24

Þá segir jafnframt í 2. mgr. að ekki megi kyrrsetja eignir skuldara, taka þær í löggeymslu, gera fjárnám í þeim eða ráðstafa þeim með nauðungarsölu auk þess sem ekki verður komið fram gagnvart skuldara aðfarargerð til efnda á skyldu hans til annars en peningagreiðslu. Af því leiðir að skuldari verður ekki borinn út úr húsnæði á meðan hann nýtur heimildar til að leita fjárhagslegrar endurskipulagningar. Í þeim efnum er rétt að árétta þá reglu sem fram kemur í 1. mgr. 12. gr. sem veitir lánardrottni heimild til að krefjast þess við héraðsdóm að heimild til fjárhagslegrar endurskipulagningar verði felld niður ef hann telur atvik vera með þeim hætti að skuldara yrði hafnað um framlengingu heimildarinnar skv. 4. mgr. 9. gr. þess. Í 3. mgr. kemur fram að stjórnvöld megi ekki neyta þvingunarúrræða í garð skuldara sem nýtur heimildar til fjárhagslegrar endurskipulagningar vegna vanefnda hans á skuldbindingu við ríkið eða sveitarfélag en þetta eru sömu réttaráhrif og verða við móttöku héraðsdóms á beiðni skuldara um fjárhagslega endurskipulagningu eftir 6. gr. Hins vegar er hér kveðið á um að við veitingu heimildarinnar falli niður áhrif slíkrar þvingunar sem stjórnvald kom á áður en heimildin var fengin. Að þessu er jafnframt vikið í skýringum við 6. gr.

Um 17. gr. Hér er lýst tilgangi hins nýja tímabundna úrræðis og almennum forsendum þess. Er þar lýst þeim aðgerðum sem aðstoðarmanni ber að grípa til, en eins og fram hefur komið miðast könnun aðstoðarmanns að meginstefnu til við bókhald skuldara og skýringar hans, auk þess sem hann getur leitað upplýsinga um fjárhag skuldara eftir ákvæðum 81. og 82. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., nr. 21/1991. Má til hliðsjónar vísa til 1. mgr. 43. gr. fyrrgreindra laga um skyldur umsjónarmanns við nauðasamningsumleitanir án undangenginna gjaldþrotaskipta.

Um 18. gr. Í 1. mgr. er kveðið á um það tilvik þegar skuldari telur sjálfur að fjárhagur hans sé með þeim hætti að hann geti staðið í skilum við lánardrottna sína án þess að annað þurfi til en að tekjur myndist þegar starfsemi hans verði aftur virk í því greiðsluskjóli sem leiðir af frum- varpinu. Þarf þá ekkert frekar til að koma en tilkynning umsjónarmanns til lánardrottna um að hann muni ekki grípa til frekari ráðstafana þar til tímabil fjárhagslegrar endurskipulagningar rennur út. Ef þessi leið mun ekki duga til eftir getur skuldari leitað frjálsra samninga við lánardrottna sína á meðan greiðsluskjól varir. Áskuldari alltaf forræði á því að reyndir verði frjálsir samn- ingar en hann getur jafnframt óskað eftir því að aðstoðarmaður taki þátt eftir þörfum í slíkum samningsumleitunum auk þess sem lánardrottinn getur einnig krafist þess. Markmið frjálsra samninga er að tryggja rekstrarhæfi skuldara til frambúðar og er ekkert í vegi þess að skuldari semji þannig við einstaka lánardrottna um mismikla eftirgjöf skulda. Taki aðstoðarmaður ekki þátt í samningsumleitunum ber skuldara að greina honum frá framvindu þeirra svo að honum sé unnt að rækja skyldur sínar eftir ákvæðum frumvarpsins.

Um 19. gr. Nái skuldari ekki að semja í frjálsum samningum við lánardrottna sína með þeim aðstoðar- manni sem hann hefur valið sér getur hann óskað eftir að ljúka fjárhagslegri endurskipulagn- ingu með nauðasamningi eftir 20. eða 21. gr. Hann skal þó áður óska eftir við dómara að honum verði skipaður umsjónarmaður sem uppfylli skilyrði XIII. kafla laga um gjaldþrota- skipti o.fl. Rétt þykir að þegar umnauðasamninga verður að ræða sé ábyrgðarmaður þess ferlis lögmaður. Hinn skipaði umsjónarmaður ber þá ábyrgð á nauðasamningaferlinu. Hafi í upphafi ferlisins lögmaður tekið að sér að vera aðstoðarmaður skuldara er ekkert því til fyrirstöðu að