Ef forseti Íslands skipar ríkisstjórn án umboðs Alþingis verður að undanþiggja almenna ráðherra hennar vantrausti, því annars ætti Alþingi þann mótleik að samþykkja vantraust á alla ráðherra sem forsætisráðherra skipaði. Ekki er heldur unnt að gera ráð fyrir að slík ríkisstjórn hljóti samþykki Alþingis sem heild.

Nefnd B telur að tillaga hennar lýsi skýru viðlagafyrirkomulagi sem felst í því að kosinn yrði forsætisráðherra með minnihlutastuðningi þingsins að finnskri og þýskri fyrirmynd, og að ekki sé þörf á flóknari ráðstöfunum í því efni.

Þriðja breytingin lýtur að takmörkun á fjölda ráðherra. Með breytingunni er sett hámark á fjölda atkvæða í ríkisstjórn þegar hún tekur ákvörðun sem fjölskipað stjórnvald. Einnig er ætlunin að setja forsætisráðherra nokkrar skorður í ákvörðun um fjölda ráðherra og skipan ráðuneyta, en honum er í tillögu nefndar B falið aukið valfrelsi í þessu efni miðað við núverandi stjórnarskrá. Meðal annars er horft til kostnaðar og hagkvæmnisraka við rekstur landsins og þess að draga úr hvata til að fjölga ráðherrum í pólitískri málamiðlun við stjórnarmyndun.

Einnig kom fram í nefndinni hugmynd um að áskilið yrði að meirihluti ráðherra í ríkisstjórn kæmi úr röðum utanþingsmanna. Með þessu yrði hnykkt með áþreifanlegum hætti á aðskilnaði löggjafar- og framkvæmdarvalds.Sé eindreginn vilji til þess hjá forsætisráðherra og þingi mætti skipa fleiri þingmenn í ráðherrastóla en þeir yrðu þá að segja af sér þingmennsku og ættu ekki afturkvæmt á þing á sama kjörtímabili. Reglan um meirihluta utan þings er hófleg að því leyti að hún útilokar ekki að forystumenn stjórnarflokka geti orðið ráðherrar án þess að segja af sér þingmennsku. Þá hefði þetta fyrirkomulag í för með sér að þegar ríkisstjórn tekur ákvörðun sem fjölskipað stjórnvald væri meirihluti atkvæða í höndum ráðherra utan þings og aðskilnaður frá löggjafarvaldi þar með tryggður að því leyti.

######## Þá er því að lokum bætt við að ráðherra vinni eið að stjórnarskránni líkt og þingmenn og forseti, samkvæmt tillögum nefndar B.

######### Eldri skýringar (á eftir að vinna saman í greinargerð):

Önnur tillaga nefndar B var eftirfarandi: Alþingi kýs forsætisráðherra. [Forseti Íslands/þingforseti] skipar [hann/hana] í embætti fyrir hönd Alþingis og veitir [honum/henni] lausn. Forsætisráðherra ákveður skipan ráðuneyta og tölu ráðherra og skiptir störfum með þeim. Þá tilnefnir [hann/hún] ríkisstjórn sína og leggur fyrir Alþingi til samþykkis svo fljótt sem verða má. Forsætisráðherra skipar aðra ráðherra og veitir þeim lausn.

Fyrsta tillaga nefndar B var svohljóðandi: 'Þegar skipa skal forsætisráðherra leggur forseti Alþingis fram tillögu eftir samráð við þingflokka og alþingismenn. Þingið greiðir atkvæði um tillöguna innan fjögurra virkra daga. Verði tillagan ekki samþykkt leggur þingforseti fram tillögu að nýju og atkvæðagreiðsla er endurtekin skv. 1. mgr. Hafi tillögum þingforseta verið hafnað fjórum sinnum rýfur hann þing og boðar til alþingiskosninga. Þegar Alþingi hefur samþykkt tillögu um forsætisráðherra ákveður [hann/hún] skipan ráðuneyta og tölu ráðherra og skiptir störfum með þeim. Þá tilnefnir [hann/hún] ríkisstjórn sína og tilkynnir hana forseta Alþingis svo fljótt sem verða má. Þingforseti skipar forsætisráðherra fyrir hönd Alþingis og veitir [honum/henni] lausn. Forsætisráðherra skipar aðra ráðherra og veitir þeim lausn.'

Tillagan er byggð á sænskri fyrirmynd, þar sem stjórnarmyndun fer fram í þinginu undir stjórn þingforseta. Með því móti verður stjórnarmyndunarferlið óháð persónulegu mati eða geðþótta þjóðhöfðingja. Á hinn bóginn kemst þjóðhöfðingi hjá því að flækjast í viðkvæma pólitík að óþörfu. Aðra svipaða fyrirmynd má finna í Þýskalandi, en þar er það þingkjörinn forseti landsins sem gerir tillögu um kanslara til sambandsþingsins. Þá var fólgið í fyrri tillögu nefndarinnar að þingforseta yrði falið að gera tillögu um forsætisráðherra eftir samráð við þingflokka og