16

sem hefur heimild til fjárhagslegrar endurskipulagningar. Þá geta lánardrottnar atvinnufyrir- tækis jafnframt krafist þess eftir 12. gr. frumvarpsins að heimild til fjárhagslegrar endurskipu- lagningar verði felld niður ef lánardrottinn telur atvik vera með þeim hætti að skuldara yrði hafnað um framlengingu heimildarinnar eftir 4. mgr. 9. gr. þess. Auk þess er ráðgert að aðstoðarmanni beri að krefjast þess við héraðsdóm að heimild verði felld niður eftir 2. mgr. 12. gr. frumvarpsins. Fjallað er um réttaráhrif heimildar til fjárhagslegrar endurskipulagningar í III. kafla frum- varpsins. Meginreglan er í 13. gr. þess þar sem fram kemur að á meðan atvinnufyrirtæki nýtur heimildar til fjárhagslegrar endurskipulagningar sé því óheimilt að ráðstafa eignum sínum eða réttindum og stofna til skuldbindinga á hendur sér nema með fyrirframsamþykki umsjónar- manns, enda standi heimild til slíkrar aðgerðar í 14. eða 15. gr. frumvarpsins. Samþykki aðstoðarmanns getur verið vegna einnar tiltekinnar ráðstöfunar eða almennt vegna nánar til- tekinna ráðstafana. Í 14. gr. er fjallað um takmarkanir á heimild atvinnufyrirtækis til að selja eða ráðstafa eign- um og réttindum sem og hvaða skuldbindingar því er heimilt að greiða. Atvinnufyrirtækinu er þar heimilt að standa straum af nauðsynlegum útgjöldum til að halda áfram rekstri, greiða skuldir að því leyti sem það er heimilt eftir 15. gr. frumvarpsins, greiða þóknun umsjónar- manns og annan kostnað af undirbúningi og framkvæmd endurskipulagningarinnar og standa að aðgerðum til að koma í veg fyrir verulegt tjón. Í 15. gr. frumvarpsins er tekið fram að ekki megi greiða skuldir eða efna aðrar skuldbind- ingar nema að því leyti sem skuldbindingin yrði efnd eða skuldin greidd eftir stöðu sinni í réttindaröð, ef til gjaldþrotaskipta kæmi á búi atvinnufyrirtækisins í beinu framhaldi af því að heimildin félli niður, eða ef það er nauðsynlegt til að varna verulegu tjóni. Auk þess má það ekki stofna til skulda eða annarra skuldbindinga eða leggja höft á eignir sínar eða réttindi nema það sé nauðsynlegt til að halda áfram atvinnurekstri þess eða varna verulegu tjóni. Þá er í 16. gr. frumvarpsins m.a. kveðið á um að meðan á fjárhagslegri endurskipulagningu stendur verð- ur ekki virk skylda atvinnufyrirtækis til að bera fram kröfu um gjaldþrotaskipti á búi þess skv. 2. mgr. 64. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., girt er fyrir innheimtuaðgerðir og einstaklings- bundnar fullnustugerðir á sama tíma sem og þvingunaraðgerðir stjórnvalda. Í IV. kafla frumvarpsins er lýst því meginmarkmiði hins nýja úrræðis að endurskipuleggja fjárhag þeirra atvinnufyrirtækja sem hafa leitað eftir úrræðinu svo þau geti tryggt rekstrarhæfi sitt til frambúðar. Jafnframt er þar lýst þeim ráðstöfunum til fjárhagslegrar endurskipulagn- Í fyrsta ingar sem standa atvinnufyrirtækjum til boða við endurskipulagningu fjárhags þeirra. lagi er í 18. gr. frumvarpsins gert ráð fyrir því að atvinnufyrirtæki telji einfaldlega að ekki þurfi meira til að koma en að það njóti tímabundins greiðsluskjóls og getur aðgerðum þar með í öðru lagi lokið með því að það rennur út. Ef það dugar ekki til getur atvinnufyrirtækið reynt að ná frjálsum samningum, meðal annars um nauðsynlega gjaldfresti af skuldum og eftir atvikum aðra eftirgjöf til að tryggja rekstrarhæfi starfsemi þess til frambúðar eftir að heimild- inni lýkur. Ef ekki næst árangur af heimild til fjárhagslegrar endurskipulagningar samkvæmt í þriðja lagi framangreindu er lagt til í 20. gr. frumvarpsins að atvinnufyrirtæki getið lokið henni með einföldu ferli til að koma á nauðasamningi sem getur tekið til niðurfellingar dráttarvaxta og innheimtukostnaðar, frestunar gjalddaga og niðurfellingar á eftirstæðum kröf- um eftir 114. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., enda nægi ein af þessum ráðstöfunum eða fleiri til samans til að tryggja megi rekstrarhæfi starfsemi atvinnufyrirtækisins til frambúðar. Nánari skilyrði þess eru í 20. gr. frumvarpsins, meðal annars um jafnræði lánardrottna auk þess sem gert er ráð fyrir því að atvinnufyrirtæki leggi frumvarp að nauðasamningi ásamt skriflegu og rökstuddu erindi fyrir umsjónarmann áður en einn mánuður stendur eftir af heimild til