[Koncept dokumenti për sëmundje ngjitëse]

ekzekutimit, u konkludua që nuk janë të mjaftueshme për adresimin e problemeve të identifikuara në këtë Koncept Dokument opsioni i vetëm që adreson problemet e identifikuara është opsioni i hartimit të Ligjit për parandalimin dhe kontrolle e sëmundjeve ngjitëse.

### Kapitulli 3.1: Opsioni asnjë ndryshim

Sipas ligjit aktual problemi kryesor është pamjaftueshmëria ligjore në zbulimin, mbikëqyrjen, kontrollin dhe trajtimin e sëmundjeve ngjitëse. Zbatimi i ligjit ekzistues është larg standardeve të parapara me Direktivat e BE-së në fushën e detektimit, parandalimit, hulumtimit, përgjegjes dhe kontrollës së sëmundjeve ngjitëse. Nëse nuk bëhen ndryshimet e parapara, atëherë sistemi i mbikëqyrjes së sëmundjeve ngjitëse në Kosovë nuk do të jetë i përafërt me ligjet e shteteve fqinje dhe në përputhje me kërkesat dhe standardet e BE-së. Kërcënimet kryesore nga sëmundjet ngjitëse në Kosovë nuk kanë ndryshuar ndjeshëm në pesë vitet e fundit. Gati gjysma e sëmundjeve ngjitëse të raportuara në Kosovë, në vitin 2018 kanë të bëjnë me sëmundjet me origjinë mjedisore, ushqimore, ujore ose zoonotike; pasuar nga sëmundjet vaksinëpreventabile. Rëndësi e veçantë për këto sëmundje është rreziku i përhapjes së shpejtë dhe të shfaqen në formë të epidemive, me mundësi të përhapjes ndërkufitare. Nga numri i përgjithshëm i rasteve me sëmundje ngjitëse të raportuara në Kosovë, mbi 50% janë infeksionet respiratore - ILI (sëmundje e ngjashme megripi) 4139.7 raste/100.000 banorë, ARI (infeksione akute respiratore) 689.9 raste/100.000 banorë, pasuar nga sëmundjet gastrointestinale të raportuara si diare akute dhe sëmundje që përhapen meushqim. Kryesisht janë raportuar në formë të epidemive qoftë familjare apo kolektive dhe poashtu si raste sporadike. Në vitin 2018 janë raportuar 103.7 raste/100.000 banorë, prej tyre 18% janë konfirmuar shkaktarët me laborator. Republika e Kosovës është zonë endemike për zoonoza si bruceloza dhe tularemia. Numri i rasteve të raportuara dhe konfirmuara në laborator është i ngjashëm nëpër vite, në vitin 2018 janë raportuar 1.5 raste/100 000 banorë. Tularemia është sëmundje endemike në Kosovë që nga viti 2001. Epidemia e parë është regjistruar në vitin 1999 (12.2 raste/100.000 banorë), ndërsa në vitin 2001 është regjistruar epidemia me 17.04 raste/100.000 banorë). Pas këtyre dy epidemive, në vitet në vijim janë raportuar raste sporadike deri në vitin 2014/2015, kur u rishfaq epidemia e tularemisë në nivel vendi me 23.9 raste/100.000 banorë. Tularemia paraqet ende problem në shëndetin publik, duke patur parasysh regjistrimin e rasteve çdo vit duke shkaktuar humbje ekonomike familjare dhe kolektive. Kosova është zonë endemike edhe për ethet hemorragjike Krime Kongo dhe ato mesindrom veshkor. Që nga viti 2011 nuk është regjistruar asnjë rast me fatalitet nga EHKK, mirëpo edhe këto sëmundje kërkojnë vigjilencë të shtuar dhe mbikëqyrje të vazhdueshme meqë janë sëmundje mepatogjenitet dhe letalitet të lartë. Në vitet e fundit në Kosovë regjistrohen edhe sëmundjet re-emergjente si Lyme, West Nile virus, Leishmaniza, Legionelloza, Leptospiroza. Sa i përket sëmundjeve që përhapen me ushqim, zoonotike dhe transmisive është i domosdoshëm bashkëpunimi me AUV- in në konceptin 'One Health' duke filluar nga shpërndarja e informatave dhe