7

endurskoðunar á fyrirkomulagi við greiðslu bóta til höfunda fyrir afritun á verkum þeirra til einkanota. Á vettvangi Evrópusambandsins hefur lengi staðið yfir greining á mismunandi reglum aðildarríkjanna um fyrirkomulag höfundaréttargjalda vegna eintakagerðar til einkanota með hugsanlega samræmingu í huga. Á árinu 2010 nam innheimta höfundaréttargjalda fyrir ein- 3 takagerð til einkanota í Evrópusambandinu meira en 600 millj. evra. Töluverður munur getur verið á því eftir ríkjum hvaða búnaður ber gjald og þá eru fjárhæðir gjaldsins mismun- andi. Að mati framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins (ESB) felur þessi munur í sér hindr- un fyrir skilvirkni innri markaðarins eins og fram kemur í samanburðartöflu hér á eftir. Sem dæmi var tekið að auður DVD-R-diskur bar á árinu 2010 einnar evru gjald í Frakklandi, 0,48 evra gjald í Danmörku, 0,0139 evra gjald í Þýskalandi, 2,5% söluverðs í Póllandi og 6% af innflutningsverði í Litháen. Á sama ári bar tónhlaða (MP3 spilari) 1 - 20 evra gjald í Frakk- landi (eftir minnisrýmd), ekkert gjald í Danmörku, 5 evra gjald í Þýskalandi, 3% af söluverði í Póllandi og 0,43 - 11,58 evra gjald í Litháen (eftir minnisrýmd). Farsími með 32 Gb innra minni bar 36 evra gjald í Þýskalandi (ef síminn var með snertiskjá), 18 evra gjald í Ung- verjalandi, 10 evra gjald í Frakklandi, 4,34 evra gjald í Litháen, 0,9 evra gjald á Ítalíu og 4 0,5% af söluverði í Rúmeníu. Í orðsendingu framkvæmdastjórnar ESB frá 24. maí 2011 um hugverkaréttindi á innri markaðinum kom fram að eintakagerð til einkanota og höfunda- réttargjöld væru svið þar sem samræmingar væri þörf. Í nóvember 2011 fól Michel Barnier, formaður framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, António Vitorino, fyrrverandi fram- kvæmdastjóra fyrir dómsmál og innri málefni sambandsins, það verkefni að leiða samtal hagsmunaaðila um höfundaréttargjöld. Í skýrslu António Vitorino sem kom út 31. janúar 5 2013 er fjallað um ýmis álitaefni tengd þeim vanda sem fylgir mismunandi reglum einstakra ríkja um höfundaréttargjöld og áhrifum þeirra fyrir frjálst flæði á þeim vörum sem bera slíkt gjald á innri markaðinum. Niðurstaðan í skýrslunni er sú að þrátt fyrir þá annmarka sem felast í núverandi fyrirkomulagi höfundaréttargjalds og þrátt fyrir þá tækniþróun sem orðið hefur í miðlun tónlistar og kvikmynda sé fyrirsjáanlegt að slíkrar gjaldtöku verði áfram þörf næstu árin og því óumflýjanlegt að hún verði við lýði enn um sinn. Í skýrslunni eru svo raktar ýmsar tillögur um hvernig eigi að laga núverandi kerfi að nýjum tímum og tækni. Krafa rétthafa um bætur fyrir eintakagerð af vernduðum verkum til einkanota styðst eins og fyrr segir við heimild í b-lið 2. mgr. 5. gr. tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2001/29/EB um samræmingu tiltekinna þátta höfundaréttar og skyldra réttinda í upplýsinga- samfélaginu. Í 35. formálsgrein tilskipunarinnar er áréttaður fyrirvari um að fram fari hags- munamat áður en tekin sé ákvörðun um form, fyrirkomulag og fjárhæð bóta. Þannig er ekki sjálfgefið að slíkt mat leiði til þess að rétthöfum verði ákveðnar bætur. Í b-lið 1. gr. frum- varpsins er gengið út frá þeirri forsendu að afmarka sanngjarnar bætur miðað við tiltekið hlutfall af tollverði afritunarmiðla og tækja sem flutt eru inn eða framleidd hér á landi á