## NATURALISTIČKA UČENJA UDRUŠTVENIM NAUKAMA

Poper navodi da, iako je istoricizam u suštini naturalistički, istoricisti ipak navode da postoje neke zajedničke crte u metodama prirodnih i društvenih nauka, pošto i sociologija teži tome da bude teorijska i empirijska, kao fizika (teorijska u smislu da objašnjava i predviđa događaje, a empirička u smislu da objašnjava i predviđa opažljive događaje koje možemo primetiti posmatranjem). Tako da je ovaj metod posmatranja i zakona predviđanja zajednički sociologiji i fizici.

Na istoriciste je najviše uticala moć predviđanja Njutnove mehanike, pa su se pitali da li takva predviđanja mogu postojati i u sociologiji. Istoricisti su svesni manjkavosti predviđanja u društvenim naukama, upravo zbog složenosti društvenih događaja, ali sociologija ipak može predviđati - predviđanja širokih razmera, pri čemu se manjkavost može nadomestiti dometom i značajem predviđanja. Kratkoročno predviđanje u društvenim naukama je nemoguće, jer je manjkavost u detaljima , koji su netačni, i predviđanjima takva da je svako predviđanje besmisleno.

Pronaturalistička učenja istoricizma:

- • pomoću zakona i potvrda zakona putem posmatranja su zajednički fizici i • pomoću zakona i potvrda zakona putem posmatranja su zajednički fizici i sociologiji
- • tj. prognoze širokih razmera: moguća su dugoročna predviđanja (manja • tj. prognoze širokih razmera: moguća su dugoročna predviđanja (manja preciznost je efekat kompleksnosti, međusobne zavisnosti pojava i kvalitativnog karaktera socioloških pojmova)
- • preciznosti kompenzovan dometom i značajem predviđanja (sličnost sa • preciznosti kompenzovan dometom i značajem predviđanja (sličnost sa astronomijom)
- • posmatranje kao istorijsko: spisak događaja u vremenskom sledu • posmatranje kao istorijsko: spisak događaja u vremenskom sledu
- • događaja: istorija kao empirijska osnova društvene nauke (nemogućnost primene • događaja: istorija kao empirijska osnova društvene nauke (nemogućnost primene eksperimentalne metode)
- • širokih razmera su istorijske • širokih razmera su istorijske

Neeksperimentalno posmatranje je u suštini istorijsko, jer se posmatraju događaji hronološki, tako da se u tom smislu sociologija može posmatrati kao istorija, kao posmatranje društvenih događaja u hronologiji, jer se ne može primeniti eksperimentalna metoda. Prema istoricisti, sociologija bi bila teorijska istorija.

- • kao što prirodne nauke omogućavaju predviđanja, znanje istorijskih zakona dozvoliće • kao što prirodne nauke omogućavaju predviđanja, znanje istorijskih zakona dozvoliće predviđanje društvenih procesa
- • istoricističkog stanovišta: ideja socijalne dinamike (nasuprot socijalnoj statici), • istoricističkog stanovišta: ideja socijalne dinamike (nasuprot socijalnoj statici), ideja evolucionog kretanja društva pod uticajem socijalnih sila i ideja pravca ovog kretanja koji je pod uticajem zakona kretanja.
- • analizira sile koje su u osnovi društvenih promena i čine ljudsku istoriju (npr. • analizira sile koje su u osnovi društvenih promena i čine ljudsku istoriju (npr. ekonomski interes kao istorijska sila)

Zakoni sociologije moraju biti istorijski, jer je sociologija teorijska istorija. Metode generalizacije ne mogu biti primenjene na društvene nauke. Istorijski zakoni bi omogućili dalja pred v iđanja .

- • zakoni različiti od prirodnih (zakonitosti važe samo za određeni istorijski period) • zakoni različiti od prirodnih (zakonitosti važe samo za određeni istorijski period)