9

að þrátt fyrir skýran vilja löggjafans, lagasetningu og aðgerðir stjórnvalda til að stuðla að jafnrétti hefur ekki náðst að komaá launajafnrétti kynjanna hér á landi. Kynbundinnlaunamunur mælist enn þrátt fyrir langa og mikla hefð fyrir því að konur jafnt sem karlar séu þátttakendur á vinnumarkaði. Þessi kynbundni launamunur mælist konum jafnan í óhag og við þaðverðurekki unað. Þykir því nauðsynlegt að koma á launajafnrétti kynjanna meðjafnlaunavottuná grundvelli lagasetningar. Í því sambandi verður ekki fram hjá því litið að ábyrgð á því að ná fram launa- jafnrétti kynjanna á vinnumarkaði er hjá atvinnurekendum lögum samkvæmt. Þá hefur frum- varpið í för með sér jákvæð áhrif ekki eingöngu fyrir launafólk og jafnrétti kynjanna heldur má ætla að það leiði til agaðri vinnubragða við launaákvarðanir hjá fyrirtækjum og stofnunum. Þykir það eðlileg krafa til atvinnurekenda að launakerfi þeirra séu gagnsæ og byggð á málefna- legum sjónarmiðum sem starfsmenn eru upplýstir um. Lögfestingu jafnlaunavottunar er með sama hætti og lögum nr. 13/2010, um breytingu á lögum um hlutafélög og lögum um einkahlutafélög, sem kveða á um kynjahlutföll í stjórnum hlutafélaga, ætlað að stuðla að auknu jafnrétti kynjanna á vinnumarkaði. Meðþeimlögum voru gerðar breytingar á lögum til að stuðla að jafnari hlutföllum kvenna og karla í stjórnum hlutafélaga og einkahlutafélaga. Var gripið til lagasetningar þar sem of hægt þótti ganga að fjölga konum í stjórnunarstörfum í atvinnulífinu eftir öðrum leiðum. Hefur sú lagasetning leitt 5 til fjölgunar kvenna í stjórnum fyrirtækja.

## 3. Meginefni frumvarpsins.

Lagt er til að lögfest verði skylda fyrirtækja og stofnana þar sem 25 eða fleiri starfsmenn starfa að jafnaði á ársgrundvelli til jafnlaunavottunar í því skyni að koma á launajafnrétti kynjanna. Gert er ráð fyrir að fyrirtæki og stofnanir með 25 eða fleiri starfsmenn skuli öðlast vottun faggilts vottunaraðila, að undangenginni úttekt á jafnlaunakerfi fyrirtækisins eða stofnunarinnar, á því að jafnlaunakerfið og framkvæmd þess uppfylli kröfurjafnlaunastaðalsins, sbr. 1. gr. c staðalsins. Jafnframt er lagt til að mælt verði fyrir um heimild samtaka aðila vinnumarkaðarins til að semja svo umí kjarasamningum að úttekt á jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar þar sem 25 - 99 starfsmenn starfa að jafnaði á ársgrundvelli geti farið fram meðstaðfestinguhagsmunaaðilaá grundvelli 1. gr. b staðalsins ÍST 85 eða vottun á grundvelli 1. gr. c staðalsins ÍST 85 eftir því sem hlutaðeigandi fyrirtæki eða stofnun ákveði. Náist samningar milli samtaka aðila vinnu- markaðarins er því gert ráð fyrir að fyrirtæki eða stofnun af þessari stærð hafi við þær aðstæður val um hvora úttektarleiðina fyrirtækið eða stofnunin fari, þ.e. hvort leitað sé eftir vottun frá faggiltum vottunaraðila eða staðfestingu frá hagsmunaaðila. Aðöðrum kosti er gert ráð fyrir að öll fyrirtæki og stofnanir með 25 eða fleiri starfsmenn öðlist jafnlaunavottun á grundvelli vottunar frá faggiltum vottunaraðila, sbr. 1. gr. c staðalsins. Lögð eru til mismunandi tímamörk um það hvenær vottunar- eða, eftir atvikum, stað- festingarferli, náist um það samningar milli samtaka aðila vinnumarkaðarins, skuli vera lokið eftir stærð fyrirtækja eða stofnana. Lagt er til að fyrirtæki og stofnanir þar sem 250 eða fleiri starfsmenn starfa að jafnaði á ársgrundvelli skuli hafa öðlast vottun eigi síðar en 31. desember 2018 en ætla má að stærri fyrirtæki og stofnanir búi yfir innviðum sem auðveldi þeim að innleiða jafnlaunakerfi sem uppfylli jafnlaunastaðalinn og verði þar af leiðandi fyrr reiðubúinað öðlast vottun. Ennfremur er gert ráð fyrir að fyrirtæki og stofnanir þar sem 150 - 249 starfsmenn