13

Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að það verkefni ríkissaksóknara, skv. 35. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að stýra rannsóknum á kærum vegna meintrar refsiverðrar háttsemi starfsmanna lögreglu verði fært til héraðssaksóknara. Ákvarðanir héraðssaksóknara í slíkum málum verða þá kæranlegar til ríkissaksóknara með sama hætti og aðrar ákvarðanir héraðssaksóknara og lögreglustjóra. Rannsókn á brotum starfsmanna héraðssaksóknara verði þó áfram hjá ríkissaksóknara. Æskilegt er að meðferð kvartana vegna starfsaðferða lögreglu sem ekki falla undir refsiverða háttsemi verði fundinn heppilegur farvegur en innanríkisráðuneytið hefur hafið undirbúning að því.

- 4. á brotum gegn valdsstjórninni. 4. á brotum gegn valdsstjórninni.
- Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að rannsóknir á brotum gegn valdstjórninni verði færðar frá almennu lögregluembættunum til embættis héraðssaksóknara. Þegar meint brot beinist gegn starfsmanni lögregluembættis getur það valdið tortryggni að sama lögregluembætti annist rannsókn brotsins en brot gegn lögreglumönnum eru algengustu brotin gegn valdstjórninni. Óheppilegt er því að einstök lögregluembætti annist rannsókn á brotum sem beinast gegn starfsmönnum viðkomandi embættis. Því er í frumvarpinu gert ráð fyrir að hið nýja embætti héraðssaksóknara annist rannsókn og fari með ákæruvald vegna slíkra brota.
- 5. Rannsókn og saksókn skattabrota.

Önnur af þeim megintillögum sem fram komu í skýrslu um framtíðarfyrirkomulag rannsókna og saksóknar efnahagsbrota frá október 2013 var að starfsemi skattrannsóknarstjóra yrði færð undir nýja efnahagsbrotastofnun. Stærðarhagkvæmni og skyldleika verkefna mæla með slíkri sameiningu. Slík sameining þarfnast hins vegar lengri undirbúnings og er því gert ráð fyrir því í þessu frumvarpi að embætti skattrannsóknarstjóra fari áfram með rannsókn skattalagabrota og skyldra brota en embætti héraðssaksóknara fari með ákæruvald í þessum málaflokki og annist eftir atvikum viðbótarrannsókn eins og hingað til.

#### Athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins.

#### Um1. gr.

Ákvæðinu er annars vegar ætlað að taka af öll tvímæli um það hlutverk ríkissaksóknara að skera úr um valdmörk lögreglustjóra innbyrðis og héraðssaksóknara og lögreglustjóra. Hins vegar er ákvæðinu ætlað að veita ríkissaksóknara svigrúm til að fela héraðssaksóknara ákæruvald í málum sem að öðru jöfnu ætti undir ákæruvald lögreglustjóra og til að fela lögreglustjóra ákæruvald í málum sem að öðru jöfnu ætti undir ákæruvald héraðssaksóknara.

#### Um2. gr.

Rétt þykir að hagga ekki því fyrirkomulagi sem er í alm. hgl. að ráðherra ákveði saksókn vegna brota á ákvæðum X. kafla og 99. og 101. gr. alm. hgl. og að ríkissaksóknari höfði slík mál. Er þetta í samræmi við gildandi lög í Danmörku. Slík mál hafa verið afar fátíð og ekki ástæða til að ætla að breyting verði þar á. Ákæruvald hins nýja héraðssaksóknaraembættis er í 1. mgr. skilgreint með mjög svipuðum hætti og ákæruvald embættis héraðssaksóknara átti að verða. Þó er lögreglustjórum falið að höfða sakamál vegna nokkurra brota til viðbótar þeim heimildum, svo sem 148. gr. ef brot tengist broti þar sem lögreglustjóri höfðar mál, 106. gr. 110. gr. a, 219. gr. og öllum brotum í XXV. kafla alm. hgl. Héraðssaksóknari mun höfða mál vegna þeirra auðgunarbrota sem hann annast rannsókn á samkvæmt lögreglulögum eins og gert er ráð fyrir að þau lög breytist samkvæmt frumvarpinu.