ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
- 2. Həmin nəticələrin qiymətləndirilməsi, eyni zamanda onların bu və ya digər insan üçün nə qədər dəyərli olduğunun qiymətləndirilməsi. Aydındır ki, bu amillərin hər biri insandan insana dəyişə bilər.

Yalnız Eyzen modelinin bütün üç komponentinin birləşməsi davranışın məqsədini və həyata keçirilməsini müəyyənləşdirir, amma o da müəyyən situasiyada. Bu da aydındır, axı məqsədlər, normalar və nəticələrə nəzarət imkanı situasiyadan situasiyaya, problemdən problemə dəyişir. Bundan başqa, planlaşdırılan davranış nəzəriyyəsindən görünür ki, şəxsiyyət amili, insanların özünüdərk qabiliyyəti xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Lin Miller və Cozef Qraş belə iddia edir ki, məqsədlər o adamların davranışına təsir edir ki, həmin insanları o məqsədləri dərk edə bilir və ətrafdakıların nə deyəcəyi, o cümlədən mövcud sosial normalar və başqa insanların bu normalar üzrə davranışı onları az narahat edir. Öz hipotezlərini yoxlayan tədqiqatçılar sınaqdan keçirilən insanlarda Eyzenin bütün üç dəyişən modelini aşkat etdilər: məqsədlər, mövcud sosial normalara münasibət, onların özünüdərk səviyyəsi və özünənəzarət şkalası üzrə göstəricilər. Nəticədə məlum oldu ki, özünüdərk səviyyəsi yüksək olan, amma özünənəzarət səviyyəsi aşağı olan insanların məqsədi davranışı ilə kifayət qədər möhkəm əlaqəlidir. Və əksinə, özünüdərk səviyyəsi aşağı olan, amma özünənəzarət səviyyəsi yüksək olan insanların davranışı şəxsi məqsədlərindən daha çox ictimai normalarla diktə olunmuşdur. Onu da əlavə edək ki, adı çəkilən üç komponentin - məqsədlərin, normaların və davranışın qarşılıqlı əlaqəsi Millerin və Qraşın tədqiqatlarında iddia edildiyi qədər də düz xətli olmaya bilər. Çox güman ki, özünənəzarət səviyyəsi individlərə əksər sosial situasiyalarda yaxşı səmt tutma imkanı verir və elə buna görə də onlar lazım olduqda öz məqsədlərinin əksinə gedərək sosial normalara əməl edə və hərəkətlərinə cörə cəza almayacaqlarından əmin olduqda və yenə də onlara sərf etdikdə öz məqsədlərinə uyğun, amma sosial normalara zidd davrana bilirlər. Planlaşdırılan davranış nəzəriyyəsi yalnız rasional, düşünülmüş davranışı proqnozlaşdırmağa imkan verir. O da yalnız bütün dəyişənlərin bizə məluma olduğu halda. Amma insanlar heç də həmişə özlərini rasional və düşünülmüş
forumunu t ə min etm ə kl ə, ideyanın mə qs ə di Az ə rbaycanda neft sektorunda yerli şirkə tl ərin geniş kütlə sini c ə lb etm ə kdir. Xüsusi olaraq, kiçik v ə orta biznes f ə aliyy ə tin ə m ə xsus olan mü ə ssis ə l ə ri özünd ə c ə ml ə y ən EDC, neft şirkə tl ə rin ə provayder v ə sub- podratçı xidmə tl ə rini t ə min etm ə k m ə qs ə di il ə öz yardımını irə li sür ə bil ə r. EDC, 2002-ci ild ə Biznes İnkişaf İttifaqı kimi yenidən formalaşdırılaraq, t əqdim olunmuşdur. Qeyd olunan şirkə tl ə rin qeyri - r əsmi ittifaqı rə smi olaraq 2004- cü ild ə l əğv edilmişdir. Bu istiqamə td ə bir s ə b ə b, yerli biznes f ə aliyy ə tini t ə kmill əşdirmə k m ə qs ə di il ə onun konsorsium partnyorları adından 2002 -ci ild ə 25 Mü ə ssis ə M ə rk ə zinin t əşkil edilmə si ola bil ə r . Yeni regional inkişaf sxemi çə rçiv ə sind ə , biznes konsorsiumu, BP v ə partnyorlar il ə r ə smi ə laq ə , yerli t ə darükçül ə rin kredit f ə aliyy ə tin ə daxil olmasına yardım etmə k v ə mikro maliyy ə sxeml ərini inkişaf etdirmə k m ə qs ədi daşıyır. Paralel olaraq BP v ə partnyorlar il ə olan müqavil ə l ə rd ə n yerli c ə miyy ə tl ə rin istifad ə etm ə sin ə şə rait yaradan yeni vasit ə t ə kmill əşdirilmişdir. T ə nqidl ə r il ə ə laq ədar olaraq, xarici neft şirkə tl ə ri yerli s ə naye vasit ə l ə rind ə n istifad ə etm ə y ə nail olmamışlar. Lakin BP, neft sə nayesind ə ki partnyorlar kimi yerli şirkə tl ə r il ə f ə aliyy ə t göst ə rm ə kl ə kifay ə t q ə d ə r nailiyy ə tl ə r ə ld ə etmişdir. BP -y ə n ə z ə r ə n, Az ə rbaycan t ə darükçül ə rin ə ə sas ə n 2005-ci ild ə n ə tic ə l ə n ən yerli şirkə tl ə r il ə f ə aliyy ə t istiqam ə tind ə , BP-nin t əmsil olunduğu hər hansı ölkə l ə r, BK v ə ABŞ -dan sonra ölk ə d ə üçüncü geniş sə viyy ə li g ə lir x ə rcl ənmişdir. BP, ə lav ə olaraq illik 250 milyon dollar m ə bl əği ə hat ə ed ən beş il (2010) ə rzind ə Az ə rbaycanda yer alan şirkə tl ə r t ə r ə find ə n yerl əşdirilə n müqavil ə l ə rin d ə y ə rl əri ikiqat artırmağı nə z ə rd ə tutur. Bel ə ki, bu proses, kiçik, orta v ə yerli s ə viyy ə li m ə hdud m ə suliyy ə tli

60
22.	Osiguranje za zaposlene	66510000-8	2.000	Direktni sporazum	I kvartal	12 mjeseci	613800	2.000	Budžet
23.	Osiguranje za studente	66510000-8	3.000	Direktni sporazum	I kvartal	12 mjeseci	613800	3.000	Budžet
24.	Servis za čišćenje	90910000-9	15.000	Konkurentski postupak	I kvartal	12 mjeseci	613900	1200	Budžet
25.	Usluge carinskog posrednika	79223000-3	5.000	Direktni sporazum	Po potrebi	12 mjeseci	619500	5.000	Vlastiti prihodi
26.	Usluge parkinga	98351100-9	3.000	Direktni sporazum	I kvartal	12 mjeseci	613900	3.000	Budžet
27.	Periodično ispitivanje ispravnosti svih sigurnosnih sistema	72254100-1	6.000	Direktni sporazum	I kvartal	12 mjeseci	613900	6.000	Budžet
28.	Štampanje antebolonja diploma, djelovodnika i matičnih knjiga	22458000-5	6.000	Direktni sporazum	Po potrebi	12 mjeseci	613900	5.000	Budžet
USLUGE UKUPNO
RADOVI
1.	Proširivanje i testiranje fizičke mrežne infrastrukture	45310000-3 45000000-7	6.000	Direktni sporazum	Po potrebi	12 mjeseci	613900	6.000	Budžet
2.
3.
RADOVI UKUPNO
ROBE-USLUGE- RADOVI: UKUPNO
yoxlanılması üçün rübün sonunda baza müə ssis ə l ə rd ə n qiym ə tl ə r (tarifl ər) haqqında m əlumatların yazılı təsdiqinin alınması tövsiyə olunur. Satışda olan və nağd pulla ödənişi hə yata keçiril ən malların faktiki qiymə tl ə ri (ƏDV, aksiz, dövriyyə d ə n vergi v ə dig ər birbaşa v ergil ə r daxil olmaqla) qeydiyyata alınır. Ayrı - ayrı kat e qoriyalı və t əndaşlara güzəştli qiym ə tl ə rl ə satılan mallar q eyd ə alınmır. Əgər malların satışında qiymə t endiriml ə ri müv ə qq ə tidirs ə , mövsümi xarakter daşıyırsa və sonradan endirimsiz ə vv ə lki qiym ə t ə satılacaqsa, bu qiymə t endiriml ə rini v ə ya xüsusi güz əştli tə klifl ə ri qeyd ə almaq lazımdır(mə s ə l ə n, mövsümün sonunda paltar v ə ayaqqabının endiriml ə satışı). Mal qalıqlarının, xarab olmuş, öz formasını itirmiş, d efe ktli malların satış qiymə tl ə ri qeyd ə alınmır. Saxlanma müdd ə ti bit ə n mallara edil ə n endiriml ə r d ə qeyd ə alınmır. Münt ə z ə mlik qiym ə tl ə r (tarifl ər) haqqında məlumat toplanmasının ə sas prinsipl ə rind ə n biridir. Bel ə ki, qiym ə tl ə r (tarifl ə r) indeksi mü ə yy ə n zamanda qiym ə t (tarif) d əyişməsini aydınlaşdıran göstə ricidir. Buna gör ə d ə , e yni malın (xidmə tin) qiym ə tini(tarifini) h ə r ay müyy ə nl əşdirmə y ə e htiyac vardır. Əgə r növb ə ti aylarda h ər hansı malın (xidmə tin) qiym əti (tarifi) haqqında m ə lumat toplamaq mümkün deyils ə, onda malların (xidmə tl ə rin) çe şidində d əyişiklik etm ə k v ə ya baza mü ə ssis ə ni ə v ə z etm ək lazımdır. Malın ə v ə zl ə nm əsi malın ç e şidində tez-te z baş v er ə n d əyişikliklə rl ə , istehlak bazarının q eyri-sabitliyi v ə dig ə r amill ə rin t ə siri il ə ə laq ə dar m ə cburi görül ə n t ə dbirdir. Bazarda daimi v ə müv ə qq əti olaraq satışdan çıxmış malları bir -birind ə n f ə rql ə ndirm ək lazımdır. Müvə qq əti satışda olmayan mallara satışı müə yy ə n s ə b ə bl ə r ə gör ə müv ə qq əti dayandırılan və iste hsalı və satışı mövsümi xarakt e r daşıyan ə mt əə l ə r daxildir (m ə s ə l ə n, meyv ə -t ə r ə v ə z m əhsulları, müxtə lif növ paltar v ə ayaqqabılar və dig ə r mallar). Qeyri- mövsümi malların müvə qq əti olaraq satışdan çıxarıldığı zaman aşağıdakı metodlar t ə tbiq edilir.
- 14. Izjava podnosioca zahtjeva

1 . Kao odgovorno lice podnosioca Zahtjeva, pod krivičnom i materijalnom odgovornošću, potvrđujem da su svi podaci koji su navedeni u Zahtjevu i prilozima na Javni poziv istiniti i tačni. 2. Dodijeljena sredstva će se koristiti isključivo za realizaciju odobrenog projekta, a u skladu sa finansijskim planom projekta i ostalom dostavljenom dokumentacijom. 3. Kao odgovorno lice podnosioca zahtjeva obavezujem se da ću u roku od 15 dana od završetka projekta dostaviti Ministarstvu Izvještaj o namjenskom utrošku dodijeljenih sredstava. 4. Saglasan sam da se na zahtjev Ministarstva izvrši kontrola namjenskog utroška dodijeljenih sredstava i neposrednim uvidom u dokumentaciju u našim prostorijama. 5. Izvještaj o namjenskom utrošku dodijeljenih sredstava će sadržavati sljedeće dokumente: a. Detaljan opis realiziranog projekta, b. Ostvarene rezultate i učinke realiziranog projekta, c. Finansijski izvještaj o utrošku dobijenih sredstava sa sljedećim elementima: - evidenciju ukupno ostvarenih prihoda za realizaciju projekta s iznosima učešća svih sufinansijera uključujući i vlastito učešće, - pregled ukupnih ostvarenih troškova u vezi sa realizacijom projekata razvrstanih po srodnim grupama, sa posebno izdvojenim ostvarenim troškovima finansiranim iz sredstava koje je dodijelilo Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke, - kopije svih finansijsko- računovodstvenih dokumenata na osnovu kojih su izvršena plaćanja, sa posebno izdvojenim finansijsko- računovodstvenim dokumentima, kojima se pravdaju troškovi finansirani iz sredstava koje je dodijelilo Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke.

- M.P.

Potpis ovlaštene osobe podnosioca zahtjeva

---------------------------------------------------------- Datum……………………
indikatorudir. Qeyd olunan təhlil tic arət saldosunun mənfi və müsbət alınması ilə də aparıla bilər . Respublikanın beynəlxal ticarət dövriyyəsinin dəyərində idxalın dəyərinin xüsusi çəkisinin ixraca nisbətən yüksək olması ölkə iqtisadiyyatının asıllığını , inkişafdan qalmasının , makroiqtisadi taraz lığı n olmamasını və iqtisadi qıtlıq məsələsinin idxal olunan məhsullar hesabına ödənilməsini və qeyd olunannunla bərabər ixrac ın zəif inkişafını və ixrac potensialından istifadənin aşağı indikatorudir. Apa rılmış m akroiqtisadi təhlil və tənzimləmə baxımdan beynəlxal ticarət in ÜDM ilə müqayisəsi özəl əhəmiyyət kəsb edir. Qeyd olunan zaman idxal və ixrac ın dəyəri ÜDM- ın dəyərinə bölünür. Idxal kvotasi milli hökumətlər tərəfindən yerli istehsalçıları müdafiə etmək , tic arət balansının taraz lığı na çatmaq, daxili bazarda tələb və təklifi tənzimləmək eynilə də başqa bu kimi ölkələrin ayrı -seçkilik tədbirlərinə cavab hədəfilə tətbiq edilən tədbirin özəl vasitəsidir . Ixrac kvotası qlobal səviyyədə müəyyən əmtəə üzrə ümumi ixracda hər bir respublikanın payını təyin etmək və ya daxili bazarda çatışmayan əmtəələrin ixrac ının qabacının alınması hədəfilə istifadə edilir. Idxal və ixrac kvotası birlikdə beynəlxal ticarət kvotasını təşkil edirlər . Özündə idxal və ixrac kvotalarını əks etdirən beynəlxal ticarət kvotasının yüksək olması ölkəmiz üçün iqtisadiyyatın açıqlıq dərə c əsinin zəif old uğ unu sübut etmiş olac aqdır . Qeyd olunan isə öz növbəsində respublikanın ixrac potensialının effektiv istifadə edildiyi fikrini yalnışa çevirir. [Kireev A. «Mec dunarodnıyi otnoşeniyi » Moskva 1999, səh .207]

хк kvotası , -ixrac dəyərlə И И хк kvotası , -ixrac dəyərlə И И х idxal kvotası , -idxal dəyərlə И И дк д Qeyd etmək olar ki, respublika mızın unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi qarşılıqlı əlaqələrini n halini sə c iyyələndirən özəl makroiqtisadi göstəri c ilər toplusu olan tədiyyə balansında bütün unifikasiya olunmuş beynəlxalq iqtisadi əməliyyatlar özünün dəyər ifadəsini tapır . Tədiyyə balansının göstəri c iləri
Beləliklə, son onilliklərdə istehlak bazarının dəyişmə tendensiyası insanın sağlam həyat tərzinə cavab verən malların, xidmətlərin payının artması kimi müəyyən olunmuşdur. İstehlakçıların davranışına təsir edən psixoloji amillər. Sübut olunmuşdur ki, insanın davranışı əsasən onun vəziyyəti necə qavraması, necə anlaması ilə müəyyən olunur. İstehlakçının kommunikasiya müraciətlərinə (reklama, malın tanıtımına) necə cavab verdiyini, mala, onun xassələrinə necə münasibət bəslədiyini anlamaq üçün əvvəlcə insanın malı necə qavradığını anlamaq lazımdır. Qavrama prosesinə ətraf mühitdən informasiyanın seçilmə mərhələləri, alınmış informasiyanın strukturlaşdırılması, həmin informasiyanın şərh olunması və canlandırılması daxildir. Başa düşmək lazımdır ki, qavrama prosesi təkcə kənar amillərdən (mal) asılı deyil, o həm də insanın daxili etiqadından, dəyərlərindən, nəzərindən, keçmiş təcrübəsindən asılıdır. İnsanın müəyyən vəziyyəti qavramasına üç əsas amil təsir edir:

- 1) insan özü (etiqadı və nəzərləri);
- 2) qavrama prosesinin baş verdiyi situasiya;
- 3) qavranan obyekt, onun xarici görünüşü, xassələri və fərqli xüsusiyyətləri.

Qavrama prosesində əmələ gələn ümumi xətalar bunlardır:

- a) stereotiplər. İnsan yeni hadisələri stereotipə əsasən izah etməyə meyllidir. Gender stereotipi (cinsə görə - qadın zəif olmalıdır və s.), professional və etnik stereotiplər olduğu qeyd olunur;
- b) başqalarının fikri: yalnız başqaları başqa cür fikirləşdiyinə görə insan öz fikrini tamn əks istiqamətdə dəyişə bilər;
- c) neqativ təcrübə. Əgər insan nə vaxtsa müəyyən bir situasiyada neqativ təcrübə qazanmışdırsa, oxşar vəziyyət həmişə onda qeyri - obyektiv olaraq mənfi emosiyalara səbəb ola bilər. Təlim də (və ya təcrübə toplama) istehlakçının davranışına təsir edir. Məsələn, alıcı bir dəfə müəyyən markadan olan yaxşı bir televizor alır və bu televizordan razı qaldı. O belə bir nəticəyə gələcək ki, bu markanın bütün məhsulları yüksək keyfiyyətlidir. Burada eyni zamanda yaddaş
#### Mövzu 7. İstehlak davranışı xarici mühitinin determinantları: fərdlər və referent qruplar

#### Plan

- 1. Qrupların təsnifatı və onların istehlakçıya təsiri
- 2. İstehlakçı sosiallaşması

## 3. Fikir liderləri və innovasiya diffuziyaları konsepsiyaları.

- 1. Qrupların təsnifatı və onların istehlakçıya təsiri

1 Üzvlərinin sayına görə iki cür qrup var: . • İlkin olanlar (kiçiklər) - bütün üzvləri bir masanın arxasında yerləşə bilərlə, 4 -8 nəfər. • İkincilər - onların birincilərə aid edilə bilməsi üçün sayları həddən artıq çox olan üzvlərin qrupları. Əgər insan qrupun bütün üzvlərini tanımırsa, onlarla nadir hallarda epizodik olaraq ünsiyyətdə olursa, onda qrup onun üçün ikinci əhəmiyyətə malikdir. Nümunə - müxtəlif assosiasiyalar. 2. Strukturlaşma və təşkilatlanma səviyyəsinə görə . • Formal - vəzifəli şəxs, dəqiq müəyyən edilmiş rollar - siyasi partiyalar vardır; • Qeyri-formal - hər ay qəhvəxanada görüşən institut məzunları qrupu. 3. Mənsubiyyət dərəcəsinə görə. • Üzvlük - hər kiminsə məxsus olduğu və ya özünü onun üzvü kimi müəyyən etdiyi sadəcə istənilən bir qrup. Bu fərdin məxsus olduğu və qarşılıqlı əlaqədə olduğu qruplardır. Bu kollektivlərdən bəziləri ilkin və onlarla qarşılqlı təsir kifayət qədər daimi xarakter daşıyır. Bunlar ailə, dostlar, qonşular və iş yoldaşlarıdır. İlkin kollektivlər adətən qeyri -formal olur. Bundan başqa insan bir sıra ikincili kollektivlərə də məxsus olur ki. onlar bir qayda olaraq daha formaldır və onlarla qarşılıqlı əlaqə daimi xarakter daşımır. Bu müxtəlif növdən olan dini birliklər, peşə assosiasiyaları və həmkarlar kimi ictimai təşkilatlardır.
14

22.2.1. maliyyə auditi (maliyyə əməliyyatları və hesabatlarının uyğunluğunun, düzgünlüyünün, dürüstlüyünün və tamlığının müəyyənləşdirilməsi, maliyyə idarəçiliyi daxili nəzarət və əlaqəli informasiya sistemlərinin qiymətləndirilməsi); ,

- 22.2.2. səmərəlilik (performans) auditi (proqram, layihə, fəaliyyət, əməliyyat, idarəetmə və informasiya sistemlərinin qənaətliliyinin, səmərəliliyininvə nəticəliliyinin müəyyənləşdirilməsi);
- 22.2.3. uyğunluq auditi (kənar dövlət maliyyə nəzarətinin obyektləri tərəfindən qüvvədə olan hüquqi aktların tələblərinə əməl olunması vəziyyətinin müəyyənləşdirilməsi);
- 22.2.4. digər audit növləri.
- 22.3. Auditlərin keçirilməsi və nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi Hesablama Palatasının metodiki sənədləri ilə tənzimlənir.
- 22.4. Audit başlamazdan əvvəl audit qrupu kənar dövlət maliyyə nəzarəti tədbirinin keçirilməsi ilə bağlı bu Qanunun 21.9 - cu maddəsində nəzərdə tutulan vəsiqəni, audit qrupunun üzvlərinin xidməti vəsiqələrini kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektinin rəhbərinə və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsinə təqdim edir, auditin hüquqi əsasları, predmeti, müddəti, audit zamanı tərəflərin hüquq və vəzifələri haqqında məlumat verir.
- 22.5. Audit qrupu Hesablama Palatasının kənar dövlət maliyyə nəzarəti sahəsinə aid olmayan məsələləri yoxlaya və həmin məsələlərlə bağlı materiallarla tanış ola bilməz.
- 22.6. Audit qrupunun fəaliyyətinə nəzarəti auditə rəhbərlik edən Hesablama Palatasının üzvü həyata keçirir.
- 22.7. Kənar dövlət maliyyə nəzarətinin obyekti tərəfindən audit qrupuna zəruri şərait yaradılmalı, məsul şəxslər ayrılmalı, auditin predmetinə aid tələb olunan digər tədbirlər həyata keçirilməlidir. Audit qrupu texniki vasitələrdən (audio, video və foto avadanlıqlarından, surətçıxaran və skanerlərdən) istifadə etməzdən əvvəl bu barədə kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektinin rəhbərinə və ya onun nümayəndəsinə yazılı formada və onların imzası alınmaqla məlumat verməlidir. Kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektinin rəhbəri və ya onun nümayəndəsi məlumatın alınması faktını imzası ilə təsdiqləməkdən imtina etdikdə audit qrupu tərəfindən imtina aktı tərtib edilir və bu barədə hesabatda müvafiq qeydlər aparılır. Bu hal audit qrupunun texniki vasitələrdən istifadə etmək hüququnu aradan qaldırmır.

22.8. Audit zamanı ciddi maliyyə pozuntuları, habelə sənədlərin saxtalaşdırılması və təhrif olunması halları aşkar edilərsə, belə halların gizlədilməsinin və ya davam etməsinin qarşısının alınması məqsədilə kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektinin səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakı ilə audit qrupu tərəfindən sənədlərin adı və vərəqlərinin sayı göstərilməklə akt tərtib edilir və onun əsasında sənədlərin əsli götürülür. Bu zaman aktda müvafiq qeydlər aparılmaqla, həmin sənədlərin təsdiq edilmiş surətləri, habelə siyahısı kənar dövlət maliyyə nəzarətinin obyektində saxlanılır. Aktın bir nüsxəsi kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektinin rəhbərinə və ya səlahiyyətli nümayəndəsinə təqdim edilir. Kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektinin rəhbəri və ya səlahiyyətli nümayəndəsi aktı qəbul
qaytarılmadığı üçün inflyasionist tə sirl ər yaratmış, s tabillik proqramlarının hə yata keçirilm əsi zamanı xə zin ə nin istifad ə ed ə c əyi avansın miqdarı sürə tl ə azaldılmış və günümüzd ə bu imkan tamamil ə aradan qaldırılmışdır. Podratçı borcları: Dövl ə t üçün böyük s ə rmay ə l ə ri h ə yata keçir ən podratçılara Podratçı borcları vermiştir. Bu borcların müddə ti 10 il ə çat dığı halda, verildiyi anda pula çevrilm ə si, M ə rk əzi Bankına verilmə si v ə ziyy ə tind ə pula çevrilm ə si, dövl ə t h ərraclarında t ə minat olaraq göst ə rilm ə si mümkün o lduğuna görə qısa müddə tli borc xüsusiyy ə tin ə malik olmuşdur . Qısamüddə tli xarici borclar: Dövl ətin xarici podratçı şirkə tl ə r ə b ə zi obyektl ə rin tikintisi s ə b ə bind ə n borc lanması (yə ni dövl ət adına dövl ə tin s ə rh ə dl ə ri içind ə xarici podratçılar tə r ə find ə n tikil ə n binalar, qurğular üçün borc lanma), Beyn ə lxalq t əşkilatlara edil ə n borclanmalar bu borclar a daxildir .Qısa müddə tli xarici borclanmalar Beyn ə lxalq Valyuta Fondu v ə kommersiya banklarından edilən borc şə klind ə dir. Uzunmüdd ə tli borclar: Uzun müdd ə tli borclar müdd ə ti 1 ild ə n daha uzun müdd ə t ə alınmış borclardır. Büdc ə k ə srl ə rini il sonunda bağlanmadıqda uzun müdd ə tli borclanmalarla bağlanılır. Kapital bazarlarında edilə n borclanmalar uzun müdd ə tli borc lanmalardır. Uzun müdd ə tli bor clar qısa müddə tli borclara nisb ə td ə faiz nisb ə ti daha yüks ə k olan borc lardır. X ə zin ə nin uzunmüdd ə tli borcu İ stiqrazlar(T ə hvill ə r): Günümüzd ə dövl ə t büdc ə si içind ə yer alan istiqrazlar dövl ə t istiqrazları v ə xüsusi m ə qs ə dli istiqrazlardan ibar ə tdir. Büdc ə k ə srl ə ri il ə ə laq ə dar büdc ə qanunlarında göstə ril ə n s ə rh ə dl ə r daxilind ə dövl ə t istiqrazları emissiya edil ə r ə k büdc ə k ə srl əri bağlanmağa çalışılır. Emissiya edil ə n dövl ə t istiqrazları 1 ild ə n daha uzun müdd ə t ə ixrac edilir v ə uzunmüdd ə tli dövrd ə dövl ə t borclarının böyük bir qismini tutur. Beyn əlxalq Kapital bazarlarında edilə n borclanmalar da uzunmüdd ə tli borclara daxil edilir.
времени, полученная делением расчетной нормы рабочего времени при 40 - часовой рабочей неделе для пятидневной рабочей недели, установленной Министерством труда и социальной защиты на год, в котором заключен договор аренды движимого имущества, на 12 месяцев.

- 8. Определенный в соответствии с настоящим Положением или установленный по соглашению сторон размер арендной платы указывается в договоре аренды.
- 9. Арендная плата уплачивается арендатором в белорусских рублях, если иное не установлено настоящим Положением.

10. Арендная плата, полученная от сдачи в аренду движимого имущества, остается в распоряжении арендодателя, за исключением случая, предусмотренного в абзаце третьем подпункта 1.2 пункта 1 Указа, утвердившего настоящее Положение, а также случаев, установленных местными Советами депутатов.

- 11. Расходы арендодателя по обслуживанию, энергообеспечению и другие расходы, связанные с работой арендуемого движимого имущества, не включаются в арендную плату и оплачиваются арендатором отдельно по соглашению сторон на основании фактических затрат. Оплата таких расходов может производиться на основании отдельных договоров, заключаемых между арендодателем и арендатором.
- 12. При сдаче в аренду транспортного средства с предоставлением услуг по управлению и технической эксплуатации (аренда транспортного средства с экипажем) арендатор кроме арендной платы, определенной в соответствии с настоящим Положением, оплачивает арендодателю стоимость данных услуг в соответствии с законодательством и договором аренды движимого имущества.
- 13. В случае передачи движимого имущества в субаренду размер арендной платы для субарендатора устанавливается в соответствии с настоящим Положением и не может превышать размера арендной платы по договору аренды данного движимого имущества.

14. При сдаче в аренду движимого имущества, находящегося за пределами Республики Беларусь, размер арендной платы определяется по соглашению сторон <*>, если иное не определено международными договорами Республики Беларусь, и арендная плата уплачивается в иностранной валюте, официальный курс белорусского рубля по отношению к которой установлен Национальным банком.

- --------------------------------

<*> По согласованию с государственными органами и организациями, в состав (систему) которых входит арендодатель.

15. Действие настоящего Положения не распространяется на определение размера арендной платы при сдаче в аренду транспортных средств железнодорожного транспорта, необходимых для осуществления перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и (или) грузов, находящихся в собственности Республики Беларусь. Расчет размера данной арендной платы производится в порядке, устанавливаемом Советом Министров Республики Беларусь.