2

Til aukins hagræðis við eftirlit er lagt til að sjúkratryggingastofnunin hafi heimildir til þess að kalla eftir nauðsynlegum gögnum úr sjúkraskrá veitenda heilbrigðisþjónustu fremur en að skoðun gagnanna þurfi að eiga sér stað þar sem gögnin eru vistuð. Enn fremur er lagt til að ráðherra skipi forstjóra stofnunarinnar án aðkomu stjórnar. Er sú breyting lögð fram í ljósi þeirrar ábyrgðar sem ráðherra ber á skipun forstjóra. Ljóst er að stjórnin ber ekki ábyrgð á skipun forstjórans og stjórnin ber ekki ábyrgð á rekstri stofnunar- innar eins og forstjóri. Því er lagt til að stjórnin hafi ekki aðkomu að skipun forstjóra, þ.e. að stjórnin hafi ekki það lögbundna hlutverk að leggja tillögu fyrir ráðherra um skipun forstjóra.

## 2. Tilefni og nauðsyn lagasetningar.

Í II. kafla gildandi laga um sjúkratryggingar er kveðið á um að starfrækja skuli sjúkratrygg- ingastofnun og henni falin tiltekin hlutverk í 5. gr. Sjúkratryggingastofnunin lýtur yfirstjórn ráðherra. Stofnuninni er skv. 6. gr. sett sérstök stjórn en þar segir að ráðherra setji henni erindisbréf og að hún skuli staðfesta skipulag stofnunarinnar, árlega starfsáætlun og fjárhags- áætlun og marka henni langtímastefnu. Þá skuli stjórnin hafa eftirlit með starfsemi stofnunar- innar og að rekstur hennar sé innan ramma fjárlaga á hverjum tíma. Loks er tekið fram að formaður stjórnarinnar skuli reglulega gera ráðherra grein fyrir starfsemi stofnunarinnar og gera honum viðvart ef starfsemi og þjónusta er ekki í samræmi við ákvæði laga og ef rekstur er ekki í samræmi við fjárlög. Í 1. mgr. 7. gr. segir að ráðherra skipi forstjóra stofnunarinnar að fenginni tillögu stjórnar og að forstjórinn ráði aðra starfsmenn hennar og annist daglegan rekstur. Í 2. mgr. sömu greinar er kveðið á um að ráðherra setji forstjóranum erindisbréf þar sem tilgreind skuli helstu markmið í þjónustu og rekstri stofnunarinnar og verkefni hennar til lengri og skemmri tíma. Þar skuli enn fremur kveðið á um samskipti forstjóra og stjórnar. Í 3. mgr. segir að forstjóri beri ábyrgð á því að sjúkratryggingastofnunin starfi í samræmi við lög, stjórnvaldsfyrirmæli og erindisbréf. Forstjóri ber ábyrgð á starfsemi stofnunarinnar og á því að rekstrarútgjöld og rekstraraf- koma sé í samræmi við fjárlög og að fjármunir séu nýttir á árangursríkan hátt. Ábyrgð forstjóra gagnvart ráðherra og ábyrgð hans á rekstri stofnunarinnar er skýr. Er því gert ráð fyrir beinu sambandi þeirra á milli án fyrir milligöngu stjórnar. Þess vegna er lagt til að stjórnin hafi ekki lögbundna aðkomu að skipun forstjóra. Ef ráðherra óskar eftir tillögu stjórnar við skipun forstjóra þá takmarka lögin það ekki. Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á eftirlitsákvæði, þ.e. að heimildir stofnunarinnar verði auknar í þá veru að stofnuninni verði einnig heimilt að hafa eftirlit með þjónustuveit- endum sem standa utan samninga. Nauðsynlegt er að sama eftirlitsheimild sé til staðar fyrir stofnunina hvort sem þjónustuveitendur eru meðsamning við stofnunina eða ekki til að tryggja öryggi sjúkratryggðra og koma í veg fyrir misferli við uppgjör við stofnunina og sjúkra- tryggða, enda eru endurgreiðslur til sjúkratryggða sem leita til þjónustuveitenda sem standa tímabundið utan samninga, sbr. 38. gr. Í lögum um sjúkratryggingar er gert ráð fyrir að við eftirlit fari fulltrúar sjúkratrygginga- stofnunarinnar á þann stað þar sem sjúkraskrá er varðveitt til að skoða þann hluta sem nauð- synlegt er að yfirfara vegna eftirlits. Verklagið hefur tafið og komið í veg fyrir að stofnunin geti sinnt eftirlitshlutverki sínu með góðum hætti. Í lögum um sjúkratryggingar er tekið fram að þeim heilbrigðisstarfsmönnum sem ábyrgð bera á vörslu sjúkraskráa, sbr. lög um sjúkraskrár, nr. 55/2009, sé skylt að veita hlutaðeigandi heilbrigðisstarfsmönnum sjúkratryggingastofnunarinnar þær upplýsingar og gögn sem stofn-