###### ГОВОР НА ОМРАЗА

Во текот на мониторингот, предмет на набљудување ќе биде и појавата на евентуален 'говор на омраза' во известувањето. Воздржувањето од употребата каков било говор на омраза спаѓа во основните новинарски принципи, но ова прашање исто така, е разработено во повеќе меѓународни акти. Како што се посочува во Насоките за медиумска анализа во текот на мисиите за набљудување на изборите од 2005 година, на Канцеларијата за демократски институции и човекови права на ОБСЕ (ОДИХР), Директоратот за човекови права и Комисијата за демократија преку правото (Венецијанска комисија) на Советот на Европа и Европската комисија, 'еден од најголемите проблеми во текот на изборните кампањи е мерата во која треба да се забрани' говорот на омразата. При тоа, се препорачува да се постават 'минимални граници за индивидуалната слобода на изразување, бидејќи изборната кампања е момент кога е неопходно да се чујат најразлични мислења и гледишта, па дури и кога се изразени на поагресивен начин', но истовремено се упатува на тоа да се води сметка за 'специфичната ситуација на секоја земја: на пример, во пост - конфликтните подрачја можат да се наложат построги ограничувања со цел да се избегнат нови тензии меѓу заедниците', и 'концептот на говорот на омразата треба да се поврзе со потенцијалното 8 влијание на пораката врз публиката.' Водичот за мониторинг на 'говорот на омразата' на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, укажува на тоа дека 'не постои универзална дефиниција за говор на омраза. Значењето на терминот има долга историја во правните системи на различни земји - членки на Советот на Европа и на 9 Европската унија, заедно со прецедентното право на Европскиот суд за човекови права' . Сепак, дефиницијата на говорот на омраза кон која најчесто се реферира е онаа од Препораката Р(97) 20 на Советот на Европа, според која со синтагмата 'говор на омраза' се опфатени '...сите форми на изразување, што шират, поттикнуваат, промовираат или оправдуваат расна омраза, ксенофобија, антисемитизам или други форми на омраза, засновани врз нетрпеливост, вклучувајќи и нетрпеливост изразена преку агресивен национализам и етноцентризам, дискриминација и непријателство кон 10 малцинствата, емигрантите и лицата со емигрантско потекло.' Говорот на омраза е регулиран во неколку домашни правни акти, при што за мониторингот на Агенцијата особено значајна е посебната забрана од членот 48 од Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги. Она што со него се забранува се содржините со кои се загрозува националната безбедност, се поттикнува насилно уривање на уставниот поредок на Република Македонија, се повикува на воена агресија или на оружен конфликт и се поттикнува или се шири дискриминација, нетрпеливост или омраза врз основа на раса, пол, религија или националност. Притоа, се пропишува оти при одлучувањето дали е прекршен овој член, Агенцијата треба да постапува согласно прецедентното право на Европскиот суд за човекови права. Ваквото упатување значи дека, имајќи предвид оти станува збор за ситуација во која може да дојде до ограничување на слободата на изразување, при анализирањето на секоја содржина и на начинот на кој одреден радиодифузер постапил во врска со неа - треба да се почитува трипартитниот тест на Европскиот суд за човекови права:

-  Дали ограничувањето е пропишано со закон,
-  Дали ограничувањето е пропишано со закон,
-  Дали има легитимна цел и
-  Дали има легитимна цел и
- 
-  Дали е неопходно во едно демократско општество.

Во обид да се дадат насоки каде да се постават границите на 'дозволивиот' говор во време на избори, во Заедничката изјава во врска со медиумите и изборите од 2009 година, на специјалниот известувач на ОН за унапредување и заштита на правото на слобода на мислење и изразување,