14

Í 2. mgr. er mælt fyrir um að héraðssaksóknari höfði mál vegna brota sem hann rannsakar samkvæmt lögreglulögum eins og frumvarpið gerir ráð fyrir að þau verði eftir breytingar. Fyrst og fremst er um að ræða skatta- og efnahagsbrotamál af ýmsu tagi en einnig brot starfsmanna lögreglu og brot gegn valdstjórninni. Þá er mælt fyrir um það í 3. mgr. að ef héraðssaksóknari höfðar mál vegna brots geti hann að auki höfðað mál vegna annarra brota sem tengjast því broti þótt það sé ekki talið upp í 23. gr. Ef héraðssaksóknari kýs að höfða ekki mál vegna slíks fylgibrots getur lögreglustjóri í viðkomandi umdæmi höfðað mál vegna þess. Í 4. mgr. er að finna undantekningu frá því fyrirkomulagi að lögreglustjórar taki aðeins við fyrirmælum frá ríkissaksóknara. Þessi undantekning á aðeins við um þau mál sem lögreglustjórar hafa sent héraðssaksóknara til ákvörðunar um saksókn en í slíkum tilvikum getur héraðssaksóknari, án milligöngu ríkissaksóknara, gefið lögreglustjóra fyrirmæli, sem honum er skylt að hlíta, um frekari rannsókn málsins, mælt fyrir um framkvæmd hennar og fylgst með henni. Ríkissaksóknari sker úr um valdmörk milli héraðssaksóknara og lögreglustjóra að þessu leyti ef þörf er á. Í frumvarpinu er lögð til sú breyting í 5. mgr. að frestur ríkissaksóknara til að leggja til við héraðssaksóknara að hann höfði mál verði lengdur úr einum mánuði í tvo. Núverandi frestur hefur reynst í skemmra lagi. Önnur ákvæði greinarinnar þarfnast ekki skýringa en þau hafa verið löguð að breytingum í tveggja þrepa ákæruvald og sambærilegum ákvæðum um lögreglustjóra í 24. gr. laganna.

Um3. gr. Samkvæmt ákvæðinu er ákæruvald lögreglustjóra áfram skilgreint með neikvæðum hætti. Ekki eru lagðar til efnislegar breytingar á 24. gr. laganna aðrar en þær sem leiða af því að horfið er frá þriggja þrepa ákæruvaldi en af því leiðir að ríkissaksóknari tekur við því hlutverki sem til stóð að fela héraðssaksóknara. Þá er frestur ríkissaksóknara til að leggja fyrir héraðssaksóknara eða lögreglustjóra að höfða mál skv. 3. mgr. lengdur úr einum mánuði í tvo.

#### Um4. gr.

Lagt er til að 2. mgr. 25. gr. verði breytt þannig að lagt verði í vald ríkissaksóknara í stað héraðssaksóknara að fela öðrum en héraðssaksóknara og löglærðum starfsmönnum hans að flytja mál í héraði. Þá er lagt til að varahéraðssaksóknara verði bætt við upptalningu á þeim sem ríkissaksóknari getur falið að flytja mál skv. 4. mgr. 25. gr.

#### Um5. gr.

Lögð er til sú breyting á 3. mgr. 26. gr. að í stað héraðssaksóknara verði það ríkissaksóknari sem bregðist við vanhæfi lögreglustjóra og taki ákvörðun um að fela héraðssaksóknara eða öðrum lögreglustjóra að fara með mál. Bregðast þarf við vanhæfi lögreglustjóra hvort sem það kemur í ljós undir rannsókn máls eða við ákvörðun um höfðun sakamáls. Þær efnislegu breytingar sem lagðar eru til á 4. og 5. mgr. 26. gr. eru til komar vegna þess að óþarft þykir að vanhæfi saksóknara, sem fer með mál fyrir dómi en hefur hvorki stýrt rannsókn máls eða höfðað mál, eigi að leiða til frávísunar sakamáls frekar en t.d. vanhæfi dómara eða verjanda. Þess í stað er lagt til að ríkissaksóknari, eða eftir atvikum héraðssaksóknari ef hann hefur höfðað mál, annist þá sjálfur flutning málsins eða feli öðrum löghæfum manni að gera það. Slíka ákvörðun gæti ríkissaksóknari, eða eftir