ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
--Bien está--respondió D. Luis.

--Vengan los sables--dijo el conde.

Todos hablaban en voz baja para que no se oyese nada en la calle. Los mismos criados del casino, que dormían en sillas, en la cocina y en el patio, no llegaron a despertarse.

D. Luis eligió para testigos al capitán y a Currito. El conde, a los dos forasteros. El médico quedó para hacer su oficio, y enarboló la bandera de la Cruz Roja.

Era todavía de noche. Se convino en hacer campo de batalla de aquel salón, cerrando antes la puerta.

El capitán fue a su casa por los sables y los trajo al momento, debajo de la capa que para ocultarlos se puso.

Ya sabemos que D. Luis no había empuñado en su vida un arma. Por fortuna, el conde no era mucho más diestro en la esgrima, aunque nunca había estudiado teología ni pensado en ser clérigo.

Las condiciones del duelo se redujeron a que, una vez el sable en la mano, cada uno de los dos combatientes hiciese lo que Dios le diera a entender.

Se cerró la puerta de la sala.

Las mesas y las sillas se apartaron en un rincón para despejar el terreno. Las luces se colocaron de un modo conveniente. D. Luis y el conde se quitaron levitas y chalecos, quedaron en mangas de camisa y tomaron las armas. Se hicieron a un lado los testigos. A una señal del capitán, empezó el combate.

Entre dos personas que no sabían parar ni defenderse la lucha debía ser brevísima, y lo fue.

La furia del conde, retenida por algunos minutos, estalló y le cegó. Era robusto, tenía unos puños de hierro, y sacudía con el sable una lluvia de tajos sin orden ni concierto. Cuatro veces tocó a D. Luis, por fortuna siempre de plano. Lastimó sus hombros, pero no le hirió. Menester fue de todo el vigor del joven teólogo para no caer derribado a los tremendos golpes y con el dolor de las contusiones. Todavía tocó el conde por quinta vez a D. Luis, y le dio en el brazo izquierdo. Aquí la herida fue de filo, aunque de soslayo. La sangre de D. Luis empezó a correr en abundancia. Lejos de contenerse
so vsi ljudje brez opravičila pred Bogom; saj so bili rojeni kot razumni in preudarni« (Prva Apologija, pogl. 28). V znamenitem dialogu z Judom Tryphom pravi Justin, da postavi Bog pred vsako človeško raso univerzalno in vekotrajno pravičnost, in vsaka rasa ve, da je prešutšvo, nečistost, uboj in podobno greh, in čeprav vsi delajo te stvari, ne ubežijo zavedanju, da delajo nepravično, ko ga naredijo, z izjemo tistih, ki so obsedeni od nečistih duhov in so bili poslabšani z vzgojo, s slabimi navadami ali z grešnimi ustanovami, in ki so izgubili ali bolje zadušili ali zakopali svoje naravne ideje (prim. Dialog, pogl. 93). Človek je edini Tudi Tertulijan prevzame stoično etično misel o naravi in razumu. » med živimi bitji, ki se lahko pohvali, da je bil vreden od Boga prejeti zakon: živo bitje obdarjeno z razumom, sposobno razumeti, razločevati in usmerjati svoje delovanje, ko razpolaga s svojo svobodo in s svojim razumom v podrejenosti Njemu, ki mu je podaril vse stvari.« (Tertulijan, Contra Marcion, II, 4). Tertulijan celo izjavi, da je O testimonium animae naturaliter duša vsakega človeka po svoji naravi »krščanska« ( christianae ). Prav tako je Avguštin učil, da lahko kristjani uporabljajo, kar je resnično in koristno v posvetnih vedah. Tudi določena etična načela in nauki, ki jih poznajo pogani, so lahko koristna tudi za kristjane. Vsekakor se tudi pri Avguštinu pozna vpliv stoiške miselnosti. Temelj vsega je večni Božji zakon, »Božji razum ali volja Boga, ki 13 zapoveduje, da mora biti naravni red upoštevan in prepoveduje njegov razkroj.« Ideja večnega zakona je ideja, po kateri je vse na najpopolnejši način urejeno. mir Rezultat te popolne urejenosti je po Avguštinu (pax onmium rerum tranquillitas ordinis). Vse stvari, ki jih je Bog naredil, so dobre in naloga racionalne duše je, da ohranja red in z razločevanjem postavlja manj pomembne stvari pod bolj pomembne, telesne pod duhovne, manjše pod večje, časne pod večne. »V vsaki duši je tako kot v vsakem telesu teža, ki vleče neprestano in se neprestano premika, da bi našla naravno mesto počitka, in to težo lahko imenujemo ljubezen.« (De lib. arbit. 1, 8.18) To je izraženo v dveh zapovedih ljubezni do Boga in do bližnjega. Notranji red dobrega ljubečega človeka je izražen v štirih kardinalnih vrlinah: razumnost, pravičnost, srčnost in zmernost, ki sta jih Ambrož in Avguštin prevzela od stoikov. Avguštin
devas esti 'unu karno'. La vortoj de Kristo estas tute klaraj: 'Sed de la komenco de la kreo : Li faris ilin vira kaj virina. Tial viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj aliĝos al sia edzino, kaj ili estos unu karno. Sekve ili jam estas ne du, sed unu karno. Kion do Dio kunigis, tion homo ne disigu (per divorco)... Kiu forsendos sian edzinon kaj edziĝos kun alia, tiu adultas kontraû ŝi. Kaj se ŝi mem forsendos sian edzon kaj edziniĝos kun alia, ŝi adultas' (Mk 10:6-12). En ĉiuj sferoj kaj precipe en seksaj interrilatoj la karno ĉiame strebas elserĉi pravigon por siaj naturaj deziroj. Homoj, kiujn trafis tentaj situacioj, povas serĉi forton kaj spiritan subtenon en la versoj, menciitaj en tiu ĉi parto. Iuj penas pravigi samseksemecon kiel naturaj seksaj deziroj. Sed antaû la okuloj de Dio tiuj ĉi agoj estas absolute malvirtaj fenomenoj. Kaj tion viron kun virino konfirmas Gen 2:24, kie estas dirite, ke Dio kunigas . Dio kreis helpanton al Adam Evan, sed ne kreis al li alian viron. Multfoje la Biblio malaprobas seksajn interrilatojn inter viroj. Tio estis unu el pekoj, pro kiuj estis detruita Sodom (Gen 18 kaj 19). Paûlo klare diris, ke homoj, kiuj faras tion, incitas la koleron de Dio kaj ili ne estos allasitaj en Lian Regnon (Rom 1:18-32; 1 Kor 6:9,10). Tamen esti kulpa pri tiu ĉi faro tute ne signifas, ke Dio ne helpos en tiu ĉi okazo. Pri tiuj homoj Dio atentas ankaû. Dio estas pardonema kaj povas pardoni tiujn, kiuj, pentinte, Lin petegas pri pardono (Ps 130:4). La eklezio en Korinto havis kelkajn pentintajn malĉastulojn: 'Estis kelkaj el vi; sed vi laviĝis (per baptiĝo). Sed vi sanktiĝis, sed vi justiĝis en la nomo de la Sinjoro Jesuo Kristo kaj en la Spirito de nia Dio' (1 Kor 6:11). La plendo pro la manko de natura inklino al persono de kontraûa sekso fakte estas direktita kontraû Dio, tio signifas, ke Dio, malpermesinte samseksemecon, enmetis en nin ne supereblan deziron fari tion. Sed Dio 'ne lasos vin esti tentataj super via forto' (1 Kor 10:13). Alkoholulo aû narkotulo ne povas vivi sen regula uzado de kemiaĵoj, sed kutime medicina helpo revenigas ilin al normala vivmaniero. Samseksemuloj devas sekvi la saman vojon. Dio helpos al iliaj penoj. Sed se ili tute cedis al deziregoj de la karno, Dio faros al ili la samon, kion Li faris al la Izrael en la pasinteco: 'Dio fordonis ilin al malhonoraj pasioj; ĉar iliaj virinoj ŝanĝis la naturan uzadon en kontraûnaturan; kaj tiel same ankaû la viroj, forlasante la naturan uzadon de la virino, brulis en sia volupto unu al alia, kaj viroj kun viroj faris hontindaĵon kaj ricevis en si mem la taûgan rekompencon de sia malvirto' (Rom 1:26,27). Nur iu tute senigita je vidkapablo povas ne vidi en tio ĉi senduban profeton pri AIDS kaj aliaj malsanoj, transportataj per seksa vojo, kaj kiuj nun plenigas nian malĉastan mondon.
1. poglavje: Identiteta moralne teologije

13

##### Pokoncilska prenova

Pokoncilska prenova je poskušala odpraviti te težave. V središču moralne teologije je dostojanstvo človeške osebe, njena vest. ki jo označuje Naloga moralne resnice je obramba in razvoj človekovega dostojanstva. Koncil je zahteval, naj se moralna teologija prenovi na svetopisemskih temeljih. »Posebno skrb se naj posveti spopolnjevanju moralne teologije, ki naj svojo znanstveno razlago bolj zajema iz nauka sv. pisma in tako pojasnjuje vzvišenost poklicanosti vernikov v Kristusu in Odlok o njihovo dolžnost, da v ljubezni obrodijo sad za življenje sveta« (OT 16 - duhovniški vzgoji ). Moralno delovanje kristjana se ne izčrpa v spolnjevanju nekega sequela neosebnega naravnega prava, ampak v odgovoru na klic Jezusa Kristusa ( Christi ). Morala ima sedaj v svojem temelju dialoško zgradbo: klic Kristusa vzbuja svoboden odgovor človeka. Krščanska morala je kristocentrična, na drugi strani pa tudi povezana z antropologija - saj Kristus po nauku Koncila ne razodeva samo popolnega Boga, ampak tudi razodeva tudi »resničnega človeka« (GS 22). To pa zahteva poznavanje človeka v vseh njegovih razsežnostih.

##### Vprašanje pristojnosti Cerkvenega učiteljstva

Z vitae Z vitae objavo okrožnice 1968 se je v marsičem pojavil razkorak med učenjem Cerkve in delovanjem vernikov. Ozadje te problematike je vprašanje vedno večjega naraščanja števila prebivalcev na Zemlji in vprašanje načrtovanja spočetij. Drugi vatikanski koncil je poudaril princip »odgovornega starševstva«, ni pa dal dokončnega stališča glede uporabe kontracepcijskih sredstev pri načrtovanju spočetij. Na kongresu leta 1988 v Rimu so moralni teologi ugotovili, da se 80 %katoličanov ne 6 drži papeževega na uka, prav tako 70 % spovednikov in 90% moralnih teologov. Pij XI. z okrožnico »Casti Connubii« prepove umetne metode kontracepcije, dovoli pa vzdržnost v plodnih dneh. Isto ponovi njegov naslednik Pij XII. V času 2. vatikanskega koncila so mnogi pričakovali, da bo kontracepcija dovoljena. Janez XXIII. ustanovi komisijo, ki je proučevala to vprašanje. Pavel VI. je vprašanje potegnil iz pristojnosti koncilskih očetov in povedal, da se želi sam poglobiti v vprašanje in podati nauk v okrožnici. Komisija Janeza XXIII pride do naslednjega
spovednike. Manuali imajo naslednjo shemo: moralna teologija je veda mnogih norm, ki urejajo moralno dejanje. Razlikuje se od dogmatike in asketike. Izdelana je metoda za 17 aplikacijo norme pri moralnem dejanju.

### 9. Moralna teologija XIX stoletja

Lahko govorimo o treh pomembnih tokovih v tem obdobju. Za prvega je značilno, da si je prizadeval za uveljavljanje sicer sumljive morale Sv. Alfonza. Šlo je za prve poizkuse, kako ponovno odkriti Sv. pismo in cerkvene očete. Hkrati pa je šlo za ponovno odkrivanje tomistične etike. Kanonizacija Sv. Alfonza leta 1813 je pripomogla k temu, da se je moralna teologija Alfonza Ligvorijskega kljub ostrim nasprotovanjem postopoma uveljavljala. 1776 je namreč bil postavljen pred zahtevo, da svoje delo popravi, a do tega ni nikoli prišlo. 1850 izda J.P. Gury Compendium theologae moralis v katerem je sorazmerno zvest Alfonzu. 1866 izide sedemnajsta izdaja iste knjige, ki jo dopolni A. Ballerini, profesor iz Rimskega kolegija s svojimi opombami. Opombe Ballerinija želijo ob vprašanju vesti postaviti moralno teologijo v čas pred Alfonzom. Temu je sledila polemika med Ballerinijem in Redemptoristi. Rezultat te polemike je bil najslabši za Alfonzov nauk, ki so ga na koncu skrčili na teorijo ekviprobabilizma. Caffara meni, da še danes ni prave predstavitve Alfonzove morale in da sta za tisti čas bila najboljša Ballerini in Palmieri ter njuni manuali. Drugo gibanje je želelo prispevati k temu, da bi moralna teologija izšla iz krize, v kateri se je nahajala več kot dvesto let. Začetki so bili v Tubinški šoli v Nemčiji. V ozadju te šole je bila reakcija na razsvetljenstvo, ki je imelo enega od svojih temeljnih interesov v odkrivanju pozabljene zgodovine. Zanimanje za zgodovino pomeni za teologe zanimanje za Sveto pismo in cerkvene očete ter teologe iz preteklosti. Ta šola si je prizadevala za to, kako narediti moralno teologijo bolj biblično in jo približati ljudem ne samo spovednikom. Ponovni razmislek o teološki etiki pa je vključil tudi etično filozofijo Fichteja in Schleiermacherja. Rezultat teh prizadevanj so tri velika moralnoteološka dela: Handbuch der christliche Moral, Munchen 1817; Sailer J.M. (1751-1832) Christliche Moral als Lehre der Verwircklichung des gottlichen Reiches in der Menschheit, Tubingen 1835; Hirscher J.B.
5. poglavje: Naravni moralni zakon 151

151

naravnega zakona. Ta smer zagotavlja smisel razvoju in dopušča konstantno obogatitev brez zanikanja prejšnjega. Nikakor ne gre za neko poljubnost oz. relativnost moralnosti, ko priznavamo zgodovinskost naravnega zakona. Seveda pa ni vsaka sprememba nujno evolutivna, razvojna. »Konkretni zgodovinski to je seveda poznal in pozna različne oblike involucij in nazadovanj; vendar to, v kolikor je človek 59 prekršil svojo naravo kot notranji zakon v svojem razvoju.« Obstajajo pa stopnje v razvoju, preko katerih se ne da iti več nazaj. Torej, mora obstajati nek kriterij, po katerem presojamo, ali gre smer v smeri rasti človečnosti, moralnosti (svoboda, ljubezen …), ali v smer propadanja: »ta kriterij je zopet človeška narava in naravni zakon preko katerega se izraža; prav na že prehojeni poti lahko človek najde kriterij za razločevanje; poklican je, da nadaljuje pot, ne da jo zanika. Naravni zakon je smer, v kateri se uresničuje nujnost po več človečnosti tistega, ki še ni v polnosti 60 počloveč eno.«

##### Hermenevtična razlaga

Človek uresničuje svojo posebnost v dialektiki med naravo in svobodo, med naravo in zgodovino: »zaradi svoje svobode je človek sposoben preoblikovati in preseči naravo, vendar pa je ta svoboda določena in ukoreninjena v naravi, ki mu odpira mejo, torej prostor delovanja in dejanskih možnosti. Človek ne more izničiti narave, ampak jo 61 mora sprejeti: njegova svoboda ima dialektiko in neizbrisno povezanost z naravo.« Človek vedno spoznava naravo znotraj svojega zgodovinskega konteksta. Narava je vedno interpretirana in ovrednotena s strani subjekta, ki se nahaja znotraj določenega kulturnega, religioznega in družbenega okolja. Skupna človeška narava temelji na skupnem moralnem razumu, ki omogoča komunikacijo med ljudmi različnih kultur in različnih zgodovinskih obdobij. Pri tem pa ne gre pozabiti, da tudi ta komunikacija
6. poglavje: Vest

179

vest vest je torej tisti, ki z notranjo gotovostjo trdi, da je neko dejanje , čeprav velja napačno objektivno gledano za . Če se nekdo ne zaveda, da je neko dejanje napačno, in ga v dobri veri stori, potem je deloval moralno. Jezus sam pravi v Janezovem evangeliju: »Če bi bili slepi, bi ne imeli greha.« (Jn 9,41) Pavel obsoja dejanje, ki ni storjeno iz prepričanja: »Vem in sem prepričan v Gospodu Jezusu, da ni nič samo na sebi nečisto; a če kdo misli, da je kaj nečisto, je zanj nečisto.« (Rim 14,14) Slovenski moralni teolog Steiner, navezujoč se na Tomaža Akvinskega, pravi: prehodna norma delovanja »Nepremagljivo zmotna vest je le (»norma per accidens«). Ne more biti absolutna norma, ker se moti glede materialne moralnosti. Je pa norma, ker prav sodi z ozirom na formalno, subjektivno moralnost. Kdor ima nepremagljivo 38 odpravi zmotno vest, se mora potruditi, kolikor more, da jo .« Kadar pride do zmotne sodbe vesti zaradi lastnega ugodja, lenobe, pomanjkljivega truda za dosego moralnega pravilnega, potem take tako prepričanje ni kot Premagljiva nepremagljivo zmotna vest, ampak kot . » premagljiva zmotna vest zmotna zavestnim strahom (vincibiliter erroneum) je tista sodba, ki jo napravi vest z , da bi sodba mogla biti zmotna, ker delujoča oseba ve, da ni storila vsega, kar je potrebno za oblikovanje prave sodbe. …Kdor pametno sumi, da bi mogla biti njegova 39 mora storiti, kar je mogoče, da se zmote reši. sodba premagljivo zmotna, « Takšna sodba vesti ni absolutno zavezujoča. V takem primeru gre bolj za osebno prepričanje kot za sodbo vesti. Tomaž Akvinski zelo poudarja, da je tudi zmotna vest norma za moralno delovanje. Vendar pa to ne pomeni, da je vsako sledenje svoji vesti nujno brez greha. Razlogi za zmotno sodbo vesti so lahko: a) v napačni presoji dejstev, okoliščin (ignorantia facti), ali pa b) v zmotnem presojanju vrednot oz. norm. Glede prvega razloga Tomaž vztraja, da kdor ni imel jasnega spoznanja glede dejstev, je brez greha, četudi je storil objektivno gledano napačno dejanje, ko je sledil glasu lastne vesti. Manj razumevajoč pa je do tistih, ki so prišli do zmotne sodbe zaradi neupoštevanja temeljnih etičnih norm. Tomaž daje primer tragičnega primera lovca, ki kljub vsem previdnostnim
bíblicas, los esclavos están protegidos contra los abusos. Nuevamente, como continúa Dryness, 'Por el contrario, la mayoría de los códigos legales del Cercano Oriente estipulan diferentes castigos para una persona que depende de su posición en la vida: 'Código de Hammurabi 203: Si alguien con estatus de ciudadano ha golpeado la mejilla de su igual , pagará una mina de plata''. Pero observe la siguiente ley: ''Si el siervo de un ciudadano ha golpeado la mejilla de un ciudadano, le cortarán la oreja''. Entonc es, usted paga una multa. si eres de una posición social más alta; pierdes la oreja si eres de una posición social más baja. Entonces, los esclavos están protegidos contra los abusos en el texto bíblico. 5. La Inmoralidad Castigada: El Matrimonio Protegido La inmoralidad es castigada severamente, y en conexión con eso, los matrimonios son protegidos o vigilados. Dyrness dice: 'Debido a que el matrimonio es particularmente importante a los ojos de Dios e instituido por él, cualquier infracción contra la castidad es severamente castigada. Si bien la promiscuidad se castiga en muchos códigos legales antiguos, fuera del AT hay excepciones que están autorizadas por la ley. Pero en el AT si una esclava es tratada inapropiadamente, debe ser tratada como si fuera una esposa, Éxodo 21:7-11. Si un hombre seduce a una virgen, ella será su esposa, Éxodo 22:16. De lo contrario, el adulterio y la fornicación se castigan con la muerte. Las cuidadosas instrucciones en Levítico acerca de las relaciones apropiadas entre un hombre y una mujer están precedidas por la advertencia de que no deben hacer como se hizo en Egipto, donde habían estado, ni como se hace en Canaán, adonde iban'. Verás, las prácticas de los cananeos en el área de las relaciones entre los sexos eran radicalmente diferentes de lo que encuentras en Levítico. 'Y las instrucciones terminan con la súplica de no contaminarse con estas prácticas porque 'Yo soy el SEÑOR tu Dios' (Levítico 18:30). En última instancia, entonces, incluso las relaciones humanas debían reflejar el carácter de Dios y, por lo tanto, nunca debían entenderse solo en términos de conveniencia. La infidelidad a lo largo del AT fue un pecado tan terrible que Dios lo usó para ilustrar la profundidad de la infidelidad de Israel con él.
Cuando hablas te haces escuchar? Sabes escuchar con atención?

Te interesa imponer tus puntos de vista? Aceptas cambiar de opinión?

Te enriquece escuchar diferentes puntos de vista?

Sabes que la historia personal influye en la forma de pensar? Permites la diversidad de opiniones?

A veces están hablando al mismo tiempo?

Te sientes mal cuando la otra persona no piensa como tu?

Puedes guardar silencio?

No prejuzgas ni juzgas?

Hablas con claridad y calmadamente?

###### CÁPSULA ATALA: "LAS FRASES CLARAS CONSERVAN LA AMISTAD".

Comunicación: estímulo y respuesta.

Mensaje de ida y mensaje de vuelta. Dos sentidos.

Comunicación abierta: ojos con ojos, atentos, escuchando y hablando, alternativamente. Mira a los ojos a la persona que está hablando. Muestra interés, haz preguntas. Evita interrumpir. Atento al momento adecuado para hablar. No cambies el tema repentinamente. No quieras controlar la conversación. Comunica tus emociones y opiniones.
Pri moralni sodbi je potrebno narediti sintezo različnih vrednot, odnos med njimi in konkretno situacijo. Gre za sintezo med refleksijo in posebno izkušnjo. »Moralna norma je vedno sinteza vrednotenj, sinteza med znanjem in izkušnjo, v kateri se onkraj abstraktne ponovitve vrednot odloči o moralnosti določene situacije« (Chiodi 2001, 113).

#### 6.2 POSTOPNOST MORALNIH NORM

##### Prvi princip moralnosti: delaj dobro, izogibaj se zlega Soprincipi: Kantov kategorični imperativ, zlato pravilo, princip pravičnosti Konkretne norme ravnanja

#### 6.3 UTEMELJITEV NORM

##### Teleološka

Teleološka (telos = gr. cilj) utemeljitev norm zagovarja, »da je potrebno dejanja presojati glede njihove moralnosti izključno na podlagi njihovih posledic« (Bockle, 263). Neko dejanje je torej moralno pravilno, če pozitivne posledice prevladujejo nad negativnimi. Ne gre za to, da bi zanikali absolutnost in nujnost moralnih norm, ampak zagovorniki teleološke utemeljitve trdijo, da so situacije, ki zahtevajo izjemo od norme, ki pa ne pomeni negacijo norme, ampak njena avtentična interpretacij, v smislu duha norme. Konec koncev gre za to: je potrebno ravnati po lastnem prepričanju, ne glede na posledice ravnanja (etika prepričanja), ali je potrebno izbirati na način, da se pretehtajo dobrine, ki izhajajo iz nekega dejanja (etika odgovornosti). Teleološka etika temelji na izkušnji nepopolnosti človekovih izbir, ki nikoli ne omogoča, da bi človek uresničil na absoluten in definitiven način moralno Dobro, zato ni mogoče v naprej določiti, na absoluten način, moralno vrednost v dejanju. S tem se seveda ne zanikajo zavezujoče vrednote, pa tudi ne norme, ki so splošno gledano zavezujoče. Eno je, da so norme obvezujoče na splošno, drugo pa je, da so obvezujoče za vse čase na enak način in da zapovedujejo ali prepovedujejo neko določeno ravnanje neodvisno od vsakega možnega dejavnika, torej brez izjeme (absolutno). Boeckle govori
Necesas rimarki, ke tiuj ĉi problemoj plenigis la mondon en ĉiuj tempoj. Jesuo bone sciis tion kaj plejverŝajne, li diris pri tiu tempo, kiam tiuj ĉi problemoj pligrandiĝos tiom, ke aperos minaco de ruiniĝo de la tero. Sendube, ĉiu klare pensanta observanto povas diri, ke temas pri nia tempo. La optimismo de homa naturo kaj nedeziro reale vidi nian situacion malhelpas ĝuste taksi la staton de la mondo. Pli sube sekvas kelkaj ekzemploj, kiuj atestas, ke la vortoj de Kristo efektiviĝas jam nun:

- 1) Preskaû sur ĉiuj kontinentoj estas multe da ĉarlatanoj kaj mensoguloj, kiuj gvidas homojn al falsaj doktrinoj.
- 2) La sekva statistika informo de la Instituto de Studo de Konfliktoj en la Universitato de Londono montras akran plinombriĝon de militoj, malgraû fokusitaj penoj de ĉiuj pacemaj fortoj haltigi tiujn ĉi militojn:

###### Jarcento Viktimoj Kvanto de ĉ efaj militoj (mln)

17-a 3.3 ? 18-a 5.0 ? 19-a 5.5 ? 1900-1945 40.5 19 1945-1975 50.7 119

3) Ĉiuj ni scias pri vastiĝintaj problemoj de malsato kaj malsanoj. Al la mondo minacas epidemio de A.I.D.S, kiu povas akre redukti la nombron de homoj sur la tero. Ankaû tertremoj. Krom Mt 24, kaj Lk 21 en la Biblio estas aliaj lokoj, kiuj montras al ligo de tertremoj kun la reveno de Kristo: Jes 2:19- 22; Jer 38:20; Joel 3:16; Ĥagaj 2:7; Zeĥ 14:34). La lastjaraj tertremoj, okazintaj en tute neatenditaj lokoj kaj kaûzintaj senprecedentan kvanton da viktimoj, ankaû povas esti antaûsigno de baldaûa alveno. La sekva statistika informo pri tertremoj, aperigitaj de la Departemento pri Internaj Aferoj de USA ankaû estas atentindaj:

###### Jaro Kvanto da registritaj tertremoj

- 1948 620
- 1949 1152
- 1950 2023
- 1964 5154
- 1965 6686