2

- 2. Tilefni og nauðsyn lagasetningar.

Með breytingalögum nr. 98/2020 var bætt við nýjum III. kafla A, Skuldbindingar í loftslagsmálum til 2030. Í ljós hefur komiðað orðaröðun 1. mgr. 6. gr. b er ekki rétt og merking ákvæðisins því röng. Eins þarf að bæta við 27. gr. a heimild ráðherra til að mæla fyrir um tilteknar skyldur flugrekenda í reglugerð. Að auki er lagt til að innleidd verði framseld ákvörðun framkvæmdastjórnarinnar (ESB) 2021/1416 en hún snýr að breytingu á II. viðauka við lögin sem fjallar um flug sem er undan- þegið frá viðskiptakerfi Evrópusambandsins. Slíkt er nauðsynlegt til að samræma lögin við efnisákvæði í I. viðauka við tilskipun 2003/87/EB sem þegar hefur verið innleidd.

- 3. Meginefni frumvarpsins.

Í frumvarpinu er lagt til að orðaröðun í 1. mgr. 6. gr. b verði lagfærð, bætt verði við reglu- gerðarheimild sem kveðið er á um í 27. gr. a auk þess er lagt til að innleiða eina gerð Evrópu- sambandsins. Með breytingalögum nr. 98/2020 var bætt við nýjum kafla, III. kafla A, Skuldbindingar í loftslagsmálum til 2030. Kaflinn fjallar annars vegar um skuldbindingar vegna sameiginlegrar ábyrgðar á samdrætti á losun gróðurhúsalofttegunda í flokki orku, iðnaðarferla og efna-/vöru- notkunar, landbúnaðar og úrgangs í samræmi við hlut Íslands í sameiginlegu markmiði Evrópusambandsins, Íslands og Noregs til að uppfylla skuldbindingar Parísarsamningsins, sbr. 6. gr. a, og hins vegar um skuldbindingar vegna landnotkunar, breyttrar landnotkunar og skógræktar, sbr. 6. gr. b. Ákvæði 6. gr. b fjallar um losun gróðurhúsalofttegunda og upptöku sem fellur undir flokk landnotkunar, breyttrar landnotkunar og skógræktar sem skuli ekki leiða af sér nettólosun á tímabilinu 2021 - 2025 annars vegar og 2026 - 2030 hins vegar í því skyni að tryggja framlag Íslands til sameiginlegs markmiðs Íslands, Noregs og Evrópusambandsins. Lögð er til breyting á orðaröðun 1. mgr. 6. gr. b svo inntak ákvæðisins verði rétt með því að færa orðið 'gróðurhúsalofttegunda' þannig að það komi beint á eftir orðinu 'Losun' í upphafi 1. mgr. Ekki er ætlunin í ákvæðinu að fjalla um upptöku gróðurhúsalofttegunda heldur losun gróðurhúsalofttegunda og upptöku sem fellur undir flokk landnotkunar, breyttrar land- notkunar og skógræktar. Með upptöku er átt við bindingu kolefnis úr andrúmslofti með til- teknum aðgerðum, sbr. 1. tölul. 3. gr. Í VII. kafla A, sem bætt var við lögin með breytingarlögum nr. 98/2020, er fjallað um vöktun og skýrslugjöf samkvæmt CORSIA-kerfi Alþjóðaflugmálastofnunarinnar (kerfi sem heldur utan um losun gróðurhúsalofttegunda í alþjóðaflugi). Í CORSIA-kerfinu er flugrek- endum sem hafa skuldbundið sig til þátttöku í kerfinu á valfrjálsu tímabili (2021 - 2023) skylt að jafna losun sína sem er umfram losun samkvæmt losunargögnum ársins 2019. CORSIA- kerfið verður innleitt í gegnum viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir og er gert ráð fyrir því að stjórnvöld aðildarríkja tilkynni flugrekendum ár hvert hver jöfnunarskylda þeirra verður vegna losunar undangengins árs. Lögð er til breyting á 27. gr. a svo ráðherra verði unnt að mæla fyrir um jöfnunarskyldu flugrekenda í reglugerð en stjórnvöld skulu fyrir 30. nóvember 2022 tilkynna flugrekendum hver jöfnunarskylda þeirra verður fyrir árið 2021. Jafnframt er lagt til að ákvörðun framkvæmdastjórnarinnar (ESB) 2021/1416 verði inn- leidd og henni bætt við 47. gr. laganna. Tengist sú ákvörðun viðskiptakerfi Evrópusambands- ins með losunarheimildir. Með ákvörðuninni er flug frá flugvöllum í Bretlandi til flugvalla innan EES-svæðisins undanskilið frá viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir. Evrópu- sambandið gerði samning við Bretland í desember 2020 sem kveður á um að hver samnings- aðili hafi til staðar skilvirkt kerfi sem heldur utan um kolefnisverðlagningu á flugi og að ESB