10

á landsvæði fánaríkis skipsins eða á landsvæði skráningarríkis loftfarsins eftir atvikum. Sam- svarandi ákvæði er t.d. í finnskum og írskum lögum um ríkisborgararétt. Ákvæði umskráningu íslenskra loftfara er að finna í 9. gr. laga umloftferðir, nr. 60/1998,og ákvæði um skip sem hafa rétt til að sigla undir þjóðfána Íslands er að finna í 2. gr. laga um skráningu skipa, nr. 115/1985.

Um 3. gr. Með tillögu þeirri sem fram kemur í 1. gr. frumvarpsins um íslenskt ríkisfang barns við fæðingu verður ekki lengur þörf á ákvæði 2. gr. gildandi laga, þar sem fæðingarstaður barnseða hjúskapur foreldra mun ekki hafa þýðingu varðandi ríkisborgararétt barns heldur einungis það hvort foreldri þess er íslenskur ríkisborgari við fæðingu barnsins. Ákvæði 4. mgr. 2. gr. gildandi laga, umaðbarnsem á íslenskan föður öðlist ríkisborgararétt við hjúskap foreldranna eftir fæðingu þess, getur þó átt við ef íslenskt ríkisfang barns, sem fæðist fyrir gildistöku ákvæðis 1. gr. frumvarpsins, hefur ekki verið skráð fyrir stofnun hjú- skaparins á öðrum forsendum. Er gert ráð fyrir að Þjóðskrá Íslands geti áfram breytt ríkisfangi barns á grundvelli hjúskapar foreldra ef upp koma slík tilvik. Þá mun ákvæði 2. mgr. 2. gr. um tilkynningu föður um íslenskan ríkisborgararétt barns, sem fætt er erlendis, til Útlendinga- stofnunar gilda áfram um börn fædd frá gildistöku þess ákvæðis, 1. október 1998, og fram að gildistöku þeirra breytinga sem hér eru lagðar til, verði þær að lögum, enda ræðst ríkisborgara- réttur barns af þeim lögum sem voru í gildi við fæðingu þess.

Um 4. gr. Í 4. gr. frumvarpsins eru lagðar til breytingar á 2. gr. a laganna en ákvæðið fjallar umíslenskt ríkisfang barna sem ættleidd eru af íslenskum ríkisborgara. Ákvæði 2. mgr. tekur til barna sem íslenskur ríkisborgari ættleiðir þegar hann er búsettur erlendis með erlendri ákvörðun sem íslensk stjórnvöld viðurkenna. Miðaðer við að kjörforeldri sé búsett erlendis þegar ættleiðingin fer fram en kjörforeldri gæti verið flutt til landsins þegar óskað er eftir staðfestingu á ætt- leiðingunni. Óska þarf eftir staðfestingu á ættleiðingunni þannig að hún hafi gildi hér á landi og réttaráhrif samkvæmt ættleiðingalögum. Í stað þess að Útlendingastofnun staðfesti hina erlendu ættleiðingu er með frumvarpi þessu lagt til að hún verði hjá sýslumanni sem fer með ættleið- ingarmál, enda þurfa íslensk stjórnvöld að kanna hvort þau viðurkenni ættleiðinguna. Sýslu- maðurinn á höfuðborgarsvæðinu annast málefni ættleiðinga hér á landi og getur viðurkennt erlendar ættleiðingar. Ekki er talin þörf á aðkomu Útlendingastofnunar að veitingu ríkisborgara- réttar í þessum tilvikum. Íslenskt kjörforeldri mun þá snúa sér til sýslumanns og óska eftir staðfestingu á erlendri ættleiðingu ef það vill óska eftir íslensku ríkisfangi fyrir barnið ogefhún er viðurkennd öðlast barnið íslenskt ríkisfang við þá staðfestingu. Ummálsmeðferðslíkraerinda til sýslumanns er gert ráð fyrir að farið sé að reglum ættleiðingalaga, eftir því sem við getur átt. Þá er gert ráð fyrir að regla 3. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 238/2005 um ættleiðingar gildi um fylgiskjöl með umsókn um staðfestingu til sýslumanns og að 2. mgr. 19. gr. reglugerðarinnar, sem fjallar umalþjóðlegar fjölskylduættleiðingar, gildi eins og við getur átt við meðferð erinda til sýslumanns umstaðfestingu. Sýslumaður tilkynnir Þjóðskrá Íslands umþærstaðfestingar sem gefnar eru út á grundvelli ákvæðisins. Í frumvarpinu er einnig áréttað í 10. gr. að ákvörðun sýslumanns um að hafna því að staðfesta ættleiðinguna sé kæranleg til ráðuneytisins. Þá eru lagðar til þær breytingar að 1. og 2. mgr. eigi við um börn undir 18 ára aldri í stað 12 ára en samkvæmt framansögðu er breytingin til þess fallin að tryggja jafnræði þeirra barna sem ættleidd eru af íslenskum ríkisborgurum. Í Danmörku og Svíþjóð er miðað við 12 ára aldur en í Noregi voru gerðar breytingar árið 2005 þar sem sambærilegt ákvæði í norskum ríkisborgara-