## GİRİŞ

Ə traf mühitin mühafiz əsi, insanların sağlam tə bii mühitd ə yaşaması və t ə bii s ə rv ə tl ə rd ə n xalqın rifahının yaxşılaşdırılması namin ə s ə m ə r ə li istifad ə edilm ə si ölk ə d ə aparılan sosial-iqtisadi islahatların tə rkib hiss ə sidir.

Ekoloji tarazlığın qorunması, ekoloji tə hlük ə sizliyin t əmin olunması və t ə bii s ə rv ə tl ə rd ə n s ə m ə r ə li istifad ə edilm ə si istiqam ə tind ə m ə qs ə dyönlü t ə dbirl ə r müt ə madi olaraq davam etdirilir.

İşğaldan azad edilmiş ə razil ə rin ekoloji mühitinin b ərpası, tə bii s ə rv ə tl ə rd ə n rasional istifad ə , tullantıların, o cümlə d ə n polietilen v ə plastik qablaşdırma materiallarının idarə olunması, istilik effekti yaradan qaz tullantılarının azaldılması, atmosfer havasının mühafiz ə si, habel ə ekoloji t ə miz n ə qliyyatdan istifad ənin genişlə ndirilm ə si, biomüxt ə lifliyin qorunması, meşə v ə yaşıllıqların artırılması v ə mühafiz əsi, tullantı sularının idarə olunması, Xə z ə r d ə nizinin çirkl ə nm ə d ən qorunması, tə bii s ə rv ə tl ərin axtarışı, kəşfiyyatı və hasilatı prosesində ə traf mühit ə t ə sirl ərin azaldılması, su ehtiyatlarından sə m ə r ə li istifad ə , istehsal mü ə ssis ə l ə rind ə aztullantılı qabaqcıl texnologiyalarından istifad ənin genişlə ndirilm ə si ə sas prioritet istiqam ə tl ə rd ə ndir. Ə traf mühitin mühafiz ə si v ə t ə bii s ə rv ə tl ə rd ə n s ə m ə r ə li istifad ə istiqam ə tind ə 'Dünyamızın transformasiyası: 2030 -cu il ə d ək dayanıqlı inkişaf sahə sind ə Günd əlik', 'Azə rbaycan 2030: sosial- iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər' çə rçiv ə sind ə q əbul edilmiş '2022 -2026- cı ill ə r ə dair sosial- iqtisadi inkişaf Strategiyası' və 'Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ə razil ə rin ə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı', 'Azərbaycan Respublikası regionlarının 2019 -2023-cü ill ə rd ə sosial- iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı', 'Su ehtiyatlarından sə m ə r ə li istifad ə nin t ə min edilm ə sin ə dair 2020-2022-ci ill ə r üçün T ə dbirl ər Planı', 'Yerin tə kinin geoloji öyr ə nilm ə sin ə v ə mineral-xammal bazasından s ə m ə r ə li istifad ə y ə dair 2020-2024-cü ill ə r üçün Dövl ə t Proqramı' v ə dig ə r proqramlar ç ə rçiv ə sind ə t ə dbirl ə r h ə yata keçirilir.

Bununla yanaşı, "Azərbaycan Respublikasında meşə l ə rin mühafiz ə si v ə davamlı inkişafına dair 2022-2030-cu ill ə r üçün Dövl ət Proqramı'nın və 'Su ehtiyatlarından sə m ə r ə li istifad ə y ə dair Milli Strategiya'nın layihə l əri hazırlanaraq razılaşdırılması üçün aidiyyə ti üzr ə t əqdim edilmiş, hə mçinin 'Azərbaycan Respublikasında 2023 -2027-ci ill ə rd ə akvakulturanın inkişafına dair Dövlə t Proqramı'nın və 'Azərbaycan Respublikasında atmosfer havasının keyfiyy ə tinin yaxşılaşdırılmasına v ə iqlim d əyişmə l ə rin ə dair 2023- 2030-cu ill ə r üçün Dövl ət Proqramı'nın layihəsi hazırlanır. Az ərbaycan Respublikasının Prezidenti, müzə ff ər Ali Baş Komandanın rə hb ərliyi altında r əşadə tli ordumuz t ə r ə find ən tarixi torpaqlarımızın işğaldan azad olunması bu ə razil ə rd ə b ə rpa prosesinin başlanmasına zəmin yaratmışdır. Ekologiya v ə T ə bii S ə rv ə tl ə r Nazirliyi t ə r ə find ə n işğaldan azad olunmuş ə razil ə rd ə qiym ə tl ə ndirilm ə v ə ekoloji tarazlığın bərpa olunması ilə bağlı tə dbirl ə r görülür - meşə l ə rin b ərpası, xüsusi mühafizə olunan t ə bi ə t ə razil ə rind ə ekoloji mühitin yaxşılaşdırılması, tə bii s ə rv ə tl ə rd ən, su ehtiyatlarından s ə m ə r ə li istifad ə, müşahidə v ə monitorinq sisteml ə rinin b ərpası və dig ə r istiqam ə tl ə rd ə işlər aparılır.