16

Ákvæði frumvarpsins snerta fyrst og fremst þau frjálsu félagasamtök sem skilgreind eru sem almannaheillasamtök, t.d. Almannaheill, sem fjölbreytt félagasamtök standa að, en sam- ráð átti sér stað við þau félagasamtök sem hér um ræðir í tengslum við vinnu af hálfu félags- og tryggingamálaráðuneytisins og efnahags- og viðskiptaráðuneytisins og atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis, sem fjallað hefur verið um. Drög að frumvarpi því sem lagt var fram á 145. löggjafarþingi voru kynnt Almannaheillum og aðildarfélögum þess sem og Fræðasetri þriðja geirans, velferðarráðuneytinu og ríkisskatt- stjóra. Nefnd atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra fékk einnig á sinn fund fulltrúa Ríkisendur- skoðunar og ríkisskattstjóra. Frumvarpsdrögin voru einnig sett á vef atvinnuvega- og nýsköp- unarráðuneytisins til kynningar og óskað eftir athugasemdum og bárust umsagnir frá sex aðil- um. Gerðar voru breytingar á frumvarpsdrögunum þar sem tekið var tillit til ýmissa athuga- semda sem bárust í samráðsferlinu. Frumvarpið sem lagt var fram á 149. löggjafarþingi er, eins og fyrr segir, byggt á frumvarpi því sem lagt var fram á 145. löggjafarþingi en þó með nokkrum breytingum. Frumvarpið sem lagt var fram á 149. löggjafarþingi var kynnt í samráðsgátt Stjórnarráðsins og barst ein umsögn um frumvarpið frá Hagsmunasamtökum heimilanna. Auk þess bárust ábendingar frá Almannaheillum. Í umsögn Hagsmunasamtaka heimilanna er gerð athugasemd við 2. gr. frumvarpsins. Fram kemur í umsögninni að samtökin telji ákvæðið í raun óþarft en ákvæðið gæti haft það í för með sér að opinberir aðilar horfðu til þess þegar kemur að ákvarðanatöku um fjárveitingar til samtaka sem starfa í þágu almannaheilla. Athugasemdir samtakanna lúta einnig að hæfisskilyrði stjórnarmanna og telja skilyrði um að stjórnarmaður hafi forræði á búi sínu fullþröngt. Þá gera samtökin athugasemdir við ákvæði 22. gr. frumvarpsins um skyldu félags til að færa bókhald og gera ársreikning í samræmi við lög um bókhald. Hvað athuga- semdir samtakanna við 2. gr. frumvarpsins varðar þá er rétt að nefna að hér um heimildar- ákvæði að ræða en eins og segir í ákvæðinu geta opinberir aðilar og lögaðilar í meirihlutaeigu opinberra aðila gert það að skilyrði fyrir styrkjum, rekstrarsamningum og opinberum leyfum að félag sé skráð í almannaheillafélagaskrá. Hugsunin að baki ákvæðinu er sú að eðlilegt geti verið að opinberir aðilar geti gert það að skilyrði að almenn félagasamtök sem sækjast eftir fyrirgreiðslu hins opinbera uppfylli einhver lágmarksskilyrði um uppbyggingu og sýnileika svo að hafa megi eftirlit með því hvert fjármunir hins opinbera fara. Með vísan til þessa voru ekki gerðar breytingar á frumvarpinu. Hvað varðar athugasemdir samtakanna við ákvæði um bókhald og ársreikning þá falla félög, sjóðir og stofnanir, sem stunda atvinnurekstur eða hafa á hendi fjáröflun eða fjárvörslu, sbr. 7. tölul. 1. gr. laga um bókhald, nr. 145/1994, þegar undir ákvæði laga um bókhald. Þannig má gera ráð fyrir að þau félög sem sækist eftir því að vera skráð í almannaheillafélagaskrá falli undir lög um bókhald og þurfi að gera ársreikning í samræmi við ákvæði III. kafla þeirra laga. Gerðar voru breytingar á greinargerð frumvarpsins til að skýra betur skyldur félaga samkvæmt lögum um bókhald. Frumvarpið sem lagt var fram á 150. löggjafarþingi var efnislega óbreytt frá því frumvarpi sem lagt var fram á 149. löggjafarþingi en gerðar voru minni háttar orðalagsbreytingar og lagfæringar á tilvísunum í frumvarpinu. Við þinglega meðferð málsins á 150. löggjafarþingi bárust umsagnir um frumvarpið. Í minnisblaði atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis til efnahags- og viðskiptanefndar dags. 8. júní 2020 er fjallað um þær umsagnir sem bárust nefndinni og eru í minnisblaðinu lagðar til nokkrar breytingar á frumvarpinu. Við undirbúning frumvarps þessa hafa þær umsagnir sem bárust við þinglega meðferð málsins á 150. löggjafarþingi verið teknar til skoðunar og hafa verið gerðar nokkrar breytingar vegna hluta þeirra athugasemda sem finna máí umsögnunum. Minnisblað ráðuneytisins er á vef Alþingis (https://www.althingi.is/altext/erindi/150/150-