11

dró úr atvinnuleysi og heimili réðust í framkvæmdir og viðhaldsverkefni sem þau hefðu annars ekki gert. Ákvæðið tók í upphafi til vinnu sem innt var af hendi frá 1. mars 2009 til 1. janúar 2011 en var framlengt í áföngum til 1. janúar 2015. Í kjölfar hinna alvarlegu en þó tímabundnu áhrifa kórónuveirunnar á samfélagið er lagt til að endurgreiðsluhlutfall virðisaukaskatts vegna vinnu manna á byggingarstað íbúðarhúsnæðis verði tímabundið hækkað á ný úr 60% í 100% á tímabilinu frá 1. mars 2020 til og með 31. desember 2020. Samhliða hækkun endurgreiðsluhlutfallsins úr 60% í 100% er lagt til að heimild til endurgreiðslu nái einnig til þess virðisaukaskatts sem greiddur hefur verið vegna vinnu manna á byggingarstað frístundahúsnæðis, auk hönnunar eða eftirlits vegna nýbygg- inga, endurbóta eða viðhalds íbúðar- og frístundahúsnæðis. Samhliða þeim breytingum sem lagðar eru til með tímabundinni hækkun endurgreiðslu- hlutfalls virðisaukaskatt úr 60% í 100% vegna bygginga, endurbóta eða viðhalds íbúðar- húsnæðis er lagt til að á sama tímabili verði heimilt að endurgreiða eigendum eða leigjendum íbúðarhúsnæðis 100% þess virðisaukaskatts sem þeir hafa greitt af vinnu manna vegna heimilisaðstoðar eða reglulegrar umhirðu íbúðarhúsnæðis. Markmið endurgreiðslunnar er að koma enn frekar til móts við heimilin í landinu og verktaka vegna kórónuveirunnar með sér- tækum aðgerðum í þágu þeirra. Samkvæmt embætti landlæknis liggur jafnframt fyrir að almennt hreinlæti er ein mikilvægasta vörnin gegn smiti af kórónuveirunni. Stuðningur í formi endurgreiðslu virðisaukaskatts til einstaklinga og húsfélaga vegna kaupa á þjónustu í formi heimilisaðstoðar, ræstinga o.fl. getur þannig skipt máli í baráttunni við faraldurinn. Þá hefur ívilnunin einnig þau hliðaráhrif að draga svarta atvinnustarfsemi vegna veitingar þeirrar þjónustu sem um ræðir upp á yfirborðið og styðja enn frekar við atvinnuþátttöku, sérstaklega hjá tekjulægri hópum. Í Svíþjóð hefur verið farin sú leið frá árinu 2007 að veita tiltekinn skattafrádrátt til einstaklinga vegna heimilisaðstoðar (s. rot- och rutavdrag). Í frumvarpinu er lagt til að farin verði sú leið að eigendur og leigjendur íbúðarhúsnæðis geti óskað eftir 100% endurgreiðslu á virðisaukaskatti vegna heimilisaðstoðar eða reglulegrar umhirðu íbúðarhús- næðis á tímabilinu til ársloka 2020.

#### 3.7. Endurgreiðsla virðisaukaskatts til mannúðar- og líknarfélaga, íþróttafélaga, björgunar- sveita o.fl.

Í langan tíma hafa félög eða félagasamtök sem starfa að ákveðnu markmiði til almanna- þriðja geira heilla og falla undir svokallaðan skipað stóran sess í íslensku samfélagi fyrir þegna landsins, auk þess að vera mikilvægur hluti velferðarþjónustu hér á landi. Hér undir falla t.d. mannúðar- og líknarfélög, íþróttafélög og björgunarsveitir. Undir þriðja geirann fellur starfsemi sem hvorki tilheyrir opinberum rekstri né einkarekstri og hefur ekki hagnað að meginmarkmiði. Félagsaðild er frjáls og þátttaka sjálfboðaliða er að einhverju leyti hluti af starfinu. Að baki starfseminni liggja þannig hugsjónir eða ákveðin hugmyndafræði þar sem aðalmarkmiðið er að vinna að umbótum í þágu almennings og samfélagsins. Hér er lagt til að starfsemi tiltekinna félaga sem starfa í þágu almannaheilla, þ.e. mannúðar- og líknarfélög, íþróttafélög, björgunarsveitir, landssamtök björgunarsveita og slysavarna- deilda og einstakar félagseiningar sem starfa undir merkjum samtakanna geti fengið endur- greiddan 100% þess virðisaukaskatts sem þau hafa greitt vegna vinnu manna sem innt er af hendi á tímabilinu 1. mars 2020 til og með 31. desember 2020 vegna byggingar, endurbóta eða viðhalds á mannvirkjum. Um er að ræða virðisaukaskatt sem fellur til af vinnu manna á byggingarstað við byggingu, viðhald eða endurbætur á mannvirkjum sem alfarið eru í eigu þeirra aðila sem falla undir ákvæðið. Á sama hátt skuli endurgreiða þeim aðilum sem falla undir ákvæðið þann virðisaukaskatt sem þeir hafa greitt af þjónustu vegna hönnunar eða