ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
##### III FƏSIL . GÖMRÜK - TARIF TƏNZIMLƏNMƏSI PROSESI PROSESININ İXR AC POTENSİ ALININ ARTMASINA TƏSIRININ PERSPEKTIVLƏRI 3.1. Respublikada gömrük-tarif fəaliyyətinin çoxtərəfli tənzimləmə sisteminin tələblərinə uyğunlaşdırılması

Respublika nızın beynəlxal ticarət ə laq ə l ə rinin və onun gömrük-tarif tənzimlənməsi prosesi sisteminin inkişafını şərti olaraq iki dövrə bölmək olar: müstəqilliyə qədərki dövr və müstəqil Azərbay c anın beynəlxal ticarət əlaqələri . I m ə rh ə l ə d ə Azərbay c anı n ticar ə t- iqtisadi qarşılıqlı əlaqələrini və onun tənzimlənməsi prosesi ni iki mövqed ə n t ə hlil etm ə k olar: Respublika mızın ittif aq respublikalar ı il ə qars ı l ı ql ı sur ə td ə geni ş ticar ə t- iqtisadi ə laq ə l ə r ə malik idi. Lakin qeyd olunan ə laq ə l ə r ittifaqdaxili ə laq ə l ə r xarakteri d aşı y ı rd ı və müxtəlif ittifaq respublikalar ı n ı n iqtisadi maraqlar ı ndan deyil, daha çox vahid iqtisadi kompleksinin t ə l ə bl ə ri bax ı m ı ndan qiym ə t- l ə ndirilirdi. İlk d övrd ə mütt ə fiq respublikalar ı n ı n, o cüml ə d ə n Azərbay c anı n uzaq xaricl ə olan iqtisadi qarşılıqlı əlaqələrini inkar etm ə k olmaz. Lakin, qeyd olunan ə laq ə l ə rd ə Azər baycan öz maraqlar ı n ı reall aş d ı ran dövlət kimi i ş tirak etmirdi, müstəqil t ə r ə f kimi öz iddia və t ə l ə bl ə rini h ə yata keçir ə bilmirdi. Ə lb ə tt ə ki, müstəqil ixrac-idxal balans ı , hesabl aş malar ı n ı aparan müstəqil bank ı , milli valyutas ı , idar ə etm ə strukturlar ı və s. atributl arı olmayan respublikada müstəqil beynəlxal ticarət siyas ə ti h ə yata keçirm ə k mümkün deyildi. Respublika mızın beynəlxal ticarət əlaqələrinin və onun gömrük - tarif tənzimlənməsi prosesi sisteminin ikinci dövrü müstəqillik illəridir . Müstəqillik illərində Azərbay c anın beynəlxal ticarət əlaqələrinin c ocrafiyası nə qədər genişlənsə də , MDB məkanı yenə də respublikanın beynəlxal ticarət dövriyyəsində özəl yer tuturlar. Ölkəmizin beynəlxal ticarət dövriyy ə sind ə MDB dövl ə tl ə rind ə n Rusiya Federasiyas ı , Ukrayna, Türkm ə nistan, Qaz acı stan, Gürcüstan, Belarusiya və
где где - вероятное отклонение прочих расходов бюджета; c - прочие расходы бюджета, учитываемые при расчете объема обязательств государственного партнера при реализации проекта по схеме t ГЧП в случае возникновения рисков, в году .

- 29. При наличии обусловленного исполнения обязательств государственным партнером, возникающих при реализации проекта по схеме ГЧП в отношении расходов на подготовительные мероприятия и (или) проектирование, создание и (или) модернизацию, эксплуатацию и (или) техническое обслуживание объекта и прочих расходов, в том числе компенсацию получения доходов частного партнера от использования объекта, предполагаемые расходы бюджета, связанные с исполнением таких обязательств, должны быть включены в полном объеме в сумму соответствующих расходов бюджета, учитываемых при расчете объема принимаемых государственным партнером обязательств в случае возникновения рисков.

30. Для целей настоящей Инструкции вероятные отклонения расходов и поступлений средств бюджета, учитываемые при расчете объема обязательств государственного партнера в случае возникновения рисков при реализации проекта по схеме ГЧП в соответствии с пунктами 27 и 28 настоящей Инструкции, а также при реализации проекта по бюджетной схеме в соответствии с пунктом 32 настоящей Инструкции, имеют равные значения.

- 31. Расчет суммарного объема обязательств государственного партнера в случае возникновения рисков при реализации проекта по бюджетной схеме осуществляется следующим образом:

где - объем обязательств государственного партнера в случае возникновения рисков в связи с осуществлением подготовительных t мероприятий и (или) проектирования в году при реализации проекта по бюджетной схеме; - объем обязательств государственного партнера в случае возникновения рисков создания и (или) модернизации объекта при t реализации проекта по бюджетной схеме в году ;
## IZVJEŠTAJ O UTROŠENIM NOVČANIM SREDSTVIMA

A) Korisnik sredstava /ovlašteno lice
1. Adresa
2. Kontakt tel/e-mail
3. Predmet i broj ugovora
4. Naziv realizovanog projekta
5. Mjesto i vrijeme realizacije
B) Opis realizovanih aktivnosti Narativni izvještaj o projektu koji obuhvata sve informacije o toku, realizaciji, promociji, drugim donatorima, kao i svim ostalim informacijama u vezi sa realizovanim projektom (najviše 200 riječi).

PRILOG 1
t ə tbiqinin genişlə ndirilm ə si üzr ə t ə dbirl ə r görülm ə si	dig ə r aidiyy ə ti dövl ət orqanları (qurumları)	t ə tbiqinin genişlə ndirilm ə si üzr ə t ə dbirl ə r görülm ə si	toplanmış tə klifl ə rin ümumil əşdirilmə si
2.11.	İSO 37001 'Antikorrupsiya idar ə etm ə sisteml əri' beyn ə lxalq standartın tə tbiqinin n ə z ə rd ə n keçirilm ə si v ə bununla bağlı tə klifl ə rin verilm ə si	Nazirl ə r Kabineti	İqtisadiyyat Nazirliyi, Maliyy ə Nazirliyi, Aidiyy ə ti dövl ə t orqanları (qurumları) Tövsiy ə edilir: Baş Prokurorluq	2022- 2026	Qabaqcıl beyn ə lxalq t ə crüb ə nin, müvafiq standartın t ətbiqi imkanlarının öyr ə nilm ə si	Bu sah ə d ə t ə klifl ə rin toplanması, qiym ə tl ə ndirilm ə si	(İSO 37001) 'Antikorrupsiya idar ə etm ə sisteml əri'nin qurulmasının t əşviq edilmə si
2.12.	Dövl ət satınalmalarında şəffaflığın artırılması m ə qs ə dil ə bu sah ə d ə n ə zar ə tin gücl ə ndirilm ə si v ə yol veril ə n hüquqpozmalara qarşı mübarizə t ə dbirl ə rinin artırılması	İqtisadiyyat Nazirliyi Tövsiy ə edilir: Baş Prokurorluq	Aidiyy ə ti dövl ə t orqanları ( qurumları )	2022─ 2024	Satınalma prosedurlarında n ə zar ə t t ə dbirl ə rinin gücl ə ndirilm ə si	Hüquqpozmalara yol vermiş t əşkilatlarla bağlı m ə suliyy ə t t ə dbirl ə rinin görülm ə si üzr ə m ə s ə l ə l ə rin qaldırılması	Dövl ə t s atınalma prosedurlarında şəffaflığın t ə min olunması v ə sağlam r ə qab ə t mühitinin t ə min edilm ə si
2.13.	Dövl ət satınalmalarında iştirak ed ən şirkə tl ə r ə benefisiar mülkiyy ətçinin açıqlanması öhd ə liyinin mü ə yy ə n edilm ə si il ə bağlı tə klifl ə rin t ə qdim edilm ə si	Nazirl ə r Kabineti	İqtisadiyyat Nazirliyi, Ə dliyy ə Nazirliyi,	2022- 2026	Dövl ə t satınalmalarında iştirak edə n hüquqi şə xsl ə rin benefisiar mülkiyy ə tçil ə ri üzr ə	Hüquqi şə xsl ə rin benefisiar mülkiyy ə tçil ə rinin mü ə yy ə n edilm ə sin ə dair t ə klifl ə rin hazırlanması	Dövl ə t satınalmalarında şəffaflığın tə min edilm ə si
- Onlar üçün qiymət alış zamanı əsas meyardır. Bu ölkələrdə insanların ömrü orta hesabla 40 ildir. Ailələr əsas etibarilə çox uşaqlıdır. Bu ölkələr nəinki öz iqtisadiyyatını orta səviyyəyə qaldıra bilmir, əhali də özü - özünü təmin edə bilmir. Təhsil səviyyəsi çox aşağı olduğuna görə məhsulun istifadəsi barədə təlimat qablaşdırmanın üzərində şəkillə göstərilir. Bazarda ən çox məişət məhsulları, təmizləyici vasitələr tələb olunur. Dəbdəbə predmetləri on illərlə piştaxtada gərəksiz mal kimi qala bilər.
- 2. Axtarış aparan ölkələr. Bu qrupa Qabon. Malayziya, Braziliya, İndoneziya, Venesuela, Türkiyə, Şri - Lanka daxildir. Orta ömür bu ölkələrdə 60 ildir, ailələr də əsasən çoxuşaqlıdır. Bu ölkələr ona görə axtarış aparan adlanır ki, əhalinin rifahı daha inkişaf etmiş ölkələrin onların inkişafına qoyacağı investisiyadan asılıdır. Bu ölkələrin iqtisadi cəhətdən inkişaf etməsinə baxmayaraq istehlakçı tələbatı o qədər yüksək deyil. Ölkənin daxili istehsalını dəstəkləyə bilmək üçün hökumətlər vətəndaşları yerli mal almağa həvəsləndirmək naminə aktiv siyasət aparır, amma son dövrlərdə orta və yuxarı sinif daha yüksək keyfiyyətli məhsullara dəyər verməyə başlamışdır.
- 3. İnkişaf edən ölkələr. Bu qrupa İsrail, Honkonq, Sinqapur, Yunanıstan, Portuqaliya, İspaniya, İtaliya, İrlandiya, Cənubi Koreya daxildir. Orta təbəqə artıq müstəqilliyi ilə seçilir. Ailələrdə iki - üç uşaq olur. Burada fast -fut, konserv, yarımfabrikat, körpələrə qulluq vasitələri satışı artır, mal - biznes sahəsində isə məişət texnikası növlərinə tələbat güclənir. Bu ölkələrdə idaxl status simvoludur. Belə hesab olunur ki, xarici mal daha keyfiyyətlidir. Dövlətlər öz vətəndaşlarına etnik qürur hissi aşılamağa çalışır. Bu qrupda inkişaf etmiş ölkələr ABŞ və Şotlandiyadır.

#### Xülasə

Strategiya müəssisənin əsas uzunmüddətli məqsəd və vəzifələrinin müəyyən edilməsi, fəaliyyət kursunun təsdiq edilməsi və həmin məqsədlərə nail olmaq üçün tələb olunan resursların bölüşdürülməsi deməkdir. O, problemlərin prioritetini və əsas məqsədə çatmaq üçün resursları müəyyən edən fəaliyyət proqramıdır (strateji
rəhbər şəkildə tutma lıdırl ar. Bunlar şirkətin məqsədlərinin təsvir i, normal etik ab- havasının yara dıl ma sı və qər arla rın qəbul edilməsi prose sində et ik tövsiyyələri müəyyənləş diril məsi ilə yerinə yetirilir . Etika üzrə k o mitələr etik cəhətdən gündəlik prak tikanı qiymətləndirmək üçün bir çox şirkətlərdə da imi olaraq formalaşdırılır . Bel ə komit ə l ə rin büt övlükdə üzvləri yüksək səviyyə rəhbərləridir. Bir çox şirkətlər bu cür komit ə l ə r yaratm ı rla r, bunun əvəzində isə muzdla etika üzrə vəkillər deyilən biz- nes etika sı üzrə mütə x əssislərindən istif a də e dirlər. B u cür vəkilin r olu şirkətin fə aliy- yəti ilə, eyni zamanda şirkətin «sosial vicda nı» funksiy a sının y e rinə y e tirilməsi ilə əlaqədar olan e tik məsələlərlə bağlı müla hizələri ha zırl amaq dır. Sosia l təftiş şirkətin sosia l təsir pr oqramla rı və hərəkətləri barədə hesabatla rı n tər tibi və eləcədə onla rı qiymətləndirilməsi üçün müraciət olunur . Sosia l təftişin nü- ma yəndələri düşünürlər ki, bu formada hesabatlar şirkətin sosia l məsuliyyət səviyyəsi ba rədə məlum atlar verir. Müasir c ə miyy ə td ə demokratikl əşmə v ə m əlumatın azad ə ld ə olunması feno- menl ə ri davranışın bir sıra etik normalara müvafiq olmasının aktuallaşmasında da öz ə h ə miyy ə tli rolu nu oynayır. Bu baxımdanda, bu amill ə rin köm ə yi il ə qlobal yekunlar ver ə n q ərarları n ə gizl ə tm ə k n ə d ə ki, c ə zadan qaçmaq mümkündur. C ə za mütl ə q şə kild ə t ə biidir. Ancaq dig ə rl ə rinin itkil ə rinin s ə b ə bi kimi hadis ənin baş tutmaması daha da yaxşı olardı. Buna ə sas ə n qabaqlayıcı tə dbirl ə rin köm ə yil ə müv ə ff ə q olmaq olar. İşgüzar etika kodeks i deyil ə n s ə n ə dd ə işçi hey ə tinin davranış qaydalarının m ə c- mu ə si formasında öz ifad ə sini ə ks edir. Bu gün d ə işgüzar etika kodeks l ə ri azad döv- l ə tl ə rd ə ki şirkə tl ə rin bir çoxunda v ə el ə c ə d ə transmilli şirkə tl ə rin ə n vacib daxili s ə n ədidir. Işgüzar eti ka kodeksi eyni zamanda inkişaf etmiş azad dövl ə tl ə rd ə höküm ə t v ə h ə mçinin qeyri-höküm ə t orqanlarında işçi hey ə tinin davranış qaydalarını nizama salan vacib s ə n ə ddir. Qeyd etm ək lazımdır ki, işgüzar etika kodeksi konkret orqan üçün f ə rdi qaydada t ə rtib edilir. Bu kodeksd ə çoxlu eynilikl ə rin olmasına baxmayaraq h ə mçinin konkret
Valyuta f ə rql ə rind ə n yaranan öhd ə likl ə r: M ə rk ə zi bank dakı qızıl və valyutaların x ə zin ə adına saxlanılması və m ə z ə nn ə d əyişikliklə rinin m ə suliyy ə tini hökum ə tin t ə tbiq etdiyi iqtisadi siyas ə ti s ə b ə biyl ə (devalvasiya) qızıl və valyuta d ə y ə rind ə ki ortaya çıxan dəyişikliklə r x ə zin ə nin M ə rk ə z i banka borcunu yaradır . M ə z ə nn ə f ə rql ə rind ə n yaranan bu borclar edil ə n protokollar ç ə rçiv ə sind ə 25-30 il müdd ə tind ə x ə zin ə t ə r ə find ə n M ə rk ə zi Banka öd ə nilir. Dig ə r ictimai t əşkilatların öhdə likl ə ri: Yerli Hökum ə tl ərin Borcları: Yerli idar ə l ə r böyük investisiyala rını maliyy ə l əşdirmə k üçün xaricd ən alınan borcları ifadə edir. Xüsusil ə b ə l ə diyy ə l ə rin böyük çaplı kanalizasiya, metro inşaatı kimi investisiyalarının maliyyə l əşdirilmə si üçün alınan borclardır. Maliyy ə İdarə etm ə İdarə l ərinin Borcları : Böyük investisiyaların maliyy ə l əşdirilmə si üçün istifad ə edil ə n G əlir ortaqlığı Sə n ə dl ə ri uzunmüdd ə tli borclara aiddir. Borcların mə nb ə l ə rin ə gör ə t əsnifatı : Daxili borclanma: Dövl ə tin daxili borc ya da xarici borclanmaya müraci ə t etm ə si böyük ölçüd ə borclanma x ə rcl ə ri v ə borc şə rtl ə rin ə (öd ə nm ə müdd əti) bağlıdır. Daxili borc daha çox inkişaf etmiş ölkə l ə rin seçim etdikl ə ri bir borc forması olduğu halda , xarici borc i nkişaf etmə kd ə olan ölk ə l ə rin istifad ə etdiyi borc lanmadır . İnkişaf etm ə kd ə olan ölk ə l ə rd ə ölk ə daxili yığım lar yet ərsiz olduğu üçün xarici borclanmaya müraci ə t edilir. Daxili borc x ə zin ə nin ölk ə s ə rh ə dl ə ri daxilind ə yaşayan öz və t əndaşlarına borclanmasını ifadə edir. Bir borcun daxili borc v ə ya xarici borc olub- olmaması borcu ver ən şə xsin milliyy ə ti v ə borcu ver ə n bazarın milliyy ə tin ə gör ə mü ə yy ə n olunur. Daxili borclanmada borc ver ə n v ə borclu eyni iqtisadiyyat daxilind ə iştirak edir. Daxili borclar ÜDMüz ə rind ə heç bir d əyişiklik yaratmayan, satın alma gücünün bir
arayışların sayının azaldılmasının təmin edilməsi	tədbirlərlə bağlı məlumatlar	Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları
1.5.	Ali təhsil müəssisələrinin informasiya sistemlərinin formalaşdırılması, tələbələrə verilən arayış və sənədlərin elektron formada əldə edilməsi və təhsil haqlarının elektron formada ödənilməsinin təmin edilməsi	Yaradılmış və fəaliyyəti təmin edilmiş elektron sistemlər və onların imkanları	İcraçılar: Ali təhsil müəssisələri. Təhsil Nazirliyi, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi	2017-2018
1.6.	Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə uşaqların qəbulu ilə bağlı elektron xidmətin yaradılması	Elektron resursun yaradılması və ondan istifadə imkanları	İcraçılar: Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti, yerli icra hakimiyyəti orqanları. Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi	2016-2017
1.7.	Ümumtəhsil məktəbləri, lisey və gimnaziyalara qəbulla bağlı elektron sənəd qəbulu sisteminin əhatəsinin genişləndirilməsi və regionları əhatə etməsi	Elektron sənəd qəbulu sisteminin regionları əhatə etməsi üzrə tədbirlər	İcraçılar: Təhsil Nazirliyi, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi	2017
1.8.	Yerli (bələdiyyə) vergilərin və ödənişlərin Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının Kütləvi Ödənişlər üzrə	Yerli vergilərin və ödənişlərin elektron	Tövsiyə edilir: bələdiyyələr	2016-2017
Qeyd etmək olar ki, ölk ələr arasında iqtisadi əlaqələrin daim artması və genişlənməsi unifikasiya olunmuş beynəlxalq əmə k bölgüsü və təsərrüfat həyatının beynəlmiləlləşməsi ilə əlaqədardır . Unifikasiya olunmuş beynəlxalqnın heç bir ölk əsi unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi əlaqələr formalaşdırmadan öz milli iqtisadiyyatının qurub ink işaf etdirə bilməz . Unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi münasibətlərin tarixi və məntiqi baxımdan ən ilkin özəl forması əmtəə və xidmətlərlə unifikasiya olunmuş beynəlxalq tic arətdir və çağdaş dövrdə təxminən 2/3 hissəsindən çoxu məhz beynəlxal ticarət əlaqələrinin payına düşür . Bir qrup iqtisadçılar unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi fəaliyyətin dörd özəl növünün old uğ unu qeyd edirlər :

- - Beynəlxal ticarət fəaliyyəti ;
- - Istehsal kooperasiyası ;
- - Unifikasiya olunmuş beynəlxalq investisiya tərəfdaşlığı ;
- - Valyuta və maliyyə kredit əməliyyatları .

Zira, h ər bir dövlət üçün unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi fəaliyyətin tənzimlənməsi prosesi məsələsi olduqca vacibdir. Tənzimlənmənin həyata keçirilməsi üçün tənzimetmənin müəyyən normativ hüquqi bazasının mövcudl uğ u, tənzimetmənin müəyyən institusional- təşkilati strukturunun mövcudl uğ u, iştirakçıların qeydiyyatı , beynəlxal ticarət razılaşdırmaların kvotalaşdırılması , idxal mallarının sertifikatlaşdırılması , bir sıra kontraktların qeydiyyatı , gömrük-tarif tənzimlənməsi prosesi , valyuta və pul-kredit tənzimlənməsi prosesi və s. müstəsna rol oynayır . Unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin qurulmasında unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi siyasət özəl yer tutur. Unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi siyasət aşağıdakı özəl istiqamətlərdə həyata keçirilir:

- 1. Beynəlxal ticarət siyasəti respublikanın beynəlxal ticarət inin nizamlanmasına səmtlənmiş tədbirlər sisteminin ümumisu kimi unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi siyasətin aparı c ı sahələrindən biri dir. Beynəlxal ticarət siyasətinin özəl vasitəsi isə tarif və qeyri-tarif tənzimlənmələridir .
birlikləri nin yaradılması üçün hüquqi bazanın yaradılması qarşıya hədəf kimi qoyurlar. Qeyd olunan qlobal hədəf in həyata keçirilməsi isə 1986-c ı il tarixli Vahid Avropa Aktı ilə müəyyənləşir və həmin akta təsərrüfat fəaliyyətinin prioritet sahələrində ümumi sahəsi və elmi-texniki siyasətin həyata keçirilməsi , iştirakçı dövlətlərin sosial-iqtisadi inkişafını təyin etmək hədəfilə vahid regional siyasətin , ümumi xarici siyasətin , siyasi tərəfdaşlığı n işlənib hazırlanması , həyata keçirilməsi və s. daxildir. Iqtisadi inteqrasiyanın iştirakçı - dövlətlər üçün müsbət səmərə gətirməsi şübhəsizdir . Zira, inteqrasiya bloklarının yaradılması dövlətlərin iqtisadi potensialını sürətlən dirir, mal dövriyyəsinin artmasına , istehsal əlaqələrinin artmasına səbəb olur. Qeyd olunandan başqa , dövlətlərin iqtisadi yaxınlaşması iqtisadi inteqrasiya iştirakçılarının ərazisində olan şirkətlər üçün əlverişli mühit yaradır . Unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi inteqrasiyanın sürətlənməsində hədəf regionun iqtisadiy yatının üstün cəhətlərindən istifadə edilməsi , əlverişli xarici siyasət mühitinin yaradılması , tic arət siyasətinin düzgün həyata keçirilməsi , iqtisadiyyatın struktur c əhətdən yenidən qurulmasına yardım , birgə gömrük tarif münasibətlərinin tənzimlənməsi prosesi , milli iqtisadiyyatın inkişafı və gən c sahib- kar lığı n inkişafına yardım dan ibarətdir . Qeyd etmək olar ki, inteqrasiyada olan ölkələrin bazar iqtisadiyyatı uyğun l uğ u, coğrafi yaxınlığı , onların qarşısında duran problemlərin ümumiliyi, bazar islahatlarının sürətləndirilməsi nin zəruriliyi və s. məsələlər olduqca vacibdir. Inteqrasiya qrupları ümumi bazarın üstün cəhətlərindən istifadə etmək , milli inkişaf üçün əlverişli xarici mühitin yaradılması , iqtisadi məsələlər üzrə unifikasiya olunmuş beynəlxalq danışıq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi , bazar islahatları tə c rübəsinin mübadiləsi , milli iqtisadiyyata, aqrar sahəyə yardım edilməsi və s. üstünlüklərə malikdir. Qeyd etmək olar ki, unifikasiya olunmuş beynəlxalq dövlətləri qarşılıqlı yaxınlaşma üçün ilkin addımlar atırlar və onların arasında preferensial tic arət müqavilələri imzalanır . Qeyd olunan müqvilələr ya müxtəlif dövlətlər arasında
5. Maliyyə şəffaflığının təmin edilməsi
5.1.	Dövlət maliyyə nəzarətinin həyata keçirilməsində informasiya texnologiyalarının tətbiqi və elektron nəzarətin təkmilləşdirilməsi	Tətbiq edilmiş elektron nəzarət mexanizmi, maliyyə nəzarətinin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirlər	İcraçılar: Maliyyə Nazirliyi, Vergilər Nazirliyi Tövsiyə edilir: Hesablama Palatası	2016-2018
5.2.	Milli Məclisdə dövlət büdcəsinin layihəsi ilə bağlı müzakirələrdə vətəndaş cəmiyyəti institutlarının iştirakının genişləndirilməsi, keçirilən müzakirələrin sayının artırılması	Dövlət büdcəsinin layihəsi ilə bağlı keçirilən müzakirələr	Tövsiyə edilir: Milli Məclis	2016-2018
5.3.	Dövlət büdcəsinin icrası barədə illik hesabat və Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının müvafiq rəyinin ictimaiyyətə açıqlanması	Dövlət büdcəsinin illik icrası ilə bağlı müvafiq hesabat və rəylərin ictimaiyyətə açıqlanması	İcraçı: Maliyyə Nazirliyi Tövsiyə edilir: Hesablama Palatası	2016-2018
5.4.	Dövlət büdcəsinin icrası ilə bağlı rüblük hesabatların internet səhifəsində yerləşdirilməsi	Hesabatların internet səhifəsində dərc edilməsi	İcraçı: Maliyyə Nazirliyi	2016-2018
5.5.	Səhmlərinin nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərin və büdcə təşkilatlarının illik maliyyə fəaliyyəti, o cümlədən dövlət büdcəsindən ayrılmış vəsaitdən və ya onlara verilmiş əmlakdan istifadə ilə bağlı məlumatların internet səhifələrində dərc edilməsi ilə əlaqədar qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi və bu hesabatların dərc edilməsinə nəzarətin gücləndirilməsi	Hazırlanmış normativ hüquqi akt layihələri və illik maliyyə fəaliyyəti ilə bağlı məlumatların internet səhifələrində dərc edilməsi barədə məlumatlar	İcraçılar: Maliyyə Nazirliyi, Ədliyyə Nazirliyi, aidiyyəti dövlət orqanları	2016-2018
5.6.	Büdcə təşkilatları tərəfindən dövlət satınalmaları ilə bağlı məlumatların internet səhifələrində yerləşdirilməsi	Satınalmalarla bağlı məlumatların açıqlanması	İcraçılar: Mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları, iqtisadiyyat Nazirliyi, aidiyyəti büdcə təşkilatları	2016-2018
5.7.	Hesablama Palatasının maliyyə nəzarəti obyektlərində apardığı maliyyə nəzarəti tədbirləri barədə	Maliyyə nəzarəti tədbirləri və onların sayı barədə	Tövsiyə edilir: Hesablama Palatası	2016-2018
halında olan strateji planlar mə qs ə dl ə rin mü ə yy ə n edilm ə si il ə ə t ə bürünmüş olur. Sonrasında isə m ə qs ə dl ə ri daha da konkretl əşdirilə r ə k mü ə yy ə n t ə qviml ə r ə bağlayan hə d ə fl ə rin meydana g ə lm əsi strateji planları rə q ə mv ə müdd ə tl ə rl ə ifad ə edil ə bil ə n hala g ə tirm ə kd ə dir. M ə qs ə dl ə r ümumiyy ə tl ə ə sas prinsipl ə rinin paralellik göst ə rir. Strateji m ə qs ə dl ə ri mü ə yy ə n ed ə rk ə n b ə zi fikirl ə r n ə z ə r ə alınmalıdır. T əşkilatın strateji mə qs ə dl əri arasında bir qayda olmalıdır. Bir -birini ə vv ə ld ə n t ə yin ed ə n v ə bir-birinin h ə yata keçirilm ə sini qeyri-mümkün ed ə n m ə qs ə dl ə r eyni strateji plana daxil edilm ə m ə lidir. Strateji h ə d ə fl ə r missiyaya, viziona v ə ə sas d ə y ə rl ə r ə zidd olmamalı və gerç ək olmalıdır. Təşkilat obyektlə rin, daxili v ə xarici amill ə rin n ə z ə r ə alınması ilə strateji m ə qs ə d mü ə yy ə nl əşdirmə lidir. M ə qs ə dl ə r konkret v ə ölçül ə bil ən olması ilə b ə rab ə r bir c ə dv ə ll ə ə laq ə l ə ndirilm ə lidir.(Yüksel,2002:34).