irakaskuntza bere luze-zabalean, maila eta gradu guztietan, modalitate eta espezialitate guztietan, hargatik eragotzi gabe Konstituzioaren 27. artikulua eta berori garatzeko lege organikoak, Konstituzioaren 149.1.30 artikuluak Estatuari ematen dizkion ahalmenak eta horiek betearazteko eta bermatzeko behar den goi-ikuskaritza. Euskal Unibertsitate Sistemari buruzko otsailaren 25eko 3/2004 Legeak emandako definizioaren arabera, euskal unibertsitate-sistema osatzen duten unibertsitate guztiek -titulartasun publikokoak nahiz ez publikokoak-, euskal gizarteari laguntzen diote ekonomiaren, zientziaren eta kulturaren garapenean, bai eta kohesioa eta herritarren ongizatea lortzen ere, betiere, bidezkoagoa eta solidarioagoa izango den gizartearen bidean. Era berean, lege horren arabera, euskal unibertsitate-sistema osatzen duten unibertsitateek giza eskubideen errespetuaren gaineko hezkuntza eta demokraziaren eta justizia sozialaren baloreen gainekoa sustatu behar dute. Ohiko irakaskuntzaren osagarri diren ekimenak indartu beharko dituzte, eta horiei laguntza eman, giza duintasunari eta herri eta kultura guztien arteko elkartasunari dagozkien balioak transmititzen dituzten heinean. Horrez gain, euskal unibertsitate-sistemako unibertsitateek euskal kultura-ondarearen defentsa, azterlana eta sustapena bultzatuko dituzte, oro har, eta euskara bereziki. Legeak, halaber, euskal unibertsitate-sistema osoaren kalitatea hobetzen lagunduko duten eskubide eta betekizunak ezartzen ditu publikoak ez diren unibertsitateentzat. Bestalde, Lege horren IV. Tituluko 61. artikuluaren arabera, Eusko Legebiltzarrari dagokio, modu esklusiboan, unibertsitate pribatuak aitortzea eta, hala badagokio, aitorpen hori ezeztatzea. Era berean, Euskal Unibertsitate Sistemari buruzko otsailaren 25eko 3/2004 Legeak, VII. Tituluan, 108. artikuluan ezartzen du edozein pertsona fisikok edo juridikok sustatu ahal izango duela publikoak ez diren unibertsitateen aitortzea, eta unibertsitateen oinarrizko legerian ezarritako muga edo debekuak baino ez dituela izango. Lege hori onartu zenetik, Eusko Jaurlaritzak, bere unibertsitate-politikaren bitartez, euskal unibertsitate-sistemaren artikulazioa eta kohesioa bultzatu du, sistema osatzen duten unibertsitate guztiei zuzendutako garapen-helburuak definituz.

Unibertsitateei buruzko abenduaren 21eko 6/2001 Lege Organikoak (apirilaren 12ko 4/2007 Lege Organikoak aldatutakoak), zehatz-mehatz eta ikastetxeak sortzeko askatasunaren konstituzio-printzipioa errespetatuz arautzen ditu unibertsitate publiko zein pribatuen aitorpenerako, funtzionamendurako eta araubide juridikorako baldintzei eta betekizunei buruzko alderdi nagusiak.

Bestalde, Unibertsitateei buruzko abenduaren 21eko 6/2001 Lege Organikoak unibertsitate publikoei dagoeneko eskatzen zaizkien betekizunak hartzen ditu kontuan unibertsitate pribatuentzat. Lege horrek I. tituluan, 4. artikuluan xedatutakoaren arabera, unibertsitate pribatuak dira beren lurralde-eremuko Legebiltzarrak lege bitartez unibertsitate pribatutzat aitortzen dituenak. Unibertsitateak eta unibertsitate- zentroak sortu, aitortu, baimendu eta akreditatzeari buruzko maiatzaren 29ko 420/2015 Errege Dekretuak mandatu hori garatzen du, eta, besteak beste, unibertsitate pribatuek