ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
dollarından çox vəsait xərcləyir. Məhz buna görə də vətəndaşların kompüterlə 79 təmin olunmasına görə bu ölkə dünyada dördüncü yeri tutur . Sinqapurun hər bir vətəndaşı 'Elektron vətəndaş' (eCitizen, www.ecitizen.gov.sg portalına daxil olaraq bu və ya digər dövlət təşkilatları , barədə informasiya almaqla bərabər qısa müddətdə həyati vacib əməliyyatlar da apara bilər. Uşaq bağçalarından tutmuş universitetlərədək kompüter texnikası və şəbəkə texnologiyalarından geniş istifadə olunan Sinqapurda sosial xarakter daşıyan xüsusi tibbi xidmətin təşkilində və göstərilməsində də elektron -sistemin internet- girişi geniş yayılıb. Sinqapur hökuməti İnternet proqramına ildə 0,5 milyard ABŞ dolları sərmayə qoymaqla həyatın bütün sahələrini - dövlət idarəçiliyini, biznesi, təhsili, elmi, səhiyyəni və əyləncə sənayesini İnternet vasitəsi ilə birləşdirə bilmişdir. E- hökumət sahəsində əhəmiyyətli dərəcədə uğurlar qazanan ölkələrdən biri də . Avtoritar xarakterli olan bu ölkə uzun müddət inkişaf etmiş Cənubi Koreyadır Yaponiya və ABŞ - dan asılı olmuşdur. Lakin, 1990 - cı illərin ortalarından praktik olaraq ölkədə müasir elmi bazanın yaradılmasına sıfırdan başlanılmışdır. Artıq 2001- ci ildə dövlət bu sahəyə 12 milyard dollar vəsait ayıra bilmişdir. Yüksək sıçrayış 2002 - ci ildə 50 milyon dollarlıq elmi eksporta imkan vermişdir. 2005 -ci ildə bu səviyyənin 100 milyon dollara çatacağı və sonrakı illərdə daha da artacağı gözlənilirdi. İT sahəsində 1980 - ci illərdə işlənib hazırlanmış «Baza Cənubi Koreyada Koreyada Milli İnformasiya Sistemi» (National Basic İnformation System - NBİS) adlı birinci Dövlət Proqramının həyata keçirilməsinə 1987 - ci ildən başlanılmışdır. Bu proqrama yenidən baxılaraq 1994 - cü ildə «National İnformation Super Highway» («Milli İnformasiya Super Magistralı») layihəsi qəbul edilmiş və 1995 - ci ildən bu layihə 'Korea İnformation İnfrastructure - KII' Koreya İnformasiya İnfrastrukturu' 82 adlandırılmışdır .İnkişaf etmiş dövlət iqtisadiyyatına keçməyə imkan verən bu Proqramda 2 yüksək sürətli milli informasiya şəbəkəsinin yaradılması nəzərdə tutulur: • Dövlət şəbəkəsi. Bu şəbəkə mərkəzi və yerli dövlət orqanlarını, məktəbləri,
Kasıblar mənə tamamilə yeni bir iqtisadiyyat öyrətdi. Yunus öz problemlərimlə qarşılaşdıqları problemləri öyrəndi. "Burada kömək etmək niyyətində olan insanlarla özünü batırmağa hazır olduğunu görürük. Məhəmməd Yunusun mütləq yoxsulluğunu qəbul etməyimizə ilk nəzərimizdədir. 27 qəpik olmaması səbəbindən yoxsulluğun dəhşətli dövründə qapalı qalan bambuk çarpayı istehsalçısı Sufiya Begümlə görüşdü. Burada Grameen bankının nə olacağına dair bir şey tapacaq ki, cəmiyyət və böyük şirkətlərin kömək edə biləcəyi və ya kömək etmədiyi bir insanın ürəyinə bağlıdır. Məhsuldar fəaliyyət göstərərək, Yunus banklar və icma ilə Sufiya kimi insanlar üçün kredit üçün müraciət etmək və onun unikal vəziyyətdə necə bildiyini ən yaxşı və məhsuldar şəkildə istifadə etmək üçün işləmişdir. Grameen Bank qeyri - adi standartların bankı olmağı tələb edir. Yunusun sözlərinə görə, "heç bir şeyə malik olmayanlara borc verəcək bir qurum" olmalıdır. Daha sonra, zaman keçdikcə daha çox vəziyyət yaranacaq, məsələn, torpaqsız olanlar üçün mübarizə aparan və ya kiçik fermerlər Yəhra içində olanlar, dərin bir boruyu istifadə edə bilmədi ki, onlar üçün əlverişli idi. Grameen bankının başlanmasından illər ərzində inkişaf etdirdiyi və genişləndiyi kimi, həmin iki prinsipdə fəaliyyət göstərməyə davam edir. Bu gün Grameen bankı hələ fərdlərə kredit verildikdə, sahibkarlıq təşəbbüsləri vasitəsilə özləri üçün yuxarı sosial hərəkətliliyin başlamasını təmin edəcəkdir. Bunun nəticəsi olaraq, Grameen bir çox sosial ədalət səylərindən fərqlənir ki, o, xidmət edən əlverişsiz şəxslərin intensiv reabilitasiya təlim proqramlarını əhatə etmir. Bunun əvəzinə isə , Grameen öz borcalan larına daha yaxşı bir gələcəyə sahib olmaq azadlığını verir və beş nəfərlik dəstək qrupuna üzv olmağın ən vacib şərtidir. Grameen Bank üzvlərini öz ölkələrinin siyasətində fəal iştirak edərək müsbət təsir yaratmağa təşviq edir. Məhəmməd Yunusun kitabına görə, Banker z əiflərə, Yunus bank işçilərini, Grameen borcalanlarını səs verməyə təşviq etdi , ancaq heyət seçicilərin hansı siyasi partiyaya dəstək verəcəyi barədə qərarlarına təsir
birjalarında qəbul olunacağı barədə bəyanatı olub. Lakin, sistemlər arasında əhəmiyyətli fərqlər hələ də davam edir. US GAAP - a və İFRS - ə görə şirkətlərin satınalınması və birləşdirilməsinin oxşar və fərqli cəhətləri qısa müqayisəli təsviri cədvəldə verilmişdir. Birləşmələr və satınalmalar bazarındakı vəziyyətdən danışarkən, 2008 - ci il, analitiklərin bu bazarın artımını proqnozlaşdırmasına baxmayaraq, ləğv edilən əməliyyatların sayına görə rekord həddə çatıb, lakin böhran bir çox sövdələşmələri alt -üst edib. Dealogic analitik şirkətinin 2008 - ci il üzrə məlumatına görə, 1,3 mindən çox şirkət m&a sövdələşmələrini aparmaqdan imtina edib, baş tutmayan inteqrasiya proseslərinin ümumi məbləği isə 911 mlrd.dollar14 səviyyəsində qiymətləndirilir, m&a bazarının həcmi 3,25 trilyon təşkil edib. abş dolları.. Belə bir şəraitdə bazarda işgüzar fəallıq dünya iqtisadi böhranı ilə bağlı problemlərin artması ilə mütənasib olaraq azalırdı.Dünyanın ən iri iqtisadiyyatlarının böhrana cəlb olunma dərəcəsini nəzərə alsaq, 2008 - ci ilin antiekordlar ili olması təəccüblü deyil. Bu birləşmə və satın alma bazarı haqqında deyil, həm də fond bazarlarında əsas ictimai fond yerləşdirmələrinin sayı barədə də deyilə bilər. Azalma 45% qeydə alınıb. O, ölkədən qətiyyən asılı deyildi. Beləliklə , Çində bazar 31%, Braziliyada 92%, ABŞ - da isə 36% azalıb. İllik tənəzzül Avropada təşkil edib 28%, Asiya - Sakit Okean regionunda bütövlükdə - 15%.. Bunun bir çox səbəbi var: böhran, pulun bahalığı və likvidliyin düşməsi. Bundan başqa, unutmaq lazım deyil ki, əməliyyatlar M&a bu, uzun və mürəkkəb prosesdir, lakin, o zaman aparılırdı qlobal yenidən qiymətləndirilməsi aktivlərin hər yerdə və daim.Onu da qeyd etmək lazımdır ki, böhran dövründə şirkətlər mövcud olduqlarından ehtiyat edərək bazarda nüfuzlarını artırmağa çalışıblar. Nadir hallarda onlar zəif firmaların udma yolunu seçdilər. Bu səbəbdən ABŞ - da hazırda düşmən alınması rekordu qoyuldu. Analitiklərin məlumatına görə, Thomson Reuters bu bazarın həcmi bir il ərzində 211 milyard dollara qədər artıb ki, bu da Amerika bazarının tarixində mütləq rekord olub. GAAP- a görə birləşmələrin və şirkətlərin satın alınmasının bir çox motivləri mövcuddur, onlardan biri sinergetik effektdir, yəni sövdələşmə iştirakçısı olan şirkətlərin səmərəliliyi ilə müqayisədə yaranan üstünlükləri həyata keçirməklə
Учебная Учебная дисциплина «История относится к профильной учебной дисциплине общеобразовательного учебного цикла ППССЗ.

- 1.3. Цели и задачи дисциплины - требования к результатам освоения дисциплины:

Содержание программы «История» направлено на достижение следующих целей: - формирование у молодого поколения исторических ориентиров самоидентификации в современном мире, гражданской идентичности личности; - формирование понимания истории как процесса эволюции общества, цивилизации и истории как науки; - усвоение интегративной системы знаний об истории человечества при особом внимании к месту и роли России во всемирно - историческом процессе; - развитие способности у обучающихся осмысливать важнейшие исторические события, процессы и явления; - формирование у обучающихся системы базовых национальных ценностей на основе осмысления общественного развития, осознания уникальности каждой личности, раскрывающейся полностью только в обществе и через общество; - воспитание обучающихся в духе патриотизма, уважения к истории своегоОтечества как единого многонационального государства, построенного на основе равенства всех народов России. Освоение содержания учебной дисциплины «История» обеспечивает достижение студентами следующих результатов:

## личностных личностных

- - сформированность российской гражданской идентичности, патриотизма, уважения к своему народу, чувств ответственности перед Родиной, гордости за свой край, свою Родину, прошлое и настоящее многонационального народа России, уважения к государственным символом (герб, флаг, гимн);
- - становление гражданской позиции как активного и ответственного члена российского общества, осознающего свои конституционные права и обязанности, уважающего закон и правопорядок, обладающего чувством собственного достоинства, осознанно принимающего традиционные национальные и общечеловеческие гуманистические и демократические ценности;
- - готовности к служению Отечеству, его защите;
- - сформированность мировоззрения, соответствующего современному уровню развития исторической науки и общественной практики, основанного на диалоге культур, а также различных форм общественного сознания, осознание своего места в поликультурном мире;
- - сформированность основ саморазвития и самовоспитания в соответствии с общечеловеческими ценностями и идеалами гражданского общества; готовность и способность к самостоятельной, творческой и ответственной деятельности;
administrativ təşkilatları əhatə edən informasiya sistemindən istifadə edir. İnternet vasitəsilə 393 əsas məsələ barədə sorğu vermək və 4 min kateqoriya üzrə lazımi məlumatlar almaq olur. Daxili İşlər Nazirliyinin inteqrasiya olunmuş internet xidməti dünyada bu sahədə birincidir. Regionda e- hökumət sahəsində liderliyə iddialı olan Cənubi Koreyanın təşəbbüsü və lobbiçiliyi ilə paytaxtı Seulda yerləşən Cənubi - Şərqi Asiya, Çin, Yaponiya və Cənubi Koreyanın (ASEAN Plus 3) birgə regional e - hökumət planı işlənib hazırlanır. Beləliklə, e - hökumət sahəsində dövlət siyasətinin işlənib hazırlanmasının və həyata keçirilməsinin Şərq modeli - ' bu siyasəti mərkəzləşdirilmiş model' bürokratik aparatın köməyilə formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. 'Mərkəz -regionlar və yerli hakimiyyət' və 'elektron demokratiya' çərçivəsində 'yuxarıdan aşağıya' modeli işləyir. Belə ki, hakimiyyətin yuxarı eşalonunda qəbul edilmiş qərarlar aşağılara və konkret olaraq yerli idarəçilik orqanlarına çatdırılır. Bu axırıncılar isə dövlət siyasətinin və proqramlarının sadəcə icraçılarına çevrilirlər. Yuxarıdakı fikirləri ümumiləşdirirək e - hökumətin quruculuğunun strategiyasını, mərhələlərini, e - hökumətin strukturunu, onun inkişaf etmiş ölkələrdəki fəaliyyətini dünya təcrübəsi əsasında təhlil edərək aşağıdakı nəticələrə gəlmək olar:

- • Nəzəri cəhətdən informasiya cəmiyyəti konsepsiyasına söykənən e - hökumət quruculuğu dövlət idarəçiliyində müvəqqəti, 'dəbdə olan' bir layihə olmayıb, hər bir ölkənin dövlət idarəçiliyində müasir informasiya texnologiyalarından istifadə edən və zamanın tələblərindən doğan bir idarəetmə üsuludur.
- • E- hökumət quruculuğu dinamik bir proses olub, bir neçə mərhələdə həyata keçirilir.
- • E- hökumət dövlət idarəçiliyində İKT - nin potensial üstünlüklərindən istifadə etməklə reformalar aparmağa imkan verir.
Yuxarıda deyilə nl ə ri n ə z ə r ə alaraq ölk əmizin ixrac potensialından istifadə nin konkret göst ə ricil ə rl ə öyr ə nilm ə sini 2004-cü ild ə n y əni sabit inkişaf yoluna qə d ə m qoyduqdan sonrakı illə rin göst ə ricil ə ri vasit ə sil ə etm ə yi q ərara aldıq. Əvvə lc ə ölk ə nin xarici ticar ə tinin ümumi v ə ziyy ə tini öyr ə nm ək üçün aşağıdakı cə dv ə lin göst ə ricil ə ri il ə tanış olaq

##### Az Az ə rbaycan xarici ticar ə ti (mln ABŞ dolları)

Göst ə ricil ə r	2010	2011	2012	2013	2014
Xarici ticar ə t dövriyy ə si	7131,4	8558,4	11638,9	11771,7	54922,8
İxrac	3615,5	4377,2	6372,2	6058,2	47756,2
İdxal	3515,9	4211,2	5266	5713,5	7166,6
Saldo (+,-)	+99,6	+136	+1105,5	+344,7	+40589, 6

Qeyd etm ək lazımdır ki, 2010-2014-cü ill ə r ə rzind ə ölk ə mizin xarici ticar ə t dövriyy ə si ild ə n il ə artma dinamikası üzrə inkişaf etmişdir. Lakin buna baxmayaraq 2010-cu il ə q ə d ə r ticar ət saldomuzun aşağı göstə ricil ə ri ixrac potensialımızdan aşağı sə viyy ə d ə istifad ə olunmasını bir daha sübut edir. Artıq ticar ə td ə müsb ə t saldoya 2014-cü ild ən başlayaraq nail olunmuşdur. Lakin bu hə l ə idxalı ə v ə z ed ə n v ə ixrac yönümlü iqtisadi inkişafın bə rq ərar olmasının göstə ricisi sayıla bilməz. İxrac göstə ricil ərimizin artımı iqtisadiyyatın bütün sahə l ə rinin potensial imkanlarından istifadə olunması və onların ixracyönümlü inkişafı s ə b ə bind ən alınmamasını qarşıdakı tə hlill ə rimizd ə aydın görə bil ə rik.
29

'219.9. Pərakəndə satış qaydasında malların satışının həyata keçirilməsi üzrə ticarət fəaliyyəti və (və ya) ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri tərəfindən büdcəyə ödənilməli olan verginin məbləği 2019 -cu il yanvarın 1 - dən 3 il müddətinə 'İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında' Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş POS - terminal vasitəsilə nağdsız qaydada aparılan ödənişlərin ümumi hasilatdakı xüsusi çəkisinə uyğun müəyyən edilən verginin 25 faizi həcmində azaldılır. Bu güzəştin alınması hüququ müəyyən edilərkən vergi orqanında uçotda olan şəxslər tərəfindən POS -terminal vasitəsilə aparılan ödənişlərin məbləği nəzərə alınmır.

- 219.10. Qanunla müəyyən edilmiş hallarda dövlət büdcəsinə olan vergi borclarının silinməsindən əldə olunan gəlir sadələşdirilmiş vergidən azaddır.
- 219.11. Bu Məcəllə ilə müəyyən olunmuş qaydada gəlirlərin və xərclərin uçotunu aparan, ƏDV - nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmayan və əməliyyatlarının həcmi ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) 200.000 manatadək olan rezident müəssisənin təsisçisi (payçısı) və yaxud səhmdarları olan şəxslərə ödənilən dividendlər sadələşdirilmiş vergidən azaddır.';
- 1.75. ci maddə üzrə: 1.75. ci maddə üzrə:
- 1.75.1. ci maddə aşağıdakı redaksiyada verilsin: 1.75.1. ci maddə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

'220.1. Sadələşdirilmiş vergi (bu Məcəllənin 218.4 - cü maddəsində nəzərdə tutulmuş fəaliyyətlə məşğul olan və 218.1.2 - ci maddəsində göstərilən vergi ödəyiciləri istisna olmaqla) bu verginin ödəyicilərinin malların təqdim edilməsindən, işlərin görülməsindən, xidmətlərin göstərilməsindən əldə etdiyi vəsaitin məbləğindən (ümumi hasilatının həcmindən) və satışdankənar gəlirlərdən 2 faiz dərəcə ilə hesablanır.';

- 1.75.2. ci maddədə 'aşağıdakı dərəcə ilə hesablanır:' sözləri '8 faiz 1.75.2. ci maddədə 'aşağıdakı dərəcə ilə hesablanır:' sözləri '8 faiz dərəcə ilə hesablanır.' sözləri ilə əvəz edilsin;
- 1.75.3. 220.1-1.2-ci, 220.2-ci, 220.3- cü və 220.4 - cü maddələr 1.75.3. 220.1-1.2-ci, 220.2-ci, 220.3- cü və 220.4 - cü maddələr ləğv edilsin;
- 1.75.4. cu maddənin cədvəl hissəsinin 1 - ci sütununa 'aşbaz' sözündən 1.75.4. cu maddənin cədvəl hissəsinin 1 - ci sütununa 'aşbaz' sözündən sonra 'iaşə obyektlərində müştərilərə xidmət göstərən fiziki şəxslər (ofisiant) , ' sözləri və cədvəl hissəsinə aşağıdakı məzmunda 7 - ci və 8 - ci sətirlər əlavə edilsin:
- '

Fərdi qaydada bərbər fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər	15
Fərdi qaydada dərzi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər	10

';

- 1.76. ci maddə üzrə: 1.76. ci maddə üzrə:
- 1.76.1. cı maddədə '218.4 - cü maddəsində' sözləri '218.1.3 - cü və 218.4 - 1.76.1. cı maddədə '218.4 - cü maddəsində' sözləri '218.1.3 - cü və 218.4 - cü maddələrində' sözləri ilə əvəz edilsin;
- 1.76.2. ci maddəyə aşağıdakı məzmunda üçüncü cümlə əlavə edilsin : 1.76.2. ci maddəyə aşağıdakı məzmunda üçüncü cümlə əlavə edilsin :
Az ərbaycanın dövlə t müst ə qilliyinin b ə rpa edilm ə siyn ə n ilk olaraq neft v ə qaz s ə rv ə tl ə rinin xalqa m əxsusluğu bütünlükə t əmin olunmuş və ondan milli, dövl ə t m ənafeyi baxımdan geniş istifadə etdirilm ə siyçün real əlverişli şə rait yaranmışdır. Bununla yanaşı, yeni geosiyasi situasiya Azərbaycanın Xə z ə r sektorunda öt ə n ə srin son onilliyind ə aşkar olunan iri karbohidrogen yataqlarının beyn ə lxalq ə m əkdaşlıq çə rçiv ə sind ə f əal işlə nm ə sin ə d ə əsaslı zəmin olmuşdur. Bütün bunların fonunda Heydər Əliyevin rə hb ərliyi altında ölkə nin milli neft strategiyası formalaşmışdır. Praktiki müstə vid ə 'Ə srin müqavil ə si ' -nd ə n baslanğıcını götürən milli neft strategiyası multiplikativ effektdə prezident İlham Əliyevin inamlı fə aliyy ə ti say ə sind ə aparılan geniş islahatlarla daha da tə kmil istiqam ə t ə yön əlmiş, çoxsaylı beynəlxalq neft kontraktlarının bağlanmasıyla ölk ə y ə n ə h əng investisiya axınının gə lm ə sini, transmilli neft v ə qaz ixrac boru k ə m ə rl ərinin inşasını, yeni yanacaq və enerji infrastruktur quruculuğunun, sosial - iqtisadi inkişafa ə lav ə stimul ver ə n ölk ənin milli neft fondunun yaradılmasını t əmin etmişdir. İndi bu sə rv ə tl ə rin daha s ə m ə r ə li istifad əsi ümummilli inkişaf strategiyasının ə sas prioritetl ə rind ə n 1-ni t əşkil edir. 1994 - cü il 20 sentyabrında «Əsrin müqavilə si»- nin imzalanmasıyla yeni neft strategiyası irəli sürülmüş, dünyanın bir çox şirkə tl ə ri il ə X ə z ə r d ə nizind ə ilk d ə f ə neft v ə qaz yataqlarının birg ə istismarına başlanilmışdır. Azərbaycanın iqtisadi suverenliyini ə ks etdir ə n ilk beyn əlxalq saziş iqtisadiyyatımızın dinamik inkişafının əsasını qoydu və onun praktiki n ə tic ə l əri bugün göz qabağındadır. Hə min tarixd ən başlayan bütün görül ən işlə r, bugünkü v ə g ə l ə c ə k n ə sill ə r ə xidm ə t etm ə kd ə dir. Bu n ə z ə rd ə n baxıldıgında seçdiyimiz bu mövzu günün aktual mə s ə l ə l ə rind ə ndir. T ədqiqatın obyekti neft gə lirl ə rind ə n T ədqiqatın predmeti və obyekti. ədqiqatın predmeti və obyekti. s ə m ə r ə li istifad ə , Az ərbaycanın neft strategiyası və ölk ə nin sosial-iqtisadi inkişafında neftdə n daxil olan g ə lirl ə rinin rolunun mü ə yy ə n edilm ə sidir. T ədqiqatın predmeti iqtisadiyyatımızın inkişafında neft gə lirl ə rind ə n istifad ə nin s ə m ə r əliliyinin artırılması və bu sah ə d ə dövl ət mexanizminin hazırlanması istiqam ə tidir.

80
Türkiy ə d ə bank böhranı 2001 - ci ilin fevralında eyni zamanda bir neçə kredit t əşkilatının çökməsi, beynalxalq kapital bazarlarında türk banklarında borc verilmə si şə rtl ərinin ağırlaşdırılması ilə başladı. Bunun nə tic ə sind ə Türkiy ə d ə bank biznesinin inkişafı çə tinl əşdi. BVF - nın ekspertlə ri bel ə hesab edirdil ər ki, 'İkinci Dünya müharib ə si dövrl ə rind ə n ölk ə d ə baş verə n ən ağır milli maliyyə böhranına tə kan ver ə n bank problemi olmuşdur.' Özündə maliyy ə böhranlarının bütün amillə rini (fond, borc, valyuta v ə bank) ehtiva ed ə n maliyy ə böhranının ə sas s ə b ə bl ə ri ölk ə bank sektorunun z ə ifliyi, 2000-ci ill ə rin ə vv ə ll ə rind ə ölk ə d ə siyasi v ə ziyy ə tin qeyri-sabitliyi, büdc ə k ə sirinin k əskin artması (böhran zamanı büdcə v ə ÜDM-in defisitinin f ə rqi 11% olmuşdu), 40% - ə q ə d ə r yüks ə k inflyasiya v ə şişmiş dövlə t borcu (ÜDM-in 53%) olmuşdur. Digə r bir s ə b ə b is ə Asiya böhranından sonra dünya maliyyə bazarlarında inkişaf edə n ölk ə l ə r ə , o cüml ə d ə n Türkiy ə y ə ina mın azalması olmuşdu . [29.] Bank ə man ə tl əri arasında təşvişin yaranmasında Türkiyə prezidentinin çirkli v ə kriminal pulları yuyulmasında şübhə li bilin ən iri bankların fə aliyy ətinin yoxlanılması haqqında sə r əncamı da az rol oynamamışdır. Böhran ə r ə f ə sind ə Türkiy ə d ə maliyy ə fırıldaqları böyük vüsət almışdı və 2000-ci ild ə ölk ə iqtisadiyyatına 3,7 milyard dollar ziyan vurmuşdu. [30.] 2001-ci ilin ə vv ə ll ə rind ə Türkiy ə milli valyutasının stabilliyi pozuldu v ə v ə t əndaşlar, korporasiyalar möhkəm valyuta almağa başladılar. Qısa müdd ə td ə lir ə nin kursu 49 % düşdü. Bu da bankların maliyyə v ə ziyy ə tin ə, onların kapitallarına və likvidliy ə t ə sir etdi. Böhran n ə tic ə sind ə türk banklarının aktivlə ri real qiym ə tl ə rd ə 2 6% azalıb 115 milyard ABŞ dolları təşkil etdi, onların ziyanı isə ÜDM- in 19,8%-n ə b ə rab ə r oldu. [30.] 2001- ci ilin martında Türkiyə höküm ə ti, BVF il ə razılaşdırdığı antiböhran proqramını elan etdi və bank sektorunun restrukturlaşdırılmasını qərara aldı. 2007-2008-ci ill ə rd ə dünyanı bürüyə n Qlobal maliyy ə - iqtisadi böhranı (Global Economic Crisis) h əm inkişaf etmiş, hə m d ə inkişaf etmə kd ə olan ölk ə l ə r ə t ə sir göst ə rdi.
konsolidasiya edilmiş şirkətin iqtisadi səmərəliliyin artırılması. Bununla birlikdə, birləşmə və satın alma prosesi, sinergetik təsirlərin təzahürünü gözləmək üçün əhəmiyyətli hallarda uğursuz olur. Mənfi nəticələr həm sövdələşmə həyata keçirilənədək, həm də ondan sonra dövlətin, əsas mülkiyyətçilərin və təşkilatın səhmdarlarının maraqlarına toxuna bilər. Bundan əlavə, birləşmə və satınalmalardan mümkün faydanın yanlış qiymətləndirilməsini tez - tez müşahidə edə bilərsiniz. Beləliklə, daha əhəmiyyətli olan şirkətlər əməliyyatın planlaşdırılmasının ilkin mərhələlərində üzləşə bilərlər. Bu, şirkətin məqsədinin qiymətləndirilməsidir. Şirkətlərin birləşməsindən mümkün qədər çox fayda əldə etmək istəyi şirkətə şirkət üçün bazar qiymətlərindən artıq mükafat ödəməyə məcbur edir - məqsəd, lakin çox vaxt bu mənfəətdən əldə olunan təsirlər çox qiymətləndirilmiş və ya həyata keçirilə bilər. Birləşmə və ya şirkətin qayğı əməliyyatları planlaşdırarkən, onlar tez -tez yüksək maliyyə xərcləri ilə əlaqəli olacağını nəzərə almalıdırlar. Birləşmə və ya satın alma prosesinin son mərhələlərində birləşmə əməliyyatından sonra şirkətlərin bi rləşməsi problemləri ola bilər. Birləşmələrin və satınalmaların hüquqi və iqtisadi tərəfinin uyğunsuzluğu səbəbindən bir çox problemlər yaranır ki, şirkətlər birləşmək yolunda qarşılaşırlar. Qanuni- hüquqi baza düzəltmək üçün lazım olan nöqsanlara malikdir. Əsas hüquqi sənədlər bu və ya digər bazarda inhisarçılıq yaratmaq məqsədi ilə şirkətlərin birləşməsinə qadağa qoyulmasını nəzərdə tutur. Miqyas hesabına qənaətin əsas ideyası həmin istehsal amillərində - işçilərin eyni gücü, eyni sayı, eyni idarəetmə sistemi və s. - də daha çox iş yerinə yetirməkdən ibarətdir. Lakin, istehsal həcminin artımının müəyyən hüdudları mövcuddur ki, bu da istehsal xərclərinin əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə nəticələnir ki, bu da istehsalın rentabelliyinin azalmasına gətirib çıxaracaq. Beləliklə, birləşmə prosesində texniki səmərəliliyin bir neçə növü həyata keçirilə bilər.

Birinci növ- istehsal miqyasının texniki səmərəliliyi - əgər iki firma (horizontal birləşmə) hər birinin minimum effektiv miqyasdan aşağı ölçüsünə malikdirsə, birləşmə prosesində texniki səmərəlilik əldə edilə bilər.