Utviklingstrekk og utfordringar

########## Tilbodet til barn under opplæringspliktig alder med behov for særskild tilrettelegging er for dårleg

Barnehagen er ein frivillig del av utdanningsløpet og ein viktig arena for arbeidet med tidleg innsats og inkluderande fellesskap. Barn under opplæringspliktig alder med særleg behov for spesialpedagogisk hjelp har rett til slik hjelp etter § 19 a i barnehagelova. Retten gjeld uavhengig av om barnet går i barnehage eller ikkje. Kommunen skal oppfylle retten, og den pedagogisk- psykologiske tenesta (PPT) er sakkunnig instans som vurderer behovet. I 2019 fekk 3,3 pst. av barn i barnehage spesialpedagogisk hjelp. I snitt har barna vedtak om 560 årstimar med spesialpedagogisk hjelp, anten med pedagog eller med assistent. Kommunane innvilgar nokre fleire vedtakstimar til pedagogar enn til assistentar. For meir statistikk, sjå kap. 7 Nøkkeltal for barnehagesektoren. Rapporten frå ekspertgruppa for barn og unge med behov for særskild tilrettelegging frå 2018 (Nordahl-rapporten) og NOU 2019: 3 Nye sjanser - bedre læring. Kjønnsforskjeller i skoleprestasjoner og (Stoltenberg-utvalet) peika på fleire svakheiter og utfordringar ved dagens system. utdanningsløp Tilbodet til barn med behov for særskild tilrettelegging er for varierande og i fleire tilfelle mangelfullt. Gutar kjem systematisk dårlegare ut i utdanningssystemet enn jentene. Rapportane er delvis følgde opp i Meld. St. 6 (2019 - 2020) Tett på - tidlig innsats og inkluderende fellesskap i barnehage, , som blei lagd fram hausten 2019. Sjå omtale nedanfor under Strategiar og tiltak og skole og SFO også i programkategori 07.20 Grunnopplæringa.

########## Barnehagen har ei utfordring i å gi minoritetsspråklege barn eit godt norskspråkleg grunnlag før skulestart

I 2019 gjekk 84 pst. av alle minoritetsspråklege barn i alderen 1 - 5 år i barnehage, mot 94 pst. av andre barn. For dei eldste barna er det mindre forskjell, 95 pst. av minoritetsspråklege 5-åringar gjekk i barnehage, mot 98 pst. av andre 5-åringar. Forskjellen er større dess yngre barna er, men dei siste åra har ein større del av dei yngste minoritetsspråklege barna begynt i barnehage. Deltakinga til 1-åringane har gått opp frå 40 pst. i 2015 til 53 pst. i 2019. For meir statistikk, sjå del III, kap. 7 Nøkkeltal for barnehagesektoren. I strategien for perioden 2019 - 22 peikar departementet på utfordringa Integrering gjennom kunnskap ved at ein del minoritetsspråklege barn ikkje kan godt nok norsk når dei startar på skulen. Rapportar frå områdesatsinga i Oslo viser at barnehagestyrarar meiner at ein del minoritetsspråklege barn går for kort tid i barnehagen til å lære norsk som andrespråk bra til skulestart. I 2019 blei det gjort vedtak om særskild norskopplæring i skulen for 45 pst. av dei barna som starta på 1. trinn i bydelane i Groruddalen, bydel Gamle Oslo og bydel Søndre Nordstrand.

########## Utsette barn treng ein barnehage som samarbeider godt med andre offentlege tenester

Barnehagen står i ei særstilling til tidleg å oppdage barn som er utsette for omsorgssvikt, vald og seksuelle overgrep. Alle tilsette har plikt til å melde frå til barnevernet om bekymring for eit barn. Talet på melde saker frå barnehagen til barnevernet har lege stabilt i dei siste åra på rundt 12 000 saker, noko som utgjer 18 pst. av alle meldingar for barn i alderen 1 - 5 år.