aerdincdal/tr_wikipedia_ddo_qa huggingface dataset:
Hanna Arsenych-Baran
Hanna Vasylivna Arsenych-Baran (Ukraynaca:Ганна Василφвна Арсений-Баран; d. 26 Haziran 1970 -ö. 1 Nisan 2021), Ukraynalı yazar, şair ve eğitimci.[1][2][3]
[4]
Ivan Dziuba
Ivan Mykhailovych Dziuba (Ukraynaca:Іва́н Миха́йлович Дзю́ба; d. 26 Temmuz 1931, Mykolaivka, Volnovakha Rayonu –ö. 22 Şubat 2022, Kiev), Ukraynalı edebiyat eleştirmeni, sosyal aktivist, muhalif ve siyasetçi.
İvan Franko
Ivan Yakoviç Franko (Ukraynaca: Іван Якович Франко, telaffuz edilen [iˈwɑn ˈjɑkowɪtʃ frɐnˈkɔ]; 27 Ağustos [E.U. 15 Ağustos] 1856 - 28 Mayıs [E.U. 15 Mayıs] 1916) Ukraynalı bir şair, yazar, sosyal ve edebiyat eleştirmeni, gazeteci, tercüman, ekonomist, politik aktivist, felsefe doktoru, etnograf ve Ukrayna dilinde ilk polisiye romanları ve modern şiirin yazarıdır.
Lesya Ukrayinka
Lesya Ukrainka (gerçek adı Larissa Petrovna Коsаç, doğumu 25 Şubat 1871, eski adı Zvyagel, şimdi Novohrad-Volynskyi) - Ukraynalı yazar, şair, çevirmen, halkbilimci, kültür aktivisti, "Pleiade" edebiyat topluluğunun kurucularındandır.[1]
Nataliya Polonska-Vasilenko
Nataliya Polonska-Vasilenko (Ukraynaca: Наталія Полонська-Василенко, Rusça: Наталия Полонская-Василенко; 12 Şubat 1884, Harkiv, Rus İmparatorluğu - 8 Haziran 1973, Dornstadt, Ulm, Batı Almanya). 20. yüzyılın önde gelen Ukraynalı tarihçilerinden biridir. Ukraynalı tarih akademisyeni ve devlet adamı Mikola Vasilenko'nun eşiydi.[1][2]
Oles Buzina
Oles Buzina (Ukraynaca: Оле́сь Олексі́йович Бузина́ ; d. 13 Temmuz 1969 ; ö. 16 Nisan 2015) ,Rusya yanlısı fikirleriyle tanınan Ukraynalı gazeteci, yazar ve siyasetçi.
Pavlo Arie
Pavlo Arie (Ukraynaca: Павло Ар'є, d.16 Ekim 1975 Lviv) Ukraynalı oyun yazarı, kavramsalcı sanatçı ve ressam.
Roza Sarkisyan
Roza Sarkisyan (Ukraynaca: Саркісян Роза Володимирівна; d. 20 Ocak 1987), Ukraynalı bir tiyatro yönetmeni ve küratörüdür.[1]
Taras Şevçenko
Taras Hrıhorovıç Şevçenko (Ukraynaca: Тарас Григорович Шевченко) (9 Mart 1814 - 10 Mart 1861), Ukraynalı hümanist şair ve ressam.[1][2] Geride bıraktığı eserleri ile modern Ukrayna dili ve edebiyatının temeli olarak gösterilir.
Şevçenko Rusça eserler de vermiş ve başyapıt olarak nitelendirilebilen resimler yapmıştır.
Valerian Polişçuk
Valerian Lvovych Polishchuk ( Ukraynaca: Валеріан Львович Поліщук   1 Ekim 1897 - 9 Ekim 1937), İdam Edilen Rönesans'ın temsilcisi Ukraynalı yazar ve şair. Eserlerini Ukraynaca yazdı.[1]
Viktor Petrov
Viktor Petrov (Ukrayna: Віктор Петров 1894 - 1969) Ukraynalı ünlü varoluşçu yazar. Petrov, takma isimleri olan Viktor Domontovıç (Ukraynaca: Віктор Домонтович) ve Viktor Ber (Ukrayna Dili'nde: Віктор Бер) isimleriyle yazdı  . Valerian Pidmohylny Petrov ile birlikte Ukrayna entelektüel romanının kurucusu olarak kabul edilir. Petrov, bugün bir yazar olarak hatırlanacak olmasına rağmen, yaşamı boyunca o ilk etapta bir bilim insanı idi. Arkeoloji, antropoloji, tarih, felsefe ve edebiyat yazıları yazdı.
Hanna Yablonskaya
Anna Yablonskaya (Ukraynaca: Га́нна Григо́рівна Машу́тіна(Rusça: А́нна Ябло́нская) or Hanna Yablonska; 20 Temmuz 1981, Odessa - 24 Ocak 2011, Moskova), Ukraynalı oyun yazarı ve şair.
Yuriy Drohobıç
Yuriy Drohobıç veya Yuriy Kotermak[a] (1450, Drohobıç - 4 Şubat 1494, Krakov) bir Ruten filozofu, astronom, yazar, tıp doktoru, Bologna Üniversitesi rektörü ve Krakov Akademisi profesörü ve Kilise Slavcası basılmış bir metnin ilk yayıncısı idi. Iudicium Pronosticon Anni 1483 Currentis kitabının yazarıdır.[1]
Abdurehim Ötkür
Abdurehim Tileshüp Ötkür (Uygurca:ئابدۇرېھىم تىلەشۈپ ئۆتكۈر, Mayıs 1923 – Ekim 1995), Uygur modern edebiyatındaki önemli isimlerden biri, yazar ve şairdir.
Mehmet Emin Buğra
Mehmet Emin Buğra (Uygurca: محمد أمين بۇغرا; Nisan 1901, Hoten - 29 Nisan 1965, Türkiye),[2] Uygur siyasetçi ve yazar. Buğra, Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıydı.
Turgun Almas
Turgun Almas, Çin Cumhuriyeti'nde 30 Ekim 1924 yılında günümüz Şincañ Uygur Özerk Bölgesi Kaşgar’da dünyaya gelen Uygur asıllı Çin'in alimi, yazar, şair ve tarihçidir.
Ziya Samedi
Ziyâ Samedî, (d. 1914, Kazakistan, Almatı - ö. 20 Kasım 2000) Uygur milliyetçi yazar.
Carlos Almenar Otero
José Carlos Almenar Otero (d. 21 Mart 1926 – ö.7 Ağustos 2018), Tanınmış Venezuelalı şarkıcı ve söz yazarıdır. Müzisyen Caracas' 'ta doğdu. Müzik çalışmaları dışında ayrıca 1989'da kurduğu "Almenar Otero Vakfı" 'nın başkanıydı.[1]
Carmen Clemente Travieso
Carmen Clemente Travieso (1900 Caracas, Venezuela – 1983 Caracas, Venezuela) Venezuelalı gazeteci, yazar, süfrajet, insan hakları aktivistidir. Travieso Venezuela Merkez Üniversitesi'nin ilk mezunudur ve Venezuela'nın ilk kadın muhabir ve gazetecilerinden biridir. Venezuela Komünist Partisi'ne üye olan ve kadınların oy kullanma hakkı için aktif olarak çalışan ilk kadınlardan biriydi. Cezaevi reformu lehine bir kuruluşun kurucularından ve Venezuela Gazeteciler Cemiyetinin kurucuları arasında yer almıştır.
Emeterio Gómez
Emeterio Gómez (12 Mart 1942; Nueva Esparta Eyaleti, Venezuela - 20 Nisan 2020; Kanarya Adaları, İspanya[1]), Venezuelalı profesör, ekonomist ve filozof.
Francisco Villarroel
Francisco Villarroel (d. 5 Mayıs 1965, Caracas, Venezuela), Venezuelalı bir avukat, yazar, senarist ve film yapımcısıdır, en çok, aynı adlı 2007 romanının film uyarlaması olan ençok 2019 filmi Paris'te İki Sonbahar ile tanınır.[1][2]
Flor Isava Fonseca
Flor Isava Fonseca (20 Mayıs 1921, Cumaná, Sucre – 25 Temmuz 2020, Caracas)[1], Venezuelalı spor yöneticisi, gazeteci ve yazar.
Francisco Massiani
Francisco Massiani (2 Nisan 1944 –1 Nisan 2019), Venezuelalı şair ve yazar.[1][2]
Rómulo Gallegos
Rómulo Gallegos (d. 2 Ağustos 1884 - ö. 7 Nisan 1969), Venezuelalı romancı ve politikacıdır. 17 Şubat 1948'den 24 Kasım 1948'e kadar Venezuela devlet başkanlığı yapmıştır.
Ana Enriqueta Terán
Ana Enriqueta Terán (d. 4 Mayıs 1918; Valera -ö. 18 Aralık 2017; Valensiya, Carabobo) [1],Venezuelalı kadın şair ve yazardır.[2][3] Özellikle kendine özgü sözcükleri ayarttığı eserleri nedeniyle Venezuela'nın en tanınmış şair ve yazarlarından birisi olarak bilinmektedir.
Ali al-Muqri
Ali al-Muqri (Arapça: علي المقري; d. 30 Ağustos 1966, Taiz - Yemen), Yemenli roman yazarı.[1][2]
Ebu Muhammed el-Hemdani
Ebu Muhammed el-Hasan ibn Ahmed ibn Yakub el-Hemdani (y. 893 - 945; Arapça: أبو محمد الحسن بن أحمد بن يعقوب الهمداني), batı 'Amran, Yemen'deki Banu Hamdan kabilesinden gelen Arap[1] coğrafyacı, kimyager, şair, filolog, tarihçi ve gökbilimciydi.
David Barnes
David John Barnes (27 Nisan 1958, Wellington - 23 Ekim 2020, Wilmington), Yeni Zelandalı açık deniz yelken yarışçısı.[1]
Des Britten
Sir Desmond John Britten "NZL", "KNZM" (1939 – 13 Şubat 2020), Yeni Zelandalı iş adamı, sunucu, yazar, yemek şefi ve Anglikan papazı.[1]
Angela Kepler
Angela Kay Kepler (d. 1943), Yeni Zelanda doğumlu doğabilimci ve yazar.
Kevin Ireland
Kevin Mark Ireland "OBE" (gerçek soyadı: Jowsey; d. 18 Temmuz 1933 –ö. 19 Mayıs 2023), Yeni Zelandalı şair ve yazar.[1]
Lyell Cresswell
Lyell Cresswell (d. 13 Ekim 1944 – ö. 19 Mart 2022)[1], Yeni Zelandalı besteci.[2]
Mark Wigley
Mark Antony Wigley Yeni Zelanda doğumlu bir mimar ve 2004 yılından beri ABD'nin New York şehrinde yer alan Columbia Üniversitesi Mimarlık, Planlama ve Koruma Fakültesi Dekanı’dır.
Mike Moore
Michael Kenneth Moore "GBR", "ONZ", "AO", "PC" (28 Ocak 1949 - 2 Şubat 2020), Yeni Zelandalı siyasetçi, sendikacı ve yazar.[1][2][3]
Phillip Mann
Anthony Phillip Mann "MNZM" (d. 7 Ağustos 1942, Northallerton, Yorkshire – ö. 1 Eylül 2022, Wellington, Yeni Zelanda), İngiltere doğumlu Yeni Zelandalı bilimkurgu yazarı.[1]
Rebecca Priestley
Rebecca Katherine Priestley, Yeni Zelandalı akademisyen, bilim tarihçisi ve yazardır. Victoria Üniversitesi (Wellington)'nde toplum biliminde üye profesördür.
Fehmi Agani
Fehmi Agani (23 Ocak 1932 - 6 Mayıs 1999), 1990'larda Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) önde gelen düşünürü ve siyasi stratejisti olarak kabul edilen bir sosyolog ve politikacıydı. 1998-1999 Kosova Savaşı öncesinde uluslararası müzakerelerde LDK'yi temsil etti, ancak savaş sırasında siyasi tutumları nedeniyle Sırp askerleri tarafından öldürüldü.
Vesna Parun
Vesna Parun (d. 10 Nisan 1922 – ö. 25 Ekim 2010) [1][2] Hırvat bir şairdi.[3]
Yorgo Andreadis
Yorgo Andreadis, (1936, Selanik - 30 Aralık 2015, Selanik), Yunan yazar.
Arleta (müzisyen)
Arleta (Grekçe: Yunanca: Αρλέτα; gerçek adı: Yunanca: Αριάδνη Νικολέτα Τσάπρα Ariadne Nicoleta Tsapra 3 Mayıs 1945; Atina – 8 Ağustos 2017; Atina, Yunanistan), Yunan müzisyen, şarkıcı, yazar ve kitap desinatörüdür.
Athanasios Angelu
Athanasios Angelou Bizans Edebiyatı alanında Yunan bilim insanı.Yanya Üniversitesi Felsefe Fakültesinde dekan ve kültürel gösteriler sanat direktörü olarak görev yapmaktadır.
Stefanos Dragumis
Stefanos Dragumis (Yunanca: Στέφανος Δραγούμης; 1842, Atina - 17 Eylül 1923, Atina), Yunan siyasetçi, yargıç ve yazar. 31 Ocak-18 Ekim 1910 tarihleri arasında 89. Yunanistan başbakanı olarak görev yapmıştır.
Elli Pappa
Elli Pappa veya Elli Ioannidis (d. 1920; İzmir[1] - ö. 27 Ekim 2009), Yunan yazar, gazeteci ve aktivist. Dido Sotiriyu'nun kız kardeşidir. Yunanistan Komünist Partisi üyesi olan Pappa, Yunan Direnişi yıllarında Rizospastis gazetesinde çalıştı ve Aralık 1950'de tutuklanıncaya kadar Yunan İç Savaşı sırasında ve sonrasında makaleler yazmaya devam etti.[2][3]
Kalliroi Parren
Kalliroi Parren (Yunanca: Каллиррои Паррен; d. 1861 - ö. 15 Ocak 1940) 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Yunanistan'da feminist hareketi başlatan bir gazeteci ve yazardır.
Fotis Kondoğlu
Fotis Kontoğlu (Yunanca: Φώτης Κόντογλου, resmî ad: Φώτιος Αποστολέλης Photios Apostolelis, 8 Kasım 1895, Ayvalık - 13 Temmuz 1965, Atina), Yunan yazar, ressam ve ikonograf. Yunanca deyim araştırmaları yaptı, edebiyat ve resim çalışmalarında bulundu. En önemlisi Bizans ikonacılarının temsilcisiydi. Onun “Otuzların doğuşu” düşüncesinin bugünkü temsilcileri öğrencileri, Yannis Çaruhis ve Nikos Evanopulos’tur.
Lavrendis Maheriças
Lavrendis Maheriças (Grekçe:Λαυρέντης Μαχαιρίτσας; 5 Kasım 1956 - 9 Eylül 2019[1]), Yunan rock müzisyeni ve şarkı sözü yazarı.[2]
Mara Meimaridi
Mara Meimaridi, Yunanistan'da 2001 yılında yayınlanan ilk romanı İzmir Büyücüleri ile ülkesinde ve pek çok başka ülkede üne kavuşmuş bir Yunan kadın yazardır. Aslen antropoloji konusunda Atina Üniversitesi'nde öğretim görevlisidir.
Melina Merkuri
Melina Merkuri (Yunanca: Μελίνα Μερκούρη; 18 Ekim 1920, Atina - 6 Mart 1994; New York) veya gerçek adıyla Maria Amalia Merkuri (Yunanca: Μαρία Αμαλία Μερκούρη), Yunanistan'ın ilk sosyalist hükûmetinde kültür ve bilimler bakanı (1981) olarak görev yapan Yunan oyuncu.
Yeoryos Metallinos
Baş Rahip Fr. George Metallinos (Yunanca π. Γεώργιος Μεταλληνός; d. 11 Mart 1940, Corfu, Yunanistan - ö. 19 Aralık 2019, Atina, Yunanistan), Yunan akademisyen, eğitimci, tarihçi, din adamı ve yazar.
Nikolaos Deliyioryis
Nikolaos Deliyioryis (Yunanca: Νικόλαος Δεληγιώργης; 14 Mayıs 1937 – 13 Haziran 2022[1]), Yunan gazeteci, yazar ve yayıncı.
Nikos Mihaloliakos
Nikolaos "Nikos" Mihaloliakos (Yunan:Νικόλαος "Νίκος" Μιχαλολιάκος, 16 Aralık 1957, Atina), Yunan milliyetçisi ve ırkçı neonazi siyasi parti Altın Şafak Partisi'nin 1993'ten beri lideri olan politikacı.
Rozita Soku
Rosita Sokou[1] (Yunanca:Ζωή Μαρία (Ροζίτα) Σώκου, Zoi Maria (Rozita) Sokou; d. 9 Eylül 1923, Atina – ö. 14 Aralık 2021, Atina, Yunanistan), Yunan gazeteci,[2] yazar, çevirmen ve oyun yazarı.
Skarlatos Bizantios
Skarlatos Bizantios (Yunanca: Σκαρλάτος Βυζάντιος, 1798, Yaş - 1878, Atina), Yunan yazar ve eğitimcidir.
Demetrius Vikelas
Demetrius Vikelas (Yunanca: Δημήτριος Βικέλας; 15 Şubat 1835, Ermoupoli - 20 Temmuz 1908, Atina), Yunan iş insanı ve yazar. 1894 ile 1896 yılları arasında, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin ilk başkanı olarak görev yapmıştır.
Yeoryos Kandilaptis
Georgios Th. Kandilaptis (Yunanca: Γεώργιος Κανδηλάπτης, romanizasyon: Geórgios Kandiláptis) Yunan akademisyen, gazeteci ve öğretmendi. Hayatının ilk 44 yılını Osmanlı Devleti'nde, sonrasını Yunanistan'da geçirdi. Yazdıklarının ana konusu Pontus bölgesi olan Kandilaptis, tarihi, folklorik, edebi ve sosyoloji temalı birçok makalenin yazarıdır.
Afghanis-tan
Afghanis-tan (Japonca: あふがにすタン Afuganisu-tan; "Afganistan"), Timaking tarafından yazılan bir yonkoma manga serisidir. Seri, Ekim 2003-Şubat 2005 tarihleri arasında SansaiBooks tarafından çevrimiçi olarak bir cilt halinde yayınlandı. Pakis-tan adlı bir yan manga Şubat-Mart 2005 tarihleri arasında yayınlandı.
Full Metal Panic!
Full Metal Panic! (Japonca: フルメタル·パニック! Furumetaru Panikku!; FMP!), Shoji Gatoh tarafından yazılan bir light novel serisidir. Seri, bir Japon liseli kız olan Kaname Chidori'yi korumakla görevlendirilen Mithril adında gizli bir özel askerî terörle mücadele örgütü üyesi Sousuke Sagara'nın hikâyesini anlatmaktadır.
Ahmed Şah Dürrânî
Ahmed Şah (Abdali) Dürranî  (1722, Herat - 1773, Toba Ma'ruf), Dürranî hanedanının ilk şahıdır ve Afganistan'ın kurucusu olarak kabul edilmektedir.
Lima Aafşid
Lima Aafshid Afganistan kökenli bir şairdir ve yazardır. 2021 yılında BBC tarafından her yıl tekrarlanan 100 Kadın listesinde ismi yer almıştır. Lima Aafshid Afganistan’ın başkentinde bulunan Kabil Üniversitesinden mezundur ve bu üniversiteye ait olan "Sher-e-daneshgah" adlı derneğin üyesidir.
Mahmud Tarzi
Mahmud Bey Tarzi (Peştuca: محمود طرزۍ, Farsça: محمود بیگ طرزی; d. 23 Ağustos 1865, Gazne - ö. 22 Kasım 1933, İstanbul), Afganistan'ın dışişleri bakanlığı ve Paris elçiliğini yapmış modernleşme yanlısı düşünce ve siyaset adamıdır.[1]
Korkmayı Öğrenenin Masalı
"Korkmayı Öğrenenin Masalı" (Almanca: "Märchen von einem, der auszog das Fürchten zu lernen", çev. 'Korkuyu öğrenmek için yola çıkan birinin hikâyesi'),  Grimm Kardeşler tarafından Grimm Masalları'nda (KHM 4) derlenen bir Alman halk masalıdır. Masal ayrıca Andrew Lang tarafından Lang Masalları'nın Mavi Masal Kitabı'na dahil edilmiştir. Bir erkek kahramanın korkuyu nasıl hissedeceğini öğrenmeye yönelik başarısız girişimlerini ele alır.
Kurbağa Prens
Kurbağa Prens, (Almanca: Der Froschkönig oder der eiserne Heinrich, İngilizce: The Frog Prince), Grimm Kardeşler'in yazmış olduğu bir masal kitabıdır. Kurbağa Prens kitabı, Prenses ve Kurbağa adı ile sinemaya uyarlanarak Amerikan yapımı bir animasyon filmi olarak 11 Aralık 2009 tarihinde vizyona girmiştir.[1]
Rumpelstiltskin

Rumpelstiltskin Almanca :Rumpelstilzchen bir Alman peri masalıdır.  Grimm Kardeşler tarafından Children's and Household Tales'ın 1812 baskısında toplanmıştır. Hikâye samanı altına çeviren bir Imp ile bir kız arasındaki alışverişi anlatmaktadır.
Uyuyan Güzel
Uyuyan Güzel (Fransızca: La Belle au bois dormant, Almanca: Dornröschen), yüz yıllık uykuya dalan güzel bir prensesin öyküsünü anlatan klasik bir Avrupa masalıdır.
İyinin ve Kötünün Ötesinde
İyinin ve Kötünün Ötesinde: Gelecekteki bir Felsefeye Giriş (Almanca: Jenseits von Gut und Böse: Vorspiel einer Philosophie der Zukunft), Alman filozof Friedrich Nietzsche tarafından yazılmış[1], 1886 yılında yayınlanmış kitaptır. Nietzsche, fikirlerini bu kitap ile daha geniş bir şekilde ele almış[2], Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabından daha eleştirel bir dil kullanmıştır.[3]
Albrecht Behmel
Albrecht Behmel (d. 24 Mart 1971), Alman romancı, tarihçi ve oyun yazarı.
Wolfgang Borchert
Wolfgang Borchert (20 Mayıs 1921, Hamburg - 20 Kasım 1947, Basel), Alman şair, oyun ve öykü yazarıdır.
Bertolt Brecht
Eugen Berthold Friedrich Brecht, kısaca Berthold ya da Bert Brecht, (10 Şubat 1898, Augsburg, Bavyera, Almanya - 14 Ağustos 1956, Doğu Berlin), Alman şair, tiyatro yazarı ve yönetmenidir.
Karl Georg Büchner
Karl Georg Büchner, ([kaʁl ˈɡeːɔʁk ˈbyːçɐ] d. 17 Ekim 1813, Goddelau, Hessen Büyük Dükalığı - ö. 19 Şubat 1837, Zürih, İsviçre) Alman oyun yazarıdır. 20. yüzyıl Alman tiyatrosunun temellerini atmıştır. Alman romantizminin aksine yapıtlarında, insanları toplumsal, tarihsel ve psikolojik boyutları ile ele aldı. 1835'te yazdığı, ilk oyunu olan Danton'un Ölümü, Fransız Devrimi'ni konu alıyordu. 1836'da yazmaya başladığı fakat yarıda kalan oyunu Woyzeck sonradan Alban Berg tarafından opera olarak bestelendi. Lenz adında bir uzun öykü yazmıştır.
Johann Wolfgang von Goethe
Johann Wolfgang Von Goethe (28 Ağustos 1749, Frankfurt – 22 Mart 1832, Weimar), Alman hezarfen; edebiyatçı, siyasetçi, ressam ve doğabilimcidir. 1776 yılından itibaren, Weimar dukalığının bakanı olarak çeşitli idari ve siyasi görevlerde bulunmuştur.
Hans Leip
Hans Leip (22 Eylül 1893 – 6 Haziran 1983), Lili Marleen'in söz yazarı olarak hatırlanan bir Alman romancı, şair ve oyun yazarı.
Friedrich Hebbel
Christian Friedrich Hebbel (18 Mart 1813 - 13 Aralık 1863) Alman oyun yazarı. Bir duvar ustasının oğlu olarak Wesselburen'de doğdu. On dört yaşındayken yetim kaldı ve eğitimini kendi çabalarıyla tamamlamak zorunda kaldı. İlk dramı olan Judith'i 1840 yılında tamamladı. Bu çalışmasıyla beraber 1844 tarihli Maria Magdelena ve 1854 tarihli Genoveva adlı yapıtlarıyla tanındı. Maria Magdelenaadlı eserini daha gerçekçi bir üslupla yazmıştı. Tiyatro Üzerine (Ein Wort über das Drama[1]) adlı 1444 tarihli denemesinde tiyatro kuramlarını açıkladı. Düşünce veya fikir ile birey arasındaki mücadelenin ifadesi olarak tiyatro kavramını gördü. Trajediyi alışılmışın dışına, yani metafizik bir seviyeye çıkararak karamsar bir tiyatro kuramı oluşturdu. Almanya'daki trajedi olgusunu değiştirmeye çalıştı. 1844-1845 arasında Paris ve Roma gibi Avrupa şehirlerinde bulundu. Christine Enghaus ile evlendi. Enghaus, Hebbels'in oyunlarında rol alan bir kadındı. Ardından Viyana'ya yerleşti. Burada klasik tarzda eserler vermek için uygun bir ortam buldu (Heredos ile Mariamne [Herodes und Mariamne], 1849; Agnes Bernauer, 1852;  Gyges ve Yüzüğü [Gyeges und sein Ring], 1855). Ölümüne yakın yıllarda ise Hristiyanlığın paganlığa karşı zafaerini yükselten bir üçleme eser üzerinde çalıştı (Nibelungen [Die Nibelungentrilogie], 1861-1862). Günlükleri ise (Tagebücher) ölümünden sonra 1885-1887 arasında yayımlandı.[2]
Heinrich von Kleist
Bernd Heinrich Wilhelm von Kleist, (d. 18 Ekim 1777, Frankfurt Oder, Brandenburg, Prusya – ö. 21 Kasım 1811, Berlin) Alman şair, tiyatro oyunu, öykü, hikâye yazarı, yayıncı.
August von Kotzebue
August Friedrich Ferdinand von Kotzebue (Almanca telaffuz: [ˈaʊɡʊst fɔn ˈkɔtsəbu]; 3 Mayıs 1761 – 23 Mart 1819), Alman oyun yazarı ve yazar. Aynı zamanda Rusya'da Generalkonsul olarak da çalışmıştır.
Gotthold Ephraim Lessing
Gotthold Ephraim Lessing (22 Ocak 1729 - 15 Şubat 1781), Alman yazar, filozof, gazeteci ve Alman Edebiyatının ilk önemli eleştirmenidir. Aydınlanma Çağı'nın önde gelen temsilcilerindendir.
Marianna Salzmann
Marianna Salzmann (d. 21 Ağustos 1985, Volgograd, Rusya) Almanyalı bir yazardır.
Marius von Mayenburg
1972 yılında Münih’te doğan Marius von Mayenburg, Münih’te Eski Alman Dili ve Edebiyatı öğrenimi gördü. 1994-98 yılları arasında Berlin Sanat Yüksekokulu’nda “Oyun Yazarlığı” eğitimi aldı. 1998-99 yılları arasında Deutsches Theater Baracke’de dramaturg olarak çalıştı. 1999’dan bu yana Berlin Schaubühne’de dramaturg ve yazar olarak görev yapmaktadır. Mayenburg’a iki ödül kazandıran Ateş Yüzlü adlı oyunu Münih’teki ilk sahnelenişinin ardından Almanya’nın çeşitli sahneleri dışında Birleşik Krallık, İtalya, Yunanistan, Polonya, Fransa İspanya, Norveç, Portekiz, Slovakya, Çekya, Avustralya, Hollanda, Belçika, Finlandiya gibi ülkelerde sahnelenerek 1999-2000 tiyatro sezonunda yurt içi ve yurt dışında en çok sahnelenen Alman oyunu oldu. Türkiye’de ilk olarak 2002 yılında İstanbul Şehir Tiyatrosu tarafından Genç Alman Yazarları Okuma Tiyatrosu kapsamında Ateş Yüzlü oyunu okuma tiyatrosu olarak sergilendi. Daha sonra 2010 yılında Ateş Yüzlü Siyah Beyaz ve Renkli tiyatro grubu tarafından sahnelendi. Bu, Mayenburg’un Türk tiyatrosunda ilk sahnelenişi oldu. 3 yıl sonra yazarın bir başka oyunu olana Çirkin İstanbul Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir.
Friedrich Schiller
Johann Christoph Friedrich von Schiller (d. 10 Kasım 1759, Marbach am Neckar - ö. 9 Mayıs 1805, Weimar), 1802 yılında soyluluk unvanı almış bir şair, filozof, tarihçi ve en önemli Alman dram yazarıdır. Yazdığı çoğu tiyatro eseri Alman tiyatrosunda başyapıt niteliğindedir. Schiller doğa tasvirli şiirlerin şairi olarak da gayet başarılı olmuştur, ancak asıl alanı düşünsel/didaktik şiirdir, çoğu yazara ilham olmuştur ve dramatik şiirleri en sevilen Alman balatları arasındadır.[1]
Telat Yurtsever
Abbas Telat Yurtsever (17 Ağustos 1964, Kars; 28 Kasım 2021, Almanya), Türk asıllı Alman yönetmen. Hamburg Üniversitesi Tiyatro, Opera ve Film Enstitüsü Bölümü´nden mezundur.
Torsten Haß
Torsten Haß (21 Kasım 1970, Neumünster) bir yazar ve kütüphanecidir[1][2]. Kurgusal olmayan kitabı Bibliotheken für Dummies birden çok dergi makalesinin konusu olmuş[3][4].
Karl Valentin
Karl Valentin [['faləntin]] (Doğum adı: Valentin Ludwig Fey D. 4 Haziran 1882 Münih - Ö. 9 Şubat 1948 Planegg) Bavyera'lı komedyen, kabare oyuncusu, palyaço, yazar ve film yapımcısı.
Peter Weiss
Peter Weiss, (8 Kasım 1916; Potsdam, Almanya - 10 Mayıs 1982; Stockholm, İsveç) Alman yazar.
Wim Wenders
Ernst Wilhelm ("Wim") Wenders (d. 14 Ağustos 1945) Alman film yönetmeni, oyun yazarı, fotoğraf sanatçısı, yapımcı.
Adelbert-von-Chamisso Ödülleri
Adelbert-von-Chamisso Ödülü (Almanca, Adelbert-von-Chamisso-Preis) ilk kez 1985 yılında verilmeye başlanan, Adelbert von Chamisso gibi anadili Almanca olmayan ama Alman diliyle yazan, yazarlara verilen Alman edebiyat ödülü.
Erich Maria Remarque
Erich Maria Remarque (Asıl adı: Erich Paul Remark) (d. 22 Haziran, 1898 – ö. 25 Eylül, 1970), Alman yazar.
Friedrich Hölderlin
Johann Christian Friedrich Hölderlin (d. 20 Mart 1770 Lauffen am Neckar; ö. 7 Haziran 1843 Tübingen), Alman lirik şair. Friedrich Hölderlin klasik çağın ve romantizmin en önemli temsilcilerindendir.
Hans Neuenfels
Hans Neuenfels (d. 31 Mayıs 1941 – ö. 6 Şubat 2022), Alman şair, yazar, film yapımcısı, opera ve tiyatro yönetmeni.[1]
Judith Kerr
Judith Kerr, OBE (doğum adı: Anna Judith Gertrud Helene Kerr ;[2] 14 Haziran 1923 – 22 Mayıs 2019), Alman-İngiliz çevirmen ve yazar.
Heinz G. Konsalik
Heinz Günther Konsalik, daha çok bilinen şekliyle Heinz G. Konsalik, takma adıyla Heinz Günther (28 Mayıs 1921, Köln – 2 Ekim 1999, Salzburg), Alman roman yazarı.
Peter Härtling
Peter Härtling (d. 13 Kasım 1933 –ö. 10 Temmuz 2017), Alman yazar, şair, yayıncı ve gazetecidir. Alman Edebiyatına yaptığı büyük katkılarından ötürü Federal Almanya Cumhuriyeti Başarı Ödülü'nü aldı.[1] İlk çocuk kitabı Und das ist die ganze Familie 'yi 1970'te yayınlandı. Çocuk edebiyatçısı kimliğiyle verdiği eserlerde toplumsal olaylara odaklanmıştır.[2]
Achim von Arnim
Carl Joachim Friedrich Ludwig Achim von Arnim (26 Ocak 1781 Berlin;  21 Ocak 1831 Jüterbog) Alman şair. Achim von Arnim romantizm akımının önemli temsilcilerindendir.
August von Platen-Hallermünde
Karl August Georg Maximilian Graf von Platen-Hallermünde (24 Ekim 1796 - 5 Aralık 1835) Alman şair ve oyun yazarı. Almancada çoğunlukla Graf (Kont) Platen olarak anılır.[1]
Gottfried Benn
Gottfried Benn (d. 2 Mayıs 1886 Mansfeld/Brandenburg, ö. 7 Temmuz 1956 Berlin) Alman doktor ve şair. Şiirlerinde kimi zaman okurda tiksinti uyandıran, anatomik bir üslup kullanan Gottfried Benn, Dışavurumculuk akımının önde gelen temsilcilerindendir.
Christoph Friedrich Heinle
Christoph Friedrich Heinle, 1894 Mayen'de (Almanya'nın güneybatısında Koblenz'e yakın bir şehir) doğmuş ve 1914'te Berlin'de hayata gözlerini yummuş bir Alman şairdir.
Cengiz Doğu
Cengiz Doğu (d. 1 Ağustos 1945 – ö. 14 Kasım 2019), Türk-Alman şair ve ırkçılığa karşı aktivisttir.[1]
Heiner Müller
Heiner Müller Alman dramatist, şair, yazar, denemeci ve tiyatro yönetmeniydi. 9 Ocak 1929'da Eppendorf Saksonya'da doğdu. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Doğu Berlinde Maxim Gorki Tiyatrosu ve Berliner Ensemble ile çalıştı. Soğuk Savaş sonrası Schaubuhne ve Deutsches Theater sahnelerinde oyunlar sergiledi. 30 Aralık 1995'te Berlinde öldü.
Oswald von Wolkenstein
Oswald von Wolkenstein, (1376 veya 1377, Schöneck Kalesi, Kiens, İtalya-2 Ağustos 1445, Merano, İtalya) Alman şair, besteci ve diplomat.
Platen Olayı
Platen Olayı, Heinrich Heine ve August Graf von Platen arasında gelişen bir tartışma. Alman edebiyat tarihinin en şiddetli tartışmalarından biri sayılır.
Mystery Writers of America
Mystery Writers of America (MWA) (Türkçesi: Amerika'nın Gizem Yazarları), gizem ve suç yazarlarından oluşan New York City merkezli bir kuruluş.[1]
Kayıp Nesil
Kayıp Nesil ya da Kayıp Kuşak, I. Dünya Savaşı sırasında erken yetişkinlik dönemindeki sosyal nesil topluluğudur (kohort). Bu bağlamda "kayıp", savaş sonrası erken dönemde savaştan sağ kurtulanların çoğunun "kafası karışmış, başıboş dolaşan, amaçsız" ruhuna atıfta bulunur.[1] Terim ayrıca özellikle 1920'lerde Paris'te yaşayan bir grup Amerikalı gurbetçi yazara atıfta bulunmak için de kullanılır.[2][3][4] Terimi ortaya çıkaran kişi Gertrude Stein iken daha sonra Ernest Hemingway tarafından 1926 tarihli The Sun Also Rises (Güneş de Doğar) adlı romanının epigrafında "Hepiniz kayıp bir nesilsiniz." şeklinde kullanılmıştır.[5][6]
Amerika'da Demokrasi
Amerika’da Demokrasi (Fransızca orijinal adıyla De La Démocratie en Amérique), Alexis de Tocqueville’in 1830 yılında Gustave de Beaumont ile birlikte, cezaevi sistemini incelemek üzere gönderildiği Amerika’da edindiği gözlemlerden yararlanarak Amerikan demokrasi deneyimini incelediği kitabıdır. İki ciltten oluşan eser Fransızca olarak kaleme alınmış ve ilk olarak Paris’te yayınlanmıştır.[1] Alexis de Tocqueville, Amerika’da Demokrasi ‘nin 1835 yılında yayınlanan ve çok ilgi gören birinci cildinde çoğunluğun tiranlığı kavramından bahsetmiş, 1840 yılında yayınlanan ikinci cildinde ise demokratik despotizm kavramını açıklamıştır. İlk cildi kadar ilgi görmeyen kitap hakkında John Stuart Mill, “demokrasi üstüne yazılmış ilk büyük siyaset felsefesi eseri” ifadesini kullanmıştır.[2]
Virginia Dini Özgürlük Yasası
Virginia Dini Özgürlük Yasası 1777 yılında Fredericksburg, Virginia şehrinde Thomas Jefferson tarafından tasarlandı (ancak Virginia Genel Meclisine 1779 yılına kadar sunulmadı)[1].
The Century Magazine
The Century Magazine; New York, Amerika Birleşik Devletleri'nde yayımlanmış eski bir aylık dergidir. 1881'de The Century Company tarafından yayın hayatına başlamış ve 1930 yılında The Forum dergisiyle birleşene kadar yayımlanmıştır.[1]
Balrog Ödülleri
Balrog Ödülleri, bir önceki yıl spekülatif kurgu türünde yazılmış en iyi eserlere verilen ödüllerdir. 1979 yılından 1985'e kadar her yıl düzenlenmiştir. Ödüllerin adı ilhamını J.R.R. Tolkien'in Orta Dünya'sında yer alan balrog adlı bir yaratıktan almaktadır.[1]
Dünya Fantezi Ödülü
Dünya Fantezi Ödülleri, bir önceki takvim yılı boyunca yayımlanan en iyi fantastik kurmaca için her yıl verilen bir ödül serisidir. World Fantasy Convention tarafından organize edilen ve denetlenen ödüller, her yıl etkinliğin merkezi odağı olarak yıllık kongrede verilir. İlk defa 1975'teki birinci World Fantasy Convention'da verildi ve o tarihten beri her yıl verilmektedir. Ödülün verilmeye başlandığı tarihten günümüze kadar ödül verilen kategoriler değişmektedir; yazım dalında beş, yazar dalında bir ve bireylerin fantastik edebiyat alanındaki genel çalışmalarını onurlandırmak için dört ödül verilmektedir.
Eisner Ödülü
Eisner Ödülleri ya da uzun adıyla Will Eisner Çizgi Roman Endüstrisi Ödülleri, Amerikan çizgi romanındaki yaratıcı çalışmalara verilen ödüldür.[1][2] Akademi Ödüllerinin çizgi roman endüstrisindeki karşılığı olarak görülür. Öncü yazar ve çizer Will Eisner'in onuruna verilmektedir. Eisner 2005 yılındaki ölümüne dek ödül törenlerine katılmıştır.[3]
NAACP Image Ödülleri
NAACP Image Ödülleri, National Association for the Advancement of Colored People tarafından her yıl siyahların sinema, televizyon, müzik ve edebiyat alanındaki başarılarını ödüllendirmek için sunulan ödül törenidir.
Neustadt Uluslararası Edebiyat Ödülü
Neustadt Uluslararası Edebiyat Ödülü, Amerika Birleşik Devletleri'nde edebiyat alanında dil, ulus ve edebi tür gözetmeksizin 1969 yılından beri iki yılda bir verilen uluslararası bir edebiyat ödülüdür.
Pegasus Ödülü
Pegasus Ödülü; ilk olarak 1977 yılında verilmeye başlanmış olan bir edebiyat ödülüdür. Exxon Mobil öncülüğünde dağıtılan ödülün amacı, İngilizceye çevrilme oranı düşük olan ulusal edebi eserlere uluslararası düzeyde hak ettiği değeri atfetmektir. Bu bağlamda; eserin yazarına belli bir miktarda para ödülü verilmekte ve ödüle layık görülen kitabın İngilizceye çevrilerek Louisiana Devlet Üniversitesi tarafından basılıp yayımlanması sağlanmaktadır. Kazanan belirlenmeden önce organizasyon komitesi tarafından bir aday ülke belirlenir ve bu ülkede oluşturulacak olan ikinci bir bağımsız jüri heyeti ulusal adayları eleyerek ödüle layık görülen kişi ve eseri ilan eder. Bugüne kadar dağıtılan ödüllerde Mona Simpson, Alan Cheuse ve William Jay Smith gibi isimler de komite üyeliği yapmıştır.
Susannah Hunnewell
Susannah Gordon Hunnewell (16 Temmuz 1966 - 15 Haziran 2019), Amerikalı yazar, editör ve yayıncı.[1]
Gjergj Fişta
Gjergj Fişta (Arnavutça telaffuz: [ɟɛɾɟ ˈfiʃta]; 23 Ekim 1871 - 30 Aralık 1940) Arnavut Fransisken frer, şair, eğitimci, siyasetçi, aktivist, çevirmen ve yazardır. Epik başyapıtı Lahuta e Malcís ve Arnavutluk'un bağımsızlığından sonra en yetkili dergilerden ikisi olan Posta e Shypniës ve Hylli i Dritës'in editörü olması edeniyle 20. yüzyılın en etkili Arnavut yazarlarından biri olarak kabul edilir.[1]
İsmail Kadare
İsmail Kadare (d. 28 Ocak 1936, Ergiri), 1992'de Uluslararası Cino del Duca Ödülü'nü ve 2005'te Man Booker Uluslararası Ödülü'nü kazanan Arnavut yazardır. Halen Tiran'da yaşamaktadır.
Jakup Mato
Jakup Halil Mato (d. 16 Eylül 1934, İfteran, Ayasaranda - ö. 30 Ağustos 2005, Tiran), Arnavut yazın eleştirmeni. Bilim Akademisi üyeliği de yapmıştır.
Şablon:Kutia Shkrimtar
Arnavut kültürü
Arnavut kültürü Arnavutluk ve Arnavut halkıyla bağlantılı insan aktiviteleri ve sembolik desenlerdir. Arnavutluk tarihi ve coğrafyası tarafından şekillenmiştir.
Arnavutluk giysileri
Arnavutluk giysileri (Arnavutça: Veshjet Tradicionale Shqiptare; Veshjet Kombëtare; Veshjet Popullore or Kostumet Kombëtare), tüm Arnavutluk'ta ve Arnavutça konuşulan bölgelerde ve topluluklarda (İtalya'daki Arbıreşler, Yunanistan'daki Arvanitler ve Hırvatistan'daki Arbanasiler dahil) 200'den fazla farklı kıyafet çeşidini içerir. Arnavutluk'un kayıtlı giyim tarihi klasik zamanlara dayanıyor.[1] Bu durum milleti İlirya dönemine kadar uzanan diğer Avrupa topluluklarından ayıran faktörlerden biridir.
Arnavutluk'taki resmî tatiller
Bir Balkan ülkesi olan Arnavutluk'taki tatil günleri sabit bir tarihe sahip olan günler ve değişken tarihli tatiller olarak iki gruba ayrılır. Ülkedeki tatil günlerinin bir bölümünü oluşturan dini bayramlar ve günler, ülkedeki dini inançların çeşitliliği sebebiyle hem İslam hem de Hristiyanlık inancına ait kutlamalar içerir.[1]
Ekmek ve tuz
Ekmek ve tuz, çeşitli Slav ülkelerinde ve diğer bazı Avrupa ve Orta Doğu kültürlerinde hoş bir selamlaşma törenidir. Yerel Slav dillerine göre farklı isimler alır. Rusça: Хлеб-соль, Belarusça: Хлеб і соль, Bulgarca: Хляб и сол, Makedonca: Леб и сол, Hırvatça: Kruh i sol, Sırpça: Хлеб и со / Hleb i so, Lehçe: Chleb i Sól, Slovakça: Chlieb a soľ, Çekçe: Chléb a sůl, Slovence: Kruh in sol, Ukraynaca: Хліб і сіль, Litvanca: Duona ir druska, Letonca: Sālsmaize, Rumence: Pâine și sare, Arapça: bukë, kripë e zemër, Arapça: աղ ու հաց, agh u hats olarak isimlendirilir.[1]
Hıdırellez
Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta Asya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlar'da kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hızır ile denizlerin hâkimi olduğuna inanılan İlyas'ın yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.[1]
Kachak
Kachak (Arnavutça: kaçak, Sırpça: качаци / kačaci), 19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın başlarına dek kuzey Arnavutluk, Karadağ, Kosova ve Makedonya'da faaliyet gösteren Arnavut haydutlar için, 1910-1924 arasındaysa sırasıyla Sırbistan Krallığı ve Yugoslavya Krallığı'na karşı "Kaçak hareketi" olarak adlandırılan harekete katılmış Arnavut devrimci örgütlerinin milisleri için kullanılan bir terimdir.
Kafana
Kafana, eski Yugoslav ülkeleri ve Arnavutluk'ta yaygın olan, öncelikle alkollü içecekler ve kahvenin yanı sıra hafif atıştırmalıklar (meze) ve diğer yiyeceklerin de servis edildiği farklı bir tür yerel bistrodur (veya taverna). Birçok kafanada canlı müzik performansları bulunur.
Kanun (Arnavutluk)
Kanun, geleneksel Arnavut kanunları için kullanılan bir tanımdır. Bu kanunlar öncelikli olarak sözlü olup 20. yüzyılda yazılı olarak yayınlanmıştır.[1] Leka Dukagin'nin Kanun'u 15. yüzyılda hazırlanmıştır. Sonrasında altı türü daha sonra gelişti:
Kosova mutfağı
Kosova mutfağı (Arnavutça: Kuzhina Kosovare), Kosova'ya özgü etnik grupların geleneksel yemeklerinden oluşan, Balkan mutfağının bir temsilcisidir. Arnavutluk ile tarihsel ve etnik bağları nedeniyle, Arnavut mutfağından önemli ölçüde etkilenmiş ve diğer Balkan ülkelerinin unsurlarını da benimsemiştir.
Plisi
Keleşe, plisi veya kılaf,[1] geleneksel olarak Arnavutlar tarafından giyilen beyaz, kaba bir keçe başlıktır. Arnavutların yaşadığı bölgelere yayılmış şapka bugün Arnavutların geleneksel giyiminin bir parçasıdır. Başlığın yüksekliği bölgeden bölgeye değişir.[1]
Yeminli bakireler
Yeminli bakireler, Arnavutluk'ta ülkenin sıkı ataerkil yapısından ötürü kadın kimliğinden vazgeçip bir erkek gibi yaşamaya devam eden kimselerdir.
Zekate Evi
Zekate Evi (Arnavutça: Shtëpia e Zekatëve), Arnavutluğun Ergiri kentinde bulunmakta olan ve Osmanlı döneminde inşa edilen tarihî bir yapıdır. Zekate evi Tepedelenli Ali Paşa döneminde 1811 ve 1812 yılları arasında inşa edilmiş ve Osmanlı mimarisinin Arnavutluk'taki yapıtlarından birisidir.[1]
Arnavut epik şiiri
Arnavut epik şiiri, Arnavut halkı tarafından yaratılan destansı bir şiir biçimidir. Uzun zamandır devam eden bir sözlü gelenekten oluşur.[3][4][5] Bugün Kosova ve Kuzey Arnavutluk'ta ve bazıları da Karadağ'da olmak üzere çok sayıda Arnavut destansı şiir anlatıcıları (Arnavutça: lahutarë) bulunabilir.[4] Kuzey Arnavut epik şiiri, lahutë veya çifteli eşliğinde şarkı söyleyerek icra edilir.[5]
Âşık Garip
Aşık Garip, hayatı hakkında pek bilgi olmayan halk şairi. 16. yüzyılda yaşadığı ve Tebriz yöresinden olduğu, Erzurum, Kars, Halep gibi kentleri dolaştığı ileri sürülmektedir. Eserlerini yalın bir Türkçe ile yazmış ve başarılı deyişleri eserlerinde kullanmıştır. En önemli eseri kendi hayatını anlattığı iddia edilen Aşık Garip Hikayesi'dir.
Natallya Arsenneva
Natallya Alyakseyeuna Arsenneva (Beyaz Rusça: Наталля Аляксееўна Арсеннева; d. 1903 20 Eylül; Bakü- ö. 25 Temmuz 1997; Rochester) Beyaz Rus oyun yazarı, şair ve tercüman.
Olavo de Carvalho
Olavo Luiz Pimentel de Carvalho (29 Nisan 1947, São Paulo[1] – 24 Ocak 2022, Richmond, Virginia), Brezilyalı yazar, siyaset yorumcusu, gazeteci ve eski astrolog.[2][3][4]
Olga Savary
Olga Savary (21 Mayıs 1933 - 15 Mayıs 2020, Teresópolis) Brezilyalı yazar, şair ve edebiyat eleştirmeni.[1]
Kurt Maschler Ödülü
Kurt Maschler Ödülü, 1982'den 1999'a kadar verilen İngiliz edebiyat ödülüdür. Kazanan yazarlar ve illüstratörler  £1000 ve "Emil" adı verilen bronz bir heykelcik almıştır.[1]
Man Booker Uluslararası Ödülü
Uluslararası Booker Ödülü (İngilizce: The International Booker Prize), 2005'te birincisi düzenlenmiş olan ve 2016'dan bu yana her yıl verilen uluslararası edebiyat ödülü. Dünya çapında eserlerinin İngilizce çevirisi olan yazarlara verilir.
Dimço Debelyanov
Dimço Debelyanov (Bulgarca: Димчо Дебелянов; 28 Mart 1887 - 2 Ekim 1916), I. Dünya Savaşı'ndaki ölümüyle kariyeri sona ermiş Bulgar şairdir.[1]
Dora Gabe
Dore Gabe (Bulgarca: Изидора Петрова Габе; 16 Ağustos 1888, Dobriç - 16 Kasım 1983, Sofya) Bulgar Yahudisi şair, çocuk kitapları yazarı, çevirmen ve aktivist.
Elena Aleksieva
Elena Aleksieva (Bulgarca: Елена Алексиева; d. 12 Nisan 1975 Sofya, Bulgaristan), Bulgar bir şair, yazar ve çevirmendir.
Faik İsmail Arda
Faik İsmail Arda[1][2], (Faik İsmailov; 16 Mayıs 1935 Almalı,Eğridere – 24 Ekim 1995 Kırcaali) Türk asıllı Bulgaristanlı şair.
Hristo Botev
Hristo Botev (Bulgarca: Христо Ботев; 6 Ocak 1849, Kalofer - 1 Haziran 1876, Vraçan Dağı, Osmanlı İmparatorluğu), Osmanlı yönetimine karşı Bulgar bağımsızlık hareketinin kahramanlarından biri olarak kabul edilen Bulgar şairdir.[1] Botev, Bulgarlar tarafından sembolik bir tarihi figür ve ulusal kahraman olarak görülüyor. Siyasi, felsefi ve estetik görüşlerinde çağdaşlarının ilerisinde olduğu düşünülse de, şiirleri Bulgar Ulusal Dirilişi edebiyatının en önemli örneğidir.
Aslan Asker Şvayk
Aslan Asker Şvayk (çeşitli dillerdeki çevirilerde Švejk, Schweik ya da Schwejk olarak da yazılır, [ˈʃvɛjk] olarak okunur), Jaroslav Hašek'in taşlama türündeki mizah romanıdır. Kitabın illüstrasyonlarını Josef Lada, Hašek'in ölümünün ardından tamamlamıştır. Çekçe olan kitabın orijinal adı Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (İyi Asker Şvayk'ın I. Dünya Savaşı'ndaki Kaçınılmaz Maceraları)'dır.
Manhua
Manhua (Basitleştirilmiş Çince: 漫画; Geleneksel Çince: 漫畫; pinyin: mànhuà; "hazırlıksız eskizler"), Çin anakarası, Hong Kong ve Tayvan kökenli Çince çizgi romanlar için kullanılan genel bir terimdir. Çin dışında, bu terim Çin'den gelen çizgi romanlar için kullanılmaktadır.
Su Kenarı
Su Kenarı (Çince: 水滸傳; pinyin: Shuǐhǔ zhuàn), Shi Nai'an tarafından yazılan bir Çin romanıdır. Çin edebiyatının Dört Büyük Klasik Romanı'ndan biri olarak kabul edilen roman, Klasik Çinceden ziyade yerel Çince olarak yazılmıştır.[1]
Yeni Kültür Hareketi
1910'lar ve 1920'lerdeki Yeni Kültür Hareketi (Basitleştirilmiş Çince: 新文化运动; Geleneksel Çince: 新文化運動; pinyin: Xīn Wénhuà Yùndòng), Çin Cumhuriyeti'nin başarısızlığının ardından Çin'deki problemleri ele almak için geleneksel Çin kültüründen uzaklaşma hareketi. Chen Duxiu, Cai Yuanpei, Li Dazhao, Lu Sin, Zhou Zuoren, He Dong ve Hu Shih gibi Çinli entelektüeller, geleneksel bir Çin eğitimini görmüş olmakla birlikte Konfüçyüsçülüğe karşı bir isyana önderlik etmeye başladılar. Başta demokrasi ve bilim dahil olmak üzere küresel ve Batı standartlarına dayalı yeni bir Çin kültürünün oluşması yönünde çağrılarda bulundular. Hareketin genç takipçileri, bu amaçlarla çağrılarda bulundu:
Lüshi Chunqiu
Lüshi Chunqiu (Çince: 呂氏春秋; pinyin: Lüshi chūnqiū; doğrudan çeviri ile "Bay Lü'nün İlkbahar ve Sonbahar [Vakayinameleri]" anlamına gelir) Qin Hanedanlığı Bakanı Lü Buwei'nin direktifliğinde MÖ 239 yılında kaleme alınmış, ansiklopedik Çin klasik metni. 100.000'i aşan karaktere sahip olan metin, gerek bu açıdan gerekse de derli toplu bir biçimde çok geniş bir kapsama sahip olduğu için, Michael Carson ve Michael Loewe tarafından incelemelerinde erken dönem Çin metinleri açısından oldukça özgün bir yapıt olarak nitelendirilmiştir[1].
Aileye saygı
Aileye saygı (Çince: 孝; pinyin: xiào), Konfüçyüs ve Çin Budist ahlakında bir kişinin ebeveynlerine, yaşlılara ve atalarına saygı duyduğu bir erdemdir. Daha genel bir ifadeyle, aileye saygı kişinin ebeveyni için iyi olmak anlamına gelir. Qin-Han döneminde yazıldığı düşünülen Konfüçyüs Aileye Saygı Klasiği, tarihsel olarak Konfüçyüsçü aileye saygının otoriter kaynağı olmuştur. Aileye saygı, Konfüçyüs rol ahlakının merkezinde yer almaktadır.
Büyük Öğrenme
Büyük Öğrenme (Çince: 大學; pinyin: Dàxué), Konfüçyüsçülük öğretisi hakkındaki Dört Kitap'tan biridir. Beş Klasik'ten birini oluşturan Ayinler Kitabı 'nın bir bölümünden gelmişti. Konfüçyüs'ün öğretilerine atfedilen kısa bir ana metinden ve ardından Konfüçyüs'ün müritlerinden biri olan Zengzi'ye akredite edilmiş on yorum bölümünden oluşur. Kitabın idealleri Konfüçyüs'e ait olduğu söylense de metin onun ölümünden sonra yazılmıştı.
Çin klasikleri
Çin klasik metinleri (Çince: 中國古典典籍; pinyin: Zhōngguó gǔdiǎn diǎnjí), kanonik metinler veya basitçe dianji (典籍), MÖ 221'de Çin Hanedanı'nın imparatorluk birleşmesinden önce ortaya çıkan Çin metinleridir. Özellikle de Neokonfüçyüsçü geleneğin Dört Kitap ve Beş Klasik eserine atıfta bulunur. Bu Çin öncesi metinlerin tümü klasik Çince ile yazılmıştır. Her üç kanon da toplu olarak klasikler olarak bilinir.[1]
Görgü Kuralları ve Tören
Görgü Kuralları ve Tören (Çince: 儀禮; pinyin: Yílǐ), İlkbahar ve Sonbahar Dönemi'nde uygulandığı ve anlaşıldığı şekliyle Zhou Hanedanı'nın sosyal davranış ve törensel ritüeli hakkında klasik bir Çin metnidir. Metin, Zhou Ayinleri ve Liji ile birlikte, geleneksel Konfüçyüsçü ahlak ve davranış anlayışlarına rehberlik eden "Üç Ayin"i oluşturmaktadır.
Mensiyüs (kitap)
Mensiyüs (Çince: 孟子; pinyin: Mèngzǐ;), Konfüçyüsçü filozof Mensiyüs'ün konuşmaları, anekdotları ve bir dizi gerçek ve hayali mülâkatlar koleksiyonudur.[1] Kitap, Mensiyüs'ün genellikle Konfüçyüsçülük tarafından sunulan fikirlere bir diyalog olarak sunulan ahlaki ve politik felsefe konuları hakkındaki görüşlerini araştırmaktadır.[1] Mülâkatlar ve sohbetler, Mensiyüs ile Savaşan Devletler Çağı'nın çeşitli yöneticileri arasında veya öğrencileri ve diğer çağdaşları ile tasvir edilmektedir. Kitap, Mensiyüs'ün eyaletlerdeki seyahatini ve yolculuğunda tanıştığı kişilerle felsefi konuşmalarını ve tartışmalarını belgelemektedir.[2] Bazı bilim adamları, metnin Mensiyüs tarafından değil, öğrencileri tarafından yazıldığını öne sürüyor. Metnin MÖ 4. yüzyılın sonlarında yazıldığına inanılmaktadır.[3]
Ortalama Doktrini
Ortalama Doktrini (Çince: 中庸; pinyin: Zhōngyōng), bir Konfüçyüsçülük doktrini ve Konfüçyüsçülük öğretisi hakkındaki Dört Kitap'tan biridir. Metin, Konfüçyüs'ün tek torunu olan Zisi'ye atfedilir. Ayinler Kitabı 'nda bir bölüm olarak yayınlanmıştır.
Seçmeler
Seçmeler (Çince: 論語; pinyin: Lúnyǔ), Çinli filozof Konfüçyüs ve çağdaşlarına atfedilen, geleneksel olarak Konfüçyüs'ün takipçileri tarafından derlendiğine ve yazıldığına inanılan geniş bir söz ve fikir koleksiyonundan oluşan eski bir Çin kitabıdır. Savaşan Devletler Çağı'nda yazıldığına inanılıyor ve Han hanedanlığının ortalarında son halini aldı. Erken Han hanedanı tarafından, Seçmeler sadece Beş Klasik üzerine bir yorum olarak kabul edildi, ancak 'kitabın statüsü, bu hanedanın sonunda Konfüçyüsçülüğün ana metinlerinden biri haline geldi.
Zhou Ayinleri
Zhou Ayinleri (Çince: 周禮; pinyin: Zhōu lǐ), bürokrasi ve organizasyon teorisi hakkında bir Çin metnidir. Aynı adı taşıyan Shujing'deki bir bölümden ayırt etmek için Liu Xin tarafından yeniden adlandırıldı. Kaybolan bir eserin yerini almak için, Liji ve Görgü Kuralları ve Tören ile birlikte dahil edildi ve Konfüçyüsçülüğün klasikleri arasında listelenen üç eski ritüel metinden ("Üç Ayin") biri oldu.
Zuo Zhuan
Zuo Zhuan (Çince: 左傳; pinyin: Zuǒ zhuàn; "Zuo Geleneği"), geleneksel olarak eski Çin kroniği olan Bahar ve Güz Yıllıkları üzerine bir yorum olarak kabul edilen eski bir Çin anlatı tarihi metnidir. MÖ 722'den MS 468'e kadar olan bir dönemi kapsayan 30 bölümden oluşur ve esas olarak o dönemin siyasi, diplomatik ve askeri meselelerine odaklanır.
Baopuzi
Baopuzi, 4. yüzyıl Çin felsefesi ve mistisizmi ile ilgili bir metindir.[1]
Beş Hanedanın Eski Tarihi
Beş Hanedanın Eski Tarihi (Çince: 舊五代史; pinyin: Jiù Wǔdài Shǐ), Kuzey Çin'in çoğunu kontrol eden Beş Hanedan dönemine (MS 907-960) odaklanan resmi bir tarih metniydi. Aynı zamanda, dönem boyunca diğer güney devletlerinin bazı tarihlerini de içermektedir. MS 960 yılında kurulan Song Hanedanı'nın ilk yirmi yılında hanedanın resmi bilgini Xue Juzheng tarafından derlenmiştir. Çin tarihi boyunca tanınan Yirmi Dört Tarih kaydından biridir.
Guoyu
Guoyu (Çince: 國語; pinyin: Guóyǔ; "Devletlerin Söylemleri"), Çin'in İlkbahar ve Sonbahar Dönemi'nde (MÖ 771-476) hükümdarlara ve diğer erkeklere atfedilen konuşmaların bir koleksiyonundan oluşan eski bir metindir. Zhou Kralı Mu'nun saltanatından MÖ 453'te Jin bakanı Zhibo'nun idamına kadar uzanan toplam 240 konuşmadan oluşmaktadır.[1] Yazarı bilinmemektedir, ancak bazen Konfüçyüs'ün akranı Zuo Qiuming'e atfedilir. Guoyu muhtemelen MÖ 5. yüzyıldan başlayarak derlenmiş ve MÖ 4. yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir.
Hanshu
Hanshu (Çince: 漢書; pinyin: Hàn shū), MS 111'de Batı Han Hanedanı'nın MÖ 223 ve MS 23 yılları arasındaki dönemini kapsayan bir tarih çalışmasıdır.
Hou Hanshu
Hou Hanshu (Çince: 後漢書; pinyin: Hòu Hàn Shū), Han Hanedanı'nın MS 6-189 yılları arasındaki geçmişini kapsayan bir Çin tarih belgesidir. Liu Song Hanedanı döneminde Fan Ye ve diğerleri tarafından 5. yüzyılda bir araya getirilerek önceki tarih ve belgeleri kaynak olarak kullanıldı.
Huangdi Neijing
Huangdi Neijing (Çince: 黃帝內經; pinyin: Huángdì Nèijīng) Sarı Han'ın Dahiliye Kitabı, Çin Tıbbı'nın temel kaynak eseridir. MÖ 4-2.yy arasında yeniden toplu halde derlenmiş çok daha eski dönemlere uzanan tıbbı metindir. Günümüze de ulaşmış olan bu külliyat, yarı efsane kadim Sarı Han ile danışmanları arasında geçen tıbbı konulardaki konuşmalar soru-cevap tekniğiyle hazırlanmıştır. İçerik olarak doğa ve insan ilişkisi, etkileşimi, insan bedenin yapısı, organlar (Zang-Fu), organların kanalları ve ağları ve işlevleri, ruhsal durumların kökleri, bedendeki iç ve dış etkenler, bedende uyumun bozulması, tanı ve teşhisler, uyum bozukluğundan korunma ve tedavi yöntemleri üzerine yüksek seviyeli seçkin bilgiler içermektedir.
Jin Kitabı
Jin Kitabı (Çince: 晉書; pinyin: Jìn Shū), Jin Hanedanı'nın MS 265'ten 420'ye kadar olan tarihini kapsayan resmi bir Çin tarihi metnidir. MS 648'de Tang hanedanlığının imparatorluk sarayı tarafından görevlendirilen bir dizi yetkili tarafından, baş editör olarak Şansölye Fang Xuanling tarafından derlenmiştir ve çoğunlukla önceki arşivlerden kalan resmi belgelerdir. Tang Hanedanı İmparatoru Taizong'un 1, 3, 54 ve 80 numaralı ciltlerindeki birkaç deneme yazılmıştır. Bununla birlikte, Jin Kitabı'nın içeriği sadece Jin Hanedanı tarihini değil, aynı zamanda Doğu Jin Hanedanı ile çağdaş olan On Altı Krallık dönemini de içermekteydi.
Kuzey Hanedanları Tarihi
Kuzey Hanedanları Tarihi (Çince: 《北史》; pinyin: Běishǐ), Yirmi Dört Tarih kanonundaki resmi Çin tarihi eserlerinden biridir. Metin, 100 cilt içerir ve MS 386'dan 618'e kadar olan dönemde Kuzey Wei, Batı Wei, Doğu Wei, Kuzey Zhou, Kuzey Qi ve Sui hanedanlarının tarihlerini kapsar. Güney Hanedanları Tarihi gibi, Li Dashi tarafından başlatıldı ve Wei Kitabı ve Zhou Kitabı metinlerinden derlendi. Ölümünün ardından, oğlu Li Yanshou, kitap üzerindeki çalışmayı MS 643 ile 659 yılları arasında tamamladı. Geri kalan Yirmi Dört Tarih eserlerinin çoğunun aksine, bu eser devlet tarafından görevlendirilmemiştir.[1]
Matematik Sanatı Üzerine Dokuz Bölüm
Matematik Sanatı Üzerine Dokuz Bölüm (Çince: 九章算術; pinyin: Jiǔ Zhāng Suànshù), MÖ 10. – 2. yüzyıldan birkaç kuşak bilgin tarafından bestelenmiş bir Çin matematik kitabıdır. Kitap, Sayılar ve Hesaplama Üzerine Kitap ve Zhoubi Suanjing ile birlikte Çin'den hayatta kalan en eski matematiksel metinlerden biridir. Önermeleri bir dizi ilksavdan çıkarma eğiliminde olan Antik Yunan matematikçilerinin ortak yaklaşımıyla çelişebilecek, problem çözmenin en genel yöntemlerini bulmaya odaklanan bir matematik yaklaşımı ortaya koymaktadır.
Ming Tarihi
Ming Tarihi (Çince: 明史; pinyin: Míng Shǐ), Çin'in Ming Hanedanı'nın resmî tarih kitabıdır. Zhang Tingyu'nun baş editör olduğu Çing Hanedanı sarayı tarafından görevlendirilen birkaç memur tarafından yazılmış olup İmparatorluk Çin'in resmi Yirmi Dört Tarih'inin arasında yer almaktadır. Kitap, 332 ciltten oluşmaktadır.
Sima Yöntemleri
Sima Yöntemleri (Çince: 司馬法; pinyin: Sīmǎ Fǎ), Sima Qian tarafından yazılan kanunlar, yönetmelikleri, hükûmet politikalarını, askeri teşkilatı, askeri idareyi, disiplini, temel değerleri, taktikleri ve stratejiyi tartışan bir Çin tarihi metnidir. Antik Çin'in Yedi Askeri Klasik'inden biri olarak kabul edilmektedir. MÖ 4. yüzyılda, Orta Savaşan Devletler Çağı'nda Qi devletinde yazılmıştır.
Song Kitabı
Song Kitabı (Çince: 宋書; pinyin: Sòng Shū), Çin'in Güney hanedanlarından Liu Song Hanedanlığı'nın tarihi bir metnidir. MS 420'den 479'a kadar olan tarihi kapsar ve geleneksel bir tarihsel kayıt koleksiyonu olan Yirmi Dört Tarih'ten biridir. Güney Qi Hanedanı'ndan (479-502) Shen Yue tarafından MS 492-493'te yazılmıştır.[1]
Sui Kitabı
Sui Kitabı (Çince: 隋書; pinyin: Suí Shū), Çin'in Sui Hanedanı'nın resmî tarih kitabıdır. Wei Zheng önderliğinde Yan Shigu, Kong Yingda ve Zhangsun Wuji tarafından yazılmış olup İmparatorluk Çin'in resmi Yirmi Dört Tarih'inin arasında yer almaktadır.
Tang Kitabı
Tang Kitabı (Basitleştirilmiş Çince: 唐书; Geleneksel Çince: 唐書; pinyin: Tángşū; Wade–Giles: T'angşu) Jiu Tangşu ya da  Eski Tang Kitabı (舊唐書/旧唐书), Tang Hanedanı hakkında bilgiler içeren tarihî kitap. Kitabın yazılması emri 941 yılında Şi Jingtang tarafından verilmiştir. 945 yılında ise tamamlanarak Şi Çonggui'ye sunulmuştur.
Tang Yeni Kitabı
Tang Yeni Kitabı (Çince: 新唐書; pinyin: Xīn Tángshū), Çin'in Tang Hanedanı'nın resmî tarih kitabıdır. Ouyang Xiu ve Song Qi tarafından yönetilen Song hanedanından bir bilginler ekibi tarafından derlenmiş olup İmparatorluk Çin'in resmi Yirmi Dört Tarih'inin arasında yer almaktadır. 10 cilt ve 225 bölümden oluşmaktadır.