Oppmodingskriteria for busetjing, som blir fastsette av Kunnskapsdepartementet, bidreg til at busetjing skjer over heile landet, i kommunar som har gode resultat i integreringsarbeidet og som har beredskap for opp- og nedbygging av kapasiteten. Vidare er mellom anna arbeidsmarknaden og utdanningstilbodet i regionen, og kommunens kapasitet til å busetje flyktningar med store funksjonsnedsetjingar, blant kriteria som blir nytta når ein vurderer kva for kommunar som skal oppmodast til å busetje flyktningar. Det er IMDi som har ansvaret for å oppmode kommunane om å busetje ei viss mengd personar. Frå og med 2020 er fylkeskommunane ein ny aktør i busetjingsarbeidet. Fylkeskommunane skal vurdere og tilrå kor mange flyktningar som bør busetjast i den einskilde kommunen i fylket. Fylkeskommunen skal ta utgangspunkt i oppmodingstal frå Nasjonalt utval for busetjing, og tilrådinga skal vere basert på nasjonale føringar som oppmodingskriteria. I oppmodinga skal IMDi legge stor vekt på tilrådinga frå fylkeskommunen. Eit viktig tiltak blir å legge til rette for eit godt samarbeid mellom IMDi, KS, fylkeskommunane, kommunane og andre relevante aktørar, slik at busetjinga blir endå meir treffsikker i åra som kjem. Departementet vil gjennomgå og forbetre busetjingsordninga, jf. integreringsstrategien. Når det gjeld overføringsflyktningar, så presiserer dei nye retningslinjene for arbeidet med overføringsflyktningar, jf. rundskriv G-15/2020, at IMDi skal gi innspel om utsiktene til integrering og kapasitet i kommunane til å gi eigna tilbod. IMDi skal kartlegge busetjingsførebuande informasjon om flyktningane før innkomst til Noreg, og busetje flyktningar som vert overførte i tråd med ordninga for busetjing. IMDi skal sørge for at flyktningar og kommunar får relevant informasjon før flyktningane er busette. Eit anna viktig tiltak er gode digitale system for busetjingsarbeidet. Det er allereie utvikla system som har bidrege til reduksjon i ventetida frå vedtak om opphald til busetjing. Det er i 2019 lansert digitale verktøy for betre kompetansekartlegging i mottak og av overføringsflyktningar på uttakskommisjon. I 2020 tek ein i bruk system som kartlegg både tilretteleggingsbehova til overføringsflyktningar ved busetjing og kompetansen til den einskilde. Det kan bidra til betre kopling mellom den kompetansen flyktningen har med seg og arbeidsmarknaden i regionen. I forslag til ny integreringslov foreslår regjeringa å innføre krav om at alle innvandrarar med rett og plikt til introduksjonsprogram får kompetansekartlegging før busetjing. IMDi skal kartlegge overføringsflyktningane. Vertskommunen for mottak skal kartlegge personar som bur i mottak, og som har fått eit opphaldsløyve som gjer at dei er i målgruppa for introduksjonsprogram. Departementet foreslår 0,55 mill. kroner til å etablere ei eiga tilskotsordning som går til vertskommunane sitt arbeid med kompetansekartlegging frå 2021, jf. omtale under kap. 292, post 61. Tidleg kompetansekartlegging skal òg føre til meir treffsikkert kvalifiserings- og karriereval for den einskilde og til at kommunane raskt skal kunne tilby tiltak som er tilpassa den einskilde.

########## God og målretta kvalifisering

Ny integreringslov stiller tydlegare krav til den einskilde flyktningen og til kommunane som har ansvaret for å gi nykomne flyktningar den opplæringa i norsk og den utdanninga eller kvalifiseringa dei treng. Sentralt i lova er lovfesting av kompetansekartlegging og karriererettleiing i forkant av introduksjonsprogrammet, meir bruk av formell kvalifisering og utdanning i programmet, obligatoriske kurs i livsmeistring for alle og foreldrerettleiing for deltakarar som har eller får barn, lovfesting av differensiert programtid og innføring av sluttmål. Programmet skal kunne vare frå tre månader til fire år. Programtida vil variere ut frå kva slags utdanning og kompetanse ein har med seg, og kva som er sluttmål for programmet for den einskilde. For deltakarar som har som sluttmål å fullføre vidaregåande opplæring, og dersom det er realistisk at dei kan nå dette målet, kan