15

að forsætisráðuneytið tilkynni niðurstöðuna til hlutaðeigandi ráðuneytis sem hefur þá vald til að grípa til starfsmannaréttarlega viðurlaga á borð við áminningu eða uppsögn. Í tilviki æðstu handhafa framkvæmdarvalds og aðstoðarmanna ráðherra sem starfa í forsætisráðuneytinu er það forsætisráðherra að meta hvort efni séu til slíkra aðgerða. Loks er rétt að geta þess að brot á ákvæðunum kunna að varða refsiábyrgð samkvæmt ákvæðum XIV. kafla almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, um brot í opinberu starfi eða ákvæðum annarra laga en embætti héraðssaksóknara fer með ákæruvald varðandi brot á ákvæðum kaflans. Ekki er að sinni lagt til að mælt verði fyrir um önnur sérstök viðurlög við brotum á ákvæðum frumvarpsins en eftir að reynsla kemst á framkvæmd þeirra er eðlilegt að slíkt verði tekið til skoðunar.

Um 7. gr. Ákvæðið fjallar um varðveislu og birtingu upplýsinga sem önnur ákvæði frumvarpsins mæla fyrir um að skuli skrá. Í 1. mgr. segir að ráðherra haldi skrá yfir tilkynningar umhagsmuni, gjafir og önnur fríðindi skv. 1. og 2. mgr. 2. gr., undanþágur skv. 2. mgr. 3. gr. og 3. mgr. 5. gr. og tilkynningar hagsmunavarða skv. 3. mgr. 4. gr. Þá er í 2. mgr. mælt fyrir um að birta skuli skrárnar opinberlega á vef Stjórnarráðs Íslands. Eðlilegt er að almenningur hafi aðgang að upplýsingum um hagsmuni, gjafir og önnur fríðindi æðstu handhafa framkvæmdarvalds annars vegar og hins vegar vitneskju um það hverjir það eru sem sinna hagsmunavörslu. Þetta er nauðsynlegt svo unnt sé að veita framangreindum aðilum aðhald og tryggja eins og kostur er að þeir starfi í samræmi við ákvæði frumvarpsins. Í 3. mgr. kemur fram að þrátt fyrir ákvæði 2. mgr. um opinbera birtingu þeirra skráa sem 1. mgr. tiltekur sé óheimilt að birta opinberlega þann hluta skránna sem tekur til skrifstofu- stjóra, sendiherra og aðstoðarmanna ráðherra og er hann jafnframt undanþeginn upplýsinga- rétti almennings samkvæmt upplýsingalögum. Sama gildir um þann hluta skránna sem tekur til maka og ólögráða barna á framfæri æðstu handhafa framkvæmdarvalds og aðstoðarmanna ráðherra. Reglan hvílir á því sjónarmiði að hagsmunir þessara einstaklinga af því að njóta friðhelgi einkalífs, sbr. 71. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, vegi þyngra en hagsmunir almennings af því að hafa aðgang að upplýsingum um hagsmuni þeirra. Þrátt fyrir að þessar upplýsingar verði ekki gerðar opinberar verða þær hins vegar varðveittar hjá for- sætisráðuneytinu og getur ráðherra m.a. á grundvelli vitneskju um það sem þar kemur fram tekið mál til skoðunar að eigin frumkvæði og látið hlutaðeigandi ráðuneyti vita af óeðlilegum hagsmunatengslum. Varðveisla þessara upplýsinga getur því skipt sköpum við frumkvæðis- skoðanir ráðherra á grundvelli 6. gr.

Um 8. gr. Ákvæðið fjallar um heimildir ráðherra til að kveða nánar á um tiltekin atriði í frumvarpinu með reglugerð. Ákvæðið felur í sér heimild til reglugerðarsetningar en ekki skyldu. Í 1. mgr. kemur fram að ráðherra sé heimilt með reglugerð að setja nánari ákvæði um framkvæmd, þar á meðal um viðmið tengd skráningu og birtingu upplýsinga um hagsmuni, gjafir, fríðindi og hlunnindi skv. 2. gr., heimil aukastörf skv. 3. gr., hvenær hagsmunavörðum er skylt að tilkynna um sig og hlutverk sitt skv. 4. gr. og viðmið um veitingu undanþágu frá biðtíma skv. 5. gr. Þegar reynsla er komin á beitingu þeirra reglna sem frumvarpið kveður á um, svo sem í kjölfar ráðgjafar eða eftirlits ráðherra á grundvelli 6. gr., kunna að vera fyrir hendi forsendur til að útfæra ýmis atriði um framkvæmd þeirra nánar með reglugerð. Þá er í 2. mgr. mælt fyrir um að ráðherra sé heimilt með reglugerð að kveða á um að aðrir starfsmenn Stjórnarráðs Íslands en þeir sem tilgreindir eru í 2. mgr. 1. gr. skuli tilkynna næsta