Егер сахабалардың ішінде ең білімділерінің бірі болған 'Умардың сөзіне осылай деп жатса, онда қалған адамдардың сөздері туралы не айтуға болады? Тағы да Ибн 'Умар былай деген: 'Кімде - кім Сүннетке қарсылық көрсетсе, күпірлік (куфр) көрсеткені' (әс - Сираж 21/122. Шейх әл - Әлбәни иснадын сенімді деді). Ахмад ибн Ханбал былай деген: 'Хадистің иснады мен оның сенімділігі туралы адамдардың хабардар бола тұра, Суфьян әс - Сәуридің пікіріне еретіні мені қатты таң 72 қалдырады. Аллаһ Тағала былай айтты: «Сондықтан пайғамбардың әміріне қарсы келгендер, өздеріне бір фитна жетуінен немесе жан түршігерлік азап келуінен сақтансын» ( Нур сүресі, 63 - аят ) Ал пайғамбардың әміріне қарсы келгендер, өздеріне бір фитна жетуінен немесе жан түршігерлік азап келуінен сақтансын» ( Нур сүресі, 63 - аят ) Ал сен фитнаның не екенін білесің бе? Фитна - бұл ширк. Кімде - кім пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сөзінің тіпті бір бөлігін жоққа шығарса, оның жүрегіне адасушылық кіреді де, ол құриды' (Қараңыз: 'әл - Ибәнә' 1/260). Имам Ахмад тағы былай деген: 'Кімде - кім Аллаһ елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) хадисін теріске шығарса, ол құрдымға кеткелі тұр' (Ибн әл - Жәузи 182). Осы келтірген имам Ахмадтың сөздерінде, сенімді мәтіндерден бас тарту - адамды күпірлікке апаратын жүректің адасушылыққа әкелетінін көрсетеді. Имам әт - Тахәуи былай деген: 'Тереңге бармайтын, әрі ақымақ адамнан басқа ешкім соқыр еліктемейді' ( Қараңыз: 'Расмул - муфти' 1/32). Хафиз әс - Суюты былай деген: 'Шынында, соқыр еретін адам - ғалым деп аталмайды!' (Қараңыз: 'Шәрх Сунән Ибн Мәжәһ' 1/70). Имам Ибн Хазм былай деген: 'Шынында, оған соқыр ілесетін ғалымдардың өздері соқыр ілесудің (тақлид) дұшпаны болған. Ғалымдар өздерінің жақтастарына өзінің пікіріне соқыр ілесуге тыйым салатын еді. Осы тұрғыда имам әш - Шәфи'и, Аллаһ оны Өз мейіріміне алсын, ең ынталы болды, себебі ол басқаларға қарағанда өте жиі, әрі жүйелі түрде сенімді хабарларға және дәлелге сәйкес келетінін қабылдаудың міндетті екенін ескертетін. Сонымен қатар, ол өзіне соқыр ілесетіндерге дұшпан болып, айналасындағыларды бұдан сақтандырды. Аллаһ Тағала оған осы ісі үшін Өз мейірімін төксін, әрі оның сауабы өте көп қылсын, өйткені ол ұлы игіліктің себепкері болды!' (Қараңыз: 'Усулюл - әхкәм' 6/118). Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай дейді: «Қиямет Күнінің белгілерінің бірі - білім кішілерден алынатын болады» (Ибн әл - Мубәрак 61, әт - Табәрани 908. Хадистің сенімділігін хафиз 'Абдул - Ғанни әл - Мәқдиси мен шейх әл - Әлбәни растады). Имам әл - Ләләкәи бұл туралы былай деді: 'Егер кіші пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын), сахабалардың және табиғиндердің сөздерін алатын болса, онда ол - үлкен болып саналады. Ал егер үлкен шейх Сүннетті қалдырып, Әбу Ханифаның сөзін алатын болса, онда ол - кіші' (Қараңыз: 'Шәрху усули - Ссунна' 1/85). Бәрінен де ең жиеркеніштісі, әрі сорақысы - адам өзінің мазһабы немесе өзінің шейхының белгілі бір мәселеде пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Сүннетіне қайшы келіп тұрғанын біле тұра, оның пікірін ұстанып қала береді. Көбінесе мұндай адамдар сол көзқарасты негізсіз дәйектермен күшейтуге тырысады, тіпті басқаларды соған үйретеді. Хафиз Ибн Ражәб былай деген: 'Пайғамбардың (оған