ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
### ASSESSEMENT

- • Two-hour examination (50%)
- • 750-word short essay (10%)
- • 500-word gobbet (10%)
- • 2,000-word essay (30%)

### EXAMINATION:

The Two-hour examination will take place at the end of the year. You will be required to answer two questions out of eight. In the examination you will need to demonstrate that you have achieved the outcomes of the course. Your answers should be argument-based, but grounded in historical facts. The examination questions will not repeat essay questions.

### COURSEWORK :

- 1. Assignment 1 (10%)

Length: 750 words Due: Week 4 (FRIDAY, 21OCTOBER 2011)

Write a profile of one village in the Egyptian province of the Fayyum in 1243: where was it located? How was it irrigated? Who lived in it? What was cultivated in the village? What made this village unique compared to other villages in the province? Use the quantitative as well as the qualitative data presented in the 'Rural Society in Medieval Islam' website (http://www.history.qmul.ac.uk/ruralsocietyislam). For background, see the section 'History of the Fayyum' in the bibliography part of this booklet. This is a group assignment (teams of 2-3 students)

- 2. Assignment 2 (10%)

Length: 500 words Due: Week 10 (FRIDAY, 2 DECEMBER 2011)

How have individual peasants and nomads cope with the changes brought by modernity th th to the Middle East in the 19 and 20 centuries? Write a short biography of one individual. You need to identify the social, economic or political changes that have affected the life of that particular individual, and the solutions he or she has devised in response to these challenges. Use any of the secondary sources in the section 'Individuals and the community' in the bibliography part of this booklet. Effectively, you are asked to write a short précis summary of a secondary source (article or a book), that links individual life story with the social and economic impact of modernity. In particular, I recommend the relevant chapters from Edmund Burke III and David N. Yaghoubian (eds.), Struggle and survival in the modern Middle East [2nd ed.] (Berkeley : University of California Press, 2006). These will available from Blackboard.

### 3. Assignment 3 (30%)

Length: 2000 words Due: EITHER week 8 for pre-modern topics (FRIDAY, 18 NOVEMBER2011); OR week 12 for modern topics (FRIDAY, 16 DECEMBER 2011)

7
Buna gör ə d ə turizm İslamla uyğun gəlir. İslam turizmi müs əlmanların İslam nöqteyi-n ə z ə rind ə n müq ə dd ə s hesab edil ə n yerl ə r ə xarici v ə daxili s ə yah ə tl ə ri ə hat ə ed ə bil ə r. Lakin sad ə c ə müq ə dd əs şə h ə rl ə r ə edil ə n h ə cc ziyar ə tl ə ri il ə m əhdudlaşmır. 2010- cu ilin statistik hesablamalarına ə sas ə n dünyada özünü müs ə lman hesab ed ə n 1.6 milyard insan var idi ki, bu da h ər beş insandan birinin müsəlman olması demə k idi v ə yaxud dünya ə halisinin t ə xmin ə n 23.2%-i müs əlmanlar idi. Dünyadakı müs əlmanların 61 %-d ə n çoxu Asiya v ə Sakit Okean regionunda, t ə qrib ə n 20%-i is ə Yaxın Şə rq v ə Şimali Afrikada məskunlaşmışdı r. Asiyada h ə min il üçün ə n böyük müs ə lman əhali payına sahib olan ölkə l ər İndoneziya (209 milyon), Hindistan (176 milyon), Pakistan (167 milyon), Banq ladeş (133 milyon) və İran (74 milyon) olmuşdur. Dig ə r ölk ə l ərin bu payda iştirakına görə : üçü Şimali Afrikada (Misir, Əlcə zair v ə M ərakeş), biri Avropada (Türkiyə ) v ə biri Sub- Saxara Afrikasında (Nigeriya) idi. H ə mçinin, Rusiya, Çin v ə ABŞ -da da böyük müs ə lman c ə miyy ə tl ə ri olmuşdur. Dünyadakı müsə lman ə halinin 2010-cu ild ə n 2006- cı ilə q ə d ə r 35% artaraq 2,2 milyard n ə f ə r ə çatması proqnoz edildi. Son hesablamalara gör ə , h əmçinin, İslam turizmində ümumi d ə y ə r, t ə xmin ə n, 150 milyard dollarla qiym ə tl ə ndirilirdi. Bundan ə lav ə , iki müs ə lman ölk ə si - Türkiy ə v ə Malayziya bu gün d ə dünyanın top 10 turizm potensiallı ölkə l əri arasında yer tutur. Tə kc ə , 2012-cu ild ə Türkiy ə y ə olan turist s ə f ə rl ə ri 35 milyon, Malayziyada is ə 25 milyon n ə f ər olmuşdur. Bu rə q ə ml ə r ə slind ə turizm bazarının iqtisadi inkişaf və yüks əlişdə nec ə ə h ə miyy ətli rol oynadığını göst ə rir. Siyas ə td ə v ə idar ə etm ə d ə müs ə lmanlar əsası Mə h ə mm əd Peyğə mb ə r (s. ə .s) t ə r ə find ən qoyulmuş özlə rin ə m ə xsus sosial, iqtisadi, hüquqi v ə siyasi sisteml əri vardır. Bir çox müs ə lman ölk ə l ə rind ə dövl ə tin b əzi qanunları və idar ə etm ə müq ə dd ə s Qurani- K ərim'in tə l ə bl ə ri əsasında hə yata keçirilir. İslam Ümmə tinin g ə l ə c ə yi parlaq v ə ümidverici görünür. Bunun ə sas s ə b ə bl ə rind ə n biri d ə bu ölk ə l ə rd ə sosial inkişaf üçün böyük miqdarda müsəlman kapitalının olmasıdır və bunlar h ə min ölk ə l ə r ə iqtisadi, sosial v ə siyasi sah ə d ə rast g ə lin ə n probleml ə rin öhd ə sind ə n g ə lm ək üçün böyük şans yaradır. H ə mçinin, qeyd etdiyimiz
5

###### Этапы бюджетного процесса Контроль за исполнением бюджета и Исполнение составление, бюджета рассмотрение и Рассмотрение утверждение и уверждение отчета о его бюджета Составление исполнении бюджета

Доходы бюджета денежные средства, поступающие в Доходы бюджета денежные средства, поступающие в бюджета безвозмездном и безвозвратном порядке в бюджет в соответствии действующим законодательством. Доходы бюджета формируются за счет:

- ➢ налоговых доходов;
- ➢ неналоговых доходов;
- ➢ безвозмездных поступлений.

Налог обязательный безвозмездный платёж, взимаемый Налог обязательный безвозмездный платёж, взимаемый Правительством или местными органами власти с организаций и физических лиц в целях финансирования расходов государства. В Республике Беларусь виды налогов, сборов (пошлин), порядок их исчисления и сроки уплаты, а также плательщики установлены Налоговым кодексом Республики Беларусь. - это доходы, получаемые в виде платы за Неналоговые доходы доходы пользование государственными фондами или имуществом либо компенсации за оказанные государством услуги юридическим или физическим лицам. К относятся необязательные безвозмездным поступлениям платежи, которые включают в себя поступления от иностранных государств, международных организаций, а также другого бюджета в форме межбюджетных трансфертов. В свою очередь - денежные средства, расходы бюджета направляемые на финансовое обеспечение задач и функций государства. Для обеспечения соответствия между полномочиями государственных органов на осуществление расходов, закрепленных за республиканским и местными бюджетами, и бюджетными ресурсами, которые должны обеспечивать исполнение этих полномочий, предусматривается предоставление - межбюджетных трансфертов бюджетных средств, передаваемых из одного бюджета в другой бюджет на безвозвратной и безвозмездной основе. Трансферт, предоставляемый другому бюджету на осуществление целевых расходов, называется
####### Quand je serai grand, je…

Quand tu étais petit, tu rêvais de devenir pompier ? Fleuriste ? Ministre ? …Partons à la recherche de ces souvenirs …

Première étape : Etablis une liste des différents métiers que tu as voulu exercer entre tes 3 et 12 ans. Choisis-en trois. Deuxième étape : Imagine à présent que tu ES effectivement pompier, instit…et remplis le tableau.

JE SUIS….
Parce qu'en fait j'ai envie de…
JE SUIS…
Parce qu'en fait j'ai envie de …
JE SUIS…
Parce qu'en fait j'ai envie de …

Troisième étape : De quoi as-tu envie ? Relis ce que tu as écris. Penses-tu que cela éclaires le chemin que tu voudrais suivre ? Quelle profession voudrais-tu exercer aujourd'h ui ? Est-ce que cela rencontre tes besoins énoncés dans la colonne de droite ? Quatrième étape possible : Mettre en commun avec le groupe les réactions.
- - öz prezident və vitse - prezidentinin seçilməsi;
- - İcariyyə Şurasının üzvlərinin seçilməsi;
- - Baş Katibin təyini; təşkilatın Maliyyə reqlamentinin təsdiqi; fəaliyyətin ümumi proqramının təsdiqi;
- - təşkilatın və onun orqanlarının fəaliyyəti barədə hesabatlara baxılması və təsdiq olunması;
- - təşkilatın üzvlüyünə qəbul olmaq üçün Ümumdünya Turizm Təşkilatının Nizamnaməsinə uyğun olaraq qəraraların qəbulu və s.

Baş Assambleya altı regional komissiyanı təsdiq etmişdir: Afrika (KAF), Amerika (KAM), Şərqi Asiya və Sakit Okean (KAM), Avropa (KEV), Yaxın Şərq (KME) və Cənubi Asiya (KSA) üzrə komissiyalar. İcariyyə Şurası hər 5 həqiqi üzvə 1 üzv prinsipi ilə Baş Assambleya tərəfindən 4 il müddətinə (tərkibi hər 2 ildən bir növbəlilik əsasında dəyişmək şərti ilə) seçilir. Şübhəsiz ki, bu zaman Afrika, Amerika, Şərqi Asiya və Sakit Okean, Avropa, Yaxın Şərq, Cənubi Asiya regionlarının bərabərhüquqlu coğrafi nümayəndəlik prinsipinə mütləq əməl edilməlidir. Təşkilatın köməkçi orqanlarına - Proqram və Əlaqələndirmə üzrə texniki Komitə, Büdcə - maliyyə Komitəsi, Ətraf mühit üzrə Komitə, Formallıqların sadələşdirilməsi üzrə Komitə, Statistika üzrə Komitə, qoşulmuş üzvlər kateqoriyasında üzvlüyə baxılması üzrə Yarımkomitə. Ümumdünya Turizm Təşkilatının Lissabon Konfransında 'Tourism: 2020 Vision' adlı araşdırmasında Təşkilat tərəfindən cari yüzillik üçün turizmin ən prespektivli istiqamətləri göstərilmişdir: - Turist səyahətlərinin müəyyən məkanlara (məsələn, Məcarə turizmi. dənizin dibinə, dağın zirvəsinə, Antarktida və s. kimi uzaq ərazilərə) münasibətdə həyata keçirilməsidir. Müasir dövrdə bir sıra dövlətlər (Avstraliya, Yeni Zelandiya, Rusiya, Böyük Britaniya və s.) tərəfindən Antarktidada turizm bazaları yaradılır. - Dəniz gəmiləri ilə daha çox həyata keçirilir. əgər 2007 - ci ildə 7 Kruiz. milyon kruiz gəmilərində səyahət edirdilərsə, 2009 - cu ildə onların sayı 9 milyona çatmışdır.
Education	37,1	75,2	181,8	372,5	1180,8	1268,5	1453,2	1437,7	1553,9	1605,1	1754,4
Health	15,5	29,7	40,9	115,3	429,2	493,4	609,4	618,9	665,3	708,2	702,5
Social protection and social security	35,1	36,5	139,3	304,9	1123,0	1495,4	1769,5	1750,3	1971,2	1857,2	2645,2
Activity in the field of culture, art, information, physical education and other categories	5,1	9,8	20,6	50,6	168,4	189,9	240,8	274,9	294,0	272,4	687,4
science	1,1	3,9	9,3	28,8	92,8	106,1	116,7	117,0	124,2	113,2	110,2
Judicial power, law enforcement and prosecution	2,0	40,6	74,4	206,4	668,5	710,3	929,2	1049,3	1103,6	1105,7	1117,1
legislative and executive jurisdiction, maintenance of local self-governance bodies	2,6	17,6	37,0	123,9	303,0	281,9	342,3	349,3	449,7	430,9	470,1
Other costs	41,6	162,5	171,3	493,6	2910,3	4048,8	4994,7	5338,6	4948,4	5283,0	6140,4
Source: www.stat.gov.az

As seen in Table 2.1, public revenues increased 83.8 times in 1991-2016, 55.2 times in 1995-2016, 24.5 times in 2000-2016, 2005-2016 8.5 times during the years, 1.53 times in 2010-2016, and by 0.005% in 2015-2016. Expenditures, respectively, revenues for 1991-2016 were 92.1 times, 41.4 times in 1995-2016, 23.2 times in 2000-2016, 23 per cent for 2005-2016, 2 times, 1,51 times in 2010- 2016 and by 0,002% in 2015-2016. In particular, it should be noted that other revenues (where the allocations from the oil fund are the main one) revenues from 1991 to 2016 were 632.4 times, 98.5 times in 1995-2016, and 2000-2016 60.4 times, 60.4 times in 2005-2016, 1.38 times in 2010-2016 and 0.077% in 2015-2016.

Table 2.2. Information on state budget execution (operative)
2006	2007	2008	2009	2010	2011	Nine months of 2012	2013	2014	2015	2016	Nine months of 2017
Revenue s total:	3868,8	6007,4	10762,7	10325,9	11402,5	15700,6	12521,0	19494,4	18400,5	17153,2	16822,0	12045,1
q ə bulunun v ə turizm resurslarının istismarından böyük gə lir götürm ə y ə can atan h ər hansı bir turist regionu və ya m ə rk əzinin iqtisadiyyatı üçün qə ti v ə s ə rt t ə l ə bdir. Ümumdünya Turizm T əşkilatının tövsiyə l ə rin ə gör ə bütün yerl əşdirmə kollektiv sur ə td ə yerl əşmə f ə rdi sur ə td ə vasit ə l ə rini iki yer ə ayırmaq olar: v ə yerl əşmə . Turistl ə rin kollektiv sür ə td ə yerl əşmə si vasit ə l ə rin ə mehmanxanalar v ə ona müvafiq mü ə ssis ə l ər, ixtisaslaşmış müə ssis ə l ər (sağlamlıq müə ssis ə l ə ri, ictimai n ə qliyyat vasit ə l ə ri, ə m ə k v ə istirah ət düşə rg ə l ə ri, konqres m ə rk ə zl ə ri) v ə kollektiv yerl əşdirmə y ə imkanı olan digə r mü ə ssis ə l ə r (istirah ə t üçün n ə z ə rd ə tutulmuş yaşayış yerlə ri, kempinql ə r üçün meydançalar v ə s.) aiddir. Turistl ə rin f ə rdi sür ə td ə yerl əşmə si vasit ə l ə rin ə şəxsi yaşayış evlə ri, kiray ə edil ə n otaqlar, ayrı - ayrı şə xsl ə rd ə n v ə ya agentl ə rd ə n kiray ə y ə götürül ə n yerl əşmə vasit ə l ə ri, qohum v ə ya tanışlar tə r ə find ə n öd ənişsiz (tə m ənnasız) verilə n yerl əşmə vasit ə l ə ri, f ə rdi ə sasda dig ə r yerl əşmə vasit ə si növl ə ri aiddir. Turistl ə rin yerl əşdirilmə si il ə m əşğul olan müə ssis ə l ə r tutum (yerl ərin sayı), komfortluq (rahatlıq) və f ə aliyy ə t dövrün ə gör ə üç qrupa ayrılır. Bir çox ölk ə l ə rd ə mehmanxanaların (otellə rin) komfortluq d ə r ə c ə l ə ri göst ə rilir. Bu d ə r ə c ə l ər 'ulduz' anlayışı ilə ifad ə edilir. Mehmanxanaların də r ə c ə l ə rinin mü ə yy ə n edilm ə si, turizm biznesinin mühüm v ə zif ə sidir. D ə r ə c ə l ə r ə ayırmaq bar ə d ə Ümumdünya Turizm T əşkilatının kriteriyaları mövcud olsa da, ə fsuslar olsun ki, h ə r bir ölk ə bunu özün ə m əxsus şə kild ə şə rh edir. Otelin d ə r ə c ə si anlayışında, otelin özündə göst ə ril ə n xidm ə tl ə rin m ə cmusu v ə ə laq ə dar turist infrastrukturunun inkişaf sə viyy ə si n ə z ə rd ə tutulur. H ər hansı bir otel üzrə son q ərarı, hə min ölk ənin (regionun) turizm nazirliyi, departamenti (şöbə si) v ə s. q ə bul edir. Turizm t ə s ərrüfatı ilə m əşğul olan subyektlə r öz f ə aliyy ə tl ə rini daimi etm ə k üçün müxt ə lif ə m ə k vasit ə l ə rin ə malik olmalıdırlar. Turizmdə istifad ə olunan ə m ə k vasit ə l ə rinin m ə cmusu onun maddi- texniki bazasının əsasını təşkil edir. Turizmin maddi- texniki bazası na: turizm tikilil əri (binalar), onların texniki t əchizatı (avadanlıq), nə qliyyat vasit ə l ə ri v ə dig ə r ə sas fondlar daxildir. Maddi- texniki baza müt əşəkkil turizmin inkişafının əsasını təşkil edir, belə ki, turistl ə r ə
3

### Вступление

Бюджет для граждан представляет собой информацию о формировании бюджета и использовании бюджетных средств, изложенную в максимально простой и понятной форме. В его основу заложены нормы Закона Республики Беларусь «О республиканском бюджете на 2019 год», положения основных направлений бюджетно - финансовой и налоговой политики Республики Беларусь на 2019 -2021 годы, Закона Республики Беларусь «О местном управлении и самоуправлении в Республике Беларусь». Данный бюджет создан в целях вовлечения населения в бюджетный процесс и повышения компетентности граждан в бюджетных вопросах. Он предоставляет возможность любому гражданину получить точную и понятную информацию о приоритетах бюджетно - налоговой политики, параметрах государственного бюджета, подходах по его формированию, распределению финансовых ресурсов страны, планируемых и достигнутых результатах использования бюджетных средств.
### ATTACHMENT F - FINANCIAL PROPOSAL FORM AND INSTRUCTIONS

###### FINANCIAL INSTRUCTION FORM

####### A. Instructions

In order to assist Offerors in the preparation of their financial proposal and to comply with the requirements of this solicitation, Financial Instructions and a Financial Proposal Form have been prepared. Offerors shall submit their financial proposal on the form in accordance with the instructions on the form and as specified herein. Do not alter the forms or the financial proposal may be rejected. The Financial Proposal Form is to be signed and dated, where requested, by an individual who is authorized to bind the Offeror to all proposed prices.

The financial proposal form is used to calculate the Offeror's TOTAL PRICE PROPOSED.

A) All Unit/Extended Prices must be clearly entered in dollars and cents, e.g., $24.15

- B) All Unit Prices must be the actual unit price the State shall pay for the proposed item per this RFP and may not be contingent on any other factor or condition in any manner.
- C) All calculations shall be rounded to the nearest cent, i.e. .344 shall be 34 and .345 shall be 35.

D) All goods or services required or requested by the State and proposed by the vendor at No Cost to must be clearly entered in the Unit Price, if appropriate, and Extended Price with . the State $0.00 E) Every blank in the financial proposal form shall be filled in.

- F) Except as instructed on the form, nothing shall be entered on the financial proposal form that alters or proposes conditions or contingencies on the prices.

G) It is imperative that the prices included on the Financial Proposal Form have been entered correctly and calculated accurately by the vendor and that the respective total prices agree with the entries on the Financial Proposal Form. Any incorrect entries or inaccurate calculations by the vendor will be treated as provided in COMAR 21.05.03.03.E.

71
Miras vergisinin obyekti irs ə n keç ə n miraslar v ə f ə rdi miraslar hesab olunur. Bütün kanton v ə b ə l ə diyy ə l ə rd ə s ə rv ə tin miras yoluyla h əyat yoldaşına keçirilmə si bu vergid ən tam olaraq azaddır. Bə zi kantonlarda bu qayda eyniyl ə , birinci d ə r ə c ə li qohumlara da t ə tbiq edilir. Vergi haqqı, yerləşdiyi kantonun vergiyə c əlb etdiyi daşınmaz əmlakları çıxmaqla, ölən şəxsin sonuncu yaşadığı kanton və b ə l ə diyy ə y ə aid edilir. Əmlak alıcıları bu vergini ödə m ə kd ə m ə suliyy ət daşıyır. Adə t ə n, mülkün bazar d ə y ə ri, qiym ə tl ə ndirm ə üçün ə sas t əşkil edir. Şə xs öldükd ə n sonra, onun mülkünün yerli orqan t ə r ə find ən invertarlaşdırılması aparılmalıdır. Mülk d ə y ə rl ə ndirildikd ə n sonra is ə müvafiq vergi d ə r ə c ə hesablabnaraq mirası qə bul ed ən şə xs ə bildirilir. H əyatda olan şə xsl ər arasında hər hansı bir sə rv ə tin v ə ya əmlakın transferi zamanı isə 'hə diyy ə' vergisi alınır. Daşınan əmlakların bağışlanması zamanı, h ə diyy ə vergisi h ə diyy ə ni ver ən şəxsin olduğu kanton tə r ə find ən alınır. Daşınmaz əmlakların bağışlanması zamanı isə vergi əmlakın yerləşdiyi kanton və ya b ə l ə diyy ə t ə r ə find ən alınır. Bu vergil ə rd ə n ə lav ə , bütün kanton v ə b ə l ə diyy ə l ə rd ə motorlu n ə qliyyat vasit ə l ə rinin at gücü, müh ə rrik h əcmi, oturacalarının sayına görə vergi alınır. Digə r yerli vergil ə r is ə lotereya vergisi, ə yl ə nc ə vergisi, it vergisi v ə .s dir. H ə r iki ölk ə nin yerli vergi qanunvericiliyi il ə tanış olduqdan sonra müə yy ə n müqais ə l ə r ed ə bil ərik. Gördüyümüz kimi, İngiltə r ə d ə yerli vergil ər çoxda inkişaf etm ə yib v ə yalnız ə mlak vergil ə rind ə n ibar ətdir. İsveçrə is ə federativ dövl ə t quruluşuna malik olduğundan yerli vergi sistemi çoxşaxə li v ə q ə lizdir. Lakin vergi d ə r ə c ə l ə ndirm ə si v ə vergil ərin hesablanması sistemi hə r iki dövl ə td ə oxşardır.

## 2.2 Az ə rbaycan R espublikası v ə xarici ölk ə l ə rd ə (İngiltə r ə v ə İsveçrə ) yerli vergil ərin yığılması qaydalarının müqayisə li t ə hlili.
müxt ə lif metodla- istehsal, g ə lir v ə son istifad ə - hesablana bil ə r. Beyn ə lxalq müqayis ə lilik m ə qs ə dl ə ri üçün istehsal v ə son istifad ə metodla rı ilə ə ld ə edilmiş qiym ə tl ə ndirm ə l ə rd ə n istifad ə edilir. Bu ə sas ə n müxt ə lif ölk ə l ə rd ə g ə lirl ə r üzr ə z ə ruri m ə lumatla rın topl anma sı mürə kk ə bliyi (ç ə tinliyi) il ə ba ğlıdır. Son istif ad ə metodu il ə hesabla nmış ÜDM ev tə s ə rrüfatla rının son istehl ak x ə rcl ə ri (1), dövl ə t idar ə etm ə orqa nı a rının xə rcl ə ri (2), ə sas kapita lın ümumi yığımı (3) və ixrac v ə idxa lın s aldosu (4) kimi komponentl ə rin c ə min ə b ə rab ə rdir. ÜMD qiym ə tl ə ndirilm ə si ümumi bura xılış çıxılsın ara lıq istehl ak üst ə g ə l vergil ər çıxılsın subsidiy alar kimi d ə h ə yata keçiril ə bil ər. İstehs al metodu ÜDM birba ş a qiym ə tl ə ndirilm ə sini t ə min edir v ə ə ks ə r ölk ə l ə rin istifad ə etdiyi ə sas metoddur. Bel ə ki, bura xılış h a qqınd a m ə lumatla rı mü ə ssis ə l ə rin t ə dqiqa tınd an ə ld ə etm ə k ola r. İstehs al metodu il ə beyn ə lxalq müqayis ə lilik sah ə m ənşə yi ba xımınd an yana şm ada adla ndırılır. İqtis adi f ə aliyy ə tin v ə rifa hın qiymə tl ə ndirilm ə sini ə ld ə etm ə k üçün ÜDM son istifad ə metodu il ə qiym ə tl ə ndirilm ə sin ə üstünlük verilir. Bu metoddan istifad ə ed ə rk ə n dövl ə t idar ə etm ə orqanla rının xə rcl ə rinin, xüsusil ə s ə hiyy ə v ə t ə hsil ə x ə rcl ə rin s ə viyy ə sinin rolunun öyr ə nm ə k la zımdır. İstehs al metodu il ə ÜDM qiym ə tl ə ndirilm ə si müxt ə lif ölk ə l ə rd ə v ə sah ə l ə rd ə iqtisadi s ə m ə r ə liliyin müqayis ə liliyini h ə yata keçir ə rk ə n fayda lıdır. S ah ə vi m ə lumatlardan istifad ə ed ə r ə k iqtisadiyya tın müxtə lif sah ə l ə rind ə v ə sektorla rınd a m ə hsulda rlığı qiymə tl ə ndirm ə k v ə müqayis ə etm ə k ola r. İstehs al ba xımınd an beyn ə lxalq müqayis ə liliyi h ə yata keçir ə rk ə n z ə ruri m ə lumatla rın toplnm a sı d a xeyli ç ə tindir. Son istifad ə metodu il ə hesablanan ÜDM ə sas komponentl ə rin ə daxildir. -ev t ə s ə rrüftala rının fə rdi istehlak x ə rcl ə ri +, -ev t ə s ə rrüfatla rın a xidm ə t e ə dn qeyri-kommersiya t əşkil atla rının fə rdi istehlak x ə rcl ə ri +, -dövl ə t idar ə etm ə orqanla rının xə rcl ə ri (dövl ə t idar ə etm ə orqanla rının fə rdi istehlak x ə rcl ə ri) +, -dövl ə t idar ə etm ə orqanla rının kollektiv istehl aka x ə rcl ə ri +, - ə sas kapita lın ümumi yığımı +,
33

- • sosyal sigorta nın ə sas subyekti olan sigorta ed ə n, sigorta çı və
- • sigortalanan v ə t əndaşın sigorta olunmasind ə ictimai

h ə mr ə ylik v ə f ə rdi m ə suliy ə t;

- • sosyal riskin profilaktikası və reabilitasiyası. [1]

Sosyal g uruluşun ə n ə sas iqt ısadı v ə zif ə si - ə m ə k ehtiyatin t ə krar isteh- salı üçün z əruri şəraitin yaradılmasından ibarə tdir. Bün la yanaşı sosyal sigorta sosyal sah ə d ə höküm ə t siyas ə t ın ayrılmaz hi s ə sidir. Bu c ə h ə td ə n sosyal sigorta sistemi - c ə miy ə td ə sosyal ə dal ə tin t ə minatin, politoloji sabitliyin yaradılması və mühafiz ə s ın ilkin şə rtind ə n biridir. Sosyal sigorta sistemi iki his ə d ə n ibar ə tdir:

- 1. İşçiin profilkatikasını, onın iş gabiliy ə t ın b ərpasını və mühafiz ə - sını tə min etm ə y ə , o cüml ə d ən, sağlamlaşdırıcı və yenid ən hazırlanması tə dbir ın keçirilm ə si;
- 2. Ə m ə k gabiliy ətini itirmiş yaxud heç buna malik olmamış şə xsin madi t əminatına zə man ə t verir. [2]

Bel ə likl ə , sosyal sigorta vasit ə sil ə c ə miy ət aşağıdakı və zif əi icra etmiş olur:

- • ə m ə k gabiliy ə ti olmyan v ə ə m ə k prosesind ə iştirak etmə y ən şə xsin saxlanılması ilə bağlı xə rci öd ə y ə n pul u fondı formalaşdırır;
- • ə m ə k ehtiyatin b ə rpas ın lazımı mi g darını və sturukturunu t ə min edir;
- • c ə miy ətin işlə y ə n v ə işlə m ə y ə n üzv ın madi t əminatı sə viy ə sind ə f ə rg i azaldır;
- • ə m ə k prosesin ə c ə lb olunmayan əhalı nin müxt ə lif sosyal grupin h ə yat s ə viy ə s ın yüks ə lm ə sin ə nail olur.
2020 г. №758 - 3 280,1 тыс. рублей, в том числе по отраслям социальной сферы: - здравоохранение - 702,4 тыс. рублей; - физическая культура и спорт - 23,4 тыс. рублей; - культура - 462,3 тыс. рублей; - образование - 1 429,7 тыс. рублей; - социальная политика - 662,3 тыс. рублей. В консолидированном бюджете района на 202 5 год запланированы расходы на финансирование 1 5 государственной программы в сумме 37 607,9 тыс. рублей (8 5,6 %вобщем объеме расходов). Приоритетными направлениями бюджетной политики в 202 5 году остаются социальная защищенность населения, повышение благосостояния граждан за счет повышения уровня оплаты труда в бюджетной сфере .

Финансовый отдел Хотимского райисполкома