ahmedheakl/docatlas_instruct huggingface dataset:
qiym ə t ver ə n v ə mük ə mm ə l hesabat kimi diqq ə t c ə lb ed ən 'Doing Business 2016' s ə n ə dind ə respublikamız öz mövqeyini 17 pillə yaxşılaşdıraraq 189 ölkə nin iç ə risind ə 63- cü sıraya qalxmış, dünyanın 3 və dahaartıq islahatlar keçirə n 24 ölk ə sind ə n birin ə çevrilmişdir. 'Qlobal Rə qab ə t Qabiliyy ə ti 2015- 2016' hesaba tın a gör ə , ölk ə mizin iqtisadiyya tının rə qab ə t qabiliyy ə tliliyi s ə viyy ə si 140 ölk ə nin iç ə risind ə 40- cı y erl ə qiym ə tl əndirilmiş, bununl a da MDBölk ə l ə ri ara sınd a yeddi il dalbadal liderlik mövqeyind ə q ə rarla şmış, 'G - 20' üzvü öl k ə l əri sır a sınd a 12-ci yer ə yüks əlmişdir [3, s. 9]. Ölk ə Prezidenti t ə r ə find ə n h ə r ilin 25 apre l gününün 'S ahibkarla r günü' kimi qeyd olunma sı h a qqınd a 21 aprel 2016- cı il t arixli s ə r ə nca mının imz alanma sı respublika nın s osial-iqtisadi prosesl ə rd ə f ə a l iştir ak ın a gör ə ölk ə ba şçısının mə hz sahibka rlığ a verdiyi yüks ə k d ə y ə ri ifad ə edir. Bütün bu multiplikasiyaeffekti yaradan amill ə rl ə yanaşı hə l ə d ə ölk ə d ə sahibka rlığın p otensial inkişafı imkanla rını mə hdudla şdır an v ə onların realla şdırılm a sın a maneolan amill ərin mövcudluğu da inkar edilmir. Bunlar bütövlükd ə milli sahibka rlığın in k iş a fını l ə ngitm ə kl ə b ə rab ə r onun stimulla şdırması sisteminin əlverişli üsullarının tə tbiqini d ə m əhdudlaşdırır. Aparilan t ə hlilin n ə tic ə l ə rin ə istinad etm ə kl ə bel ə q ə na ə t ə g ə lm ə k olar ki, h ə r şeydə n ə vv ə l dövl ə t mülkiyy ə tinin öz ə ll əşdirilmə si n ə tic ə sind ə z ə ruri sosial-iqtisadi n ə tic ə l ə r ə ld ə edilm əli, sahibkarlıq fə aliyy ə tinin t ə kmil hüquqi bazası formalaşdırılmalı, əlverişli ə qab ə t mühiti yaradılmalı, istеhsаl və qеyri istеhsаl sаhə l ə ri üzr ə sаhibкаrlıq fəаliyyə ti f ə rql ə ndirilm ə li v ə istеhsаl yönümlü sаhibкаrlığа müə yy ən üstünlüк vеrilməlidir. Bu sаhə d ə f əаliyyə t göst ə r ə n sаhibкаrlаrа кrеditlərin vеrilmə sind ə, vеrgi güzəştlə rinin edilm ə sind ə v ə rüsumlаrın müə yy ə nl əşdirilmə sind ə , h ə m d ə m əhsullаrın rеаllаşdırılmаsı və qiym ə tl ə rin t ə nziml ə nm ə sind ə kompleks dövl ə t d ə st əyi оlmаlıdır. Hаzırdа rеspubliкаdа aqrar sahə y ə mеyl digə r sah ə l ə rl ə müqayis ə d ə bir q ə d ə r z əifdir. Sаhibкаrlıq əsаsən коmmеrsiyа - biznеs istiqаmə tind ə birt ə r ə fli inкişаf еdir. Bu isə yеrli istеhsаlın inкişаfını ləngidir, çünki yеrlə rd ə çоx böyüк
İri korporasiyaların yaradılması zamanı suboptimallaşma yaranır -qrupdaxili Kooperasiya əlaqələrini möhkəmlətmək, öz şirkətlərində məhsul almaq arzusu. Öz şirkəti maksimum mənfəət gətirən qiyməti müəyyənləşdirməyə çalışır. Beləliklə, məhsullar bahalı və rəqabət qabiliyyətli olmur. Absorbsiyanın nəticələri işsizlərin sayının artması, müəssisələrin müflisləşməsi, təchizatçılarla iqtisadi əlaqələrin qırılması, inhisarçılığın artması, istehlak mallarının qiymətlərinin artması kimi hallara gətirib çıxarır. Absorbsiyaların 95% - i hər iki tərəfin qarşılıqlı razılığı ilə baş verir, çox vaxt təcrübədə düşmən alınması mövcuddur - kənar qrup korporasiyanın səhmlərini ona nəzarəti əldə etmək üçün kifayət qədər miqdarda satın alır, Direktorlar Şurasının iradəsinə qarşı bu, düşmənçilik absorbsiyasıdır. Əgər səhmlərin nəzarət paketi alınıbsa, onda keçmiş rəhbərlər vəzifədən çıxarılır və şirkət rəhbərliyi başqalarına keçir. Bu şərtlərdə şirkətlərin birləşmələrinin növlərinə diqqət yetirmək, şirkətlərin birləşməsinin və ya satın alınmasının bağlanması zamanı tərəflərin təqib etdiyi əsas məqsədləri müəyyən etmək, belə bir əməliyyatın effektivliyini və mümkün nəticələrini qiymətləndirmək çox vacibdir. Əgər şirkətlər başqa bir firmanın alınması təhlükəsi ilə üzləşirlərsə, onda bu prosesə çox yaxşı hazırlaşmalıdırlar: ya da dünya praktikasında kifayət qədər fəal şəkildə sınaqdan keçirilmiş, yaxud öz hərəkətləri ilə özləri üçün əlverişli absorbsiya şəraitinə nail olmaq, əksər hallarda paradoksal olmadığı kimi, belə sövdələşmə nəticəsində udulan şirkət udur. Yalnız bu uduş artırmaq üçün cəhd etmək lazımdır. Şirkətlərin birləşmələrinin və satınalmalarının əsas növlərinin təsnifləşdirilməsini nəzərdən keçirək və şirkətlərin müasir birləşmə dalğasına diqqət yetirərək, bu proseslərin tarixi aspektlərinə qısaca nəzər salaq.Xarici nəzəriyyə və təcrübədə 'şirkətlərin birləşməsi' anlayışının şərhində müəyyən fərqlər var. Xaricdə hamı tərəfindən qəbul edilən yanaşmalara uyğun olaraq, birləşmə dedikdə, təsərrüfat subyektlərinin hər hansı birləşməsi nəzərdə tutulur ki, bunun da nəticəsində iki və ya daha artıq mövcud olan strukturlardan vahid iqtisadi vahid formalaşır.
- 14. Az ərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 10 yanvar 2008 -ci il tarixli s ə r əncamı ilə t əsdiq edilmiş "Azə rbaycanda s ə hiyy ə nin maliyy ə l əşdirilmə si sisteminin islahatı və icbari tibbi sığortanın tətbiqi konsepsiyası".
- 15.Bağırov D.A., Hə s ə nli M.X. "Maliyy ə " d ərslik. Bakı 2011il
- 16.Ələ kb ərov Ə.Ə. "Azə rbaycan Dövl ə tinin sosial- iqtisadı inkişafında vahid büdc ə sisteminin rolu". Bakı 2005 il
- 17.Ələ kb ərov Ə.Ə."Azərbaycanda sosial sığortanın inkişaf problemləri".Bakı 2000 il
- 18.Bağırov D.A. "Vergi nə zar əti". Bakı 2006 il
- 19.B ə d əlov Ş.Ş., Mə h ə rr əmov R.B.,Qurbanov F.Ə. "Büdcə sistemi". Bakı 2003 il
- 20.Xankişiyev B.A. "Maliyyə n ə zar əti". Bakı 2005 il
- 21.Əsgərov Ə.X. "Sosial siyasə t v ə sosial ə dal ət". Bakı 2005 il
- 22.Əliyev A., Qasımov N. "Azə rbaycanda ə halinin h ə yat s ə viyy ə sinin yüks ə ldilm ə sinin aktual probleml əri". Bakı 2000
- 23."Az ə rbaycan statistik göst ə ricil əri". Bakı 2015
hesablamalar zamanı hiss edilir. Bunun acıqlamasını bu cür verə bil ə r ə m, veril ə nl ə rin emale dilm ə si üzr ə standart şə killi ə m əliyyatların altmə s ə l ə l ə r kimi istifad ə olunma m ə cburiyy əti sıx rastlanan hadisədir. İntellektual sistemlə rin inteqr ə edilmiş istehsal idar ə etm ə sisteml əri, paylanmış Verilə nl ər Bazası və İnternet ə laq ə l ə ri veril ə nl ə r v ə bilikl ə rin ə ld ə olunması, idarə etm ə d ə f ərqli ierarxiyalarına uyğunlaşdırılması üçün istifad ə edilir. Çox zaman istehsal prosesinin idar ə si m ə s ə l ə l ə rind ə ekspert t ə r ə fd ə n bilikl ə rin 3 ayrı istiqamə tind ə n istifad ə olunur: standart istiqam ə t-mühakim ə halları üçün olan qaydalardır, reflektiv istiqamə t, bu qeyri- iradi formadakı reaksiyaların sə thi biliyin ə uyğun 'qabiliyyət'dir; də rin bilikl ə r is ə qeyri-adi formada olan v ə ç ə tin v ə ziyy ə tl ə r üçün yox, konkret prinsipl ə r ə əsaslanır. BB-nin layih ə l əşdirilmə si prosesind ə intellektin t ə m ə li vacib olan bilikl ə ri hesaba alması labüd hesab edilir. İS -in layih ə l əşdirilmə sind ə v ə onun arxitekturasının seçilmə si prosesind ə yalnız istehsal obyektini qiymə tl ə ndir ə bil ə n müst ə qil proqram t əminatını hazır etmək lazım deyil. İSlə rin müxt ə lif elementl ə r ə uyğunlaşmasına, təşkilatın texnoloji z ə ncirinin vacib h ə lq əsi olaraq çıxışına cə hd etm ək vacibdir. İntellektual sisteml ərin yaranması müddə tind ə t ə dqiqat obyektin ə aid bilikl ə rin t ə qdim edilm ə si üsulu v ə insan x əyalının modelləşdirilməsi prosesi, düşüncə metodlarının müasir c ə miyy ə t ə inteqrasiyası və q ə rar q ə buledilm ə d ə seçiml ə r mühüm ə h ə miyy ə t ə malikdir. Bilikl ə r müh ə ndisi BB- nin yaradılması müddə tind ə informasiya m ə nb ə yi rolunu oynamış mütə x ə ssis-ekspertl ə rl ə h ə min sah ə üz ə rind ə b ə rab ər işlə yib. Bir neç ə iterasiyadan sonra sistem daxilind ə bilikl ə rin t ə qdim edilm ə sxeml ə ri v ə m əntiqi çıxarış strategiyaları seçildi. Biliklə rin BB- da inşası və düşüncə l ərin, çıxış mexanizmlə rinin, v ə seçiml ə rin t əşkil edilmə si probleml ə rind ə n ə lav ə izahetm ə q ərarlarının müə yy ə n funksiyaları mühüm ə h ə miyy ə t ə malikdir. İ ntellektual sisteml ərin quruluş forması universal və ideal şə kild ə deyil. Sadalanan komponentl ərin hamısını intellektual sistemlə rd ə t əşkil edilməmişdir. Bununla bə rab ə r
etmişdir. Bu isə öz növb ə sind ə ölk ə mizin dünya s ə viyy ə sind ə nüfuzunun artmasına v ə eyni zamanda iqtisadiyyatımızın inkişaf etdirilmə sind ə xarici iqtisadi ə laq ə l ə rin t ə sirinin qüvv ə tl ə ndirilm ə sin ə yön əlmiş bir siyasə tdir. C ə dv ə l 2.1.5-d ə n göründüyü kimi ölk ə mizin ixrac strukturunda t ə hlil etdiyimiz 2010-2014-cü ill ə rin göst ə ricil ə rin ə gör ə iqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı (İƏİT) - nın və ona daxil olan ölk ə l ə r üzr ə xüsusi ç ə kisi dig ə r t əşkilatla müqayisə d ə daha çoxdur. 2014-cü ild ə bu göst ə rici özünün ə n yüks ə k h ə ddin ə çatmışdır. Digə r t ə r ə fd ə n Avropa İttifaqı (Aİ) kimi nüfuzlu bir təşkilatla bağlı nə tic ə l ə rd ə ə vv əl adını ç ə kdiyimiz t əşkilatla tə xmin ə n eyni s ə viyy ə d ə olmasını qeyd etmə yiniz, ölk ə miz üçün çox müs ə bt hal hesab olunur dey ə bil ə rik. Bel ə ki, bu t əşkilata üzv olmamağımız heç də bizim h ə min t əşkilata üzv olan digə r ölk ə l ə rl ə olan iqtisadi ə laq ə l ə rimiz ə m ə nfi t ə sir etm əmişdir. Digə r t əşkilatlarla müqayisə d ə MDB v ə QDİƏT təşkilatı ilə daha çıx ə m əkdaşlıq etmə yimiz ə baxmayaraq ixracımızda h ə min t əşkilatlara üzv ölkə l ə rin xüsusi ç əkisi aşağıdır. Bu fakt ölkə mizin ixrac potensialının reallaşdırılması prosesində geriy ə atılmış addım kimi qiymə tl ə ndiril ə bil ə r. MDB ölk ə l ə rinin ölk ə ixracında xüsusi çə kisi 2010-cu ild ə 2014-cü il ə d ə k 17 %-d ə n 3,4 %- ə q ə d ə r, y əni 13,6 % azalması iqtisadi cə h ə td ə n çox z ə if göst ə ricidir.
Günümüzd ə ekspert sisteml ərin mövcud olmadığı, azından buna cə hd edilm ə y ə n bir sah ə mövcud deyil. 'Intelligent Technologies' jurnalı 1987 -ci ild ə istifad ə çil ə rl ə etdiyi sorğuya görə bu n ə tic ə l ər alınmışdır:

- • İstifadə çil ərin yarısı istifadə nin effektivlik d ə r ə c ə sin ə gör ə xüsusi t ədqiqatların aparılmasını üstün tutur;
- • İstifadə çil ərin 25%i yaxın 3 -4 il ə rzind ə ekspert sisteml ə rin t ə tbiq edilm ə sini planlaşdırırlar;
- • 25 %istifadə çil ə r is ə hazırda ekspert sistemlə rd ə n istifad ə edirl ə r.

İS -l ə rin v ə Ekspert sisteml ərin başqa proqram vasitə l ə rind ə n f ə rqli c ə h ə ti bilikl ə rin t ə dqiqat obyektinin sah ə sinin müt ə x ə ssisi t ə r ə find ən anlaşılan, dəyişikliklə r edil ə n formada saxlanılmş biliklər bazasının mövcudluğudur. Bu isə bilikl ə rin t əqdim olunması dilidir (BTD). Intelektual sisteml ərin inkişafı zamanı süni intellektin rolu böyükdür. Süni intellektin mövcudluğu son 40 ilə t ə sadüf edir. Süni intellektin ə sas problemi kompüter sisteminin köm ə kliyi il ə mühakim ə yürütm ə yi , insan kimi davranmağı, qeyri -mühitd ə q ə rar q ə bul etm əyi bacaran maşınların yaradılması prosesinin icrasıdır. Süni intellekt termini 1956 - cı ildə ABŞda Stenford Universitetind ə keçirilmiş seminarda Con Makkarti tə r ə find ən işlənib hazırlanmışdı. Con Makkarti termini 1950-ci ild ə Alan Türinq t ə r ə find ən verilmiş kompüter intellekti anlayışının əsasında irəli sürülmüşdür . Bir çox hallarda süni intellekt ə el ə sah ə l ə r aid olunurki, h ə min sah ə l ə rd ə d ə qiq modell ə r, h ə ll alqoritml ə ri v ə xüsusi metodlar mövcud deyil. Süni intellekt metodları 2 cür xarakterik xüsusiyyə t ə əsaslanır:

- 1. H ə rf, ifad ə, söz, işarə, şə kild ə n ibar ə t- Simvol şə killi informasiya;
- 2. Xüsusi simvollardan istifad ə il ə axtarışların icrası.

İstə nil ə n ə n ə n ə vi hesab edil ə n süni intellekt sisteml ə ri Hard Computing texnologiyasına əsaslanır ki, bu da onun imkanlarının kifayə t q ə d ə r m əhdudlaşdırır. 'Computing' - sözünün h ə rfi m ənasını belə izah ed ə bil ə rik, ingilis dilind ə n t ə rcüm ə d ə 'hesablamaq' mənasındadır. Digə r bir t ə r ə fd ə n ə n ə n ə vi hesab edil ə n süni intellekt
Əsas fəaliyyət istiqamətlərindən imtina (satış). Şirkətlərin birləşməsinin və ya alınmasının müvəffəqiyyətli olmasını təmin etmək üçün aşağıdakı mexanizmdən istifadə etmək lazımdır: - əməliyyatın təşkilati formasını düzgün seçin;

- - əməliyyatın antiinhisar qanunvericiliyinə aydın uyğunluğunu təmin etmək;
- - kifayət qədər maliyyə resursları birləşdirmək üçün;
- - birləşmə halında, "başçı kimdir" məsələsini tez və sülh yolu ilə həll edin';
- - mümkün qədər tez birləşməsi prosesinə yalnız ali deyil, həm də daxil

orta idarəetmə heyəti. Birləşmə və satın alma fəaliyyəti Firmanın inkişafı üçün sadalanan strategiyaların həyata keçirilməsinin əsas üsullarından biridir. Xüsusilə, əgər firma bazarda uğurlu mövqe tutursa, ona yaxşı inkişaf perspektivləri vəd edən sahədə olsa da, ona bu sahədə rəqabətli üstünlüklərə nail olmaq üçün öz mövqelərinin gücləndirilməsi tələb olunursa, o zaman birləşmə və absorbsiya mexanizmindən istifadə edərək, o öz məqsədinə bazarın eyni seqmentini birləşdirərək və ya əldə etməklə nail ola bilər; Tez- tez şirkət öz fəaliyyət risklərini azaltmaq üçün bazarın digər seqmentlərindən firmaların birləşməsini/alınmasını həyata keçirə bilər (bu, məsələn, öz həyat dövrünün müxtəlif mərhələlərində olan müxtəlif məhsulların buraxılması vasitəsilə, məhsulun satışında coğrafi diversifikasiya vasitəsilə, yəni istehsalın diversifikasiyası yolu ilə əldə edilir), öz fəaliyyət dairəsini genişləndirmək üçün; Əgər şirkət bazarda öz mövqelərini yenidən nəzərdən keçirirsə, yeni prioritetlər tapırsa, əsassız, problemli istiqamətlərdən azad olaraq öz fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirirsə və nəhayət, əgər şirkət sadəcə olaraq pulda çatışmazlıq hiss edirsə, o, ayrıca bölmələrin, törəmə müəssisələrin satılması və ya ayrılması üçün birləşmə/satın alma mexanizmindən səmərəli istifadə edə bilər. Bir şirkətin korporativ strategiyasında birləşmə və satınalmaların yeri daha aydın şəkildə birləşmə və satınalmaların müxtəlif növlərini nəzərdən keçirərək izlənilə bilər.
Организация и содержание мест захоронения	0503	2300106400
Закупка товаров, работ и услуг для муниципальных нужд	0503	2300106400	200
Другие вопросы в области жилищно - коммунального хозяйства	0505
Муниципальная программа «Благоустройство сельского поселения»	0505	2300000000
Основное мероприятие:"Обеспечение и повышение комфортности условий проживания граждан в сельском поселении"	0505	2300100000
Иные межбюджетные трансферты на финансирование мероприятий по благоустройству территорий населенных пунктов, коммунальному хозяйству, обеспечению мер пожарной безопасности, осуществлению дорожной деятельности и охране окружающей среды в границах сельских поселений	0505	2300174040
Закупка товаров, работ и услуг для муниципальных нужд	0505	2300174040	200
ОБРАЗОВАНИЕ	0700	2,0	2,0
Молодежная политика	0707	2,0	2,0
Муниципальная программа "Военно - патриотическое воспитание и формирование гражданственности у молодежи сельского поселения"	0707	2900000000	2,0	2,0
Основное мероприятие "Мероприятия в сфере молодежной политики"	0707	2,0	2,0
Мероприятия в сфере молодежной политики	0707	2900143110	2,0	2,0
Закупка товаров, работ и услуг для муниципальных нужд	0707	2900143110	200	2,0	2,0
УСЛОВНОУТВЕРЖДЕННЫЕ РАСХОДЫ	9900	68,5	140,3
Непрограммные расходы	9900	9900000000	68,5	140,3
Условно утвержденные расходы	9999	9999999999	68,5	140,3
Иные средства	9999	9999999999	900	68,5	140,3

### Управляющий делами Г.Н.Раимова
T ədqiqatın və zif ə l ə ri qoyulmuş m ə qs ə dl ə mü ə yy ə n olunur. Bu v ə zif ə l ə r ə T ədqiqatın və zif ə l ə ri qoyulmuş m ə qs ə dl ə mü ə yy ə n olunur. Bu v ə zif ə l ə r ə ədqiqatın və zif ə l ə ri - aşağıdakı lar daxildir:

- - s ə nayenin r ə qab ə t qabiliyy ə tinin mahiyy ətinin açıq şə kild ə öyr ə nilm ə si v ə onu formalaşdıran amillə rin mü ə yy ən olunması;
- - s ə nayenin texniki-iqtisadi s ə viyy ə sinin yüks ə ldilm ə si yollarının müə yy ə n olunması;
- - s ə nayenin r ə qab ə t qabiliyy ə tinin yüks ə ldilm ə sind ə dövl ə tin rolunun qiym ə tl ə ndirilm ə si
- - s ə nayenin r ə qab ə t qabiliyy ə tinin yüks ə ldilm ə si üçün t ə klif v ə tövsiy ə l ə rin hazırlanıb işlə nm ə si.

T ə dqiqatda informasiya m ə nb ə yi yerli v ə xarici aliml ə rin ə s ə rl ə ri, mövzuya T ə dqiqatda informasiya m ə nb ə yi yerli v ə xarici aliml ə rin ə s ə rl ə ri, mövzuya ə dqiqatda informasiya m ə nb ə yi aid m ə qal ə l ə r, dövl ət orqanlarının və beyn ə lxalq iqtisadi t əşkilatların rəsmi saytları, statistik bülletenl ə rd ə n istifad ə olunmuşdur.
## AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ SABAH QRUPLARI

#### Diplom işi

#### Mövzu: Optimal büdc ə -vergi siyas ə tinin qeyri-neft sektorunun inkişafına tə siri mexanizminin qiym ə tl ə ndirilm ə si

#### T ə l ə b ə : Bayramalıyev Tural Elmi r ə hb ər: Zamin Babaşov

#### Bakı -2019
v ə zif ə l ər nikahdan, qohumluqdan, övladlığa götürmə d ə n v ə dig ə r hallardan ir ə li g ə lir. Ail ə insan c ə miyy ə tinin vacib öz ə yidir. Onsuz c ə miyy ə tin özü mövcud ola v ə yaşaya bilmə z. Ail ə ictimai h ə yata öz t ə sirini göst ə rir, o, insan n ə slinin davam etm ə sind ə, uşaqların tə rbiy ə sind ə, şə xsiyy ə tin formalaşmasında həlledici rol oynayır. Ail ə v ə nikah münasib ə tl ə rind ə n ir ə li g ə l ə n müxt ə lif müst ə vil ə rd ə yaranan hüquq v ə v ə zif ə l ə r, ail ə nin hüquqi t ə rifinin qanunvericilikd ə verilm ə m əsi bir çox hüquqşünaslar tə r ə find ə n «ail ə» anlayışına, onun t ə bi ə ti v ə s ə ciyy ə vi xass ə l ə rin ə, başqa hüquq sahə l ə rind ə n f ə rql ə ndir ə n ə sas meyarlara müxt ə lif nöqteyi-n ə z ə rd ən yanaşmağa sə b əb olmuşdur. Ail ə anlayışının tərifı hüquq ə d əbiyyatında birmənalı olmamışdır. Əksə r hallarda ail ə qadınla kişinin nikahı əsasında qurulmuş ittifaqı və bu ittifaqdan doğulan uşaqların birgə yaşayışı və ümumi t ə s ərrüfatla bağlı bir yerd ə yaşayan digər qohumlarının qarşılıqlı hüquq və v ə zif ə l ərin olması birg ə yaşayış və qarşılıqlı kimi t ə zahür edilir. Ail ə nin əsas meyarları kimi, hüquq v ə v ə zif ə l ə r ail ə hüquq n ə z ə riyy ə sind ə d ə q əbul olunmuşdur. Bə zi hüquqşünasların fikrincə , ail ə nin əsasını fizioloji amil təşkil edir. Yə ni qadınla kişinin birgə yaşayışı ailənin yaranması üçün kifayətdir. Uşaqlar is ə bu cür birg ə yaşayışın mə ntiqi v ə t ə bii n ə tic ə sidir. Ail ənin fıziki və m ə n ə vi t ə r əfı hüquqdan kənar yaranır. Hüquqi ünsür ailə üzvl ə rinin ə mlak münasib ə tl ə ri sah ə sind ə z ə ruri v ə m ə qs ə d əuyğundur. Az ərbaycan Respublikasının Ailə M ə c ə ll ə sinin 2-ci madd ə sind ə ail ə üzvl ə rinin dair ə si son d ə r ə c ə d ə konkret verilmişdir, bu da ailə anlayışının geniş mənada şə rh edilm ə sini istisna edir. AR Ail ə M ə c ə ll ə sin ə gör ə ail ə üzvl ə ri ə r-arvad, valideynler v ə uşaqlardan ibarə tdir. (madd ə 2.1.) Başqa qohumlar, ə mlak v ə qeyri- ə mlak münasib ə tl ə ri il ə bağlı olan digə r şə xsl ə rin hüquq v ə v ə zif ə l ə ri ail ə qanunvericiliyi il ə mü ə yy ən olunmuş hallarda v ə h ə dd ə Ail ə M ə c ə ll ə si il ə t ə nziml ə nir. Lakin qanunvericiliy ə ə sas ə n onlar ail ə üzvlüyün ə aid deyill ə r. AR Ail ə M ə c ə ll ə sinin 88, 89, 90- cı maddə l ə rinin m ə zmununa gör ə bel ə n ə tic ə hasil olunur ki, ata-anadan başqa, qardaş və bacılar, baba və n ə n ə dig ə r ail ə üzvl ə ri hesab edilir. Qeyd etm ək lazımdır ki, ögey ata və ana ail ə üzvl əri sayılmır. Əgər kişi və qadının nikahdan qabaq özlərinin uşaqları varsa v ə bu uşaqlar tə z ə ail ə quranların yanında yaşayırsa, onlar bu ailənin uşaqları kimi bir ailə hesab olunur. AR Konstitusiyasında da ailə v ə nikah hüququndan b əhs edilmiş madd ə l ə rd ə (madd ə 34) ail ə üzvl ə ri kimi ata, ana, ə r- arvad, uşaqlar
- • 5 %in the currency of any G7 country, member of the European Monetary Union, Russia, Turkey or any country with a sovereign debt rating of at least an A from Standard & Poor's or Fitch and an A2 from Moody's.

Please answer the questions; 1) how sustainable the fund allocation strategy? 2) what are the strengths and weaknesses of the Fund?

- 7. In 2013, SOFAZ changed the asset allocation, starting to invest on gold, equity and real state. Please assess the new asset portfolio and answer the question how it can reflect on further sustainability of the Fund?
- 8. Why transparency and accountability are important for the public budgeting?
- 9. What are 8 key budget documents, assessing by OBS?
- 10. Please correlate each phase of budget process with 8 key budget documents
- 11. Describe IMF Code of Good Practices on Fiscal Transparency
- 12. Main global challenges for the public budgeting: why it's important?
- 13. Why income inequality is the threat for the public budget?
- 14. Why population aging is the threat for the public budget?
- 15. Why devaluation of the national currency is favorable for the resource-rich governments?
- 16. The US budget is the business of Congress, not President administration: Explain this statement
- 17. The more representativeness, the more effective public budgeting: Explain this statement
- 18. The main differences between resource-rich and resource-poor countries budget policy. Give the examples
- 19. What explains higher ratio of public budget/GDP? Give the examples
- 20. The key function of public budget in the framework of macroeconomic policy. Give the examples
- 21.What is the real budget growth for 2017, if?

### budget expenditures for 2016 - X AZN budget expenditures for 2017 - Y AZN Inflation for 2015- 0% Inflation for 2016 - 5 %

- 22. What is the real budget growth for 2017, if?

### budget expenditures for 2016 - X USD budget expenditures for 2017 - Y USD Inflation for 2015- 0%
tanınma və qiymətləndirmə" (və ya BMHS (IFRS) "maliyyə alətləri") və s. kimi müəyyən edilir. Maliyy ə hesabatları və mühasibat uçotunu t ə nziml ə y ə n standartlar müxt ə lif ölk ə l ə rd ə f ə rql ə nir. Birl əşmiş Ştatlarda maliyyə hesabatlarının tə qdim edilm əsi praktikası Maliyyə Uçotu Standartları Şurası tə r ə find ə n mü ə yy ə n edilir v ə ümumi q əbul edilmiş mühasibat uçotu prinsiplə ri (OPBU) ç ə rçiv ə sind ə t əşkil edilir. Mühasibat uçotunun ümumi q əbul olunmuş prinsiplə ri maliyy ə hesabatlarının tə rtib edilm əsi zamanı şirkə tin v ə onların mühasiblə rinin ə m ə l etm əli olduqları Mühasibat uçotu, standartlar v ə prosedurların ümumi qəbul edilmiş prinsiplə rinin ümumi d ə stin ə aiddir. Beyn ə lxalq Maliyy ə Hesabatı Standartları (MHBS) konkret ə m ə liyyatlar növl ə rinin v ə dig ə r hadis ə l ə rin maliyy ə hesabatlarında necə əks olunmalı olduğunu göst ə r ə n beyn əlxalq mühasibat uçotu standartlarının toplusudur. MHBS Mühasibat Uçotu Standartları üzrə Beyn əlxalq Şura tə r ə find ən buraxılır və mühasibl ə rin hesabatlarını necə aparmalı və hesabat verm əli olduqları konkret şə kild ə göst ə rilir. MHBS ümumi mühasibat dili üçün yaradılmışdır, belə ki, biznes v ə hesablar şirkə td ən şirkə t ə v ə ölk ə d ə n ölk ə y ə başa düşülə bil ə r. Dünyanın 100 -d ə n çox ölk ə si BMHS-i q əbul edib ki, onların da mə qs ə di şirkə tl ərin ümumi qlobal Mühasibat dili yaratmaqdır. Qiymətli kağızlar və Birja Komissiyası (SEC) OPBU ' dan MHBS - ə keçm ə k ist əyini açıq şə kild ə ifad ə ets ə d ə , inkişaf yavaş - yavaş davam etdi. Bəzi problemlər amortizasiya olunan dəyərlə, məsələn, alınmış və verilmiş kreditlər üzrə nəzərə alınan maliyyə aktivləri və öhdəliklərini təqdim edir. Belə bir vəziyyətdə ədalətli dəyərin müəyyənləşdirilməsinin ən geniş yayılmış üsulu diskontlaşdırılmış dəyərin bazar faiz dərəcələri ilə yenidən hesablanmasıdır. Cari bazar dərəcəsindən istifadə etməklə diskontlaşdırılmış gələcək nominal pul axınlarının dəyəri alınmış və verilmiş kreditlərin ədalətli dəyəri kimi qiymətləndirilir . BMHS (IFRS) 24- cü bəndinə uyğun olaraq, alıcı təxirə salınmış vergi aktivini və ya öhdəliyini, MHBS (IAS) 12 "mənfəət vergisi"ə uyğun olaraq, əldə edilmiş aktivlər və qəbul edilmiş öhdəliklər nəticəsində əmələ gələn təxirə salınmış vergi aktivini və ya öhdəliyini tanımalı və qiymətləndirməlidir.