16.Një i gjashtëmbëdhjetë 16.Një i gjashtëmbëdhjetë dhe i lidhur me është përmbushja e nevojave individuale dhe të : Edhe pse ruajtja e shëndetit fizik është e rëndësishme, nuk duhet ta shpërfillim as shëndetin personalizuara mendor. Kjo gjendje gatishmërie globale nuk është e dobishme për gjendjen mendore të askujt. Izolimi është më i vështirë për ata me probleme mendore. Personave me aftësi të kufizuar që vuajnë nga probleme të shëndetit mendor duhet t'u jepet pak kohë e lirë dhe e drejta që herë pas here të dalin jashtë dhe të marrin frymë. Personat me aftësi të kufizuara zakonisht bashkohen së bashku, nën të njëjtën ombrellë, por nuk janë të njëjtë. Paaftësitë e tyre ndryshojnë, disa kanë aftësi të kufizuara fizike, ndërsa të tjerët kanë gjendje të shëndetit mendor. Secila prej këtyre gjendjeve duhet të adresohet në mënyrë specifike dhe këtyre njerëzve duhet t'u jepet ndihma e duhur, veçanërisht në këto rrethana të tilla. Por situata e COVID e redukton Për shembull konsiderueshëm këtë mundësi. , për personat me crregullime psikotike, qasja e reduktuar në aktivitete sociale çon në rikthim të simptomave negative, kështu që krijon stres të shtuar. Marrëdhëniet ndërpersonale midis anëtarëve të shtëpi familjes bëhen më të tensionuara në situata bllokimi. Personat me aftësi të kufizuara veçanërisht, kanë nevojë për ndihmë për të kuptuar krizën aktuale dhe përçarjet pasuese të jetës së tyre rutinë. Ankthi dhe ndryshimi në rutinë ka qënë dhe janë një sfidë e madhe për personat me aftësi të kufizuara, të cilët janë mësuar me një rutinë ditore.

## Përfundime

Në këtë artikull, sjell vëmendjen bazuar në eksperiencën e dhënë se si pandemia ka ndryshuar jetën e personave, në drejtim të mbrojtjes sociale-ekonomike, shëndetsore, dhe në mënyra të tjera. Këto janë çështje të rëndësishme. Nuk ka dyshim se dy dekadat e fundit kanë parë një angazhim dhe progres të jashtëzakonshëm drejt adresimit të pabarazive dhe stigmës që përjetuan shumë njerëz me aftësi të kufizuara (d.m.th. Konventa e KB për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara 2007, Samiti Global i Aftësisë së Kufizuar 2018). Sidoqoftë, infeksioni global i COVID-19 na ka bërë neve të kuptojmë se çdo individ është i prekshëm nga virusi dhe se ndikimi i Covid-19 rrezikon të bllokojë ose të ndryshojë këtë progres nëse veprimet e duhura nuk ndërmerren si përgjigje. Nga eksperienca e dhënë, përmbledhtazi rezulton: 1. Masat e nevojshme për parandalimin dhe zbutjen e sëmundjeve ndikojnë negativisht dhe në mënyrë joproporcionale tek individët me aftësi të kufizuara. Kompensimi i rreziqeve të tilla dytësore në fushat e kujdesit personal, edukimit dhe mbështetjes së fuqisë punëtore janë po aq të rëndësishëm sa menaxhimi i vendimeve komplekse në lidhje me aftësitë dhe kufizimet e teleshëndetit, etikës së alokimit të ndërhyrjes mjekësore shpëtuese dhe përkthimit efektiv të praktikave të kontrollit të infeksionit në rrethana të ndryshme të individëve me aftësi të kufizuara intelektuale dhe të zhvillimit dhe familjeve të tyre. 2.Jo të gjithë njerëzit me aftësi të kufizuara preken në të njëjtën mënyrë. 3. Stabiliteti ekonomik është gjithashtu një faktor i madh. Në një gjendje të jashtëzakonshme, mund të ndihmojë së tepërmi sepse mund të sigurojë mbrojtjen e nevojshme dhe mekanizmat e përballimit. Në përgjithësi, njerëzit me aftësi të kufizuara zakonisht nuk janë aq të qëndrueshëm financiarisht sa ata pa gjendje mjekësore. Mund të thuhet që të gjithë tani po i përjetojmë ato kohëra të errëta. Por megjithëkëtë, nuk ka fonde emergjence për personat me aftësi të kufizuara ngaqë zakonisht ato shpenzohen për gjëra të tjera themelore. 4. Angazhimi socio-terapeutik është i domosdoshëm. Aktivizimi në punë është një opsion. Por kur opsioni nuk realizohet për shkaqe të tilla dhe se kur kompanitë private nuk ofrojnë zgjidhje afat gjata punësimi për ta duke mos patur kushte të posaçme për këtë kategori, krijon barriera madhore në funksionimin e tyre të përditshëm. 5. Mënyrat e punës: Pandemia COVID-19 ka qenë e vështirë për të gjithë ata që punojnë në shërbimet e kujdesit social dhe shëndetit mendor. Nevoja për të qenë fleksibël ka kërkuar përshtatjen e shpejtë dhe të vazhdueshme të punës në ekip dhe zgjidhjen e problemeve në përgjigje të ndryshimit të nevojave. Neve si