Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Тіпті егер Мұса пайғамбар тірі болғанда, ол менің ізімнен еруге міндетті болар еді» ( Ахмад 3/378,471. Хадистің сенімділігін шейх әл - Әлбәни растады). Егер тіпті Аллаһ Тағаламен тікелей сөйлескен Мұса пайғамбардың (оған сәлем болсын) өзі соңғы пайғамбар Мұхаммедтің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) ізінен еруге міндеттелетін болса, онда пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бұйрығына қайшы қарапайым адамның сөзіне еретіндер туралы не айтуға болады?! Шейхул - Ислам Ибн Тәймия былай деген: 'Ғалымдар мен басшыларға қарағанда, пайғамбарлар, оларға сәлем болсын, өрескел қателіктерден сақталған, ал ғалымдар мен басшылар сақталмаған. Сондықтан, егер тіпті ғалымдар мен басшылардың қателіктерін көрсету керек болса да ақиқатты түсіндіруге болады, тіпті міндетті болып табылады' (Қараңыз: 'Мәжму'ул - фәтәуә' 19/123). Шүбәсіз, шейхул - Ислам айтқандай, кез - келген ғалымның қатесі бар, бірақ бұл олардың артықшылығын еш кемітпейді, себебі Аллаһтың үкімі сондай. Имам әз - Зәһәби былай деген: 'Егер белгілі бір мәселеде ижтиһәд қылып қателескен имамдардың барлығын бид`атшы деп айыптап, олардан бөлінетін болсақ, онда бұдан Ибн Нәср да, Ибн Мәжәһ та, бұлардан үлкендері де құтылмас еді!' ( Қараңыз: 'әс - Сияр' 14/39). Са'ид ибн әл - Мусайиб былай деген: 'Еш кемшілігі болмаған бірде - бір ғалым да, тақуа да немесе қадірлі адам да жоқ. Алайда, егер адамның кемшілігінен гөрі артықшылығы басым болса, оның артықшылығы кемшілігін ысырады. Дәл сол сияқты егер артықшылығынан гөрі кемшілігі басым болса, оның кемшілігі артықшылығын ысырады'. Сондай - ақ, былай айтылды: 'Бірде - бір ғалым қателіктен сақтандырылмаған және кімде - кімнің дұрыс пікірінен гөрі қатесі аз болса, ол - ғалым ('алим). Ал кімде - кімнің қатесінен гөрі дұрыс пікірі аз болса, ол - надан (жәһил)' ( Ибн 'Абдул - Бәрр 'Жәми'у бәянил - 'илм' 2/48). Әйткенмен, бүгінгі күннің көптеген надандары: 'Барлық ғалымдар қателеседі ғой', - деп өз көзқарастарына қайшы келетін жерін айтып, ғалымды қателескен деп кінәлайды. Шынтуайтына келгенде, ғалымның қатесін білім иелері көрсетуі тиіс, олар өз сөздерін Құран мен Сүннеттен алынған анық дәлелдер арқылы дәйектейді, ал қарапайым студенттерге мына имам немесе ғалым белгілі бір мәселеде қателесті деп айтуларына болмайды. Ғалым қателессе немесе онымен келіспеген кезде не істеу керектігін шейх Ибн 'Усәймин керемет түсіндіріп берді: 'Егер белгілі бір үлкен ғалымға кінә тағылып жатса, сен оның солай айтқан - айтпағанын анықтауға көз жеткізуге міндеттісің, өйткені көптеген адамдар ғалымдарға айтпаған нәрсесін айтты деп кінә тағады, сондықтан бұны тексеру керек! Егер сен шынында ол ғалым сондайды айтқанына көз жеткізсең, онда келесі кезеңге өтесің, ал бұл - оның айтқаны расында жаман нәрсе ме, жоқ па екеніне ой жүгіртесің?! Кейде бір қарағанда ғалымның сөзі адамға жаман тәрізді көрінеді, алайда егер шамалы ой жүгіртсең, оның сөзі - ақиқат болып шығады. Егер солай болса, біз ғалымды қорғауымыз керек және оның сөзін адамдардың арасында тарату қажет, сондай - ақ, оның айтқаны ақиқат екенін адамдарға таратуға тиіспіз, тіпті егер адамдардың барлығы бұған қарсы болса да. Егер саған жаман болып көрінетін нәрсені шынымен де ғалым айтқан болса, сен онымен байланысып, оған құрмет пен ізет білдіре отырып сұрауға міндеттісің: 'Мен сіздің былайша - былайша айтқаныңызды естідім, маған осыны түсіндіріп бересіз бе?! Себебі сіз менен гөрі, көбірек білімге иесіз ғой'. Егер ол саған жауап берсе, ол