Við undirbúning þessa frumvarps hefur fyrst og fremst, til hliðsjónar, verið litið til ákvæða um bótarétt fasteignareigenda í Svíþjóð, Noregi og í Danmörku. Í öllum þessum löndum eru í gildi tiltölulega ný, eða nýlega endurskoðuð skipulagslög. Hér verður nú til skýringar gerð stuttlega grein fyrir ákvæðum í skipulagslögum þessara ríkja, um bótarétt fasteignareigenda. Yfirlitið er til skýringar og er ekki tæmandi. Í 15. kafla norsku skipulagslaganna, lov 2008 nr. 71, om planlegging og byggesaksbehandling, sem tóku gildi í júlí 2009, er fjallað um bótarétt fasteignareigenda. Um eignarnám og eignarnámsbætur er sérstaklega fjallað í kafla 16 í lögunum. Í því samhengi sem hér um ræðir er ekki þörf á að fjalla sérstaklega um þau ákvæði. Ákvæði 15. kafla norsku skipulagslaganna fela fyrst og fremst í sér fyrirmæli um útfærslu á bótarétti eða innlausnarrétti fasteignareigenda þegar fasteign á samkvæmt skipulagi að taka til tilgreindra almannanota, s.s. samgöngumannvirkja, frístundasvæða fyrir almenning eða opinberra bygginga. Bótarétturinn er bundinn við þau tilvik þegar eignarnámsheimild er fyrir hendi eða þær takmarkanir sem af skipulaginu leiða eru þess eðlis að viðkomandi fasteign verður ekki lengur nýtt á eðlilegan máta. Í því skilyrði felst tilvísun til þess að viðkomandi takmörkun skal vera sérstaks eðlis og hafa tiltekin umtalsverð áhrif á nýtingarmöguleika eignarinnar, umfram aðrar sambærilegar eignir. Á þessum grundvelli virðist því sem ekki yrðu bættar almennar takmarkanir eignarráða í norskum rétti. Í ákvæði 15.3. er jafnframt mælt fyrir um að ef 'reguleringsplan' leiðir til þess 'innenfor veglinjen eller av anden særlig grunner at en eiendom blir ødelagt som byggetomt, og den heller ikke kan nyttes på annen regningssvarande måte' þá skal sveitarfélagið greiða skaðabætur samkvæmt mati eða leysa til sín fasteignina á grundvelli eignarnámsheimilda samkvæmt ákvæði 16.9 í lögunum. Samkvæmt orðalagi ákvæðis 15.3. veitir það ekki rétt til bóta vegna þess sem nefna má 'almennar takmarkanir eignarráða.' Þýðing þessara ákvæða felst í því annars vegar að þegar réttindi yfir fasteignum skerðast verulega og sérstaklega, umfram það sem við á um sambærilegar eignir, vegna opinberra athafna, þá er eiganda þeirra tryggður bótaréttur, jafnvel þótt að eignarnám hafi ekki farið fram. Hins vegar er þýðing ákvæðanna sú, samkvæmt orðalagi þeirra, að lagatextinn birtir skýrlega þá meginreglu að almennar takmarkanir eignarráða, sem á eru lagðar með lögmætum hætti, njóta ekki bótaréttar. Í sænsku skipulagslögunum, plan- och bygglag 2010:900, sem tóku gildi þann 1. júlí 2010, er fjallað um bótarétt og innlausn ('skadeersättning och inlösen') í 14. kafla, sem telur 27 greinar. Eins og fram kemur í 1. gr. kaflans þá eru í honum ákvæði (i) um skyldu sveitarfélaga til að greiða bætur vegna tjóns sem leiðir af ákvörðunum sem teknar eru samkvæmt lögunum, (ii) um skyldu sveitarfélaga til að leysa til sín eða með öðrum hætti til að yfirtaka eignir, (iii) um mat á tjóni, (iv) um rétt sveitarfélaga til bóta í ákveðnum tilvikum og (v) um málsmeðferð. Það sem hér skiptir mestu máli er umfang bótaréttar og innlausnarskyldu, sbr. liði (i) og (ii). Sænsku lögin eru umtalsvert öðruvísi uppbyggð en þau norsku og dönsku, sem vikið verður að hér síðar. Sænsku lögin innihalda ítarleg ákvæði um það hvað skal fjalla um í skipulagsáætlunum og um það hvaða takmarkanir má leggja á eignarráð með slíkum stjórnvaldsaðgerðum, en þau innihalda líka ítarleg ákvæði um byggingarleyfi og byggingareftirlit. Þessi nákvæmni setur mark á bótakafla laganna. Þannig er t.d. í 2. og 3. gr. í kafla 14 fjallað um bótarétt ef tjón leiðir af nánar tiltekinni upplýsingaöflun eða eftirliti byggingarnefndar, svo dæmi sé tekið. Þetta skýrir að hluta til af hverju kafli 14 í lögunum telur 27 greinar, eins og áður er nefnt. Um bótarétt vegna skipulagsáætlana er fjallað í nokkuð mörgum ákvæðum sænsku laganna, m.a. í 7., 8. og 9. gr. umrædds 14. kafla Í 8. gr. er tiltekið að ef skipulagsáætlun breytir notum lands, sem áður hefur verið ætlað til tiltekinna opinberra þarfa, og það leiðir til tjóns fyrir þá sem eiga land að því, þá skal það bætt. Áhugavert ákvæði er jafnframt í 9. gr. 14. kafla sænsku skipulagslaganna, en þar er tiltekið að ef skipulagsáætlun er breytt innan þess tíma er henni var ætlað að gilda þegar hún var sett þá á sá