GrCF2W2 - G ə nc ə Şə h ə ri üzr ə B ərk Tullantıların İdarə Olunması Layihə si - Layih ənin Texniki, İqtisadi, Ekoloji və Sosial Qiym ə tl ə ndirilm ə si - Qeyri-Texniki Xülas ə (QTX)

### 2.2 Layih ə y ə öz ə l siyas ə t v ə t ə nziml ə yici ç ə rçiv ə

#### 2.2.1 B ərk Tullantıların İdarə Olunması üzrə Milli Strategiya

B ərk Tullantıların İdarə Olunması üzrə Milli Strategiya (BTİOMS) ərk Tullantıların İdarə Olunması üzrə Milli Strategiya (BTİOMS) 2017-ci ild ə hazırlanmış və 2018- ci ilin noyabrında Azə rbaycan Prezidenti t ə r ə find ə n t əsdiq edilmişdir . Milli Strategiyadakı tövsiy ə l ə r Dövl ət Proqramına daxil edilmişdir . BTİOMS -in iki ə sas h ə d ə fi var:

-  Az ə rbaycan ə razisind ə ki müxt əlif Rayon qruplarını tullantı boşaltma xidmə tl ə ri il ə t ə min ed ə c ək regional poliqonların və daşınma stansiyalarının inkişafı daxil olmaqla, ə sas toplama v ə atma prosesl ərini yaxşılaşdırmaq .
-  Ölk ə nin bütün k ə nd v ə şə h ə r yerl ə rind ə b ərk tullantıların toplanması, t əkrar emalı v ə z ə r ə rsizl əşdirilməsini yaxşılaşdıracaq sə rmay ə l ə r v ə inkişaf sxemlərinin qurulmasında mövcud m ə nb ə l ə rd ə n s ə m ə r ə li istifad ə ni t ə min etm ə k

BTİOMS -in spesifik h ə d ə fl əri bunlardır : Bu Milli Strategiyanın hə yata keçirilm ə sinin mühüm m ə qs ə dl əri aşağıdakılardır :

-  B ərk tullantıların toplanması xidmə tinin Az ə rbaycan daxilind ə bütün yaşayış və qeyri- yaşayış mə nt ə q ə l ə rin ə yayılması ;
-  S ə rf əli şə kild ə t əkrar emalı v ə ya yeni m ə nb ə l ər şə klind ə b ərpası mümkün olmayan bütün tullantılar üçün tə hlük ə siz v ə s ə m ə r ə li z ə r ə rsizl əşdirmə nin t ə min edilm ə si;
-  İctimai tə liml ə r, s ə m ə r ə li ictimai maarifl ə ndirm ə kampaniyaları, yeni bərk tullantı sisteml ə ri v ə bazar inkişafı yolu ilə t əkrar emalın və m ə nb ə l ə rin b ərpasının artırılması ;
-  İctimai sağlamlığa v ə ə traf mühit ə d ə y ə n z ə r ə rl ə ri minimuma endirm ə k üçün potensial t ə hlük əli tullantıların xüsusi idarə edilm ə si m ə qs ə dil ə ayrılması ; v ə
-  M ə nfi t ə sirl ə ri minimuma endirm ə k m ə qs ə dil ə mövcud açıq tullantıxanaların ə traf mühit ə uyğun şə kild ə l əğv edilmə si.

#### 2.2.2 B ərk Tullantıların İdarə Olunması Qanunvericiliyi

Az ə rbaycanda b ərk tullantıların idarə olunması üzrə iki mühüm hüquqi akt mövcuddur: Ətraf Mühitin Mühafiz ə si Qanunu (08.06.1999, No: 678-IQ) v ə S ə naye v ə M əişət Tullantıları Haqqında Qanun (30.06.1998, No: 514-IQ, ə lav ə düz əlişlə r il ə birlikd ə ). Ə traf Mühitin Mühafiz ə si Qanunu traf Mühitin Mühafiz ə si Qanunu . Bu Qanun ə traf mühitin mühafiz ə sini t ə min etm ə k m ə qs ə dil ə müvafiq t ə dbirl ə rin görülm ə sind ə dövl ə t ə geniş mə suliyy ət ayırır (maddə 4), eyni zamanda yerli hakimiyy ət orqanlarına da öhdə likl ə r verir (madd ə 5). Bu Qanuna ətraf mühitin qorunmasına yön əlmiş fə aliyy ə tl ə rin maliyy ə l əşdirilmə si d ə daxil olmaqla, ölk ə nin ekoloji v ə t ə bii s ə rv ə tl ə ri il ə bağlı monitorinq, standartlaşdırma və sertifikatlaşdırma üzrə ayrıca bir fə sil daxildir. Qanunda h əmçinin, yalnız yerli özünüidarə orqanlarının razılığı ilə h ə yata keçiril ə bil ə n s ə naye v ə m əişə t tullantılarının idarə olunması ilə bağlı xüsusi müddəalar da yer alır . S ə naye v ə M əişət Tullantıları Haqqında Qanun: ə naye v ə M əişət Tullantıları Haqqında Qanun: Qanun Az ə rbaycanda s ə naye v ə m əişə t tullantılarının idarə edilm ə sini t ə nziml ə yir. O, ə traf mühitin z ə r ərli qazlar, tullantı suları və radioaktiv tullantılar daxil olmaqla sə naye v ə m əişət tullantılarından qorunmasına dair Dövlə t siyas ə tini t ə svir edir. Bu Qanun, Dövl ə tin v ə dig ər qurumların hüquq və v ə zif ə l ə rini mü ə yy ə nl əşdirir, tullantı tə mizl əyici qurğuların dizayn edilmə si v ə inşası, tullantıların meydana g ə lm ə sin ə dair f ə aliyy ə tl ərin lisenziyalaşdırılması və tullantıların saxlanması və daşınması (transs ə rh ə d n ə qliyyat daxil olmaqla) üçün t ə l ə bl ə ri mü ə yy ə n edir. Qanun h ə mçinin, s ə naye

13