12

- 4. Samræmi við stjórnarskrá og alþjóðlegar skuldbindingar.

Að mati ráðuneytisins er efni frumvarps þessa í samræmi við ákvæði stjórnarskrár og alþjóðlegar skuldbindingar íslenska ríkisins, líkt og rakið er hér að framan í 2. kafla greinar- gerðarinnar.

## 5. Samráð.

Frumvarp þetta var samið í velferðarráðuneytinu í samráði við samtök aðila vinnumark- aðarins og aðgerðahóp stjórnvalda og samtaka aðila vinnumarkaðarins umlaunajafnrétti kynj- anna. Í aðgerðahópnum sitja fulltrúar frá Alþýðusambandi Íslands, Bandalagi háskólamanna, BSRB, fjármála- og efnahagsráðuneytinu, Kennarasambandi Íslands, mennta- og menningar- málaráðuneytinu, Sambandi íslenskra sveitarfélaga og Samtökum atvinnulífsins. Sérstakt samráð var haft við samtök aðila vinnumarkaðarins hvað varðar heimild þeirra til að semja svo umí kjarasamningum að við úttekt á jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar þar sem 25 - 99 starfsmenn starfa að jafnaði á ársgrundvelli hafi fyrirtækið eða stofnunin um það val hvort úttekt á jafnlaunakerfi og framkvæmd þess fari fram á grundvelli 1. gr. b staðalsins ÍST85 með staðfestingu hagsmunaaðila í stað vottunar faggilts vottunaraðila skv. 1. gr. c staðalsins. Enn fremur var sérstakt samráð haft við samtök aðila vinnumarkaðarins um eftirlitshlutverk þeirra samkvæmt frumvarpinu. Gert er ráð fyrir að náið samráð verði áfram haft við samtök aðila vinnumarkaðarins við samningu ákvæða um eftirlit í reglugerð sem ráðherra félags- og jafnréttismála skal setja samkvæmt frumvarpinu. Við samningu frumvarpsins var tekið tillit til þeirra athugasemda sem fram komu við framangreint samráð eftir því sem unnt var.

## 6. Mat á áhrifum.

Frumvarpi þessu er ætlað að stuðla að launajafnrétti kynjanna hér á landi en niðurstöður rannsókna benda eindregið til þess að ekki hafi tekist að uppræta kynbundinn launamun. Með því er leitast við að koma á og viðhalda því að einstaklingar sem vinna sömu eða jafnverðmæt störf hjá sama atvinnurekanda njóti sömu kjara. Frumvarpið nær til 1.180 atvinnurekenda og alls um147.000 launamanna semjafngildir um 80% þeirra sem virkir eru á vinnumarkaði. Því má leiða að því líkur að þær breytingar sem lagðar eru til í frumvarpi þessu muni vega þungt í þeirri viðleitni stjórnvalda að uppræta kyn- bundinn launamun. Innleiðing jafnlaunastaðalsins krefst stuðnings og þátttöku æðstu stjórnenda og vinnu innan hvers vinnustaðar. Ljóst þykir því að vinna við ferlið sjálft feli í sér kostnað fyrir fyrirtæki og stofnanir. Sýnir reynsla fyrirtækja og stofnana sem nú þegar hafa undirgengist jafnlaunavottuná grundvelli jafnlaunastaðalsins aftur á móti að vinna við hana sé mest í upphafi. Ferli inn- leiðingar og úttektar auki almenna starfsánægju og trú starfsmanna á að mannauðsstjórnun atvinnurekanda sé fagleg. Ferlið bæti enn fremur sýn stjórnenda á starfsmanna- og launamál sem auðveldi þeim mannauðsstjórnun og rökstuðning við launaákvarðanir. Afraksturinn verði gagnsærra og réttlátara launakerfi. Þannig hafa stjórnendur talið aðávinningur jafnlaunavottunar fyrir starfsemi þeirra sé meiri en sá beini kostnaður sem af henni hlýst. Vilji löggjafans hefur verið skýr hvað varðar jafnrétti kynjanna og er frumvarpi þessu ætlað að stuðla að því að kynbundinn launamunur heyri sögunni til. Líkt og að framan er rakið í 2. kafla greinargerðarinnar þykir sá ávinningur sem ætla verður að frumvarpið muni hafaí för með sér, verði það að lögum, vega þyngra en sjónarmið umíþyngjandi áhrif þess fyrir hlutaðeigandi fyrirtæki og stofnanir og verður ekki séð að með lögfestingu skyldu til jafnlaunavottunar sé gengið lengra en nauðsynlegt er til að ná fram lögmætum markmiðum stjórnvalda.