9

Alþingi, einnig með hliðsjón af því að gert sé ráð fyrir því að hlutverk hagsmunavarðar geti verið viðvarandi eða tilfallandi. Samtökin telja einnig mikilvægt að þau geti tilkynnt um þá sem sinna hagsmunagæslu fyrir sína hönd og sú ábyrgð verði ekki lögð á einstaklinga sem taka að sér hlutverk fyrir samtökin. Samtök atvinnulífsins telja að fyrirtæki sem sinna al- mannatengslum, lögfræðistofur og ráðgjafafyrirtæki eigi að geta tekið fram í samskiptum sínum við stjórnvöld hverjir séu viðskiptavinir í hverju tilviki og það sé nægjanlegt til að uppfylla skilyrði frumvarpsins um skráningu. Einnig telja samtökin mikilvægt að tekið verði á dulinni hagsmunagæslu þannig að einstaklingar komi ekki fram gagnvart stjórnvöldum sem óháðir sérfræðingar án þess að geta þeirra fjárhagslegu eða pólitísku tengsla sem séu undir- liggjandi. Þetta eigi t.d. við um sérstakar ráðgjafastofnanir sem háskóladeildir hafi stofnað og einstaka starfsmenn háskólanna sem hafi sent frá sér álit á málum sem unnin voru gegn greiðslu án þess að hagsmunatengslanna sé getið. Í umsögn Samtaka atvinnulífsins kemur loks fram að samtökin telja að reglugerðarheimild frumvarpsdraganna sé of opin. Nauðsynlegt sé að leyst verði úr sem flestum álitaefnum í laga- textanum sjálfum. Þá er fjallað um ákvæði frumvarpsins sem girða fyrir að æðstu handhafar framkvæmdarvalds gerist hagsmunaverðir eftir að störfum þeirra fyrir Stjórnarráðið lýkur. Slík ákvæði megi ekki vera of almennt orðuð og eðlilegra sé að bannið eigi aðeins við fyrir- fram í ákveðnum tilvikum, t.d. hjá þeim starfsmönnum sem búa yfir sérstökum trúnaðarupp- lýsingum. Í tilefni af umsögnunum voru gerðar ýmsar breytingar á frumvarpinu. Með vísan til ábend- inga Samtaka atvinnulífsins voru t.d. felldar út tilvísanir til þess að hagsmunavörður þyrfti að tala máli einkaaðila 'að aðalstarfi' og bætt við ákvæði um að lögaðilar og félaga samtök geti annast skráningu fyrir hönd einstaklinga sem starfa í umboði þeirra. Þá var skerpt á skýringum í greinargerð, til að mynda varðandi gildissvið ákvæða um tilkynningarskyldu hagsmuna- varða.

## 6. Mat á áhrifum.

Verði frumvarpið að lögum má búast við óverulegum útgjöldum vegna kynningar og fræðslu um efni frumvarpsins. Þá má búast við því að verkefnin sem frumvarpið kveður á um kalli á vinnu við eftirlit. Ekki er gert ráð fyrir að til ráðninga þurfi að koma vegna þessa. Þá getur réttur til biðlauna skapast hjá einhverjum starfsmönnum sem verður gert óheimilt að færa sig úr starfi fyrir Stjórnarráð Íslands í tiltekin störf hjá einkaaðilum. Ekki er gert ráð fyrir að um mörg tilvik verði að ræða eða færri en eitt á ári. Hvað efnahagsáhrif og áhrif á fyrirtækjaeftirlit og reglubyrði varðar munu ákvæði frumvarpsins í einhverjum tilvikum hafa í för með sér tímabundna takmörkun á að fyrirtæki geti ráðið til sín opinbera starfsmenn, þ.e. að starfsmenn geti þurft að bíða í allt að sex mánuði með að hefja störf þegar sérstakar aðstæður eru fyrir hendi. Þegar samfélagslegur ávinningur er veginn á móti kostnaði og fyrir- höfn verður hins vegar að telja að löggjöf með virku eftirlitskerfi til varnar hagsmuna- árekstrum sé til þess fallin að skapa traust og tryggja eins og frekast er unnt að æðstu handhafar framkvæmdarvalds innan Stjórnarráðs Íslands vinni störf sín í þágu almennings af heilindum.

### Um einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr. Í ákvæðinu er markmiði frumvarpsins lýst og gildissvið þess afmarkað, þ.e. til hvaða aðila ákvæðum þess er ætlað að taka. Í 1. mgr. segir að markmiðið sé að takmarka eins og frekast er unnt áhrif hagsmunaárekstra á störf æðstu handhafa framkvæmdarvalds sem starfa innan Stjórnarráðs Íslands. Rétt er að