Lekin Buxoro va Xiva o'rtasidagi o'zaro talonchilik urushlari mamlakat iqtisodiy hayotiga juda katta salbiy ta'sir ko'rsatdi. XVIII asrning oxirgi choragiga kelib mamlakatda ocharchilik, undan keyin o'lat kasali boshlanib, ko'pchilikni yostig'ini quritdi. Aholining talay qismi o'zga 206 yurtlarga ketishga majbur bo'ladilar . Hiva xonligida yuz bergan vaziyatdan ustalik bilan foydalangan Muhammad Amin qo'ng'irot taxtni osongina egallaydi. Xorazmda qo'ng'irotlar sulolasiga asos solinadi. Shunday qilib, XVIII asr davomida O'rta Osiyoda uchta xonlik tashkil topib, Xorazmda qo'ng'irotlar, Buxoroda mang'itlar, Qo'qonda minglar hokimiyat tepasiga keladilar. Ular Dashti Qipchoqning o'zbeklar elidan kelgan ko'chmanchi qavmlar bo'lib, iqtisodiy - xo'jalik, siyosiy va etnomadaniy jihatdan yuksak darajada rivojlangan tub joyli mahalliy aholi ta'sirida vaqt o'tishi bilan o'troqlashib ketadilar. Ammo, siyosiy hokimiyat ular qo'lida bo'lganligi va tub joyli aholining aksariyat ko'pchiligi turkiyda so'zlashganliklari uchun Turkistonda turkiy etnosga xos o'zbek ruhi barcha aholi qoniga singib boradi. XVIII asrda bu yurt tag'li - tug'li, o'troq o'zbeklar eliga, o'zbeklar yurtiga aylanadi. Volga va O'rol daryolari oralig'ida ko'chib yurib, Abulhayrxonning tayanchi bo'lgan mang'it qabilalari XV asrning ikkinchi yarmida 'No'g'oy O'rda' nomi bilan tarixga kirgan davlatni barpo qiladilar. No'g'oy O'rdadan shimolda mustaqil 'Sibir xonligi' tashkil topadi. Bir guruh o'zbek qabilalari (200 minga yaqin oila) Abulhayrxon davridayoq Chu daryosi vodiysiga borib, 1466 yildan mustaqil yashay boshlagan edilar. Abulhayrxon o'limidan keyin taxt uchun kurashlarga qatnashishni istamagan Oq O'rda o'zbeklarining ayrim guruhlari Chu vohasida yashovchi ko'chmanchilarga borib qo'shiladilar. Manbalarda qayd qilinishicha, ular XV asrning ikkinchi 207 yarmi va XVI asrning birinchi choragida o'zlarini 'o'zbek -qozoq» lari deb ataganlar . XVI asrning o'rtalaridan, qachonkim qozoqlar elat bo'lib shakllangach, ular tarixiy manbalarda 208 'qozoqi'lar deb tilga olinadi . XVI asr oxiri va XVII asr boshlarida qozoqlar shunday kuchayib ketdiki, xatto o'z yaylovlarini himoya qila olishlaridan tashqari, o'zbek shayboniylari bilan ham bemalol kurasha olardilar. Ular XVII asrda Shayboniy o'zbeklaridan qolgan Sharqiy Dashti Qipchoq erlarini bosib olib olish bilan chegaralanmay, xatto, Toshkentga ham hujum qilib, jungarlardan Toshkent va Toshkent vohasini tortib oladi. Taniqli elshunos K. Shoniyozovning yozishicha, Dashti Qipchoqdan Movarounnahrga ko'chib kelgan etnoslarning hammasi ham ko'p sonli bo'lavermagan. Ularning ayrimlarigina, masalan, qipchoq, saray, qo'ng'irot, yuz, ming, nayman, mang'it, qtoylar boshqalarga nisbatan yirik etnik guruhlar edi. Bularning har biri 30- 50 mingdan to 200 minggacha bo'lishi mumkin. Tilga olingan 209 etnoslar ichida eng ko'p sonlisi qipchoqlar edi . XVIII asr oxiri - XIX asr boshlarida qipchoqlar 210 270 ming atrofida bo'lgan . Ta'kidlash joizki, Dashti Qipchoq ko'chmanchi qabilalarining hammasi ham Movarounnahrga ko'chib kelmagan. Ularning bir qismi o'z ona yurtlarida qolib, keyinchalik qozoq, qoraqolpoq, qirgiz, tatar, bashqird va boshqa turkiygo'y etnoslarning tarkib topishida faol ishtirok etganlar. Masalan, qo'ng'irotlarning katta guruhi qoraqolpoq, qozoq, Xorazm aholisini; qipchoqlar qozoq, qoraqolpoq, qirg'iz, boshqird, turkman xalqini; naymanlar qozoq va qirg'iz xalqini; qtoylar qoraqolpoq, qozoq, boshqird xalqini tarkib topishida ishtirok etganlar. Ularning Movarounnahrga kelib, bu zaminda qolib ketganlari XVIII asr boshlarida O'zbekiston 211 aholisining taxminan 4G'1 ni tashkil etgan . Ko'chmanchi o'zbeklar o'troqlikka o'tishi bilan muhim etnik jarayon yuz beradi, ya'ni kelib chiqishi har xil bo'lgan qavmlar orasida o'zaro aralashish boshlanadi. Ayni vaqtda ular mahalliy o'troq aholi bilan ham aralashib, qorishib boradi. 212 Zamon o'tishi bilan bu jarayonlar tufayli aholi nomida ham o'zgarish hosil bo'ladi . Darhaqiqat,