## MÜHAZİRƏIX

## ŞƏHƏR ƏHALİSİNƏ TİBBİ XİDMƏTİN TƏŞKİLİNİN ELMİ ƏSASLARI, PRİNSİPLƏRİ, FORMALARI VƏ METODLARI

Səhiyyənin əsas sahələrindən biri əhaliyə müaiicə - proflilaktika yardımıdır. Buraya ambulator - poliklinik və stasio - nar tibb yardımı aiddir. Şəhər əhalisinə ambulator - poliklinika yardımı əsasən poliklinikalar tərəfindən həyata keçirilir. Poli - klinikalar stasionarla birləşmiş və ya müstəqil halda fəaliyyət göstərə bilərlər. Səhiyyənin müasir inkişaf səviyyəsində əhaliyə tibbi yardımın təşkilinin elmi əsaslarının işlənib hazırlanması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İnsanların həyat tərzinin yaxşılaşma - sında, əhalinin sağlamlığının möhkəmlənməsində və qorun - masında elmi surətdə əsaslandırılmış kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsinin böyük əhəmiyyəti vardır. Müalicə - profilaktika yardımı nəzəri və təcrübi təbabətin bütün nailiyyətlərindən istifadə etməklə həyata keçirilməlidir. Əhalinin xəstələnmə səviyyəsinin , onun sağlamlığına təsir göstərən müxtəlif amilərin (risk amillərinin) öyrənilməsi onların sağlamlığa təsir dərəcəsini və qanunauyğunluqlarını aşkara çıxara bilən dürüst informasiya əldə etməyə imkan verən sta - tistik üsulların tətbiqi ilə aparılmalıdır. Əhaliyə göstərilən tibbi yardımın təkmilləşdirilməsi üçün səhiyyə orqanları tərəfindən daim belə tədqiqatlar istifadə olunmalıdır. Xəstələnmənin təh - lili zamanı nisbi risk və mütləq risk ayırd edilir. Nisbi risk - öyrənilən amilin təsirinə məruz qalan şəxslə - rin xəstələnmə göstəricilərinin bu amilin təsirinə məruz qal - mayan şəxslərin xəstələnmə göstəricilərinin həcminə olan nisbətidir (məsələn, siqaret çəkən və çəkməyən şəxslərdə xo - ra xəstəliyi). Tədqiqatların nəticələrinə əsasən siqaret çəkən kişilərdə xəstələnmə riski 2,5 dəfə yüksək olmuşdur. Mütləq risk - öyrənilən amilin təsirinə məruz qalan və qalmayan şəxslərin xəstələnmə göstəriciləri arasındakı fər - qdir. Göstəricilərin hesablanması: Nisbi risk =2544:10,07=2,5. Mütləq risk = 25,44 - 10,07=15,37. nəfər ^cında 1000 Burada 25,44 - siqaret çəkənlər arasina ^^ əK y əhaliyə görə xəstələnmə; 10,07 - siqaret Ç ™ da 1000 nəfər əhaliyə görə xəstələnməni əks ■ d jrir ^^ Evaksa görə aşağıdakı etiolojı meyarid' lanmışdır: ' wnda paylanma- r 1. Ehtimal edilən amilin əhalı qrupu araw sı xəstəliyin paylanmasına müvafiq olmalıdır. ^ şəxsjər 0 M 2. Ehtimal edilən amilin təsirinə m ^ lmay- arasında xəstələnmənin səvıyyəsı belə əruz qa təSI yüksək an şəxslər arasındakı xəstələnmə səvıyy indən dürüstlüklə böyük olmalıdır. . . cür təsiri za 3. Ehtimal edilən amil digər amıllərın ey manı həmin xəstəlikdən əzab çəkən anamnezjndə Şəxsiə' \_tez təsadüf sağlam şəxslərdəkinə nisbətən kifayət qəaə teZ olunmalıdır. j xəstəliyin təSİr 4. Ehtimal edilən amilin zamana gor^ baş verməsindən əvvəl özünü göstərməlıdır. jntensiv və ya 5. Ehtimal edilən amilin təsiri nə qəaə . uzun müddətlidirsə, xəstəliyin baş vermə da bjr Q qə enu dər yüksəkdir. .. »ksivaların təzahür oS 6. Bəzi xəstəliklər üçün bıolojı reaı^ - y jfadə dunan a dərəcəsi (zəif reaksiyalardan başlayaraq Q " | . reaksiyalara qədər) amilin təsir dərəcəsınə af[q gə ir dgkl ||| ha- ası !q ə 7. Xəstəlik və ehtimal edilən amıl arası ' | linin ayrı - ayrı qruplarında və müxtəlif metoc annc an tədqm istifadə etdikdə də aşkar edilir. - j hları diqər za 8. Xəstəlik və amillər arasındakı asi»"9» qeyri- səmərəlidir. ıHınlması və ya dəyi -