ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
istehsalın təşkili məsələləri daim diqqət mərkəzində saxlanılır. Aparılan islahatlar və məqsədyönlü iqtisadi siyasət nəticəsində 2017 - ci ildə Azərbaycan Respublikasından qeyri- neft sektorunu təmsil edən sahibkarlıq subyektləri tərəfindən 1 milyard 538 milyon ABŞ dolları dəyərində məhsul ixrac edilmişdir. Sözü gedən ixrac məbləği 2016- cı ilin analoji gsötəriciləri ilə müqayisədə 24 faiz artıqdır . Tədqiq edilən dövr ərzində ixrac əməliyyatlarının həyata keçirilməsində 1923 sahibkarlıq subyekt i iştirak etmişdir . Döv lət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına əsasən, 2017 - ci ildə ən çox qeyri-neft sahəsi məhsulları Ru siya Federasiyasına ixrac edilmişdir. Həmin ixracın məbləği 553 milyon ABŞ dolları təşkil edir [36] . Xarici ticarət əlaqələrinin inkişafi Azərbaycanda xüsusilə, kənd təsərrüfatı və turizmin inkişafinı stimullaşdırır. Təkcə 2017- ci il ərzində ixrac edilən qeyri-neft sekto ru məhsulları arasında pomidor 151.6 milyon ABŞ dolları ilə ilk sırada yerləşir. Bu onu deməyə əsas verir ki, artıq ölkəmizin iqtisadi və insan potensialından səmərəli istifadə öz effektiv nəticəsini göstərir. Digər bir vacib ixrac məhsulu 125.4 milyon ABŞ dolları ilə qızıl növbəti yerdə isə 114.5 milyon ABŞ dolları ilə q abığı təmizlənmiş meşə fındığı dayanır. Bütün bu sadalananlar əsasən regionlarda sosial - iqtisadi inkişafin təməl göstəriciləridir. Sahibkarların istehsal etdiyi məhsulların xarici bazarda özünə alıcı tapması onları stimullaşdırır, bunun da nəticəsində fəaliyyət sahəsi genişlənir. Fəaliyyət sahəsinin genişlənməsi, intensiv istehsal prosesinin qurulması işsizliyin aradan qaldırılmasın, iqtisadi artıma nail olunmasına, əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur. Ən vacibi isə dövlətin vergi daxilolmalarının məbləği artır. Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafi nda xarici iqtisadi əlaqələrin rolu hər ötən il əhəmiyyətli dərəcədə artır. Bu həm özəl sahibkarlıq subyektlərinin səyi və fəaliyyəti nəticəsində baş verir, həm də dövlətin müvafiq sahəni stimullaşdıran islahat siyasəti sayəsində baş verir. Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələrdə mövqeyinin güclənməsi dövlət maraqlarının təmin edilməsinə, eləcə də ölkə əhəmiyyətli məsələlərin həllinə birbaşa müsbət təsir edir.
Всего случаев	369	64	305
Всего детей	152	19	135

### Данные по заболеваемости 2018-2019 (с 01.09 по 01.05)

Группы детей Виды заболеваний	всего	От 1,5 до 3 лет	От 3до 7лет
энтериты	-	-	-
простудные	358	73	285
инфекционные	15	5	10
другие заболевания	42	4	38
Всего случаев	415	82	333
Всего детей	158	20	138

Наблюдается незначительное увеличение случаев простудных заболеваний, как в группах раннего возраста, так и в дошкольных группах. Для сокращения сроков адаптации и минимизации отрицательных реакций у детей при поступлении в ДОУ проводилось медико- педагогическое обслуживание с учетом возрастных и индивидуальных особенностей детей. Устанавливался щадящий режим пребывания детей (неполный день), согласованный с родителями, с которыми проводилась большая разъяснительная работа. Для родителей были выпущены буклеты, размешалась стендовая информация, проводились индивидуальные беседы по адаптации ребенка к ДОУ. Воспитателями групп для детей раннего возраста и групп, где вновь поступили дети, велись дневники адаптации, создавались необходимые условия для более успешной адаптации, благоприятная обстановка. В группах наблюдалась легкая адаптация детей, вновь прибывшие дети привыкали к режиму детского сада в течение двух недель, они охотно шли в группу, у них наблюдался спокойный сон и жизнерадостное настроение, нормальный аппетит. Воспитатели стимулировали интерес детей к игровой деятельности и познавательным занятиям, обучали культурно-гигиеническим навыкам, соблюдали режим двигательной активности.

### Уровень адаптации детей к ДОУ

Группа / Уровень адаптации	низкий	средний	высокий
2-3г	-	8 (53%)	7 (47%)

7
## Декларация Рованиеми

XIX Саамский конгресс, представляющий организации-участницы Саамского совета в Финляндии, Норвегии, Российской Федерации и Швеции, созванный в Рованиеми 29-31 октября 2008 года: Вновь утверждает, утверждает, что Саамы - единый народ, что государственные границы не должны ограничивать наше национальное единство; Отмечает, что народ Саамы населял свою традиционную Родину - Sapmi - с незапамятных времён и задолго до возникновения нынешних государственных границ; Подчёркивает, что посредством непередаваемо длительного использования традиционных территорий мы создали богатую, живую, постоянно развивающуюся культуру, отличающую Саамов; Также подчёркивает, подчёркивает, что эта культура формирует Саамов как народ и придаёт нам коллективную самобытность, и что государства обязаны уважать право народа Саамов на уникальные культуру, язык и самобытность, должны предпринимать эффективные меры к предупреждению любой формы ассимиляции и к исправлению допущенных в прошлом несправедливостей; Отмечает, что наши история, культура и традиции учат нас упорному и гармоничному выживанию, адаптации к меняющимся окружающим условиям; Вновь утверждает, утверждает, что как народ, Саамы имеют право на самоопределение, включающее в себя право самостоятельно планировать наше экономическое и социальное развитие, посредством чего наша культура будет жить и дальше, постоянно обогащаясь; Вновь утверждает, утверждает, что обладая правом на самоопределение, народ Саамы имеет право свободно распоряжаться собственными природными ресурсами и ни при каких обстоятельствах не может быть лишён средств к своему существованию; Напоминает, что народ Саамы, в частном случае права на самоопределение, имеет право поддерживать и укреплять собственные политические, правовые, экономические, социальные и культурные учреждения и образования;
Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin Kollegiyasının 2022 -ci il 19 aprel tarixli 8 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmişdir.

Nəzarət olunan xarici müəssisənin mənfəətinin Azərbaycan Respublikasının rezidenti hesab edilən şəxsin vergi tutulan gəlirlərinə daxil edilməsi qaydası, habelə nəzarət olunan xarici müəssisə haqqında arayışın rezident fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən vergi orqanına təqdim edilmə forması və qaydası 2

- 1. Ümumi müddəalar

' ə zar ə t olunan xarici mü ə ssis ə nin m ə nf əə tinin Az ərbaycan Respublikasının rezidenti hesab ' ə zar ə t olunan xarici mü ə ssis ə nin m ə nf əə tinin Az ərbaycan Respublikasının rezidenti hesab edil ən şə xsin vergi tutulan g ə lirl ə rin ə daxil edilm əsi qaydası, habelə n ə zar ə t olunan xarici mü ə ssis ə haqqında arayışın rezident fiziki və hüquqi şə xsl ə r t ə r ə find ən vergi orqanına tə qdim edilm ə forması və qaydası' (bundan sonra - Qayda) Az ərbaycan Respublikasının Vergi Mə c ə ll ə sinin (bundan sonra - Vergi M ə c ə ll ə si) 14-2.2-ci madd ə sin ə uyğun olaraq nə zar ə t olunan xarici mü ə ssis ə haqqında arayışın rezident fiziki v ə hüquqi şə xsl ə r t ə r ə find ən vergi orqanına tə qdim edilm ə forması və qaydasını müə yy ə n edir.

### 1- 1. Əsas anlayışlar

1- 1.1.Nəzarət olunan xarici müəssisə - Vergi Məcəlləsinin 14 -2.1- ci maddəsinin tələblərinə uyğun olan və vergitutma məqsədləri üçün qeyri - rezident müəssisə; 1-1.2. Hesabat dövrü - Vergi Məcəlləsinin 16.1.4 -3- cü maddəsinə uyğun olaraq mənfəət (gəlir) vergisi bəyannaməsi üçün nəzərdə tutulan müddət; 1-1.3. Rezident - Vergi Məcəlləsinin 13.2.5 - ci maddəsi ilə müəyyən edilən və nəzarət olunan xarici müəssisənin mənfəətini vergi tutulan gəlirlərinə daxil edən şəxs; 1-1.4. Qeyri-rezident - Vergi M ə c ə ll ə sinin 13.2.6- cı maddə si il ə mü ə yy ə n edil ən şə xs. 3

- 2. Nəzarət olunan xarici müəssisənin mənfəətinin Azərbaycan Respublikasının rezidenti hesab edilən şəxsin vergi tutulan gəlirlərinə daxil edilməsi qaydası
- 2.1. Vergitutma məqsədləri üçün nəzarət olunan xarici müəssisənin mənfəəti Vergi Məcəlləsinin 14-2.1- ci maddəsində nəzərdə tutulan hallarda Azərbaycan Respublikasının rezidenti hesab edilən şəxsin vergi tutulan gəlirlərinə daxil edilir.
- 2.2. Nəzarət olunan xarici müəssisə üzrə Azərbaycan Respublikasında vergi tutulan gəlir bu Qaydanın 2.3 -2.5- ci bəndlərində göstərilənlər nəzərə alınmaqla Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanır (Misal 1 və Misal 2 əlavə olunur).
- 2.3. Azərbaycan Respublikasının rezidenti hesab edilən şəxsin vergi tutulan gəliri nəzarət olunan xarici müəssisədəki payının ümumi paydakı xüsusi çəkisinə (faiz nisbətinə) əsasən hesablanır.
- 2.4. Nəzarət olunan xarici müəssisənin rezidenti olduğu ölkələrdə və ya ərazilərdə ödənilən mənfəət (gəlir) vergisi Azərbaycan Respublikasının rezidenti hesab edilən şəxsin nəzarət olunan müəssisədəki payının ümumi paydakı xüsusi çəkisinə (faiz nisbətinə) uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasında ödənilməli olan mənfəət (gəlir) vergisindən çıxılır.
- - xidm ə tl ə rin t ə qdim edilm ə si üzr ə xarici ticar ə t f ə aliyy ə ti.

Az ərbaycan Respublikasının iqtisadi subyektlə ri t ə r ə find ə n, xüsusil ə , kiçik v ə orta sahibkarlıq subyektlərinin iştirakı ilə h ə yata keçiril ə n idxal v ə ixrac ə m əliyyatlarının növlə rind ən asılı olaraq xarici iqtisadi ticar ə t ə laq ə l ə rin in aşağıdakı qruplar ınıfə rql ə ndir ə bil ə rik:

- - hazır ə mt əə l ərin ixracı, elə c ə d ə idxalı üzr ə ticar ə t ə m əliyyatları ;
- - ə mt əə ѵə yarımfabrikatların daha sonrakı emalı mə qs ə dil ə xammal şə klind ə ölk ə d ə n apar ılması ѵə emalından sonra yenid ə n ölk ə y ə daxil edilm ə si;
- - ə mt əə l ə rin müv ə qq ə ti formada idxalı və ixracı üzrə f ə aliyy ə t, ə mt əə l ə rin beyn ə lxalq müsabiq ə l ə r ə , s ə rgil ə r ə , t ə qdimat t ə dbirl ə rin ə çıxarılması, nümayiş etdirilmə si m ə qs ə dil ə ölk ə d ən çıxarılması v ə daha sonrayenid ə n ölk ə y ə g ə tirilm ə si;
- - reeksport ѵə reimport ə m əliyyatlarının aparılması ;
- - Az ə rbaycana m ə xsus transmilli kompaniyalara aid ə mt əə l ə r in ixracı və idxalı üzr ə f ə aliyy ə t;
- - ölk ə l ərarası qarşılıqlı kompensasiya ticarə ti üzr ə f ə aliyy ə t;
- - valyutasız ə mt əə mübadil ə si üzr ə sövd ə l əşmə l ə r;
- - pula ə saslanan ticar ə t v ə kompensasiya sövd ə l əşmə l ə ri;
- - s ə naye üzr ə kompensasiya razılaşmaları.

Yuxarıda sadalanan istiqamə tl ə r üzr ə ticar ə t ə m əliyyatlarının reallaşdırılması ticarə t dövriyy ə sinin h əcminin artmasına və valyuta daxilolmalarının mə bl əğinin n ə z ə r ə çarpacaq d ə r ə c ə d ə çoxalmasına sə b ə b olur. Az ərbaycanın xarici ticar ə t iqtisadi inkişafi n s ə viyy ə sind ən asılıdır. Belə ə laq ə l ə rind ə ixracın ə mt əə strukturu ki, ə sas ə n xarici ticar ə td ə ə sas yeri mineral m ə hsullarla ticar ə t tutur. Ticar ə t dövriyy ə sinin t ə xmini 90 faizi mineral resurslarla ticar ə td ən formalaşmışdır. Bunu aşağıda göstə ril ə n c ə dv ə l 1 - d ə n görm ə k olar. C ə dv ə ld ə n d ə göründüyü kimi mineral m əhsullarının payı xarici ticarə t ə laq ə l ə rind ə ixracın ə mt əə strukturunda 2015 - ci il üzr ə 11,203,447 min ABŞ dolları, 2016 - cı il üzrə is ə 7,986,854 min ABŞ dolları olmuşdur. İxracın ə mt əə strukturunun c ə mi is ə 2015 - ci il üzr ə 12,729,139 min ABŞ dolları, 2016 - cı il üzrə is ə 9,143,280 min ABŞ dolları olmuşdur [31].
- -определяем сумму премии (10%) : (3600:100%)*10%=360 руб.
- -общий заработок Баранова А.А. составит: 3600+360=3960 руб.

Пример 3. Работник Широков И.А. увольняется в мае месяце.Ему необходимо рассчитать компенсацию за неиспользованный отпуск, если известна его заработанная плата за: -февраль 2 000 руб.;

- -март 2400 руб.;
- -апрель 2800 руб.

После очередного отпуска и до момента увольнения Широков И.А. отработал 8 месяцев. В мае 20 рабочих дней. Оклад Широкова И.А. 2000 руб. В мае им отработано 12 дней. Определим компенсацию за неиспотзованный отпуск: 1.Определяем заработок Широкова И.А. за май месяц: (2 000 руб.:20 раб.дней)*12 дней= 1200 руб.

- 2. Определяем компенсацию за неиспользованный отпуск: (2000+2400+2800):3=2400 руб.
- 2400:29,6=81,08руб.

(24:12)*8=16 дней 81,08*16=1297,28руб

- 3. Общий заработок работника Широкова И.А. составит:

1200+1297,28=2497,28 руб. Начисление заработанной платы работникам производится в рассчетной ведомости (Приложение 31), а выдача оформляется платежной ведомостью (Приложение 32) и расходным кассовым ордерам (Приложение 33). В конце месяца составляется журнал-ордер и ведомость по счету 70 (Приложение 34). ООО «Фирма Шаттл» является плательщиком ЕНВД, поэтому она производит отчисления от доходов работников- в ПФ РФ в страховую часть (14% и 8% в зависимости от возвраста резидента) и накопительную часть (6%
## Respublika Elmi T ədqiqatların Əlaqə l ə ndirilm əsi Şurası haqqında Ə sasnam ə

- I. Ümumi müdd ə alar
- 1.1. Respublika Elmi T ədqiqatların Əlaqə l ə ndirilm əsi Şurası (bundan sonra - Ə laq ə l ə ndirm ə Şurası) Az ərbaycan Respublikası Prezidentinin 'Azə rbaycan Milli Elml ər Akademiyasının statusu haqqında' 4 yanvar 2003 -cü il tarixli f ərmanına uyğun olaraq AMEA Rə yas ə t Hey ə tinin 11 fevral 2004-cü il tarixli 7/10 nömr ə li q ərarı ilə yaradılmışdır və onun n ə zdind ə f ə aliyy ə t göst ə rir.
- 1.2. Ə laq ə l ə ndirm ə Şurası Azə rbaycan Respublikas ının bütün elmit ə dqiqat v ə ali t ə hsil mü ə ssis ə l ə rind ə t ə bi ə t, texnika, humanitar v ə ictimai elml ə r sah ə sind ə aparılan fundamental və t ə tbiqi t ədqiqatların, sah ə l ə r arası elmi-texniki proqramların ə laq ə l ə ndirilm ə sin ə v ə onların hə yata keçirilm ə sin ə n ə zar ə t ed ə n s ə lahiyy ətli orqandır.
- 1.3. Ə laq ə l ə ndirm ə Şurası öz fə aliyy ə tind ə Az ərbaycanRespublikasının Konstitusiyasını və dig ər qanunvericilik aktlarını, AMEA - nın nizamnamə sini, AMEA Ümumi yığıncağının və R ə yas ə t Hey ə tinin q ərarlarını və bu Əsasnamə ni r ə hb ə rtutur.

## II. Əsas və zif ə l ə ri

- 2.1. Ə laq ə l ə ndirm ə Şurasının ə sas v ə zif ə l əri aşağıdakılardır:
- 2.1.1. Respublikanın elmi t ə dqiqat v ə t ə hsil mü ə ssis ə l ə rinin fundamental v ə t ə tbiqi elmi t ədqiqatların apa rıl mas ı , sah ə l ərarası elmi -texniki proqramların işlə nilm ə si sah ə sind ə ki f ə aliyy ə tini ə laq ə l ə ndirilm ə k;
- 2.1.2. Elmi-texniki t ə r ə qqinin prioritet istiqam ə tl ə rini mü ə yy ə n etm ə k v ə onların hə yata keçirilm ə si üçün elmi z ə min yaratmaq;
- 2.1.3. Elmi-texniki v ə sosial-iqtisadi t ə r ə qqinin mühüm probleml ə ri üzr ə elmi t ədqiqatların aparılmasını t əşkil etmə k;
- 2.1.4. Elm v ə texnikanın nailiyyə tl ə rinin t ə crüb ə d ə istifad ə edilm ə sin ə köm ə k etm ə k.
- III. III.
- 3.1. Ə laq ə l ə ndirm ə Şurası n ə zdind ə yaradılan elmi probleml ə r üzr ə elmi şuraların iştirakı ilə t ə bi ə t, texnika, humanitar v ə ictimai elml ə r sah ə sind ə fundamental v ə t ə tbiqi t ədqiqatların prioritet istiqam ə tl ə rini v ə ə sas probleml ə rinimü ə yy ə nl əşdirir , bu probleml ə r üzr ə t ədqiqatların hə yata keçirilm ə sin ə n ə zar ə t edir.
- 3.2. Nazirlikl ə rin, elmit ə dqiqat v ə t ə hsil mü ə ssis ə l ə rinin t ə klifl ə ri əsasında elmi t ədqiqat işlə rinin cari v ə uzunmüdd ətli planlarının hazırlanmasını təşkil edir.
- 3.3. Mühüm elmi-texniki probleml ə rin h ə lli, elm v ə texnikanın nailiyyə tl ərinin geniş t ə tbiq edilm əsi üçün vacib işlərin planlarını və kompleks t ə dbirl əri hazırlayır və t ə sdiq edir.
6

tarixçələrinin məlumat bazasında olan məlumatın konfidensiallığını fəaliyyət müddətlərində və işdən çıxdıqdan sonra qanunla müəyyən edilmiş qaydada qorumalıdırlar.

### Maddə 10. Kredit tarixçələrini təşkil edən məlumatın saxlanması

- 10.1. Kredit bürosu topladığı məlumatı həmin məlumatda edilmiş son dəyişiklikdən sonra 10 il müddətində saxlayır və həmin məlumatın istifadəçilərə verilməsini təmin edir. Bu müddət başa çatdıqdan sonra məlumat məhv edilir və ya kredit tarixçəsi subyektinin razılığına əsasən arxivləşdirilir.
- 10.2. Kredit tarixçəsinin subyekti neqativ məlumatın bu Qanunun 10.1 -ci maddəsində göstərilən müddətdən tez məhv olunmasını tələb edə bilməz.

### Maddə 11. Kredit bürolarının yenidən təşkili və ləğvi

- 11.1 Kredit bürolarının yenidən təşkili və ləğvi Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir.
- 11.2. Yenidən təşkil edilən kredit bürosunun məlumat bazası onun hüquq varisi olan başqa kredit bürosuna təhvil verilir. Bu halda kredit tarixçələrinin məlumat bazasını qəbul etmiş kredit bürosu kredit tarixçələrini qəbul etdiyi gündən 10 iş günü ərzində bu barədə məlumat təchizatçılarına məlumat verməli və ölkə ərazisində yayılan kütləvi informasiya vasitələrində elan dərc etdirməlidir.
- 11.3. Kredit bürosu ləğv edildikdə, yaxud yenidən təşkil edilən kredit bürosunun hüquq varisi bu Qanunun 5.1-5.5- ci və 5.7 - ci maddələrinin tələblərinə cavab vermədikdə, ləğv (yenidən təşkil) edilən kredit bürosunun müəyyən etdiyi şərtlərlə kredit tarixçələrinin məlumat bazası (bu Qanunun 15.1.4 - cü maddəsinə uyğun olaraq razılıq verilmiş hissədə) fəaliyyətdə olan başqa kredit bürosuna verilə bilər. Kredit bürosunun kredit tarixçələrinin məlumat bazası (onun müvafiq hissəsi) başqa kredit bürosuna verilmədikdə, məlumat bazasından istifadə edilməsi (bu Qanunun 15.1.4 -cü maddəsi nəzərə alınmaqla), onun saxlanması, yaxud məhv edilməsi barədə qərarı nəzarət orqanı qəbul edir.

### 3- cü fəsil KREDİT TARİXÇƏLƏRİNİN VERİLƏNLƏR BAZASININ FORMALAŞDIRILMASI VƏ ONDAN İSTİFADƏ QAYDALARI

### Maddə 12. Məlumat təchizatçıları

12.1. Kredit təşkilatları kredit tarixçələrini təşkil edən məlumatı fəaliyyətdə olan ən azı bir kredit bürosuna təqdim etməlidirlər.

- 12.2. Kredit tarixçələrini təşkil edən məlumatı kredit bürolarına aşağıdakılar təqdim edə bilərlər:
- 12.2.1. sığortaçılar, təkrarsığortaçılar, lizinq müqaviləsinin subyekti olan lizinq verən və faktorinq müqaviləsinin subyekti olan faktorlar;
### MN.AS.07: Animal Anatomy and Physiology, Continued

Classify, evaluate, and select animals based on anatomical and physiological characteristics.

##### Performance Indicator MN.AS.07.02

Analyze biosecurity measures utilized to protect the welfare of animals on a local, state, national, and global level.

##### Performance Indicator MN.AS.07.03

Demonstrate technical skills through clinical, hospital, and other laboratory procedures (e.g., restraints, injections, bandaging, physical exams).

Minnesota AFNR Frameworks Section 4 – Animal Systems (AS) – Page 18
пгт Курагино

### Содержание

I. Анализ состояния здоровья воспитанников. Физкультурно- оздоровительная работа. II. Результаты выполнения программы по образовательным областям. Анализ уровня готовности детей подготовительных групп к обучению в школе. III. Коррекционная работа ДОУ. IV. Результаты методической работы. V. Результаты взаимодействия с родителями и социумом. VI. Итоги административно-хозяйственной деятельности.

2
aqroparklar ın ha qsız rə qab ət şə raiti formala şdırm aqda günahla ndırılmağına baхmayaraq, amma özünd ə bu model daha çox aqrar sektorun r ə qab ə t ə dava mlı formada ink iş a fınd a ön ə mli faktora çevrilm ə kd ə dir. Bununla yanaşı ha zır mə hsulun bilavasit ə bazarlara çıх a rılm a potensialı t ə s ə rrüfat subyektl ə rinin g ə lirli f ə aliyy ə tin ə nail olur. Onu da qeyd etm ək lazımdır ki, 2007-2011-ci ill ə rd ə baş verə n qlobal maliyy ə böhra nı inkişaf etmiş Avropa ölk ə l ə rind ə f ə aliyy ə t göst ə r ə n Aqroparklardan da yan keçm ə yib. Bu vaxt х üsus ə n d ə İrl andiya nın ' Aqropark A ' aqropark ında ön ə mli maliyy ə probleml ə rin ə s ə b ə b olub. Lakin, qarşıdakı dövrl ə rd ə mü ə ssis ə yenid ə n f ə aliyy ə tin ə davam edib v ə indiki dövrd ə müasir t ə crüb ə l ə rd ə n biri hesab olunur. Dünyada f ə aliyy ə t göst ə r ə n Aqroparkla rın fə aliyy ə tinin t ə dqiqi onu göst ə rir ki, bu növ mü ə ssis ə l ə r enerji t əminatının alternativ vasit ə l ə rinin t ə tbiqin ə daha cox ön ə m verilir. Hal- hazırda х üsus ə n d ə Avropa ölk ə l ə rind ə yaradılmış aqroparklar öz f ə aliyy ə tl ə rini gün əş, kül ə k v ə daha ço х da bioenerji ehtiyyatları sayə sind ə t ə min edirl ə r. Bu da öz növb ə sind ə h ə m ekoloji baxımdan v ə h ə m d ə enerji s ərfiyyatının aza ldılm a sına görə fermerl ə r üçün ön ə mli mahiyy ət daşıyır . Gözl ə nilir ki, ya хın zamanda qlobal k ə nd t ə s ə rrüfa tınd a istehsal ə laq ə l ə ri kooperativl ə rl ə birlikd ə aqropark modeli altında ge nişlə nsin. Bütövlükd ə is ə kiçik istesa lçıl a rın o cüml ə d ə n d ə ail ə t ə s ə rrüfatla rının r ə qab ə t ə dözümlülüyü ço х z ə ifdir ki, bel ə olduğu halda bu kateqoriyaya daxil olan istehsa lçıl a rın müştə r ə k f ə aliyy ətinin formalaşması prosesi sür ə tl ə nir. Dünyada olan ə halinin sür ə tl ə a rtması v ə b ə rab ə r şə kild ə paylanmam ış ist ehsa l potensialının mövcudluğu , günd ə lik z ə ruri ə rzaq ehtiyacla rının ödə nilm ə sind ə qarşıya çıxan ç ə tinlikl ə rl ə üzl əşə n ə halinin a rtımı ql obal s ə viyy ə d ə aqrar bölüm ə olan diqq ə ti daha da yüks ə ldib. Dövrümüzd ə bu istiqam ə td ə h ə yata keçiril ə n mü х t ə lif beyn ə l х alq layih ə l ə r icra olunmaqda v ə bununla yanaşı ə sas diqq ə t daha m ə hsuldar,keyfiyy ə tli v ə h ə m d ə t ə bii m əhsulların yetişdirilmə sinin a rtırılm a sı m ə qs ə dil ə aqroparkla rın r olu yüks əlişdə dir. Az ə rbaycanda qurulan aqroparkla rın ə sas ə n ə n ə n ə vi enerji t əminatına əsaslanması m ə nfi faktorlardan hesab olunur. Bel ə ki, aqrar sektorda hasilatın alternativ v ə b ə rpa edil ə bil ə n enerji n ə tic ə sind ə formala şm a sı daxili istehsa lın m aya d ə y ə rini azaltmaqla х arici bazarlarda r ə qab ə t potensialını a rtırır, h abel ə ə tra f mühitin qorunması
Respublikası Prezidentinin 2016 - cı il 16 mart tarixli 1897 nömrə li S ə r əncamı ilə 'Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol x ə rit əsinin başlıca istiqam ə tl əri' imzalanmışdır. Bundan ə lav ə strateji yol x ə rit ə sinin t ə l ə bl ə rind ə n ir ə li g ə l ə r ə k müxt ə lif f ə aliyy ə t istiqam ə tl ə rin ə uyğun olaraq inkişaf proqramlarınınhə yata keçirilm ə sini yerin ə yetirm ə k mq ə s ə dil ə i şçi qrupları formalaşdırılmışdır. Burada ə sas diqq ə t ç ə k ə n m ə qamlardan biri milli iqtisadiyyat v ə iqtisadiyyatın on bir ə sas istiqam ə ti il ə bağlı strateji ol xə rit ə l ə rinin layih ə l ərinin hazırlanmasında s ə m ə r ə li ə m əkdaşlıq şəraiti yaradılmaqla yerli və xarici ölk ə l ərin iqtisadçı ekspertl ə rinin, h ə mçinin bu sah ə d ə t ə crüb ə li müt ə x ə sissl ə rinin, konsaltinq şirkə tl ə rinin, elmi t ə dqiqat mü ə ssis ə l ə rinin, el ə c ə d ə ölk ə mizd ə f ə aliyy ə t göst ə r ə n beyn əlxalq şirkə tl ərin iştirakı təmin edilmişdir. Strateji yol xə rit ə l ə ri çoxaspektli olmaqla yanaşı xarici iqtisadi ə laq ə l ərin inkişaf etdirilmə sini d ə özünd ə ə ks etdirir. Xüsusil ə sahibkarlıq subyetlə rinin idxal - ixrac ə m əliyyatlarında sə m ə r ə liliyin t ə min edilm ə si, milli istehsal subyektl ə rinin r ə qab ə t qabiliyy ə tinin yüks ə ldilm ə si v ə onların ixrac potensialının tam reallaşdırılması üzrə t ə dbirl ə ri ə hat ə edir. Ümumilikd ə sözü ged ə n x ə rit ə l ə r 2016-2020-ci ill ər üçün iqtisadi inkişaf strategiyasını və t ə dbirl ə r planını, 2025 -ci il ə d ə k olan dövr üçün uzunmüdd ətli baxışı və 2025-ci ild ən sonrakı dövr ə h ə d əf baxışı özündə ehtiva edir [31]. Qeyd etm ək lazımdır ki, strateji yol xə rit ə sinin xarici iqtisadi ə la ə ql ə rin t ə kmill əşdirilməsi baxımından ə h ə miyy əti onların mə zmununda ifad ə edilmişdir. Xüsusil ə ' Az ərbaycan Respublikasında kə nd t ə s ərrüfatının m əhsullarının emal edilm ə sin ə v ə istehsalına dair Strateji Yol Xə rit əsi', 'Azərbaycan Respublikasında logistika v ə ticar ə tin inkişafi na dair Strateji Yol X ə rit əsi' və ' Az ə rbaycan Respublikasında orta v ə kiçik sahibkarlıq sə viyy ə sind ə istehlak mallarının istehsal edilm ə sin ə dair Strateji Yol X ə rit əsi' ixrac f ə aliyy ə ti il ə ə laq ə dar m ə s ə l ə l ə rin h ə ll edilm ə si il ə ə laq ə dar t ə dbirl ə rd ə n t əşkil edilmişdir. 'Azərbaycan Respublikasında kiçik və orta sahibkarlıq sə viyy ə sind ə istehlak mallarının istehsalına dair Strateji Yol Xə rit əsi'nin mə zmununa diqq ə t yetirdikd ə görm ək olur ki, ixracın də st ə kl ə nm ə si m ə qs ə dik ə ayrı - ayrı sektorlar üzrə ixrac