Heimild til synjunar á ekki við um fjárlög, fjáraukalög og lög um skattamálefni, lög um ríkisborgararétt og lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarskuldbindingum. : Er Alþingi Valkostur II hefur samþykkt lagafrumvarp undirritar forseti Alþingis það og leggur innan tveggja vikna fyrir forseta Íslands til staðfestingar. Forseti getur innan viku frá móttöku frumvarpsins ákveðið að láta það ganga til Alþingis á ný með rökstuddu áliti. Að öðrum kosti staðfestir forseti frumvarpið og fær það þá lagagildi. Gangi frumvarp á ný til Alþingis skal það, eftir umfjöllun í þingnefnd, rætt og afgreitt við eina umræðu. Verði frumvarpið samþykkt án efnisbreytinga fær það lagagildi við undirritun forseta Alþingis án staðfestingar forseta Íslands, en fellur niður ella.	en þó minnst 30 af hundraði allra kjósenda á kjörskrá, falla þau úr gildi. Að öðrum kosti halda þau gildi sínu. Ákvæði 2. mgr. á ekki við um fjárlög, fjáraukalög og lög um skattamálefni og lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarskuldbindingum. Umframkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslu skal að öðru leyti mælt fyrir í lögum. : Dæmi B Sá ráðherra, sem mál hefur undirritað, ber það að jafnaði upp fyrir forseta. Ef Alþingi hefur samþykkt lagafrumvarp eða ályktun um fullgildingu þjóðréttarsamnings, skal það lagt fyrir forseta Íslands til staðfestingar eigi síðar en tveim vikum eftir að það var samþykkt, og veitir staðfestingin því lagagildi.

: Nefnd B leggur til tvo valkosti varðandi núverandi 26. gr. stjórnarskrárinnar.

######### Skýring

Í fyrsta lagi er í báðum tillögum gert ráð fyrir að forseti Alþingis undirriti lög fyrir hönd þingsins og staðfesti þar með að þau hafi verið sett með réttum hætti og í samræmi við stjórnarskrá og þingsköp. Í breytingartillögum sem lagðar eru fram af nefnd B, verður nú kveðið á um að varaforsetar séu staðgenglar þingforsetans, þ.e. að varaforsetar geti jafnframt undirritað í fjarveru forseta. Í báðum tillögum er enn fremur gert ráð fyrir að undirskrift forseta Íslands staðfesti að lög hafi verið sett með stjórnskipulega réttum hætti, þ.e. lög hafi verið samþykkt í samræmi við stjórnarskrá.

Í valkosti I er núverandi 26. gr. að mestu óbreytt og forsetinn heldur sjálfstæðum málskotsrétti til þjóðarinnar. Hins vegar er nákvæmari útfærsla á frestum, málsmeðferð og málum sem eru undanþegin þjóðaratkvæðagreiðslu. Í tillögunni er forseta veittur vikufrestur til að taka afstöðu til laga, þá er sett fram skilyrði um að forseti rökstyðji ákvörðun sína og tilkynni til forseta Alþingis. Veittur er þriggja mánaða frestur til að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og takmörkun á málskotsrétti vegna laga um tiltekin málefni, einkum á sviði fjárstjórnar og vegna þjóðréttarskuldbindinga.

Í valkosti II er lögð til sambærileg skipan og ríkir í Finnlandi. Forsetinn hefur ákveðið synjunarvald á lögum og getur vísað þeim aftur til þings á grundvelli efnis þeirra eða málsmeðferðar. T.d. gæti forseti talið að lögin brytu í bága við stjórnarskrána. Þá neitar forseti að staðfesta lög en þau ganga aftur til löggjafans sem hefur lokaorðið í málinu og er skyldað til að ræða frumvarpið á ný við eina umræðu.

Í því sambandi verður að minnast að samkvæmt tillögum nefndar C hefur þjóðin sjálf, þ.e. 10% kosningabærra manna sem og þriðjungur þingmanna, heimild til að skjóta lögum til þjóðaratkvæðis. Þykir eðlilegra að þingmenn og þjóð hafi réttinn en ekki forseti jafnframt. Ekki sé ástæða til að veita honum málskotsrétt til þjóðar sem hún hafi sjálf og þurfi ekki milligöngumann til. Aukinheldur sé um að ræða þríþætt inngrip í löggjafarstarf sem þurfi að geta tekið óvinsælar ákvarðanir.