6

## 3. Meginefni frumvarpsins.

Í I. kafla frumvarpsins er kveðið á um hlutverk og skipulag. Þar er gerð grein fyrir yfirstjórn stofnunarinnar, skipulagi, hlutverki, framsal verkefna og þagnarskyldu starfsmanna. Það nýmæli er að ekki er gert ráð fyrir að skipuð sé stjórn yfir stofnunina en samkvæmt 3. gr. laga nr. 77/2010, sbr. og 9. gr. laga nr. 6/2001 skal vera starfandi stjórn yfir stofnuninni en þess ber að geta að starfssvið stjórnarinnar nær ekki yfir aðra starfsemi Þjóðskrár Íslands en það er lýtur að fasteignamati. Þannig mun ákvæði 9. gr. laga nr. 6/2001 verða fellt niður sbr. 1. töluliður 14. gr. frumvarpsins, verði frumvarpið samþykkt óbreytt. Í kaflanum er kveðið á um markmið Þjóðskrár Íslands. Í kaflanum er að finna yfirlit yfir hlutverk stofnunarinnar á einum stað sem er til bóta, þannig er lagt til að Þjóðskrá Íslands skuli með starfsemi sinni gæta upplýsinga um réttindi einstaklinga og lögaðila og eignir þeirra með því að safna, varðveita, uppfæra og miðla upplýsingum varðandi einstaklinga, mannvirki og landeignir með öruggum hætti. Jafnframt hefur Þjóðskrá Íslands haldið utan um útgáfu Íslykils sem og þróun og rekstur upplýsinga- og þjónustuveitunnar Ísland.is. Enn fremur er lagt til að Þjóðskrá Íslands geti falið öðrum verkefni og boðið fram sérþekkingu sína á alþjóðamarkaði og loks sérstakt ákvæði um þagnarskyldu starfsmanna. Þrátt fyrir almennt þagnarskylduákvæði er varðar opinbera starfsmenn í lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins nr. 70/1996 þá þykir rétt að árétta þessa kröfur til starfsmanna Þjóðskrár Íslands í ljósi þess að mikið af viðkvæmum persónuupplýsingum fara um hendur starfsmanna stofnunarinnar auk þess sem stofnunin sér um framleiðslu vegabréfa en framleiðsluaðferðir vegabréfa, efni í vegabréf o.fl. eru atriði sem leynt eiga að fara og miklir hagsmunir í húfi fyrir íslenska ríkið að þagmælsku sé gætt er varðar framleiðsluferli þeirra og öryggisatriði vegabréfa. Í II. kafla laganna er finna ákvæði er varða upplýsinga- og þjónustuveitunnar Ísland.is. Ákvæði um Ísland.is hefur skort í löggjöf hér á landi og er hér lagt til að bætt verði úr. Vefsíðan Ísland.is er eitt meginverkefnið í stefnunni 'Vöxtur í krafti netsins', stefnu ríkisstjórnar Íslands um upplýsingasamfélagið 2013-2016. Í stefnunni kemur m.a. fram að 'einstaklingar og fyrirtæki geti afgreitt erindi sín við stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga, hvenær sem er, hvar sem er og án tafar'. Gert var ráð fyrir a ð markmiðinu væri náð í lok árs 2016. Ísland.is veitir nú þegar aðgang að miklu magni hagnýtra upplýsinga fyrir einstaklinga og lögaðila um opinbera þjónustu. Þá geta einstaklingar, með hjálp Íslykils eða rafræns skilríkis, sótt á 'mínum síðum' upplýsingar um sig og börnin sín í þjóðskrá, fasteignaskrá, ökutækjaskrá, bólusetningaskrá og Innu, námsferilsskrá framhaldsskólanna. Athuga ber að enginn gögn eru vistuð á vefsíðunni sjálfri heldur er aðeins um gagnaflutning að ræða í gegnum dulkóðaða rás beint frá skráarhaldara til innskráðs notanda. Loks geta opinberir aðilar birt skjöl í pósthólfi á Ísland.is sem annars hefði þurft að senda í bréfpósti. Frumvarpið gerir ráð fyrir að markvisst verði unnið að því að nýta betur þau 'verkfæri' eða þjónustuþætti sem þegar hafa verið þróaðir á Ísland.is. Staðreyndin er reyndar sú að allir Íslendingar, 18 ára og eldri, hafa nú þegar aðgang að pósthólfi á Ísland.is án þess jafnvel að vita af því. Þó að opinber aðili ákveði að taka upp rafræn samskipti við viðskiptavini sína á vettvangi Ísland.is er áfram gert ráð fyrir því að þeir geti sent út hefðbundin bréf til þeirra sem að einhverjum ástæðum vilja ekki eða geta ekki átt í rafrænum samskiptum við opinbera aðila. Þjóðskrá Íslands hefur verið að þróa svonefnt 'hnipp', þ.e. áminningarþjónustu um að t.d. vegabréf sé að renna út og fær þá viðkomandi tilkynningu með smáskilaboðum. Þannig væri hægt, þegar opinber stofnun, sendir t.d. stjórnvaldsákvörðun á borgara, að viðkomandi borgari fái smáskilaboð þegar stjórnvaldsákvörðunin berst viðkomandi í pósthólfið. Þannig