ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
estas la tombo. Estas multe da ekzemploj, ke la originala vorto 'ŝeol' estas tradukita kiel 'tombo'. Fakte, multaj nuntempaj versioj de la Biblio malofte uzas la vorton 'infero', tradukante ĝin per pli ĝusta vorto 'tombo'. Kelkaj ekzemploj, montrantaj, ke la vorto 'ŝeol' estas tradukita kiel 'tombo', devas refuti la popularan koncepton pri infero kiel loko, kie en fajro turmentiĝas pekuloj:

'Hontigitaj estu la malpiuloj, ili silentiĝu por Ŝeol' (Ps 31:17).

'Sed Dio liberigos mian animon el la mano de Ŝeol' (Ps 49:15) - animo aû korpo de David releviĝos el la tombo, t. e. el infero.

Kredo je tio, ke infero estas loko por pekuloj, de kie ili ne povas eliri, ne konvenas al tiu ĉi verso; justuloj povas eniri tien kaj eliri reen. Hos 13:14 konfirmas tion: 'El Ŝeol Mi savos ilin, de la morto Mi liberigos ilin'. La saman aludas 1 Kor 15:55 rilate al la releviĝo kaj reveno de Kristo. Simile al tio diras Ap 20:13: 'kaj la morto kaj Hades liveris la mortintojn, kiuj estis en ili'. Atentu la identecon inter la morto, t. e. la tombo, kaj infero (vidu ankaû Ps 6:5). La vortoj de Hanna en 1 Sam 2:6 estas tre klaraj: 'La Eternulo mortigas kaj vivigas, malsuprigas en Ŝeolon kaj suprigas'. Sciante, ke 'infero' estas la tombo, oni povas opinii, ke justuloj estos savitaj de ĝi por eterna vivo pere de releviĝo. Sekve, tute eblas eniri en 'inferon' aû la tombon kaj poste eliri el ĝi pere de releviĝo. La superan ekzemplon pri tio montris al ni Jesuo, 'ke li ne estos lasita al Ŝeol, kaj lia karno ne estos lasita ne forputros' (Ag 2:31), ĉar li releviĝos. Tio, ke lia karno en infero, pruvas, ke ĝi estis tie dum iom da tempo. Kaj tio, ke Kristo estis en 'infero' pruvas, ke en tiun lokon iras ne nur pekuloj. La justuloj kaj ankaû maljustuloj iras en 'inferon', t. e. en tombon; tiel al Jesuo 'inter malbonaguloj oni donis al li tombon' (Jes 53:9). Kaj estas aliaj ekzemploj, ke ankaû justuloj iras en inferon, t. e. tombon. En Gen 37:35 Jakobo diras: 'En funebro mi iros en Ŝeolon al mia filo'. Unu el la ĉefaj postuloj de Dio estas 'la salajro de peko estas morto' (Rom 6:23; 8:13; Jak 1:15). Pli supre ni montris, ke la morto estas tute senkonscia stato. Ĝin sekvas tuta pereo, sed ne eterna turmentado (Mt 21:41; 22:7; Mk 12:9; Jak 4:12) - ekzemple, kiel pereo de homoj pro la tutmonda diluvo (Lk 17:27, 29), aû kiel la Izraelidoj pereadis en la dezerto (1 Kor 10:10). Ambaû tiuj ekzemploj montras, ke la pekuloj mortis, sed ne estis metitaj al eterna turmentado. Sekve, tute ne eblas, ke la pekuloj estu eterne turmentataj kaj suferantaj, estante en senkonscia stato. Ni ankaû montris, ke Dio ne akuzas nin pri peko, kaj ne alkalkulas pekon al ni, se ni ne scias Lian vorton (Rom 5:13). Tiuj, kiuj ne scias Lian vorton,
Eckert, K., K. Bjorndal, A. Abreu y M. Donnelly (Eds.) Técnicas de investigación y manejo para la conservación de las tortugas marinas. UICN/CSE Marine Turtle Specialist Group. Pub. No. 4 (traducción al español). Witherington, B.E., and R.E. Martín. 2000. Understanding, assessing, and resolving light pollution problems on sea turtle nesting beaches. 2nd edition. Rev. Florida Marine Research Institute Technical Report TR-2. 73 p. Witherington, B.E. 2000. Reducción de las amenazas al hábitat de anidación. En: Eckert, K., K. Bjorndal, A. Abreu y M. Donnelly (Eds.) Técnicas de investigación y manejo para la conservación de las tortugas marinas. UICN/CSE Marine Turtle Specialist Group. Pub. No. 4 (traducción al español). Wyneken, J. y M. Salmon. 1992. Frenzy and Postfrenzy swimming activity in loggerhead, green and leatherback hatchling sea turtles. COPEIA 1992(2): 478-484. TRANSITORIOS La presente Norma Oficial Mexicana entrará en vigor a los 60 días naturales PRIMERO.- contados a partir de la fecha de publicación en el Diario Oficial de la Federación. Para la implementación de las actividades identificadas en el numeral 6.8 de la SEGUNDO.- presente Norma para la construcción del vivero o corral, se dispondrá de un plazo de seis meses a partir de su entrada en vigor. México, Distrito Federal, a 15 de enero de 2013.- El Subsecretario de Fomento y Normatividad Ambiental y Presidente del Comité Consultivo Nacional de Normalización de Medio Ambiente y Recursos Naturales, .- Rúbrica. Cuauhtémoc Ochoa Fernández
###### Ĉ APITRO 5

### LA REGNO DE DIO

- 5.1 DIFINO DE LA REGNO

En niaj antaûaj ĉapitroj ni montris, ke la celo de Dio estas rekompenci Siajn fidulojn per eterna vivo ĉe la reveno de Kristo. Tiu ĉi eterna vivo daûros sur la tero. Plurfojaj promesoj de Dio pri ĝi ne enhavas vortojn, ke la justuloj transiros en la ĉielon. 'La Evangelio (bonaj novaĵoj) de la regno' (Mat 4:23) estis sciigita al Abraham, kiel promesoj de Dio rilate al eterna vivo sur la tero (Gal 3:8). La regno de Dio estos post kiam revenos Kristo kaj plenumiĝos tiuj promesoj. Kvankam Dio estas Reĝo de la tuta Sia mondkreitaĵaro, Li donis al homoj liberon por regi la mondon kaj siajn proprajn agojn laû sia deziro. Tiele, la mondo nun estas 'la regno de homoj' (Dan 4:17). Kiam Kristo revenos, plenumiĝos vortoj: 'La regno de la mondo fariĝis regno de nia Sinjoro kaj de Lia Kristo; kaj li reĝos por ĉiam kaj eterne' (Ap 11:15). Tial Jesuo instrias nin preĝi: 'Venu Via regno, plenumiĝu Via volo, kiel en la ĉielo, tiel ankaû sur la tero' (Mt 6:10). Pro tio la vortoj 'la regno de Dio' kaj 'la regno de la ĉielo' havas la saman signifon (Mt 13:11; kmp Mk 4:11). en de Atentu, ke nenie estas dirite 'regno la ĉielo', sed 'la regno la ĉielo' estos establita de Kristo sur la tero post lia reveno. Kiel la volo de Dio nun estas plenumata per la anĝeloj en la ĉielo (Ps 19:21), tiel same estos en la estonta regno de Dio sur la tero, loĝata nur de justuloj, kiuj estos egalaj al la anĝeloj' (Lk 20:36). Eniro en la regnon de Dio post la reveno de Kristo estos la fina rezulto de nia kristana vivado (Mt 25:34; Ag 14:22); tial ni devas havi absolute ĝustan komprenon pri tio. La predikoj de Filipo pri Kristo difiniĝas kiel 'predikanta la evangelion pri la regno de Dio kaj la nomo de Jesuo Kristo' (Ag 8:5, 12). En la predikoj de Paûlo citaĵo post citaĵo memorigas al ni, ke 'la regno de Dio' estas lia ĉefa temo (Ag 19:8; 20:25; 28:23,31). La doktrino pri la regno de Dio estas grava parto de la Evangelio, kaj pro tio la ĝusta kompreno de ĝi havas gravan signifon. 'Tra multaj suferoj ni devas eniri en la regnon de Dio' (Ag 14:22); tio estas la lumo ĉe la fino de la tunelo de nia vivo kaj ĝi stimulas nin toleri suferojn de nia kristana vivo. Nebukadnecar, la reĝo de Babel, volis scii pri la estonteco de la mondo (vidu Dan 2). Nokte li sonĝis pri granda statuo, farita el diversaj metaloj. Daniel klarigis al li, ke la ora kapo de la statuo prezentas la reĝon de Babel mem (Dan 2:38). Post lia regado sur la teritorio ĉirkaû Izraelo aperos aliaj imperioj, kiuj
Sí: la imagen profana de esa mujer saldrá definitivamente y para siempre de mi alma. Yo haré un azote durísimo de mis oraciones y penitencias, y con él la arrojaré de allí, como Cristo arrojó del templo a los condenados mercaderes.

\_18 de Junio\_.

Ésta será la última carta que yo escriba a Vd.

El veinticinco saldré de aquí sin falta. Pronto tendré el gusto de dar a Vd. un abrazo.

Cerca de Vd. estaré mejor. Vd. me infundirá ánimo y me prestará la energía de que carezco.

Una tempestad de encontradas afecciones combate ahora mi corazón.

El desorden de mis ideas se conocerá en el desorden de lo que estoy escribiendo.

Dos veces he vuelto a casa de Pepita. He estado frío, severo, como debía estar: pero ¡cuánto me ha costado!

Ayer me dijo mi padre que Pepita está indispuesta y que no recibe.

En seguida me asaltó el pensamiento de que su amor mal pagado podría ser la causa de la enfermedad.

¿Por qué la he mirado con las mismas miradas de fuego con que ella me miraba? ¿Por qué la he engañado vilmente? ¿Por qué la he hecho creer que la quería? ¿Por qué mi boca infame buscó la suya y se abrasó y la abrasó con las llamas del infierno?

Pero no: mi pecado no ha de traer como indefectible consecuencia otro pecado.

Lo que ya fue no puede dejar de haber sido, pero puede y debe remediarse.

El 25, repito, partiré sin falta.

La desenvuelta Antoñona acaba de entrar a verme.

Escondí esta carta, como si fuera una maldad escribir a Vd.
de mi alma, y me la ha dejado aquí medio muerta, y él se ha vuelto a la iglesia, a preparar lo conveniente para cantarla el gorigori, y rociarla con el hisopo y enterrármela sin más ni más.

Antoñona tendría cuarenta años, y era dura en el trabajo, briosa y más forzuda que muchos cavadores. Con frecuencia levantaba poco menos que a pulso una corambre con tres arrobas y media de aceite o de vino y la plantaba sobre el lomo de un mulo, o bien cargaba con un costal de trigo y lo subía al alto desván, donde estaba el granero. Aunque Pepita no fuese una paja, Antoñona la alzó del suelo en sus brazos, como si lo fuera, y la puso con mucho tiento sobre el sofá, como quien coloca la alhaja más frágil y primorosa para que no se quiebre.

--¿Qué soponcio es éste?--preguntó Antoñona--. Apuesto cualquier cosa a que este zanguango de vicario te ha echado un sermón de acíbar y te ha destrozado el alma a pesadumbres.

Pepita seguía llorando y sollozando sin contestar.

--¡Ea! Déjate de llanto y dime lo que tienes. ¿Qué te ha dicho el vicario?

--Nada ha dicho que pueda ofenderme--contestó al fin Pepita.

Viendo luego que Antoñona aguardaba con interés a que ella hablase, y deseando desahogarse con quien simpatizaba mejor con ella y más humanamente la comprendía, Pepita habló de esta manera:

--El padre vicario me amonesta con dulzura para que me arrepienta de mis pecados; para que deje partir en paz a don Luis; para que me alegre de su partida; para que le olvide. Yo he dicho que sí a todo. He prometido alegrarme de que D. Luis se vaya. He querido olvidarle y hasta aborrecerle. Pero mira, Antoñona, no puedo; es un empeño superior a mis fuerzas. Cuando el vicario estaba aquí juzgué que tenía yo bríos para todo, y no bien se fue, como si Dios me dejara de su mano, perdí los bríos, y me caí en el suelo desolada. Yo había soñado una vida venturosa al lado de este hombre que me enamora; yo me veía ya elevada hasta él por obra milagrosa del amor; mi pobre inteligencia en comunión perfectísima con su inteligencia sublime; mi voluntad siendo una con la suya; con el mismo pensamiento ambos; latiendo nuestros corazones acordes. ¡Dios me lo quita y se le lleva, y yo me quedo sola, sin esperanza ni consuelo! ¿No es verdad que es espantoso? Las razones del padre vicario son justas, discretas... Al pronto me convencieron. Pero se fue y todo el valor de aquellas razones me parece nulo; vano juego de palabras, mentiras, enredos y argucias. Yo amo a D. Luis, y esta razón es más poderosa que todas las razones. Y si él me ama, ¿por qué no lo deja todo,
4. poglavje: Zgodovina moralne teologije 105

4. poglavje: Zgodovina moralne teologije 105 105

duhovnikov, čeprav tudi z velikimi odstopanji. Dve odločitvi cerkvenega učiteljstva sta bili odločilni za vpliv S.Alfonza na moralno teologijo. 23.3.1871 je S.Alfonz razglašen za cerkvenega doktorja in 1902 ga Leon XIII. pozdravi kot največjega in najbolj priljubljenega moralnega teologa. Osrednja ideja njegove morale equiprobabilizma pomeni, da je v središču morale usmiljenje in srčika vsega, resnica o odrešenju. Morala je znanost, ki pomaga človeku do resnice, ki ga vodi do dobrega in odrešenja, v kar smo vsi poklicani. Usmerja naj do obzorja popolnosti, svetosti. V središču vsega je Kristus Odrešenik. Skrivnost Kristusa Odrešenika je osrednji vidik Alfonzove morale: Kristus je resnica življenja, h kateri je potrebno pripeljati vsakega človeka. Moralna teologija, ki naj ohrani svojo organs kost in strukturo je poklicana, da nadaljuje in aktualizira Kristusovo poslanstvo usmiljenja do človeka, da bi tako lahko skupaj 16 prehodil pot novosti, osvoboditve in dostojanstva. Glede na to teologijo si Caffara postavlja tri vprašanja: kako se je rodila, katere so njene formalne značilnosti in kateri so vsebinski poudarki? Nastala je iz pastoralne potrebe. Tridentinski koncil ( DS 1680- 1683) je zelo močno poudaril in izpostavil skrb za zakrament sprave, katerega eden od bistvenih delov je izpoved vseh posameznih smrtnih grehov. Tako je ena od glavnih nalog bodočega duhovnika, da se ga pripravi za spovednika. Za to sta bila na voljo dve stvari: akademska teologija na Univerzah in Summae confessariorum. Kar zadeva prvo sredstvo je to bilo na voljo samo nekaterim, ne pa vsem, ker vsi niso mogli na Univerzo, pa tudi niso bili v stanju vsega prebrati. Tako jim seveda to ni moglo služiti za njihovo prakso. Summe confessariorum so vsebovale praktične primere. Ti so bili urejeni pogosto po abecedi, na kratek in jasen način, brez veliko razmišljanja, uporabljeni za prakso. V šestnajstem stoletju dobijo ti manuali velik razmah in ponatise. Enchiridion confessariorum iz Navarre je od leta 1549 naprej do 1619 dosegel 81 izdaj in okrog devetdeset prevodov, kompendijev in sprememb. Če je prvi manual bil preveč znanstven, je drugi bil preveč poenostavljen. Tako nastane potreba po novem moralnoteološkem razmisleku, ki bi bil nekako vmes med obema ter bi vključil utemeljitev principov in njihovo praktično aplikacijo. Ta teološki razmislek se je tako razvil v tri smeri: načela, principi; aplikacije na konkretne primere, unde
- 5:27 diras, ke la Izrae l estis elpatrujigitaj 'trans Damaskon', t.e. en Asirion, sed Agoj 7:43 diras : 'preter Babelon'. Ezra 6:1 priskribas la agojn de Dario, la reĝ o de Babel, koncerne la restarigon de la templo. La hebreoj dankas Dion, ke Li 'turnis al ili la koron de la reĝo de Asirio' (Ezra 6:22). Denove ni vidas la akordi ĝ on de tiuj priskriboj. La profeta ĵ oj de Jesaja akordi ĝ as kun la kunteksto pri la invado de la Asiria armeo dum la tempo de Je ĥ ezkel, kun priskribo de renverso de Asirio en v. 25. Estos pli facile kompreni la verson 13, se konsideri, ke en ĝ i temas pri la blasfema asiria sie ĝ o de Jerusalem, la strebo de la asirianoj eniri la urbon kaj uzurpi la templon por siaj dioj. Pli frue la re ĝ o de Asirio Tiglat-Pileser volis fari la samon (2 Kron 28:20,21); Jes 14:13 : 'Kaj vi diris en via koro: Mi supreniros en la ĉ ielon (simbolo de la templo kaj tabernaklo - 1 Re ĝ 8:30; 2 Kron 30:27; Ps 20:2,6; 11:4; Heb 7:26)... mi sidos sur la monto de kunveno (monto Cion, kie estis la templo), ĉ e la rando de nordo (Jerusalem - Ps 48:1,2).
- KOMENTO 20: La Tentoj De Jesuo
- Mt 4:1-11: 'Tiam Jesuo estis kondukita supren de la Spirito en la dezerton, por esti tentata de la diablo. Kaj fastinte kvardek tagojn kaj kvardek noktojn, li poste malsatis. Kaj la tentanto venis, kaj diris al li: Se vi estas Filo de Dio, ordonu, ke tiuj ŝ tonoj fari ĝ u panoj. Sed responde li diris: Estas skribite: Ne per la pano sole vivas homo, sed per ĉ iu vorto, kiu eliras el la bu ŝ o de Dio. Poste la diablo portis lin en la sanktan urbon, kaj starigis lin sur la tegmenta pinto de la templo, kaj diris al li: Se vi estas Filo de Dio, ĵ etu vin malsupren, ĉ ar estas skribite: Al Siaj an ĝ eloj Li ordonos pri vi, kaj sur la manoj ili vin portos, por ke vi ne falpu ŝ i ĝ u sur ŝ tono per via piedo. Jesuo diris al li: Ankaû estas skribite: Ne provu la Eternulon, vian Dion. Denove la diablo portis lin al monto tre alta, kaj montris al li ĉ iujn regnojn de la mondo kaj ilian gloron, kaj diris al li: Ĉ ion tion mi donos al vi, se vi faligos vin kaj adorklini ĝ os al mi. Tiam Jesuo diris al li: Foriru, Satano! Ĉ ar estas skribite: Al la Eternulo, via Dio, vi adorklini ĝ u, kaj al Li sola vi servu. Tiam la diablo forlasis lin, kaj jen an ĝ eloj venis kaj servadis al li '.
- Tiu ĉ i cita ĵ o montras, ke iu esta ĵ o, nomi ta la 'diablo' , tentis Jesuon peki, kondukante lin al tentaj situacioj.
- 1. Jesuo estis 'tentata en ĉio tiel same, tamen sen peko' (Heb 4:15), kaj 'ĉ iu estas tentata, kiam li estas fortirata de sia dezirado, kaj delogata ' (Jak 1:14). Ni estas tentataj per la 'diablo' de nia j propraj deziroj, kiel estis tentata
7. poglavje: Moralna odločitev posameznika 233

7. poglavje: Moralna odločitev posameznika 233 233

#### 5.6 DODATEK 1: ACTUS HUMANUS

##### Pojem actus humanus

Preko posameznih dejanj človek izraža samega sebe. Pri tem pa je potrebno upoštevati dejstvo, da nekatera dejanja na globlji ravni vključujejo človekovo razumevanje, zavest in svobodo. Dejanje, ki ga človek stori svobodno in zavestno, imenujemo človeško dejanje actus humanus (lat. ). S tem pojmom označujemo dejanja, ki so lastna samo človeku in nobenemu drugemu živemu bitju. Posameznik je vsaj do neke mere gospodar teh dejanj, razume pomen in posledice svojega delovanja, je svoboden in v odgovornosti sprejme človeška dejanja svojo odločitev. »V pravem pomenu imenujemo torej tista, ki izhajajo iz ex voluntate deliberata premišljene volje ( )« (STh. I- II, q.1 a.1). S človeškimi dejanji subjekt razodeva svojo notranjost in gradi samega sebe. Poleg svobodnih in zavestnih dejanj pa človek vrši tudi dejanja, ki ne vključujejo njegovega razumskega pristanka in njegove svobode, npr. spanje, prehranjevanje, dihanje. Taki vrsti dejanj pravimo dejanje actus hominis človeka ( ). Samo človeška dejanja spadajo na področje moralnosti, samo o njih lahko sodimo, ali so dobra ali slaba. O nesvobodnih in nezavednih spontanih dejanjih ne moremo ustvarjati moralnih sodb, saj za taka dejanja posameznik ni odgovoren. Tomaž Akvinski Prvo sistematično razpravo o človeških dejanjih je naredil v Summi Theologiae I- II. V uvodu v drugi del Summe, ki je posvečen moralnemu življenju človeka, Tomaž poudari dejstvo, da je človek ustvarjen po Božji podobi in zato per se potestativum gospoduje svojim dejanjem ( ). S človeškimi dejanji se človek usmerja beatitudo h končnemu cilju življenja, ki je blaženost ( ). Različnost človeških dejanj povezuje usmerjenost subjekta k blaženosti, po kateri v delovanju teži. Za Tomaža je v finis vsakem posameznem dejanju poleg konkretnega cilja navzoč tudi končni cilj ( ultimus ). Na ta način so posamezna dejanja med seboj povezana. Nominalizem, ki sledi sholastiki, daje poudarek posameznemu dejanju. S tem utrjuje pot kazuistiki , ki postane prevladujoča smer tudi v moralni teologiji po Tridentinskem koncilu (1542-1563). Koncil tudi zapove, da se morajo verniki spovedati vseh
50

enfermedad que los haga subsidiario de recibir tratamientos potencialmente curativos, 1,35 significativamente por debajo de lo comunicado en población no VIH . Este hecho no parece explicarse por una menor tasa de adherencia al cribado ecográfico en los pacientes VIH, ya que un 54% de los casos diagnosticados en población VIH en España son diagnosticados dentro de un programa de cribado, proporción que no fue 1 significativamente inferior a la de un grupo control no VIH e incluso fue ligeramente 35 superior a lo comunicado en un registro multicéntrico español en pacientes no VIH . Sin embargo, el rendimiento del cribado ecográfico sí es claramente inferior al obtenido en la población no VIH como ya se ha comentado en el apartado correspondiente. A modo de ejemplo, tan sólo un 42% de los casos en población VIH diagnosticados dentro del 1,35 cribado se encontraron en estadios precoces frente al 71% de los pacientes no VIH . Por otro lado, una vez diagnosticados, los pacientes VIH reciben con igual frecuencia el tratamiento del CHC potencialmente indicado según su estadio BCLC que los pacientes 36 no VIH , lo que sugiere por tanto que son las diferencias en el diagnóstico precoz, y no la propia infección por VIH o el acceso al tratamiento del VHC, las que podrían explicar la menor supervivencia que habitualmente se observa en los pacientes VIH. Para corroborar esta hipótesis dentro de la cohorte GEHEP-002 se ha analizado el impacto de la infección por VIH en el pronóstico del CHC incluyendo un análisis más exhaustivo de otros cofactores y una población no VIH de comparación. En el análisis multivariante, el estadio BCLC al diagnóstico, y la ausencia de cribado ecográfico previo, fueron, entre otros, los principales factores pronósticos del CHC mientras que la presencia de 36 infección por VIH, por sí misma, no mostró ningún grado de asociación independiente .

- 4.7. Prevención

Las principales medidas para la prevención del CHCson aquellas encaminadas a evitar la adquisición de los factores de riesgo asociados al desarrollo de enfermedad hepática 37 crónica. La vacunación frente al VHB ha demostrado disminuir la incidencia de CHC y debe recomendarse en todos los pacientes VIH susceptibles de ser infectados por el
5. poglavje: Naravni moralni zakon 137

137

- 10. vpliv protestantske etike, ki temelji na teološkem prepričanju, da je greh popolnoma pokvaril človeško naravo in onesposobil naravni človeški razum za spoznanje resnice

### 3. Med absolutnostjo in zgodovinskostjo

Po tem zgodovinskem pregledu bomo poskušali izoblikovati teorijo naravnega moralnega zakona, ki upošteva tako tradicijo moralne teologije in filozofije kot tudi dognanja sodobnih znanosti.

#### 3.1 »NARAVA« RAZLIČNI POMENI POJMA

Za pravilno razumevanje pojma naravni moralni zakon je potrebno naprej opredeliti, kaj mislimo s pojmom narava. Narava je izrazito »polivalenten«, večznačen pojem. 36 Kaj mislimo, ko govorimo o naravi?

##### Narava kot empirična danost

Narava je vse tisto, kar obstaja neodvisno od človeka. Gre za objektivno danost, ki se je človek zaveda kot nekaj, kar je dano in kar lahko s svojo razumnostjo in svobodo preoblikuje v kulturo (gre za pojmovanje narave, ki ima kot protipomenko pojem kultura). Na tej prvi ravni gre za empirično oz. fenomenološko pojmovanje narave, ki je stvarni temelj in vsota vseh dojemljivih fenomenov. Narava je torej vse, kar človek dojema s svojimi čuti (vidom, sluhom, tipom). Kot taka je predmet naravoslovnih znanosti in njihovih hipotez, pred tem pa je predmet naše vsakdanje izkušnje. predmoralna dobrina Narava kot empirična danost je . Samo dejstvo, da nekaj v naravi je, še ne pomeni, da je tudi moralno dobro. Tako lahko razne naravne pojave, kot npr. potres, sprejmemo za naravni pojav, ki se je zgodil neodvisno od človeka, zato še nima moralnega značaja. Če v naravi najdemo nek pojav, npr. neko bolezen,
2. poglavje: Posebnost krščanske morale 41

41

sledijo Božji izvoljenci, sveti in ljubljeni, si torej oblecite sledijo Božji izvoljenci, sveti in ljubljeni, si torej oblecite konkretna navodila: » čim globlje usmiljenje, dobrotljivost … « (Kol 3,12-17). Kaj je torej novost »nove stvaritve v Kristusu«? Je novost v tem, da pokaže na resničnost človeka, ki ga osvobaja od teže greha in ničevosti in ga usmerja v poveličanje, ne da bi pri tem zanikal naravne strukture človeka oz. mu postavljal neko alternativno pot? Ali pa gre za neko novo resnico, ki je brez Kristusa ne bi bilo mogoče misliti in bi bila povsem v neskladju z človeško idejo o človeku, ko bi npr. postavili idealno podobo o človeku v njegovem naravnem bistvu? Današnja teologija poudarja Kristusov pomen že pri stvarjenju sveta. »Vse je nastalo po njej (Besedi), in brez nje ni nastalo nič, kar je nastalo.« (Jn 1,3). »V njem je bilo ustvarjeno vse, kar je v nebesih in kar je na zemlji …Vse je bilo ustvarjeno po njem in zanj. On je obstajal pred vsemi stvarmi in v njem je utemeljeno vse …(Kol 1,15 - 20). Vsi ljudje so torej zaznamovani s to izvorno dobrostjo stvarstva, ki nikoli ni bila izbrisana. Vsak človek je lahko s pomočjo razuma odkrival, kaj je dobro - ta zmožnost ni bila povsem izbrisana z izvirnim grehom in ne more biti popolnoma uničena z nobenim konkretnim grehom. V vsakem človeku (tudi krščenem) deluje postava greha, ki ga usmerja k slabemu; v vsakem človeku pa deluje tudi odrešenjsko delovanje Kristusa, ki se človeku ponuja, vendar ne preko svobode človeka. Torej, ne obstajata dve resnici o človeku, ampak je edina resnica Kristus - stvarjenjska resnica o človeku je že usmerjena h Kristusu. Na tej ontološki ravni pravzaprav ni razhajanj med moralnimi teologi. Razhajanja se začnejo, ko gremo bolj na konkretno plat. Ali radikalna novost odrešenega človeka v Kristusu prinaša neko radikalno novost glede vrednot, kreposti, norm, ki bi bile razumljive samo v luči Kristusa in same po sebi ne bi spadale k avtentični zgolj človeški morali?

#### 5.2 MORALNA AVTONOMIJA

Vemo, da novi vek vse bolj postavlja v središče človeka, ki postaja neodvisen od homo faber Boga. Vse bolj prodira ideal , človek, ki v svoji svobodi in ustvarjalnosti preoblikuje svet, ki je odprt v prihodnost.