raqobatda bo'lib, bo'lajak hayot -mamot kurashlarini boshlash uchun bahona qidirishar, bu ayniqsa Chingizxon diplomatiyasida yaqqol ko'zga tashlanib qolgan edi. Tarixiy manbalarda ta'kidlanishicha, Buyuk Xorazm davlati, ayniqsa Muhammad Xorazmshoh davlati tom ma'nodagi qudratli feodal davlat edi. Iqtisodiyat, ilm -fan va madaniyat rivojlangan, qudratli muntazam armiyaga, kuchli harbiy salohiyatga ega davlat edi. Ammo, XIII asr boshlarida Osiyoda yuz bergan murakkab siyosiy vaziyatda O'tror voqeasi sodir bo'lib, bu ikki buyuk davlatlar o'rtasida ochiq harbiy to'qnashuvlarning kelib chiqishiga bahona bo'ldi. Ushbu urush bahonasi tarixda kuyidagicha ifodalanadi: Qudratli Xorazmshohlar davlati Movarounnahr va uning tevarak- atrof rayonlarini o'z tarkibiga qo'shib olgach, o'z istilochilik harbiy yurishlarini Xitoyga qaratmoqchi bo'ladi. Biroq, buni amalga oshirish uchun esa, Xitoyga borish yo'lida to'g'onok bo'lishi mumkin bo'lgan Naymanlar davlatini bartaraf etishi kerak edi. Kutilmaganda, Muhammad xorazmshohga 1215 yilda Chingizxon Xitoyni poytaxti Pekinni bosib olgani, uning favqulodda kuchli harbiy qudrati, cheksiz harbiy salohiyati haqida habar etib keladi. Bu habarni xufyona tekshirish maqsadida darhol Xorazmshoh Muhammad katta savg'o -samomlar bilan Xitoyga elchi yubaradi. Chingizxon musulmonlar bilan savdo qilish foydadan xoli emasligini hisobga olib, elchilarga hurmat isxor etadi va o'zini Sharqning hamma narsaga qodir buyuk hukmdori ekanligini ta'kidlab, Muhammad Xorazmshohni esa G'arbning hukmdori sifatida ko'rishini elchiga aytadi. Ma'lum vaqt o'tgach, Muhammad Xorazmshoh Urganchdan Chingizxonga Kuchlukxon davlatini chetlab, shimoliy yo'l orqali, katta savg'a -salomlar bilan yangi elchilarni yubaradi. Chingizxon bu safar Xitoyga tez-tez savdo karvonlari bilan borib nom chiqargan Mahmud Yalavach boshliq savdo karvoni bilan javob elchisini yubaradi. Chingizxon Muhammadga yo'llagan hatida Xorazmshohni qudratli davlat sifatida bilishini, uni sevimli o'g'illari qatorida ko'rib, Xorazm davlati bilan tinchlik sulhi tuzishga rozi ekanligini isxor etgan. Ammo, Chingizxon maktubining 'Muhammad Xorazmshohni o'z o'g'illari qatorida ko'rishi' haqidagi bandi Sharq diplomatiyasida unga vassal sifatida qarashlikni anglatar edi. Maktubning bu bandi o'zini soniy Iskandar va ikkinchi Sulton Sanjar deb hisoblaguvchi Muhammad Xorazmshohga yoqmadi. XIII asr tarixchisi Muhammad Nasafiyning yozishicha, Xorazmshoh kechasi xufyona elchini o'z xuzuriga chaqirib, unga, 'Agar sen haqiqiy xorazm kishisi bo'lsang Chingizxonga emas, balki menga xizmat etishing kerak', deb talab qiladi. Amalda esa, elchi Mahmud Yalavach, Xitoyga qaytgach, haqiqiy xorazmlik burchini bajarmagan, aksincha Chingizxonga Xorazm davlati haqida ko'proq ma'lumot bergan. Chingizxon o'z yurtiga sotqin elchi keltirgan ma'lumotlardan qaniqib, 1218 yilda 500 tuyada yuk bilan 450 kishidan iborat elchilik savdo karvonini Urganchga yubaradi. Elchilik savdo karvonini avvalgidek, musulmon savdogarlari boshqaradi. Biroq, karvon Urganchga etib bormay, yo'lda O'tror shahrida Xorazmshoh chegara qo'shinlari tomonida qo'lga olinib, favqulodda qochib kutilgan bitta tuyakashdan boshqa elchilik karvonining barcha a'zolari qirib tashlanadi, savdo karvoni esa talanadi. Tuyakash Mo'g'ulistonga qaytib, bo'lgan voqeadan Chingizxonni habardor qiladi. O'trorda otryadga shahar qal'asining komendanti Inalchik rahbarlik qilgan. Muhammad Nasafiyning yozishicha, bundan Chingizxon qanchalar g'azabga kelsada, u Xorazmshohga elchi yubarib, Inalchikni unga topshirishni talab qiladi. Xorazmshoh esa, aksincha elchini o'ldirib, uning sheriklarini soqollarini qirdirib, qo'yib yubaradi. Shundan so'ng bu ikki buyuk davlatlar o'rtasida urush chiqishi mukarrar bo'lib qoldi. Xorazmshoh saroyida dushmonni qanchalar ayyor va makkor, vaxshiy va qudratli ekanligini bilishsada, unga qarshi tegishli chora va tadbirlar hamda jang strategiyasi va taktikasini ishlab chiqish, Oliy bosh ko'mondan atrofida vatan fidoyilaridan tashkil topgan tajribali, jasur harbiy ko'mondonlar shtabini tuzish o'rniga, Xorazmshoh onasi -Turkan xotun qavmining qiziqqon, jizzaqi qipchoq harbiylarining mavqeini oshirdi, armiya bosh shtabi Qipchoq qavmining harbiy aslzodalari qo'liga o'tib, mamlakat harbiylari orasida kelishmovchiliklar kelib chiqadi. Muholifatning aniq va jo'yali takliflariga e'tibor berilmadi. Qipchoqlar rahnamosi Turkan xotun o'z qavmi vakillarini yuqori lavozimlarga ko'tarish yo'lida saroydagi barcha fisqi - fasod va ig'volarga boshchillik qiladi. Natijada Oliy bosh ko'mondon tomonidan dushmon harbiy qudratini baholay