ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
- ➢ Sorğu vermə k
- ➢ B ə l ə diyy ə nin daimi v ə dig ər komissiyalarına üzv seçmə k v ə seçilm ə k
- ➢ B ə l ə diyy ənin iclaslarında müzakirə üçün q ə rar layih ə l ə rini hazırlamaq
- v ə s.
- 2. ə l ə diyy ə l ə rin f ə aliyy ə tinin 3 t əşkilati forması vardır: 2. ə l ə diyy ə l ə rin f ə aliyy ə tinin 3 t əşkilati forması vardır:
- ➢ İclaslar
- ➢ Daimi komissiyalar
- ➢ Başqa komissiyalar
- B ə , b ə l ə diyy ə üzvl ərinin ümumi yığıncağı başa B ə , b ə l ə diyy ə üzvl ərinin ümumi yığıncağı başa ə l ə diyy ə iclasları düşülür. O, daimi fə aliyy ə t göst ə r ə n yerli özünüidar ə etm ə orqanıdır. B ə l ə diyy ə iclaslarında yerli ə h ə miyy ə tli sosial, iqtisadi, m ə d ə ni v ə dig ə r m ə s ə l ə l ə r h ə ll edilir. B ə l ə diyy ə iclasları ayda bir də f ə d ə n az olmayaraq çağrılır. İclasların çağırılması mə s ə l ə sini b ə l ə diyy ə nin s ə dri h ə ll edir. B ə l ə diyy ə s ə dri b ə l ə diyy ə iclasında seçilir.
- B ə l ə diyy ə iclasları bə l ə diyy ə üzvl ərinin yarıdan çoxu iştirak etdikdə s ə lahiyy ə tlidir. B ə l ə diyy ə iclasları bə l ə diyy ə üzvl ə rinin t ə l ə bi il ə d ə çağrıla bil ə r. Bunun üçün b ə l ə diyy ə üzvl ə rinin 3/1 hiss ə sinin t əşə bbüsü t ə l ə b olunur. B ə l ə diyy ə iclasları bə l ə diyy ə üzvl ə rinin t ə l ə bi il ə d ə çağrıla bilə r. İclaslar protokollaşdırılır.
- B ə l ə diyy ə üzvl ə rinin f ə aliyy ə ti b ə l ə diyy ə qulluğu hesab edilmir.
- B ə l ə diyy ə iclaslarında baxılan mə s ə l ə l ə r ə dair q ə rarlar q ə bul olunur. B ə l ə diyy ə q ərarları bə l ə diyy ə üzvl ə rinin sad ə s əs çoxluğu ilə q ə bul edilir. Yalnız yerli vergilə r v ə öd ənişlə r il ə bağlı qə rarlar b ə l ə diyy ə üzvl ə rinin 3/2 s əs çoxluğu ilə q ə bul edilir. Bu q ə rarlar b ə l ə diyy ə nin s ə dri t ə r ə find ə n imzalanır.
- B ə l ə diyy ə l ə r öz s ə lahiyy ə tin ə aid m ə s ə l ə l ə rin qabaqcadan n ə z ə rd ə n keçirilm ə si, b ə l ə diyy ə nin q ərarlarının hə yata keçirilm ə sin ə yardım göst ə rilm ə si, b ə l ə diyy ə nin tabeliyind ə olan mü ə ssis ə , idar ə v ə t əşkilatların f ə aliyy ə tin ə n ə zar ə t etm ə si üçün daimi v ə başqa komissiyalar yaradıla bil ə r. Bu komissiyalar z ə rur ə t yaranarsa, s ə lahiyy ə ti daxilind ə f ə aliyy ə tinin t əmin olunması mə qs ə di il ə ekspertl ə r d ə v ə t ed ə bil ə r.
- Daimi komissiyalar b ə l ə diyy ə iclaslarında seçilir. Onlar bə l ə diyy ə qarşısında mə suliyy ət daşıyır və ona hesabat verir. Daimi komissiyalar b ə l ə diyy ə üzvl ə rind ə n seçilir. B ə l ə diyy ə l ər aşağıdakı daimi komissiyaları yarada bil ə rl ə r:
- ➢ Yerli büdc ə m ə s ə l ə l əri daimi komissiyası
- ➢ Yerli sosial m ə s ə l ə l əri daimi komissiyası
- sosial siyas ə tin obyekti - c ə miyy ə td ə müxt ə lif m əna daşıyan və müxt ə lif formalarda t ə zahür olan sosial prosesl ə r; - sosial siyas ə tin subyektl ə ri v ə obyektl əri arasında olan ə laq ə ni t ə nziml ə y ə n normativ - hüquqi aktlar sistemi. Konkret m ə s ə l ə l ə r h ə ll edildikd ə bu struktura başqa elementlə r d ə ə lav ə edilir. Bu elementl ə rd ə n ə n vacibi sosial t əminatdır.
Hüquqda Hüquqda şə xsin v ə t əndaşlığının olmaması anlayışı da mövcuddur. V ə t əndaşlığı olmayan şə xsl ə r - Az ərbaycan Respublikasınin v ə t əndaşı olmayan və başqa dövlə tin v ə t əndaşlığına mə nsub olmayan şə xsl ə rdir. V ə t əndaşlığı olmayan şə xsin hüquq v ə v ə zif ə l ə ri ə h ə miyy ə tli d ə r ə c ə d ə azalır, tə crüb ə d ə müxt ə lif ç ə tinlikl ər meydana çıxır. Və t əndaşlığı olmayan şə xsl ə r heç bir dövl ə tl ə sıx ə laq ə l ə r ə malik olmur. H əmin şə xsl ə r ə münasib ə td ə «Əcnə bil ə rin v ə v ə t əndaşlığı olmayan şə xsl ə rin hüquqi v ə ziyy əti haqqında» Azərbaycan Respublikası qanunu tə tbiq olunur. Konstitusiyanın 69 -cu v ə 70-ci madd ə l ə ri d ə ə cn ə bil ə rin v ə v ə t əndaşlığı olmayan şə xsl ərin hüquqlarını, siyasi sığınacaq hüququnu tə nziml ə yir. Əcnə bil ə rl ə bağlı 3 hüquqi rejim mövcuddur:

- ❖ Liberal rejim - dövl ə tin ə cn ə bil ə r ə öz v ə t əndaşlarına münasibə td ə daha çox hüquqi status verm ə si
- ❖ Xüsusi rejim - ə cn ə bil ə rin hüquqi v ə ziyy ə tinin v ə t əndaşların

hüquqi statusundan m əhdud olması

- ❖ Milli rejim - ə cn ə bil ə rin hüquqi v ə ziyy ə tinin b ə zi istisnalarla v ə t əndaşların hüquqi statusuna bə rab ə rl əşdirilmə si

Az rejim Az rejim ərbaycan Respublikasında qüvv ə d ə dir. Əcnə bil ə r Az ərbaycan Respublikasında tə hsil hüququna, daimi yaşayırlarsa sosial tə minat hüququna m ə nzil hüququna malikdirl ə r. Ə cn ə bil ə r v ə v ə t əndaşlığı olmayan şə xsl ə r h ə rbi xidm ə t ə çağrıla bilmə z, siyasi v ə dini f ə aliyy ə tl ə m əşğul ola bilmə z, siyasi hüquq v ə azadlıqlardan istifad ə ed ə bilm ə z, hakim, prokuror, notarius v ə s. bir sıra və zif ə l ə rd ə işlə y ə bilm ə zl ə r. Siyasi sığınacaq hüququ - v ə t ə nind ə özünün siyasi baxışlarına və ya dini ə qid ə sin ə gör ə t ə qib olunan ə cn ə bil ə r ə v ə v ə t əndaşlığı olmayan şə xsl ə r ə verilir. Siyasi ə qid ə sin ə gör ə , habel ə Az ərbaycan Respublikasında cinay ət sayılmayan ə m ə l ə gör ə t ə qib edil ən şə xsl ərin başqa dövlə t ə verilm ə sin ə yol verilmir. Az ərbaycan Respublikası ə razisind ə son beş il ə rzind ə yaşayan və Az ərbaycan Respublikasının dövlə t dilini bilm əsi haqqında sə n ə d t ə qdim ed ə n ə cn ə bi v ə v ə t əndaşlığı olmayan şə xs m ənşə yind ə n, irqi v ə milli m ə nsubiyy ə tind ə n, cinsind ə n, t ə hsilind ə n, din ə münasib ə tind ə n, siyasi v ə başqa ə qid ə l ə rind ən asılı olmayaraq, öz xahişi ilə Az ə rbaycan Respublikası və t əndaşlığına qə bul edil ə bil ə r. V ə t əndaşlıq mə s ə l ə l ə rini Prezident h ə ll edir. Bunun üçün v ə t əndaşlıq mə s ə l ə l ə ri il ə bağlı komissiya f ə aliyy ə t göst ə rir. V ə t əndaşlığın ə ld ə edilm ə sinin əsas üsulları aşağıdakılardır:
263. Reklam n ə dir?

- A) ümumi kommunikasiya sistemidir

B) marketinqin daxili əlaqələndirilməsidir

- B) marketinqin daxili əlaqələndirilməsidir marketinqin
- C) yalniz 1 fəaliyyət növü ilə qarşılıqlı əlaqədə həyata kecirilən marketinq sistemidir
- D) marketinqin xarici əlaqələndirilməsidir
- E) marketinqin əsas məqsədinə nail olmağa mane yaradan kommunikasiya sistemidir

264. Reklam f ə aliyy ətinin qarşisinda duran mə qs ə dl ər? dolğun cavabi tapin:

- A) firma,firmanin məhsul və markasına üstünlük verilməsi, məhsulun bu və ya digər parametrlerini, onun tətbiq sahələrini və s.istehlakçıların yadına salmaq və bununla da satışın həcminin stabilləşdirilməsinə nail olmaq
- B) məhsulun bu və ya digər parametrlərini onun tətbiq sahələrini və s. istehlakciların yadına salmaq
- C) məhsul satışını bərabərləşdirmək
- D) konkret məhsula təlabatı azaltmaq
- E) istehlakçını cəlbetmə

265 . Reklamın marketinq təsnifatı nə yi özünd ə birl əşdirir?

- A) reklamın kimin adından verilməsi uzrə novlərə ayrılmasını, bu zaman hər 1 reklam növünün əhatə etdiyi auditoriyaya görə hansı reklam vasitəsilə yayılmasına görə hansı əsas və məqsəd üçün verilməsinə görə daha xırda xüsusi növlərə ayrılmasını
- B) reklamın budcəsini muəyyənləşdirməyi
- C) istehlakçıları cəlbetməyi
- D) firmadaxili munasibətler
- E) satışın həcminin
Faiz d ə r ə c ə si riski d əyişə n faiz d ə r ə c ə l ə rind ə n ibar ə tdir, bu da bazar d ə y ə rin ə v ə investisiyaların rentabelliyinə t ə sir göst ə rir. Faiz d ə r ə c ə sinin d əyişmə sinin ə n böyük t ə siri sabit g ə lir al ə tl ə rin ə - ə man ə tl ə r ə , istiqrazlara t ə sir göst ə rir. Faiz d ə r ə c ə sinin artması bazarda faiz də r ə c ə l ərinin artmasına sə b ə b olur - depozitl ə r üzr ə faiz v ə buraxılmış istiqrazlar üzrə g əlir artmağa başlayır. Eyni zamanda, artıq buraxılmış istiqrazlar üçün qiym ə tl ər düşür ki, onların gə lirl əri cari bazarın yekunlarına cavab verir. Bank depozitl ə ri sahibl ə rinin riski, köhn ə faiz d ə r ə c ə l ə rind ə faiz ə ld ə etdiyind ə n, y ə ni hazırda depozit açanlardan daha aşağı gə lir ə ld ə edir. Faiz d ə r ə c ə l ə ri d ə fond bazarına t ə sir edir. Faiz d ə r ə c ə l ərinin artması demə kdir ki, m ə nf əət artımından qorxuya və biznesin möhk ə mliyin ə s ə b ə b olan, faiz d ə r ə c ə l ə rinin yüks ə lm ə sin ə , s ə hml ə rin satılmasına və istiqrazlarının yüksə lm ə sin ə g ətirib çıxarılan istiqrazlara yönə ldil ə n investorlara borcların də y ərinin artması demə kdi. Likvidlik riski, investorun aktivi tez v ə z ə r ərsiz satmağı və nağd pul ə ld ə ed ə bilm ə y ə c ə yini bildirir. Aktivl ər likvidlik baxımından fə rql ə nir - yüks ə k likvid aktivl ə r h əmişə satmağı asanlaşdırır, həmişə alıcılar çoxdur. Aşağı sə viyy ə li satmaq daha ç ə tindir, çünki az v ə ya heç bir alıcı olmaya bilə r. Qiym ətli kağızların likvidliyi ticarə tin h ə cmin ə gör ə asanlıqla qiymə tl ə ndiril ə bil ə r - h ə cmi n ə q ə d ər çox olsa, kağız daha sıx olur. Bundan ə lav ə , aktivl ə rin yerl əşdirilmə sin ə dair bir qabiliyy ət yalnız risklə ri azaltmaqla yanaşı portfelin kârlılığını da artıra bilə r. Bir investor üçün ə n böyük risk sermayeyi itirm ə riskidir. Yalnız nominal baxımdan deyil, eyni zamanda real mə nada, y əni kapitalın satın alma gücü və onun g ə tirdiyi g ə liri itirm əsi baxımından da bu belə dir. İnflyasiya hə r il böyüm əsi yoxdursa, kapitalın satın alma gücünü azaldır. Buna görə investor üçün ə n mühüm risk v ə onun daimi baş ağrısı inflyasiyadır. İnvestorun daha az ə h ə miyy ətli bir riski yanlış qə rar q ə bul etm ə k s ə hv etm ə k riskidir. Bu riskl ə ri nec ə azaltmaq olar? İnflyasiya riski inflyasiya keçə n aktivl ə r ə investisiya qoymaqla azalda bil ə r. S ə hv etm ək riski, investisiya bacarığınızı və
4. számú melléklet

## AJÁNLATTÉTELI LAP

Ajánlatkérő tölti ki!
Műszaki tartalom	Darabszám	Vállalkozói ár
Trasfer switch (AP4423)	12 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
C14 csatlakozó	60 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
C20 csatlakozó	12 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
16A 2P+F csatlakozó aljzat (femail)	6 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
APC szünetmentes áramforrás SRT5KXLI	1 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
APC Akku csomag SRT192BP	6 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
PDU (AP8959)	8 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
Trasfer switch (AP4423)	8 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
C14 csatlakozó	80 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
C20 csatlakozó	16 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
16A 2P+F csatlakozó aljzat (femail)	8 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
TS8- rendezőszekrény perforált ajtókkal 2200x800x1000 (7830.340)	1 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.
Berendezés tálca 600-900mm-ig állítható (7063.720)	6 db	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.

Mindösszesen	…………………..Ft+…………….ÁFA=…………...….Ft.

Kelt: …………….,201 7 . …………….. \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ Cégszerű aláírás
dövrünün qiym ə ti il ə dövrü üçün Laspeyresin indeksi bölünsün baza dövrünün b t qiym ə ti il ə baza dövrü üçün Lapeyresin indeksi. Y ə ni,

Mal v ə xidm ə tl ə r d ə sti üçün istifad ə edil ə n bu indeksl ər arasında qarşılıqlı ə laq ə vardır. İnd eksl ə r n ə z ə riyy ə sind ə n m ə lumdur ki, ə g ə r qiym ə tin v ə fiziki h ə cmin d əyişməsi arasında mə nfi korre lyasiya vardırsa, onda Lasp eyresin inde ksi Paaş enin indeksind ə n yüks ək olur. Əksinə , ə g ə r qiym ə tin v ə fiziki h ə cmin d əyişməsi arasında müsb ə t korre lyasiya vardırsa, onda Paaş enin indeksi Laspeyresin indeksind ə n yüks ə k olur. M ə lumdur ki, iste hlakçı bazarda qiymətin formalaşmasına tə sir göst ə r ə bilm ə y ə n subyektdir. O, qiym ə tin d əyişmə sin ə reaksiya verir v ə buna da iqtisadi ə d ə biyyatda ə v ə zetm ə nin s ə m ə r ə si de yilir. Əvə zetm ə ad ə t ə n qiym ə t v ə miqdar nisb ə ti arasında mə nfi korre lyasiya yaradır və bu zaman Laspeyresin inde ksi Paaş enin indeksind ə n böyük olur v ə onlar arasındakı kənarlaşma zaman etibaril ə artmağa m eyl edir [9,20,26]. Lou, Laspeyres v ə Paaş e indeksl əri arasında da müə yy ən qarşılıqlı ə laq ə vardır. Bel ə ki, ə g ə r qiym ə t inde ksinin dinamikası sabit uzunmüdə tli meyll ə xarakte rizı olunarsa, dem ə li ə v ə zetm ə s ə m ə r əsi vardır və Lou indeksi Laspeyresin, h ə mçinin Fiş erin v ə Paaş enin indeksind ən böyük olur. Əgə r dövrü dövründ ə n ə vv ə ldirs ə , b 0 bu şə raitd ə bu indeksl ər arasında aşağıdakı ə laq ə l ə r yerin ə yetirilir. Lounun indeksi Laspeyresin indeksi Fiş erin indeksi Paaş enin indeksi    Zaman etibaril ə dövrünün v ə ziyy ə tinin seçilm ə sinin mühüm ə h ə miyy əti vardır. b Qiym ə t v ə ə v ə zetm ə nin uzunmüdd ə tli me yli haqqındakı fə rziyy ə y ə gör ə zaman etibaril ə dövrü geri ç ə kil ə rs ə Lounun indeksi yüks ə l ə c ək, qabağa çə kil ə rs ə azala- b caqdır. Ona görə d ə indeksl ə r siste minin formalaşdırılması və he sablanması tə c- rüb ə sind ə bu cür nisb ə tl ə rin n ə z ə r ə alınması vacibdir. İnd eksl ə r n ə z ə riyy ə sind ə mühüm ə h ə miyy ə t veril ə n indeksl ə rd ə n biri d ə Yanga indeksidir. Bu inde ks düstur şə klind ə aşağıdakı kimi ifadə edilir.
- - умение самостоятельно определять цели деятельности и составлять планы деятельности; самостоятельно осуществлять, контролировать и корректировать деятельность; использовать все возможные ресурсы для достижения поставленных целей и реализации планов деятельности; выбирать успешные стратегии в различных ситуациях;
- - умение продуктивно общаться и взаимодействовать в процессе совместной деятельности, учитывать позиции других участников деятельности, эффективно разрешать конфликты;
- - владение навыками познавательной, учебно - исследовательской и проектной деятельности, навыками разрешения проблем; способность и готовность к самостоятельному поиску методов решения практических задач, применению различных методов познания;
- - готовность и способность к самостоятельной информационно - познавательной деятельности, включая умение ориентироваться в различных источниках информации, критически оценивать и интерпретировать информацию, получаемую из различных источников;
- - владение языковыми средствами - умение ясно, логично и точно излагать свою точку зрения, использовать адекватные языковые средства;
- - владение навыками познавательной рефлексии как осознания совершаемых действий и мыслительных процессов, их результатов и оснований, границ своего знания и незнания, новых познавательных задач и средств их достижения;
- - целеустремленность в поисках и принятии решений, сообразительность и интуиция, развитость пространственных представлений; способность воспринимать красоту и гармонию мира;
- - умение определять цели, составлять планы деятельности и определять средства, необходимые для их реализации;
- - использовать различные виды познавательной деятельности для решения информационных задач, применять основные методы познания (наблюдение, описание, измерение, эксперимент) для организации учебно - исследовательской и проектной деятельности с использованием информационно - коммуникационных технологий;
- - использовать различные информационные объекты в изучении явлений и процессов, с которыми возникает необходимость сталкиваться в профессиональной сфере;
- - использовать различные источники информации, в том числе пользоваться электронными библиотеками, умение критически оценивать и интерпретировать информацию, получаемую из различных источников, в том числе из сети Интернет;
- - анализировать и представлять информацию, представленную в электронных форматах на компьютере в различных видах;
- - умение использовать средства информационно - коммуникационных технологий в решении когнитивных, коммуникативных и организационных задач с соблюдением требований эргономики, техники безопасности, гигиены,
Bel ə ki, dünya bazarında kə nd t ə s ərrüfatı məhsullarının qiyməti bahalaşır, belə olan halda onun istehsalında ə sas ç ə kiy ə malik olan ə m ə yin qiym ə ti d ə bahalaşacaq. İxrac olunan mə hsullardan daha çox s ə m ə r ə götürülm ə sind ə onun yaradılmasında amillə rin rolu, xüsusi ç ə kisi d ə ə h ə miyy ə t ə malikdir. T ə dqiqatlar göst ərir ki, iqtisadiyyat inkişaf etdikcə , istehsala elmi-texniki yenilikl ə r daha intensiv t ə tbiq edildikc ə h ə r yeni yaranan m ə hsulda istehsal amill əri sırasından işçi qüvv əsinin, daha doğrusu mürə kk ə b ə m əyin payı artır. İxrac olunan ə mt əə l ə rin t ə rkibind ə ixtisaslaşmış ə m ə yin ç əkisinin artırılması da ölkənin inkişafı üçün vacibdir. Bunu ə vv ə ld ə qeyd etdiyimiz kimi, V.Leontyev v ə dig ər iqtisadçıların n ə z ə riyy ə l ə ri d ə t ə sdiq edir. Müasir xarici ticar ə tl ə bağlı nə z ə riyy ə l ə rd ə n biri d ə Amerikalı neoklassik iqtisadçı Maykl Porterə m ə xsusdur. Bu n ə z ə riyy ə daha çox «Porterin dörd amili» kimi tanınır. M.Porter ölkə l ərin dünya bazarında rə qab ə t qabiliyy ə tini ə sas ə n dörd amilin mü ə yy ən etdiyini iddia etmişdir:

- ▪ Amill ərin şə rtl ə ri;
- ▪ T ə l əb şə rtl ə ri;
- ▪ Qohum v ə ona xidm ə t ed ə n sah ə l ə r;
- ▪ F irmaların strategiyası və r ə qab ə t s ə viyy ə si.

Alimin fikrinc ə , M.Porterin ölk ə l ə rin r ə qab ə t üstünlükl ə ri il ə bağlı bu n ə z ə riyy ə sin ə gör ə, dünya bazarında Azərbaycanın neft məhsulları üzrə r ə qab ə t üstünlüyün ə malik olması ilə bağlı nə tic ə çıxır. Çünki iqtisadçının nə z ə riyy ə sind ə göst ə ril ə n h ə r dörd amil neft m əhsulları istehsalı və ixracı sahə sind ə mövcuddur. Bu aşağıdakılardan ibarə tdir:

- 1. Göst ə ril ə n qeyd edil ə n sah ə d ə ə sas istehsal amilll ə rind ə n olan ə m ə k resursları və neft ehtiyatları neft emalı s ənayesinin inkişafı üçün geniş imkanlar açır;
- 2. Respublikanın neft məhsullarına istə r daxili, ist ə rs ə d ə dünya bazarında tə l ə bat ilb əil artır;
- 3. Respublikanın neft emalı və umimiyy ə tl ə neft sektorundakı mü ə ssis ə l ərin inkişaf strategiyası müasir tə l ə bl ə r ə uyğun qurulmuş, yeni
olunmuşdur. Azə rbaycan BMT- nin xüsusi qurumları qismində BMT- nin İnkişaf Proqramı (BMTİP) və BMT-nin S ənaye İnkişaf Təşkilatı (UNİDO) ilə xüsusi ə laq ə l ə r ə malikdir. BMTİP yeni iş yerlərinin açılması və iqtisadiyyatın inkişafı üçün Az ə rbaycan Hökum ə tin ə yardım edir. D unya Bank bazar iqtisadiyyatına keçid üzr ə islahat proqramlarının hə yata keçirim ə si, makroiqtisadi stabill əşdirmə v ə neft g ə lirl ə rinin idar ə edilm ə si, infrastrukturun b ə rpa edilm ə si, t ə hsil, s ə hiyy ə , enerci sektoruna inıvestisiyaların cə lb edilm ə si sah ə sind ə t ə dbirl ə r, k ə nd t ə s ərrüfatında və ümumiyy ə tl ə qeyri- neft sektorunda artım və yeni iş yerlə rinin açılması sahə sind ə Respublikaya yardım e dir. AYİB - nın 1998 -ci ild ə «Çıraq ilkin neft layihə si» ölk ə mizd ə ixrac bazarlarının genişlə ndirilm ə si istiqam ə tind ə xüsusi rol oynamışdır. Bundan başqa, «Regional ticar ə tin d ə st ə kl ə nm əsi proqramı»nın (2002) ölkə nin ixrac potensialından sə m ə r ə li istifad ə edilm ə sind ə rolu ə v ə zsizdir. 1999-cu ild ə Az ə rbaycan hökum ə ti il ə birg ə «Transqafqaz D ə miryolu X ə tti» v ə «Bakı Limanının İnkişafı» ilə bağlı lahiyə l ərin reallaşdırılması ixrac potensialının artırılması istiqamə tind ə çox ə h ə miyy ətli addımlardandır. Respublika Dunya Bank qrupuna daxil olan Beyn ə lxalq Maliyy ə Koorparasiyası (BMK) ilə ə m əkdaşlığının ə sas istiqam ə tl əri siyahısına daxil olan ixraca istiqam ə tl ənmiş, xarici valyuta cə lb ed ə n ə sas istehsalda v ə ya infrastruktur sah ə sind ə öz ə ll əşdirmə si n ə z ə rd ə tutan r ə qab ə tqabiliyy ə tli sah ə l ə r ə birbaşa xarici investisiyaların qoyulmasını hə v ə sl ə ndirm ə k; qeyri-neft sektorunda, neft, qaz v ə dig ə r ə laq ə li sah ə l ə r ə m ə hsuldar s ə rmay ə l ərin qoyulmasında katalizator kimi çıxış etm ə k» kimi bir v ə zif ə ni yerin ə yetirilm ə si ölk əmizin ixrac potensialından istifad ənin effektlivliyini artırmış olur. Bu faktı da qeyd etmə yiniz yerin ə düşə rdi ki, «Bakı - Tbilisi Ceyhan» neft ixracı boru kə m ə ri layih əsininin reallaşdırılmasında BMK- nın rolu nu xüsusi olaraq göst ə rm ək lazımdır.
- 7. E- hökumət dövlət idarəçiliyində İKT - dən istifadə edilməsidir və həftənin 7 günü sutkanın 24 saatında informasiya və dövlət xidmətinin elektron göstərilməsidir.
- 8. E- hökumət özündə texnoloji, iqtisadi, sosial və siyasi aspektləri birləşdirən, dövlət orqanlarının qarşılarında duran vəzifələrin həllini dəyişən üsullarla icra etmək məqsədilə yaradılmış bir infrastrukturdur. 'E - hökumət' iqtisadi (gəlirlərin artması, maliyyə idarəçiliyinin yaxşılaşması və s.), sosial (səhiyyənin və ekologiyanın yaxşılaşması, ictimai asayişin möhkəmlənməsi, xidmətlərin keyfiyyətinin artması və s.) və siyasi (şəffaflığın və korrupsiya ilə mübarizənin yüksəlməsi, dövlət informasiyasının inkişafı və s.) məsələləri həll edir.
- 9. E- hökumət idealda bütün vətəndaşları təkmilləşdirilmiş dövlət xidmətlərinə sadə və sürətli çıxışla təmin etməli, cəmiyyətə hökumət informasiyasını idarəetmə yollarını köklü surətdə dəyişməklə çatdırmalı, onlara dövlətin idarəedilməsində öz konstitusiya hüquqlarını reallaşdırmağa imkan verməlidir.
- 10. Əsas vəzifələri aşağıda sadalananlar olan dövlət qulluğunun avtomatlaşdırılması: vətəndaşların bütün lazımi dövlət məlumatlarına sərbəst çıxışının təmin edilməsi, vergilərin yığımının təşkili, patent və nəqliyyat vasitələrinin qeydiyyatı, lazımi məlumatların verilməsi, müqavilələrin bağlanması, dövlət aparatına lazım olan materialların və ləvazimatın alınmasına sifarişlərin yerinə yetirilməsi.

Şəkil 1 - də müasir idarəçilikdə İKT - dən istifadənin bir çox daxili və xarici üstünlüklərə malik olduğu aydın görünür.
d ə bir çox sah ə istehsalların inkişafına dair investisiya qoyuluşlarının hə yata keçirilm ə sin ə z ə rur ət yaranır. Bu daha çox özə l bölm ə t ə r ə find ən iri miqyaslı sə naye layih ə l ə rinin h ə yata keçirilm ə imkanlarının məhdud olması ilə bağlıdır. Fikrimcə , ölk ə mizd ə s ənaye inkişafının tə min edilm ə sind ə dövl ət investisiyalarının rolu böyükdür v ə bu investisiyaların özə l bölm ə nin t ə r ə qqisin ə t ə sirinin n ə z ə r ə alınması olduğca vacibdir. Bundan ə vv əl qeyd olunduğu kimi, sə naye siyas ə ti planlaşdırılarkə n öz ə l bölm ənin laızmlı sə viyy ə d ə inkişaf etmə y ə n s ə naye sah ə l ə ri d ə qiq mü ə yy ən olunmalı və dövl ət investisiyaları mə hz bu sah ə l ə r ə yön ə ldilm ə lidir. Bel ə ki, iqtisadi inkişafı məhdudlaşdıran və z ə ifl ə d ən disproporsiyaların aradan qaldırılması mə qs ə di il ə dövl ə t t ə r ə find ə n t ə dbirl ərin reallaşdırılması zə ruridir. Bununla bel ə , ölk ə d ə s ə naye sah ə l ə rinin r ə qab ə t qabiliyy əti onlara bağlı olan digə r sah ə l ərin mövcuduluğu ilə ə lag ə li olur. Buna gör ə d ə , dövl ə tin s ə naye siyas əti ayrı - ayrı sə naye sah ə l ə rinin qarşılıqlı ə laq əli inkişafını nə z ə r ə almalıdır. Bunun üçün dövl ə tin maliyy ə l əşdir diyi sah ə l ərin inkişafının başqa sah ə l ərin inkişafına nec ə t ə sir göst ə rm ə si mü ə yy ə n edilm ə lidir. S ə naye siyas ətinin qarşısında duran prioritet mə qs ə dl ə rin h ə yata keçirilm ə sind ə vergi siyas əti vacib rol oynayır. Sə nayenin r ə qab ə tqabiliyy ə tin ə t ə sir ed ə n vergi vasit ə l ə rin ə ə mlak, m ə nf əət, yol vergisinin tarıflərinin aşağı salınması, investisiya qoyuluşlarının artırılmasını stimullaşdıran vergi güzəştlə rinin h ə yata keçirilm ə si v ə s. aiddir. Vergil ə r qiym əti formalaşdıran müüm element olduğu üçün onları n s ə viyy ə sinin d əyişmə si ölk ə daxilind ə qısamüddə tli dövr üçün s ə naye mü ə ssis ə l ə rinin g ə lir s ə viyy ə sin ə , uzunmüdd ə tli dövrd ə is ə daxili bazarda s ə naye m əhsullarına olan tə l ə b h ə cmin ə ə h ə miyy ə tli t ə sir gös ə rir. Bu nöqteyi n ə z ə rd ə n, vergil ə rin s ə viyy ə sinin azaldılması ölkə d ə istehsal olunan m əhsulların qiymə tinin aşağı düşmə sin ə v ə uyğun olaraq r ə qab ə t qabiliyy ə tinin yüks ə lm ə sin ə g ə tirib çıxarar . Ölk ə d ə s ə nayenin r ə qab ə t qabiliyy ətinin formalaşmasında pul -kredit al ə tl ə ri d ə ə h ə miyy ətli rol oynayır. Öz növbə sind ə pul-kredit al ə tl ə ri ölk ə iqtisadiyyatında maliyy ə sabitliyinin t əmin olunmasında önə mli rol oynamaqla s ə nayenin mühüm sah ə l ərinin inkişafının stimullaşdırılması mə qs ə dini özünd ə c ə ml ə ndirir. Bu nöqteyi