## ДӨРӨВ. ҮР ДҮНГ ҮНЭЛЖ, ЗӨВЛӨМЖ ӨГСӨН БАЙДАЛ

### 4.1. Дүгнэлт

Шүүгчийн эрх зүйн байдал, сахилга хариуцлагын тухай хуулийн төслийг судалж, Монгол Улсын Засгийн газрын 2016 оны 59 дүгээр тогтоолын хавсралтаар баталсан Хууль тогтоомжийн төслийн үр нөлөөг үнэлэх аргачлалын дагуу төслийн үр нөлөөний судалгааг хийж гүйцэтгэлээ. Хуулийн төслийн гол зорилго нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд заасан шүүх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий шүүгчид тавих болзол, шаардлага, бүрэн эрх, түүний хараат бус байдал болон шүүгчид хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл, Шүүхийн сахилгын хорооны бүрэн эрх, зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны зарчим, журмыг тогтооход чиглэж байгаа бөгөөд 2019 оны 11 дүгээр 14 - ний өдөр Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийн агуулгад нийцүүлэн боловсруулжээ. Энэүүднээс авч үзвэл хуулийн төслийг дэмжих, хууль болгон батлах хэрэгцээ шаардлага зайлшгүй байгаа юм. Гэхдээ хуулийн төсөл нь дээрх зорилгодоо хүрэхийн тулд хуулийн төслийн зарим нэг зүйлийг засах, тодорхой болгох шаардлага зүй ёсоор байна. Хууль тогтоомжийн тухай хуульд заасан төслийн үр нөлөөг шалгах аргачлалын дагуу дараах байдлаар үнэлэлт, дүгнэлт хийлээ.

- • төслийн зорилгод хүрэх байдал шалгуур үзүүлэлтийн хүрээнд : • төслийн зорилгод хүрэх байдал шалгуур үзүүлэлтийн хүрээнд :

Шүүгчийн эрх зүйн байдал, сахилга, хариуцлагын тухай хуулийн төслийг бүхэлд нь үнэлэхийг зорьж, хуулийн төслийн үр нөлөөг үнэлэх аргачлалд заасан асуудлуудыг тодруулж, тухайн хуульд болон бусад хууль тогтоомжтой хэрхэн уялдаж байгаа талаар үнэлэлт дүгнэлт өгөхийг зорив.. Төслийн 33.5, 34.1, 35.4, 35.5, 41.2 дэх хэсгийг дээрх шалгуурын дагуу шалгаж үзэхэд аргачлалд заасан шаардлагыг ерөнхийд нь хангасан, уялдаа холбоотой болжээ. Одоо хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хууль тогтоомжийн хийдэл, ойлгомжгүй байдлын улмаас хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол, хууль тогтоомж зөрчигдөх, иргэд, олон нийтийн бухимдлыг төрүүлэх, Шүүхийн ёс зүйн хорооны эрх зүйн чадамжгүй байдлыг бий болгох, тодорхойгүй байдал үүсгэх зэрэг үр дагавартай байсан тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэсэн сайн талтай гэж дүгнэлээ. Харин цаашид засаж сайжруулах шаардлагатай асуудлыг зөвлөмж хэсэгт дурдав. Ойлгомжтой байдал шалгуур үзүүлэлтийн хүрээнд төслийн цөөнгүй заалтуудыг шалгасан бөгөөд дийлэнх зохицуулалтын хүрээнд дахин найруулах, зарим нэр томьёог эргэн харах нь зүйтэй байна. Энэхүү шалгуур үзүүлэлтээр шалгаагүй төслийн бусад зүйл, заалт нь ойлгомжтой байдал шалгуур үзүүлэлтийг хангасан гэж дүгнэв.

- • хэрэгжих боломж шалгуур үзүүлэлтийн хүрээнд : Энэ хуулийн төслийн 35 • хэрэгжих боломж шалгуур үзүүлэлтийн хүрээнд : Энэ хуулийн төслийн 35 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт Сахилгын хороо арван хоёр гишүүний бүрэлдэхүүнтэй байх бөгөөд бүх гишүүн орон тооны байхаар заасан нь шүүгчийн сахилгын асуудал хариуцсан байгууллагын эрх зүйн зохицуулалтыг Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөд нийцүүлэн, түүний үзэл баримтлал уг хуулиар хэрэгжих нөхцөлийг бүрдүүлсэн ач холбогдолтой байна.

Сахилгын хорооны гишүүдийн тоог 12 байхаар тогтоохоор төсөлд тусгасан нь одоо үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа Шүүхийн ёс зүйн хороотой харьцуулбал гишүүдийн тоог нь нэмэгдүүлж, шүүгчийн сахилгын зөрчилтэй холбоотой гомдол, мэдээллийг шалгах, хянан шийдвэрлэх зэрэг ажиллагааг үр нөлөөтэй, шуурхай явуулах нөхцөлийг бүрдүүлсэн давуу талтай байна.