Útgáfa 1.0

## 11 VIÐBRÖGÐ VIÐ ÁFÖLLUM

Leiðbeiningarnar eiga við áður en lögregla eða aðrir viðbragðsaðilar koma á staðinn. Eftir að lögregla kemur skal hlýða fyrirmælum hennar Í þessum kafla er fjallað umfyrstu viðbrögð skóla við áföllum semsnerta nemendureða starfsmenn skóla. Skólameistari fer meðstjórn neyðarstjórnar og kallar hana saman þegar þörf krefur. Hlutverk neyðarstjórnar er að virkja viðbragðsáætlun skólans svo bregðast megi fumlaust og ákveðið við, þegar áföll hafa orðið, s.s. bráð veikindi, alvarleg slys, dauðsföll eða aðrir atburðir sem líklegir eru til að kalla fram áfallastreitu og/eða sorgarviðbrögð. Áætlunin felur í sér hvað skuli gera, í hvaða röð og hver sinni hvaða hlutverki. Dæmi um áföll eru:

● veikindi nemanda/starfsmanns í skóla/utan skóla. ● veikindi nemanda/starfsmanns í skóla/utan skóla. Andlát meðal starfsfólks, maka starfsfólks, barna starfsfólks, nemenda, foreldra nemenda ● og/eða systkina. Aðrir ógnvekjandi atburðir sem snerta hóp starfsmanna eða nemenda s.s. ef eldur kemur upp í ● húsnæði skólans, náttúruhamfarir eða stórslys.

Miklu máli skiptir að kennarar eða starfsmenn sem veita áfallahjálp séu rólegir og gefi sér nægan tíma. Mikilvægt er að sá sem verður fyrir áfalli finni að hann sé öruggur og geti treyst þeim sem eru hjá honum og að farið sé á afvikinn stað svo að viðkomandi verði ekki fyrir truflun. Sá sem fyrir áfalli verður þarf að finna fyrir hlýju, vinsemd, fá virka hlustun sem felur í sér skilning, stuðning og viðurkenningu og líkamlegri nálægð. Staðreyndir þarf að skýra og reyna að fá þolandann til þess að horfast í augu við raunveruleikann, jafnframt því sem að viðhalda raunsærri von. Honum er nauðsyn að fá að hafa möguleikann á því að tjá sig um reynslu sína til að koma skipulagi á tilfinningar sínar og hugsun. Ef slys hefur borið að höndum í skóla hefur það vitaskuld forgang að veita líkamlega skyndihjálp, kalla til sjúkralið en einnig tryggja eftir föngum að ekki fari órökstuddar fréttir af atburðinum milli manna. Sálræn skyndihjálp felst í því að kennarar og starfsmenn skóla hlúi að og séu til staðar með því að beita virkri hlustun, róa og hugga nemendur og starfsfólk og leyfa þeim að fá sem eðlilegasta útrás fyrir tilfinningar sínar sem geta birst á mismunandi hátt, m.a. sem grátur, ógleði, skjálfti og köfnunartilfinning en geta líka verið doði, tómleikatilfinning, fólksfælni og þörf fyrir einveru. Leggja skal alla áherslu á það sem er hér og nú og sýna umhyggju og viðveru með því að leyfa einstaklingnum að tala án þess að beita þrýstingi. Eftirsóknarvert er að starfsfólk fái kynningu og/eða námskeið um sálræna skyndihjálp þannig að það geti betur brugðist við þegar á reynir.

### F YRSTU VIÐBRÖGÐ

● semfyrstur fær upplýsingar umdauðsfall eða alvarlegt slys kemur þeim til yfirstjórnar skólans. ● semfyrstur fær upplýsingar umdauðsfall eða alvarlegt slys kemur þeim til yfirstjórnar skólans. Upplýsingar fara ekki lengra fyrr en skólameistari hefur gefið fyrirmæli svo um. Yfirstjórn skólans aflar staðfestra upplýsinga hjá lögreglu/forráðamönnum eða öðrum semmálið ● varðar. Foreldri/forráðamaður jafnvel fenginn á staðinn. Skólameistari kallar neyðarstjórn skólans saman á fund þar sem verkum er skipt og fyrstu ● aðgerðir ákveðnar. Fyrsti fundur ætti að vera stuttur, þar sem verkum er skipt og fyrstu aðgerðir skólans ákveðnar. Einhver úr neyðarstjórn og námsráðgjafi kalla til nemanda (ef um slíkt mál er að ræða) og flytur ● honum fregnir af andláti/slysi. Hlúð er að nemandanum eins og unnt er og leitað aðstoðar eftir því sem hæfir hverju sinni. Skólameistari kallar kennara og aðra starfsmenn skólans saman til að tilkynna hvað gerst hefur ● og hvernig skólinn hyggst taka á málum.

Viðbragðsleiðbeiningar Viðbragðsleiðbeiningar fyrir framhaldsskóla Blað af 37