### RÉAMHRÁ

Thar ceann an Choimisiúin Athchóirithe Dlí, tá áthas orm ár dTuarascáil Bliantúil do 2019 a chur ar fáil.

Le linn 2019, rinne an Coimisiún a thuilleadh dul chun cinn suntasach i dtreo críochnaithe ár gCeathrú Chlár Athchóirithe Dlí. Thosaigh an Coimisiún freisin ag obair ar go leor tionscadail inár gCúigiú Chlár Athchóirithe Dlí, a d'fhaomhaidh an Rialtas gan mhodhnúchán ar an 20 Márta 2019. Ansin d'fhoilsigh an Coimisiún an Tuarascáil ar an gCúigiú Chlár Athchóirithe Dlí, ina bhfuil achoimre ar gach 15 tionscadal san áireamh leis an gClár,

I rith na bliana, d'fhoilsigh an Coimisiún freisin dhá Thuarascáil a chríochnaigh ár gcuid oibre ar dhá iarratas sonrach déanta ag an Ard-Aighne faoi réir Achta an Choimisiúin Athchóirithe Dlí 1975, arbh é sin foinse eile le taighde ar athchóiriú dlí in éineacht lenár n-obair bainteach leis an gClár.

Leis an gcéad cheann dóibh, Tuarascáil maidir le Pribhléid do Thuarascálacha Cúirte faoi réir an Achta um Chlúmhilleadh 2009 , bhí riachtanas ann gur chóir don Choimisiún measúnú a thabhairt ar na cearta agus leasanna iomaíocha a bhaineann le dlí um chlúmhilleadh agus conas a bhain siad sin i gcomhthéacs sonrach nósanna imeachta na cúirte. Mhol an Coimisiún coinneáil don phribhléid iomlán reatha i gcuid 17 an Achta 2009 do thuarascálacha 'cóir agus cruinn', agus go mbainfeadh cuid 17 leas as ionchuimsiú lios ta neamhiomlán fachtóirí a chinnfeadh an gcloíonn tuarascáil cúirte leis an scrúdú. Mhol an Tuarascáil freisin gur chóir do scóip na pribhléide a bheith infheidhmithe fós do thuarascálacha cúirte ag daoine nach iriseoirí creidiúnaithe iad, is cuma an scríb hneoirí acadúla nó 'iriseoirí an phobail' iad, agus ar dhéileáil an Tuarascáil leis an riachtanas chun tuarascálacha cúirte a rialú tríd na meáin sóisialta.

An dara Tuarascáil a d'eascraigh ó iarratas an Ard -aighne ná an Tuarascáil ar Fheasacht nó Creideamh maidir le Comhthoil i nDlí Éignithe , inar mhol an Coimisiún gur chóir an príomh-thástáil suibiachtúil leagtha amach in Acht um Dhlí Coiriúil (Éigniú) 1981 a bheith athchurtha ag tástáil oibiachtúil príomha. Chuir an Coimisiún béim ar an tábhacht a ghabhann leis an tionscadal seo, á chur leis mar cheann de dhá théama inár gComhdháil Bhliantúil déanta i Samhain 2019.

Ag tosú ar Chúigiú Chlár an Choimisiúin, bhí mo Choimisinéirí eile agus mise ag súil leis an obair a thosú chomh luath agus is féidir ar an 15 tionscadal sa Chlár. I ngeall ar dhíogras ár bhfoirne taighde beag, bhíomar in ann Eagráin Comhairleacha a fhoilsiú roimh dheireadh na bliana ar dhá cheann de na tionscadail sin, ar Chreat Rialála um Chosaint Daoine Fásta agus Damáistí a Uasteorannú i nGníomhartha Gortuithe Pearsanta. Tá an Coimisiún tiomanta chun leanúint ag déanamh dul chun cinn ar inneachar uaillmhianach an Chúigiú Chlár sna blianta le teacht.

Ba mhaith liom trácht ar leith a chur leis an obair thábhachtach atá ag an gCoimisiún faoi réir cheannlítir ghinearálta Rochtana ar Reachtaíocht. Is gné fadbhunaithe anois é le taighde an Choimisiúin, agus áirítear leis go leor seirbhísí atá riachtanach go leor don phobal dlíthiúil agus ginearálta, go háirithe ag tabhairt rochtana ar os cionn 380 Achtanna Athbhreithnithe (arbh iad sin comhdhlúthú riaracháin ar Achtanna ina bhfoirmeacha leasaithe), an tEolaore Reachtaíochta (arbh é sin liosta cuimsitheach le gach leasú agus éifeachtaí eile le gach reachtaíocht) agus Liosta Aicmithe Reachtaíochta i bhFeidhm (bunachar sonraí le os cionn 2,000 Acht agus 15,000 ionstraim reachtúil eagraithe faoi 26 ceannlítir suibiachta). In 2019 (le tacaíocht thábhachtach ó Oifig an Ard-Aighne) chuir an Coimisiún lenár n-obair ar Rochtain ar Reachtaíocht an chuid a bhí fágtha óm gClár Athbhreithnithe ar Dhlí Reachtúil roimh 1922