3

- 4. Samræmi við stjórnarskrá og alþjóðlegar skuldbindingar.

Ísland er aðili að ýmsum þjóðréttarsamningum sem varða málefni útlendinga og réttarstöðu þeirra. Við gerð frumvarpsins hefur verið tekið tillit til þessara alþjóðlegu skuldbindinga Íslands þannig að sem best samræmi verði milli laga og þjóðréttarreglna, m.a. flóttamanna- samnings Sameinuðu þjóðanna frá 1951, Schengen-samstarfsins og Dyflinnarsamstarfsins. Efni frumvarpsins felur ekki í sér álitaefni varðandi samræmi við stjórnarskrá.

## 5. Samráð.

Frumvarpið er afmarkað við breytingar á gildistíma dvalarleyfa sem veitt eru á grundvelli sameiginlegrar verndar vegna fjöldaflótta. Breytingin mun hafa jákvæð áhrif á réttarstöðu handhafa slíkra leyfa. Til að tryggja réttláta málsmeðferð og skilvirkni hafa dómsmálaráðu- neytið, lögreglan og Útlendingastofnun átt náið samstarf um útgáfu og endurskoðun þessara leyfa. Einnig var tekið mið af ákvörðun Evrópusambandsríkjanna, samstarfsríkja Schengen og Noregs um að framlengja tímabundnu verndina. Í samræmi við opinbert samráð voru drög að frumvarpinu kynnt í samráðgátt stjórnvalda 4. október 2024 (mál nr. S-199/2024). Hagsmunaaðilar voru upplýstir um drögin og hvattir til að senda inn umsögn fyrir 19. október 2024. Tvær umsagnir bárust í samráðsgátt, önnur frá velferðarsviði Reykjavíkurborgar og hin frá Rauða krossinum á Íslandi. Rauði Krossinn styður tillögu frumvarpsins og leggur áherslu á að frumvarpið verði samþykkt eins fljótt og auðið til að tryggja fyrirsjáanleika fyrir þann hóp sem nýtur sameigin- legrar verndar hér á landi. Velferðarsvið Reykjavíkurborgar styður tillögu frumvarpsins en vekur athygli á mögulegum kostnaði sem gæti leitt af þjónustu við hópinn vegna framleng- ingar á sameiginlegri vernd. Einnig leggur Reykjavíkurborg áherslu á gildi þjónustusamnings milli Reykjavíkurborgar annars vegar og félags- og vinnumarkaðsráðuneytis og Vinnumála- stofnunar hins vegar vegna samræmdrar móttöku flóttafólks sem gildir til 31. desember 2024. Umsögnin var tekin til skoðunar við vinnslu frumvarpsins, en leiddi þó ekki til efnislegra breytinga á frumvarpinu. Gera má áfram ráð fyrir kostnaði að hálfu ríkis og sveitarfélaga sem stafar af ófyrirséðum fjölda umsókna um alþjóðlega vernd og veitingu dvalarleyfis á grund- velli annarra verndarákvæða. Gert er ráð fyrir áframhaldandi samráði milli viðeigandi stjórn- valda og sveitarfélaga um fyrirkomulag og fjármögnum verkefna sem tengjast þjónustu við handhafa dvalarleyfa á grundvelli sameiginlegs fjöldaflótta og annarra verndarákvæða.

- 6. Mat á áhrifum.

Tilgangur frumvarpsins er að framlengja hámarkstíma dvalarleyfa fyrir einstaklinga sem eru hér á landi á grundvelli sameiginlegrar verndar vegna fjöldaflótta. Verði frumvarpið óbreytt að lögum er ekki gert ráð fyrir því að fjöldi nýútgefna dvalarleyfa á grundvelli sam- eiginlegrar verndar vegna fjöldaflótta muni aukast frá því sem verið hefur. Komi ekki til laga- breytinga mun fjöldi einstaklinga sem nú dvelja hér á landi á grundvelli fjöldaflótta eiga strax á næsta ári rétt á efnislegri meðferð á umsóknum sínum um alþjóðlega vernd. Fyrirsjáanlegt er að slíkt mun fela í sér kostnaðarauka fyrir ríki og sveitarfélög við þjónustu og vinnslu slíkra umsókna. Ekki er fyrirséð að samþykkt frumvarpsins muni hafa í för með sér kostnaðarauka fyrir ríkissjóð á næstu tveimur árum. Í þessu samhengi má nefna að ófyrirséður kostnaður vegna þjónustu við umsækjendur um vernd og einstaklinga sem hlotið hafa vernd á öðrum grundvelli verður áfram til staðar.