12

eftirlits með byggingu á slíku mannvirki. Gert er ráð fyrir að Skatturinn annist þessar endur- greiðslur. Flest félög sem starfa að almannaheillum og falla undir þriðja geirann, þar á meðal mann- úðar- og líknarfélög, íþróttafélög og björgunarsveitir, eru utan virðisaukaskattskerfisins. Af því leiðir að þeim ber ekki að innheimta virðisaukaskatt, þ.e. útskatt, í meginstarfsemi sinni og eiga því ekki rétt á endurgreiðslu virðisaukaskatts í formi innskatts vegna framkvæmda við mannvirkjagerð, svo sem íþróttamannvirki o.fl. Með því endurgreiðslukerfi sem hér er lagt til mun ríkissjóður veita þeim aðilum sem falla undir heimildina tímabundið fjárhagslegan stuðn- ing við uppbyggingu á mannvirkjum fyrir starfsemi sína að tilteknum skilyrðum uppfylltum.

#### 3.8. Gistináttaskattur.

Gistináttaskattur er sérstakur skattur sem lagður er á sölu gistingar. Skatturinn var lögfestur um mitt ár 2011 og tekinn upp þann 1. janúar 2012, m.a. í þeim tilgangi að afla tekna til að stuðla að uppbyggingu, viðhaldi og verndun fjölsóttra ferðamannastaða, friðlýstra svæða og þjóðgarða. Skatturinn er innheimtur af hverri seldri gistináttaeiningu, þ.e. leigu á gistiaðstöðu í allt að einn sólarhring, þ.m.t. yfir nótt, og er nú 300 kr. fyrir hverja selda einingu. Neikvæðra áhrifa kórónuveirunnar er þegar farið að gæta hjá atvinnufyrirtækjum, m.a. í minnkandi eftirspurn, tekjusamdrætti og rekstrarerfiðleikum, sérstaklega í ferðaþjónustu. Fyrir liggur að ferðaþjónustan skapar allt að 40% útflutningstekna þjóðarinnar og er nú rúm 8% af vergri landsframleiðslu. Hótel- og gistiþjónusta skipar þar stóran sess. Í kjölfar far- aldursins er nú þegar töluvert um afbókanir hjá hótelum og öðrum fyrirtækjum sem starfrækja gistiþjónustu sem sér ekki fyrir endann á. Tímabundin lokun ytri landamæra Schengen og Evrópusambandsins fyrir ferðamönnum utan sambandsins, ferðabann Bandaríkjanna gagnvart Evrópu og einhliða lokun landamæra í nokkrum Evrópuríkjum gerir það jafnframt að verkum að líklegt er að verulega dragi úr ferðum hingað til lands, m.a. vegna skilgreiningar landa sem hættusvæða og þeirrar skimunar og eftir atvikum sóttkvía sem nú er þörf á að undirgangast í flestum löndum eftir ferðalög á milli landa. Í þessu sambandi hefur meðal annars verið nefnt að afbókanir Bandaríkjamanna vegna ferðabannsins gætu numið allt að þriðjungi allra bókana hér á landi á meðan að ferðabannið varir. Til þess að bregðast við þessu og þeim fyrirhugaða samdrætti sem blasir við í greininni er lagt til í frumvarpinu að greiðsla og innheimta gistináttaskatts verði felld niður á tímabilinu 1. apríl 2020 til og með 31. desember 2021. Samhliða þeirri aðgerð er lagt til að skattaðilum verði veitt svigrúm vegna skila á gistináttaskatti sem falla undir tvö fyrstu tímabil ársins og gjalddaga þeirra verði frestað til 5. febrúar 2022. Tímabundin niðurfelling gistináttaskatts og frestun á gjalddaga hans ræður ekki úrslitum ein og sér en mun þó skipta verulegu máli fyrir fyrirtæki í hótel- og gistiþjónustu í landinu.

#### 3.9. Útgreiðsla séreignarsparnaðar.

Lagt er til að allir sem eiga séreignarsparnað skv. II. kafla laga um skyldutryggingu líf- eyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða, nr. 129/1997, sem almennt er laus til útborgunar við 60 ára aldur, örorku eða fráfall rétthafa geti tekið út allt að 12.000.000 kr. fyrir staðgreiðslu og útsvar á grundvelli umsóknar til vörsluaðila. Heimildin gildir frá 1. apríl 2020 til og með 31. desember 2020. Sú heimild sem hér er lögð til er að mestu samhljóða heimild sem var í gildi frá árinu 2009 til ársins 2015 og var lögfest í kjölfar þeirra efnahagslegu áfalla sem dundu yfir íslenskt samfélag á þeim tíma. Í ljósi þeirra efnahagslegu þrenginga sem íslenskt samfélag gengur nú í gegnum hefur verið ákveðið að opna að nýju fyrir heimild rétthafa séreignar- sparnaðar og gera þeim kleift að nota þá fjármuni sem þeir eiga í séreignarsparnaði tímabundið