Á undanförnum árum hefur athygli beinst að nauðsyn þess að endurskoða reglur um æðstu stjórn ríkisins, störf ráðherra og vinnulag ríkisstjórna. Bent hefur verið á að núgildandi reglur stuðli ekki að nægilega vandaðri stjórnsýslu, samhentri forystu og ábyrgð við stjórn framkvæmdarvaldsins. Í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis, sem skipuð var árið 2008 til að rannsaka aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna, birtist margháttuð gagnrýni á þessa þætti í störfum stjórnvalda. Þar kom fram að bæta þurfi vinnubrögð og starfsaðstöðu hinnar pólitísku forystuframkvæmdarvaldsins. Skerpa þurfi á forystuhlutverki forsætisráðherra í ríkisstjórn og skapa því skýrari umgjörð í lögum og stjórnarskrá. Einnig þurfi að setja skýrari umgjörð um ríkisstjórnarfundi. Undir þetta var tekið í skýrslu starfshóps forsætisráðherra um viðbrögð stjórnsýslunnar við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Nefnd, sem forsætisráðherra skipaði um endurskoðun laga um Stjórnarráð Íslands, skilaði árið 2010 ítarlegum skýrslum og tillögum um endurbætur á skipulagi og yfirstjórn íslenskrar stjórnsýslu. Þar er m.a. að finna umfjöllun um forystuhlutverk forsætisráðuneytis, starfshætti ríkisstjórnar og fyrirkomulag ríkisstjórnarfunda og annarra ráðherrafunda, t.d. hvaða mál skuli lögð fyrir ríkisstjórnarfundi og með hvaða hætti. Loks skal hér vísað til skýrslu vinnuhóps forsætisnefndar Alþingis frá 2009 um eftirlit Alþingis með framkvæmdarvaldinu, þar sem ítarlega er fjallað um ráðherraábyrgð og þingræði, en um tillögur hópsins var einnig fjallað í tillögum um eftirlits- og stjórnskipunarnefnd. Í samræmi við ofangreint leggur nefnd B hins vegar til það nýmæli að ríkisstjórn geti tekið sameiginlega ákvarðanir um mikilvæg eða stefnumarkandi málefni. Skilgreining á því hvað telst mikilvægt eða stefnumarkandi getur verið að hluta í lögum og að hluta eftir mati forsætisráðherra, eftir atvikum í samráði við aðra ráðherra. Þau mál sem ekki falla undir þessa skilgreiningu eru áfram á forræði og ábyrgð þess ráðherra sem málefnið heyrir undir, svo sem áður segir. Nefndin lagði mikla áherslu á að samráð yrði viðhaft um mikilvæg málefni t.d. er varða almannahag eða eru eðli sínu samkvæmt mikilvæg almenningi. Með því að leggja til í 1. mgr. að forsætisráðherra beri ábyrgð á meginatriðum stjórnarstefnunnar hafi hann eftirlit með framfylgd þessa. fjölskipað stjórnvald Með þessu verður ríkisstjórnin í þeim málum þar sem það á við. Ábyrgð á sameiginlegri ákvörðun er sameiginlega hjá þeim ráðherrum sem taka þátt í henni. Ráðherra getur bókað andstöðu sína við ákvörðun og firrt sig þannig ábyrgð á henni. Skilyrði fyrir sameiginlegri ákvörðun ríkisstjórnar á fundi hennar er að meirihluti ráðherra sitji fundinn. Þá verði að setja nánari reglur um málsmeðferð og undirbúning slíkra ákvarðana í lögum. Þá er enn fremur mikilvægt að ríkisstjórn komi saman áður en frumvörp eru lögð fram fyrir þingið og ennfremur ef um mikilvæg málefni er að ræða. Með því að stjórnarskrárbinda skyldu á þennan hátt sé tryggt að mikilvæg málefni séu borin undir fyrir alla ríkisstjórnina og rædd, þannig að samráð sé viðhaft. Í 4. mgr. kemur fram að stjórnarráð hafi aðsetur í Reykjavík. Ákvæði er flutt frá núverandi 2. mgr. 13. gr. stjórnarskrárinnar og orðalagi lítillega breytt.

#### 3 Stjórnarmyndun

Tillaga B-nefndar	Skýrsla stjórnlaganefndar	Stjórnarskráin
(Myndun ríkisstjórnar og skipun ráðherra, nýtt, nú 15. gr.) Alþingi kýs forsætisráðherra. Forseti Íslands skipar hann í embætti. Til undirbúnings kosningunni fara fram viðræður í þinginu um stjórnarsáttmála og skipan ríkisstjórnar. Á grundvelli þeirra viðræðna, og eftir að hafa ráðfært sig við þingflokka og þingmenn, gerir	Dæmi A: (Myndun ríkisstjórnar og 69. gr. skipun ráðherra, nýtt, að hluta úr 15. gr.) Forseti ákveður, án tillögu frá ráðherra, hverjum hann felur að mynda ríkisstjórn. Hann skipar forsætisráðherra og aðra ráðherra í ríkisstjórn og veitir Jafnframt ákveður þeim lausn. hann tölu þeirra og skiptir störfum með þeim eftir því sem lög mæla fyrir. Ríkisstjórn svo og einstakir	15. skipar ráðherra og 15. skipar ráðherra og gr. veitir þeim lausn. Hann ákveður tölu þeirra og skiptir störfum með þeim.