profilaktika ishlari, sanitariya xizmati, salbiy xususiyatlarni bartaraf qilish uchun tadbir va muhokamalar o'tkazish kabilar. O'sib kelayotgan yosh avlod salomatligi va turmush tarziga salbiy ta'sir ko'rsatuvchi omillarning oldini olish maqsadida ta lim muassasalari ma'muriyati va tibbiy xodimlarning hamkorlikda bajaradigan vazifalaridan yana biri o'quv -tarbiya jarayonida talabalarga sog'lom turmush tarzi to'g'risida bilim berish, ularning asosiy komponentlarini amalga oshirish uchun tegishli ко nikma va malakalarni hosil qilish va ularni ijobiy va foydali odatlarga aylantirishdan iborat. Buning uchun dars jarayonida va darsdan tashqari vaqtlarda, tarbiyaviy soatlarda «Sog'lom turmush tarzi» to'g'risida ma'lumotlar berilishi lozim. Jumladan, sog'lom turmush tarzining nazariy asoslari va tamoyillari tar kibiga Abu Ali ibn Sinoning sog' lom turmush tarziga oid qarashlari va fikrlari, sog'lom turmush tarziga ijobiy va salbiy ta'sir ko'rsatadigan omill ar, sog'lom turmush tarzining asosiy ko'rsatkichlari, shuningdek, sog'lom turmush tarziga mehnat ; va turmush sharoitlari ta'siri, ma'naviyat va madaniyatdagi ahamiyati, bo'sh vaqtni to'g'ri tashkil qilish, shaxslararo munosabatlar va psixogigiyenani amalga oshirish, ishchanlik dinamikasi, charchash va charchashning oldini olish kabi masalalar kiradi. Sog ' lom turmush tarzini shakllantirish maqsadida chiniqish, jismoniy tarbiya va sportning o'rni, zararli odatlarning oldini olishda sog' lom turmush tarzining ahamiyati, atrof-muhitni muhofaza qilishning in son salomatligiga ta' siri yoshlar ongiga singdiriladi. O'quv-tarbiya jara yonida sog'lom turmush tarzi to'g' risida olingan bilimlar hayotda keng qo'llanib, oila va mahallada amalga oshirilishi zarurligi, bunda ota-ona hamda mahalla ahli qo' lidan keladigan yordamni berishlari, «Sihat - salomatlik» yili Davlat dasturini amalga oshirishda sog'lom turmush tarzini e'tiborga olishning zarurligi ham e'tiborga molik masalalar hisoblanadi. Shu bilan birga quyidagilarga ahamiyat berish lozim: - maxsus mutaxas sislar ishtirokida, ya'ni, huquqshunoslar, psixologlar, narko- dispanser xodimlari hamkorligida ta'lim muassasalarida giyohvandlik, SPID (OITS) va narkotik moddalar, chekishning zarari to'g'risida tushuncha berish, videofilmlar ko'rsatish, ma'ruza, davra suhbatlari tashkil etish, kutubxona va sinf xonalarida shu mavzuga oid ko'rgazmalar tashkil etish ijobiy natijalar garovidir; - ta'lim muassasalari va oilalarda giyohvandlik va narkotik moddalarni iste'mol qilishga moyil o'quvchi-yoshlarni aniqlash, o'rganish va hisobga olish (so'rov varaqalari, testlar vositasida), o'quvchilarning bo'sh vaqtlarini hisobga olish, turli to'garaklar, sport seksiyalarida qatnashish uchun uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish zarur; - zararli odatlar va ularning inson organizmiga ta'siri haqida mukammal tushunchalar berish, shuningdek, ularga berilishning oldini olishda yoshlarni ogoh bo'lishga chorlash ta'lim -tarbiyaning negizini tashkil etmog'i kerak. Psixologik zo' riqish, sabablari va ularning oldini olish. Sog'lom Psixogigiyena. turmush tarzining muhim omillaridan biri psixogigiyena bo'lib, insonning psixik jihatdan salomatligini asrash va saqlashga qaratilgan maxsus tadbirlar tizimidir. Bu borada V.F. Matveev tomonidan olib borilgan tadqiqotda qimmatli fikrlar o'z ifodasini topgan bo' lib, u psixogigiyena asoslarini: 1) yosh psixogigiyenasi, 2) mehnat va o'qish psixogigiyenasi, 3) turmush psixogigiyenasi, 4) oila va jinsiy hayot psixogigiyenasi, 5) jamoa