15

milljörðum kr. samanlagt á þriggja mánaða tímabili. Vegna þeirra skilyrða sem gilda umheim- ild til frestunar mun þó verða um lægri fjárhæð að ræða sem frestast. Tímabundin niðurfelling tollafgreiðslugjaldsins felur í sér að tekjur sem Skatturinn hefur haft vegna tollafgreiðslu skipa og flugvéla utan almenns afgreiðslutíma munu falla niður tímabundið til og með 31. desember 2021. Áárinu 2019 námu tekjur tollstjóra af gjaldtökunni um 450 millj. kr. Þar af námu tekjur vegna tollafgreiðslu flugvéla um 425 millj. kr. og tekjur vegna tollafgreiðslu skipa um 25 millj. kr. Fyrirséð er að töluverður samdráttur verði í fjölda flugferða á næstu mánuðum vegna COVID-19 og því má ætla að með breytingunni verði Skatturinn af um 600 millj. kr. tekjum samtals af tollafgreiðslugjöldum árin 2020 og 2021. Tillögur frumvarpsins um niðurfellingu gistináttaskatts og frestun gjalddaga skattsins kemur til með að lækka skatttekjur ríkissjóðs. Í fjárlögum 2020 var gert ráð fyrir 1.280 millj. kr. tekjum af gistináttaskatti og byggði sú áætlun á áþekkum ferðamannafjölda og árið 2019. Neikvæð áhrif kórónuveirunnar eru þegar farin að birtast í fækkun ferðamanna og ljóst að hún verður töluverð á árinu. Talsverð óvissa ríkir um hversu mikill samdrátturinn verður. Fyrirséð er að tekjur af gistináttaskatti lækka frá áætlun fjárlaga samhliða fækkun ferðamanna og hafa þær verið endurmetnar 820 millj. kr. á árinu 2020. Miðað við það mun niðurfelling gistinátta- skatts frá og með 1. apríl 2020 til ársloka 2021 lækka tekjur ríkissjóðs á árinu 2020 um 630 millj. kr. og um 950 millj. kr. árið 2021 að viðbættum hliðaráhrifum á virðisaukaskatti. Hér er miðað við að fjöldi ferðamanna taki við sér árið 2021. Frestun gjalddaga skattsins kemur ekki til með að hafa áhrif á skatttekjur en ríkissjóður tapar tekjum af álagi. Þar sem gert er ráð fyrir að gjalddagar gistináttaskatts vegna uppgjörstímabilanna janúar og febrúar annars vegar og mars og apríl hins vegar á árinu 2020 verði frestað til 5. febrúar 2022 munu tekjur vegna uppgjörstímabilanna að fjárhæð 190 millj. kr. færast til ársins 2022. Aukin endurgreiðsla virðisaukaskatts, úr 60% í 100%, gerir seljendum þjónustu að öðru óbreyttu kleift að lækka verð í þeim viðskiptum sem um ræðir, ýmist við nýbyggingu eða endurbætur og viðhald á íbúðarhúsnæði eða frístundahúsnæði. Slík verðlækkun eykur eftir- spurn eftir byggingarframkvæmdum og er því til þess fallin að sporna við minnkandi umsvif- um í hagkerfinu og fækkun starfa af völdum kórónuveirunnar. Jákvæð fjárhagsleg áhrif eru á aðila í byggingarstarfsemi og þeim tengdu greinum sem um ræðir, hönnun og eftirlit með byggingu íbúðar- og frístundahúsnæðis. Á móti þessum jákvæðu áhrifum á byggingarstarf- semi tekur ríkissjóður á sig tekjutap. Tölfræðigögn um endurgreiðslur virðisaukaskatts vegna íbúðarhúsnæðis eru ýmist á rekstrargrunni eða greiðslugrunni. Rekstrargrunnur miðast við framkvæmdatíma en greiðslugrunnur við útgreiðslutíma, eftir að umsókn hefur verið skilað og hún afgreidd. Sé miðað við rekstrargrunn má áætla að 60% endurgreiðsla virðisaukaskatts vegna íbúðarhúsnæðis hafi numið 8,3 milljörðum kr. árið 2018 og um 11 milljörðum kr. árið 2019. Á þessu tveggja ára tímabili voru yfir 70% endurgreiðslna vegna nýbygginga enda var íbúðafjárfesting mikil. Auk þess að hækka endurgreiðsluhlutfallið í 100% er ráðgert að út- víkka endurgreiðsluheimildir til verkþátta við hönnun og eftirlit og enn fremur til frístunda- húsnæðis. Að teknu tilliti til þess má áætla að endurgreiðslur gætu aukist um 8 milljarða kr. vegna framkvæmda á árinu 2020 en einhver hluti þeirrar fjárhæðar mun koma fram í bókhaldi ríkissjóðs síðar þar sem sex ára frestur er gefinn til að skila umsókn um endurgreiðslu. Tekjur af aðflutningsgjöldum og vörugjöldum á þessu ári lækka ekki vegna þeirrar breyt- ingar að skipta upp hefðbundnum gjalddögum aðflutningsgjalda. Hins vegar mun innheimtan lækka á þessu ári sem nemur þeim hluta sem frestast fram yfir næstu áramót. Tillögum frumvarpsins um heimild til útgreiðslu séreignarsparnaðar er ætlað að koma til móts við einstaklinga vegna þess tímabundna efnahagsvanda sem nú gengur yfir, m.a. vegna skertra tekna eða atvinnumissis. Áhrif þessarar heimildar munu ráðast af umfangi útgreiðslna