14

ákvæðið gildi einnig um ákvarðanir Jafnréttisstofu sem teknar eru á grundvelli 19. gr. laganna þar sem lagt er til í 3. gr. frumvarpsins að ákvæðið gildi einnig þar um.

Um 3. gr. Lagt er til að kveðið verði á um jafnlaunavottun í 19. gr. laganna sem fjallar um launa- jafnrétti. Þar er nú kveðið á um að konum og körlum er starfa hjá sama atvinnurekanda skuli greidd jöfn laun og þau skuli njóta sömu kjara fyrir sömu eða jafnverðmæt störf. Með jöfnum launum sé átt við að laun skuli ákveðin á sama hátt fyrir konur og karla. Skuli þau viðmið sem lögð eru til grundvallar launaákvörðun ekki fela í sér kynjamismunun. Þá segir þar að starfs- mönnum skuli ávallt heimilt að skýra frá launakjörum sínum kjósi þeir svo að gera og að ráð- herra sé heimilt að setja reglugerð um nánari framkvæmd ákvæðisins, þar á meðal um innleið- ingu staðals um launajafnrétti, svo sem varðandi hæfniskröfur til vottunarstofa og framkvæmd jafnlaunavottunar. Með frumvarpi þessu er lagt til að lögfest verði í nýrri 4. mgr. 19. gr. skylda fyrirtækja og stofnana með 25 eða fleiri starfsmenn til að öðlast vottun skv. 1. gr. c jafnlaunastaðalsins en þar er kveðið á umað fyrirtæki sem telji sig uppfylla kröfur staðalsins geti leitað eftir vottun þar til bærs aðila á jafnlaunakerfi sínu. Lagt er til að litið verði til þess hver fjöldi starfsmanna hjá viðkomandi fyrirtæki eða stofnun sé að jafnaði á ársgrundvelli og er þá gert ráð fyrir að miðað verði við almanaksárið. Gert er ráð fyrir að þegar fyrirtæki eða stofnun öðlast vottun skuli hlutaðeigandi vottunaraðili upplýsa Jafnréttisstofu þar um með því að skila til hennar afriti af vottunarskírteini, sem staðfestir að jafnlaunakerfi viðkomandi fyrirtækis eða stofnunar og framkvæmd þess uppfylli skilyrði jafnlaunastaðalsins og því feli málsmeðferð og launasetning hjá hlutaðeigandi fyrirtæki eða stofnun ekki í sér kynbundna mismunun, ásamt skýrslu um niðurstöðu úttektar vottunaraðilans. Í slíkri skýrslu kemur fram hvernig fyrirtæki eða stofnun hefur uppfyllt kröfur jafnlaunastaðalsins ásamt því að staðfesta að fyrirtæki eða stofnun hafi sett sér jafnlaunastefnu og skjalfestar verklagsreglur til að framfylgja henni sem og að rýni stjórn- enda hafi farið fram og þeir brugðist við, hafi verið tilefni til þess. Enn fremur er lagt til með frumvarpi þessu að fyrirtæki eða stofnun sem öðlast hefur vottun skuli endurnýja vottunina á þriggja ára fresti þannig að tryggt verði til framtíðar að launasetning hjá þeim fyrirtækjum og stofnunum sem öðlast hafa vottun feli ekki í sér kynbundna mismunun. Jafnframt er lagt til að leiði úttekt vottunaraðila á jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar ekki til vottunar skuli vottunaraðili tilkynna Jafnréttisstofu þar um og greina frá ástæðum þess með framlagningu skýrslu um niðurstöðu úttektarinnar. Í þessu sambandi er lagt til að Jafnréttisstofu verði heim- ilað að veita samtökum aðila vinnumarkaðarins aðgang að skýrslu vottunaraðila umniðurstöðu úttektar hafi úttekt ekki leitt til vottunar þannig að þau fái upplýsingar sem þeim eru nauð- synlegar til að annast eftirlit samkvæmt frumvarpinu. Enn fremur er lagt til með frumvarpinu að samtökum aðila vinnumarkaðarins verði veitt heimild í nýrri 5. mgr. 19. gr. til að semja sín á milli í kjarasamningum um að við úttekt á jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar þar sem 25 - 99 starfsmenn starfa að jafnaði á árs- grundvelli hafi fyrirtæki eða stofnun val um það hvort úttekt fari fram á grundvelli 1. gr. b jafnlaunastaðalsins eða 1. gr. c staðalsins. Í 1. gr. b jafnlaunastaðalsins segir að fyrirtæki sem telji sig uppfylla kröfur staðalsins geti leitað eftir staðfestingu á því að kröfurnar séu uppfylltar hjá hagsmunaaðilum, svo sem fulltrúum starfsmanna. Þannig er gert ráð fyrir aðheimilt verði að semja um að úttekt á jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar af fyrrnefndri stærð geti fari fram með öðrum hætti en þegar stærri fyrirtæki eða stofnanir eiga í hlut. Sé það niðurstaða úttektar á grundvelli 1. gr. b að jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar uppfylli skilyrði jafnlaunastaðals er gert ráð fyrir að hlutaðeigandi fyrirtæki eða stofnun öðlist svokallaða staðfestingu í stað vott-