12. Duas ad intelligendum se condidit universitatis auctor creaturas, hominem et angelum. Hominem justificant fides et memoria: angelum beatificant intellectus et praesentia. Et quia homines quandoque perducendi sunt ad aequalitatem angelorum, necesse est ut interim justificentur per fidem, et proficiant ad Nisi credideritis, non intelligetis intellectum. Scriptum est enim: (Isa. VII, 9, juxta LXX). Itaque fides via est ad intelligendum: nam mundatur cor fide, ut intellectus videat Deum. Similiter et memoria Dei via est ad praesentiam Dei. Qui enim 0750C hic habet mandatorum ejus, ut ea faciat, memoriam, merebitur quandoque ut ejus quoque videat praesentiam. Habeant igitur intellectum et praesentiam angeli Dei in coelo: habeamus et nos ejus fidem et memoriam in mundo.

- 13. Pars tua sumus, Domine, quam tulisti de manu Amorrhaei in gladio et arcu tuo (Gen. XLVIII, 22). Gladius tuus sermo vivus et efficax (Hebr. IV, 12); arcus tuus incarnatio tua. Ibi enim velut curvato sapientiae ligno, et pio quodam modo flexa divinitate, nervus carnis vehementer extensus, et humanitas ineffabiliter aucta cognoscitur. Pars ergo tua sumus et populus acquisitionis tuae (I Petr. II, 9), quem acquisisti verbo praedicationis, et mysterio incarnationis.

0750D 14. In circumcisione Domini nec nervus rumpitur, nec os comminuitur, ut robustiora quaeque et firmiora serventur illaesa. Aperitur autem cutis, amputatur caro, sanguis effunditur, ut illecebrosa mollities castigetur. In carne quidem peccatum, quod in ea manet, intellige: porro in cute operimentum ejus, in sanguine vero incentivum. Haec igitur vera circumcisio spiritu, non littera, si velamen excusationis et dissimulationis per compunctionem cordis, et confessionem oris amoveas; si peccati consuetudinem correctione conversionis abscindas; si denique, ut necessarium est, occasiones quoque peccati et fomitem fugias concupiscentiarum. Obtulerunt magi Domino aurum thus, et myrrham 15. 0751A (Matth. II, 11). Haec fortassis pro loco et tempore necessaria videbantur. Auri pretium ob paupertatem; myrrhae unguentum ob infantilis, ut assolet, corporis teneritudinem; thuris odoramentum ob sordidam stabuli mansionem. Nos vero quoniam illa jam omnia transierunt, offeramus ei acceptabiliora munera: myrrhae unctionem in communionem socialis vitae, thuris speciem in suaveolentiam bonae famae, auri splendorem in conscientiae puritatem: quo videlicet nec de officiosa conversatione familiarem gratiam, nec de laudabili opinione inanem gloriam, sed honorem Dei, et fratrum utilitatem quaerere studeamus. 16. Ante omnia sine murmuratione sint fratres. Forte aliqui leve peccatum aestimant murmurare: 0751B sed non hic, qui ante omnia monet esse cavendum (S. Benedictus in Reg. cap. 34.). Puto autem ne illum Non contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum. quidem leve reputasse, qui murmurantibus aiebat: Nos enim quid sumus? Non murmuraveritis, sicut quidam (Exod. XVI, 8.) Sed ne illum quoque qui dixit: murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore (I Cor. X, 10). Illo nimirum exterminatore, qui positus est in hoc ipsum, ut a terminis beatae illius civitatis arceat murmurantes, et longe faciat a finibus ejus, cui dicitur: Lauda, Jerusalem, Dominum; lauda Deum tuum, Sion: qui posuit fines tuos pacem 0752A (Psal. 1241 CXLVII, 12, 14). Nihil enim commune habent murmur et pax, gratiarum actio et detractio, zelus amaritudinis et vox laudis. Itaque in ore trium et talium testium stet hoc verbum, ut pestem istam murmurationis summopere nobis noverimus esse cavendam. 17. Tres sunt quibus reconciliari debemus; hominibus, angelis, Deo. Hominibus, per aperta opera; angelis, per occulta signa; Deo per puritatem cordis. Nam de operibus quae coram hominibus facienda sunt, scriptum Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant vestra opera bona, et glorificent Patrem restrum qui in est: coelis est In conspectu angelorum psallam 0752B ibi (Matth. V, 16). De angelis dicit David: (Psal. CXXXVII, 1). Occulta autem signa sunt gemitus, suspiria, usus cilicii, et caetera poenitentiae insignia, quae Gaudium est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente angelis placent. Unde est illud: (Luc. XV, 10). Ut autem Deo reconciliemur, nec operibus, nec signis, sed puritate et simplicitate cordis indigemus. Beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt Si oculus tuus Scriptum est enim: (Matth. V, 8): Et illud: tuus fuerit simplex (Matth. VI, 22), etc.

- 1 ALIAE S. BERNARDI SENTENTIAE.

0751 Templum Dei sanctum est, quod estis vos 0751C 18. (I Cor. III, 17). Templum Dei est claustrum religiosorum. Duo parietes claustri sunt, activi et contemplativi, Maria et Martha, interior et exterior. Interiori necessarii sunt duo ordines lapidum, cavere scilicet vitium voluptatis, et curiositatis. Exteriori similiter duo, Fidelis servus et prudens ne sint fraudulenti, et turbulenti. Unde Dominus: (Matth. XXIV, 45). Fidelis, ne sit fraudulentus; prudens, ne sit turbulentus. Paries ex adverso qui hunc utrumque conjungit, sunt praelati, et hi A summo coelo egressio ejus, et qui fideliter ingrediuntur et egrediuntur, sicut de Domino dictum est: occursus ejus usque ad summum ejus; nec est qui se abscondat a calore ejus (Psal. XVIII, 7). 0751D 19. Quinque de causis addiscit homo: ut sciat, ut sciatur scire, ut vendat, ut aedificet, ut aedificetur. Ut sciat, curiositas est; ut sciatur scire, vanitas; ut vendat, simonia; ut aedificet, charitas; ut aedificetur, humilitas. Qui nutriti erant in croceis, amplexati sunt stercora (Thren. IV, 5), id est curam ventris.