mahsulotlarni ko'knoridan tayyorlashda turli xil kimyoviy erituvchilardan - atseton, erituvchilardan toluol, benzol, sirka angidridi kabilardan foydalaniladi. Ular organizm uchun, ayniqsa jigar uchun, uning hujayra va to'qimalari uchun o'ta zaharli hisoblanadi. Bu moddalar jigarni ishdan chiqarishi bilan jigar xastala- nishini keltirib chiqaradi. Jigarda zaharli modda 1,5 foizgacha saqlanadi. Narkotiklar ko'pincha gepatit (toksik) - sariq kasalligini keltirib chiqaradi. Yuqumli A, В turdagi gepatit kasalligining sog'ayishini cho'zib yuboradi. Narkotiklar bundan tashqari jigardagi oqsil singezin - jigarda qonning ivishida qatnashish funksiyasini buzadi. Muskul tonusi pasayadi. Ba'zan epilepsiya (tutqanoq) vujudga kelib, siydik ayirish ixtiyorsiz boladi. Odam qusadi, ichki organlari zarar ko'radi. Og'ir mastlikdan so'ng odam hech narsani eslamaydi. Alkogol odam organizmida 8- 20 kungacha saqlanib turadi. Bunday bemorlar og'ir zararlangan hisoblanadi. Giyohvand bemorlarni davolash Bunday bemorlar narkologik yoki psixoterapevt statsionarda 60 kun davolanadilar. Narkomanlar narkotik moddalarni qabul qilishni to'xtatishdan qo'rqadigan irodasiz odamlar. Ular narkotik moddalarni iste'mol qilgan davr (albesitinents) da o'zlarini juda yomon his etadilar. Statsionarda barcha sharoit yaratilib, narkotik moddalarning kiritilishiga yo'l qo'ymaslik kerak. Narkomanlar kun mobaynida faol mehnat faoliyati bilan band bo'lishlari kerak. Tibbiy xodimlar giyohvandlarga e'tiborli bolib, ularni hurmat qilishlari zarur. Agarbo'shashib, kayfiyati tushib yurgan bemor birdan xursand, sergap bo'lib qolsa, demak u qaerdandir narkotik moddani topib iste'mol qilgan bo'ladi. Bunday holda narkotik modda olingan manbani topib, aybdorlarni jazolash kerak. Ayniqsa, davolashning oxirgi 2- 3 haftalarida ehitiyot bo'lish lozim, chunki bu davrda giyohvand narkotik moddani juda qabul qilgisi keladi. Bu davrda bemorlar qarovsiz bo'lib, davolash yaxshi natija bermayotganidan noliydilar, statsionardan chiqib ketish yo'llarini izlaydilar. Agar bemor statsionardan chiqarib yuborilsa u yana giyoh - vandlik yo'liga kirib ketadi. Bemorni davolash ishlari psixoterapiya bilan birga olib borilishi kerak. Tibbiy xodimlar bemorlarni tuzalishga ishontirishlari, narkotik moddalarning organizm uchun juda zararli ekanligini tushuntirishlari lozim. Nasha, marixuana va boshqa narkotiklar bilan otkir zaharlanganda oshqozon yuviladi, organizmdagi narkotik moddani zararsizlantirish uchun bemorga turli dorilardan ukol qilinadi. Organizmning quwatini oshiruvchi, tetiklashtiruvchi dorilar berilishi kerak. Odam o'zjoniga qasd qilish maqsadida ko'p miqdordagi uyqi dorisini ichganda kuchli zaharlanadi, bunday bemorni shifoxonaga joylashtarib, narkologiya bo'limida davolanadi. Bu erda bemorning oshqozoni kaliy permanganati eritmasi bilan yuviladi. Opiy preparatlari (morfiy, kodeini, promedol) bilan o'tkir zaharlanganda oshqozon bir necha marta yaxshilab yuviladi, yurak faoliyatini kuchaytiruvchi ukol qilinadi. Shuni aytish kerakki, morfiy nafas markazini shikastlab, ba'zan nafas olishni to'xtatadi. Giyohvand organizmidagi zaharlanish darajasini kamaytirish uchun bemorlarga sulfazin, unitol, glitserofosfat kalsiy, fitin kabi dorilardan ukol qilinadi, V, V , V ,S, E, A 2 f vitaminlardan kompleks ukol qilinadi. Og'ir zaharlanish holatlarida qon tozalanadi, qonga ultrabinafsha nur beriladi. Bundan