bilan, shahar aholisi ko'p tarmoqli hunarmandchilik va savdo - sotiq bilan shug'ullanishda davom etar edilar. Adir va dashtga yaqin aholi punktlari aholisi esa yaylovga haydab boqiladigan chorva podalari bilan kun kechirar edilar. Umuman, sug'orma va lalmikor dehqonchilik bilan shug'ullanuvchi turg'un aholi hayotida chorva yordamchi xo'jalik manbayi hisoblangan. Yordamchi chorva xo'jaligi nafaqat qishloq, balki shaharlik har bir o'zbek xonadoni uchun ham zaruriy xo'jalik an'anasi hisoblangan. Movarounnahr va Xorazmga turli davrlarda (XIII- XIV asrlarda) kelib o'rnashib qolgan turkiy qabilalar (abdal, qarluq, qangli, az, uz, kaltatoy, turk, tuxsi va boshqalar) o'z urug'doshlari - Shayboniy o'zbeklari bilan tezda qorishib ketadilar. Ularning badavlat qismigina XVI -XVIII asrlarda o'z qabilaviy etnik nomlarini saqlab qolgan holda, yarim o'troqlikda hayot kechiradilar. Ko'chmanchi o'zbeklarning davlatmand aslzodalari shaharlarga joylashadilar va mamlakat siyosiy hayotida hukmronlikni qo'lga kiritib, mahalliy aholi bilan asta - sekin qarindoshlashib, o'troq hayot kechira boshlaydilar. Davlatmand chorvadorlarning siyosiy hokimiyat bilan bog'liq bo'lmagan aksariyat qismi XVI- XVIII asrlar davomida O'rta Osiyoning tog' oldi hududlarida adir va dashtlarga joylashib, o'zlarining an'anaviy chorvachilik xo'jaliklari bilan shug'ullanishda davom etadilar. Ularning hayot tarzi yarim o'troqlikda o'tgan. Ular vohaga tutash adir va cho'llarda kapa va yurtalarda yashaganlar. Erta bahor chorva mollarini haydab dasht-adirlarga chiqib ketadilar. Kuzda don va poliz ekinlarini yig'ishtirib olganlaridan keyin, chorva mollarini haydab qishlov joylariga qaytib, kech kuz va qishni o'tkazadilar. Shunday hayot erta bahorda yana qaytarilgan. Taniqli etnograf K. Shoniyozovning kuzatuvlariga ko'ra, turli davrlarda O'rta Osiyoga kelib o'rnashib qolgan turkiy qavmlarning aksariyat ko'pchiligi o'troqlashib, ularning yarim o'troq va yarim ko'chmanchilik bilan shug'ullangan qismi XIII asrda taxmindan 100 mingdan oshmas edi. XIII- XV asrlarda O'rta Osiyoga kelib qolib ketgan turkiy va turkiylashgan mo'g'ul qabilalari asosan Amir Temur va Bobir qo'shinlarida xizmat qilardilar. Ularning ko'pchiligi harbiy yurishlardan so'ng tobe mamlakatlarda turli vazifalarda qolib, u erlarda bolalari bilan yashab qolardilar. Masalan, barloslarning ayrim guruhlari Afg'onistonda, Dehli atroflarida, Kashmirda o'rnashib qolgan. Arlot, qipchoq, nayman, arg'in, mo'g'ul guruhlari Afg'onistonda, jaloyirlarning katta qismi Eronning shimolida va Ozarbayjonda qolib ketganlar. Ta'kidlash joizki, an'anaga ko'ra, jangga otlangan turk - mo'g'ul chavandoz o'zi bilan oila va urug' - aymoqlarini birga olib yurgan. Shayboniyxon Movarounnahrga qo'shin tortib kelganda, uning armiyasida 92 qavm chavandozlari xizmat qilgan. Demak, har bir qavmni ming oiladan iborat desak, har bir oila o'rtacha 6 - 7 kishidan iborat bo'lsa, u holda, XVI asr boshlaridagi Shayboniyxonning harbiy yurishlari munosabati bilan kamida 500-600 ming Dashti Qipchoq o'zbeklari Movarounnahr va Xorazmga kirib kelgan. O'rta Osiyo hududlarida ularning barchasi qolib, tub joyli aholi bilan qorishib ketganda ham, bu raqam mahalliy turg'un etnik qatlamga nisbatan hech narsa emas edi. Shuning uchun ham antropologik tadqiqot natijalariga ko'ra, XVI asr davomida aholi etnik tarkibida sezilarli o'zgarishlar yuz bermadi. Masalan, ko'chmanchi o'zbeklar ko'proq kirib kelgan Xorazm o'lkasini olsak, XIV -XVI asrlar davomida mahalliy Xorazm aholisining ma'lum qismi Movarounnahrga ko'chib kelgan. Amir Temir o'zining Xorazmga oxirgi yurishida (1388 y) Urganchni olgach, shahar aholisining ko'pchiligini, birinchi navbatda hunarmandlarni bola- chaqalari bilan Samarqandga ko'chirib, ustalarni Oqsaray qurilishida ishlatgan. Shayboniyxon Xorazmni istilo qilgach, Qiyot va boshqa shaharlar aholisini majburan 200 Movarounnahrga ko'chirgan . Buxoro amirlari ham Xorazm ustga bir necha bor yurish qilib, 201 uning talay aholisini Hisorga, Buxoroga, Samarqand va Toshkentga ko'chirgan . XIX asrning oxiri va XX asr boshlarida Movarounnahrning turli joylarida 'Urganji'lar etnik nomlarini uchrashi ana shu ko'chganlarning avlodlari bo'lsa kerak. Shunga qaramay, so'nggi o'rta asrlarda Xorazm aholisining asosini sartlar tashkil etardi. Xorazmning janubida turkmanlar ham yashab, asosan chorvachilik bilan shug'ullanardilar. Bu zaminga chetdan kirib kelgan talaygina qabilalar: bajanaklar (pecheneglar), qipchoqlar, o'g'uzlar, qo'ng'irot va chagraklar esa ko'proq shimoliy Xorazmda yashardilar.