ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
2008-2015-ci ill ə rd ə Az ərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramında müə yy ən olunmuş strateji mə qs ə d h ə d ə f v ə göst ə ricil ə r n ə z ə r ə alınmaqla, ölkə mizd ə sığorta -pensiya sistemind ə h ə yata keçiril ə n növb ə ti m ə rh ə l ə sini mü ə yy ə nl əşdirir. Az ərbaycan Respublikasında bazar iqtisadiyyatı münasibə tl ə rinin b ə rq ə rar olması və sosial iqtisadi inkişafın keyfiyyə tc ə yeni m ə rh ə l ə y ə q ə d əm qoyması əhalinin maddi rifahının beynəlxalq standartlara uyğun mexanizmlə r əsasında daha da yüks ə ldilm ə sin ə şərait yaradır ki, bu da ölkənin iqtisadiyyatı ilə sosial h əyatının bir-birin ə bağlayacaq sığorta -pensiya sisteminin h ə rt ə r əfli inkişafını zə ruri edir. Pensiya t əminatında sığorta prinsiplə rinin cücl ə ndirilm ə sini v ə t ə dric ən yığım komponentinin t ə tbiqin ə keçidi n ə z ə rd ə tutmaqla, pensiya islahatlarının daha da d ə rinl əşdirilməsi, aparılan islahatlar nə tic ə sind ə qurulmuş yeni sığorta pensiya sisteminin dayanıqlı və dinamik inkişafa nail olunması, bu zə mind ə v ə t əndaşların pensiya t əminatının daha da tə kmill əşdirilmə si dövl ət proqramının ə sas m ə qs ə dini t əşkil edir. Dövl ət Proqramında nə z ə rd ə tutulan ə sas v ə zif ə l ər aşağıdakılardır:

- • sığorta -pensiya sisteminin f ə aliyy ə tind ə sığorta prinsiplə rinin gücl ə ndirilm ə si v ə qeyri- sığorta xarakterli ödə m ə l ə çrn t ə nziml ə nm ə si mexanizml ə rinin t ə kmill əşdirilmə si;
- • v ə t əndaşların 2006 - cı il yanvarın 1 -d ə n ə vv ə lki dövrd ə qazanılmış pensiya hüquqlarının yeni ə m ək pensiyaları sisteminə daha sıx inteqrasiyasının tə min edilm ə si;
- • m ə cburi dövl ət sosial sığortasının tə kmill əşdirilmə si v ə könüllü pensiya sığortasının inkişaf etdirilmə si;
- • ə m ək pensiyalarının yığım komponentinin fəallaşdırılması və qeyri- dövl ət pensiya institutlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilmə si;
- • bütövlükd ə sığorta pensiya sisteminin cari ödə m ə qabiliyy ə tinin, habel ə orta v ə uzun müdd ə tli maliyy ə dayanıqlığının tə min edilm ə si;
Az ərbaycan Prezidenti İlham Ə liyevin t ə qrib ən 2 il yarım bundan ə vv ə l q ə bul etdiyi ' Az ərbaycan Respublikası regionlarının 2014 -2018-ci ill ə rd ə sosial- iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı' da qeyri- neft sektorunun inkişaf etdirilmə si baxımından xüsusi ə h ə miyy ə t k ə sb edir. Qeyd etm ək lazıımdır ki, adıçə kil ə n s ə n ə dd ə xüsusi olaraq qeyd olunur ki, müvafiq iqtisadi mexanizml ə rin t ə tbiqi Az ə rbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəlmiş tə dbirl ərin kompleks şə kild ə h ə yata keçirilm ə sin ə v ə ixracyönümlü m əhsulların istehsalının sürə tl ə ndirilm ə sin ə s ə b ə b olacaq. S ə n ə dd ə qeyri- neft sektorunun inkişaf etdirilmə si m ə qs ə dil ə Az ərbaycanın ixrac potensialının inkişaf etdirilmə sin ə , yerli m əhsulların xarici bazarlara çıxarılmasına və bunun üçün əlverişli şəraitin yaradılmasına, elə c ə d ə , ölk ə iqtisadiyyatının dünya iqtisadiyyatına sə m ə r əli inteqrasiyasını tə min etm ə k üçün t ə dbirl ə rin h ə yata keçirilm ə sin ə diqq ətin daha da artırılması nə z ə rd ə tutulur. 'Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014 -2018-cü ill ə rd ə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı'nın icrasına başlanıldığı ötən iki il yarım ə rzind ə ölk ə d ə qeyri- neft sektorunun inkişafının də st ə kl ə nm ə si istiqam ə tind ə mühüm t ə dbirl ə r h ə yata keçirilib. Bel ə ki, cari ilin ilk yarısında hesabat dövründə İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Sahibkarlığa Kömə k Milli Fondunun v əsaiti hesabına qeyri -neft sektorunun inkişafı ilə bağlı 823 sahibkarlıq subyektinin investisiya layihə l ə rinin maliyy ə l əşdirilmə sin ə 71 milyon 939 min 500 manat m ə bl əğində güz əştli kredit ayrılıb. Hə min layih ə l ər hesabına isə 3495 yeni iş yerinin yaradılması nə z ə rd ə tutulur. Prezident İlham Əliyev ölkənin ayrı - ayrı regionlarında yeni istehsal və emal mü ə ssis ə l ərinin yaradılmasına hə r cür d ə st ə k ver ə c ə yini d ə f ə l ə rl ə b ə yan edib. Bel ə
14

sənədlərində sonuncu ünvan kimi qeyd olunmuş ünvanına göndərildikdə - poçta təqdim edildiyi gündən 5 iş günü keçdikdən sonra;

- 70.2- 1.3. elektron üsulla elektron kabinetinə göndərildikdə - elektron üsulla göndərildiyi gündən 3 iş günü keçdikdən sonra.

70.2- 2. Sənədlər (onların surətləri) bu Məcəllənin 70.2 -1.1- ci maddəsinə əsasən şəxsən verildikdə, vergi ödəyicisinə (onun səlahiyyətli nümayəndəsinə) verilmə tarixini təsdiq edən üsulla təqdim edilir. 70.2-3. Bu Məcəllənin 70.2-1.2-ci və 70.2 -1.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş qayda vergi ödəyicisinin (onun səlahiyyətli nümayəndəsinin) inzibati aktı almadığı və ya gec aldığı hallara şamil olunmur.';

- 1.31. ci maddəyə 'nəzarəti zamanı' sözlərindən sonra 'və ya 1.31. ci maddəyə 'nəzarəti zamanı' sözlərindən sonra 'və ya Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr çərçivəsində digər dövlətin səlahiyyətli orqanları ilə məlumat mübadiləsinin həyata keçirilməsi məqsədilə' sözləri və 'həmin bankın' sözlərindən sonra 'və ya kredit təşkilatının' sözləri əlavə edilsin;
- 1.32. məzmunda 85.5 -1- ci və 85.5 -2- ci maddələr əlavə edilsin: 1.32. məzmunda 85.5 -1- ci və 85.5 -2- ci maddələr əlavə edilsin:

'85.5 - 1. Bu Məcəllənin 85.4 - cü və 85.5 - ci maddələrində müddətlə bağlı müəyyən edilmiş məhdudiyyətlər məcburi dövlət sosial sığorta haqqına münasibətdə tətbiq edilmir.

- 85.5- 2. Vergi ödəyicisi vergi orqanı tərəfindən hesablanmış vergilər, faizlər və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarından məhkəməyə şikayət verdikdə həmin şikayətin verildiyi tarixdən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı qəbul olunan tarixədək keçən müddət, habelə bu Məcəllənin 38.7.1 -ci, 38.7.2-ci, 38.7.4- cü və 38.7.5- ci maddələri ilə müəyyən olunan müddətlər bu Məcəllənin 85.4 - cü və 85.5 -ci maddələri ilə müəyyən olunmuş müddətə daxil edilmir.';
- 1.33. cu maddə üzrə: 1.33. cu maddə üzrə:
- 1.33.1. ci maddəyə (hər iki halda), 89.13.7 - ci və 89.13.8 - ci maddələrə 1.33.1. ci maddəyə (hər iki halda), 89.13.7 - ci və 89.13.8 - ci maddələrə 'markalanmış' sözündən sonra ', habelə məcburi nişanlama ilə nişanlanmalı olan, ancaq nişanlanmamış və ya saxta məcburi nişanlama ilə nişanlanmış' sözləri əlavə edilsin;
- 1.33.2. ci maddəyə 'markalanmaqla' sözündən sonra ', habelə 1.33.2. ci maddəyə 'markalanmaqla' sözündən sonra ', habelə məcburi nişanlama ilə nişanlanmalı olan malların məcburi nişanlama ilə nişanlanmadan və ya saxta məcburi nişanlama ilə nişanlanmaqla' sözləri və 'malların (içməli spirtin, pivənin, spirtli içkilərin bütün növlərinin və tütün məmulatlarının)' sözlərindən sonra ', habelə məcburi nişanlama ilə nişanlanmalı olan, ancaq nişanlanmamış və ya saxta məcburi nişanlama ilə nişanlanmış malların' sözləri əlavə edilsin;
- 1.33.3. cü və 89.13.4 - cü maddələrə 'malların (içməli spirtin, pivənin, 1.33.3. cü və 89.13.4 - cü maddələrə 'malların (içməli spirtin, pivənin, spirtli içkilərin bütün növlərinin və tütün məmulatlarının)' sözlərindən sonra ',
istehsal etm ə si, xarici ticar ət strategiyasının milli iqtisadi inkişafa xidmə t ed ə c ə k şə kild ə qurulması müasir dövrün ə n aktual probleml ə rind ə n birin ə çevrilmişdir. Qeyd etm ək lazımdır ki, ölkənin ixracının 90 -95 faizini neft v ə neft m əhsulları təşkil edir. 2014 -cü ild ə ölk ə d ə neft hasilatı 32 milyon, 2015 -2016- cı ild ə is ə 50 milyon tona çatdırılması planlaşdırılmışdır. Belə ki,yaxın illə rd ə neft ixracı və onun xarici ticar ə td ə ki ç əkisi daha da artacaqdır. Gə l ə c ə k ill ə rd ə t ə bii qaz ixracının da sürə tl ə artacağı gözlə nilir. Az ərbaycanın iri hə cmli karbohidrogen ixracatçısına çevrilmə si, bu sah ə d ə n böyük m ə bl əğdə valyuta ehtiyatlarının daxil olması digər bir sıra neft ixracatçısı ölkə l ə rind ə müşahidə edilmiş mə nfi tendensiyaların, xüsusilə d ə iqtisadiyyatın digər real sektorlarının ixrac potensialının azalması tə hlük əsinin sığortalanmısı üçün dərin elmi araşdırmalara ə saslanan iqtisadi siyas ə tin gerç ə kl əşdirilmə sini z ə ruri edib. H ə m beyn ə lxalq t ə crüb ə , h ə m dövl ətin formalaşdırdığı iqtisadi strategiya neft ixracından daxil olan valyuta ehtiyatlarının sə m ə r ə li istifad ə sinin prioriteti kimi qeyri- neft sektorlarının inkişaf etdirilmə si, bu sah ə l ərin ixrac potensialının yüksə ldilm əsi olduğunu iqtisadçıları göst ərir. Hazırda elmi daha çox düşündürə n, d ə rin elmi müzakir ə v ə mübahis ə l ə rin predmeti olan m ə s ə l ə d ə m ə hz bunun nec ə v ə hansı yollarla hə yata keçirilm ə sidir. Hazırda Respublikamız ÜDTT - na üzv olma Respublikamız ÜDTT - na üzv olma prosesini keçir. Beynəlxalq təşkilata üzv olmaq xarici ticarətin liberallaşdırılmasını, idxal - ixrac əməliyyatlarını tənzimlənmə, xüsusilə proteksionizm məqsədilə tətbiq edilən tarif və qeyri -tarif maneələrinin kəsgin şəkildə azaldılmasını öhdəlik kimi qarşıya qoyur. Təşkilata üzvolma ərəfəsində yerli məhsulların rəqabətqabiliyyətinin yüksəldilməsi, qeyri - neft sektorlarının ixrac potensialının tənzimlənməsinin mükəmməl mexanizminin formalaşdırılması əsas vəzifə kimi qarşıda qoyulur. Qeyd etm ək lazımdır ki, müasir iqtisadi inteqrasiyalar şə raitind ə , ölk əmizin iri karbohidrogen ixracatçısına çevrilmə si fonunda, h əmçinin hazırda dünya iqtisadiyyatında müşahidə edil ən qlobal iqtisadi böhran şə raitind ə ölk ə nin ixrac potensialının tə nziml ə nm ə si probleml ə rinin t ədqiq olunması, ixrac
istehlakçı hüquqlarının və fərdi məlumatların qorunması kimi məsələlər tam həll edilməmişdir. Government to Government (G2G - hökumətdaxili, hökumətdən - hökumətə) xidmətləri 2 səviyyədə həyata keçirilir: yerli (yaxud daxili) və beynəlxalq. Dövlət orqanlarının öz aralarındakı əlaqələri müxtəlif səviyyələrdə olur: qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyəti arasında; mərkəzi hökumətin nazirlikləri və departamentləri arasında; hakimiyyətin federal və regional orqanları arasında; ayrı - ayrı dövlət qulluqçuları (siyasətçilər) arasında. G2E (hökumətdən - məmura) servisləri yalnız hökumət qulluqçularını əhatə edən ixtisaslaşmış xidmətlərdir. Bu xidmətlərə insan resurslarının öyrənilməsi, bürokratiyanın gündəlik funksiyalarının və vətəndaşlarla olan işgüzar əlaqələrin inkişafı aiddir. G2G ümumi informasiya sisteminin bir hissəsi kimi aşağıdakı məsələləri həyata keçirir: aparatın işinin idarə olunması; regional idarə və ərazi şöbələrinin fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi, daxili kargüzarlığın aparılması. Başqa sözlə desək, G2G dövlət təşkilatları arasında münasibətlərin və sənəd dövriyyəsinin avtomatlaşdırılmasıdır. Həmçinin, şəkil 2- dəki sxemdə göstərilənlərdən əlavə seqmentlər də vardır:

- • Dövlət orqanlarının ictimai təşkilatlar və yerli özünüidarə orqanları ilə qarşılıqlı əlaqələri;
- • Dövlət orqanlarının lazımi xidmətləri göstərən təchizatçılar və tərəfdaşları ilə qarşılıqlı əlaqələri.

E- hökumətin reallaşmasına texnokratak yanaşma baxımından e - hökumətin dövlət arxitekturasının yaradılması tələb olunur. Hər bir milli hökumətin arxitekturası dövlətin vətəndaşla, onun xidmətlərindən istifadə edən bir müştəri kimi qarşılıqlı münasibətini əks etdirir (şəkil 3).
qoyulmuş tə l ə bl ə r ə d ə uyğun gə lm əlidir. Yaradıcılıq adı altında dini -irqi, sosial ziddiyy ə tl ərin qızışdırılması, dövlət çevrilişinə çağırışlar yolverilm ə zdir. Konstitusiyada ə d ə bi-b ə dii v ə elmi- texniki yaradıcılıq növl ə ri göst ərilir. Bölgü şə rtidir, lakin ümum ə n q əbul olunmuş bölgüdür. Ə d ə bi-b ədii yaradıcılıq daha çox insanların estetik zövqünü oxşamaq, onların estetik tə rbiy əsini artırmaq mə qs ə dil ə yaradılır və burada f ə rdiliyi daha çox qabardan b ə dii ifad ə vasit ə l ə rind ə n istifad ə olunur. Elmi-texniki yaradıcılıq isə t ə dqiqatalara, ciddi elmi-m ə ntiq ə əsaslanır. Bu hüquq Konstitusiyanın 51 -ci madd ə sind ə n ə z ə rd ə tutulub. dedikd ə, şə xsin s ə rb ə st sur ə td ə ə d ə bi-b ə dii, elmi- Yarad ıcılıq azadlığı ıcılıq azadlığı texniki v ə yaradıcılıq fə aliyy ə tinin dig ə r növl ərini yaratmaq imkanı başa düşülür. Bu imkandan istifadə edib, şə xsl ə r elm, ə d ə biyyat v ə inc ə s ə n ə t ə s ə rl ə ri, ixtira v ə s. yarada bil ə rl ər. Əsə rl ə r ə , ixtiralara v ə s. ə qli mülkiyy ə t və ya deyilir. obyektl ə ri yaradıcılıq fə aliyy ə tinin n ə tic ə l ə ri Yarad ıcılıq azadlığı hə r k əsin öz maraqlarına və qabiliyy ə tin ə uyğun ist ə nil ən yaradıcılıq fə aliyy ə ti il ə m əşğul olmaq imkanını ifadə edir. Şə xsin özünün yaratdığı ə s ə rl ə r ə , ixtiralara v ə yaradıcılıq fə aliyy ə tinin dig ə r n ə tic ə l ə rin ə ə qli mülkiyy ət hüququ yaranı r. Ə qli mülkiyy ə t hüququ müst ə sna hüquqdur. onu ifad ə edir ki, şə xsl ə r özl ə rinin Müst ə sna hüquq yaratdıqları ə qli mülkiyy ə t obyektl ə rind ə n t əkbaşına istifadə ed ə bil ə rl ə r. Başqa şə xsl ə r bu obyektl ə rd ən yalnız onun yaradıcısı olan şəxsin razılığı il ə istifad ə od ə bil ə rl ər. Əsə rl ə rd ə n, ixtiralardan v ə dig ə r obyektl ə rd ə n istifad ə y ə müst ə sna hüquq ancaq mü ə llif ə m ə xsusdur. Mü ə llif ə qli mülkiyy ə t obyektl ə rind ə n istifad ə hüququnu müqavil ə əsasında başqa şə xs ə ver ə bil ə r. M ə s ə l ə n, mü ə llif ixtiradan (m ə s ə l ə n, kompüter çertyojlarından) istifadə hüququnu bütövlükd ə istehsal mü ə ssis ə sin ə satır. Ə qli mülkiyy ə t hüququnun h ə yata keçirilm ə sin ə dövl ə t t ə minat verir. h ər bir xalqın gə l ə c ə yidir. O, sözün h ə qiqi v ə T ə hsil hüququ -Təhsil ə hsil hüququ -Təhsil ə sl m ənasında C ə miyy ə t v ə dövl ətin inkişafının ölk ə nin milli s ə rv ə tidir. əsasını mə hz t ə hsil t əşkil edir. Haqlı olaraq o, strateji əhəmiyyət sahəsi hesab edilir. T ə hsil hüququnun sosial d ə y əri onunla şə rtl ə nir ki, bu hüququn realiz ə edilm ə si il ə f ərd bütöv bir şə xsiyy ət kimi formalaşır. Tə hsil vasit ə sil ə insan h əyata hazırlaşır və aldığı təhsil onun bütün sonrakı həyatına tə sir edir. T ə hsil bir növ özünüt ə kmill əşdirmə vasit ə sidir. T ə hsil Az ə rbaycan Respublikasında vacib sahə l ə rd ən biri sayılır. Dövlə t öz v ə t əndaşlarının
11

50-3.2.18. malgönd ə r ə nl ə rl ə (podratçılarla) vasitə çi olmadan ə laq ə ni t ə min ed ə n, onlarla m ə lumat mübadil əsini aparan satınalan təşkilatın bir və ya bir neç ə v ə zif əli şəxsinin adı, və zif ə si v ə ünvanı; 50- 3.2.19. satınalan təşkilatın qərarlarından və h ə r ə k ə tl ə rind ən şikayə t verm ə k hüququ, gözl ə m ə müdd ə tinin tarixl ə ri bar ə d ə m ə lumat, bel ə müdd ə t t ə tbiq edilm ə diyi halda müvafiq q ərarın sə b ə bl ə ri; 50-3.2.20. elektron satınalmadan sonra satınalma müqavilə sinin qüvv ə y ə minm ə si üçün t ə l ə b olunan r ə smil əşdirmə l ə r, o cüml ə d ə n t ə l əb olunduğu halda, ixtisas göst ə ricil ə rinin v ə formal t ə l ə bl ə r ə uyğunluğunun müə yy ə nl əşdirilmə si, h əmçinin yazılı müqavilə nin t ərtib olunması; 50-3.2.21. satınalan təşkilat tə r ə find ə n bu Qanuna v ə satınalmalarla ə laq ə dar dig ər normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq müə yy ə n edil ə n dig ə r t ə l ə bl ə r.

### Madd ə 50- 4. Elektron satınalma iştirakçılarının qeydiyyata alınması və elektron satınalmanın keçirilmə si müdd ə tl ə ri

50- 4.1. Elektron satınalmada iştirak etmə k üçün qeydiyyatdan keç ə n h ə r bir malgönd ə r ə n ə (podratçıya) dövlət satınalmalarının vahid internet portalı vasitə sil ə bu bar ə d ə real vaxt rejimind ə t əsdiq bildirişi göndə rilir. 50- 4.2. Elektron satınalmada iştirak etmə k üçün qeydiyyatdan keç ə n malgönd ə r ə nl ərin (podratçıların) sayı sə m ə r ə li r ə qab ə ti t ə min etm ə k üçün 3 (üç) iştirakçıdan az olduqda, satınalan təşkilat bu proseduru ləğv edir. Elektron satınalmanın ləğv edilmə si bar ə d ə m ə lumat d ərhal qeydiyyatdan keçmiş malgönd ə r ə nl ə r ə (podratçılara) göndə rilir. 50- 4.3. Satınalan təşkilatın tə l əbatını nə z ə r ə almaqla, elektron satınalmaya d ə v ə tin d ə rc edilm ə si il ə elektron satınalmanın keçirilməsi arasında müddə t malgönd ə r ə nl ər (podratçılar) tə r ə find ən elektron satınalmaya hazırlığın görülmə si v ə t ə klifl ə rin t ə qdim edilm ə si üçün kifay ə t etm ə lidir.

### Madd ə 50-5. Elektron satınalma zamanı tə l ə bl ə r

50- 5.1. Elektron satınalma aşağıdakılar ə sas götürülm ə kl ə h ə yata keçirilir: 50- 5.1.1. satınalma müqaviləsinin bağlanılması barə d ə q ə rar ən aşağı qiymə t ə sas götürülm ə kl ə q ə bul edildikd ə qiym ə t əsasında; 50-5.1.2. qiym ə tl ə ndirilm ə n ə tic ə sind ə ə n s ə rf əli sayılan tə klif ə sas götürülm ə kl ə malgönd ə r ə nl ə r ə (podratçılara) tə qdim olunan qiym ə t v ə dig ə r meyarlar əsasında. 50- 5.2. Elektron satınalma zamanı: 50- 5.2.1. bütün iştirakçılara tə klifl ə rin t əqdim olunması üçün bə rab ər şə rait yaradılır; 50-5.2.2. t ə tbiqind ən asılı olaraq bu Qanunun 50 -3-cü madd ə sin ə uyğun olaraq bütün t ə klifl ə rin avtomatik qiym ə tl ə ndirilm ə si t ə min olunur; 50- 5.2.3. elektron satınalmanın hər bir iştirakçısına onun təklifinin açılmasını v ə qiym ə tl ə ndirilm əsini müşahidə etm ə k üçün b ə rab ər şərait yaradılır;
9

4.11. Работа Собрания оформляются протоколом, который подписывает руководитель Фракции . Решения Собрания, принятые в пределах его компетенции, являются обязательными для всех членов депутатского объединения.

- 4.12. депутаты, не входящие в состав депутатской фракции, могут участвовать в работе Собрания по приглашению или согласия руководителя Фракции.
- 4.13. Президиум (Совет) Фракции (далее -Президиум (Совет):
- 4.13.1. создается решением Собрания по согласованию с Президиумом Регионального политического совета;
- 4.13.2. члены Президиума (Совета) избираются тайным голосованием на альтернативной основе (не менее двух кандидатур) Собранием из числа членов депутатской фракции с учетом рекомендаций Президиума Регионального политического совета;
- 4.13.3. руководитель Фракции и его заместители, а также члены фракции,

занимающие должности руководителя Думы и его заместителей, руководителей комитетов Думы, являются членами Президиума (Совета) по должности;

- 4.14. Президиум (Совет) Фракции:
- 4.14.1. планирует и организует работу Фракции;
- 4.14.2. рассматривает вопросы деятельности депутатской фракции в период между Собраниями, в том числе и по заявлениям членов депутатской фракции, и принимает по ним решения, за исключением вопросов, отнесенных к исключительной компетенции Собрания;
- 4.14.3. принимает меры по привлечению в депутатскую фракцию новых членов в целях повышения его роли и влияния в деятельности Думы;
- 4.14.4. информирует Собрание о рассмотренных в указанный период вопросах и принятых по ним решениях;

4.14.5. определяет позицию Фракции по законопроектам и другим вопросам, вносимых на рассмотрение Думы (независимо от того, кто вносит эти проекты или вопросы), а также к деятельности иных депутатской фракции в Думе;

- 4.14.6. рассматривает вопросы, связанные с согласованием позиций членов депутатской фракции по вопросам деятельности Фракции, и вносит предложения на рассмотрение Собрания;
- 4.14.7. формирует проекты повестки Собраний - с учетом предложений, поступивших от членов депутатской фракции;
- 4.14.8. заслушивает депутатов, избранных на руководящие должности в Думе от Фракции, по итогам их работы и, при необходимости, вносит на рассмотрение Собрания предложения о их ротации;
- 4.14.9. определяет поручения членам Фракции по выполнению решений, принятых Собранием и Президиумом (Советом).
- 4.15. Президиум (Совет) правомочен принимать решения, если в его работе участвует более половины его членов. Решения Президиума (Совета) принимаются открытым голосованием большинством голосов от числа членов
### метапредметных:

- умение самостоятельно выбирать успешные коммуникативные стратегии в различных ситуациях общения; - владение навыками проектной деятельности, моделирующей реальные ситуации межкультурной коммуникации; - умение организовать коммуникативную деятельность, продуктивно общаться и взаимодействовать с ее участниками, учитывать их позиции, эффективно разрешать конфликты; - умение ясно, логично и точно излагать свою точку зрения, используя адекватные языковые средства;

### предметных :

- сформированность коммуникативной иноязычной компетенции, необходимой для успешной социализации самореализации, как инструмента межкультурного общения в современном поликультурном мире; - владениезнаниямиосоциокультурнойспецификеанглоговорящихстраниумениес троитьсвоеречевоеинеречевоеповедениеадекватноэтойспецифике;умениевыдел ятьобщееиразличноевкультурероднойстраныианглоговорящихстран; - достижение порогового уровня владения английским языком, позволяющего выпускникам общаться в устной и письменной формах как с носителями английского языка, так и с представителями других стран, использующими данный язык как средство общения; - сформированность умения использовать английский язык как средство для получения информации из англоязычных источников в образовательных и самообразовательных целях. В результате освоения дисциплины обучающийся должен уметь: - вести беседу на иностранном языке в стандартных ситуациях общения, соблюдая нормы речевого этикета, опираясь на изученную тематику и усвоенный лексико - грамматический материал;

- - рассказать о себе, своей семье, друзьях, своих интересах и планах на будущее, сообщать краткие сведения о своей странице и стране изучаемого языка на иностранном языке;

- делать краткие сообщения, описывать события/явления ( в рамках пройденных тем), предавать основное содержание, основную мысль прочитанного или услышанного, выражать свое отношение к прочитанному/услышанному, кратко характеризовать персонаж на иностранном языке;

- - понимать основное содержание несложных аутентичных, текстов на иностранном языке, относящихся к разным коммуникативным типам речи (сообщение, рассказ), уметь определять тему текста, выделять главные факты в тексте, опуская второстепенные;
- - читать аутентичные тексты на иностранном языке разных жанров с пониманием основного содержания, устанавливать логическую последовательность основных фактов текста);
- - Özünün qızıl və valyuta ehtiyatları barə d ə ;
- - T ə diyy ə balansının ödə m ə qabiliyy ə ti bar ə d ə ;
- - Ölk ə d ə pul t ə davülünün v ə ziyy əti haqqında;
- - Xarici investisiyalar haqqında;

M ə hz bu m əlumatların əsasında Beynə lxalq Valyuta Fondu üzv dövl ə tl ə rin müasir iqtisadi durumunu analiz edir, öz kredit resurslarını onların arasında bölüşdürür v ə h ə r ild ə iki d ə f ə n əşr olunan World Economic Outlook (Dünya İstisadi Durumu) və Global Financial Stability Report (Qlobal Maliyy ə Sabitliyi haqqında Mə ruz ə ) d ə rgil ə rind ə ayrı -ayrı ölkə l ə rin v ə bütövlükd ə dünyanın valyuta sisteminin inkişafı haqqında proqnozlarını nəşr etdirir. Reallıqda Beynə lxalq Valyuta Fondu üç m ə s ə l ə ni h ə ll edir:

- - Özünün Nizamnam ə zi il ə mü ə yy ən olunmuş pozitiv valyuta davranışı kodeksinin t ə tbiqin ə n ə zar ə t edir (valyuta mübadil ə sinin sabitliyi, cari hesablaşmaların azad şə kild ə h ə yata keçirilm əsi, ayrıseçkiliyin olmaması, valyutaların dönərliyi, xarici tarazlıq), xüsusilə üzv ölk ə l ə rin iqtisadi siyas ə ti üz ə rind ə 'ciddi nə zar ətin' hə yata keçirilm ə si;
- - Lazımi iqtisadi siyasə t vasit ə si il ə öd ə m ə l ərin tarazlığının pozulmasının qarşısının alınması və ona düz əlişlə r etm ə kl ə maliyy ə resurslarının verilmə si;
- - Valyuta sah ə sind ə ölk ə l ə rin ə m əkdaşlığı və f ə aliyy ətinin razılaşdırılması istiqam ə tind ə xüsusi bir mexanizm kimi çıxış etmə si. [8.]

Beyn ə lxalq Valyuta Fondunun f ə aliyy ə ti bir neç ə prinsip ə ə saslanmaqla g ə rç ə kl əşir. Bunlar aşağıdakılardır:

- - T ə nziml ə nm ə d ən yayınmaq üçün beynə lxalq valyuta sistemi v ə valyuta kursu il ə bağlı manipulyasiyaların qadağan olunması;
- - Valyuta böhranlarını aradan qaldırmaq üçün (lazım olanlar) valyuta bazarlarına müdaxilə edilm ə si;
- - H ə r bir üzv ölk ə nin özünün maliyy ə v ə valyuta siyas ə tind ə valyutasından istifad ə etdiyi t ə r əfdaş dövlə tl ə rin müdaxil ə sini n ə z ə r ə alınması.