ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
daşınacağı, necə qablaşdırılacağı, harada və hansı mə kanda istifad ə edil ə c ə yi n ə z ə r ə alınmalıdır. Dizayn s ənayenin seriya, çap işlə rind ə istehsal etdiyi m ə hsullarla m əşğul olduğundan, bir çox insanın zövqünü qane etmə lidir. Dizayn obyektl ə rinin v ə bütün s ə n ə t ə s ə rl ərinin, zaman damğasında, texniki tə r ə qqinin s ə viyy ə sini v ə c ə miyy ə tin sosial- siyasi strukturunu daşıdığını qeyd etmə kd ə maraqlıdır. Mə s ə l ə n, 20-ci ə srin başlanğıcında və hazırda tikiş və ya maşınqayırmanın necə göründüyünü, ya da adi bir d əm çaynikinin şə kilinin son s ə ks ə n il ə rzind ə nec ə d əyişdiyini göz önünə g ə tirm ə k kifay ə tdir. 1807-ci ild ə Robert Fulton adlı Amerikalı alim buxarlı maşını gə mil ə r ə t ə tbiq etdi. 1812-ci il tarixind ə ilk d ə f ə buxarlı maşın lokomotivlə rd ə istifad ə edilm ə y ə başlandı.1840 - cı ildə ilk d ə f ə okeanda buxarlı gəmi yürüşləri başladı. 1844 -cü ild ə Samuel Morze Amerika Birl əşmiş Ştatlarında ilk ticarə t m ə qs ə dli teleqraf servisini istismara verdi. 1876- cıildə Aleksandr Qrehem Bell telefonu icad etdi. Bu ill ə r ə rzind ə k ə nd t ə s ərrüfatı texnikasında irə lil əyişlə r ə ld ə olundu. Almaniya bu sah ə d ə ki bir çox prosesl ə r ə r ə hb ərlik edib. Almanlar çuğundurdan şə k ər çıxaran texnikanı icad etdi. Bir başqa alman kimyagə r süni gübr ə istehsal etdi. 1834-cü ild ə bir Amerikalı müh ə ndis bir kombayn icad edib. 1870-ci ild ə n sonra konserv yem ək emalı sürə tli bir şə kild ə artdı. 1830-1860- cı illər arasında İngiltə r ə d ə daha t ə sirli mineral l əğv üsullarının inkişaf etdirilmə sin ə paralel olaraq kömür hasilatı sürə tl ə artıb. Yüksə k d ə mir v ə polad t ə l ə bi bu üsullar say ə sind ə asanlıqla qarşılanırdı. Bu istehsal sayə sind ə 1800- 1830-cu ill ər arasında körpü, kanal, də mir yolu kimi tikintil ə r sür ə tl ə artdı. 1850 -ci il ə q ə d ə r ə sas ən İngiltə r ənin inhisarında olan sənaye inqilabı, bu tarixdə n sonra bütün Avropaya v ə Amerika Birl əşmiş Ştatlarına yayılıb. Günümüzdə is ə inkişaf etmə kd ə olan ölk ə l ə r ə doğru yönə lm ə müşahidə olunur. Dizayn s ənaye yaradıcılıq məhsullarında mühüm rol oynayır. Sə naye dizayn sah ə sin ə ev al ə tl əri, boşqablar, mebellər, maşınlar, cihazlar, sə naye qrafikl ə ri, geyim, makiyaj, fitodizayn v ə s. daxildir. Dizaynerl ə r h ər bir kadrın ən uyğun foma axtarışına yönə lm ə li, m ə hsulun ə m ək funksiyası, mə qs ə di v ə insanlarla bağlı olan ə laq ə l ərini düşünmə lidil ə r.

27
7 . Rashodi za rad Službe za civilnu zaštitu i vatrogastvo (E.K. 610000): 542.477,00 KM.

SLUŽBA ZA CIVILNU ZAŠTITU I VATROGASTVO 02/5	Budžet 2022.god.	NAMJENSKI PRIHODI 2022	DONACIJE 2022	UKUPNO BUDŽET 2022
UKUPNI RASHODI	298.837,00	243.640,00	0,00	542.477,00
610000	TEKUĆI IZDACI	298.837,00	60.800,00	0,00	359.637,00
611000	Plaće i naknade troškova zaposlenih	242.307,00	0,00	0,00	242.307,00
611100	Bruto plaće i naknade	213.470,00	0,00	0,00	213.470,00
611110	Plaæe i naknade po umanjenju doprinosa	125.846,00	0,00	125.846,00
611130	Doprinosi na teret zaposlenih	56.539,00	0,00	56.539,00
611210	Naknade za prevoz i troškove smještaja	6.720,00	0,00	0,00	6.720,00
611221	Naknade za topli obrok tokom rada	26.135,00	0,00	26.135,00
611224	Regres za godišnji odmor	4.950,00	0,00	4.950,00
611225	Otpremnine zbog odlazka u mirovinu ili u sluèaju otkaza	0,00	0,00	0,00
0,00	0,00	0,00
612000	Doprinosi poslodavca i ostali doprinosi	22.117,00	0,00	22.117,00
613000	Izdaci za materijal i usluge	51.530,00	47.800,00	0,00	99.330,00
613100	Putni troškovi	1.000,00	0,00	1.000,00
613215	Drvo	30.000,00	0,00	30.000,00
613410	Administrativni materijal i sitni inventar	1.000,00	1.000,00
613480	Ostali materijali posebne namjene	,	17.300,00	#VRIJEDNOST!
613510	Gorivo za prevoz	0,00	0,00	0,00
613710	Materijal za opravke i održavanje	0,00	0,00	0,00
613722	Usluge opravki i održavanje opreme	0,00	1.500,00	1.500,00
613723	Usluge opravki i održavanje vozila	0,00	0,00	0,00
613724	Usluge opravki i održavanje cesta, željeznica i mostova	20.000,00	14.400,00	34.400,00
613912	Usluge štampanja	0,00	1.000,00	1.000,00
613914	Usluge reprezentacije	0,00	1.000,00	1.000,00
613920	Usluge za struèno obrazovanje	0,00	1.500,00	1.500,00
613940	Medicinske i labaratorijske usluge	3.000,00	3.000,00
613974	Izdaci za rad komisija	0,00	2.000,00	2.000,00
613976	Ostali izdaci za druge samostalne djelatnosti	0,00	3.400,00	3.400,00
613983	Posebna naknada na dohodak za zaštitu od prirodnih i drugih nesreæa	530,00	270,00	800,00
613986	Doprinos za Z/O iz primitaka od druge samo. Djelat.	340,00	340,00
613987	Doprinos PIO iz primitaka druge sam.djelatnosti	550,00	550,00
613988	Porez na dohodak od druge samost djelatni i povrem rada	540,00	540,00
613990	Ostale nespomenute usluge i dadžbine	0,00	0,00	0,00
614000	Tekući grantovi	5.000,00	13.000,00	0,00	18.000,00
614241	Transferi za posebne namjene-elementarne nepogode	0,00	13.000,00	13.000,00
614324	Ostali grantovi deminiranje	5.000,00	5.000,00
615000	Kapitalni grantovi	0,00	0,00	0,00	0,00
615411	Kapitalni grant JP	0,00	0,00	0,00
821000	Izdaci za nabavku stalnih sredstava	0,00	182.840,00	0,00	182.840,00
821211	Nabavka zgrada	0,00	126.363,00	126.363,00
821213	nabavka ostali pomoæni graðevina	0,00	10.750,00	10.750,00
821220	Ostali objekti, objekti vodovoda i kanalizacije	3.500,00	3.500,00
821224	Objekti vodovoda i kanalizacije	0,00	0,00	0,00
821310	Uredska oprema	0,00	900,00	900,00
821320	Prevozna oprema	0,00	0,00	0,00
821340	Elektronska oprema i fotografska oprema	10.500,00	10.500,00
821350	Medicinska i labaratorijska oprema	800,00	800,00
3

ВСЕГО доходов	481941,0
2

общества относится к исключительной компетенции общего собрания участников этого общества. Порядок принятия решений общего собрания участников хозяйственного общества определен статьей 45 Закона о хозяйственных обществах, согласно которой решения общего собрания участников хозяйственного общества принимаются простым большинством голосов (более 50 %) лиц, принявших участие в этом собрании, за исключением случаев, предусмотренных Законом о хозяйственных обществах и уставом хозяйственного общества, когда для принятия решений по отдельным вопросам требуется квалифицированное большинство от числа голосов указанных лиц или от общего количества голосов участников хозяйственного общества либо когда решение указанными лицами или всеми участниками хозяйственного общества принимается единогласно. Таким образом, хозяйственные общества, у которых в собственности государства находится 50 %иболее акции, производят перечисление части прибыли (дохода) в бюджет в порядке и сроки, установленные Указом №637, в обязательном порядке. При наличии доли государства в уставных фондах хозяйственных обществ в размере менее 50 %вышеназванными законодательными актами не возлагается обязанность о начислении и выплате дивидендов в соответствии с Указом №637. Вместе с тем представитель государства вправе вносить предложение о рассмотрении на общем собрании акционеров хозяйственного общества вопроса о начислении и выплате дивидендов в порядке, установленном Указом №637. Следовательно, при принятии общим собранием акционеров хозяйственного общества, в уставном фонде которого доля государства составляет менее 50 %, решения о начислении и выплате дивидендов в соответствии с Указом №637такое хозяйственное общество производит их начисление и выплату в порядке, установленном Указом №637.

## 2. Подлежит ли исчислению и уплате в бюджет часть прибыли (дохода) акционерного общества с долей государства в уставном фонде более 50 %всоответствии с Указом №637 в случаях, установленных частью пятой статьи 72 Закона о хозяйственных обществах, в которых акционерное общество не вправе принимать решение об объявлении и выплате дивидендов ?

Подпунктом 1.1 пункта 1 Указа № 637 установлено, что подлежит перечислению в бюджет часть прибыли (дохода) хозяйственными обществами, в отношении которых Республика Беларусь и (или) административно - территориальная единица, обладая акциями (долями в уставных фондах) или иным, не противоречащим законодательству образом, может определять решения, принимаемые этими
Öt ə n ild ə n ə vv ə lki ilin de kabrına nisbə t ən cari ilin aylıq qiymə t indeksl ə ri vahid ç ə ki strukturuna g ətirilmiş ötə n ild ə n ə vv ə lki ilin de kabrına nisbə t ə n öt ə n ilin de kabr ayının qiymə t inde ksini cari ilin aylıq qiymə t indeksl ə rin ə vurmaq yolu il ə hesablamaq olar. Bu m ə lumatlardan istifad ə ed ə r ə k öt ə n ilin rübl ə rin ə nisb ə t ə n müvafiq olaraq cari ilin rüblük qiym ə t indeksl ə rini hesablamaq olar. M ə s ə l ə n, ə vv ə lki ilin I rübü il ə müqayis ə d ə hesabat ilin II rübünd ə ki qiym ə t d əyişmə l ə rini mü ə yy ə n etm ə k t ə l ə b olunur (faizl ə ):

Bel ə likl ə , 2013-cü ilin I rübü il ə müqayis ə d ə 2014-cu ilin II rübünd ə m əhsullarının mə cmu iste hsalçı qiymə t indeksi 120,9 %t əşkil edir. Rüblük qiym ə t indeksl ə rinin he sablanması qaydasına uyğun olaraq, yarimillik, doqquz aylıq, illik, hə mçinin keç ə n ilin müvafiq dövrün ə nisb ə t ə n cari ilin ist ə nil ə n dövrün ə gör ə qiym ə t indeksl ə rini hesablamaq olar (bu zaman bölün ə nin v ə böl ə nin sayı müqayisə olunan dövrl ərin aylarının sayına uyğun olmalıdır). Bel ə likl ə, araşdırmaya əsaslananraq aşağıdakı mühüm nə z ə ri v ə praktiki n ə tic ə l ə ri ə h ə miyy ə ti olan formalaşdırmaq olar: - müasir dövrd ə inflyasiya s ə viyy ə sini xarakteriz ə ed ə n mühüm göst ə ricil ə rd ə n biri olan istehlak qiym ə tl ə ri indeksind ə n dövl ə tin maliyy ə sisyas ə tinin h ə yata keçirilm ə si, ioqtisadiyyatda qiym ə t prosesl ə rini t ə hlil etm ə k v ə proqnozlaşdırmaq, milli valyutanın r eal m ə z ə nn ə sinin t ə nziml ə nm ə si, minimal sosial normativl ə r ə yenid ən baxılması və s. m ə qs ə dil ə ri üçün istifad ə edilm ə si onun ə h ə miyy ə tini v ə rolunu daha artırır, - iste hlak bazarında qiymətin artım t e mpinin yavaşıması şə raitind ə dövl ə tin sosial-iqtisadi v ə ziyy ə tini v ə ə halinin h ə yat s ə viyy ə sinin d əyişmə sini xarakteriz ə ed ə n mühüm göast ə ricil ə rd ə n biri olan istehlak qiym ə tl ə ri indeksinin he sablanması d ə qiqiliyin ə t ə labat yüks ə lir. Qiym ət statistikasının tə kmill əşdirilmə sinin mühüm istiqam ə ti beyn əlxalq standartların tə tbiqidir. Istehlak qiym ə tl ə ri indeksi il ə yanaşı
40.9- 3. Açıq tenderin keçirilməsi zamanı qiyməti 100 000 ABŞ dollarının manat ekvivalentindən az olan satınalma müqaviləsi ilə bağlı həmin müqavilənin yerinə yetirilməsinin təminatı tələb olunmur. [77]

- 40.10. Satınalma müqaviləsində tərəflərin götürdükləri öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi və ya natamam yerinə yetirilməsi üçün məsuliyyəti, cərimələr, təminatlar, mübahisələrin həlli qaydası (tenderin əsas şərtlər toplusunda və normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulubsa), işin başlanması və qurtarması müddətinin uzadılmasına əsas verən hallar və bunun şərtləri göstərilməlidir.
- 40.11. Mallar (işlər və xidmətlər) üzrə satınalma müqaviləsinin nümunəsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən hazırlanır və təsdiq olunur.

##### Maddə 40-1. Satınalma müqaviləsi üzrə ödəmələr

40- 1.1. Satınalan təşkilat satınalma müqaviləsinin yerinə yetirilməsi üçün qalib malgöndərənə (podratçıya) tender sənədlərində göstərilən həcmdə, lakin satınalma müqaviləsinin ümumi dəyərinin 30 faizindən çox olmayaraq avans ödəyə bilər. Avansın alınması üçün malgöndərən (podratçı) tərəfindən satınalan təşkilata avans ödənişinin ümumi həcmindən az olmayan məbləğdə bank zəmanəti təqdim olunmalıdır. Malgöndərən (podratçı) avans ödənişindən yalnız satınalma müqaviləsi ilə bağlı öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üçün istifadə etməlidir. 40- 1.2. Malgöndərən (podratçı) avans təminatının qarantı və ya təsdiqləyici tərəfin münasibliyini təsdiq etmək barədə sorğu göndərir. Satınalan təşkilat bu cür sorğuya 1 bank günü müddətində cavab verməlidir. 40- 1.3. Satınalma müqaviləsi üzrə ödəmələr (o cümlədən avans ödənişi) satınalan təşkilat tərəfindən tenderin əsas şərtlər toplusunda və satınalma müqaviləsinin xüsusi şərtlərində müəyyənləşdirilmiş qaydada və məbləğdə, malgöndərənin (podratçının) təqdim etdiyi sənədlər (qaimələr, hesab fakturalar, aktlar və digər sənədlər) əsasında, ən qısa müddət ərzində, lakin 15 bank günündən gec olmamaq şərti ilə aparılır. 40- 1.4. Satınalma müqaviləsi üzrə ödəmələr (avans ödənişi istisna olmaqla) satınalan təşkilat tərəfindən həmin müqavilədə nəzərdə tutulmuş işlərin görülməsinə mütənasib olaraq satınalma müqaviləsində nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətdə malgöndərənə (podratçıya) ödənilir. Müqavilənin icrası ilə bağlı satınalma müqaviləsində əvvəlcədən müəyyən edilmiş sənədlər malgöndərən (podratçı) tərəfindən təqdim olunduqdan sonra satınalan təşkilat 15 bank günü ərzində bu sənədləri təsdiq etməli və ya bundan əsaslandırılmış imtina etməli dir. Bu müddət ərzində sənədlər satınalan təşkilat tərəfindən təsdiq edilmədikdə və ya həmin sənədlərin təsdiq edilməsindən əsaslandırılmış imtina olunmadıqda, təqdim olunan sənədlər satınalan təşkilat tərəfindən təsdiq olunmuş hesab olunur. Satınalma müqaviləsinin icrası tam başa çatdıqdan (texniki təminat müddəti daxil olmaqla) və bunu təsdiq edən sənədlər tərtib olunduqdan sonra (qüsurların aradan qaldırılmasını nəzərə almaqla) 15 bank günü müddətində
51

054	Подготовка и аттестация научных работников высшей квалификации
055	Государственные архивы
056	Прочие расходы в области науки
057	Фундаментальные и прикладные научные исследования
058	Прикладные исследования по государственным программам и научно - техническим программам
059	Обеспечение уставных функций Национальной академии наук Беларуси
060	Развитие материально - технической базы государственных научных организаций
061	Топливо и энергетика
062	Исключена
063	Строительство и архитектура
064	Расходы на предоставление гражданам одноразовых субсидий на строительство (реконструкцию) или приобретение жилых помещений и на погашение задолженности по льготным кредитам, полученным на их строительство (реконструкцию) или приобретение
065	Исключена
066	Расходы по проекту «Использование древесной биомассы для централизованного теплоснабжения» за счет займа Международного банка реконструкции и развития
067	Финансовая поддержка государства молодым и многодетным семьям в погашении задолженности по кредитам, выданным банками на строительство (реконструкцию) или приобретение жилых помещений (за исключением льготных кредитов, предоставленных гражданам в соответствии с законодательными актами)
068	Расходы по проекту «Повышение энергоэффективности в Республике Беларусь» за счет кредита МБРР
069	Расходы на возмещение разницы в ценах на твердые виды топлива, реализуемые населению
070	Расходы на возмещение части фактической торговой надбавки при реализации населению твердых видов топлива по фиксированным розничным ценам
071	Компенсация затрат по хранению хлебопродуктов государственного материального резерва
072	Закладка хлебопродуктов в государственный материальный резерв
073	Компенсация потерь сельскохозяйственных товаропроизводителей при установлении диспаритета цен на промышленную продукцию, работы (услуги), используемые сельскохозяйственными товаропроизводителями, и цен на сельскохозяйственную продукцию
074	Закупка современных образцов сельскохозяйственной техники и тракторов в целях их испытания в государственном учреждении «Белорусская машиноиспытательная станция» и подтверждения показателей в условиях Республики Беларусь, ускорения их проектирования с последующим освоением производства в организациях Республики Беларусь в кооперации с ведущими мировыми производителями
075	Содержание бюджетных организаций, осуществляющих деятельность в сфере агропромышленного комплекса
076	Другие расходы, связанные с развитием сельскохозяйственного производства и переработки сельскохозяйственной продукции
077	Выплата надбавок за реализованную сельскохозяйственную продукцию
078	Культуртехнические мероприятия, установленные законодательством
079	Закупка мелиоративной техники
080	Кадастровая оценка земель, земельных участков
br.62/14) i Uputstvo o metodologiji u postupku srednjoročnog planiranja, praćenja i izvještavanja u institucijama ('Sl. glasnik BiH', broj 44/15)
4.	Godišnji program rada	Program rada za period od jedne godine pripremljen u skladu sa Odlukom o godišnjem planiranju rada i načinu praćenja i izvještavanja o radu u institucijama BiH	Standard proaktivne transparentnosti	https://bit.ly/2Wa0pl1
5.	Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta (sa izmjenama)	Akt koji sadrži vrste organizacionih jedinica i njihove nadležnosti, rukovođenje organom uprave i organizacionim jedinicama, ovlaštenja u rukovođenju i odgovornost za obavljanje poslova; kao i sistematizacija radnih mjesta. Obuhvata naziv i raspored poslova po organizacionim jedinicama, s opisom poslova za svako radno mjesto službenika i zaposlenika s potrebnim uvjetima u pogledu stručne spreme i drugim uvjetima za rad na određenim poslovima; te kojim su uređena i druga pitanja internog funkcioniranja organa uprave.	Standard proaktivne transparentnosti	https://bit.ly/2OgixHh
6.	Zakoni i odluke o osnivanju	Zakon, odluka ili drugi pravni akti koje su usvojili Parlamentarna skupština BiH i/ili Vijeće ministara BIH, a kojom je osnovana institucija i kojom su propisane njene ovlasti, kao i svi drugi pravni akti kojima su organu uprave dodijeljene funkcije i za čiju je provedbu organ uprave zadužen.	Uputstvo o održavanju web stranica	https://bit.ly/2JtCXO6
7.	L ista nadležnosti institucije	Popis nadležnosti/funkcija organa uprave dodijeljen organu uprave na temelju zakona i drugih akata koje je donijela Parlamentarna skupština BiH i Vijeće ministara BiH i citiran iz tih zakona, odnosno akata.	Uputstvo o održavanju web stranica	https://bit.ly/2OeHrXG
8.	Organigram	Slikovni prikaz organizacije organa uprave, odnosno organizacioni dijagram koji prikazuje strukturu organa uprave kroz prikaz unutrašnjih organizacionih jedinica, njihove međusobne odnose i hijerarhiju, kao i poziciju zaposlenih unutar tog organa uprave po organizacionim jedinicama.	Uputstvo o održavanju web stranica	https://bit.ly/2JnPUZP
9.	Kontakti zaposlenih	Kontakti zaposlenih su broj telefona i/ili adresa elektronske pošte kojim građani mogukontaktirati zaposlene u organu javne uprave.	Uputstvo o održavanju web stranica	https://bit.ly/2Fej2NO
10.	Biografije rukovodstva	Biografija je kratki opis radnog iskustva, kvalifikacija i stečenihi vještina rukovodioca organa uprave koje su relevantne za funkciju na koju je imenovan, a koji sadrži minimalno opis poslova koje je ta	Uputstvo o održavanju web stranica	https://bit.ly/2EcYDe7
LIDER U OBLASTI ZAPOŠLJAVANJA MLADIH

I PRAG

Pitanje	Pojašnjenje/odgovor	Dokaz	Kriteriji	Maksimalan broj bodova
1. Da li lokalna zajednica sufinansira zapošljavanje mladih? 1.1. Koliki iznos sredstava zajednica izdvaja za ovu stavku?	Institucija vlasti može sufinancirati zapošljavanje mladih u lokalnoj zajednici, a kroz mjere zapošljavanja ili samostalno.	Budžet - stavka za sufinanciranje zapošljavanja mladih. Izvještaj o izvršenju budžeta.	Postojanje budžetske stavke u ukupnom budžetu namijenjene za projekte sufinanciranja zapošljavanja mladih. Procenat ovih sredstava u odnosu na ukupan budžet.	5
2. Da li lokalna zajednica dodjeljuje grantove za samozapošljavanje mladih?	Zajednica može kreirati poseban grant kojim će finansirati ili sufinansirati mlade pri samozapošljavanju kroz otvaranje vlastitih biznisa npr.	Budžet - stavka u budžetu koja se odnosi na grantove za samozapošljavanje mladih.	Postojanje budžetske stavke u ukupnom budžetu namijenjene za samozapošljavanja mladih.	5
3. Da li lokalna zajednica obezbjeđuje fiskalne ili druge olakšice za mlade poduzetnike?	Zajednica može ponuditi set olakšica za mlade poduzetnike, a u cilju razvoja i podrške zapošljavanju mladih. Pobrojati sve olakšice.	Odluka, rješenje ili neki drugi dokument.	Odlukom ili nekim drugim dokumentom osigurane olakšice za mlade poduzetnike u lokalnoj zajednici.	5
#### Mövzu 11. Sənaye təyinatlı məhsulların alıcılarının davranış xüsusiyyətləri

Plan

- 1. Sənaye təyinatlı məhsullar bazarının mahiyyəti

2. Sənaye təyinatlı məhsulların alınması haqda qərarların qəbul edilməsi mərhələləri 3. Sənaye təyinatlı məhsulların alınması haqda qərarların qəbul edilməsinin iştirakçıları

- 1. Sənaye təyinatlı məhsullar bazarının mahiyyəti

1. Burada alıcıların sayı daha az olur. Sənaye təyinatlı məhsulların satıcısı bir qayda olaraq daha az sayda alıcılarla işləyir. Məsələn, şirkət şinləri həm sənayeyə, həmdə geniş istehlakçı kütləsinə sata bilər. Sənaye tələbatları üçün nəzərdə tutulan məhsullar bazarında şirkət AvtoVAZ SC və ya AZLK kimi irihəcmli avtomobil istehsalı müəssisələrindən sifariş qəbul edə bilər . Ehtiyat şinlərinin geniş istehlakçı kütləsinə satışı zamanı isə firmanın potensial bazarı on milyonlarla istifadədə olmuş avtomobillərin sahiblərindən ibarət olur. 2. Azsaylı alıcılar daha irihəcmli olur. Hətta çoxsaylı istehsalçıların olduğu sahələrdə alışların əksər hissəsi bir qayda olaraq yalnız bir neçə irihəcmli alıcının payına düşür. Neft - qaz hasilatı, avtomobillərin, aviasiya mühərriklərinin istehsalı kimi sahələrdə ümumi istehsal həcminin böyük hissəsi bir neçə istehsalçının payına düşür. Məhz onlar sahə üçün təchizat predmetlərinin əsas həcminin alıcılarıdır . 3. Alıcılar coğrafi olaraq konsentrasiya olurlar. Ölkədə sənaye təyinatlı məhsulların alıcılarının əksəriyyəti iqtisadi rayonlarda cəmlənmişdir. Neft -qaz sənayesi kimi sahələrdə coğrafi konsentrasiya daha aydın təzahür edir. Kənd təsərrüfatı məhsullarının əksəriyyəti ölkənin bir neçə iqtisadi rayonundan gətirilir. İstehsalat konsentrasiyası xərclərin azalmasına gətirib çıxarır. Coğrafi konsentrasiyada baş verən dəyişikliklərin tendensiyasını izləmək zəruridir.
verməsinə təsir edə bilər. Şəxsiyyətin tədqiqi zamanı risk sadəcə nəticənin qeyri - müəyyənliyindən daha böyük bir şey kimi izah olunur. Risk mümkün itkini şəxsən gözləmək deməkdir.

#### Xülasə

Həddən artıq güclü rəqabətin getdiyi qlobal bazar məkanında istehlakçıların motivasiyası və davranışı barədə etibarlı, əlverişli və praktik informasiyaya tələbat günü - gündən artır. Məsələ marketinq problemlərinin aşkar və həll edilməsi nəzəriyyəsini və metodikasını praktikada tətbiq etməklə bu informasiyanı necə əldə etməkdədir. İstehlakçıların vahid universal tədqiq metodu mövcud deyil; 'istehlakçıların düşüncələrinə nüfuz etmək üçün' analitiklər çoxlu müxtəlif metodlara müraciət etməli olur. Bəzən alıcının davranışındakı dəyişiklikləri müəyyən etmək üçün məhsulun xüsusi təklifinə və kuponlara və yaxud mühasibə və ya fokus qruplara əsaslanan eksperiment keçirilməsi tələb olunur. Marketoloqlar həyat tərzi konsepsiyasını məhsulu hədəf bazarın gündəlik həyatı ilə bağlamaq üçün istifadə edir.

#### Yoxlama suallar

- 1. hansı davranış metodlarını tanıyırsınız? 1. hansı davranış metodlarını tanıyırsınız?
- 2. metodoloji yanaşmaları xarakterizə edin: müşahidə; müsahibə və 2. metodoloji yanaşmaları xarakterizə edin: müşahidə; müsahibə və sorğular; eksperiment.
- 3. amillər insanın müəyyən situasiyanı qavrama qabiliyyətinə təsir edir? 3. amillər insanın müəyyən situasiyanı qavrama qabiliyyətinə təsir edir?
- 4. modelinin mahiyyəti. 4. modelinin mahiyyəti.
- 5. və VALS - 2 modeli 5. və VALS - 2 modeli