aerdincdal/tr_wikipedia_ddo_qa huggingface dataset:
NKVD'nin Polonya Operasyonu
1937-1938'de NKVD'nin Polonya Operasyonu, Büyük Temizlik döneminde Sovyetler Birliği'nde Polonyalılara (Sovyetler tarafından "ajan" olarak etiketlenen) karşı yürütülen NKVD'nin Polonya karşıtı kitlesel etnik temizlik operasyonuydu. Operasyon sözde "Polonyalı casuslara" karşı Komünist Parti Politbürosu tarafından emredildi ancak NKVD yetkilileri tarafından "tüm Polonyalılara" karşı uygulandı. Sovyetler Birliği'nde veya yakınında yaşayan 139.835 kişinin cezalandırılması ve 111.091 Polonyalının yargısız infazıyla sonuçlandı.[4][5] Operasyon, Nikolay Yejov tarafından imzalanan NKVD Emri No. 00485'e göre uygulandı.[6] Ateş edilen kurbanların çoğunluğu etnik olarak Polonyalıydı,[1] ama hepsi değil, bazıları Kresy makro bölgesinden çeşitli azınlık gruplarına, örneğin Rutenlerdi; Sovyet dünya görüşüne göre bu gruplar, Polonya kültürünün veya mirasının bazı özelliklerine sahipti ve bu nedenle aynı zamanda "Polonyalı" olarak kabul ediliyorlardı.[7] Geri kalanların, daha fazla araştırma yapılmadan Polonyalı olduklarından 'şüphelenildi'[6] veya muhtemelen Polonya yanlısı sempatiye sahip olarak sınıflandırıldı.[8] Süreci hızlandırmak için, NKVD personeli yerel telefon rehberlerini gözden geçirdi ve isimleri Lehçe gibi görünen kişileri tutukladı.[9]
Şükriye Ahundzade
Şükriye Ahundzade veya Şükriye Cevad(1902, Batum - Ekim 1993) - siyasi baskı kurbanı Ahmed Cevad'ın eşi.
Troçkist Anti-Sovyet Askeri Örgütü Davası
Troçkist Anti-Sovyet Askeri Örgütü Davası ya da Tuhaçevski davası (Rusça: Де́ло Тухаче́вского) 1937 yılında başlayan, Büyük Temizlik kapsamı içerisinde bir kısım Kızıl Ordu komutanlarının, askeri bir komplo ile siyasi iktidarı ele geçirmeye çalışmaktan yargılandıkları bir davadır. Bu dava 1937-38 Kızıl Ordu tasfiyeleri'nin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Destalinizasyon dönemiyle beraber Batılı tarihçiler arasında davanın uydurma olduğu yönünde analizler yapılsa da başta Grover Furr olmak üzere çeşitli tarihçiler ise güncel analizlerin ardından bu türlü bir karşı-devrimci yapının gerçek olduğuna dair güçlü kanıtlar ortaya koymuştur.[1]
1956 Gürcistan protestoları
1956 Gürcistan protestoları, 1956 Tiflis ayaklanması veya 9 Mart Katliamı, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Nikita Kruşçev'in destalinizasyon politikalarına karşı Josef Stalin'i destekleyen Sovyet Gürcülerin düzenlediği protestolar dizisi. Eylemlerin merkezi cumhuriyetin başkenti Tiflis'te idi. Stalin'in ölümünün üçüncü yıldönümünde gerçekleştirilen spontan mitinglerde Kruşçev'in gizli söylevi yoğun şekilde protesto edildi ve hızla kontrol edilemez kitle gösterilerine dönüştü ve ortaya çıkan isyan dalgası kentin yaşamını felç etti. Protestolarda Sovyetler Birliği hükûmetinin değişmesi gerektiği ve Gürcistan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan etmesi gibi siyasi talepler ortaya çıktı.[6]
Brejnev Dönemi
Brejnev Dönemi veya 1964-1982 Sovyetler Birliği tarihi,  Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin Leonid Brejnev liderliğini kapsayan dönem. Bu dönem yüksek ekonomik büyüme ve yükselen refahla başladı, ancak zaman içinde sosyal, politik ve ekonomik alanlarda önemli sorunlar yaşandı, bu nedenle bu dönem genellikle Durgunluk Dönemi olarak tanımlandı.
Gerlachovský štít
Gerlachovský štít (Slovakça telaffuz (yardım·bilgi), Türkçe çevirisi Gerlachov Zirvesi, Almanca: Gerlsdorfer Spitze, Macarca: Gerlachfalvi-csúcs), Slovakya'nın Yukarı Tatras bölgesinde ve Karpat Dağları'nda bulunan en yüksek zirvedir. Rakımı genellikle deniz seviyesinden 2654,4 metre olarak listelenir. Kütlelerin piramidal şekli, devasa bir sirk tarafından belirginleştirilir. Görece düşük rakımına rağmen, Gerlachovský štít, vadiden yaklaşık 2.000 metre yüksekliğe sahip dik bir yükselme sunar.[2]
Tshinvali
Tshinval ([[t͡sxinvɑli]]) ya da Şinval (Osetçe: Цхинвал / Tshinval ya da Чъреба / Ch'reba, Gürcüce: ცხინვალი / Tshinvali, Shinvali), resmî olarak Gürcistan topraklarında bulunan ve bağımsızlığı dünyaca tanınmayan Güney Osetya'nın da de facto başkentidir. Şehir resmî^olarak Gürcistan'ın Şida Kartli bölgesinde yer almaktadır.
Gulag
Gulag, GULAG veya GULag (Rusça: Главное управление исправительно-трудовых лагерей и колоний/Glavnoye upravleniye ispravitel'no-trudovıh lagerey i koloniy Türkçe: Çalışma Kampları Yönetimi Baş İdâresi), Vladimir Lenin'in emriyle kurulan ve 1930'lardan 1950'lerin başına kadar Josef Stalin'in yönetimi sırasında zirveye ulaşan Sovyet zorunlu çalışma kampları ağından sorumlu devlet kurumuydu.[1] Sovyet rejimi karşıtı unsurların (siyasi suçlu) hızla kovuşturulması ve toplumdan soyutlanması için 25 Nisan 1930 tarihinde kurulan bir tür yargı ve infaz sistemidir. Zaman içinde Sovyetler Birliği'nin birçok yerinde çok sayıda çalışma kampını da bünyesinde barındırır olmuştur. Bu kamplarda, 1930'dan 1953'e kadar yaklaşık 1,7 milyon mahkum öldü.[2] Batı dünyası Gulag kavramını ilk kez Aleksandr Soljenitsin'in Gulag Takımadaları kitabıyla tanıdı.
Andrey Tupolev
Andrey Nikolayeviç Tupolev (d. 10 Kasım 1888 - ö. 23 Aralık 1972), çok sayıda askeri bombardıman uçağı ve dünyanının ilk sesüstü (süpersonik) yolcu uçağını da içermek üzere çeşitli sivil Sovyet uçağının tasarımını gerçekleştiren büroyu yöneten SSCB'li uçak tasarımcısı.[1]
Vaninski port
Vaninski port veya Vanino Limanı'nı Hatırlıyorum (Rusça: Я помню тот Ванинский порт, Kolyma'daki Gulag mahkumlarının şarkısı olarak bilinen Sovyet halk şarkısı.
Holodomor
Holodomor (Ukraynaca: Голодомо́р) ya da Ukrayna Kırımı, 1932-1933 arasında, o dönem Sovyetler Birliği'nde, şimdiki Ukrayna ve Rusya'nın Kuban bölgesinde suni olarak yaratılan kıtlık sebebiyle yaklaşık olarak 8 milyon insanın öldüğü olaylara verilen addır.[2]
Sovyetler Birliği'nde kolektivizasyon
Sovyetler Birliği'nde kolektivizasyon, Sovyetler Birliği'nde yürütülen kolektivizasyon politikaları. 1929 ve 1935 yılları arasında[1]; kolektif çiftliklerde ve devlet çiftliklerinde toprak ve emeği güçlendirmek için yapılan çalışmalardır.
Kazimierz Godłowski
Kazimierz Godłowski (d. 9 Aralık 1934 yılında Krakov, ö: 9 Temmuz 1995 Kraków) bir Polonyalı arkeolog ve tarih öncesi dönem hakkında uzmanlaşmış tarihçi
Władysław Sikorski
Władysław Eugeniusz Sikorski (Lehçe telaffuz: [vwaˈdɨswaf ɕiˈkɔrskʲi]; d. 20 Mayıs 1881, Tuszów Narodowy, Avusturya-Macaristan - ö. 4 Temmuz 1943, Cebelitarık), Polonyalı asker ve siyasetçi. II. Dünya Savaşı sırasında Sürgündeki Polonya Hükûmeti Başbakanı olarak görev yaptı.
Fuad Abdurrahmanov
Fuad Abdurrahmanov (Azerice: Fuad Həsən oğlu Əbdürəhmanov; 11 Mayıs, 1915, Nuha (Şeki), Azerbaycan, Rus İmparatorluğu — 15 Haziran, 1971, Bakü, Azerbaycan SSC, Sovyetler Birliği) Azeri Sovyet heykeltıraş ve ressam.
Aleksandr Gerasimov (ressam)
Alexander Mikhaylovich Gerasimov (Rusça: Алекса́ндр Миха́йлович Гера́симов; 12 Ağustos 1881 - 23 Temmuz 1963) görsel sanatlardaki sosyalist gerçekçiliğin önde gelen savunucularındandı. Joseph Stalin ve diğer Sovyet liderlerini resmetmiştir.
Aleksandr Harutyunyan
Alexander Grigoreviç Arutyunyan (Erm. Ալեքսանդր Գրիգորի Հարությունյան), Arutunian, Arutiunian, Arutjunjan veya Harutiunian soyadlarıyla da bilinen (b. 23 Eylül, 1920; Erivan - 28 Mart, 2012; Erivan) Sovyet ve Ermeni besteci ve piyanisttir. Trompet konçertosu ile bilinir.
Aleksei Kapler
Aleksei Yakovlevich Kapler, (Rusça:Алексей Яковлевич Каплер, 11 Ekim 1903, Kiev, Ukrayna - 11 Eylül 1979, Moskova, Rusya  Tanınan bir Sovyet film yapımcısı, senarist, oyuncu ve yazardı. 1918'de Lenin, Amfibi Adam, Mavi Kuş ve Çizgili Gezi gibi birçok Sovyet filminin senaristi ve Kinopanorama TV programının çapa ve yönetmenlerinden biri olarak biliniyordu. 1941'de Kapler Stalin Ödülü'ne layık görüldü.
Aleksey Sudayev
Aleksey İvanoviç Sudayev (Rusça: Алексе́й Ива́нович Суда́ев; d. 23 Ağustos 1912 - ö. 17 Ağustos 1946) bir Sovyet ateşli silah tasarımcısıdır.[2][1]
Aleksey Şusev
Aleksey Şçusev (Rusça: Алексе́й Ви́кторович Щу́сев, 8 Ekim 1873 - 24 Mayıs 1949), Rus mimar.
Anastasiya Platonovna Zuyeva
Anastasia Platonovna Zuyeva (Rusça: Анастаси́я Плато́новна Зу́ева; d. 17 Aralık 1896 — ö. 23 Mart 1986), Sovyet-Rus aktris. Oyunculuğa 1924'te adım atmış, 1980'li yılların başına kadar devam etmiştir.
Kulyaş Bayseitova
Kulyaş Bayseitova (Kazakça: Күләш Жасынқызы Бәйсейітова; Rusça: Куляш Жасымовна Байсеитова; 1912[1] Almatı - 6 Haziran 1957, Moskova) Sovyet opera şarkıcısıdır.
Yakov Belopolski
Yakov Borisoviç Belopolski (Rusça: Яков Борисович Белопольский; Ukraynaca: Яків Борисович Білопільський; 23 Nisan 1916, Kiev - 5 Mayıs 1993, Moskova), Sovyet mimar.
Sergey Bernstein
Sergey Natanoviç Bernstein (Rusça: Серге́й Ната́нович Бернште́йн, bazen Rusça: Bernshtein olarak; 5 Mart 1880 - 26 Ekim 1968) kısmi diferansiyel denklemlere, diferansiyel geometriye, olasılık teorisine ve yaklaşım teorisine katkılarıyla tanınan Yahudi kökenli bir Rus ve Sovyet matematikçi.[1][2]
Boris İofan
Boris Mihailoviç İofan, (Rusça: Борис Михайлович Иофа́н) (28 Nisan 1891, Odessa -  11 Mart 1976, Moskova) Yahudi Sovyet mimar.[1] Sovyetler Sarayı mimarlığı, İşçi ve Çiftçi Kadın Heykeli'nin ideolojik tasarımını yapması gibi pek çok önde gelen Sovyet mimarisi eserine olan katkılarıyla bilinir. İofan, ayrıca Moskova Metrosu'nun Arbatsko-Pokrovskaya Hattı'nda yer alan Baumanskaya istasyonunun ve 1939 New York Dünya Fuarı'nda sergilenen Stalin kabartmasının da tasarımcısıdır. Bu sergide Sovyetler Birliği'ni temsil etmiştir.
Bülbül (şarkıcı)
Murtaza Memmedov (Azerice: Murtuza Məşədi Rza oğlu Məmmədov) ya da bilinen adıyla Bülbül (27 Haziran 1897, Hanbağı - 26 Eylül 1961, Bakü), SSCB Halk Sanatçısı unvanına sahip Sovyet Azerbaycanlı tenor. Polad Bülbüloğlu'nun babasıdır.[1]
Pavel Çerenkov
Pavel Alekseyeviç Çerenkov (Rusça: Павел Алексеевич Черенков; 28 Temmuz 1904 - 6 Ocak 1990), Sovyet-Rus fizikçidir. 1934 yılında yaptıkları Çerenkov ışıması çalışmalarıyla İlya Frank ve İgor Tamm birlikte 1958 yılında Nobel Fizik Ödülü kazanmıştır.
Dmitri Dmitriyeviç Maksutov
Dmitri Dmitriyeviç Maksutov (Rusça: Дми́трий Дми́триевич Максу́тов)  (23 Nisan [E.U. 11 Nisan] 1896 – 12 Ağustos 1964), Rus/Sovyet optik mühendis ve amatör gökbilimcidir. Maksutov teleskobunun mucidi olarak bilinir.
Elevter Andronikaşvili
Elevter Luarsaboviç Andronikaşvili (Gürcüce: ელეფთერ ანდრონიკაშვილი, Rusça: Элевтер Луарсабович Андроникашвили; 25 Aralık [E.U. 12 Aralık] 1910[1] - 9 Eylül 1989), Gürcü bir fizikçi ve Rus tarihçi İrakli Andronikov'un kardeşiydi.[2]
Eugene Lanceray
Yevgeni Yevgenyeviç Lanceray veya kısaca E.E Lansere (Rusça: Евгений Евгеньевич Лансере; 23 Ağustos 1875 - 13 Eylül 1946), Rus grafik sanatçısı, ressam, heykeltıraş, mozaikçi ve illüstratördür.[1]
Faina Ranevskaya
Faina Georgievna Ranevskaya (Rusça; Фаина Георгиевна Раневская), (doğum adı; Faina Girschevna Feldman), d. 27 Ağustos [E.U. 15 Ağustos] 1896  -  ö. 19 Temmuz 1984), hem trajedi hem de komedi oyunlarında en büyük Sovyet aktrislerinden biri olarak kabul edilmektedir. Aforizmalarıyla da ünlüydü.[1]
Fikret Emirov
Fikret Meşhedi Cemil oğlu Emirov (Azerice: Fikrət Məşədi Cəmil oğlu Əmirov, 22 Kasım 1922, Gence - 20 Şubat 1984, Bakü), Azerbaycan'da Sovyet döneminin bestecisi.
Vitali Ginzburg
Vitaly Lazarevich Ginzburg (Rusça: Вита́лий Ла́заревич Ги́нзбург (4 Ekim 1916 –8 Kasım 2009) yılları arsında yaşamış Rus Teorik fizikçi ve Astrofizikçidir. 2003 yılında tip II süperiletkenler konusunda bulduğu keşiflerle Nobel Fizik Ödülü kazanan, Ginzburg, kalp yetmezliğinden ölmüş, Moskova, Rusya Novodevichye Mezarlığına defnedilmiştir.[1][2]
Reinhold Glière
Reinhold Glière (Kiev, 11 Ocak 1875 [eski takvimle 30 Aralık 1874] – Moskova, 23 Haziran 1956), Alman ve Polonya kökenli[1][2], Rus ve sonra Sovyet, bestecidir.
Kira Golovko
Kira Golovko, evlilik öncesi soyadı : Ivanova (d. 11 Mart 1919 – ö. 16 Ağustos 2017),Sovyet-Rus tiyatro ve film oyuncusu ve tiyatro eğitmenidir.
Sanatsal başarılı faaliyetleriyle Stalin Ödülü (1947) ve RSFSR Halk Sanatçısı Ödülü'nü (1957) almıştır.[2]
Günter Wirths
Günter Wirths (1 Haziran 1911 – 26 Ocak 2005)[1][2] uranyum üretimi, bilhassa reaktör sınıfında yetkili olan bir Alman kimyagerdir. Auergesellschaft'ta Heereswaffenamt ve Uranverein projesi için uranyum yapımında görev yaptı. 1945'te Sovyet atom bombası projesinde çalışmak üzere Sovyetler Birliği'ne gönderildi. SSCB'den serbest bırakıldığında Batı Almanya'ya taşındı ve Degussa şirketinde görev yaptı.
Üzeyir Hacıbeyov
Üzeyir Hacıbeyov, Üzeyir Bey Hacıbeyli, Üzeyir Abdül Hüseyin oğlu Hacıbeyov (Azerice: Üzeyir Hacıbəyov, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Üzeyir Əbdülhüseyn oğlu Hacıbəyov) (18 Eylül 1885 - 23 Kasım 1948) Azeri[1][2] Sovyet[3][4] bestecisi.
İgor Tamm
 Lomonosov Altın Madalyası (1967)
 Sosyalist Emek Kahramanı Nişanı (1953)
 Stalin Ödülü (1946)
İvane Cavahişvili
İvane Cavahişvili (Gürcüce: ივანე ჯავახიშვილი, 11 Nisan 1876 - 18 Kasım 1940), Gürcü tarihçi ve çalışmaları Gürcistan tarihi ve Gürcistan kültürünün modern bilimini büyük ölçüde etkileyen bir dilbilimciydi. Tiflis Devlet Üniversitesi'nin (1918) kurucularından ve 1919'dan 1926'ya kadar rektörlerinden biriydi.
Leonid Mandelstam
Leonid Isaakovich Mandelstam or Mandelshtam (Belarusian: Леанід Ісаакавіч Мандэльштам, Russian: Леони́д Исаа́кович Мандельшта́м; IPA: [lʲɪɐˈnʲid isɐˈäkəvʲitɕ məndʲɪlʲˈʂtam] ( listen);4 Mayıs, 1879 –27 Kasım, 1944) Belarus-Yahudi kökenli Sovyet bir fizikçidir.
Mustafa Topçubaşov
Mustafa Ali Bey oğlu Topçubaşov (Azerice: Mustafa Topçubaşov; 5 Ağustos 1895 – 20 Kasım 1981) Azerbaycanlı bir cerrahdı. Topçubaşov, Sosyalist Emek Kahramanı unvanı, Stalin Ödülü sahibi ve Lenin Nişanı sahibi olmuştur.
Nato Vaçnadze
Natalia "Nato" Vaçnadze (Gürcüce: ნატო ვაჩნაძე) ya da Natalia Andronikaşvili (Gürcüce: ნატო ანდრონიკაშვილი)[a] (14 Haziran 1904; Varşova - 14 Haziran 1953) Gürcü sinema oyuncusuydu. Kariyerine sessiz film döneminde başladı; genellikle masum ve tutkulu bir genç kadın olan Ingénue karakterini canlandırdı. 1953 yılında uçak kazasında ölene kadar oyunculuğa devam etti. Sovyetler Birliği'nin ilk film yıldızlarından biri olan Vaçnadze, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti halk sanatçısı unvanı ve Stalin Ödülü de dâhil olmak üzere çok sayıda ödül aldı.
Nikolay Çerkasov
Nikolay Konstantinoviç Çerkasov (Rusça: Никола́й Константи́нович Черка́сов; 27 Temmuz 1903, Sankt-Peterburg - 14 Eylül 1966, Leningrad), SSCB Halk Sanatçısı unvanına sahip Rus oyuncu.
Nikolay Polikarpov
Nikolai Nikolaevich Polikarpov (rusça:Никола́й Никола́евич Полика́рпов); 9 Haziran [E.U. 28 Mayıs] 1892 – 30 Temmuz 1944) Sovyetler havacılık mühendisi ve "Savaşçıların Kralı" olarak bilinen uçak tasarımcısı idi. И-16 veya И-шестнадцать (Türkçesi= I-onaltı) "Küçük Eşek" savaşçısına fonetik olarak yakın I-15 ve I-16 Ishak savaş uçağı serisini tasarladı.
Nikolay Semyonov
Nikolay Nikolaevich Semyonov(3 Nisan 1896 - 25 Eylül 1986), Rus fizikçi, kimyager. Kimyasal tepkimelerin nasıl oluştuğunu açıklayan çalışmalarıyla ve özellikle zincirleme kimyasal tepkimeler buluşuyla 1956 yılında Nobel Kimya Ödülünü almıştır.
Nikolay Zelinski
Nikolay Dmitriyeviç Zelinski (Rusça: Никола́й Дми́триевич Зели́нский; 6 Şubat, 1861 Tiraspol, Rus İmparatorluğu - 31 Temmuz 1953 Moskova), Rus ve Sovyet kimyager ve Sovyet Bilim Akademisi akademisyeni.
Nikoloz Berdzenişvili
Nikoloz Berdzenişvili (Gürcüce: ნიკოლოზ ბერძენიშვილი; 9 Ocak 1895, Gogolesubani - 16 Temmuz 1965, Tiflis), 1946-1956 yılları arasında Tiflis Üniversitesi Tarih bölümünün başkanlığını yapmış Gürcü tarihçidir. 1951-1957 yılları arasında Gürcistan Ulusal Bilimler Akademisi'nin başkan yardımcısı olarak çalıştı.
Olga Lepeşinskaya
Olga Vasilyevna Lepeşinskaya (Rusça: Ольга Васильевна Лепешинская; 28 Eylül 1916 - 20 Aralık 2008)[1], Sovyet baleriniydi. 1951'de SSCB Halk Sanatçısı seçildi.[2]
Pavel Korin
Pavel Dmitriyevich Korin (Rusça: Павел Дмитриевич Корин) (d. 7 Temmuz 1892 - ö. 22 Kasım 1967), bir Rus ressam ve sanat restoratörüdür. 7 Temmuz 1892 tarihinde Rusya Palekh'de doğmuştur. 22 Kasım 1967 tarihinde Moskova'da ölmüştür.
Pyotr Dolgov
Pyotr İvanoviç Dolgov (Rusça: Пётр Иванович Долгов; 21 Şubat 1920 - 1 Kasım 1962), Sovyetler Birliği Kahramanı[1] (1962) Sovyet usta paraşütçü[a] ve hava subayı. 1962 yılında Volga adlı stratosferik balondan yaptığı 28.640 metreden yaptığı uzay atlayışı öncesinde maskesi çatlamış ve iniş sırasında hayatını kaybetmiştir. Beraber uzaya çıktığı Andreyev ise 25.500 metrelik atlayışında başarılı olmuş ve FAI tarafından onaylanan derecesi[2] ancak 2012 yılında Felix Baumgartner tarafından kırılmıştır.
Pyotr Kapitsa
Pyotr Leonidovich Kapitsa(Rusça: Пётр Леони́дович Капи́ца)(8 Temmuz 1894 - 8 Nisan 1984) Nobel Fizik Ödülü sahibi Sovyet fizikçi.[1]
Reşid Behbudov
Reşid Mecid oğlu Behbudov (Azerice: Rəşid Məcid oğlu Behbudov; 14 Aralık 1915 - 9 Haziran 1989), Azerbaycanlı Sovyet şarkıcı ve oyuncu.[1][2]
Solomon Mikhoels
Solomon (Shloyme) Mikhoels (Yidce: Shlomo Michaels, Rusça: Cоломон (Шлойме) Михоэлс, 16 Mart 1890 - 13 Ocak 1948) Sovyet Yahudi aktör ve Moskova Devlet Yahudi Tiyatrosu'nun sanat yönetmeniydi. Mikhoels, II. Dünya Savaşı sırasında Yahudi Anti-Faşist Komite'nin başkanlığını yaptı. Ancak, Josef Stalin Savaştan sonra giderek artan bir Yahudi aleyhtarı çizgiyi takip ederken, Mikhoels'in Yahudi cemaatinin lideri olarak pozisyonu Sovyet devletinden gördüğü baskıların artmasına neden oldu. 1948'de Stalin emriyle Minsk'te öldürüldü.
Tamara hanım
Tamara Hanım (Özbekçe: Tamara xonim ; Gerçek adı ve soyadı - Tamara Artyomovna Petrosyan) - Özbek Sovyet dansçı, şarkıcı,[1] Özbek profesyonel dansının öncülerinden biri ve SSCB Halk Sanatçısıdır (1956 ). [2]
Tatevik Sazandaryan
Tatevik Sazandaryan (1916–1999), 1958'de Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti üyesi olan bir Sovyet ve Ermeni opera mezzo-soprano'su. 1937-1961 yılları arasında Erivan Opera Tiyatrosu'nda solist olarak sahne aldı.[1]
Trofim Lısenko
Trofim Denisovich Lysenko (Rusça: Трофи́м Дени́сович Лысе́нко, Ukraynaca: Трохи́м Дени́сович Лисе́нко; 29 Eylül [E.U. 17 Eylül] 1898 – 20 Kasım 1976) Sovyet tarım biyoloğu. Öğrenci iken tarımla alakalı birkaç farklı projede çalıştı; bunlardan biri sıcaklık değişimlerinin bitkilerin biyolojik yaşam döngüsü üzerindeki etkilerini içeriyordu. Bu çalışma daha sonra Lysenko'yu, kış buğdayını bahar buğdayına dönüştürmek için bu özellikleri nasıl kullanabileceğini düşünmeye itti. Bu sürece Rusça "jarovization" adını verdi ki, sonrasında "vernalizasyon" olarak anılacaktı.[1]
Vasili Degtyaryov
Vasili Degtyaryov (2 Ocak 1880 Tula, Rus İmparatorluğu - 16 Ocak 1949 Moskova, Rusya), Rus silah tasarımcısı.
Vera Tsignadze
Vera Varlamovna Tsignadze (Gürcüce: ვერა ვარლამის ასული წიგნაძე; 1924 – 2016) bir Gürcü-Sovyet balerin, koreograf ve pedagogdur. Tsignadze, Vahtang Çabukiani'nin 1970 yılına kadar ortağıydı.[1]
Veriko Ancaparidze
Veriko (Vera İvlianovna) Ancaparidze (Gürcüce: ვერიკო ანჯაფარიძე, 6 Ekim [E.U. 23 Eylül] 1897 Kutaisi – 1987 Tiflis) Gürcü sahne ve sinema oyuncusu.
Vladimir Vernadski
Volodymyr Ivanovych Vernadskyi (Ukraynaca: Володи́мир Іва́нович Верна́дський; Rusça: Влади́мир Ива́нович Верна́дский; 12 Mart [E.U. 28 February] 1863 – 6 Ocak 1945) Rus, Ukraynalı,[1][2][3] ve Sovyet Jeokimya, biyojeokimya ve radyogeolojinin kurucularından biri olarak kabul edilen mineralojist ve jeokimyacı.
Yuliya Solntseva
Yuliya Ippolitovna Solntseva (d. 7 Ağustos 1901; Moskova, Rus İmparatorluğu; ö. 28 Ekim 1989, Moskova, SSCB), Rus Sovyet film yönetmeni, aktris. Sovyet sessiz film klasiği Aelita'da rol almıştır.
Zinaida Yermolyeva
Zinaida Vissarionovna Yermolyeva (Rusça; Зинаида Виссарионовна Ермольева) (d. 24 Ekim 1898 - ö. 2 Aralık 1974), II. Dünya Savaşı sırasında Sovyet ordusu için penisilin üretmesiyle tanınan, Don Kazak kökenli bir Sovyet mikrobiyoloğuydu. Öldüğü sırada SSCB Tıp Bilimleri Akademisi'nin üyesiydi.[1]
Erkan Mumcu
Erkan Mumcu (1 Mayıs 1963; Yalvaç, Isparta), Türk politikacı, eski Kültür ve Turizm Bakanı, Anavatan Partisi eski Genel Başkanı.
İmdat Sütlüoğlu
İmdat Sütlüoğlu (d. 2 Ekim 1953; Ardeşen, Rize), Türk siyasetçi. 58. Hükûmet'te çevre bakanlığı ve TBMM 22. dönem Rize milletvekilliği yapmıştır. 2011-2018 yılları arasında Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütmüştür.
Kemal Unakıtan
Kemal Unakıtan (14 Şubat 1946, Edirne - 12 Ekim 2016, İstanbul), Türk siyasetçi ve ekonomist. 2002 ve 2008 yılları arasında Abdullah Gül ve Recep Tayyip Erdoğan tarafından kurulan Hükûmetlerde Maliye Bakanı olarak görev yapan Unakıtan, 2002 ve 2007 Türkiye genel seçimlerinde AK Parti Milletvekili olarak Meclis'e girmiştir. 12 Ekim 2016 tarihinde 70 yaşında öldü.
Kürşad Tüzmen
Recep Tayyip Erdoğan ( 14 Mart 2003- 1 Mayıs 2009)
Mehmet Ali Şahin
DoğrulukGörüldü
Mehmet Aydın (1943 doğumlu siyasetçi)
Mehmet Aydın (d.20 Mart 1943, Elazığ) 58., 59. ve 60. Hükûmette Devlet Bakanı ve TBMM 22. Dönem ve 23. dönem AK Parti İzmir milletvekilidir.[1]
Murat Başesgioğlu
DoğrulukGörüldü
Osman Pepe
Osman Pepe (d. 6 Mart 1954; Akçaabat, Trabzon) Türk siyasetçi. Abdullah Gül tarafından kurulan 58. Türkiye Hükûmeti'nde Orman Bakanlığı, Recep Tayyip Erdoğan tarafından kurulan 59. Türkiye Hükûmeti'nde Çevre ve Orman Bakanı olarak görev yapmıştır.
Recep Akdağ
Recep Akdağ (d. 8 Mayıs 1960, İspir, Erzurum); Türk hekim ve siyasetçidir.
Sami Güçlü
Sami Güçlü (d. 6 Eylül 1950, Kuyulusebil, Sarayönü, Konya), Türk siyasetçidir.
Vecdi Gönül
DoğrulukGörüldü
Yaşar Yakış
Yaşar Yakış (12 Ağustos 1938, Akçakoca, Düzce), Türk diplomat ve siyasetçi.
Zeki Ergezen
Zeki Ergezen (2 Aralık 1949, Ahlat, Bitlis - 2 Ekim 2020), Türk siyasetçidir.
Abdulkadir Atalık
Abdulkadir Atalık (d. 20 Ekim 1960, Düzce) Türk vali ve Danıştay üyesi.
Ahmet Hamsici
Ahmet Hamsici, (1 Eylül 1963, Ankara) Türk hâkim.
Ali Dursun Ulusoy
Ali Dursun Ulusoy (d. 20 Kasım 1968, Mut, Mersin) Türk İdare Hukuku Profesörü ve eski Danıştay üyesidir.
Bülent Kılınç
Bülent Kılınç (1965, Malatya, Türkiye), Türk bürokrat.
Bülent Olcay
Bülent Olcay, (7 Şubat 1960, Savur, Mardin), Türk hukukçu.
Halil Yılmaz
Halil Yılmaz, (d. 4 Mayıs 1953, İskenderun) Türk bürokrat.
İbrahim Er
İbrahim Er (d. 25 Mayıs 1968, Rize) Türk öğretmen ve bürokrat.
Mevlüt Bilici
Mevlüt Bilici, (d. 1961, Çaykara, Trabzon, Türkiye), Türk bürokrat.
Mevlüt Çetinkaya
Mevlüt Çetinkaya (d. 9 Ocak 1950, Orta, Çankırı) Türk vali, yargıç.[1]
Zeki Yiğit
Zeki Yiğit (d. 10 Mayıs 1965, Alaplı, Zonguldak) Türk hukukçu. Danıştay’ın 24. Başkanıdır.
Ayşe Soysal
Ayşe Soysal (24 Haziran 1948)[1] Türk matematikçi.
Berrak Kurtuluş
Berrak Kurtuluş (1955) Türk akademisyen.
Çetin Erol
Çetin Erol, (d. 1951, Bolu) Türk hekim, kardiyoloji profesörü, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin öğretim üyesi ve yöneticisi.
Gökhan Çetinsaya
Gökhan Çetinsaya (d. 10 Mayıs 1964) 6 Kasım 2014 tarihinden itibaren Başbakan Başmüşavirliği görevini yürüten, eski Yükseköğretim Kurulu Başkanı, Türk siyaset bilimci ve akademisyen.
Murat Tuncer
Mehmet Murat Tuncer 1956 yılında Kayseri'de doğdu. 1974 yılında Kayseri Lisesi'ni birincilikle bitirdi. 1974 yılında girdiği Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'den 1981 yılında dereceyle mezun oldu. 1997 yılında profesörlüğe yükseltildi. Evli 2 çocuk babası. Halen Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Yunus Söylet'in istifası ile boşalan YÖK üyeliğine Eylül 2012'de atanmıştır. Haziran 2022'ye değin YÖK Genel Kurulu üyesi olarak görev yapmıştır.
Ömer Demir (akademisyen)
Ömer Demir, (d. 1963, Of, Trabzon), Türk akademisyen ve bürokrat.
Tufan Buzpınar
Şit Tufan Buzpınar 23 Nisan 1961'de Kadirli'de doğdu. 1984'te Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun oldu. 1986'da Manchester Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Bölümü’nde yüksek lisansını ve 1991’de de aynı bölümde doktorasını tamamladı. 1992–1999 yılları arasında TDV İslam Araştırmaları Merkezi’nde (İSAM) araştırmacı olarak çalıştı. Kasım 1998’de Yakın Çağ Tarihi doçenti oldu. 1999–2001 yılları arasında İSAM başkanlığı görevini yürüttü. 2001-2010 yılları arasında Fatih Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi olarak çalıştı. 2005'te Yakın Çağ Tarihi profesörü oldu. Ekim 2015'te Şehir Üniversitesi Tarih bölümü bünyesine katılan Tufan Buzpınar, bu üniversitede bölüm başkanlığı görevini yürüttü. Şehir Üniversitesi'nin 30 Haziran 2020'de kapatılmasının ardından Medipol Üniversitesine geçti. Halen Medipol Üniversitesi Siyaset Bilimi Uluslararası ilişkiler bölümünde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.[1]
Yunus Söylet
Yunus Söylet (d. 16 Kasım 1956, İstanbul[1]), Türk akademisyen, tıp profesörü, eski İstanbul Üniversitesi rektörü ve eski YÖK üyesi.[3] Sıcak Yuva Vakfı'nın eski yönetim kurulu başkanı.[4] Prof. Dr. Yunus Söylet, Rumeli Yönetici ve İş Adamları Derneği'nin (RUYİAD) üyesidir.[5]
Yusuf Ziya Özcan
Yusuf Ziya Özcan, (d. 5 Mart 1951, Polatlı, Ankara) Türk akademisyen ve büyükelçi.
Kalp Ağrısı (roman)
Kalp Ağrısı, Halide Edib Adıvar'ın dokuzuncu romanı.
Tatarcık (roman)
Tatarcık, Halide Edib Adıvar’ın 1939 yılında yayımlanan bir romanıdır. Sinekli Bakkal ve Zeyno'nun Oğlu romanlarının bir devamı niteliğindedir.
63. Türkiye Hükûmeti
63. Türkiye Hükûmeti, II. Davutoğlu Hükûmeti veya Seçim Hükûmeti, bir önceki hükûmetin de başbakanı olan dönemin Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu'nun, 1 Kasım 2015'te yapılan seçim öncesi süreçte ülkeyi yönetmek üzere kurduğu seçim hükûmetidir.[1] Seçimden sonra yeni bir hükûmetin kurulmasına dek görev yapmıştır. Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihinde kurulan ilk seçim hükûmetidir.[2]
64. Türkiye Hükûmeti
64. Türkiye Hükûmeti veya III. Davutoğlu Hükûmeti, AK Parti Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu'nun kurduğu hükûmettir. Kasım 2015 Türkiye genel seçimlerinde oluşan tek parti iktidarı olmasının ardından 17 Kasım 2015 (2015-11-17) tarihinde Ahmet Davutoğlu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hükûmeti kurması için görevlendirildi.[1] 22 Mayıs 2016 tarihinde Başbakan Ahmet Davutoğlu hükûmetin istifasını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunmuştur.[2]
Gelecek Partisi
Gelecek Partisi, 12 Aralık 2019 tarihinde Ahmet Davutoğlu liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "Gelecek Partisi" şeklindedir. Simgesi çınar yaprağıdır. Genel başkanı Ahmet Davutoğlu'dur.
https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eablon:Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk
No paragraph found
https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eablon:Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk_zaman_%C3%A7izelgesi
No paragraph found
https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eablon:An%C4%B1tkabir
No paragraph found
1998 Anıtkabir ve Fatih Camii saldırıları girişimi
Köln, Almanya merkezli Hilâfet Devleti adlı örgütün lideri Metin Kaplan'a bağlı kişiler, 1998'deki 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları sırasında, Ankara'daki Anıtkabir'e ve İstanbul'daki Fatih Camii'ne bir dizi saldırı düzenlemeyi planlamışlardı. Türk emniyet birimlerinin 28 Ekim'de düzenlediği harekâtlarla birlikte bu plan, gerçekleştirilmeden önlendi ve saldırı girişimleriyle ilgili olduğu tespit edilen kişiler yakalandı.
Cumhuriyet Mitingleri
Cumhuriyet Mitingleri, 2007 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan veya başka bir Millî Görüş kökenli siyasetçinin olası cumhurbaşkanı adaylığına karşı düzenlenen mitingler. Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerde, 2007 yılının Nisan ve Mayıs aylarında yapılan mitinglerin duyurulmasında "cumhuriyetine sahip çık" mesajı kullanıldı.
Turan Emeksiz
DoğrulukGörüldü
Cemal Gürsel
1330-N.TOP.70
Anıtkabir'deki heykeller listesi
Bu madde, Anıtkabir'deki heykellerin bir listesini içermektedir.
Anıtkabir'de düzenlenen miting ve protestolar
Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan ve Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşının yer aldığı anıt mezar olan Anıtkabir, inşasının tamamlanmasından beri birtakım miting ve protestolara ev sahipliği yaptı. 2524 sayılı Anıtkabir Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun'un 2. maddesi maddesi uyarınca hazırlanan ve 9 Nisan 1982'de yürürlüğe giren yönetmelikle birlikte Anıtkabir'de, Atatürk'e saygı amacı dışındaki her türlü tören, gösteri ve yürüyüş yapılması yasaklandı.[1]
Anıtkabir ziyaretçileri listesi
Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan ve Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşının yer aldığı anıt mezar olan Anıtkabir, inşasının tamamlanmasından beri gerek resmî gerekse gayrıresmî olarak ziyaret edilmektedir. Bu maddede, Türkiye dışından gelen kayda değer ziyaretçilerin bir listesi yer almaktadır.
https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eablon:Atat%C3%BCrk_an%C4%B1tlar%C4%B1
No paragraph found
Artvin Atatürk Heykeli
Artvin Atatürk Heykeli, Artvin, Atatepe'de yer alan heykeldir. Dünyadaki en büyük Atatürk heykeli olan yapı, 22 metre uzunluğunda ve 50 ton ağırlığındadır. 2011 ve 2012 yılları arasında Sıtkı Kahvecioğlu Vakfı tarafından yaptırılmış olan yapı, 2016 yılında Artvin Belediyesine devredilmiştir. Heykelin de yer aldığı Atatepe kompleksinin açılışı 2017'de gerçekleşmiştir.[4] Senede 35 bin kişinin ziyaret ettiği kompleks, Artvin'de en çok ziyaret edilen yer olmuştur.[5] Heykelin bacaklarının ağırlığı 19, gövde ağırlığı 18, kafa ağırlığı ise 9 tondur.[6] Yapımında 40 ton çelik, 10 ton bakır kullanılmıştır.
Atatürk Maskı (Antalya)
Atatürk Maskı, Türkiye'nin Antalya şehrinde bulunan ve Mustafa Kemal Atatürk'ün yüzünün beton kabartması olan heykeldir. Açılışı iki kez ertelenen anıt, Atatürk'ün 70. ölüm yıldönümü olan 10 Kasım 2008'de açıldı.[1] Altın renginde boyanan anıtın yapımında çimento, demir ve kum kullanıldı.[1] 35 metre yüksekliği ile Türkiye'nin en yüksek üçüncü heykeli olan anıtın genişliği ise 25 metredir.[1] Kepez Kent Ormanı'nın girişinde konumlanan anıtın yanında yapay bir şelale bulunmaktadır.[1] Atatürk'ün "Hiç şüphesiz ki Antalya, dünyanın en güzel yeridir." sözü de heykelin yanında kabartma olarak yer almaktadır.[2] Ocak 2019'da yaşanan fırtınalarda boyası akan heykelde kırıklar da oluştu.[2] Temmuz 2019'da heykelde başlayan onarım çalışmaları dört ayda tamamlandı.[3][4]
Atatürk Maskı (İzmir)
Atatürk Maskı, Türkiye'nin İzmir şehrinde bulunan ve Mustafa Kemal Atatürk'ün yüzünün beton kabartması olan heykeldir. Yapımına 2006'da başlanan heykel, ₺4,2 milyon maliyetle 2009'da tamamlandı.[1] 42 metre yüksekliği ile Türkiye'nin en yüksek heykeli olup dünyada ise kabartma heykeller arasında büyüklük bakımından onuncu sıradadır.[1] Heykelin sol alt köşesinde Atatürk'ün "Yurtta barış, dünyada barış" sözü ve imzası kabartma olarak yer almaktadır. Heykelin içerisinde 20 Eylül 2010'da Millî Mücadele ve 9 Eylül Müzesi açıldı ancak bir süre sonra kapatıldı.[3][4] 2018'in ikinci yarısında heykelde onarım çalışması gerçekleştirildi.[2]
Atatürk Meydanı (Aşkabat)
Atatürk Meydanı (Türkmence: Atatürk meýdany), Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir meydandır. Meydan, kent merkezinde yer almakta olup[1] adını Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk'ten almaktadır.[2] Meydan, Bağımsızlık Meydanı'nın yaklaşık 500 metre doğusunda yer almaktadır.[3] Kuzeyde, Köroğlu, batıda H.Babayev ve güneydeki Çağrı Nurimov caddeleri ile sınırlanmıştır. Meydanın merkezinde bir Atatürk heykeli bulunmaktadır.[4][5]
Atatürk ve Gençlik Anıtı
Atatürk ve Gençlik Anıtı; Hacettepe Üniversitesi'nin Beytepe Kampüsü'nde bulunan bir anıttır. 1991 yılında, üniversitenin Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi olan sanatçı Remzi Savaş tarafından yapılmıştır.[1] Kampüsün tam orta noktasında bulunan anıt; önde Atatürk'ün tasvir edildiği bir heykel grubu ve bunların arkasında iç içe geçmiş şekilde yükselen üç kemerden oluşur. Bu kemerlerin üzerinde, Mustafa Kemal'e ait olan "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.", "Vatan bir bütündür, bölünemez." ve "Ne mutlu Türk'üm diyene!" sözleri yazılıdır. Rektörlük binasının yanında bulunan açıklık alana yerleştirilmiş olan anıtın açılışı dönemin YÖK Başkanı ve üniversitenin kurucu rektörü olan İhsan Doğramacı tarafından yapılmıştır.
Atatürk, Annesi ve Kadın Hakları Anıtı
Atatürk, Annesi ve Kadın Hakları Anıtı, Türkiye'nin İzmir ilinin Karşıyaka ilçesinde, Anayasa Meydanı içerisinde yer alan bir anıttır.
Atlı Atatürk Anıtı
Atlı Atatürk Anıtı,  Ankara Etnografya Müzesi önünde bulunan, Atatürk'ü at üzerinde mareşal üniformalı ve pelerinli olarak tasvir eden anıt.
Bornova Sarı Köşk Atatürk Büstü
Bornova Sarı Köşk Atatürk Büstü, İzmir'ini Bornova ilçesinde Eski Ziraat Mektebi bahçesindeki Atatürk büstüdür.
Bursa Atatürk Anıtı
Bursa Atatürk Anıtı, Bursa valiliği tarafından heykeltıraş Nijat Sirel'e yaptırılmış ve Bursa Hükûmet Meydanı'na 1931 yılında dikilmiş anıttır.
Büyük Utku Anıtı
Büyük Utku Anıtı, Afyonkarahisar'da, kentin Yunan işgalinden kurtarılışı ve Büyük Taarruz anısına dikilen zafer anıtıdır. Ünlü heykelci Heinrich Krippel tarafından 1934-1936 yılları arasında yapılmış ve 24 Mart 1936 günü dönemin başbakanı İsmet İnönü tarafından açılmıştır.
Atatürk Anıtı (Canberra)
Kemal Atatürk Anıtı, Avustralya'nın başkenti Canberra'daki Anzak Bulvarı bünyesinde yer alan anıt.
Edirne Atatürk Anıtı
Edirne Atatürk Anıtı, Edirne'de Talat Paşa Caddesi üzerinde o zaman "Darülfünun Bahçesi" adıyla anılan parka  1931 yılında dikilen bronz döküm anıtsal heykel.
Gazi Mustafa Kemal Anıtı
Gazi Mustafa Kemal Anıtı, Mersin'in Silifke ilçesindeki Cumhuriyet Meydanı'nda yer alan ve Mustafa Kemal Atatürk'e adanan anıt.
Girne Atatürk Anıtı
Girne Atatürk Heykeli, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne şehrinde bulunan, Mustafa Kemal Atatürk anısına yapılmış bir anıt. Heykel Kıbrıs'ın kuzey sahilinde bulunmaktadır.
Heinrich Krippel
Heinrich Krippel (27 Eylül 1883 - 5 Nisan 1945[1]), Türkiye’de gerçekleştirdiği anıt heykeller ile tanınan Avusturyalı heykeltıraş, ressam, bakır oymacısı ve illüstratördür.
İstanbul Üniversitesi Atatürk ve Gençlik Anıtı
İstanbul Üniversitesi Atatürk ve Gençlik Anıtı, İstanbul Üniversitesi'nin simgelerinden birisi olan, 19 Mayıs 1955 tarihinde tamamlanarak açılışı yapılmış bronz anıt.
İzmir Atatürk Anıtı
İzmir Atatürk Anıtı, İzmir Cumhuriyet Meydanı'na Millî Mücadele'yi temsil etmek üzere 1932'de dikilmiş anıttır.
Konya Atatürk Anıtı
Konya Atatürk Anıtı, Türkiye Cumhuriyeti'nin Sarayburnu Atatürk Anıtı'ndan sonra yapılan ikinci anıtıdır. Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'e yaptırılan 1926 tarihli anıt, Konya İstasyon Caddesi’nde Hükûmet Meydanı’na yerleştirilmiştir.
Kuva-yi Milliye ve Cumhuriyet Anıtı
Kuva-yi Milliye ve Cumhuriyet Anıtı, Türkiye'nin Manisa ilinin Yunusemre ilçesinde yer alan bir anıttır.
Mareşal Atatürk Anıtı
Mareşal Atatürk Anıtı, Ankara'da Etnografya Müzesi Atatürk Anıtı’ndan sonra ikinci Mustafa Kemal Atatürk anıtı projesidir. Ankara’nın kent merkezi Ulus ile Çankaya’yı bağlayan hatta yer alan Sıhhiye’de Zafer Meydanı'na yerleştirilmiştir. İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica tarafından yapılan anıt, 04 Kasım 1927 tarihinde açılmıştır.
Mersin Atatürk Anıtı
Mersin Atatürk Anıtı Mersin Cumhuriyet alanında yer alan Atatürk heykeli ve çevresindeki tören yeridir. Anıt Atatürk Caddesi üzerindedir. Kuzeyinde Mersin Halkevi, güneyinde İsmet İnönü Bulvarı, doğusunda Vali konağı ve batısında da Mersin Ortodoks Kilisesi yer alır.
Mustafa Kemal Atatürk Anıtı (Beerşeba)
Beersheba'daki Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün İsrail'in Beerşeba şehrinde bulanan bir anıtıdır. Mustafa Kemal Atatürk Plaza'da yer almaktadır.
Mustafa Kemal Atatürk Anıtı (Yehud)
Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, Yehud, İsrail'de Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'e adanmış bir anıttır.
Mustafa Kemal Atatürk Heykeli (Bakü)
Mustafa Kemal Atatürk Heykeli (Azerice: Mustafa Kamal Atatürkün heykəli), Türk Millî Hareketi'nin lideri ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün 17 Mayıs 2010'da Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye dikilmiş heykelidir.[1]
Mustafa Kemal Atatürk Heykeli (Meksiko)
Mustafa Kemal Atatürk Heykeli (İspanyolca: Estatua de Mustafa Kemal Atatürk), Meksika'nın başkenti Meksiko'da, Paseo de la Reforma üzerinde yer alan heykeldir. Mustafa Kemal Atatürk heykeli ile Türk bayrağında yer alan hilal ve yıldızın beyaz mermerden yapılan tasvirinden meydana gelir.
ODTÜ Atatürk Anıtı
Atatürk Anıtı ODTÜ Ankara Kampüsünün ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi'nde bulunan anıt. 1965 yılında yerleşkeye konulmak üzere açılan Atatürk Anıtı Yarışmasında birinci gelen proje 1966 yılında Şadi Çalık tarafından yapılmıştır.[1] Anıt bronzdan yapılmış olup Türkiye'deki ilk soyut Atatürk anıtıdır.[1][2]
Rize Atatürk Anıtı
Rize Atatürk Anıtı, Rize ilinin merkez ilçesindeki Piriçelebi mahallesinde bulunan bir Atatürk anıtıdır. Anıt, bulunduğu 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı'ndan sökülmesi ile gündeme gelmiştir.
Sarayburnu Atatürk Anıtı
Sarayburnu Atatürk Anıtı, İstanbul Belediyesi tarafından Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'e yaptırılmış anıt heykedir.
Seyr-i Sefain İdaresi Atatürk Büstü
Seyr-i Sefain İdaresi Atatürk büstü, 1926 yılında ilk Türk heykeltraşlardan Kenan Yontuç tarafından yapılmış Atatürk büstü.
Taksim Cumhuriyet Anıtı
Taksim Cumhuriyet Anıtı, İstanbul, Taksim Meydanı'nda bulunan anıt. İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica'ya yaptırılan[1], iki genç Türk; Hadi (Bara) Bey ve Sabiha (Bengütaş) Hanım'in yardımlarıyla, anıt 1928'de tamamlanmıştır. 8 Ağustos 1928'de açılan anıtın, kaide ve çevre düzeni mimar Giulio Mongeri tarafından yapılmıştır.
Zafer Anıtı (Ankara)
Zafer Anıtı, Ankara'nın Altındağ ilçesindeki Ulus Meydanı'nda bulunan, Anadolu’daki Millî Mücadele’nın hatırasını yaşatmak üzere 1927de yapılmış anıttır.
Zafer Anıtı (Gazimağusa)
Zafer Anıtı veya bazı kaynaklardaki adıyla Büyük Özgürlük Anıtı, 1979'da heykeltıraş Tankut Öktem tarafından yapılan; Gazimağusa'da bulunan bir Atatürk anıt heykelidir.
Atatürk Orman Çiftliği
Atatürk Orman Çiftliği, 1925 yılında Ankara'nın batısında Yenimahalle'de bulunan, Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından parça parça ve farklı bireylerden satın alınan arazi üstünde onun talimatı ile kurulan ve Türk tarımına öncülük eden çiftliktir (Çiftlik alım kayıtlarına Atatürk'ün Türkiye İş Bankası'ndaki 00000002 no.lu hesap detaylarından ulaşılabilir).
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (BBYSP olarak da bilinen), 17 Nisan 1934 tarihinde Türkiye'de yürürlüğe konulan, 1934-1938 yılları arasında sanayi gelişiminin hedeflendiği plandır.[1]
Harf Devrimi
Harf Devrimi, Türkiye'de 1 Kasım 1928 tarihinde 1353 sayılı "Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun"un kabul edilmesi ve yeni alfabenin yerleştirilmesi sürecine genel olarak verilen isimdir. Yasa, 3 Kasım 1928 günü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yasanın onaylanmasıyla o güne değin kullanılan Arap harfleri esaslı Osmanlı alfabesinin geçerliliği son buldu ve Latin harflerini esas alan Türk alfabesi yürürlüğe kondu.
Hilâfetin kaldırılması
Halifeliğin kaldırılması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 3 Mart 1924 tarihinde çıkardığı kanunla halifelik makamını kaldırmasıdır.
İnebolu Türk Ocağı
İnebolu Türk Ocağı
Atatürk'ün İnebolu'da şapka devrimi konuşmasını yaptığı binadır. 2006 yılında restore edilmiştir.
Lâkap ve Unvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun
Lâkap ve Unvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun, 26 Kasım 1934 tarihli, 2590 numaralı kanundur. 29 Kasım 1934'te Resmi Gazete'de (2867 sayı, 3 cilt, 6. sayfa) yayımlanmıştır.[1] Güncelliğini yitirdiği gerekçesiyle mecliste tartışılmıştır.[2] Kanuna göre:
Mecellenin Kaldırılması
Mecellenin Kaldırılması, Osmanlı İmparatorluğu'nda kullanılan Mecelle kanununun TBMM tarafından 1926 yılında kaldırılması.
Millet mektebi
Millet Mektepleri, Türkiye’de 1 Kasım 1928’de yeni harflerin kabulünden sonra halkı okuryazar kılmak amacıyla gerçekleşen eğitim seferberliği için kurulmuş dört ay süreli eğitim veren halk eğitimi kurumlarıdır.
Saltanatın kaldırılması
Saltanatın kaldırılması veya padişahlığın kaldırılması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1 Kasım 1922'de kabul ettiği 308 numaralı "Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, hukuku hâkimiyet ve hükümraninin mümessili hakikisi olduğuna dair" adlı kararnamesi ile gerçekleşmiştir.[1] Saltanatın kaldırılmasıyla beraber Osmanlı İmparatorluğu resmen sona ermiştir.
Soyadı Kanunu
Soyadı Kanunu, her Türk vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğü getiren 2525 sayılı kanundur. Kanun, 21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilmiş, 2 Temmuz 1934 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 2 Ocak 1935′te yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun kabulünden sonra soyadı, Türkiye’de kişilerin kimliğinin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Soyadı Kanunu'nun kabulü, toplumsal alanda yapılan Atatürk devrimlerinden birisidir.
Şapka Devrimi
Şapka Devrimi veya Şapka İnkılâbı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, erkeklerin baş örtme uygulamalarının düzenlenerek Batı ülkelerindeki normlara uygun hâle getirilmesi için 1925 yılında yapılan kanunî düzenlemedir.
Takvim, saat ve ölçülerde değişiklik
Takvim, saat ve ölçülerde değişiklik, 1925 ve 1931ʼde gerçekleştirilen yasal düzenlemelerle Türkiye Cumhuriyeti’nde kullanılan  takvim, saat, rakam sistemleri, ağırlık ve uzunluk ölçülerinin değişmesi ile bayram ve tatil günlerinin düzenlenmesini içeren Atatürk devrimidir.
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması
“Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması”,  30 Kasım 1925 tarihinde kabul edilip 13 Aralık 1925 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı kanun ile hayata geçmiştir.
Konya milletvekili Refik Bey (Koraltan) ve beş arkadaşının önerisiyle meclise sunulup kabul edilen Tekke ve Zaviyeler ile Türbelerin Seddine ve Türbedarlar ile Bazı Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun; bütün tarikatlarla birlikte şeyhlik, dervişlik, müritlik, dedelik, seyitlik, çelebilik, babalık, emirlik, halifelik, falcılık, büyücülük, üfürükçülük, gaipten haber vermek ve murada kavuşturmak amacıyla muskacılık gibi, eylem, unvan ve sıfatların kullanılmasını, bunlara ait hizmetlerin yapılmasını ve bu unvanlarla ilgili elbise giyilmesini de yasaklamıştır. Ayrıca yasa ile Türkiye Cumhuriyeti içinde padişahlara ait ya da bir tarikata çıkar sağlamaya yönelik tüm türbeler kapatılmış, türbedarlıklar kaldırılmıştır. Yasaya aykırı davrananlara para ve hapis cezası getirilmiştir.
Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu
Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretim Birliği Yasası), Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 3 Mart 1924 tarih ve 430 Kanun Numarası ile kabul edilmiş olan ve ülkedeki bütün eğitim kurumlarının Maarif Vekaletine (Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı) bağlanmasını öngören yasadır.
Türk Dil Kurumu
Türk Dil Kurumu (TDK), Türkçeyi incelemek ve Türkçenin gelişmesi için çalışmak amacıyla 12 Temmuz 1932'de Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulan kurumdur. Türkiye'nin başkenti Ankara'da yer alan kurum, Türk dili üzerine çalışmaların yapılıp yayımlandığı bir merkezdir. Türk Dil Kurumu 1955'ten başlayarak çeşitli dallarda ödüller verdi. Ödüller her yıl 26 Eylül Dil Bayramı'nda Ankara'da yapılan törenle sahiplerine verilirdi. Ödül verilen dallar farklı yönetmeliklere göre zaman zaman değişirdi. 1983'te Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu bünyesine alındıktan sonra Türk Dil Kurumu ödülleri kaldırıldı.
Türk Kanunu Medenisi
Türk Kanunu Medenisi, Türkiye'de 17 Şubat 1926'da İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak TBMM'de kabul edilen ve 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe konulan 743 sayılı kanundur. 1 Ocak 2002 kabul tarihli Türk Medeni Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kalkmıştır.
Türk Tarih Kurumu
Türk Tarih Kurumu (kısaca TTK), Türk tarihinin ilk kaynaklardan araştırılması amacı ile Mustafa Kemal Atatürk'ün direktifi sonucu 15 Nisan 1931'de kurulmuş bir araştırma kurumudur. 664 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Tarih Kurumu ayrı bir kamu tüzel kişiliğe sahip olup 1983 yılında kurulan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun denetim ve gözetimine bağlanmıştır.[3]
Türkiye'de cumhuriyetin ilanı
Cumhuriyetin ilanı, hukuksal olarak İkinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisinin 29 Ekim 1923 günü gerçekleşen oturumunda Mustafa Kemal'in hazırladığı anayasa değişikliği teklifinin kabul edilmesiyle Türkiye Devleti'nin yönetim şeklinin cumhuriyet olarak belirlenmesidir.
Türkiye'de kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması
Kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması, 1930’larda, Türkiye’de kadınların siyasi haklarını kazanması için gerekli yasaların çıkarılmasını ifade eder. Kadınların siyasi hayatta seçme ve seçilme hakkını elde etmesi; toplumsal hayatta gerçekleşen Atatürk Devrimleri’nden birisidir.
Üniversite Reformu
Üniversite Reformu, modern tarzda yükseköğretim ihtiyacını karşılamayan Darülfünun'un yerine, bu ihtiyacı karşılayacak okulların kurulmasını amaçlayan 2252 sayılı ve 1933 tarihli kanuna dayanan reform hareketidir.
Atatürk müzeleri listesi
Bu liste, Atatürk müzeleri listesidir. Atatürk müzelerinin çoğu, modern Türkiye'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün ziyaretler sırasında kaldığı tarihi binalar olup bazıları ise Atatürk'ün ziyaretleri sırasında kaldığı evlerin replikalarıdır.[1]
Adana Atatürk Evi Müzesi
Adana Atatürk Evi Müzesi, Adana Seyhan Caddesi üzerinde bulunan müze. 15 Mart 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk ve eşi Adana'yı ziyaret ettiğinde bu binada konaklamıştır. Bina daha önceleri Ramazanoğulları ailesine mensup Suphi Paşa'ya aitti. Bina sonraları Atatürk Bilim ve Kültür Müzesi Koruma ve Yaşatma Derneği'nce kamulaştırılmış ve restore edilmiştir. 1981 yılında, Atatürk'ün 100. doğum yılı dolayısıyla, Müze Müdürlüğü'ne bağlı bir müze olarak açılmıştır. Her 15 Mart'ta Mustafa Kemal Atatürk'ün Adana'ya gelişi resmi töreni bu müzede tertiplenir.[2] Müzede Atatürk'ün Adana seyahati ile ilgili fotoğrafları, bilgiler ve belgelerle birlikte, etnografik eserler de sergilenmektedir.
Alanya Atatürk Evi Müzesi
Atatürk Evi Müzesi, Antalya ili Alanya ilçesinde bir müzedir.
Atatürk Evi Müzesi (Kayseri)
Atatürk Evi Müzesi, Türkiye'nin Kayseri şehrinde yer alan bir müzedir. 1983'te açılan müzede Mustafa Kemal Atatürk'e ait eşyalar sergilenmektedir.
Atatürk Evi Müzesi (Selanik)
Atatürk Evi Müzesi, Türkiye'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün 1881 yılında dünyaya geldiği yer olan ve bugün müze olarak kullanılan Selanik'teki evidir. Selanik Belediyesi, Türkiye’nin kuruluş yıldönümü vesilesiyle 1933’te evi satın alıp Mustafa Kemal Paşa’ya hediye etmeye karar vermiş; satın alma işlemleri tamamlanıp hediye edilmesi 1937’de gerçekleşebilen ev 1953’te müze olarak açılmıştır.[1]
Atatürk Müzesi (İstanbul)
Atatürk Müzesi veya diğer adıyla İnkılâp Müzesi, İstanbul'un Şişli ilçesinde, Halâskârgazi Caddesi üzerinde yer alan ve 1942'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce müzeye dönüştürülmüş Mustafa Kemal Atatürk'ün oturduğu ev. Atatürk'ün kişisel eşyaları, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı ile ilgili çeşitli materyaller ve farklı ressamlara ait tablolar sergilenmektedir.
Atatürk ve Etnografya Müzesi (Denizli)
Atatürk ve Etnografya Müzesi, Türkiye'nin Denizli şehrinde yer alan bir müzedir. 1984'te açılan müzede etnografik eserler ile Mustafa Kemal Atatürk'e ait eşyalar sergilenmektedir.
Bursa Atatürk Müzesi
Bursa Atatürk Müzesi, 1895'te yapımı tamamlanan tarihî bir köşktür.
Gazi Köşkü
Gazi Köşkü veya Atatürk Köşkü, Diyarbakır'da yer alan iki katlı tarihî bir köşktür. 15. yüzyıldan kalma yapı, Akkoyunlu eseri olarak bilinir.[1] Önceleri Semanoğlu Köşkü olarak bilinen köşk, I. Dünya Savaşı esnasında 16. Kolordu Komutanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından karargâh olarak kullanılmıştır.[1][2] 14 Mart 1916 tarihinde Diyarbakır'a gelen Atatürk, 27 Mart 1917 tarihine kadar bu köşkte kalmıştır.[2] Diyarbakır Belediyesince 1937'de satın alınarak Atatürk'e armağan edilmiştir.[1]
Havza Atatürk Evi
Havza Atatürk Evi, Samsun'un Havza ilçesinde bulunan ve müze olarak kullanılmakta olan tarihi yapıdır.
Hünkâr Köşkü
Hünkâr Köşkü Müzesi, Bursa’da Uludağ’ın eteklerindeki Temenyeri’de bulunan tarihî yapıda 2003 yılında ziyarete açılan bir müze.
İzmir Atatürk Müzesi
İzmir Atatürk Müzesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir müzedir. 1941'de açılan müzede Mustafa Kemal Atatürk'ün eşyaları sergilenmektedir.
Karesi Atatürk Evi
Karesi Atatürk Evi, Balıkesir Merkez Karesi İlçesi Kuvayi Milliye Mahallesi'nde yer alan, Balıkesir Bölge Trafik Müdürlüğü yanında bulunan yaklaşık 8400 m2 alanda, içerisinde Anıtkabir'deki Aslanlı Yolu hatırlatan bir yol da bulunan ve Mustafa Kemal Atatürk’ün Selanik’te doğduğu evin bir reprodüksiyonu olan projeye 2020 yılı Ağustos ayında başlanmış[3], 10 Kasım 2021 günü de açılışı yapılmıştır.[4][5][6]
Konya Atatürk Evi Müzesi
Atatürk Evi Müzesi, Atatürk Caddesi üzerinde 1912 yılında inşa edilen iki katlı tarihi bina; kesme, moloz taş ve tuğladan yapılmıştır. 1923 yılında hazine adına tescil edilen ev Vali Konağı olarak kullanılmış, Atatürk'ün Konya'ya gelişlerinde de kendisine tahsis edilmiştir. 1927 yılında hazineden Konya Belediyesi'nce satın alınan ev 19.7.1928 tarihinde Konyalıların Atatürk'e şükranlarının bir ifadesi olarak Atatürk adına tescil edilmiş ve tapusuna "Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya Konyalıların hediyesidir." kaydı konulmuştur. 1940 yılında Konya Özel İdaresi'nce sembolik bir bedel karşılığında satın alınan ev, tekrar Vali Konağı haline getirilmiş ve 1963 yılına kadar Vali Konağı olarak kullanılmıştır.
Mersin Atatürk Evi
Mersin Atatürk Evi ya da diğer adıyla Atatürk Evi Müzesi, Mersin kent içinde iki katlı büyük  bir binadır.