Batuetako 324 milioi biztanleetatik 38 bizi diren: metropoliak Batasuna osatzen duten 50 estatuetatik 39ren populazioa gainditzen du. Israeldik kanpo munduan den judutarren populazio handiena biltzen du, Asiatik kanpo txinatar gehien bertan bizi da, eta puertorricar gehien hartzen dituen hiria dugu.

Talisman supremazista

A rrakasta izan du «ezarritako ordena akabatu eta sistema hankaz gora jarri» leitmotivak, Trumpen estrategia-buruak eta konfiantzazko gizonak sortua: Steve Bannonek, hain justu. Ku Klux Klana disimulurik gabe eta etsipenez oroitzen duen supremazista, American Way of Life zorionekoa eragozten duen jende kaskarragoa eta arriskutsua garbitzeko pronto dagoena. Bitxia emanagatik ere, urre koloreko kopeta-ilez apaindutako buru absurdo bat bilakatu da Amerika Handiaren eredu, desagerrarazi beharreko sistemaren ordezkari puruenetako bat, alegia. Trump ziurgabetasunarekin eta bizi-kalitate orokorraren galerarekin ibili da jolasean. Bere zaldi inperialaren gainetik hitza ematen du, amaituko duela globalizazioaren abusua. Napoleonek bezalaxe, modu oportunistan bere egin ditu gizarte- prekarietatea eta -antsietatea, bere burua handitasun amerikarraren enperadore berri koroatzeko. Herrialdearen erdiak onartu du garbitasun supremazistaren talismana ateratzea Trumpek bere xisteratik, zurien domeinu sozial eta politikoa berrezartzeko; garai batean bezala, esklaboak musu-truk zirenean, Frantziak Louisianara saltzen zituenean - New Orleansera barne - , Mexikori lurraldearen % 55 kendu ziotenean - Kalifornia eta Mexiko Berria kasu (1848) - , Espainiak Florida saldu zienean, Estatu Batuek Errusiari Alaska bost milioi dolarren truke erosi ziotenean (1867) edota Birjina uharteak Danimarkari. Bien bitartean, aborigenak Mississippi mendebaldeko erreserbetan baztertuta. Arrazismoa beti hor izan da, Jim Crowren legeekin aplikatuta: «Berdinak bai, baina bereizita». Halaxe erakusten dute beltzen, judutarren, italiarren, puertorricarren edota gayen auzo bananduek, kale eta konderrietan poetikoki ezkutatutako izenekin. Beltzak euren tokian egoteko lege ez-idatzia ikastetxeetan ageri da, Collegeetan, beltzentzako unibertsitateetan ( Historically Black Colleges and Universities delakoetan). Auzo zuriak ematen dituzten trikimailu eta amarruak; urbanizazioak, elizak eta kiroldegiak, berriz, afroamerikarrentzat, hispanoentzat edota asiarrentzat.

Deskontentuaren lanbroa

A skatasun zibikoen banaketaren barruan, kuakeroak, amishak, menonitak, hasidimak, mormoiak eta tankerako gutxiengo erlijiosoak espazio propioetan bizi dira, muga argien barruan. Orain Trumpek mugak ixteko hitza ematen du, eskubide zibilen banaketa moztekoa. Historia osoan milioika etorkinek altxatutako lur abegitsuaren amaiera predikatzen du. Eta iparralde industrialeko kapa sozialek eta nekazaritza-giroko hegoaldekoek, enpresen deslokalizazioarekin txirotu diren horiek, erabaki dute American Dream hori bueltatu behar diela, eta hark berrezarri behar diela atzera euren American Way of Life hori. Lehendabizikoz, esklabistek eta abolizionistek euren botoa elkartu dute, sistemak aberastutako batek sistema bera txiki-txiki eginda uzteko eta munduko lehiatzaile berrietatik libratzeko. Iparraldeak eta Hegoaldeak bat egin dute atzerritik datorrenari dioten errezeloaren eraginez, sartu eta baliabideak ostuko ote dizkien beldur. American Dream horren bidez arrakasta soziala eskuratzeko promesak iraganaren nostalgia sortu du; aberastasun-bizitza pertsegitu nahi duenaren esku ipintzen duen bide horrek. Boterea elkarren artean banatu duten bi alderdiek ez dute saihestu, eta Obama presidente legitimotzat inoiz onartu ez zuen Amerika kontserbadorea berpiztu dute. Deskontentu sozialaren eta haserrealdiaren lanbro finaren pean, zurien nagusitasunaren ideia agertu da, herrialdea sortu zenetik bereziki errotuta egon dena. Arraza- gailentasunaren sentimendua ez zuen, ez, haizeak eraman, esklabotza indargabetu zutenean.