Torpaq- iqlim şə raitin ə uyğun olaraq ümumilkdə 60 hektara yaxın sahə d ə 40 mind ə n çox müxt ə lif cinsl ə rd ə n ibar ə t (çinar, s ə rv, şam, göyrüş, dağdağan, qarağac, meliya, akasiya v ə s) ağac tingl ə ri əkilmiş v ə 1000 kq palıd v ə şə rq çinarı toxumu s əpilmişdir. Yeni salınmış yaşıllıqların suvarılmasının t ə min edilm ə si m ə qs ə dil ə Ağdam rayonu ə razisind ə 11 ha v ə Z əngilan şə h ərinin girişində 30 ha sah ə d ə salınmış yeni yaşıllıq sahə sind ə damcılı suvarma şə b ə k əsi qurulmuşdur. Hesabat dövrü ə rzind ə yerli v ə Türkiy ə d ə n g ətirilmiş ağac cinsl ə rind ə n istifad ə olunmaqla C əbrayıl şə h əri yaxınlığında 42 hektara yaxın torpaq sahə sind ə 38 000-d ə n çox ağac tingi əkilmiş v ə hazırda h ə min ə razid ə ə kin işlə ri davam etidirilir. Bununla yanaşı, Türkiyə Respublikasının və Az ərbaycan Respublikasının Ali r ə hb ə rl ə rinin iştirakı il ə C əbrayıl rayonunun Şükürbə yli-C əbrayıl -Hadrut yolunun yaxınlığında 'Azə rbaycan-Türkiy ə Beyn əlxalq Meşə T ə lim M ə rk əzi'nin, 'Ağıllı Tingçilik' Kompleksinin v ə 'Dostluq Meşəsi'nin tə m ə li qoyulmuşdur. Qabaqcıl texnologiyalar əsasında istixanalar, toxum saxlama mə rk əzi, qapalı kök sistemli ting istehsal sah ə l ə ri, köçürm ə sah ə l ə ri, kölg ə l ə ndirm ə, soyuducu, qablaşdırma v ə gübr ə anbarları, ting t ə darükü m ə rk ə zi, t əlim zonası, maşın və traktor t əlim parkları inşa edil ə c ə kdir. T ə s ə rrufatda il ə rzind ə ümumilikd ə yerli torpaq-iqlim şə raitin ə uyğunlaşdırılmış 2 milyon müxtə lif cinsli ting yetişdirilə r ək Qarabağ və Şə rqi Z ə ng ə zur iqtisadi rayonlarında meşə l ə rin b ərpasına v ə yaşıllaşdırılmasına s ə rf edil ə c ə kdir.

## 1.4.1. Meşə quruluşu işlə ri

Pilot ə razi olaraq Z əngilan rayonunda meşə sah ə l ə rinin uzaqdan zondlama üsulu il ə inventarlaşdırılması üçün Türkiyə Respublikasının Kə nd T ə s ərrüfatı və Meşə Nazirliyi il ə ə m əkdaşlıq edilir. Meşə quruluşu işlə ri çöl-sah ə işlə rind ə k, çöl-sah ə v ə çöl sah ə işlə rind ən sonrakı olmaqla üç m ə rh ə l ə d ə aparılacaqdır. Bununla bağlı çöl -sah ə işlə rind ə n ə vv ə lki m ə rh ə l ə d ə t ədqiqat işlə ri (peyk görüntül ə ri ilkin x ə rit ə l ə r t ə hlil olunmaqla) aparılmış v ə ə ld ə edil ə n m ə lumatlar əsasında ilkin qiym ə tl ə ndirm ə aparılmışdır. El ə c ə d ə , çöl-sah ə işlə ri ç ə rçiv ə sind ə Türkiy ə li müt ə x ə ssisl ə rl ə birlikd ə Z ə ngilan rayonu ə razisind ə ki meşə sah ə l ə rin ə baxış keçirilə r ək meşə l ə rin taksasiya elementl əri (ağac növləri, sayı, yaş qrupu) öyr ənilmişdir. Çöl-sah ə işlə ri ç ə rçiv ə sind ə n ə zar ə tli sinifl ə ndirm ə n ə tic ə sind ə ə ld ə edil ə n raster x ə rit ə sinin yerüstü t ədqiqatlar aparılmaqla d ə qiqlik d ə r ə c ə si t ə min edilm ə si, d ə qiqlikl ə rin statistik qiym ə tl ə ndirilm ə sin ə imkan ver ə n Kappa d ə y ə rl ərinin hesablanması üçün nümun ə sah ə si qoyulmuş, çöl v ə r ə q ə l ə ri t ə rtib edilmişdir. Ə razid ə n toplanmış m ə lumatlar əsasında ilkin xə rit ə l ə r üzr ə ə razid ə yayılmış cins t ərkibinin doğruluğu yoxlanılmışdır.

## 1.5. Bioloji müxt ə lifliyin qorunması

'Bə sitçay Dövl ə t T ə bi ət Qoruğunun fə aliyy ə tinin t əşkili il ə bağlı tə dbirl ər haqqında' Az ə rbaycan Respublikası Prezidentinin 2021 -ci il 20 oktyabr tarixli 2971 nömr ə li S ə r əncamının icrası il ə bağlı Qoruğun Ə sasnam ə si hazırlanmış, sanitariya-mühafiz ə zonası müə yy ə nl əşdirilmiş, Nazirlə r Kabinetinin 2022-ci il 29 noyabr tarixli 424 nömr ə li Q ərarı ilə Qoruğun Əsasnamə si v ə x ə rit ə si t ə sdiq olunmuşdur.