społecznych, z których żadna nie cieszy się przywilejem ujścia kosie. Tak więc w korowodzie prowadzonym przez Śmierć pojawiają się: żebracy, papieże, lekarze, mnisi, proboszcze i inni. Szczególnie dużo miejsca poświęcono opisowi pogoni za złymi mnichami, którzy folgują ziemskim zachciankom.

#### Dzieje Tristana i Izoldy

Legenda o Tristanie i Izoldzie zrodziła się prawdopodobnie wśród plemion celtyckich zamieszkujących wybrzeże kanału La Manche. „Dzieje Tristana i Izoldy” uważane są utwór zawierający jedną z najpiękniejszych historii miłosnych, jaka kiedykolwiek powstała w literaturze. Na jej ostateczną treść złożyło się wiele talentów twórców, gdyż dzieło powstawało ponad tysiąc lat. Pierwotnie powieść o uczuciu jakie łączyły rycerza Tristana i Izoldę należało do kręgu legend „Okrągłego Stołu”, które poświęcone były królowi Arturowi i jego rycerzom.

#### Motyw władcy w „Dziejach Tristana i Izoldy”

Szczególną rolę w życiu społecznym w średniowiecza odgrywał władca. Powiązanie Kościoła z państwem w średniowieczu nadało szczególne znaczenie panowaniu królewskiemu i cesarskiemu. Korona przekazywana była dziedzicznie i chroniona prawem boskim i ludzkim. Nic więc dziwnego, że w okresie tym literatura władców idealizowała. Wzorcowy król musiał spełniać surowe wymagania: być sprawiedliwym, roztropnym monarchą, a przy tym dzielnym rycerzem - i świętym. Takim właśnie królem okazał się Marek - władca Kornwalii, mąż Izoldy Złotowłosej z „Dziejów o Tristanie i Izoldzie”. Władca ten rządził na zamku Tyntagiel. Poddani szanowali tego rozumnego, dzielnego i mądrego człowieka. Marek pokochał Tristana - swojego siostrzeńca tak bardzo, że chciał uczynić go następcą tronu. Niestety, los chciał inaczej - za sprawą magicznego napoju Tristana i Izoldę połączyło uczucie. Król został oszukany, zdradzony. Fatum odebrało mu prawo do wychowania potomstwa i rodzinnego szczęścia. Choć mądry Marek wiedział o romansie żony z siostrzeńcem, nie ulegał emocjom i próbował uratować małżeństwo; poddawał żonę wielu próbom, ponieważ chciał wierzyć w jej niewinność. Chętnie wybaczał winy, okazał się szczodry, szlachetny i wielkoduszny. Zawsze okazywał także spokój wewnętrzny i mimo problemów osobistych dbał on o swoich poddanych.

#### Etos rycerski w „Dziejach Tristana i Izoldy”

Etos rycerski w romansie „Dzieje Tristana i Izoldy” możemy poznawać dzięki zachowaniu tytułowego bohatera. Wśród wielu ukazanych rycerskich kreacji jest on najbardziej reprezentatywny. Tristan wywodzi się z królewskiego rodu – jest siostrzeńcem króla Marka. Jego wygląd i cechy charakteru odpowiadają typowemu wzorcowi średniowiecznego wojownika. Był on mężczyzną: „szlachetnym i dumnym, szerokim w barach, szczupłym w pasie, mocnym, wiernym i odważnym”.

#### Elementy magiczne i fantastyczne

Dzieje Tristana i Izoldy” to romans ściśle osadzony w społecznych i obyczajowych ramach średniowiecza, jednak obok tych realiów występują elementy magii, cudowności, sił nadprzyrodzonych, tak charakterystyczne dla świata baśni i legend. I nie ma w tym obrazie sprzeczności, ponieważ ówcześni ludzie wierzyli w czary i nieziemskie siły, które wpływały na ich życie, radzili się tajemniczych pustelników, znachorów, szeptu nów.