17

### Fylgiskjal II.

#### Fjármála- og efnahagsráðuneyti, skrifstofa opinberra fjármála:

### Umsögn um frumvarp til laga um landsáætlun um uppbyggingu innviða til verndar náttúru og menningarsögulegum minjum.

Tilgangur frumvarpsins er að binda í lög að mótuð verði heildstæð stefnumarkandi áætlun vegna uppbyggingar innviða í þágu náttúruverndar og verndar menningarminja á áningarstöðum ferðamanna. Í frumvarpinu er lagt til að ráðherra umhverfis- og auðlindamála skipi verkefnisstjórn sem móti áætlun um uppbyggingu innviða til tólf ára ásamt þriggja ára áætlun þar sem verkefnum er forgangsraðað og framkvæmd þeirra útfærð nánar í samræmi við tólf ára áætlunina. Stjórnarmenn eru tilnefndir af ráðherrum er fara með ferðamál, þjóð- lendumál og menningarminjamál, einn af Sambandi íslenskra sveitarfélaga og tveir án til- nefningar og skal annar þeirra vera skipaður formaður verkefnisstjórnarinnar. Svæði í eigu hins opinbera sem skilgreind eru sem ferðamannasvæði, ferðamannastaðir og ferðamannaleiðir falla sjálfkrafa undir landsáætlun og verkefnaáætlun. Sveitarfélög eða landshlutasamtök þeirra skulu, að fengnu samþykki landeigenda, gera tillögur um önnur svæði sem eru innan marka þeirra ef óskað er eftir að eiga aðild að áætlununum. Í áætlun- unum á að tilgreina fjáröflun og sundurliða útgjöld eftir framkvæmdum, rekstri og viðhaldi. Landsáætlunina á að leggja fyrir Alþingi í formi þingsályktunartillögu. Verkefnaáætlunina á að kynna fyrir umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis og öðlast hún gildi við undirskrift ráðherra. Gert er ráð fyrir að þegar drög að báðum áætlunum liggi fyrir verði leitað samráðs hjá almenningi og viðkomandi stofnunum, stjórnvöldum ríkis og sveitarfélaga, félagasamtökum og hagsmunaaðilum auk þess sem halda á opinn kynningarfund um drögin. Þar sem ferða- mannasvæði, ferðamannastaðir og ferðamannaleiðir eru ekki í opinberri eigu skal gera samn- ing við landeigendur sem eiga aðild að áætlununum og skulu þau svæði verða opin gjald- frjálsri umferð almennings eftir því sem nánar er kveðið á um í lögum og reglugerðum. Framkvæma þarf umhverfismat á 12 ára landsáætlun og þriggja ára verkefnaáætlun í samræmi við lög um umhverfismat áætlana. Sá kostnaður mun ráðast af fjölda framkvæmda sem tilgreindar verða í landsáætlun. Umhverfis- og auðlindaráðuneytið áætlar að kostnaður við gerð umhverfismats verði u.þ.b. 7 m.kr. á ári. Gera má ráð fyrir að ráða þurfi einn starfsmann til að starfa fyrir verkefnisstjórnina og sinna öðrum verkefnum sem gerð landsáætlunar felur í sér, svo sem skipulagi samráðs, samningagerð og eftirliti með framkvæmd samninga, og er áætlaður kostnaður vegna þess 9,5 m.kr. Hins vegar er ekki gert ráð fyrir að greidd verði þóknun til þeirra sem sitja í nefnd- inni, fyrir utan mögulega nefndarlaun fyrir formann nefndarinnar sem skipaður er án tilnefn- ingar. Að auki má ætla að til falli einhver rekstrarkostnaður hjá umhverfis- og auðlindaráðu- neytinu í tengslum við þetta starf en sá kostnaður ætti að vera óverulegur. Fjármála- og efnahagsráðuneytið vekur athygli á veikleika sem felst í þeirri leið sem farin er með frumvarpinu í samhengi við árlega fjárlagagerð og vinnu að langtímaáætlun í ríkis- fjármálum, sem er að landsáætlun verði samþykkt í formi þingsályktunartillögu þar sem fjáröflun og útgjöld við einstakar framkvæmdir verði sundurliðuð sem áform um ráðstöfun fjármuna en þó án þess að slíkri tillögugerð sé settur fjárhagsrammi í tengslum við ríkisfjár- málaáætlun til lengri tíma litið. Eins og kveðið er á um í stjórnarskránni er ekki heimilt að greiða af hendi gjald nema heimild sé til þess í fjárlögum eða fjáraukalögum né leggja á skatt nema með lögum. Samþykkt þingsályktunartillögu jafngildir því ekki tekjuöflun né veitingu fjármuna í verkefni og reynslan sýnir að margvíslegar þingsályktunartillögur hafa