70

að skerpa á innleiðingu UCITS-tilskipunarinnar og eru þá lagðar til efnisbreytingar á viðkom- andi ákvæðum eða ný ákvæði lögð til. Þá er lagt til að ákvæði um samruna verðbréfasjóða og höfuðsjóði og fylgisjóði, sem nú eru í reglugerð nr. 472/2014, um samruna sjóða, skipan höfuðsjóða og fylgisjóða og tilkynningaraðferð, verði tekin upp í lögin til að gæta samræmis við UCITS. Hið sama á að einhverju leyti við um ákvæði umársreikninga verðbréfasjóða sem nú er kveðið á um í reglum Seðlabanka Íslands nr. 1240/2020, um ársreikninga rekstrarfélaga verðbréfasjóða, rekstraraðila sérhæfðra sjóða, verðbréfasjóða og fjárfestingarsjóða. Áfram verði nánari útfærsla ákvæðanna í stjórnvaldsfyrirmælum eftir því sem ástæða þykir til. Þá eru lagðar til tilfærslur ákvæða úr lögum um fjármálafyrirtæki yfir í lög um verðbréfasjóði, fyrst og fremst að því er varðar kröfur til starfsleyfis rekstrarfélaga, starfsheimildir og starfsskilyrði, en almennt er ekki um efnisbreytingar að ræða. Þó er lagt til að rekstrarfélög verðbréfasjóða teljist ekki lengur fjármálafyrirtæki í skilningi laga um fjármálafyrirtæki, heldur fjármála- stofnanir líkt og er um rekstraraðila sérhæfðra sjóða. Eftirfarandi eru helstu efnisbreytingar sem lagðar eru til frá gildandi lögum um verðbréfa- sjóði:

- - Hlutverk vörsluaðila er skýrt frekar og ákvæði um ábyrgð þeirra endurbætt. Skilgreint er hvaða aðilar geti verið vörsluaðilar og skilyrði sett fyrir útvistun á verkefnum vörsluaðila til þriðja aðila. Auk þess eru settar strangari kröfur til sjálfstæðis stjórnarmanna vörslu- aðila og rekstrarfélaga verðbréfasjóða, sjá umfjöllun í kafla um samráð.
- - Lagt er til að ákvæði um starfsleyfi og skipulagskröfur rekstrarfélaga verðbréfasjóða verði færð úr lögum um fjármálafyrirtæki og að rekstrarfélögin teljist ekki lengur til fjár- málafyrirtækja heldur fjármálastofnana.
- - Skerpt er á valdheimildum Fjármálaeftirlitsins og ákvæðum um samstarf við önnur lög- bær yfirvöld á Evrópska efnahagssvæðinu.
- - Lagt er til að sérstakur kafli verði í lögunum um hlutdeildarsjóði sem er það rekstrarform sem íslenskir verðbréfasjóðir eru reknir á. Ekki felast í kaflanum efnisbreytingar frá nú- verandi rétti heldur er fyrst og fremst um breytta framsetningu að ræða.
- - Lagðar eru til nokkrar breytingar á ákvæðum um fjárfestingarheimildir, þ.e. nýttar eru heimildir UCITS-tilskipunarinnar og settar í frumvarpið heimildir verðbréfasjóða til fjár- festingar í allt að 25% af eignum í skuldabréfum samkvæmt lögum um sértryggð skuldabréf, nr. 11/2008, eða sambærilegum skuldabréfum útgefnum í ríki innan Evrópska efnahagssvæðisins, og svo til að beita fjárfestingaraðferðum, t.d. verðbréfalánum eða endurhverfum verðbréfaviðskiptum, í þeim tilgangi að ná fram skilvirkri stýringu eigna sjóðs. Þá er lagt til aukið svigrúm frá því sem kveðið er á umí gildandi löggjöf til að laga frávik þar sem farið er fram úr fjárfestingarheimildum, kveðið er á um heimildir verð- bréfasjóða til að eignast erlendan gjaldeyri með skiptasamningum og svo er gerð breyting á fjárfestingarheimildum fylgisjóða. Breytingar þessar eru gerðar til að gæta samræmis við UCITS.

Engar breytingar eru lagðar til á gildissviði laganna. Í UCITS-tilskipuninni er heimild til þess að verðbréfasjóðir séu settir upp hvort sem er á grundvelli samnings um sameiginlegan sjóð (e. common fund) sem rekinn er af rekstrarfélagi, á grundvelli löggjafar um fjárvörslu og þá sem fjárvörslusjóður (e. unit trust) eða á grundvelli samþykkta og þá sem sjálfrekinn sjóður (e. investment company), sbr. 3. mgr. 1. gr. UCITS, sjá einnig umfjöllun í frumvarpi sem varð að lögum nr. 30/2003, um verðbréfasjóði og fjárfestingarsjóði (þskj. 859, 518. mál á 128. löggjafarþingi). Þá er tekið fram að í skilningi tilskipunarinnar, þar sem vísað sé til sameigin- legra sjóða, sé einnig átt við fjárvörslusjóði og eru ákvæði tilskipunarinnar einnig skrifuð út frá sjálfreknum sjóðum. Í íslenskri löggjöf er einungis gengið út frá einu rekstrarfyrirkomulagi