იქექება , შავ - თეთრი , გაყვითლებული ფოტოებით სავსე ალბომს პოულობს , ფურცლავს , საუკუნისწინანდელ ისტორიებში იხლართება , - აი , მამაჩემი გიორგი . აი , ნიკო ფიროსმანაშვილი , - საგანგებოდ დაწყვილებულ სურათებს მაგიდაზე დებს და გაფაციცებული , მრავალმნიშვნელოვნად შემომყურებს . ერთი სული აქვს , ამოიცნოს , რას ვფიქრობ , სხვადასხვა ფოტო ­ ებზე აღბეჭდილი სხვადასხვა ადამიანების თვალშისაცემ , საგულისხმო მსგავსებას ვამჩნევ თუ არა . რა თქმა უნდა , ვამჩნევ : 'თვალი გავს ? - გავს . ცხვირი გავს ? - გავს ... ' მეღიმება . იერი , გამომეტყველება , ნაკვთები , ჯდომის მანერაც კი ერთნაირია . - აბა , რას იტყვით ? - დუმილს მოუთმენლად არღვევს და პასუხს არც ელოდება , თავადვე ასკვნის , - ეჭვგარეშეა , რომ გიორგის მამა ნიკალა იყო ... დიახ , დიახ , ფიროსმანი ... საკამათო არაფერია . ხედავთ ? ტყუპისცალებივით ჰგვანან ერთმანეთს . თან მარტო გარეგნობით კი არა . გიორგი ნიკალასავით ხმატკბილი კაცი იყო . მღეროდა , გარმონსა და პიანინოზე უკრავდა . მსახიობობდა . მარჯანიშვილის თეატრის სპექტაკლში - 'რაც გინახავს , ვეღარ ნახავ' - ავეტიკას როლსთამაშობდა . როგორც კი დრო გამოუჩნდებოდა , ქალებს , კაცებს , ცხოველებს ხატავდა . ფანქარს რომ აიღებდა , დიმიტრა პაპა თავს წაადგებოდა და , გაოცებული , შემკრთალი , გაბრაზებული , მხრებს აიჩეჩავდა : ფიროსმანაშვილის შაქმნილი ხო არა ხარ , შობელძაღლო , სუ იმას გავხარო . თხრობას განაგრძობს , მაგრამ ზერელედ , უყურადღებოდ ვუსმენ . ნანახ - გაგონილზე ბევრად მნიშვნელოვანი სხვა რამ მგონია ... და სანამ 'სხვა რამეს' ზუსტ განმარტებას შევურჩევ , ბუნდოვან მინიშნებას დალაგებულ აზრად ჩამოვაყალიბებ , რაღაც კითხვას პასუხს გავცემ , თითქოს გულში მიზისო , მასპინძელი ამბობს : - ყველაზე კარგად რა მახსოვს , იცით ? საბედო ბებო თვალებში ჩამხედავდა , თავზე ხელს გადამისვამდა და მტკიცე ხმით მეტყოდა , წამო , დღესაც ვთხოვოთ შეწევნა უფალს , დღესაც ვცადოთ ბედი და ვეძიოთ ჩვენი ნიკალაო . მერე ნაჭრის ჩანთაში პურის ნატეხს , ჩვრებს , წყლიან ბოთლსჩადებდა , ხელს ჩამჭიდებდა და ელიას მთისკენ გავწევდით . ვინ მოთვლის , მერამდენედ დავუვლიდით კუკიას . მერამდენედ დავიჩოქებდით საფლავის ქვებთან . მტვრითა და მიწით ამოვსებულ , სანახევროდ წაშლილ - გადაფხეკილ წარწერებს სველი ჩვრით საგულდაგულოდ , თითების გადაყვლეფამდე ვწმენდდით , რომ ანგელოზისგამოსახულებიან რომელიმე ფილაზე წაგვეკითხა 'ნიკალა' . წუთით ყოვნდება . სულს ითქვამს . მუხლისთავებზე დაწყობილ თითებს დაჰყურებს , თითქოს საფლავის ქვების წმენდისას გაჩენილი წყლულების კვალის აღმოჩენა უნდაო , დაკარგული მხატ ­ ვრის დაუსრულებელი და უშედეგო ძიებების კვალის . - უცნაურია , - მგონი , ჩემს ფიქრებს ბუტბუტებს , - რაც თავი მახსოვს , სულ ნიკალას ვეძებთ . საბედო ბებოც , მეც , მთელი ქვეყანა . ხან კუკიაზე , ხან პეტრე - პავლეს სამარხებზე . ხან არამიანცში , ხან წმინდა ნიკოლოზის საავადმყოფოში . ხან ძველ საეკლესიო ჩანაწერებში , ხან სარდაფებსა და ღვინის დუქნებში , დანგრეულ სამიკიტნოებში . სოფლად , ქალაქად , ყველგან ... და ვერსად ვერაფერს ვპოულობთ ... სად გაქრა ნიკალა ? სად დაგვეკარგა ? არავინ იცის . ახლა მართლაც გაოცებული შევყურებ და ვასკვნი : ლამარა ალუღიშვილის ნაწყვეტ - ნაწყვეტ მონოლოგს , სწორედ ასეთი და არა სხვანაირი თანმიმდევრობით , სწორედ ასეთი და არა სხვანაირი სიტყვებით , ინტუიცია , ქვეცნობიერების კარნახი და უც ­ ნაური კანონზომიერება ალაგებს . პასუხი წეღან დასმულ კითხვაზე თითქმის ნაპოვნია : ნიკალა იმისთვის იყო , რომ წლიდან წლამდე და თაობიდან თაობამდე , მთელი საუკუნე და საუკუნეზე მეტიც , სიცოცხლეშიც და სიკვდილის მერეც გვეძებნა , ხანდახან მივახლოებოდით , ლამის მივწვდომოდით , მაგრამ ათინათივით დაგვსხლტომოდა და დაკარგულიყო .