ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
3. poglavje: Svetopisemski temelji moralne teologije 87

3. poglavje: Svetopisemski temelji moralne teologije 87 87

Podlaga etičnemu delovanju je - oznanilo Božjega kraljestva, ki verska motivacija ga je oznanjeval Jezus Kristus. Jezus začne s svojimi dejanji in s svojim besedami Božje kraljestvo, ki je usmerjeno k svoji dovršitvi ob koncu časov (eshatološka dimenzija). Pisci evangelijev identificirajo božje kraljestvo z osebo in dejanji Jezusa Kristusa. Učenci so tisti, ki delijo usodo Jezusa in oznanjajo njegov nauk ter ga posnemajo v svojem konkretnem življenju (njegovi kriteriji so kriteriji njegovih učencev). Pot učenca je usmerjena k končnemu cilju, ki sovpada s prihodom Božjega Sina v slavi. Prvotna Cerkev priča, da je dogodek smrti in vstajenja Jezusa Kristusa temelj krščanske etike. Dar Svetega Duha, ki ga daje vstali Gospod, postane vir notranje svobode preko ljubezni, v kateri so zbrane vse etične zahteve. Odnos z Gospodom Jezusom je odločujoči kriterij pri etičnih odločitvah, tako osebnih kot tudi v skupnosti. Drugi vidik morale Nove zaveze je njena (vest). notranja in osebnostna razsežnost Gre za prilagoditev grškega koncepta vesti, ki ga biblična tradicija ne pozna. Pozna pa koncept »srca«, kraj, kjer korenini živi odnos z Bogom in kjer se sprejemajo etične odločitve. Sveti Duh vliva Božjo ljubezen v srca vernih (Rim 5,5) - ta ljubezen pa je središče in vrhunec etičnega življenja. Iz krščanske izkušnje, ki temelji v veri in v daru Svetega Duha, ne izhaja neposredno nov model družine, družbe in javnih struktur. Ta izkušnja pa daje nov duhovni impulz, ki ustvarja od znotraj odnose med osebami in ima za posledico tudi spremembo družbenih struktur. Bog se razodeva znotraj zgodovine in znotraj kulturnih procesov (princip ). »Božja beseda, ki je postala meso, je postavila svoj šotor med ljudmi, inkarnacije ima svoj zgodovinski obraz Jezusa Kristusa, edinorojenega, v katerem odseva Očetova slava. V skladu s to logiko razodetja in inkarnacije, avtorji Nove zaveze sprejemajo zunanje modele, bodisi judovske bodisi helenistične, pri formuliranju 19 etičnih načel.« Spet smo priča dialogu s sosednjimi kulturami, preko katerega vzdržujejo kontakt z zgodovinskimi in življenjskimi okoliščinami naslovljencev. Zato pluralnost je možna tudi znotraj spisov Nove zaveze - enotna pa je metoda (verska motivacija) ter osebnostni, notranji značaj etike (drugi vidik).
69

la vacuna nonavalente en lugar de la tetravalente, por la alta tasa de genotipos del VPH 58 oncogénicos que no contempla su predecesora . Por otra parte, también se ha publicado un modelo matemático sobre el papel de la vacuna tetravalente del VPH en pacientes infectados por el VIH HSH ≥26 años, como coadyuvante tras el tratamiento de lesiones HSIL en canal anal, que encuentra una reducción del 63% del riesgo de 59 CCA, y la convierten en una estrategia coste/efectiva . En resumen, se recomienda la vacunación de hombres y mujeres de 12 a 26 años, preferiblemente antes del inicio de sus relaciones sexuales. De hecho, desde julio de 2018, la Ponencia de Programa y Registro de Vacunaciones ya incluye financiar la vacuna fren te a VPH en HSH ≤26 años, y en hombres y mujeres ≤26 años con infección 60 por VIH, entre otros grupos de riesgo . Se podría contemplar la vacunación en pacientes VIH mayores de 26 años en determinados casos según criterio clínico, aunque no esté financiada.

#### 5.6. Ideas clave y recomendaciones

- • El CCA es uno de los TNDS más frecuentes en pacientes VIH, principalmente en HSH y mujeres con patología del tracto genital inferior por VPH
- • La visualización del área perianal, seguida del tacto ano-rectal, junto con la anamnesis de síntomas, se debe de realizar para el diagnóstico de CCA, en caso de no disponer de otros métodos de despistaje ( A-III ).
- • La citología, seguido de AAR si la citología es anormal, representa en la actualidad el método de despistaje de lesiones HSIL ( B-II ).
- • Se recomienda realizar una citología anal anual a pacientes VIH HSH, mujeres con displasia de tracto genital inferior por VPH, y se podría valorar en heterosexuales VIH con condilomas genitales ( B-III ).
Unu el la plej ĉefaj tragedioj de niaj tagoj estas tio, ke multe da homoj 'adoras' Dion pro politikaj, sociaj, kulturaj aû emociaj kialoj, ne pro vera kompreno pri Li, kiel pri nia Patro kaj Kreinto. Dum la restarigo de la Regno la popoloj de la mondo strebos lerni la vojojn de Dio; homojn tiel posedos tiu deziro, ke ili vojaĝos de ĉiuj anguloj de la tero al Jerusalem por akiri pli da scio pri Dio. Anstataû la konfuzoj kaj maljusteco, elvokitaj per neperfekta sistemo de justeco kaj administrado, ekzistos unu universala jura kodo, 'la leĝo kaj la fluos vorto de Dio', anoncataj de Kristo el Jerusalemo. 'Kaj al ĝi ĉiuj nacioj': tio montras, ke homoj vivos laû la samaj leĝoj, havos la samajn dezirojn scii la veron pri Dio, kaj tio kondukos al plibonigo de homaj interrilatoj. fluos Tiu ĉi priskribo de la popoloj, kiuj al Jerusalemo, similas al la priskribo en Jes 60:5, kie la hebreoj 'fluas kune' kun la paganoj (nehebreoj) por adori Dion en Jerusalemo. Ĉio tio plene respondas al la profetaĵo pri la Regno en Zeĥ 8:20 -23:

'Venados ankoraû popoloj kaj loĝantoj de multaj urboj; kaj la loĝantoj de unu urbo venos al la loĝantoj de alia urbo, kaj diros: Ni iru rapide, por preĝi antaû la Eternulo kaj por turni nin al la Eternulo Cebaot; mi ankaû iros. Kaj venos multaj popoloj kaj potencaj nacioj, por serĉi la Eternulon Cebaot en Jerusalem kaj por preĝi antaû la Eternulo... En tiu tempo forte kaptos dek homoj el ĉialingvaj nacioj la baskon de Judo, kaj diros: Ni iros kun vi, ĉar ni aûdis, ke Dio estas kun vi'.

Tio kreas bildon de la juda popolo, kiu fariĝos la 'kapo, ne la vosto' de la nacioj pro sia pento kaj obeemo (Read 28:13), kaj tio montras, kiun lokon okupas la hebreoj en la Dia plano de savo. Homoj emocie kaj kun ĝojo diskutos aûdis pri eventoj, kaj diros al la hebreoj: 'Ni iros kun vi, ĉar ni , ke Dio estas kun vi'. Tiam oni povas aûdi interparoloj nur pri spiritaj temoj, kaj la vanaj malcertaj paroloj, kiuj nune okupas la cerbojn de multaj homoj, tute ĉesos. Se homoj estos tiom piemaj, ne estas mirinde, ke Kristo 'juĝos inter la nacioj... kaj ili forĝos el siaj glavoj plugilojn kaj el siaj lancoj rikoltilojn; ne levos nacio glavon kontraû nacion, kaj oni ne plu lernos militon' (Jes 2:4). La absoluta aûtoritato de Kristo kaj perfekta lia juĝado kondukos al tio, ke la popoloj volonte ŝanĝos siajn militarmilojn je terkulturaj maŝinoj kaj ĉesigos ĉiujn militajn instruadojn. 'En liaj tagoj floru virtulo' (Ps 72:7) - tiam kreskos spiriteco kaj respektataj estos tiuj, kiuj montros la karakterizojn de Dio: de amo, bonkoreco, justeco kaj tiel plu, kontraste al la nunaj laûdego de fiereco, memfido kaj egoistaj ambicioj. La propravola forĝo 'el glavoj plugilojn' estos nur parto de tiu granda ŝanĝo en terkulturo, kiu okazos sur la tuta tero. Pro la peko de Adam la tero
Latin

Mr. Lovett

- - voce - ablative singular of 'vox, vocis, F = voice', translate with (with)
- - vocantem - present active participle of 'voco = to call', describes 'Murranum'
- - Murranum - Murranus (a Rutulian comrade of Turnus who had been killed by Aeneas) (accusative singular, subject of indirect statement)
- - quo = than whom (refers to 'Murranum') (ablative singular following 'carior')
- - non superat…alter = no other (man) survives
- - mihi = to me (dative singular)
- - carus, cara, carum = dear
- - oppetere - present active infinitive of 'oppeto = to perish', first verb of indirect statement
- - ingens, ingentis = huge
- - atque = and
- - ingentī vulnere - ablative singular, translate with (by)
- - vulnus, vulneris, N = wound, injury
- - victum (esse) - perfect passive infinitive of 'vinco = to defeat', second verb of indirect statement
- - occidit - perfect active indicative of 'occido = to fall, die', subject is 'Ufens'
- - infelix, infelicis = unfortunate
- - ne…aspiceret - negative purpose clause
- - nostrum = meum
- - dedecus, dedecoris, N = disgrace, dishonor, shame
- - aspiceret - imperfect active subjunctive of 'aspicio = to see, watch'
- - Teucri = the Teucrians (the Trojans) (nominative plural)
- - potiuntur - present indicative of 'potior (+ABL) = to gain possession of, acquire'
- - corpus, corporis, N = body
- - arma, armorum, N = arms, weapons
- - exscindi - present passive infinitive of 'exscindo = to demolish, destroy, raze', verb of indirect statement
- - domōs - accusative plural of 'domus, domūs, F = home', subject of indirect statement
- - id…unum = it (i.e. Turnus's home) alone / the only thing (nominative singular)
- - rebus = in this situation (i.e. the list of the dead)
- - defuit - perfect indicative of 'desum = to be lacking'
- - perpetiar - future indicative of 'perpetior = to endure, suffer', introduces an indirect statement
- - dextrā - ablative singular of 'dextra, dextrae, F = right hand', translate with (with/by)
- - nec = not
- - refellam - future active indicative of 'refello = to refute, rebut'
- - Drancis dicta = the words of Drances (who wanted to make peace with Aeneas in the first place instead of going to war)
- - tergum, tergi, N = back
- - dabo - future active indicative of 'do = to give'
- - fugientem - present active participle of 'fugio = to flee', describes 'Turnum'
- - haec terra - nominative singular
- - terra, terrae, F = land
- - videbit - future active indicative of 'video = to see'
- - usque adeo = all the way up to this point
- - mori - present infinitive of 'morior = to die'
- - miserum est = it is pitiable
- - vos = y'all (nominative plural)
- - mihi = to me (dative singular)
- - Manes - the gods of the underworld (vocative plural)
- - este - plural imperative of 'sum = to be'
6. poglavje: Vest

195

#### 4.3 V EST IN CERKVENO UČITELJSTVO

##### Vest ni absolutna

Ko se govori o konfliktu med vestjo in cerkvenim učiteljstvom, se kar predpostavlja, da ima vest prednost. Vest je nekaj avtonomnega, odgovornega, etičnega, medtem ko je učiteljstvo zaznamovano z heteronomnostjo, zahtevo po pokorščini, reakcionarnostjo, ozkostjo. Tako se nemški teolog hudomušno sprašuje: »Kaj more iz 52 Rima sploh dobrega priti?« Pri tem je potrebno vedeti, da ima tudi vest svoje meje in slabosti. Vest ima sicer nenadomestljivo vlogo: je izraz dostojanstva vsakega človeka in opozarja na nezamenljivost njegove odgovornosti. Dejstvo je, da je vest zadnja instanca in norma moralnosti, po kateri nas bo sodil sam Bog. Papež Inocenc III. je zapisal, da delovanje proti vesti izgrajuje pot v pekel (»quicquid fit contra conscientiam aedificat ad gehennam«). Vendar to še ne pomeni, da o vesti ne moremo reči ničesar kritičnega. Helmut Weber pravi, da se zdi, da je vest »velika čarobna beseda naše dobe, ki razoroži vsak napad, ki suvereno izloči vse argumente in dokaze in zavrača vsak nadaljnji pomislek kot v 53 temelju nespodoben« . Vest je v svojem vsebinskem spoznanju, kaj je dobro, kaj mora posameznik storiti, omejena. Najprej čisto empirično: tisto, kar imamo za dobro, je bila lahko stvar manipulacije, mode, splošnega prepričanja, večjega osebnega ugodja, nepremišljenosti …Vest kot subjektivna instanca je v marsičem podvržena napakam. Dostikrat gre samo za polresnice oz. celo laži, katerim je posameznik podvržen. Govorimo o odločitvi po vesti, dejansko pa gre za samovoljno odločitev. Vest ne more biti prepuščena samemu sebi, ampak je vedno usmerjena navzven. Vest se oblikuje v odnosu s soljudmi. Brez družbene komunikacije človek ne bi postal moralno bitje, njegova vest bi zakrnela, se ne bi razvila. Vest je torej, kljub temu da je središče posameznikove avtonomije, odvisna. Kot smo videli pri Kohlbergovi analizi
- 1. 'Ni alproksimiĝu kun sincera koro, en pleneco de fido, kun niaj koroj aspergitaj for de malbona konscienco, kaj kun la koroj lavitaj per akvo pura'. Akcepti la ĉefpastrecon de Kristo signifas, ke ni devas baptiĝi (purigi nin per la akvo pura) al li kaj vivi, purigante niajn pensojn, korojn, konsciencon, firme kredante, ke pro lia sinoferdono ni aliĝas al Dio.
- 2. 'Ni tenu firme la konfeson de nia espero sendekliniĝinte'. Ni ne devas deflankiĝi de la veraj doktrinoj, kiuj donis al ni veran komprenon pri la ĉefpastreco de Kristo.
- 3. 'Ni pripensu unu la alian, por instigi al amo kaj bonaj faroj, ne forlasante nian kunvenadon'. Ni devas esti kunligitaj per amo kun tiuj, kiuj komprenas la signifon de la ĉefpastreco de Kristo kaj ricevas helpon de ĝi. Tion oni atingas pere de kunvenoj por komuna Diservo, dum kiuj ni rememoras pri la ofero de Kristo (vidu 11.3.5).

Tiuj ĉi postulatoj, se ni estas baptitaj al Kristo kaj restadas en li, devas plenigi nin per la konvinko, ke ni reale ricevos savon: 'ni do alvenu kun kuraĝo al la trono de graco, por ke ni ricevu kompaton kaj trovu gracon por ĝustatempa helpo' (Heb 4:16).

- 9.3 OFERDONO PRO NI KAJ SI MEM

La juda ĉefpastro devis antaûe oferdoni pro siaj propraj pekoj, kaj poste pro la pekoj de la popolo (Heb 5:1-3). La saman devis agi ankaû Kristo. Kvankam li persone ne havis pekojn, sed li havis homan naturon kaj pro tio ankaû li bezonis savon de morto. Kaj Dio donis al li savon pro lia sinoferdono. Jesuo, sekve, mortis por akiri sian propran savon, kaj ankaû por ebligi nian savon. Multaj versoj konfirmas tion. Pli sube ni indikas kelkajn el ili:

- La Ĉefpastro 'devas, kiel por la popolo, tiel ankaû por si mem oferi pro pekoj... tiel ankaû Kristo' plenumis la rolon de Ĉefpastro laû tipo de Moseo (Heb 5:3,5). La greka vorto, tradukita kiel 'devas', signifas ankaû financan ŝuldon. Rilate al nia Sinjoro tio signifas, ke li repagis sian ŝuldon, elaĉetante devis sian kaj nian savon. Kristo fari tion pro sia homa naturo, sed tio ne signifas, ke li havis iujn siajn pekojn, kiujn li devis elaĉeti. Li faris tion por ni, kaj ni estas elacetitaj per lia oferaĵa sango, sed per tio ankaû li mem estis elaĉetita.
#### Table 2 Clinical complications and outcomes of cirrhotic patients infected with SARS-CoV-2

Reference	Patient n number ( )	COVID-19 severity	COVID-19 complications	Mortality
Qi Qi et al	21	N/A	ICU: 23.8%	23.8%
MV: 14.3%
Shock: 14.3%
ARDS: 28.6%
RRT: 9.5%
ECMO: 9.5%
Liu Liu et al	17	Mild Mild : 64.7%	ICU: 17.6%	17.6%
Severe Severe : 35.3%	MV: 11.8%
Shock: 11.8%
ARDS: 29.4%
Iavarone Iavarone et al	50	N/A	ICU: 4%	34%
MV: 4%
Shock: 8%
ARDS: 52%
Sarin Sarin et al	43	Severe Severe : 18.6%	ICU: 25.6%	16.3%
MV: 23.2%
Shock: 14%
Moon Moon et al	103	N/A	ICU: 23.3%	39.8%
MV: 17.5%
RRT: 4.9%
Lee Lee et al	14	N/A	ICU: 35.7% MV: 21.4%	28.6%
--¡Tú por aquí a estas horas!--dijo Currito.

--¿De dónde sale Vd., curita?--dijo el médico.

--¿Viene Vd. a echarme otro sermón?--exclamó el conde.

--Nada de sermones--contestó D. Luis con mucha calma--. El mal efecto que surtió el último que prediqué me ha probado con evidencia que Dios no me llama por ese camino, y ya he elegido otro. Vd., señor conde, ha hecho mi conversión. He ahorcado los hábitos; quiero divertirme, estoy en la flor de la mocedad y quiero gozar de ella.

--Vamos, me alegro--interrumpió el conde--; pero cuidado, niño, que si la flor es delicada, puede marchitarse y deshojarse temprano.

--Ya de eso cuidaré yo--replicó D. Luis--. Veo que se juega. Me siento inspirado. Vd. talla. ¿Sabe Vd., señor conde, que tendría chiste que yo le desbancase?

--Tendría chiste, ¿eh? ¡Vd. ha cenado fuerte!

--He cenado lo que me ha dado la gana.

--Respondonzuelo se va haciendo el mocito.

--Me hago lo que quiero.

--Voto va...--dijo el conde, y ya se sentía venir la tempestad, cuando el capitán se interpuso y la paz se restableció por completo.

--Ea--dijo el conde, sosegado y afable--, desembaúle Vd. los dinerillos y pruebe fortuna.

Don Luis se sentó a la mesa y sacó del bolsillo todo su oro. Su vista acabó de serenar al conde, porque casi excedía aquella suma a la que tenía él de banca, y ya imaginaba que iba a ganársela al novato.

--No hay que calentarse mucho la cabeza en este juego--dijo D. Luis--. Ya me parece que le entiendo. Pongo dinero a una carta, y si sale la carta, gano, y si sale la contraria, gana Vd.

--Así es, amiguito; tiene Vd. un entendimiento macho.
9

SOH	Sangre oculta en heces
SRIS	Síndrome de respuesta inmune sistémica
TACE	Quimioembolización transarterial
TAR	Tratamiento antirretroviral
TC	Tomografía axial computarizada
TDS	Tumores diagnósticos de sida
TH	Trasplante hepático
TNDS	Tumores no diagnósticos de sida
TNM	Tumor-Nódulo-Metástasis
VEB	Virus de Ebstein-Barr
VHB	Virus de la hepatitis B
VHC	Virus de la hepatitis C
VIH	Virus de la inmunodeficiencia humana
VPH	Virus del papiloma humano
VPH-AR	Virus del papiloma humano de alto riesgo
VPH-q	Vacuna tetravalente frente al VPH
V nadaljevanju razvoja moralne teologije srednjega veka je potrebno poudariti, da je imel pomemben vpliv nanjo Aristotel z Nikomahovo etiko, ki je postala scientia moralis na fakulteti Arti v Parizu, kjer so 19. marca 1255 s statutom določili njeno obvezno branje. Okrog 1250 Roberto Grossatesta (1168- 1253?) popravi stari latinski prevod in mu doda še ostale knjige. Ta izdaja je tako služila Albertu Velikemu kakor tudi Tomažu Akvinskemu. Drugi pomemben vidik tega časa pa je, da je krščanska misel postajala predmet znanstvene obdelave, kar bi lahko tudi moralni teologiji pomagalo do njenega posebnega mesta v sveti znanosti »Sacra Doktrina«, kakor so jo imenovali. Vsekakor do tega ni prišlo, še najbolj v teologiji Tomaža Akvinskega, ki pa sam ni nikoli svojega obravnavanja moralnih vprašanj ločil od celotne teologije. Največja predstavnika sta torej Bonaventura (1221 - 1274) in Tomaž (1225-1274). Temeljno stališče Bonaventure je bilo, da je potrebno etična vprašanja videti kot vprašanje človekove poti do Boga »itinerarium mentis ad Deum«. Tako da je vsa teološka razprava tudi etična. S tem je odpadla možnost, da bi se izoblikovala moralna teologija, ki bi bila različna in ločena od ostale teologije. Ta temeljna Bonaventurova orientacija je posledica njegove navezave na avguštinsko tradicijo in njegov frančiškanski poklic. Bonaventura je želel na vsak način ohraniti krščanski ideal enotnega mišljenja, kar je bilo morda ogroženo zaradi vpliva Aristotela. Gre za urejeno organsko krščansko misel, ki temelji v veri. Njegova frančiškanska poklicanost ga je pripeljala do spoznanja, da je posamezne vidike vedenja potrebno razumeti kot postopne korake proti popolnemu zedinjenju z Bogom, kar se lahko preveri samo v ljubezni. Človekova pot do Boga se uresničuje tako na intelektualni ravni, kakor na ravni volje s pomočjo božjega razsvetljenja, v moči katere vsaka razumna sodba postane sestavni del in usmeritev k absolutnim vrednotam Biti, v kolikor je ta tudi Dobra. Tako kot božje razsvetljenje vodi inteligenco, tako tudi v volji, ki je ustvarjena od Boga, obstaja njej lastna naravnanost k dobremu ali »sinderesi«, ki z božjo lučjo vodi sodbo vesti, da bi prišlo do potrditve med posameznimi odločitvami in Dobrim kot takim. Bonaventura ima stalno oprt pogled v Boga, kot zadnji vzrok vseh stvari, ki so k njemu notranje naravnane. Med tem ko lahko stvari najdejo svoj mir v končnosti, človek ne more doseči polnosti svoje biti razen v Bogu, ki ga je ustvaril po svoji podobi in sličnosti. Tako imamo naravno željo, ki izhaja iz človeške naravne strukture, da težimo po nadnaravni blaženosti, ki je narava sama po sebi ne more doseči, ampak samo s pomočjo milosti. Kristjanovo življenje na tem svetu doseže svojo polnost samo takrat, ko Duh z darom modrosti združi dušo in Boga. Gre torej za
Para que todo les salga bien a estos enamorados esposos, resulta ahora, según cartas de la Habana, que el hermano de Pepita, cuyas tunanterías recelábamos que afrentasen a la familia, casi o sin casi va a honrarla y a encumbrarla haciéndose personaje. En tanto tiempo como hacía que no sabíamos de él, ha aprovechado bien las coyunturas, y le ha soplado la suerte. Ha tenido nuevo empleo en las aduanas, ha comerciado luego en negros, ha quebrado después, que viene a ser para ciertos hombres de negocios como una buena poda para los árboles, la cual hace que retoñen con más brío, y hoy está tan boyante, que tiene resuelto ingresar en la primera aristocracia, titulando de marqués o de duque. Pepita se asusta y se escandaliza de esta improvisada fortuna, pero yo le digo que no sea tonta: si su hermano es y había de ser de todos modos un pillete, ¿no es mejor que lo sea con buena estrella?

Así pudiéramos seguir extractando si no temiésemos fatigar a los lectores. Concluiremos, pues, copiando un poco de una de las últimas cartas.

Mis hijos han vuelto de su viaje bien de salud y con Periquito muy travieso y precioso.

Luis y Pepita vienen resueltos a no volver a salir del lugar, aunque les dure más la vida que a Filemón y a Baucis. Están enamorados como nunca el uno del otro.

Traen lindos muebles, muchos libros, algunos cuadros y no sé cuántas otras baratijas elegantes, que han comprado por esos mundos, y principalmente en París, Roma, Florencia y Viena.

Así como el afecto que se tienen, y la ternura y cordialidad con que se tratan y tratan a todo el mundo, ejercen aquí benéfica influencia en las costumbres, así la elegancia y el buen gusto, con que acabarán ahora de ordenar su casa, servirán de mucho para que la cultura exterior cunda y se extienda.

La gente de Madrid suele decir que en los lugares somos gansos y soeces, pero se quedan por allá y nunca se toman el trabajo de venir a pulirnos; antes al contrario, no bien hay alguien en los lugares, que sabe o vale, o cree saber y valer, no para hasta que se larga, si puede, y deja los campos y los pueblos de provincias abandonados.

Pepita y Luis siguen el opuesto parecer y yo los aplaudo con toda el alma.

Todo lo van mejorando y hermoseando para hacer de este retiro su edén.

No imagines, sin embargo, que la afición de Luis y Pepita al bienestar material haya entibiado en ellos en lo más mínimo el sentimiento religioso. La piedad de ambos es
2. 'Mi faros vian idaron kiel polvo de la tero; se iu povos kalkuli la polvon de la tero, li kalkulos ankaû vian idaron. La tutan teron, kiun vi vidas, Mi donos al vi kaj al via idaro por eterne' (Gen 13:15, 16).

- 3. 'Rigardu al la ĉielo kaj kalkulu la stelojn, se vi povas ilin kalkuli... Tiel estos via idaro... Al via idaro Mi donos ĉi tiun landon' (Gen 15:5, 18).
- 4. 'Kaj Mi donos al vi kaj al via idaro post vi... la tutan landon Kanaanan por eterna posedaĵo kaj Mi estos Dio por ili' (Gen 17:8).

5. 'Mi multigos vian idaron simile al la steloj de la ĉielo kaj al la sablo sur la bordo de la maro; kaj via idaro posedos la pordegojn de siaj malamikoj. Kaj beniĝos per via idaro ĉiuj popoloj de la tero' (Gen 22:17, 18).

Denove la kompreno pri la semo de Abraham pli vastiĝas:

- 1. Unue, al li estis dirite, ke li iamaniere havos grandkvantan idaron kaj per lia 'idaro' beniĝos ĉiuj popoloj de la tero.
- 2. Pli poste al li estis dirite, ke lia idaro estos tiom multnombra, ke iĝos granda popolo. Kaj tiu ĉi popolo kune kun li havos eternan vivon sur la tero, al kiu li venis, t. e. en Kanaano.
- 3. Al li ankaû estis indikite, ke lia idaro iĝos tiom multnombra, kiom estas la steloj en la ĉielo. Tio povis sugesti al Abraham, ke li havos multe da spiritaj idoj (steloj en la ĉielo) krom multe da naturaj idoj (polvo de la tero).
- 4. Al antaûaj promesoj estis aldonitaj asertoj, ke multaj homoj, kiuj iĝos parto de la idaro, havos personajn interrilatojn kun Dio.
- 5. La idaro venkos siajn malamikojn.

Atentu, ke per la idaro devas ricevi la benon ĉiuj popoloj de la tero. En la Biblio ofte la ideo pri beno asociiĝas kun pardono de pekoj. Kaj tio estas la plej granda beno, kiun volas ricevi homo, amanta Dion. 'Feliĉa estas tiu, kies krimo estas pardonita, kies peko estas kovrita' (Ps 32:1); 'La kaliko de beno' (1 Kor 10:16) - estas la kaliko da vino, simbolanta la sangon de Kristo, per kiu eblas ricevi pardonon.