kojoj postoj i varijabilnost fenotipa o kome se radi. Jedinke se moraju razlikovati u stepenu ksenofobije, i one koje su više ksenofobične moraju imati veću adaptivnu vrednost od onih ko je su manje ksenofobične. Pored toga, osobina mora biti nasledna. Moramo postulirati postojanje gena (jednog ili kompleksa gena) za ksenofobiju. Takva objašnjenja se često kritikuju sa obrazloženjem da ne postoje dokazi za postojanje gena "za" dato ponašanje.

Da li postoji gen za nešto? Guld smatra da jedan gen ne može biti odgovoran za jednu osobinu, jer mnogo gena učestvuje u stvaranju organizma, ali sadejstvom raznih unutrašnjih i spoljašnjih uzroka. Ne postoji 'gen za nešto'. Dokins navodi razliku između korelacije i uzročnosti, te da korelacija gena nije isto što i genska uzročnost nečega. Može postojati korelacija između gena i osobine, ali to ne znači da je taj gen uzrok te osobine.

Sober navodi razliku između urođenog i stečenog, tako da jesu geni odgovorni za određene fenotipe, ali je i sredina odgovorna. Nije ili jedno ili drugo. Pitanje "Da li su geni važniji od sredine?", besmisleno je. Ovo pitanje se mora relativizovati prema fenotipu. Jezik kojim govorite određen je vašim okruženjem, ali je boja vaših očiju određena vašim genima. Pored preciziranja o kom se fenotipu radi, mora se takođ e utvrditi opseg gena i sredina koji se razmatraju. Osobina može b iti uglavnom genetički određena u jednom opsegu sredina, ali ne i u drugom.

Luontin: Biološki determinizam je redukcionističko objašnjenje čoveka tako da lanac uzročnosti ide od gena ka čoveku i od čoveka prema čovečanstvu. Prema tome, ono što jesmo je prirodno i nepromenljivo. Biološki determinizam dokazuje nepromenljivost onih čovekovih osobina koje su univerzalne, koje ističu razlike. Takođe, smatralo se da je svačije ponašanje određeno genima. Politička posledica ovoga jeste da su društvene institucije nepromenljive, i isto tako produkt evolucije čoveka, dok je onaj koji se ne ponaša u skladu s tim nosilac defektnih gena. Međutim, greška u prenosu ove teorije na politički aspekt jeste izvođenje TREBA iz JESTE, što su zastupali Vilson i deterministi, a kritikovali mnogi drugi. Naime, biološki determinizam i sociobiologija nastoje da opišu određena stanja kao produkte prirodne selekcije i evolucije, npr. etičke stavove, i onda nastoje da ih opišu kao objektivna stanja i objektivne stavove. Ovo je naturalistička zabluda, kako navodi Sober.

O dgovor biodeterminizmu jeste interakcionizam, po kom organizam definiše interakcija između gena i sredine. Organizmi ne nasleđuju osobine, već gene, koji se razvijaju tokom celog njegovog života usled sredinskih uticaja. Međusobna interakcija gena i sredine determiniše organizam : i dentični geni u različitim sredinama imaju različite razvojne istorije

Ljudski um i evolutivna psihologija:

- • psihologija: • psihologija:
- 1. pitanja o ljudskoj prirodi mogu da se razreše evolucionim pristupom
- 2. cilj EP je da se otkrije i razume dizajn ljudskog uma (Leda Kozmides)
- 3. ljudski um je rezultat prilagođavanja na uslove u kojima su živeli naši preci
- • metodologija istraživanja koja se oslanja na komparativnu analizu oblika • metodologija istraživanja koja se oslanja na komparativnu analizu oblika ponašanja kod čoveka i kod drugih vrsta (altruizam kod čoveka i kod socijalnih insekata)