og at ho skal vere treffsikker. Treffsikker busetjing inneber mellom anna at nykomne skal busetjast i kommunar med relevant tilbod om kvalifisering, utdanning, arbeid og anna tenestetilbod. Sidan 2018 har busetjingsbehovet vore stabilt på om lag 5 000 personar årleg. Busetjinga går raskt, og dei aller fleste vert busette innan seks månader frå vedtak om opphald. I 2019 var det fleire vedtekne busetjingsplassar i kommunane enn det var flyktningar å busetje. Ei utfordring er at busetjingsbehovet kan endre seg raskt, i begge retningar, og det er derfor viktig med beredskap for opp- og nedbygging av busetjingskapasiteten i kommunane. Sjølv om busetjingsarbeidet går raskt for dei fleste, var det innan utgangen av 2019 om lag 25 personar med ei ventetid på meir enn tolv månader. Dette var i hovudsak personar med svært tunge oppfølgingsbehov. Fleire kommunar seier nei til busetjing av denne gruppa, mellom anna fordi dei meiner det er ei manglande dekning av dei ekstraordinære utgiftene utover dei fem åra etter busetjing som integreringstilskotsordninga dekker. Ei anna utfordring med busetjingsarbeidet er at det ikkje er treffsikkert nok for å oppnå ei meir stabil deltaking i arbeidslivet. Tidleg kompetansekartlegging og karriererettleiing i mottak skal føre til meir treffsikkert kvalifiserings- og karriereval for den einskilde, og til at kommunane raskt skal kunne tilby tiltak som er tilpassa den einskilde. 52 pst. av målgruppa, som er bebuarar som høgst sannsynleg får opphald, eller som har fått innvilga opphald, hadde gjennomført kompetansekartlegging i 2019. Ei av årsakene til den låge prosentdelen er at kompetansekartlegging ikkje er obligatorisk for målgruppa. Det er òg eit utviklingstrekk at låge innkomstar av asylsøkarar dei siste åra, i tillegg til vedtak i Stortinget om å auke kvota for overføringsflyktningar til 3 000 personar, gjer at overføringsflyktningane utgjorde nesten 60 pst. av dei busette i 2019. Overføringsflyktningane vert busette direkte i kommunen og har ikkje vore i Noreg i tida før busetjinga. Dei mottek derfor ikkje kvalifiseringstiltak i mottak. Oppfølgingsarbeidet i kommunane kan derfor vere større ved busetjing av overføringsflyktningar samanlikna med mottaksbebuarar.

########## Behov for meir formell kvalifisering

Mangel på kompetanse som arbeidslivet etterspør, er ei viktig årsak til låg deltaking i arbeidslivet. Regjeringa har som mål at fleire skal få formell kompetanse innanfor ramma av introduksjonsprogrammet. Det har vore ei positiv utvikling på området, men det er framleis behov for meir formell kvalifisering. Målgruppa for programmet er nykomne flyktningar og deira familiesameinte som har behov for grunnleggande kvalifisering. Målet er at minst 70 pst. av deltakarane i introduksjonsprogrammet skal vere i arbeid eller utdanning året etter avslutta program. Tal frå SSB syner at 63 pst. av dei som avslutta introduksjonsprogram i 2018, var i arbeid eller utdanning eitt år etter avslutta program. Det er skilnader i resultata når det gjeld kjønn: talet for menn var 72 pst. og for kvinner 48 pst. Desse tala har vore stabile dei seinare åra. På grunn av færre asylsøkarar, og dermed færre busetjingar, er det no nedgang i talet på deltakarar i introduksjonsprogrammet. Talet er likevel framleis høgt. I 2019 var det i underkant av 21 000 deltakarar i programmet. Dei tek del i programmet i den kommunen dei er busette i. Det er stor variasjon mellom kommunane i innhaldet i introduksjonsprogrammet, og i mange kommunar er ikkje kvaliteten på tilbodet god nok. Desse variasjonane er ei utfordring, fordi busetjingsstad har stor innverknad på kva slags tilbod den einskilde får.

########## Opplæringa i norsk og samfunnskunnskap må styrkast

33 846 innvandrarar deltok i opplæring i norsk og samfunnskunnskap for vaksne i 2019. Talet omfattar både flyktningar og deira familiesameinte, familiesameinte til norske og nordiske borgarar og arbeidsinnvandrarar frå land utanfor EU/EØS. Ferdigheiter i norsk er viktig for tilgang til arbeid