- H. Jürgen Habermas ile K.-Otto Apel Kant’ın ahlak kuramını norm temellendirmesi sorunu bakımından iletişimsel kuramsal araçlarla yeniden formüle etmeye çalışırlar.

Kritik bölümü için Jürgen Habermas tartışım etiği ile tüm muhatapların bir tartışım (Diskurs) içinde birlikte elde ettikleri mutabakatı (uzlaşım) ahlak normlarının gerçeğe uygun doğruluk kriteri olarak açıklayan bir adalet kavramını önerir. Gerçeğe uygun doğruluğun belirleyici özelliğini mekan ve zaman üstü olan genel bir geçerlilik ile bir tutar. Böylece Kant’ın ahlak felsefesini de karakterize eden evrenselliği temel alır. Bu geçerliliği tartışım ile elde edilen bir mutabakat şartına bağlayarak, Kant’ta kategorik buyruk öznenin tek başına (monolog şeklinde) uygulaması gereken bir ahlak ilkesine karşılık gelirken, Habermas kategorik buyruğu özneler arası bir prosedürün diyalog tarzındaki modeline aktarır. Evrensellik ilkesi kolektif ve ilgili bireylerin çıkarlarını göz önünde bulunduran bir prosedür olarak günümüz insanları için de ahlak duygularını sınayabilecekleri bir aracı temsil etmelidir. Aynı zamanda transendental felsefi bireysel etiğin modern evrensel pragmatik olarak yeniden uyarlanmış müşterek bir etiğe geçişi, onlara halen günümüzde de eylemlerini aydınlanmanın ahlak kuramsal idelerine göre düzenleyebilmelerine yardımcı olmalıdır. Ancak Kant etiğinde yapılan bu değişiklik ikna edici değil, çünkü ahlak açısından doğru olanı bulmak için ahlaksal genelleştirme ilkesini tartışımlı bir uzlaşmanın felsefi tasarımı ile diyaloglaştırmak, demokratlaştırmak ve prosedürleştirmek ne gereklidir, ne uygundur, ne de gerçekleştirilebilir. (Seiler, 2014, s. 9) Habermas gerçek doğruluğun idraki için uzlaşım yönelimli tartışımı ya da tartışımı temel alan uzlaşımı uygun bir araç olarak görür. Habermas için aydınlanma ve modernite kapanmış çağlar değildir, aksine “tamamlanmamış projelerdir”. Bizi burjuva aydınlanmasının idealleri olan akıl ve bilgiyi, kamu ve demokrasiyi ya da özgürlük, eşitlik ve dayanışmayı 18. Yüzyılın eskimiş kavramları olarak görmemeye, aksine günümüzde halen geçerli olan örnekler ve böylelikle de yükümlülük olarak kabul etmeye, toplumu bunların ışığında eleştirmeye ve bağımsızlığına katkıda bulunmaya davet ederler. Bu hem bilimsel ve kültürel, hem de ahlaki ve siyasi bakımdan geçerlidir. Hangi adalet kriterlerine göre hareket etmemiz ve bir arada yaşamayı düzenlememiz gerektiği ile ilgili pratik felsefeye dahil edilen sorular, bir yandan çok sayıda tekil, heterojen ve çelişen fikirlere ve yaşam tarzlarına parçalanan, ancak öte yandan ekonomi ve yönetim gibi karmaşık, güçlü ve büyük ölçüde özerk işleyen sistemler tarafından iktisadi ve idari olarak yönlendirilen bir dünyada da özellikle geçerlidir. (Seiler, 2014, s. 10)

Habermas’a göre günümüzün çoğulcu toplumlarında “metafiziğin ve dinin kabullerinden bağımsız, seküler bir ahlakı temellendirmek” her zamankinden daha önemli bir görevdir (DE: 53). (Seiler, s. 10)

Tartışım ve uzlaşım Habermas’ın tartışım etiğindeki anahtar kavramlarıdır. 1973’te kaleme aldığı Doğruluk kuramları başlıklı yazısında bu kavramları temele alarak doğruluğun uzlaşım veya tartışım kuramını geliştirir. Tartışım düşüncesiyle uzlaşım düşüncesini birleştirerek tartışımlı uzlaşımın yapısını oluşturur. Tartışımlı uzlaşım tüm tartışım katılımcıların ciddi bir tanıtlamadan sonra ulaştıkları fikir birliğidir. Bu evrensel uyuşma doğruluğun güvencesidir. Bu kuramın hareket noktası tartışımın özel bir