pozwala na harmonijny i efektywny rozwój ruchowy dziecka dając mu szansę na pełne wykorzystanie własnego potencjału. [11] Prawidłowy rozwój mechanizmu antygrawitacyjnego stanowi bazę dla wszystkich sfer rozwoju psychomotorycznego: postawy i lokomocji, koordynacji wzrokowo-ruchowej, kontaktów społecznych i mowy. Inaczej przebiega rozwój dziecka z dysfunkcją w obrębie OUN. Informacje docierające do mózgu ulegają zniekształceniu, co prowadzi do gromadzenia nieprawidłowych doświadczeń sensomotorycznych, zaburzających rozwój ruchowy. Dochodzi do wytworzenia nieprawidłowego mechanizmu antygrawitacyjnego. Ograniczenia wynikające z zaburzeń ruchowych nie pozwalają na zdobywanie prawidłowych doświadczeń sensomotorycznych także w pozostałych sferach rozwoju. [11,12,13] Dla tych dzieci przewidziana jest metoda J. Ayres – znana jako metoda SI (Sensory Integration). Opracowane przez J. Ayres narzędzia diagnostyczne i środki terapeutyczne w zakresie integracji sensomotorycznej przeznaczone są dopiero dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Natomiast zaburzenia w tym zakresie powstają dużo wcześniej, w okresie płodowym i okołoporodowym. Wyczekiwanie z diagnozą i terapią do osiągnięcia przez dziecko wieku przedszkolnego lub szkolnego może stanowić pewien błąd w postępowaniu. Jednym z pierwszych objawów świadczących o dysfunkcji OUN, obserwowanym w pierwszych miesiącach życia dziecka, jest właśnie nieprawidłowy rozwój ruchowy. Na tym etapie życia trudno jest określić, w jakim kierunku mogą rozwinąć się te nieprawidłowości. Przyjęto zatem określać je wspólną nazwą zaburzenia ruchowe pochodzenia ośrodkowego (z.r.p.o.). Wraz z dalszym rozwojem dziecka mogą one ewoluować w kierunku mózgowego porażenia dziecięcego, upośledzenia umysłowego lub tzw. minimalnego uszkodzenia mózgu (m.u.m.). [11,14] Duża plastyczność dojrzewającego OUN sprawia, iż wcześnie rozpoczęta terapia może spowodować wyrównanie lub nawet wycofanie patologicznych objawów. Uszkodzenie mózgu współzawodniczy w tym wypadku z procesami naprawczymi, na które składają się dojrzewanie i plastyczność. Są one wspierane wcześnie wprowadzoną i odpowiednio ukierunkowaną terapią. [15] W związku z powyższym u niemowląt, u których stwierdzono zaburzenia w rozwoju ruchowym zalecane jest stosowanie różnych metod usprawniania. Jedną z najpopularniejszych metod usprawniania dzieci z zaburzeniami ruchowymi pochodzenia ośrodkowego jest terapia neurorozwojowa NDT-Bobath.

### Założenia i cele

Prawidłowy rozwój integracji sensomotorycznej zależny jest od sprawnego działania układu nerwowego. Można zatem przypuszczać, że niemowlęta z zaburzeniami ruchowymi pochodzenia ośrodkowego narażone są na powstanie deficytów w omawianym zakresie. Stosowana w usprawnianiu niemowląt metoda NDT-Bobath polega na stymulacji prawidłowej edukacji sensomotorycznej. Nie posiada ona jednak odpowiednich narzędzi diagnostycznych pozwalających na określenie ewentualnych deficytów integracji zmysłowej. Uzasadniona zatem wydaje się próba diagnozowania ich już w okresie niemowlęcym i wczesne wprowadzenie terapii zapobiegającej nawarstwianiu się tych nieprawidłowości. Kontrola efektów usprawniania niemowląt powinna zatem obejmować dodatkowo ocenę poziomu integracji sensomotorycznej oprócz rutynowej oceny rozwoju postawy i lokomocji. W związku z powyższymi założeniami podjęto badania mające na celu ocenę: - rodzaju i częstotliwości zaburzeń integracji sensomotorycznej u niemowląt z zaburzeniami ruchowymi pochodzenia ośrodkowego, - wpływu usprawniania metodą NDT-Bobath na rozwój integracji sensomotorycznej u tych dzieci. Dodatkowym celem jest zaprezentowanie wybranych testów służących do oceny poziomu integracji sensomotorycznej u niemowląt i dzieci w okresie poniemowlęcym (Test Funkcji Sensomotorycznych u Niemowląt –TSFI opracowany przez G. A. DeGangi, S. I. Greenspan oraz Infant/Toddler Sensory Profile opracowany przez W. Dunn, D. B. Daniels). (…)