Осылайша, біз кейбір адамдардың: «Араб тілін үйреніп алсаң болды немесе бір кітапшаны оқысаң: ненің дұрыс, ненің бұрыс екенін; шындықтың қай жерде екенін және кімнің дәлелі күштірек екенін біліп алуға болады» деген сөздерінің анық адасу екенін түсінеміз! Шынайы білім - бұл ғалымдар, тілді білу мен кітаптарға ие болу емес. Құрайыштар `Утбәны пайғамбармен (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сөйлесуге жібергені туралы оқиғаны келтірсек жеткілікті болады. `Утбәны тыңдап болған соң, Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) оған «Фуссыләт» сүресінің алғашқы он үш аятын оқиды да, келесі аятпен тоқтады:

########## «Егер де олар бет бұрса, (оларға) айт: 'Мен сендерді 'Ад және Сәмудпен болған азаптармен ескертемін'» (Фуссыләт сүресі, 13 - аят).

Құрайыштарға қайтып келіп `Утбә былай деді: 'Мен оған сендердің айтқан нәрселеріңнің барлығын жеткіздім'. Олар: 'Ол саған бір нәрсе деп жауап берді ме?' - деп сұрады. `Утбә: 'Қағбаны көтерген Аллаһпен ант етемін! Ол бізді `Ад және Сәмудпен болған азаптармен ескерткенінен басқа ешнәрсені де түсінбедім', - деді. Олар болса: 'Саған өкініш болсын! Ол сенімен араб тілінде сөйлессе де, түк түсінбедің бе?' - деді. Ол: 'Жоқ. Аллаһпен ант етемін, мен оның азап туралы айтқанынан басқа ешнәрсе түсінбедім', - деді ('Абд ибн Хумәйд 1141, Әбу Я'лә 101. Хадистің барлық жеткізушілері сенімге лайықты). `Утба араб тілін өте жақсы білгеніне, әрі Құрайыш тайпасынан шыққанына қарамастан, пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) оқып берген аяттарын түсінбей қойды. Егер араб тілін білу, шындықты түсіну үшін жеткілікті болғанда, онда ғалымдырдан еш пайда болмас еді және Құран мен Сүннетті түсіндірудің қажетілігі туындамайтын да еді. Егер араб тілін білу ғана жеткілікті болғанда, онда оны білетін адамдар шындықты естіп, бірден қабылдайтын еді. Ең бастысы - бұл Аллаһ Тағала Өзінің ықыласты құлдарына беретін дұрыс түсінік. Аллаһ Тағала былай дейді:

########## «Біз Құранды еске алу үшін жеңіл еттік, бірақ еске алатындар бар ма?» (Қамәр сүресі, 17 - аят).

Хафиз Ибн Кәсир былай деген: 'Аллаһ Тағала бізге Құранды тілімізге жеңіл қылып, оны түсінуді қалайтындарға жеңілдетті' ( Қараңыз: 'Тәфсир Ибн Кәсир' 4/264). Имам Хатыб әл - Бәғдади былай деген: 'Білім - бұл дұрыс түсінік пен мәліметке ие болу, хабарлардың көптігі емес! ' (Қараңыз: «әл - Жәми'» 2/174). 21 Имам әз - Зәһәби былай деген: 'Білім - бұл көптеген хабарлар емес, алайда ол Аллаһтың жүрекке салатын нұры, ал оның (білімнің) шарты - бұл оның артынан ілесу және бид`аттар мен өз көңіл - қалауларынан қашу' (Қараңыз: 'әс - Сияр' 13/323). Білім - бұл үзілмейтін тізбек. Оны Аллаһ Тағала Жәбрейілге жеткізді, ал ол өз кезегінде пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) түсірді. Дәл солай, пайғамбарымыз да (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) оны өз сахабаларына, ал олар тәби`индерге жеткізді. Міне осылайша, білім бүгінгі күнге дейін ұстаздан шәкіртке, ауыздан ауызға жалғасып келеді. Имам әл - Әсбәхани былай жазған еді: 'Шын мәнінде, жаңалық енгізушілердің әрбір тобы өздерін пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) жолына еретіндігін мәлімдейді. Ал шынына келетін болсақ, олар Аллаһ та, Оның елшісі де (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) рұқсат етпеген нәрселерді дінге енгізді. Аллаһ Тағала бұны жоққа шығарды, өйткені Ол шындық пен