14

starfsemi sinni enda hefur hann einn upplýsingar umhann í fórum sínum, þar til ríkisskattstjóri hefur fengið skýrslur hans í hendur og eftir atvikum bókhaldsgögn. Staða aðila er því slík að ef ekki kæmi til álagningar og dráttarvaxta á réttum uppgjörstímabilum gæti aðili haft af því umtalsverða hagsmuni að fresta uppgjöri eða lágmarka skattgreiðslur til betri tíma. Því er talið eðlilegt að gildisdagur vaxtatímabils skuli vera sá sami og gjalddagi viðkomandi uppgjörs- tímabils. Í samræmi við tillögur starfshóps um gildisdagsetningar í virðisaukaskatti er lagt til að í nýjum 4. málsl. komi fram að innheimtumaður geti fellt niður dráttarvexti hafi utanaðkomandi og óviðráðanleg ytri atvik, sem aðili ber ekki ábyrgð á, hamlað greiðslu á réttum tíma. Umer að ræða undantekningarreglu sem innheimtumaður skal aðeins beita að uppfylltum ströngum hlutlægum skilyrðum. Aðili skal hafa gildar ástæður sér til málsbóta og metur innheimtumaður það í hverju tilviki fyrir sig hvað telja skuli gildar ástæður í þessu sambandi. Dæmi um atvik sem talist geta til utanaðkomandi og óviðráðanlegra ytri atvika eru náttúruhamfarir og styrj- force majure aldir ( ), þ.e. slík utanaðkomandi atvik sem aðili fær engu um ráðið og gera það að verkum að ekki er hægt að framkvæmda greiðslu. Hér undir falla einnig atvik sem varða innheimtumann ríkissjóðs með beinum hætti, svo sem ef hömlur á greiðslu má rekja til tekjubókhaldskerfis ríkissjóðs. Lagt er til að í nýjum 5. málsl. sé kveðið á um að við endurákvörðun virðisaukaskatts sem tekur til fleiri en eins uppgjörstímabils innan sama árs skuli jafna inneign upp í skuld áður en til álagningar dráttarvaxta kemur, hafi inneign myndast á fyrra uppgjörstímabili. Hafi aðili ofgreitt virðisaukaskatt á fyrra uppgjörstímabili þykir eðlilegt að tekið sé tillit til þess áður en dráttarvextir eru lagðir á skuld á síðari uppgjörstímabili enda hefur þá ríkissjóður haft of- greiðsluna í sínum vörslum frá greiðslu. Hér er eingöngu átt við inneignir sem myndast þegar gjaldandi hefur greitt samkvæmt upphaflegri skýrslu en álagning er síðar lækkuð. Þá er lagt til að í nýjum 6. málsl. verði ákvæði um að í reglugerð verði sett nánari fyrirmæli um framkvæmd ákvæðisins, þar á meðal um gildisdag vaxtatímabils þegar skuld og inneign myndast við sömu skattbreytingu, þar sem tilvikin sem upp geta komið í því sambandi eru það mörg að þeim verða ekki gerð tæmandi skil í lögunum. Í c-lið eru lagðar til breytingar á 4. mgr. í samræmi við breytingar sem lagt er til að lögfestar verði með b-lið 10. gr. frumvarpsins. Telja verður að aðili geti átt rétt á greiðslu dráttarvaxta ef greiðsla er ekki innt af hendi innan mánaðar frá lokum kæru- og afgreiðslufrests frests skv. 3. mgr. 29. gr. laganna með sama hætti og gildir um endurgreiðslu skv. 4. mgr. 25. gr.

Um 10. gr. Sjá athugasemdir um b-lið 5. gr. og b-lið 7. gr.

Um 11. gr. Lagt er til að bætt verði við lögin ákvæði þess efnis að ríkisskattstjóra sé heimilt að taka til greina beiðni aðila um breytingu á áður ákvörðuðum virðisaukaskatti. Um er að ræða sams konar heimildarákvæði og er í 2. mgr. 101. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, og ber að skýra á sama hátt. Í skattframkvæmd hefur verið vísað til framangreindrar heimildar tekjuskattslaga þegar ríkisskattstjóra hefur borist beiðni um slíka endurupptöku fyrri ákvörðunar en í stað þess og til aukins skýrleika og einföldunar er nú lagt til að samsvarandi ákvæði verði lögfest í nýju ákvæði laganna.