sérstaka tjón sem hann verður fyrir miðað við þá almennu breytingu sem orðið hefur. Þykir þetta í betra samræmi við jafnræði fasteignareigenda heldur en sú regla sem fram kom í skipulagslögunum frá 1964 um að ef verðhækkun sem um ræddi væri jafnmikil eða meiri en bótaskylt tjón skyldi engar bætur greiða. Sú regla myndi hins vegar eiga við ef bæði verðhækkun og tjón væri sérstakt fyrir þá eign sem um ræðir, þ.e. ef aðrar sambærilegar eignir á sama svæði hefðu ekki hækkað í verði vegna skipulagsaðgerða. Upptalning á þáttum sem líta ber til samkvæmt reglunni er ekki tæmandi, hvorki samkvæmt gildandi lögum né því ákvæði sem hér er lagt til að verði lögfest. Ákvæði 1. mgr. 51. gr. b. er efnislega sambærilegt við þá reglu sem fram kemur lokamálslið 1. mgr. 51. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Felst í ákvæðinu að ef það er landsskipulagsstefna sem leiðir til tjóns á grundvelli þeirra reglna og skilyrða sem fram koma í 16. gr. þessa frumvarps þá beri ríkinu að greiða tjónið eða leysa til sín viðkomandi eign að skilyrðum ákvæðisins fullnægðum að öðru leyti. Bótaskylda ríkisins gæti einnig komið til vegna ákvæðis 2. mgr. sem rakið er hér að aftan. Rétt er að árétta, líkt og gert er í skýringum við 1. mgr. 51. gr. í frumvarpi því er varð að lögum nr. 123/2010, að landsskipulagsstefna felur í sér að álitaefni um bætur kæmi ekki upp vegna landsvæðis sem er í ríkiseign eða er þjóðlenda heldur vegna landsvæðis sem er í einkaeign. Þá ætti landsskipulagsstefna almennt, að því leyti sem hún yrði mögulega talin fela í sér slík réttaráhrif að þau gætu haft áhrif á nýtingu lands, að fela í sér svo almenna stefnumótun um landnýtingu að ekki sé líklegt að bótaréttur myndi stofnast á grundvelli hennar. Af orðalagi ákvæðisins leiðir hins vegar að ef tiltekin landnýting er útfærð í landsskipulagsstefnu, og sveitarfélag ákveður að ganga ekki gegn þeirri ákvörðun við gerð skipulagsáætlunar sinnar, þá er það ríkið sem ber ábyrgð á því bótaskylda tjóni sem af hlýst en ekki sveitarfélag. Í ákvæði 2. mgr. felst nýmæli í skipulagslögum. Ákvæðið er þó í samræmi við þá stefnu sem þegar er mörkuð í gildandi lögum með lokamálsl. 1. mgr. 51. gr. gildandi skipulagslaga. Í lögum kunna að vera ákvæði sem skylda sveitarfélögin að móta skipulagsáætlanir sínar að hluta eftir ákvörðunum annarra stjórnvalda, s.s. um staðsetningu vegar eða annarra samgöngumannvirkja. Ekki er fyrirséð hvort slíkum lagaákvæðum mun fjölga eða ekki. Ef sveitarfélögunum er skylt að taka framangreindar ákvarðanir stjórnvalda upp í skipulag sitt og tjón fasteignareiganda leiðir með beinum hætti af þeim, þá er eðlilegt að bótaskyldan falli þar sem valdið til töku hinnar eiginlegu ákvörðunar liggur. Tekið skal fram að í þessu felst almenn regla um bótaskyldu í svona tilvikum. Að því leyti sem túlkun sérákvæða leiðir til annarrar niðurstöðu þá ganga þau vitaskuld framar þessari reglu. Ef hinn bótaskyldi aðili er annar en sveitarfélag á grundvelli 1. eða 2. mgr. þessa ákvæðis þá er á því byggt að bótakröfu ætti að beina að hinum bótaskylda aðila eftir almennum reglum. Tekið skal fram að ákvæði þetta leysir ekki úr öllum þeim álitamálum sem upp geta komið um skil á milli bótaskyldu sveitarfélags og annarra, enda er það ekki tilgangur þessa frumvarps eins og áður hefur verið rakið. Álitamál um bótaskyldu geta m.a. tengst framkvæmdum eða athöfnum einkaaðila, sem ráðist er í á grundvelli heimilda í skipulagi og skipulagsyfirvöld hafa beint eða óbeint samþykkt með skipulagsaðgerðum sínum. Einnig getur í þessu sambandi reynt á samspil við bótaskyldu hins opinbera þegar opinberir aðilar eru framkvæmdaraðilar, án þess þó að sveitarfélagi hafi verið skylt að taka tillit til þess við skipulag sitt, sbr. 2. mgr. Jafnframt getur hér reynt á ólögfestar bótareglur grenndarréttarins.

Um18. gr. Í 18. gr. frumvarpsins er lögð til breyting á 1. tölulið ákvæðis til bráðabirgða sem fjallar um meðmæli Skipulagsstofnunar með leyfi til framkvæmda þar sem ekki liggur fyrir staðfest aðal- eða svæðisskipulag eða samþykkt deiliskipulag og meðmæli stofnunarinnar með