### 2.4. Bütün uşaqlar üçün uşaq yönümlü ə dal ə t mühakim ə si

########## 'Mə n narahatlıqlarımı və fikirl ə rimi utanmadan v ə öz inanclarıma görə qorxudulmadan s ə sl ə ndir ə bil ə c ə yim virtual m ə kana sahib olmaq ist ərdim' 'Polis ə m əkdaşları bizimlə müqayis ə d ə immiqrantlar v ə qaçqınlarla daha q əddarcasına rə ftar edirl ər'

38. Avropa Şurası üzv dövlə tl ə r ə uşaq yönümlü ə dal ə t mühakim ə si sisteml ə rin ə nail olmaq baxımından də st ə k göst ə rm ək üçün artıq standartlar, hesabatlar və tövsiy ə l ə r q ə bul edib. Bununla bel ə , ə dal ə t mühakim ə si sisteml ə ri çox vaxt böyükl ər üçün qurulmuş bir mühitdir , çünki onlar qanunla t ə masda v ə ziddiyy ə td ə olan uşaqların xüsusi ehtiyaclarını tanımır və n ə z ə r ə almır. Cinayə t m ə s ə l ə l əri (uşaqların qurban, şahid və ya t ə qsirkar ola bildiyi), mülki m ə s ə l ə l ə r (ail ə qanunvericiliyi il ə bağlı) və inzibati m ə s ə l ə l ə ri (v ə t əndaşlıq, uşaq müdafi ə si, yerl əşdirmə v ə qayğı və ya miqrasiya prosedurları ilə bağlı) ehtiva edə n m ə hk ə m ə prosesl əri zamanı, onlardan ə vv ə l v ə sonra uşaqların üstün mə nafeyi v ə onların baxışları heç d ə h ə r zaman kifay ə t q ə d ə r n ə z ə r ə alınmır. 39. Ədalə t mühakim ə si sistemi il ə t əmas uşaqlar üçün travmatik tə crüb ə ola bil ər. Uşaq Hüquqları üzrə Komit ə nin 24 nömr əli ümumi şə rhin ə ə sas ə n, cinay ə t ə dliyy ə si sistemin ə düşmək uşaqlara zə r ər vurmaqla, onların yetkinlik dövründə m ə suliyy ətli şə xs olmaq 45 imkanlarını azaldır. Dövl ə tl ə r cinay ə t ə dliyy ə sin ə tez-tez müraci ə t edir. Lakin Avropa 46 Şurasının standartlarına uyğun olaraq bə rpaedici ə dliyy ə y ə prioritet verilm ə lidir. Qanunla ziddiyy ə td ə olan uşaqların azadlıqdan mə hrum edilm əsi yalnız ə n sonuncu vasit ə kimi v ə ə n qısa və adekvat müdd ə t üçün n ə z ə rd ə n keçirilm ə lidir v ə azadlıqdan məhrum edilmiş uşaqlar böyükl ə rd ən ayrı saxlanılmalıdır. 40. Ədalə t mühakim ə si prosesl ərinin uşaqların ehtiyaclarına uyğunlaşdırlması onların yenid ə n travmaya m əruz qalmasının və yenid ə n z ə r ə r ç ə km əsinin qarşısını almaq üçün çox vacibdir. Uşaqlar ə dal ə t mühakim əsi sistemini başa düşə v ə ona etibar ed ə bilm ə li, ondan inamlı şə kild ə istifad ə ed ə bilm əlidir. İstintaq proseslə rind ə v ə cinay ət icraatında uşaqların üstün m ənafeyinin qorunmasıını tə min etm ə k, el ə c ə d ə cinsi zorakılığa və dig ə r formalarda 47 zorakılığa mə ruz qalan v ə ya şahid olan uşaqlara uşaqyönümlü və t ə hlük ə siz mühitd ə d ə st ə k göst ə rm ə k m ə qs ə dil ə , üzv dövl ə tl ərin xahişinə ə sas ə n, dig ə r t əşkilatlarla ə m əkdaşlıqda digə r 48 vasit ə l ə rl ə yanaşı, ə m əkdaşlıq layihə l ə ri vasit ə sil ə , Barnahaus modelinin (Uşaqların Evi) t əşviqi davam etdirilə c ək. Ədliyyə sah ə sind ə, Avropa Şurası UHK - nin 'Kommunikasiya prosedurları haqqında Üçüncü Fakültativ Protokolu'nun ratifikasiyasını, Avropa Şurasının 49 'Uşaqyönlü ə dal ə t mühakim ə si üzr ə R ə hb ər Qaydalar' ının icrasını və BMT-nin azadlıqdan məhrum edilmiş uşaqlara dair qlobal tədqiqatının tövsiyə l ə rinin yerin ə yetirilm ə sini t əşviq etmə y ə davam ed ə c ə k v ə A İ - nin 'Uşaq hüquqlarına dair Strategiya'sı ilə sinergiyalar yaradacaq.