ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
Расходи и издаци: У оквиру ове програмске активности планирана су средства у укупном износу од 36.638.259,00 динара за следеће намене по контима:

Економска класификација 464 - дотације организацијама за обавезно социјално осигурање планирана су средства у укупном износу од 10.000.000,00 динара и то:

- • за капиталне дотације организацијама за обавезно социјално осигурање • за капиталне дотације организацијама за обавезно социјално осигурање планирано је да буде утрошено 36.638.259 ,00 динара и то: из извора 13 00 Нераспоређени вишак прихода из ранијих година у износу од 10.000.000,00 динара и извора 15 00 Неутрошена средства донација из ранијих година у износу од 26.638.259,00 динара, а што укупно износи 36.638.259 ,00 динара

Укупна средства планирана за програм 180 3 : Развој квалитета и доступности здравствене заштите износе 136.639.259,00 динара.

Методологија процене предложеног износа: Планирање средстава за реализацију програмских активости извршено је у складу са обавезама оснивача здравствених установа утврђених позитивноправним прописима, праћењем рада система здравствене заштите и здравственог стања становништва и планираног обима средстава опредељеног Покрајинском секретаријату за 20 21 . годину, а за реализацију пројеката с обзиром на обавезе утврђене закљученим уговорима.

Планирани начин реализације: Додела средстава удружењима грађана вршиће се јавним конкурсом, средстава за хитну медицинску помоћ и обезбеђење несметаног функционисања здравствених установа и подизања квалитета здравствене заштите по поднетим захтевима здравствених установа, а за реализацију пројеката ''Родитељска кућа'' закључивањем одговарајућих уговора . На основу Закључка покрајинске владе средства планирна у оквиру организоване хуманитарне помоћи у условима проглашења болести COVID - 19 пренеће се Клиничком центру Војводине, Нови Сад који ће у након спроведеног поступка јавне набавке у име и за рачун свих здравствених установа , извршити набавку медицинске опреме за потребе 81 здравствене установе чији је оснивач Аутономна покрајина Војводина.

## ПРОГРАМ: 1807 - РАЗВОЈ ИНФРАСТРУКТУРЕ ЗДРАВСТВЕНИХ УСТАНОВА

Намена програма:

Унапређење квалитета лечења кроз побољшање услова за рад здравствених установа и унапређење услова рада и квалитета здравствене заштите. Квалитет здравствене заштите је једна од најзначајнијих димензија здравственог система, а напори на сталном унапређењу квалитета здравствене заштите су интегрални део напора на унапређењу здравственог стања становништва Аутономне покрајине Војводине.

Предложени износ:

- 1. Програмска активност 18071001: Изградња и опремање здравствених установа у државној својини чији је оснивач АПВ у укупном износу од 923.465.344,32 динара (од чега средства текуће буџетске резерве су у висини од 136.465.344,32 динара) ,
- 2. Пројекат 1807500 6: Обезбеђење приоритетних потреба здравствених установа за санитетским возилима из извора 01 00 Општи приходи и примања буџета у износу од 100 .000.000,00 динара и
Ə sas fondla rın istehl a kı	2299.1	2406.7	2566.2	2617.8	3466.3
Xalis Milli G ə lir	38512.0	47072.8	49484.5	53078.6	54400.1
A lınmış c ari transfertl ə r	1620.3	1931.8	1979.6	1695.4	1819.1
Verilmiş c ari transfertl ə r	-731.4	-971.4	-1573.6	-1287.4	-1275.1
S ə r ə ncamda qalan ümumi g ə lir	40811.1	49479.5	52050.7	55696.4	57866.4

5 sa ylı cə dv ə lin m ə lumatla rınd an görünür ki, 2010-cu ild ə qalan dünyadan a lınmış ə m ə k ha qqının mə bl əği 298 mln. m anat, qalan dünyaya verilmiş ə m ə k haq- qının mə bl əği 91.1 mln. m anat, mülkiyy ə td ə n a lınmış gə lirl ə rin m ə bl əği 484 mln. manat, mülkiyy ə td ən verilmiş gə lirl ə rin m ə bl əği isə 3233.7 mln. mana t olmuş dur. Qeyd edil ə nl ə rd ə n a ydın olur ki, müq ayis ə edil ə n dövrd ə qeyri-rezidentl ə rin ölk ə d ə n ə m ə k ha qqı və mülkiyy ə td ə n g ə lirl ə r forma sınd a apa rdıql a rı ödənişlə rin m ə bl əği rezidentl ə rimizin g ə tirdikl ə rind ən çox olduğun a gör ə ilkin g ə lirl ə rin qa lığı ÜDM -un h ə cmind ə n a z olmuşdur. Ə m ə k ha qqı və mülkiyy ə td ə n ə ld ə edil ə n g ə lirl ə rd ə n f ə rqli olaraq a lınmış c ari transfertl ə rin m ə bl əği verilmiş c ari transfertl ə rin m ə bl əğindən çox olduğun a gör ə s ə .- rancamda qalan xalis g ə lirin m ə bl əği a rtmışdır. 2010 -cu ild ə s ə rancamda qalan xalis g ə lirin m ə bl əği 38512.0 mln. m anat, 2013-cü ild ə 53078.6 mln. manat, 2014-cü ild ə is ə 54400.1 mln. manat t əşkil etmişdir. 2010 -cu ill ə müqayis ə d ə 2014-cü ild ə s ə r ə ncamda qalan g ə lirin h ə cmi 41.3%, 2013- cı illə müqayis ə d ə is ə 2.4% a rtmışdır (24). Q е yd е tdiyimiz kimi ümumi da х ili m ə hsul ölk ə nin sosial - iqtisadi f ə aliyy ə tinin ümumi şə kild ə х arakt е riz ə е dir. M ə lumdur ki, aparılan bazar islahatları iqtisadiyyatın bütün sah ə l ə rind ə öz müsb ə t n ə tic ə sini v еrmişdir . Bu da iqtisadiyyat sah ə l ə rinin bu makroiqtisadi göst ə ricinin f ormalaşmasında h ə min sah ə l ə rin y е ri v ə rolunu хе yli d əyişmişdir .Bu dövrd ə diqq ə ti c ə lb е d ə n ə sas m е yl ümumi da х ili m ə hsulun for malaş - masında q е yri-dövl ə t bölm ə sinin payının artmasıdır . R ə smi statistika nın m ə lumatla rın a gör ə 2010- cü ild ə ümumi da х ili m ə hsulun f ormalaşmasında öz ə l bölm ə nin х üsusi ç ə kisi 70.8%, 2015- ci ild ə is ə 81.7% olmüşdür .
Ослобођење из става 1. овог члана не примењује се на зараде исплаћене запосленима ангажованим на активностима истраживања у циљу проналажења и развоја нафте, гаса или минералних залиха у * екстрактивној индустрији. Послодавац који за одређено лице користи било коју врсту подстицаја који су уређени одговарајућим законом, осим када користи ослобођење у складу са одредбом закона којим се уређује порез на доходак грађана која се односи на исту врсту олакшице, по основу заснивања радног односа са тим лицем нема право да за то * лице оствари ослобођење из овог члана. Ограничење у праву на коришћење подстицаја у смислу става 7. овог члана не односи се на послодавца који користи право на двоструко признавање трошкова који су непосредно повезани са истраживањем и развојем у складу са законом којим се уређује * порез на добит правних лица. *Службени гласник РС, број 118/2021 Члан 46. Стопе додатног доприноса за пензијско и инвалидско осигурање за стаж осигурања који се запосленом и предузетнику рачуна са увећаним трајањем у складу са законом јесу: 1) када се ефективних 12 месеци рада рачуна као 14 месеци стажа осигурања - 3,70%;

- 2) када се ефективних 12 месеци рада рачуна као 15 месеци стажа осигурања - 5,50%;
- 3) када се ефективних 12 месеци рада рачуна као 16 месеци стажа осигурања - 7,30%;

4) када се ефективних 12 месеци рада рачуна као 18 месеци стажа осигурања - 11,00%. Члан 47. Стопе доприноса за случај инвалидности и телесног оштећења по основу повреде на раду и професионалне болести, односно за случај повреде на раду и професионалне болести, у случајевима утврђеним законом, јесу:

- 1) за пензијско и инвалидско осигурање - 4,00%;
- 2) за здравствено осигурање - 2,00%.

VII МИРОВАЊЕ ОБАВЕЗА ПЛАЋАЊА ДОПРИНОСА Члан 48.
Ölk ə d ə öz ə ll əşdirmə t ə dbirl ə rinin h ə yata k е çirilm ə si azad sa hibkarlığın v ə şəх si t əşəbbüskarlığın inkişa f ına şə rait yaratmaqla müxt ə lif mülkiyy ə t forma lı b azar sub- yektl ə rinin f ə aliyy ə tin ə t ə kan v еrmişdir (C ə dv ə l 2.1.).

C ə dv ə l 2.1. 2012-2016-ci ill ə rd ə Az ə rbaycan Respublika sınd a Statistik vahidl ə rin Dövl ə t Registrind ə qeyd ə a lınmış müə ssis ə l ə rin sa yı, (y anva rın 1 - ə ) vahid

Sah ə l ə r	2012	2013	2014	2015	2016
C ə mi o cüml ə d ə n:	75632	78966	86010	94563	100325
K ə nd t ə s əə rüfa tı, meşə t ə s ə rrüfa ı və ba lıqcılıq	9436	8987	9034	9252	9561
M ə d ənçıx arma s ə nayesi	714	712	738	768	791
Emal s ə nayesi	5116	5136	5382	5583	5799
Elektrik enerjisi, qaz v ə buxar istehsa lı, bölüşdürülmə si v ə t ə chiza tı	267	276	293	306	309
Su ə chiza tı:tull a ntıl a rın t ə mizl ə nm ə si v ə ema lı	398	419	448	465	474
Tikinti	8407	8938	9326	10206	10641
Ticar ə t; n ə qliyyat vasit ə l ə rinin t ə miri	20370	21519	23356	24890	25937
N ə qliyyat v ə anbar t ə s ə rrüfa tı	1541	1618	1711	1842	1943
Turistl ə rin yerl əşdirilmə si v ə ictimai ia şə	963	1023	1109	1194	1544
İnform asiya v ə rabit ə	1486	1680	1916	2142	2456
Maliyy ə v ə sığort a f ə aliyy ə ti	1259	1377	1423	1509	1591
Da şınm az ə mlakla ə laqadar ə m ə liyyatlar	742	792	867	1011	1203
Peşə , elmi v ə texniki f ə aliyy ə t	4194	4672	5290	5998	6677
İnzib ati v ə ya rdımcı xidmə tl ə rin göst ə rilm ə si	2985	2946	3116	3429	3577
Dövl ə t idar ə etm ə si v ə müdafi ə , sosal t ə minat	4857	4858	4936	4809	4769
ölk ə l ərarası müqavilə l ə rd ə n biri is ə Şimali Amerika ölkə l ə ri - Amerika Birl əşmiş Ştatları, Meksika və Kanada arasında Amerika Azad Ticarət Zonasının (NAFTA) yaradılması barə d ə 1994 müqavil ə sini göst ə rm ə k olar. NAFTA bar ə d ə müqavil ə nin başlıca məramını azad iqtisadi zonanın yaradılması əsnasında çoxtə r ə fli iqtisadi dövriyy ə nin v ə maliyy ə yatırımının qaldırılması, investisiya, fə aliyy ə t, zehni əmlak hüquqlarının qorunması, azad rə qab ət politikası və biznesin azad f ə aliyy ə ti b ə ndl ə rinin idar ə olunması əsnasında partnyor qurumlar arasında bizinesin ə laq ə l əndirilmiş bə ndl ə rinin t əyin olunması və başqa sualların cavablandırılması aiddir. Müqavil ənin İnvestisiya adlı 11ci hissə si birg ə maliyy ə yatırımlarında milli f ə aliyy ə t, s ə rf ə li olan v ə status-kvonun göl ə nilm əsi qaydalarını ehtiva edir. Bir daha o hiss ə d ə beyn əlxalq iş birliyindən qazanılan maliyyə nin azad köçürülm ə si, beyn ə lxalq əmlakın privatizasiyası strukturu və aidiyyatı proqramların tə qdim olunması, yatırımların tədim edilmasi qanunları təqdim olunmuşdur. Müqavilə d ə 1994cü il GATT qanunlarına ə sas ə n xarici t əşkilatlara üzv dövlə tl ə rd ə bazar şə raitind ə öd ənişlərin hamısı, qarşıya çıxan mə hdudiyy ə tl ə r, maliyy ə yatırımlarının probleml ərini aradan qaldırmaq, zehni ə mlak hüququnu v ə t ə bi ətin qorunması mözusunda qaydaların tə sbit edilm ə si əsas götürülmüşdür. NAFTA daxilində resurslara yeni şirkə tl ərin qeydiyyata alınmasında ölkə daxili qanunun verilm ə si, investisiya il ə ə laq ə dar öd ənişlə r bar ə d ə qayıdan valyutaya istinad etmə k v ə g ə lirin repatirasiya olunması, ekspopriasiyadan qorunma qaydaları, bütün iqtisadi qanunsuzluqları aradan qaldıraraq qurumlar yaratmaq və iş görmə si üçün tam imkanlar verm ək, kapital uduzmaları vaxtı problemlərin aradan qaldırılması m ə qs ə dil ə xarici m ə hk ə m ə v ə başqa addımlara əsaslanan qaydaların yaradılması iştirakçı ölkə l ərin aralarında iqtisadi münasibə tl ər, investisiya dövranının kifayat q ə d ər qaldırmışdır. NAFTA-ın yaradılması barə d ə müqavil ə da ə sas üstünlük bundan ibar ə tdir ki, xüsusi hüquq sistemina aid olan investisiya m ə vhumu bir az böyük anlayış ehtiva edir. İnvestisiya mə vhumuna mü ə ssis ə l ərin işinə daxil f ə rqli addımlar, həmçinin aksiyalar, qurumların öhdə likl ə ri əsasında zə ruri qeyri-maddi v ə maddi aktivl ə r, habel ə daşınmaz mülkiyyə t, maliyy ə qaydalarıyla ə laq ə dar kreditl ə r, h ə mçinin tikintiy ə sazişlə r v ə dig ə r m əvhumlar aiddir. Kompaniyaların

37
10

1. Соблюдение моратория на повышение налоговых ставок и введение новых налогов, сборов (пошлин), за исключением адаптации ставок налогов к инфляционным процессам.

Налоговая нагрузка в 2019 году не превысит уровня, предусмотренного в программных документах социально - экономического развития на 2016 - 2020 годы (не более 26 %кВВП).

- 2. Комплексную корректировку Налогового кодекса Республики Беларусь в целях обеспечения простоты и легкости восприятия его норм, стимулирования инвестиций и предпринимательской активности.

Вцелях упрощения налогового законодательства осуществляется:

- ➢ сближение налогового и бухгалтерского учета;
- ➢ упрощение нормирования отдельных затрат, учитываемых при налогообложении;
- ➢ индексация критериев выручки для целей применения упрощенной системы налогообложения;
- ➢ совершенствование механизма приостановления операций по счетам плательщиков, порядка обращения взыскания на дебиторскую задолженность, способов обеспечения исполнения налогового обязательства, порядка проведения налоговых проверок и обжалования их результатов, контроля за трансфертным ценообразованием.

Для стимулирование инвестиций и предпринимательской активности:

- ➢ расширена возможность применения инвестиционного вычета по налогу на прибыль за счет его увеличения в 1,5 раза;
- ➢ снижены до 6 % ставки налога на прибыль и подоходного налога с физических лиц в отношении дивидендов при условии нераспределения полученной прибыли в течение 3 лет и полностью освобождены дивиденды от налогообложения при нераспределении прибыли в течение 5 лет;
- ➢ освобождены вновь построенные (после 1 января 2019 года)
В период подготовки входят неполные календарные годы обучения (год поступления и год окончания), полные календарные годы обучения и каникулы в соответствии с учебным планом, по которому осуществлялась подготовка. Период подготовки определяется в полных месяцах подготовки. Месяцы, в которых число календарных дней обучения составляет 15 и более, включаются в период подготовки как полные, менее 15 календарных дней, - в период подготовки не включаются. Время нахождения обучавшегося в отпусках, предоставляемых в соответствии с законодательством об образовании, не включается в период подготовки. 2. Сумма затраченных средств на подготовку специалиста с общим и углубленным высшим образованием в случае неотработки им установленного срока обязательной работы после получения углубленного высшего образования определяется за весь период получения высшего образования. В случае получения специалистом, рабочим, служащим соответствующего образования в разных учреждениях образования при расчете суммы затраченных средств, подлежащих возмещению в бюджет, учреждение образования, которое осуществляет расчет, запрашивает в учреждении образования, в котором подготовка осуществлялась ранее за счет средств республиканского и (или) местного бюджетов, расчет суммы средств, подлежащих возмещению в бюджет за период подготовки в этом учреждении, по форме согласно приложению 2. Сумма затраченных средств, подлежащая возмещению в бюджет, определяется путем суммирования сумм затраченных средств, рассчитанных за периоды подготовки в каждом учреждении образования. Расчет суммы средств, затраченных государством на подготовку научного работника высшей квалификации, в случае неотработки им установленного срока обязательной работы производится за период подготовки по образовательной программе научно - ориентированного образования. Расчет суммы затраченных средств в случае неотработки установленного срока обязательной работы после получения профессионально - технического, среднего специального образования на основе общего базового образования с получением общего среднего образования производится пропорционально объему учебных часов профессионального компонента, включая учебные часы консультаций, экзаменов, факультативных занятий, практик (далее - профессиональный компонент), в общем объеме учебных часов,
Справочно. Требования по тарифным разрядам и надбавкам за квалификационные категории определены подп. 2.2 п. 2 Инструкции о порядке установления тарифных разрядов по должностям (профессиям) работников бюджетных организаций и иных организаций, получающих субсидии, работники которых приравнены по оплате труда к работникам бюджетных организаций, утвержденной постановлением Минтруда и соцзащиты от 03.04.2019 №13.

## на оплату коммунальных услуг

Пунктами 164 и 165 Правил электроснабжения, утвержденных постановлением Совета Министров от 17.10.2011 № 1394 (далее - Правила №1394), предусмотрено, что оплата абонентами потребляемой ими электрической энергии (мощности) производится в соответствии с договором электроснабжения. Расчеты между энергоснабжающими организациями и абонентами (включая субабонентов (арендаторов) за отпускаемую им электрическую энергию (мощность) осуществляются на основании показаний средств учета за расчетный период согласно законодательству (за исключением случаев, определенных в ч. 1 п. 127 Правил №1394). Вместе с тем в сведениях, содержащихся в счетах - фактурах по потребленной тепловой энергии, предъявленных бюджетным учреждениям к оплате, с фактическим расходом по журналам учета тепловой энергии имелись расхождения.

## на оплату ремонта зданий и помещений

К ремонту Закон от 05.07.2004 № 300 - 3 (ред. от 21.07.2022) «Об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в Республике Беларусь» относит совокупность строительно - монтажных, пусконаладочных работ и мероприятий по восстановлению утраченных в процессе эксплуатации качеств объекта. Подразделяется на текущий и капитальный. При проверках учреждений, финансируемых из бюджета, выявлены случаи включения в акты сдачи - приемки выполненных строительных и иных специальных монтажных работ (далее - акт формы С - 2а) стоимости материалов в объеме, превышающем их фактический расход на объекте строительства. Согласно подпунктам 1.1.1 - 1.1.3 п. 1 постановления Минстройархитектуры от 28.03.2012 № 12 «О некоторых вопросах стоимости строительства» (далее - постановление № 12) завышение стоимости строительства составляют фактически принятые и (или) оплаченные работы и (или) услуги, стоимость которых превышает
h ə yata keçirilm ə si s ə viyy ə sind ən çox asılıdır. Pul və saiti, hesablaşma ilə kredit ə m əliyyatlarının mühasibat uçotunda adə t ə n ə sas ən aşağıda göstə ril ə n v ə zif ə l ə r durur:

- ➢ qeyri- nağd, nağd hesablaşmaların zamanında sə n ə dl əşdirilmə si v ə doğru aparılması;
- ➢ mühasibat uçotu yazılışları üzrə nağd pul və saiti il ə hesablaşmaların tam və operativ göst ə rilm ə si;
- ➢
- ➢ pul v ə saitinin hal- hazırda qüvvə d ə olan qanunçuluğa müvafiq olaraq mü ə yy ən edilmiş limit, smeta və fondlar üzr ə istifad ə edilm ə sini t ə min etm ə k;
- ➢ mü ə yy ən edilmiş zamanlarda maliyyə v əsaitinin, hesablaşmaların durumunun inventarlaşdırılmasını aparmaq, müddəti bitmiş debitor və kreditor borclarının yaranmasının qarşısını almaq;
- ➢ mü ə yy ən edilmiş zamanlarda maliyyə v əsaitinin, hesablaşmaların durumunun inventarlaşdırılmasını aparmaq, müddəti bitmiş debitor və kreditor borclarının yaranmasının qarşısını almaq;
- ➢ mü ə ssis ənin kassasında, bankdakı hesablaşma hesabı və dig ə r hesablar- dakı pul v əsaitinin qalığı, saxlanmasına nə zar ə tin t ə min edilm ə si;
- ➢ hesablaşma- öd ə m ə qaydalarının gözlə nilm ə si, ə ld ə edilmiş material qiym ə tlil ə ri il ə xidm ə tl ə r üzr ə pul v əsaitinin zamanında ödə nilm ə sin ə n ə zar ə t yetirm ə k.

Bütün mü ə ssis ə l ə rd ə pul v ə saitl ə rinin h ə r ə k ə ti v ə pul axınlarının tə min edilm əsi üçün kassa yaradılır. Azərbaycan Respublikasında nağd pul ə m əliyyatları Az ərbaycan Respublikasının Milli Bankı tə r ə find ə n 6 aprel 1993-cü il tarixd ə " Хalq t ə s ərrüfatında kassa ə m əliyyatları aparılması qaydaları təlimatı" ilə t ə nziml ə nir. Nağd pul və saitl ə ri v ə hedcinql ə r üzr ə pul v ə saitl ə rinin h ə r ə k ə ti m ə hdudiyy ə tl ə ri h ə min mü ə ssis ə l ə rin r ə hb ə rliyi il ə razılaşdırılarkə n bank r ə hb ə rl ə ri t ə r ə find ə n razılaşdırılır. Bu mə hdudiyy ə tl ə r z ə ruri hallarda d əyişdirilə v ə yenid ən baxıla bilə r. Mü ə ssis ə l ə r v ə t əşkilatlar üçün kassirlə rin limitinin m ə bl əği aylıq ə m ək haqqının 5 faizind ən çox olmamalıdır. Nağd pul və saiti t ə yin edilm ə dikd ə v ə nağd hə ddi t ə min edilm ə dikd ə , bank mü ə ssis ə y ə c ə rim ə t ə tbiq ed ə bil ə r. [3 s 127] Maliyy ə n ə zar ə tinin m ə zmunu bütün t ə s ə rrüfat subyektl ə rinin v ə idar ə etm ə nin, dövl ə tin v ə v ə t əndaşların maliyyə m ə nafel ərinin qorunması üçün Az ərbaycan Respublikasının maliyyə sistemini gücl ə ndirm ə k, mü ə ssis ə l ə rin
olduqda, tam olaraq, özl ərini doğrultmaya da bilə rl ər. Ənsan kapitalı özü də , h ə min konkret ölk ənin dayanıqlı iqtisadi artım trayektoriyasına prinsipial çıxış imkanlarını mü ə yy ə n edir. Son onillikl ə r ə rzind ə inkişaf etmə kd ə olan iqtisadiyyata malik olan ölk ə l ə rin t ə crüb ə si göst ə rir ki, bu ölk ə l ə r müxt əlif iqtisadi inkişaf modellə rind ən uğurla istifad ə etmişlə r: liberal model (Sinqapur, Hon- Konq), qarışıq model (Yaponiya, C ənubi Koreya, Tayvan), lokal, yalnız azad iqtisadi zonalarda liberal modelin t ə tbiqi (Çind ə ). V ə , mahiyy ə t etibaril ə, yalnız inzibati amirlik iqtisadiyyatı özünün qeyri-s ə m ə r əli olduğunu göstərdi. İnkişaf etmə kd ə olan v ə keçid iqtisadiyyatlı ölk ə l əri üçün, iqtisadiyyatın diversifikasiyası xüsusi ə h ə miyy ə t k ə sb edir. Yaponiya, Çin, C ə nubi Koreya v ə Hindistan iqtisadiyyat strukturunun diversifikasiyasını uğurla həyata keçirmişlə r. Eyni zamanda, Yaponiya, s ə nayesinin müharib ə d ə n sonra b ərpası mə s ə l ə sini h ə ll edirdi. Çin, Hindistan v ə C ə nubi Koreya, aqrar ölk ə l ər olduqları üçün, industriallaşma (sə nayel əşmə ) m ə s ə l ə sini h ə ll edirdil ər. İnkişaf mə rh ə l ə sind ən asılı olaraq, idarə etm ə nin iki tam ə ks olan mövqeyi mövcuddur:

- 1) bazar iqtisadiyyatının aktiv dövlə t t ə nziml ə nm ə si;
- 2) inzibati amirlik iqtisadiyyatının liberallaşdırılması.

Bütün ölk ə l ə rd ə, iqtisadiyyatın struktur diversifikasiyası zamanı, çox ön ə mlisah ə l ərin seçimi aparılır, və bu sah ə l ə r ə investisiyalar yön ə ldilirdi. Çox ön ə mlisah ə l ə r ə vergi v ə dig ə r imtiyazlar verilirdi. Yaponiyada, çox ön ə mlisah ə l ə r, ə vv ə lc ə - metallurgiya v ə kömür s ə nayesi, 1950ci ill ərin sonlarından isə - avtomobil s ə nayesi seçilmisdi. Çind ə , 1978ci ild ə n inzibati- amirlik iqtisadiyyatının liberallaşdırılması siyasəti keçirilirdi: liberal capitalist iqtisadiyyatının nümünə l ə ri yaradılır, rejimin liberallaşması, iqtisadi idarə etm ə nin qeyri-m ə rk ə zl əşmə si aparılırdı. Dövlət planlaşdırılması sisteminin və iqtisadiyyatda dövl ə t sektorunun rolu azaldılır, xarici investisiyalar cə lb edilirdi. T ə dric ə n, çox ön ə mlisah ə l ə rin t ə rkibi d əyişilirdi. Çində, islahatların ilk mə rh ə l ə sind ə, istehlak malları istehsal ed ə n k ə nd t ə s ərrüfatı, yeyinti sə nayesi v ə dig ə r sah ə l ə r çox ön ə mlihesab edilirdil ə r,
каждого ученика. Поэтому профессия учителя - это призвание, это определённый образ жизни.

## 4. Перекрёстные вопросы

Каждое новое начинание имеет свои корни, свою историю. Дорогие десятиклассники, у вас есть уникальная возможность в нашей студии обратиться к старшим товарищам, которые не понаслышке знакомы с учёбой в очно - заочной гимназии при БГПУ им.М.Танка.

#### Возможные вопросы учащихся 10 педкласса 11классу

- - Ваши первые впечатления от встречи с вузом.
- - Чем запомнилась вам первая сессия? Было ли трудно?
- - Какие предметы вам читали? Что показалось самым интересным?
- - Как вы проводили свободное время после занятий?
- - Приобрели ли какие - нибудь новые знакомства?

#### - С каким настроением приезжали на сессию и уезжали домой ?

- - Где вы жили во время сессии?
- 5. Современный учитель глазами учащихся

Учитель - это больше, чем профессия. Учитель учит, воспитывает, развивает человека. Учитель по большому счёту в ответе за жизнь на Земле. Учитель создаёт завтрашний образ, завтрашний лик нашей планеты. - Каким вы представляете современного учителя? - Настоящий учитель может быть несовременным и неинтересным? - От чего зависит успех учителя и его учеников? - Учитель - это профессия или призвание?

- - Учитель - это профессия вне времени или нет?!

Все - таки учитель - это и призвание и профессия, это судьба. Эти понятия наиболее полно выражают глубокую суть учительского труда. Учитель - это тот, кто ведёт нас сквозь годы детства, отрочества и юности, засевая наши души крупицами добра, справедливости, веры, надежды и любви.

## 6. Портрет учителя будущего

Учитель - самая древняя и уважаемая профессия, которая за множество веков существования не утратила своей значимости в обществе. Профессия, которая со временем только усилила свою власть над людьми. Давайте попробуем создать портрет учителя будущего .

#### Параллельно получают задания учащиеся 10 и 11 классов. 10 класс - упражнение «Алфавит» - «Учитель» . Десятиклассники выполняют упражнение вместе с гостями встречи. 11 класс - упражнение « Напиши объявление » - «На работу требуется педагог» .