##### 4.2.2.3 Ekosistemet dhe Menaxhimit të Zonës Bregdetare

Lokacioni më intrigues i çdo ishulli të vogël është zona bregdetare. Ky rrip transitor i tokës përmban disa nga habitatet më produktive dhe të vlefshme të biosferës. Ajo ka burime të shumta, përdoruesit e burimeve, nivele të ndryshme të zhvillimit dhe në thelb është thelbësore për vetë ekzistencën e një ishulli të vogël.Është pranuar se zona bregdetare është një zonë kaq e ndërlikuar dhe e ndjeshme, saqë kërkon menaxhim holistik dhe të integruar që përfshin të gjithë sektorët dhe interesat e palëve të interesuara. Kjo ka çuar në zhvillimin e koncepteve të menaxhimit të integruar të zonës bregdetare (ICZM) si rruga më e mirë përpara për menaxhimin efektiv të vijës bregdetare. ICZM njeh që menaxhimi i komponenteve sektoriale (p.sh., peshkimi, pylltaria, bujqësia, turizmi, zhvillimi urban) duhet të jenë pjesë e një tërësie funksionale (një qasje holistike dhe e integruar për menaxhimin). Në ICZM fokusi është në përdoruesit e burimeve natyrore, jo në stoqe për veten e këtyre burimeve Është fakt se mirëqenia sociale dhe ekonomike e Shqipërisë ka një varësi të lartë nga mallrat dhe shërbimet që ofrohen nga ekosistemet bregdetare dhe se ndryshimi i klimës përbën një kërcënim të rëndësishëm shtesë për shëndetin dhe vitalitetin e ekosistemit.Është e përshtatshme që qëllimi kryesor i politikës duhet të jetë ruajtja e mallrave dhe shërbimeve të ofruara nga ekosistemet bregdetare dhe prandaj duhet të jetë një nxitës kryesor i qasjeve dhe metodave për përcaktimin e strategjive të ardhshme për menaxhimin e bregdetit.Është po aq e vërtetë se shumë nga ndryshimet aktuale që kanë ndikuar në ekosistemet bregdetare dhe ndryshimet e ardhshme nga ndryshimet klimatike janë përtej ose kontrollit lokal ose kombëtar. Çfarë do të thotë kjo që opsionet për të zbutur ndryshimet klimatike janë kryesisht jo të disponueshme dhe zgjidhjet e vetme të menaxhimit janë të përshtaten sistemet sociale dhe ekonomike dhe, aty ku është e mundur, mjedisore me ndryshimet aktuale dhe të ardhshme. Këto konsiderata kanë çuar në konceptet e qasjeve të bazuara në ekosistemet (EBA), të cilat "... vendosin nevojat njerëzore në qendër të menaxhimit të biodiversitetit.Synon të menaxhojë ekosistemin, bazuar në funksionet e shumëfishta që ekosistemet kryejnë dhe përdorimeve të shumta që janë bërë nga këto funksione. Qasja e ekosistemit nuk synon fitimet ekonomike afatshkurtra por synon të optimizojë përdorimin e një ekosistemi pa e dëmtuar atë. Qasjet e ICZM dhe EBA në të kaluarën janë zbatuar veçmas me ICZM, duke u përpjekur zakonisht për të akomoduar shumëfish për të arritur zhvillimin e qëndrueshëm të zonave bregdetare dhe oqeane.Në të kundërt, EBA është aplikuar aty ku ka pasur një fokus më të qartë në ruajtjen e funksioneve të shërbimit të ekosistemit. SIDS janë veçanërisht të prekshme ndaj ndryshimeve klimatike me një rrezik të lartë të erozionit të plazhit, rritjes së nivelit të detit, zbardhjes së koraleve dhe zvogëlimit të burimeve ujore. Përveç kësaj, SIDS janë shumë të varur nga burimet detare dhe bregdetare për të mbështetur ekonomitë lokale dhe mjetet e jetesës dhe kanë pak kapacitet për përshtatje. Kjo ka çuar në një përpjekje për të kombinuar përqasjet e ICZM dhe EBA në kuptimin që ish ka një fokus më të fortë në qeverisje që mund të krijojë kuadrin e menaxhimit për të arritur rezistencë më të madhe dhe mirëmbajtje të funksionit të ekosistemit të mishëruar brenda EBA. Prandaj ICZM përcakton strategjinë dhe EBA siguron rregullat për hartimin e ndërhyrjeve të menaxhimit. Kjo është një taktikë veçanërisht e fortë për të adresuar kërkesat e adaptimit të ndryshimeve klimatike, sepse ajo përcakton synime për veprimet e menaxhimit, përkatësisht: • Promovimi i qëndrueshmërisë së të dy ekosistemeve dhe shoqërive.

- • Promovimi i qasjeve shumë sektoriale.
- • Operimi në të gjithë shkallën e plotë të çështjeve, dmth. Të mos kufizohet nga kufijtë e projektit / zonës artificiale.
- • Integrimi i strukturave fleksibile të menaxhimit që mundësojnë menaxhimin adaptiv.

61