að hún yrði illa nothæf til byggingar að mati dómkvaddra matsmanna þá skyldi greiða bætur ef eigandi (umráðamaður) gæti sýnt fram á að hann yrði fyrir tjóni af þessum sökum. Sagði þar ennfremur að bætur gætu numið heildarandvirði eignar ef krafist yrði að sveitarfélag tæki við henni allri, en slíkt væri þó því aðeins skylt 'að sá hluti lóðar, sem eftir verður, sé að mati dómkvaddra manna ónothæfur til byggingar.' Eins og ráða má af orðalagi þessara ákvæða var bótarétturinn samkvæmt þeim bundinn við hinar sérstöku skerðingar eignarráða, en ekki þær skerðingar sem telja má almennar, í þeirri merkingu sem fjallað hefur verið um hér að framan. Ákvæði um bótarétt fasteignareigenda vegna skipulagsaðgerða, sbr. áður 2. mgr. 29. gr. skipulagslaga, nr. 19/1964, færðist síðan í það horf sem það nú er í 51. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 með lögfestingu skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997, en í 1. mgr. 33. gr. þeirra laga sagði svo: 'Nú veldur gildistaka skipulags því að verðmæti fasteignar lækkar, nýtingarmöguleikar hennar skerðast frá því sem áður var heimilt eða að hún muni rýrna svo mjög að hún nýtist ekki til sömu nota og áður og á þá sá sem sýnt getur fram á að hann verði fyrir tjóni af þessum sökum rétt á bótum úr sveitarsjóði eða að hann leysi fasteignina til sín.' Eins og sjá má af orðalagi 1. mgr. 33. gr. laganna frá 1997 þá var í því ekki lengur að finna þá fyrirvara sem áður voru í sambærilegum bótaákvæðum um að um væri að ræða sérstakar takmarkanir eignarráða. Af skýringum sem fylgdu þessu ákvæði í frumvarpi því sem síðan varð að skipulags- og byggingarlögum nr. 73/1997, kom hins vegar fram að ákvæðið væri sambærilegt við 29. gr. þágildandi skipulagslaga nr. 19/1964. Í skýringunum er ekkert vikið að því að þær orðalagsbreytingar sem gerðar voru ættu að hafa þýðingu við beitingu ákvæðisins, þ.e. að ætlunin væri að bótaréttur fasteignareigenda myndi rýmka. Þvert á móti virðist ráð fyrir því gert að bótarétturinn væri hinn sami. Styður þessi forsaga bótaákvæðisins í 1. mgr. 51. gr. gildandi skipulagslaga þá ályktun að hið breytta orðalag, sem hér er lagt til í 1. mgr. frumvarpsákvæðisins, feli hvorki í sér rýmkun bótaréttar né takmörkun hans heldur miði breytingin aðeins að betri skýringu réttarins. Ákvæði 2. mgr er, líkt og 1. mgr., ætlað að tryggja fasteignareiganda bótarétt vegna sérstakra skerðingar á eignarráðum, sem leiða til verulegs fjárhagslegs tjóns fyrir hann umfram fasteignareigendur í sambærilegri stöðu, án þess þó að eiginlegt eignarnám hafi farið fram. Nánar tiltekið er í ákvæðinu mælt fyrir um bótarétt ef skipulagsákvörðun mælir fyrir um að tiltekið svæði skuli nýtt til almannaþarfa og það leiðir til skerðingar á fasteign, m.a. með hliðsjón af hagnýtingu eigna í næsta nágrenni. Þetta ákvæði ber því samkvæmt orðalagi sínu, líkt og 1. mgr., að túlka fremur þröngt. Ástæða er þó talin til að fjalla um þessar skerðingar í sérstakri málsgrein. Með því, eins og nánar leiðir af orðalagi ákvæðanna eða samanburði á orðalagi þeirra, er lagt til grundvallar að ekki þurfi alltaf jafn verulega skerðingu svo bótaréttur stofnist samkvæmt 2. mgr. og vera myndi samkvæmt 1. mgr., enda mæla sanngirnisrök með þeirri niðurstöðu. Í því felst að 2. mgr. getur mögulega veitt fasteignareiganda eitthvað rýmri bótarétt en einvörðungu myndi leiða af bótaskyldu vegna eignarnáms eða skerðingar eignarréttinda sem telst ígildi eignarnáms. Vísast hér einnig til forsögu bótaákvæða vegna áhrifa skipulagsáætlana, sbr. 3. mgr. 29. gr. eldri skipulagslaga nr. 19/1964, þar sem fjallað var sérstaklega um bótarétt fasteignareigenda vegna ákvarðana í skipulagi um að taka skyldi tiltekin svæði til almenningsnota. Vegna þess orðalags sem notað er í ákvæðinu skal tekið fram, til að taka af allan vafa, að til eðlilegrar hagnýtingar eignar getur m.a. talist sala hennar á því markaðsverði sem stendur á hverjum tíma á hliðstæðum eignum í næsta nágrenni. Slík skerðing á eðlilegri nýtingu kynni að vera bótaskyld væri hún nægjanlega veruleg, sbr. m.a dóm Hæstaréttar frá 1991, bls. 1386. Árétta ber að orðalag ákvæðisins í 2. mgr. er næsta sambærilegt 3. mgr. 29. gr. skipulagslaganna frá 1964. Ástæða þess að greint er á milli reglnanna í 1. og 2. mgr. er einnig sú leið sem valin er í 4. mgr., þar sem leitast er við að tryggja fasteignareiganda rýmri rétt til yfirtöku sveitarfélags á eign ef takmörkun leiðir af því að skipulagt er til almannaþarfa. Yfirtaka gæti í slíku tilviki tekið til hluta eignar, eigi takmörkun aðeins við um hann.