(такфир); адам өлтіру; өзгенің дүние - мүлкін иемдену және тағы басқа көптеген мәселелер. Расында, ғалым емес, бірақ оны ғалым деп есептейтін адам өзі үшін, Ислам үшін және бүкіл мұсылмандар үшін өте ауыр зиян әкелуі мүмкін. Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай дейді: «Шын мәнінде, мен өзімнің үмметім үшін оларды адасуға алып баратын имамдардан қорқамын!» ( Әбу Дәуд, әт - Тирмизи, Ибн Мәжәһ, Ибн Хиббән, әл - Хәким. Хадистің сенімділігін имам Әбу 'Иса әт - Тирмизи, Ибн Хиббән, әл - Хәким, хафиз Ибн Кәсир және шейх әл - Әлбәни растады. Сондай - ақ мынаны қараңыз: «Сахихул - жәми'» 2316). Зияд ибн Худайр былай деген: 'Бір күні 'Умар ибн әл - Хаттаб менен: 'Исламды не бұзатынын білесің бе?' - деп сұрады. Мен: 'Жоқ', - дедім. Сонда ол былай деді: 'Оны ғалымдардың қатесі, Аллаһтың Кітабы жөнінде екіжүзділердің таласы және адасуға алып баратын имамдардың шешімі бұзады' ( әд - Дәрими 1/71. Хабарды шейх 'Абдул - Қадир әл - Әрнәут жақсы деп атады). Имам әш - Шәтыби былай деген: 'Адамдардың проблемалары - олардың ғалым деп санап жүрген надандардың (жәһил) кесірінен туындайды' (Қараңыз: 'әл - И'тисам' 1/145). Имам Әбу Шәмә былай деген: 'Көбінесе адамдар белгілі бір наданды білімге ие, әрі тақуа деп есептеген кезде бид`ақа ұрынады. Мұндай адамдар оның сөзіне құлақ асып, амалдарына қарап, оған ере бастайды, міне, осылайша олардың амалдары кері кетеді!' (Қараңыз: 'әл - Мә'рифә уә - ттарих' 1/670). Тоқсан тоғыз адам өлтіріп, кейін тәубе жасағысы келген адам туралы оқиғаны еске алыңыздар! Ол білімге ие деп ойлаған, бірақ ол білімге ие емес бір кісіден өзінің жағдайын сұраған болатын. Аллаһ елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай дейді: «Сендерге дейін өмір сүрген адамдардың ішінде тоқсан тоғыз жанды өлтірген бір кісі болды. Одан кейін ол жер бетіндегі ең білімді адамды іздей бастады. Оған бір монахты нұсқады және ол оған барып былай деді: 'Мен тоқсан тоғыз адам өлтірдім, мен үшін тәубе бар ма?' Ол: 'Жоқ!' - деп жауап берді. Сонда ол монахты өлтіріп, жүзге толтырып қойды. Алайда ол жер бетіндегі ең білімді адамды іздестіруін тоқтатпады, әрі адамдар оны бір ғалымға қарай сілтеді. Ғалымға барып: 'Мен жүз адам өлтірдім. Мен үшін тәубе бар ма?' - деп сұрады. Сонда ғалым былай жауап берді: 'Йә. Тәубе етушінің тәубесіне кім кедергі бола алады?!'» (әл - Бухари 3480, Муслим 2766). Тәубе жасағысы келген адамға тәубе етілмейді деген сөздің қандай зиян әкелгенін көріп отырмыз. Ол кісі өзінің күнәсін қайталады, тіпті сол жағдайда өліп кетуі де мүмкін еді ғой. Ал бізге белгілісі - амалдар тек оның аяқталуымен ғана бағаланады. Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) былай дейді: «Кейде адамдар Жаннаттың ісін істеп жүрген сияқты көрінеді, ал ол Тозаққа барады. Ал кейде адамдарға ол Тозақтың ісін істеп жүрген сияқты көрінеді, бірақ ол Жаннатқа кіреді. Шынында, амалдар - оның аяқталуымен бағаланады» (әл - Бухари 6493). Онымен қоса, әлгі білімі жоқ монах қате фәтуә шығарамын деп тіпті өзіне де зиян тигізді, бұл оның өлуіне түрткі болды! Қазіргі кезде мұсылмандарды дүрліктіріп, араларына іріткі салу үшін бір ғана адам шығып, оны білімді деп санаса жетіп артады. Ол мұсылмандарды күпірлікте айыптағаны, әсіресе мұсылман басшыларға тиіскенінің өзі жеткілікті. Олар Құранның: