aerdincdal/tr_wikipedia_ddo_qa huggingface dataset:
Kahramanlık şiirleri
Soylu savaşçılarla, hükümdarların kahramanlıklarını ağırbaşlı, yüce, dramatik bir üslupla, belirli biçimsel kurallara bağlı kalarak anlatan halk edebiyatı şiirleridir.
Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi
Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi, Uygurlar döneminin en tanınmış öykülerinden biridir.[1] Kansu vilayetindeki Bin Buda mabetlerinde bulunan bu eserde, iyi yürekli bir şehzadenin bütün canlılara yardım etmek ve canlıların birbirlerini öldürmelerini engellemek amacıyla çok değerli bir mücevheri ele geçirmek için çıktığı maceralı yolculuk anlatılır.[2]
Karanlık fantezi
Karanlık fantezi, daha karanlık ve korkutucu fantezi temaları içeren fantezi edebi, sanatsal ve sinematik eserlerin bir alt türüdür. Ayrıca fanteziyi korku unsurlarıyla birleştirir veya kasvetli, karanlık bir ton veya korku ve dehşet hissine sahiptir.[1]
Karşılaştırmalı edebiyat
Karşılaştırmalı edebiyat, birkaç dilin edebiyatıyla aynı anda ilgilenen eleştirel bir bilim dalıdır. Bu alandaki akademisyenler ve öğrenciler genellikle birkaç dilde yetkin ve o dillerin edebiyatlarında ileri düzeyde bilgilidirler. Bölüm, Batı'da 1960'lardan önce sadece belirli Avrupa dilleri ve edebiyatlarıyla, genelde İngilizce, Almanca, Fransızca, nadiren İtalyanca, Flamanca ve İspanyolca, ilgilenmesine rağmen bugün Çin edebiyatından Fars edebiyatına kadar çok geniş bir alanda çalışılmaktadır. Bölüm öğrencileri çoğunlukla 4-5 dil bilmektedir.
Kaside-i Bürde
Kaside-i Burde (Arapça: قصيدة البردة, "Bürde Kasidesi"), İslam peygamberi Muhammed'e ünlü Mısırlı sufi İmam Bûsirî tarafından yazılan övgü kasidesi.[1] Asıl başlığı al-Kawākib ad-Durrīya fī Madḥ Khayr al-Barīya ("Mahlûkatın Efendisini Öven Semavî Işıklar") olan şiir, genelde Sunni İslam âleminde meşhurdur. Muhammed'in övgüsünden ibarettir. Bûsirî, rüyasında Peygamberi görür ve kendisini hırkası (Hırka-i Saadet) ile örterek felçten kurtardığı için şiirini kaleme alır.
Kaşifi
Kaşifi hayatı hakkında herhangi bir bilgi bulunmayan  Osmanlı padişahı II. Mehmed'in (Fâtih) saray şehnamecisi. Yazmış olduğu "Gaza-name'-i Rum" adlı eser Osmanlı tarihi konusunda yazılmış en eski gazavat-name örneklerindendir.
Kılıç ve büyü
Kılıç ve büyü, fantezi edebiyatının bir alt türüdür. Bu türde, kahramanlar genelde kılıç kullanırlar. Romantizm sıklıkla kullanılır. Büyü ve doğaüstü öğeler de bulunur. Epik fanteziden farkı dünyayı ilgilendiren meselelerden çok kişisel savaşlara odaklanmasıdır.[1]
Kırk Haramiler
Kırk Haramiler, masallar ve halk hikâyelerinde yer alan bir topluluktur. Haydutlardan meydana gelmektedir. Yol keser, adam öldürür ve çalıp çırparlar. Ele geçirdiklerini bir mağarada saklarlar. Ali Baba ve Kırk Haramiler masalında yaptıklarının cezasını çekerler fakat Kerem ile Aslı hikâyesinde kahramanın  haksızlıklara uğradığını öğrenince ona yardımcı olurlar.
Kıyamet sonrası kurgusu
Kıyamet sonrası bilimkurgusu ya da post apokaliptik bilimkurgu edebiyatının bir alt türüdür ve nükleer ya da biyolojik savaş ile nükleer, biyolojik, ekolojik, jeolojik ya da kozmolojik felaketlere bağlı olarak dünyanın sonunun gelmesini ve böylesi büyük yıkımlar sonucu sağ kalan insanları nasıl bir hayatın bekleyebileceğini konu edinir.[1]
Kibritçi Kız (masal)
Kibritçi Kız (Danca: Den Lille Pige med Svovlstikkerne), 1845 yılında Danimarkalı Hans Christian Andersen tarafından yazılmış bir masaldır.[not 1]
Komedi romanı
Komedi romanı veya Güldürü romanı, edebiyatta bir roman tarzıdır.
Bu tür romanların kahramanları adeta sıradan insanlardır. Birçok hallerde onlar eğitim görmemiş ya da sonradan görme kişilerdir.
Konjaku Monogatarishū
Konjaku Monogatarishū (Japonca: 天宇受売命, 天鈿女命; "Geçmişten Masalların Antolojisi"), Heian döneminin (794-1185) sonlarında yazılmış bin adet Japon masallar serisidir. Tüm seri 31 cilt olup bunların 28'i günümüze kadar kalmıştır.[1] Ciltlerde Hindistan, Çin ve Japonya'dan gelen çeşitli masallar yer almaktadır. Kayıp monogatarinin ayrıntılı kanıtları eleştirisinin nesnelerini bir dereceye kadar yeniden yapılandırmak için incelenebilen edebi eleştiri biçimindedir.
Köroğlu Destanı
Köroğlu Destanı, Türk, Altay, Anadolu ve Azeri efsanelerinde ve halk öykülerinde yer alan söylencesel kahramanın öyküsünün anlatıldığı doğal bir destandır.
Künstlerroman
Künstlerroman (Bildungsroman olarak da adlandırılır) 
Ayrıca Friedrich Wilhelm von Hackländer tarafından yazılmış edebi eserin ismi.[1]
Kurgusal konum
Kurgusal konumlar, sadece kurguda yer alıp gerçek olmayan yerlerdir. Yazarlar bu tür konumları kurgusal çalışmalarına bir arka plan olmaları nedeniyle yaratabilir ve tasvir edebilirler. Zindanlar ve Ejderhalar gibi rol yapma oyunlarında da kullanılabilirler. Kurgusal yerler yeni sistemlerin geliştirilmesinde de kullanılabilir. Örneğin, European Article Number ülke kodları olan 978 ve 979 "Bookland" adlı bir ülkeye aittirler, böylece bu kodlar ISBN numaraları için kullanılabilmektedir.
Küçük Deniz Kızı (masal)
Küçük Deniz Kızı ilk kez 1837 yılında Danimarkalı Hans Christian Andersen tarafından derlenmiş ve basılmış olan bir halk masalıdır.
Labirent (kitap serisi)
Labirent, Amerikalı yazar James Dashner'in kaleme aldığı bir seridir. Bu seriyi oluşturan kitaplar Ölümcül Kaçış, Alev Deneyleri, Son İsyan, Ölüm Emri ve Virüs Kodu'dur Serideki ilk üç kitap beyazperdeye de uyarlanmıştır.
Lâedrî
Lâedrî, Arapçada "bilinmeyen" anlamına gelir.
Arap edebiyatında yazarı belli olmayan edebi eserlerin sonuna yazılır.
Bazen yazar ya da şairler edebiyata yeni başladıklarında eserlerinin sonuna Lâedrî yazarlar.
Lastikli söz
Lastikli söz, sözlü veya yazılı bir deyişin tasarlanarak veya istemeden değişik anlamlara gelmesine yol açan konuşma biçimi. Genelde anlamlardan biri açık olurken, diğerinin çözümü daha zordur. Açık olmayan anlam bazen müstehcen olabilir. Lastikli sözler edebiyatta, sahne performanslarında, sinemada, müzikte, radyo ve televizyonda kullanılmaktadır.
Helen Maria Williams
Helen Maria Williams (17 Haziran 1759 - 15 Aralık 1827[1]), İngiliz edebiyatçı, şair ve çevirmendir. Köleliğin kaldırılmasını ve Fransız İhtilalini destelemiş olan dönemine muhalif bir kişidir. Terör Saltanatı döneminde Paris'te hapsedilmiştir. Hapsi bitmesine rağmen ömrünün kalanını da Paris'te geçirmiştir.
Edebiyat terimleri listesi
Edebiyat terimleri, edebiyatla ilgili tartışmalarda, sınıflandırmalarda, eleştirilerde, şiir ya da roman gibi yazın yapıtlarının çözümlemelerinde kullanılan terimlerdir.
En İyi Çocuk Kitabı dalında Edgar Allan Poe Ödülü kazananların listesi
Edgar Allan Poe Ödülü, ismini Amerikalı şair, kısa öykü yazarı, editör ve edebiyat eleştirmeni Edgar Allan Poe'dan alır. En İyi Çocuk Kitabı dalında Edgar Allan Poe Ödülü ilk kez 1961 yılında verilmiştir. İlk ödülü The Mystery of the Haunted Pool eseriyle Phyllis A. Whitney almıştır[1]. En İyi Çocuk Kitabı dalında Edgar Allan Poe Ödülü kazananların tüm listesi aşağıdaki gibidir:
En İyi İlk Roman dalında Edgar Allan Poe Ödülü kazananların listesi
Edgar Allan Poe Ödülü, ismini Amerikalı şair, kısa öykü yazarı, editör ve edebiyat eleştirmeni Edgar Allan Poe'dan alır. En İyi İlk Roman dalında Edgar Allan Poe Ödülü ilk kez 1946 yılında verilmiştir. İlk ödülü Watchful at Night romanıyla Julius Fast almıştır[1]. En İyi İlk Roman dalında Edgar Allan Poe Ödülü kazananların tüm listesi aşağıdaki gibidir:
Farabî bibliyografyası
Farabi bibliyografyası Farabi'ye ait olduğu düşünülen eserleri içermektedir. Hangi eserlerin Farabi'ye ait olduğu yıllardan beri tartışılmakta ve tam olarak açık olmayan bir konudur.
Kuzey İrlandalı yazarlar listesi
Kuzey İrlandalı yazarlar listesi, önemli Kuzey İrlanda yazarlarının ismini alfabetik bir sırayla gösteren listedir.
Friedrich Nietzsche hakkında yazılan eserler listesi
Bu madde, 19. yüzyıl filozofu Friedrich Nietzsche hakkında yazılan eserlerin kaynak dizinidir.
Sait Faik Abasıyanık'ın süreli yayınlardaki yazıları listesi
Bu liste, Sait Faik Abasıyanık'ın 1929 yılından itibaren süreli yayınlarda yayınlanmış tüm yazılarının listesidir.[1]
Servet-i Fünûn yazarlarının eserleri listesi
Bu listede, 1869 yılında Recaizade Mahmut Ekrem önderliğinde kurulmuş olan ve "fenlerin zenginliği" anlamına gelen Servet-i Fünûn dergisi çevresinde eserler veren popüler yazarların en bilindik eserleri verilmiştir.
Simpsonlar çizgi romanları listesi
Burada, Amerikan animasyon TV dizisi Simpsonlar'a dayanan çizgi roman serisi listelenmektedir ve bu seri, ABD'de Bongo Comics tarafından yayımlandı. İlki, 1991'de yayımlandı. Yayımlar başarılı oldu ve tek basımlık olan üç farklı öyküyü içeren Simpsons Comics and Stories 1993 yılında  şovun hayranları için piyasaya sürüldü.[1][2] Kitabın başarılı olmasıyla Simpsonlar'ın yaratıcısı Matt Groening ve ekip arkadaşları Bill Morrison, Mike Rote, Steve Vance ve Cindy Vance, yayım şirketi olan Bongo Comics'i kurdular.[1] 1993 yılının sonunda Bongo, Simpsons Comics, Bartman, Radioactive Man ve Itchy & Scratchy Comics adında dört kitap yayımladı.[1] Bundan sonra, Simpsons Comics, Bart Simpson, Bart Simpson's Treehouse of Horror, Simpsons Super Spectacular, Simpsons Summer Shindig,[3][4]  ve Simpsons Winter Wingding[5][6] dışındabirçok çizgi roman yayınlandı.[7][8]
Yaşar Kemal'in sinema ve tiyatroya uyarlanan eserleri listesi
Yaşar Kemal (1923-2015), hayatı boyunca öykü, roman, çeviri, deneme, derleme, şiir ve röportaj alanlarında eser vermiştir. Bu eserlerden sekizi tiyatro oyununa, on ikisi sinemaya ve ikisi baleye uyarlanmıştır. Yaşar Kemal'in ayrıca senaryosunu yazdığı filmleri de mevcuttur. Sinemaya uyarlanan ilk eseri, Beyaz Mendil adıyla 1955'te Lütfi Ömer Akad tarafından hem senaryosu yazılmış hem yönetilmiştir. Sahnelenen ilk eseri ise Teneke'dir. 5-14 Mart 1993 tarihleri arasında düzenlenen 5. Ankara Uluslararası Film Festivali'ndeki yan etkinliklerdeki "Türk Sineması" bölümü Yaşar Kemal'e ayrılmıştır.
Erzyanca edebiyat
Erzyanca edebiyat veya Erzya edebiyatı, Mordovya'da ve Rusya'nın diğer bitişik bölgelerinde yaklaşık yarım milyon kişi tarafından konuşulan Erzyanca dilinde yazılmış edebiyat eserleridir.[1] Yazı dili 18. yüzyılın başlangıcından günümüze Kiril alfabesine dayanan Erzya edebiyatı, 1920 ve 1930'larda büyük gelişmeler yaşamıştır. Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Erzyanca'y adair pek çok dil okulu kurulmuş ve edebiyat çalışmalarına hız verilmiştir. Ayrıca aktif bir şekikde kitap yayıncılığı başlamış ve çok sayıda gazete ortaya çıkmaya başladı. Bununla birlikte, tek bir lehçe tabanı vardı ve bunun sonucu olarak standart alfabe ve yazım hala eksikti. 1924'te bu sorun Mordovya Öğretmenler Kongresi'nde ve 1928'de Moskova Dil Konferansı'nda ele alındı. 1920'lerin ortalarından itibaren, 1930'ların ortalarında Erzya yayınlarında edebi normların ve bir lehçelerin gelişimi başladı.[2]
Ukrayna Kitap Enstitüsü
Ukrayna Kitap Enstitüsü, Ukrayna Kültür Bakanlığı'na bağlı bir devlet kurumudur. Kitap endüstrisindeki devlet politikasını şekillendirmek, Ukrayna'da kitap okumayı teşvik etmek, kitap yayımcılığını desteklemek, çeviri faaliyetlerini teşvik etmek ve Ukrayna edebiyatını yurtdışında yaygınlaştırmak için kurulmuştur.[1]
Sovyetler Birliği'nde edebiyat
Sovyet Edebiyatı veya Sovyetler Birliği'nde edebiyat, Sovyetler Birliği'nde üretilen ve ayrıca Ekim Devrimi ile sonrasındaki edebi çalışmaları kapsayan bir dönemdir. Bu dönemde ülke içinde konuşulan 88 dilden de eserler verilmiş olması ile birlikte Rusça'nın bir hakimiyeti söz konusudur.
Çok kısa öykü
Çok kısa öyküler, kısa kısa öykü ya da küçürek öykü, uzunluğu oldukça kısa olan bir yazım türüdür. Bu türün genel bir tanımı yoktur. Bazı kaynaklar bu tür öykülerin uzunluğunun üç yüz kelime kadar kısa olabileceğini belirtir. Bin kelime kadar uzun öyküleri de bu kategoriye sokanlar vardır.[1] Bu kavram için ayrıca kısa kısa öykü, kıpkısa öykü, küçürek öykü, mini-kurmaca ya da minimal öykü isimlendirmeleri de kullanılmıştır.[kaynak belirtilmeli]
Dram (tiyatro)
Dram (Yunanca: δρᾶμα dráma “Hareket”) trajedi, komedi veya trajikomedi türünde tiyatro eseri. Dramatik, epik ve liriğin yanı sıra üçüncü esaslı edebi türdür.
Kentsel roman
Kentsel romanlar, bir kentte geçen bir konunun anlatıldığı bir roman türüdür. Genelde kentlerin "karanlık" yönlerine odaklanır. Şiddet, küfür ve cinsellik genelde bu tür romanlarda yer alır. Bu açıdan kentsel romanlar distopyaya benzetilebilir.
Macera romanı
Macera romanı, macera, risk alma, heyecanlı olaylar ve fiziksel tehlike gibi öğeleri konu edinen romandır.
Makale
Makale, herhangi bir konuda, bir görüşü, bir düşünceyi savunmak ve kanıtlamak için yazılan yazılara denir. Gazete ve dergilerde yayımlanır. Bir gerçeği açıklamak, bir konuda görüş ve düşünceler öne sürmek ya da bir tezi savunmak, desteklemek için yazılan yazılara da "makale" denir. Makaleler bir gerçeği kanıtlamak için yazılır. Makalelerde bilimsel verilerden yararlanılır.[1]
Manzum hikâye
Manzum hikâye, Nazım şeklinde yazılan hikâyelere denir. Manzum hikâyelerin öykülerden tek farkı şiir biçiminde yazılmış olmalarıdır. Bu tür hikâyelerde didaktik şiir özelliği görülür. Hikâyede bulunan bütün özellikler (olay, yer, zaman, kişiler) manzum hikâyede de bulunur.
Anlatıbilim
Anlatı bilimi (İngilizce: narratology), anlatı kavramını inceleyen bilim dalı. Anlatı bütün zamanlarda, toplumlarda ve yerlerde mevcuttur. Bu yüzden, anlatı insanlık tarihiyle başlar ve insanlığın, halkın ve toplumun içinde her zaman var olmuştur.[1] Ama, ancak bazı anlatılar edebi açıdan değer taşıdığından ve kalıcığı yakalayabildiğinden geleceğe ulaşabilmiştir.
Anlatı kancası
Anlatı kancası (ya da sadece kanca), bir hikayenin açılışında, okuyucunun dikkatini okumaya devam etmeleri için "çengelleyen" bir anlatı tekniğidir. "Açılış" bir kısa öykü için birkaç paragraftan veya bir roman için birkaç sayfadan oluşabilir, ancak ideal olarak kitaptaki açılış cümlesidir.[1][2]
Başdüşman
Başdüşman, kurguda kahramanın karşısındaki en büyük düşmana verilen addır.[1][2][3] Kelime
16. yüzyıl ortalarından günümüze kadar gelmiş ve kitap, sinema, tiyatro gibi yapıtların kurgularında yaygın olarak kullanılmıştır.
Baş-düşman kelimesi (İn:arch-enemy) 16. yüzyıl ortalarında Yunanca çok önemli anlamına gelen arkhos kelimesi [3] ve düşman kelimelerinin birleşmesi ile türemiştir.[1]
Biçem Alıştırmaları
Biçem Alıştırmaları (Fransızca: Exercices de Style) Raymond Queneau'nun 1947 tarihli eseridir. Hiçbir edebi türe ait olmayan, bir dilbilim kitabı gibi değerlendirilebileceği gibi mizah kitabı olarak da okunabilen Biçem Alıştırmaları, Queneau'nun en önemli eseridir.
Dramatik yapı
Dramatik yapı, film ya da oyun gibi bir dramatik işin yapısı. Birçok alim dramatik yapının analizini yapmıştır. Bu analizler ilk kez Aristoteles tarafından Poetika eserinde başlatılmıştır. Bu da MÖ 335 senesine denk gelir.
Edebi sahtecilik
Edebi sahtecilik, tarihi veya uydurma bir yazara kasten yanlış atfedilen ya da yanlış veya hayali bilgi ve içeriklere sahip olduğu halde aldatıcı bir biçimde gerçekmiş gibi sunulan sözde bir anı veya diğer kurgusal olmadığı varsayılan yazı tarzlarından biri şekilde tasarlanan bir el yazması ya da edebi eser benzeri yazıdır.[1]
Geçmiş zaman
Geçmiş zaman, dil bilgisinde şu andan ya da geçmiş veya gelecekteki herhangi bir olaydan önce yaşanmış bir olayı veya durumu anlatan zamandır.[1] Bazı dillerde, örneğin Mandarin Çincesinde fiillerin geçmiş zaman formları/çekimleri yoktur. Bazı dillerde ise zaman kip ile karışık biçimde ifade edilir.
Güvenilmez anlatıcı
Güvenilmez anlatıcı, edebiyatta, filmlerde ya da tiyatro oyunlarında güvenilirliği ciddi anlamda riskli olan anlatıcı.[1] Terim, 1961 senesinde Wayne C. Booth'un The Rhetoric of Fiction eserinde ortaya çıkmıştır.[2] Bu tarz bir anlatım yöntemi yazar tarafından belirli nedenlerle seçilmiş olabilir. Bu genelde seyirciyi ya da okuyucuyu kandırmak içindir.[1] Bu tarzda anlatıcı genelde birinci şahıs anlatıcıdır. Aynı zamanda üçüncü şahıs anlatıcının da güvenilmez anlatı olarak kullanıldığı olur.
Hatalı başkahraman
Hatalı başkahraman, kurguda, romanın konusunun daha sarsıcı ve unutulmaz olabilmesi için, izleyicileri önyargılarla kandırarak yapılan edebî bir tekniktir. Bu teknikte bir karakter kurgu boyunca izleyiciye başkahramanmış gibi gösterilir ve sonradan aslında öyle olmadığı anlaşılır. Başlangıçta izleyici tarafından, sunulan karakter kurgunun ana karakteri sanılır ve ilerleyen kısımlarda genellikle bu yaratılan karakter öldürülerek (şok yaratabilmek veya kurguda kırılma noktası oluşturabilmek için) aslında bu yaratılan karakterin başkahraman olmadığı gösterilir. Bazen de yaratılan karakterler arasında sadece rolleri değişerek şaşırtma yapılabilir. Kurgu da ilk başta başkahraman sayılan kişi daha önemsiz bir role düşer ve kurgudan ayrılır ya da daha etkili bir şaşırtmayla öncesinde baş kahraman sanılan kişi sonrasında izleyicinin karşısına baş düşman olarak çıkartılabilir.
Hikâye aracı
Hikâye aracı tek amacı anlatının ilerlemesini sağlayan veya altarnetif olarak hikâyedeki bölümlerde zorluklar çıkmasına sebep olan, hikâyedeki nesne veya karakterlere verilen addır. Hikâyedeki, okuyucuyu rahatsız edebilen veya aşırı şaşırtan, yapmacık ya da keyfi olarak oluşturulmuş kurgusal bölümler okuyucunun güven derecesini azaltabildiği gibi iyi hazırlanmış bir kurgu veya kendiliğinden ortaya çıkan karakter ya da bölümler okuyucu tarafından kabul görüp hatta tahmin edilebilir. Hikâye araçları bu kurguların oluşmasını sağlayan baş etkenlerdir.[1]
İkincil oyuncu
İkincil oyuncu veya Deuteragonist (Yunanca: δευτεραγωνιστής, deuteragonistes, ikinci aktör), edebiyatta üçüncü aktör olan tritagonistten önce gelen ikinci en önemli karakterdir.[1] Deuteragonist kurgudaki komplo ve uyuşmazlıklara göre ana karakter olan protagonistten yana veya karşıt durumda rol alabilir. Kurguyu geliştirebilmek için başvurulan ikinci en önemli karakterdir.
İsteksiz kahraman
İsteksiz kahraman, tipik olarak kurguda bulunan bir kahraman arketipidir. İsteksiz kahraman tipik olarak ya kahraman olmasına neden olan gerçeküstü durumlara zorlanan sıradan bir insan olarak, ya da yeteneklerini özverili çıkarlar için kullanmaktan kaçınan kişi olarak tasvir edilir. Her iki durumda da, isteksiz kahraman başlangıçta macera aramaz veya iyilik yapma fırsatını kullanmaz ve görünürdeki bu bencillikleri onu anti-kahraman kategorisine sokabilir. İsteksiz kahraman, anti-kahramandan farklıdır çünkü isteksiz kahramanlar, hikâye örgüsü gereği kaçınılmaz olarak gerçek bir kahraman haline gelir.
Karakter (sanat)
Karakter, bir kişinin, roman, tiyatro veya film gibi anlatı veya etkileyici bir sanat türünde sunum şekline denir.[1] Eski yunanca olan kharaktêr (χαρακτήρ) kelimesinden türeyen kelimenin bu anlamdaki ilk kullanımı İngilizcenin restarasyon döneminde görülmüştür. Özellikle 1749 yılında Henry Fielding'in eseri olan The History of Tom Jones adlı kitapta gözüktükten sonra yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.[2] Karakter kelimesinin yaygın bir şekilde kullanımından sonra, "bir oyuncu tarafından oynanan kısmı" duygusu gelişmiştir.[3] Karakter özellikle tiyatro veya sinemada bir oyuncu tarafından canlandırıldığı vakit insana ait olma özelliği içermektedir.[4] Edebiyatda, karakterler, okuyuculara hikâye boyunca, kısımları anlamaları ve temaları düşünebilmeleri için kılavuz olurlar.[5] 18.Yüzyılın sonlarından itibaren karakter ifadesi bir oyuncu tarafından etkili bir kimliğe bürünmeyi tanımlayabilmek için kullanılmıştır.[3] 19.Yüzyıldan itibaren oyuncu ve yazarların karakter yaratmak sanatlarına karakterizasyon ismi verildi.[6]
Kurgusal karakter
Hayâlî karakter, gerçek hayatta olmayan, yaşamayan ve/veya yaşamamış; bir sanat eserinin, bir oyunun (ör.:RPG, FRP) veya bir teorinin kurgu dinamiklerinden birini veya birkaçını oluşturan ya da belirli bir kurgunun yeniden örülmesine etkiyen, gerçek hayatta varolmayan veya gerçek hayattaki benzerinden değişik özellikler barındıran hayalî öznedir.
Mimesis
Mimesis, (Kadim Yunanca: μίμησις, mīmēsis) Klasik Yunan'da "öykünmek" anlamına gelen felsefî terimdir.[1] [2]Eflâtun ve Aristo düşüncesinde mimesis, doğaya öykünmek, doğa ve gerçeği yansıtmaktır.[3][4]Maddeci estetikçilerden H. Koch’a göre ise, sanat, özel bir gerçekliği yansıtma biçimidir. Ancak bu yansıtma biçimini toplumsal değerler belirler. Belki bazı sanat dallarında, mesela resimde, heykelde, tiyatroda taklidin daha fazla yer aldığını, ama mimari, edebi sanatlar gibi alanlarda hayal gücünün taklidi aştığını söylemek daha gerçekçi olur. Zaten eski Yunan düşünürlerinden Philostratus taklidi ikinci plana atarak hayal gücü ve yaratma ilkesini savunmuştur. Hayal gücü taklitten daha kuvvetlidir. Eski Yunan Tanrılarının heykellerini yapanlar onları görerek yapmamışlardır. Alman filozofu G.W.Fr. Hegel (1770-1831) de tabiat güzelliğini reddederek sanat güzelliğini tabiat güzelliğinden üstün tutar. Fr.W.-J. Shelling (1775-1854) de sanatı tabiatın taklidi sayanlara karşıdır.
Odak karakter
Odak karakter, herhangi bir anlatıda seyircinin ilgisinin ve dikkatinin büyük ölçüde onda olduğu karakter. Odak karakter genelde protagonist karakter yani baş karakterdir. Bununla beraber "odak karakter" ve "protagonist" karakterin ayrı olduğu zamanlarda vardır. Bu tür anlatılarda odak karakterin duyguları ve tutkuları izleyici tarafından protagonist karaktarinkiler kadar empati edilemez. Bu aynı zamanda iki karakter arasındaki ana farklardan birisidir. Odak karakter, ana karakterin seyirci ile duygusal bağlaması için gerekli bir şey olmasa da, basitçe söylenirse genelde hikâyeye "heyecan" katmaktadır. Odak karakter, diğer karakterlerden daha çok sahne ışıklarının odaklandığı, dikkat merkezi ve ekrana hakim biri gibi tepki veren bir karakterdir.[1]
Plan (anlatı)
Plan, neden sonuç etkisiyle veya tesadüfi bir şekilde her kısımda birbirleriyle ilişkisi olan ve toplamda hikayeyi yaratan olayların dizilimi için kullanılan bir edebiyat terimdir. Genellikle bu olarlar diziminin ne derece çok sanatsal ve duygusal etki yaratacağı ile ilgilenir. Karışık ve karmaşadan oluşan planlara anlaşmazlık denir fakat geleneksel türkülerde olduğu gibi en basit ifadelerden oluşan planlar bile bazen birden fazla çıkarımlar içerebilir.[kaynak belirtilmeli]
Plot twist
Plot twist, bir kurgu eserde planda yapılan radikal bir  değişiklik içeren edebi tekniktir.[1] Hikâyenin sonuna yakın olduğunda sürpriz son olarak bilinir.[2] İzleyicinin önceki olaylara ilişkin algısını değiştirebilir veya onu farklı bir bağlama yerleştiren yeni bir çatışma ortaya çıkarabilir. İzleyiciyi belli bir duruma hazırlamak amacıyla olay örgüsünün habercisi olarak kulllanılabilir. İzleyiciden bilgi saklama veya belirsiz veya yanlış bilgilerle onu yanıltma gibi olay örgüsünü değiştirmek için kullanılan çeşitli yöntemler vardır.
Psikolojik korku
Psikolojik korku, okuyucuları, izleyicileri veya oyuncuları korkutmak, rahatsız etmek veya germek için zihinsel, duygusal ve psikolojik durumlara dayanan bir korku ve psikolojik kurgu alt grubudur. Bu alt tür sıklıkla psikolojik gerilim türünün ilgili alt türü ile çakışmaktadır; kurgu veya konu ile ilgili gerilim, drama, aksiyon ve dehşeti artırmak ve genel olarak nahoş bir görüntü oluşturmak için çoğunlukla kararsız, güvenilmez veya rahatsız edici psikolojik durumlara sahip gizemli unsurlar ve karakterler kullanmaktadır, böylece rahatsız edici ve gerilimli bir atmosfer oluşturmaktadır.
Sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı
Sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı, bir öykünün bir üçüncü şahıs tarafından; fakat sadece bir karakterin bakış açısından anlatıldığını belirten bir edebiyat terimidir. Anlatıcı diğer karakterlerin duygu ve düşüncelerini de bir karakterin bakış açısından anlatır.[1] Bu yüzden bir sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı şöyle diyebilir:
Stand-up komedi
Stand-up komedisi, bir komedi tarzı. Komedyen, genellikle doğrudan onlarla konuşan canlı bir izleyici önünde performans sergiler. Oyuncu genellikle bir stand-up komedyeni, komedyen veya sadece bir stand-up'çı isimleri ile bilinir.[1] Genelde diyalog kururlar, tipik olarak fıkralar, komik hikâyeler, şakalar ve tek satırlıklardan oluşan bir grup monolog yapıyorlar. Bazı stand-up komedyenler, eylemlerini geliştirmek için prop, müzik veya hokkabazlık kullanır.
Tanrısal anlatıcı
Tanrısal anlatıcı,[2] bir öykünün, öyküdeki tüm detayları bilen bir üçüncü şahıs tarafından anlatıldığını belirten bir edebiyat terimidir. Anlatıcı tüm karakterlerin duygu ve düşüncelerini bilen, "tanrı gibi" bir kişidir.[3]
Tezat karakter
Tezat karakter kurguda, diğer karakterlerin (genellikle kahramanın), karakter özelliklerini vurgulayabilmek adına, kendi tezat özelliklerininden sıkça bahsedilen ve diğer karakterlere ters düşen karakter özelliğine denir.[1][2]
Tip karakter
Tip, Türk edebiyatında da görülen[1], günlük yaşantının izlerini taşıyan ve tek bir özellikle (korkak, cimri, kötü ve iyi) karşımıza çıkan tiyatro ve roman kişisidir. Tip bireysel özellikler taşımaz, bulunduğu toplumun ve dönemin özelliklerini yansıtır. Hikâyenin tümünde tek bir özellikle tanınır ve olayın akışına yön verir.
Tip, modern edebiyatta anlatmaya bağlı metinlerin içinde bulunan tiyatro ve hikâye kişisidir. Romanda görülen tipler ile toplumsal tabaka içinde yer etmiş olan gerçek kişiler arasında büyük benzerlikler bulunur ve bundan dolayı eser, okuyucuda gerçeklik duygusu uyandırır. Alıcı, metni okuyunca, yazarın, çevresindeki kişileri anlattığını sanır. Örneğin, Molière'in cimrisi tiptir. Çünkü öncelikle ve yalnızca cimrilik özelliği ön plandadır ve okuyucuya sadece bu özelliği tanıtılmaktadır. Ancak ne zaman onunla ilgili özel bir olgu öğrenirsek karakterleşmeye başlar.[2][3]
Yardımcı karakter
Yardımcı karakter bir kitap, tiyatro oyunu, film, video oyunu, televizyon ya da radyo programında ana karaktere destek amacıyla oluşturulan kurgusal karakterdir. Genellikle ana karakterle ilintili olan yardımcı karakter zaman zaman kendine özgü bir kişilik de kazanabilmektedir.
Homunculus
Bir homunculus (UK /hɒˈmʌŋkjʊləs/ hom-UNK-yuul-əs, US /hoʊˈ-/ hohm--, Latin: [hɔˈmʊŋkʊlʊs] ; "küçük insan"), orijinal olarak kilden yapılmış maketler veya küçük heykeller olarak tasvir edilen bir insan temsilidir. On altıncı yüzyıl simyasında ve on dokuzuncu yüzyıl kurgusunda popüler hale gelen bu kavram, tarihsel olarak minyatür, tamamen şekillendirilmiş bir insanın yaratılmasına atıfta bulunmuştur. Kavramın kökleri preformasyonizmin yanı sıra daha önceki folklor ve simya geleneklerine de dayanmaktadır.
İyilik ve kötülük
Din, ahlak, felsefe ve psikolojide “iyi ve kötü” çok yaygın bir ikilemdir. Maniheist ve İbrahimi kültürlerde kötülük, dualist kozmolojide iyinin, iyi tarafından yenilmesi gereken zıttı olarak algılanır.[1] Budist manevi etkiye sahip kültürlerde, hem iyi hem de kötü, düşmanca bir ikiliğin parçasıdır; bu, iyilik ve kötülüğün gerçekliği olmayan iki karşıt ilke olduğunu kabul etme anlamında, dualiteyi boşaltıp onlardan boşluk anlamına gelen Śūnyatā' ve birliğe ulaşarak üstesinden gelinmesi gereken düşmanca bir ikiliğin parçası olarak algılanır.[1]
Kültürel kahraman
Kültürel kahraman, belirli bir gruba (kültürel, etnik, dini, vb.) özgü, bir buluş veya keşifle dünyayı değiştiren mitolojik kahramandır.[1]
Methuen (şirket)
Methuen Publishing, North Yorkshire, Birleşik Krallık merkezli yayınevidir. 1889'da Algernon Methuen tarafından kuruldu ve 1892'de Londra'da yayınlanmaya başladı. Başlangıçta Methuen çoğunlukla kurgusal olmayan akademik eserler yayınladı, sonunda kadın yazarları ve daha sonra tercüme edilen eserleri teşvik etmek için çeşitlendi. E. V. Lucas firmaya 1924'ten 1928'e kadar başkanlık etti.[1]
Alt metin
Alt metin (İngilizce: subtext), karakterler veya yazar tarafından açıkça söylenmeyen, örtülü olan, seyirci veya okuyucu tarafından anlaşılan yaratıcı bir sanat çalışmasının herhangi bir içeriğidir. Alt metin, tarihsel olarak, sansürcülerin dikkatini çekmeden tartışmalı konuları ima etmek için kullanılmıştır. Bu özellikle komedide kullanıldı. Şimdiki zamandan farklı bir zamanda geçiyorsa, sosyal bir eleştiri sunmanın daha kolay ve/veya daha güvenli olduğu bilimkurguda da yaygındır.
Biçimcilik (felsefe)
Biçimcilik sanatı sanat yapan yapılış amacı değil biçimi rengi ve şeklidir ve biçimsel özelliklerinin dışındaki her şey sanatın dışında kalır.
Didaktizm
Didaktizm, edebiyatta ve diğer sanat türlerinde öğretimsel ve bilgilendirici nitelikleri vurgulayan bir felsefedir.[1][2]
Distopya
Distopya (anti-ütopya Yunanca dystopia[1]), çoğunlukla ütopik bir toplum anlayışının anti-tezini tanımlamak için kullanılır.[2]
Geriye dönüş (anlatı)
Bir anlatı tekniği olarak geriye dönüş(ing: Flashback), anlatımın mevcut sahneyi zamansal bir devamlılık olmadan kesip geçmiş bir zamana dönmesidir.[1] Geçmişe dönüşler, genellikle ana hikayenin arka planını doldurmak, tutarsızlıkları engellemek ya da yeni bir hikaye akışı kazanmak için yapılır.[2] Geriye dönüş tekniğinin aksine zaman atlaması tekniğinde gelecekte yaşanacak olaylar ortaya çıkarılır, veya îmâ edilir.[3] Hem geriye dönüş hem de zaman atlaması tekniği; karakter gelişimini sağlamak, tutarlı hikayeler oluşturmak ve yeni hikaye yapıları oluşturmak için kullanılan tekniklerdir. Anlatı tekniklerinde; içsel geriye dönüş, daha önce anlatıda geçen bir olaya dönmek iken dışsal geriye dönüş ise daha önce anlatıda olmayan bir olaya dönmek anlamına gelmektedir.[4]
Gizli kimlik
Gizli kimlik, çoğunlukla kurgusal eserlerde kullanılan, kişinin genel halk tarafından bilinmeyen ikinci kişiliğidir. 1903'te Scarlet Pimpernel tarafından popüler kültüre getirilen konsept, özellikle Amerikan çizgi romanlarında yaygındır ve maskeli balonun bir kinayesidir.[kaynak belirtilmeli]
Rizom (felsefe)
Rizom ya da köksap, Gilles Deleuze ve Félix Guattari tarafından geliştirilen, özdeşlik, birlik, ikili karşıtlık, hiyerarşi ve durağanlıkla karakterize olan  “ağaç biçimli” klasik batı felsefesine alternatif olarak ortaya konulan oluşa, çokluğa, farklılığa, harekete ve yatay yayılmaya dayalı bir düşünce modelini ifade eder. Rizomatik düşünce ile ağaç biçimli düşünce arasındaki fark, anlamını botanik kavramları olan ağaç ile rizom arasındaki görünüş farklılığında bulur. Ağacın bir başlangıç noktası (kökü) ve nihai bir varış noktası olmasına karşı, rizomun belirli bir başlangıç noktası ve sonul bir varış noktası yoktur. Bütün bağlantı noktaları belirli bir kökten çıkan ve dolayısıyla köke referansla anlamlandırılabilen ağacın aksine, rizomun bağlantı noktaları bir araya gelerek üst bir bağlantı oluşturmadan, çatallaşmalar ve kırılmalarla ilerler, dolayısıyla rizomun yayılımı belirli bir köke geri götürülemez. Ağaç önceden verili belirli bir güzergâhtan ilerler ve sırasıyla kök, gövde ve yapraklardan geçerek gelişimini tamamlar, rizomun ise belirli bir güzergâhı yoktur, o kendisine yeni yollar bularak ilerler. Bu çerçevede ağaç bir “evrimle”[1]  rizom ise “oluşla” karakterize olur. Rizomun “oluşu bir ağaçtan ya da bir kökten çok farklıdır, ilerleyen noktalar ya da kurduğu bir düzen yoktur.”[2]
Üst anlatı
Üst anlatı, meta öykü veya meta anlatı (meta-narrative)[1]  bir toplumu veya tarihi özselci, indirgeyici ve genelleyici kuramsal ilkeler çerçevesinde açıklamaya çalışan, global söylem, büyük tarih felsefeleri ve toplum kuramları.[2]
Zaman atlaması(anlatı)
Zaman sıçraması(ing: flashforward), edebiyat, film, televizyon ve diğer anlatı yapılarında bir teknik olarak hikayenin mevcut noktasından anlatıyı geçici olarak zamanda ileriye götüren bir sahnedir.[1] Zaman atlamaları, genellikle gelecekte gerçekleşmesi beklenen olayları temsil etmek için kullanılır. Ayrıca, hikayenin henüz gerçekleşmemiş önemli kısımlarını da ortaya çıkarabilirler, bu şekilde izleyiciye gelecekte olacak olaylar hakkında ima etme şansı da verecektir.
Abbas Yolcu (kitap)
Abbas Yolcu, Attilâ İlhan'ın 1949-1952 yılları arasında, o dönem için yepyeni olan bir üslupla kaleme aldığı ve Varlık dergisinde bölüm bölüm yayımlanmış gezi yazılarından oluşan kitabıdır. Bu yazılar kısa bir anlık gibi görünen, ancak başlı başına birer macera olan gezileri anlatmaktadır. Örneğin Attila İlhan'ın İzmir-Sındırgı yolculuğu gibi. Attilâ İlhan bu yazılarda kısa yolculukların bile bir edebiyatçı gözüyle nasıl zenginleştirilebileceğini göstermektedir.
Buda Halala
Buda Halala, Macar şair János Arany'nin Hun İmparatorluğu hakkındaki 1864 tarihli yapay destanıdır. Hun kralı Buda'nın yaşlılığı döneminde kardeşi olan Etele ile olan ilişki ve mücadelelerini konu edinir. Buda'nın diğer bilinen ismi Bleda'dır. Etele ise Attila olarak bilinir. Destanda Bleda ile Attila arasındaki mücadeleler Attila'nın Hun İmparatorluğu tahtının başına geçmesiyle sonuçlanır. Destanda Hunlar ile Macarlar'ın kardeş olduğunu yazan Mucizeli Geyik destanı ile ilgili motifler de vardır. Destanda sihirli kılıç Attila'nın eline geçer. Attila sihirli kılıcı kardeşi Buda'ya karşı verdiği mücadelelerde kullanmıştır fakat sihirli kılıç Buda ile olan mücadelede özelliğini yitirmiştir. Destanın ilerleyen bölümlerinde Buda, sihirli kılıçla öldürülmüştür. Buda'nın bu sihirli kılıçla öldürülmesinden sonra Hun hanlığı da inkıraz sürecine girecektir. Destan Arany'nin Hunlar hakkında yazmayı tasarladığı üçlemenin ilki olarak dikkat çekmektedir. Attila'nın savaşları ve mücadeleleri konu olacak diğer iki eser ise yazarın ölümü yüzünden  yazılamamıştır. Günümüzde Hun İmparatoru Attila "tanrının kılıcı" olarak bilinmektedir.[1]
Canzoniere
Canzoniere, Francesco Petrarca'nın İtalyanca yazdığı iki yapıtından biridir (öteki Triumphi).
Öncelikle, Canzoniere adının yapıta sonradan verildiği belirtilmelidir. Petrarca'nın yapıtı için kullandığı başlık, Rerum vulgarium fragmenta ya da tam adıyla Francisci Petrarche laureati poete Rerum vulgarium fragmenta'dır. Bu başlığı aşağı yukarı şöyle çevirebiliriz: Defne Taçlı Şair (yani, Başşair; defne tacı Petrarca'ya verilen başşairlik unvanının simgesidir) Francesco Petrarca'nın İtalyanca Dağınık (Parça Parça, Fragmanlar Halindeki) Şiirleri.
Danabaş Köyünün Hikayeleri
Danabaş Köyünün Hikayeleri (Azerice: Danabaş kəndinin əhvalatları), Azeri yazar Celil Memmedguluzade'nin 1894 yılında yazmış olduğu öykü kitabıdır.
Dîvânu Lugâti't-Türk
Dîvânu Lugâti't-Türk (Türkçe: Büyük Türk Sözlüğü Derlemesi, Arapça: ديوان لغات الترك) Orta Türkçe döneminde Kâşgarlı Mahmud tarafından Bağdat'ta 1072-1074 yılları arasında yazılan Türkçe-Arapça bir sözlüktür. Türkçenin bilinen en eski sözlüğü olup Batı Asya yazı Türkçesiyle ilgili var olan en kapsamlı ve önemli dil yapıtıdır.
Edviye-i Müfrede
Edviye-i Müfrede, Geredeli İshak bin Murad tarafından 1389 – 1390 yıllarında yazılmış bir tıp kitabıdır. Eser, Anadolu'da yazılmış ilk te'lif tıp eseridir.[1]
Hypnerotomachia Poliphili
Hypnerotomachia Poliphili (veya İngilizce tercümesindeki başlığıyla Bir rüyadaki aşk kavgası) tarih boyunca yayınlanmış en ilginç ve tuhaf kitaplardan biridir. Kitabın Eski Yunanca olan orijinal ismi Poliphilo'nun bir rüyadaki aşk mücadelesi şeklinde tercüme edilebilir.
Irk Bitig
Irk Bitig (Orhun alfabesi ile 𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏‎‎), 9. veya 10. yüzyıla ait çift dilli bir el yazmasıdır. Yazmanın büyük çoğunluğu Orhun alfabesi ile Eski Türkçe yazılmış olup kehanet ve falcılık hakkındadır, ancak girişinde ve sonunda Çince Budist metinler ihtiva etmektedir.[1][2] Macar-İngiliz arkeolog Aurel Stein tarafından 1907'de günümüzde Çin'in Dunhuang şehri civarında yer alan Bin Buda Mağaraları'nda keşfedilmiştir. Aurel Stein tarafından Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen'ı yollanarak Thomsen tarafından incelenmiştir. Günümüzde British Library'nin kataloğunda (Or.8212/161 6 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) bulunmaktadır.[1]
Kitâb-ı Beylik
Kitâb-ı Beylik, 13. yüzyılda Alaaddin Beylik el-Kıfçaki tarafından kaleme alınmış sözlük türünde bir eserdir. Eser, öz Memlûk Kıpçakçası'nın söz varlığından söz etmekte ise de günümüzde bu eser kayıptır. Dilbilimci Ebû Hayyan, Kitabü'l-İdrak li-Lisani'l-Etrak adlı eserinde Kitâb-ı Beylik'ten 40 sözcüğü alıntılamıştır. Yine Ebû Muhammed Abdullah et-Türki, Kitâbu Bulgatü'l-Müştâk fi Lugati't Türk ve'l Kıfçak adlı eserini hazırlarken yine Kitâb-ı Beylik'ten yararlanmıştır.[1] Gerard Clauson, hazırlamış olduğu An Etmological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish adlı etimolojik yapıtında Kitâb-ı Beylik'i ayrı bir eser olarak değerlendirmiştir.
Kitâbü Cevâhiri'n-Nahv fî Lugâti't-Türk
Kitâbü Cevâhiri'n-Nahv fî Lugâti't-Türk (Karahanlı Türkçesi: كتاب جواهر النحو في لغات الترك, Türkçe çevirisi: Türk Dilleri Söz Dizimi Cevheri Kitabı), Türk dilinin en eski sözlüğü Dîvânu Lugâti't-Türk'ün yazarı Kâşgarlı Mahmud'un Türkçe dilbilgisi içerikli olduğu varsayılan kitabı.[1] Kitap günümüzde hâlen bulunamamıştır.
Maddetü'l-Hayat
Maddetü'l-Hayat veya Maidetü'l-Hayat, Akşemseddin'in Türkçe olarak tıp ilmini dair kaleme aldığı Risâletü’n-fi’t-Tıb olarak da bilinen bir eseridir. Akşemseddin, bitkilerin eczacılıkta yerini ve bitkilerin hastalıkların tedavisinde önemini anlatan bu eserde, ayni zamanda mikrobun katılımını ve bulaşmasını ele almıştır.[1][2]
Mezarlık Kitabı
Mezarlık Kitabı, İngiliz fantezi edebiyatı yazarı Neil Gaiman tarafından 30 Eylül 2008 yılında yayımlanmış bir çocuk fantezyası kitabıdır. Kitabın Chris Riddell'in çizimleriyle çocuklar için olan baskısı ve Dave Mckean'in çizimleriyle yetişkinler için olan iki ayrı baskısı mevcuttur. Kitap annesi ile babasını kaybettikten sonra gerçeküstü varlıklar tarafından bir mezarlıkta büyütülen Nobody "Bod" Owens'ın hikâyesini konu edinir.
Papa Hamlet
Papa Hamlet, Arno Holz ve Johannes Schlaf'ın ortak yazdıkları kitaplarıdır. Natüralizm çağının tipik romanlarından biri olmasıyla da tanınır. Eserin isminin Papa "Hamlet" olmasının sebebi, kitapta Shakespeare'in hamlet adlı eserinden bol bol alıntı olmasıdır. Kullandıkları günlük dili, noktalama işaretleri, birbirini yineleyen cümleler, okuyucuda gerçek bir konuşmaya tanık oluyormuş gibi bir his bırakır ve eseri canlı tutar.
Petrarca'nın Latince Yapıtları
Francesco Petrarca (1304 - 1374), İtalyanca yazdığı Canzoniere (Canzoniere ya da Dîvan) ile Triumphi (Utku Şiirleri) dışında, yapıtlarının hepsini Latince yazmıştır.
Tuḥfe-i Mübārizī
Tuḥfe-i Mübārizī, Harezmli bir Türk bilgini olan Hekim Bereket tarafından Türkçe olarak yazılmış bir tıp kitabıdır. Eser, Anadolu'da yazılmış ilk Türkçe tıp kitabıdır. Mikail Bayram'a göre ise Anadolu'da yazılmış en eski Türkçe kitaptır.[1]
Saf ve Düşünceli Romancı
Saf ve Düşünceli Romancı, Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk'un, Harvard Üniversitesi'nin Charles Eliot Norton Dersleri adlı konferans serisi için hazırladığı ders notlarından ve konuşma metninden oluşan, ilk olarak The Naive and the Sentimental Novelist adıyla İngilizce yayımlanan[1] kitabıdır. Türkçe ilk baskısı 2011 yılının Eylül ayında İletişim Yayınları tarafından yapılan kitap yedi ana bölümden oluşmakta [2] ve Pamuk'un edebiyat ve sanat anlayışını bir bütün olarak ortaya koymaktadır. [3] Pamuk kitabı bir dönem birlikte yaşadığı Hintli yazar Kiran Desai'ye ithaf etmiştir.[4]
Abraham Van Helsing
Bram Stoker'ın yazdığı Dracula'daki Dr. Abraham Van Helsing doğaüstü olaylara karşı çalışmalar yürüten, din bilimi ve doğaüstü olaylarla bağdaştırarak çözüm üretme yeteneğine sahip bir bilim insanı ve doktordur.
Adnan Ziyagil
Adnan Ziyagil, Halid Ziya Uşaklıgil'in realist-naturalist romanı Aşk-ı Memnu'nun karakteridir.
Albus Dumbledore
Albus Percival Wulfric Brian Dumbledore[1] (1881-1997), J.K. Rowling tarafından yazılmış Harry Potter serisindeki bir kurgusal karakterdir.
Abdul Alhazred
Abdul Alhazred, H. P. Lovecraft tarafından yaratılan kurgusal bir karakter. Büyü kitabı Necronomicon'un yazarıdır.
Alığ Han
Alığ Han - Türk ve Altay mitolojisinde Körler Tanrısıdır. Bir dağ ruhudur. Kör bir ihtiyardır. Alı Han (Alı Xan) veya Alu Han (Alu Xan) olarak da bilinir.
Ali Baba ve Kırk Haramiler
Ali Baba ve Kırk Haramiler (Arapça: علي بابا والأربعون لصا), Binbir Gece Masalları'nın birçok versiyonunda bulunan bir masaldır. 18. yüzyılda Antoine Galland tarafından eklenmiştir. "Arap Geceleri" masallarının en tanıdıklarından biridir ve masalın şiddet içeren kısımlarının kesildiği versiyonları özellikle çocuklara yönelik olarak pek çok medya ürününde geniş bir şekilde işlendi ve başka biçimlerde ele alındı.
Allan Quatermain
Allan Quatermain, Henry Rider Haggard'ın yarattığı meşhur avcı, rehber ve hazine avcısı karakteri. İlk olarak 1885'te Hazreti Süleyman'ın Hazineleri romanında görünmüştür. Bu romanın başarısı üzerine Haggard birkaç devam kitabı yazmış ve Allan Quatermain serisi böylece ortaya çıkmıştır. Doğu Afrika'da, Natal'daki Durban'da yaşamaktadır. Londra'da eğitim gören Harry adlı bir oğlu vardır.
Alma Ata (mitoloji)
Almatı - Türk ve Orta Asya mitolojilerinde özellikle Kazak efsanelerinde adı geçen söylencesel evliya.
Alonso Quijano
Cervantes'in ünlü romanı Don Kişot'taki ana karakter Don Kişot'un adını değiştirmeden önceki adıdır. Bazı kaynaklarda bu isim Senyor Keseda ve Don Alonzo olabilmektedir.
Alp Er Tunga
Alp Er Tunga veya Alp Er Tonğa (Altay Türkçesi: İlb Er Tonga),[1] efsanevi bir Türk hakanıdır. Alp" (alp, yiğit, kahraman, bahadır),[2] Er" (er, erkek, adam)[3] ve tonğa" (babür/bebür)[4] anlamındadır. Zaman zaman Saka Hanı olarak bahsedilir.[5]
Alpamış
Alpamış (Kazakça: Алпамыс / Alpamıs, Özbekçe: Alpomish / Алпомиш, Başkurtça: Алпамыша, Rusça: Алпамыш, Azerice: Alpamış, Tatarca: Алпамша, Altayca: Алып Манаш) - Türk ve Altay mitolojilerinde söylencesel kahraman. "Alpamsı Han" olarak da bilnir.
Amanvermez Avni
Amanvermez Avni, Ebüssüreyya Sami tarafından yaratılan ve maceraları Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde geçen kurgusal polis kahramanı.
Amergin
Amergin,(Amairgen olarak da yazılır.) Kelt mitolojisinde Milesia halkının baş druididir.Milesialılar,İrlanda'ya ilk yerleştiğinde tanrısalırk Tuatha De Danaanlılar'la anlaşma sağlamaya çalışmıştır.Hem ruhsal hem de politik otoriteye sahiptir.Kimin kral olacağını belirleyerek İrlanda'nın ilk hükmünü ilan etmiştir.Etkin bir şaman ve kahin olarak,İrlanda tarihini anlatan Lebor Gabala Eren (İrlanda İstilaları Kitabı)'de mistik bir şiir'le onurlandırılmıştır.[1]
Anatole Kuragin
Anatole Vasilyevich Kuragin (Rusça: Анатолий (Анатоль) Васильевич Курагин) Leo Tolstoy'un 1869 tarihli Savaş ve Barış romanında, romanın sinema uyarlamalarında ve aynı zamanda bir opera uyarlamasında kurgusal bir karakterdir. Anatole, Hélène Kuragina'nın kardeşi ve bir askerdir, ancak kitapta Rusya dışında nadiren görülmektedir. Polonyalı bir kadınla evli olmasına rağmen Nataşa Rostova'ya evlililik teklifinde bulunmuş ve beraber kaçmaları son anda engellenmiştir.
Annabeth Chase
Annabeth Chase, Rick Riordan'ın Percy Jackson ve Olimposlular serisinin ana karakterlerindendir. Serinin ilk kitabı Şimşek Hırsızı'nda ilk kez görünen Annabeth, serinin tüm kitaplarında ana karakter olarak yer almış, devam serisi Olimpos Kahramanları serisinin ilk kitabı Kayıp Kahraman'da ise, yan karakterlerden biri olarak kalmıştır. Annabeth, fazlasıyla hırslı ve zekidir. Bilgelik tanrıçası Athena'nın bazı çocuklarında bu özelliğin görüldüğü iddia edilmektedir.
Aragorn
Aragorn, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakter.[1]
Arien
Arien, Valar'ın, güneşin taşıyıcısına yol göstersin diye Maiar arasından seçtiği kızdır.
Artful Dodger
Jack Dawkins, daha çok Artful Dodger ismiyle bilinir, yazar Charles Dickens'ın Oliver Twist romanından bir karakterdir. Dodger bir yankesici idi. Bu açıdan yetenekli ve kurnaz olarak nitelendirilirdi. Çocuk suçları çetesinin lideri oldu. İhtiyar Fagin tarafından eğitildi. Her ne kadar Oliver kazara yakalandığında ona ihanet etse de Oliver'in en yakın arkadaşı oldu. Ve Oliver'i bir yankesici yapmaya çalıştı. Ama yakın zamanda Oliver'in bunu yapamadığını anladı. Ve onun için üzüldü Aynı zamanda Charley Bates ile de yakın ilişkileri vardı.
Arwen
Arwen, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde Ayrıkvadi'nin elf prensesi, yarı elf Elrond ile elf kraliçe Celebrian'ın kızıdır.[1] Onda Luthien'in çehresinin yeniden dünyaya geldiği söylenirdi. Ona Undómiel (Akşamyıldızı) derlerdi.[2]
Ay Han
Ay Han - Türk ve Altay mitolojisinde Ay Kağanı. Moğolca da Sara Han veya Hara Han olarak bilinir. Oğuz Han’ın ikinci eşinden olan oğludur. Ongunu kartaldır. Kartal hükümranlığı simgeler. Buryatçada Hara sözcüğü Ay demektir (Moğolca Sara), bazı kayıtlarda Oğuz Han’ın babasının adı Kara Han, iken bazı kaynaklarda Ay olarak gösterilmesi bu kelime benzeşimi nedeniyle olabilir. Hâlbuki gerçekte Ay Han, Oğuz Han’ın oğlunun adıdır. Ay pek çok kültürde dişil bir varlıktır, ancak Türklerde hem dişi hem de erkek Ay Tanrısı mevcuttur. Fakat özellikle vurgulanması gereken husus, Ay Han’ın bir Tanrı değil, kutsal bir kişi olarak kabul edildiğidir. Ay sözcüğü burada nitelik veya özellik değil bir sıfattır. Ay Ata ile karıştırılmamalıdır.
Ay Kağan
Ay Kağan, Türk ve Altay mitolojisinde Türklerin atası sayılan Oğuz Han'ın annesi. Karahan'ın eşidir. Oğuz Kağan Destanında adı geçer.
Badi Ekrem
Badi Ekrem, Hababam Sınıfı serisinde yer alan, Şener Şen tarafından canlandırılan kurgusal karakter. Karakter seride spor hocalığı yapmaktadır. Serinin 2. filmi Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı filmiyle seriye dahil oldu. Bundan sonra sırasıyla Hababam Sınıfı Uyanıyor, Hababam Sınıfı Tatilde ve Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor filmlerinde yer aldı.[1]
Baker Sokağı Çetesi
Baker Sokağı Çetesi, Sherlock Holmes'un kimsesiz çocuklardan oluşturduğu çete. Bu çete, Sherlock Holmes'un önemli davalarında yardımcı olmuştur.Liderleri Wiggins'tir.
Banu Çiçek
Banu Çiçek, Dede Korkut hikâyelerinde geçen Bağnu diye anılan mitolojik karakterdir.
Başkomiser Battle
Başmüfettiş Battle, İngiliz dedektif romanları yazarı Agatha Christie'nin bir kahramanıdır.Scotland Yard'da çalışan başarılı bir dedektiftir. Ünlü dedektif Hercule Poirot'nun da arkadaşıdır.Ancak onunla tek bir romanda yan yanadır, Briç Masasında Cinayet.Daha sonraki Hercule Poirot romanlarında kendisinin emekli olduğu bildirilir.
Batının Kötü Cadısı
Batı'nın Kötü Cadısı, Amerikalı yazar L. Frank Baum tarafından yaratılan klasik çocuk romanı Oz Büyücüsü’nde (1900) yer alan kurgusal bir karakterdir. Baum'un sonraki Oz romanlarında, asıl kötü adam Nome Kralıdır; Batı'nın Kötü Cadısı, ilk kitapta ölümünden sonra nadiren tekrar anılır.
Battal Gazi
Battal Gazi veya Seyyid Battal Gazi, 8. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen ve hakkında çeşitli inanışlar bırakmış bir liderdir. Malatya Serdarı Hüseyin Gazi'nin oğludur. Annesi Saide Hatun peygamber soyundan gelmiştir. Battal Gazi Malatya'da doğmuştur. Doğduğu ve yaşadığı evin yeri hâlen mevcuttur. Yıkıntı halinde korunmaktadır. Uzun yıllar halka yemek dağıtılan hayrat yeri olarak kullanılmıştır. Evliya Çelebi seyahatnamesinde bahsedilmektedir. Malatya'da doğduğu yere kendi ismi verilmiştir. Annesi Saide Hatun ile eşi Zeynep Hanım'ın ve iki oğlunun ve Torunu Vaiz Baba Türbeleri'de Malatya (Battalgazi) şehrindedir. Amcası Hasan Gazi'nin Türbesi İse Malatya Darende'de bulunmaktadır.
Bayındır Han
Bayındır Han - Türk söylencelerinde adı geçen efsanevi kağan. Bayundur Han olarak da bilinir. Korkut Ata (Dede Korkut) öykülerinde Han’lar Han’ı olarak tanımlanır. Bayındır Han hükmettiği halka her sene büyük şölen düzenler, yiyecek ve içecek yağma ettirir. İsminin anlamına bakıldığında Ülkeyi dirlik ve düzen içinde tutan, geliştiren, uygarlığı yayan bir kişi olduğu ve bu ismin belki de bir unvan olarak verildiği akla gelmektedir.
Behrâm-ı Çûbîn
Behrâm-ı Çûbîn (Farsça: بهرام چوبین), Sasaniler zamanında II. Hüsrev'e bağlı meşhur bir İranî[1] askerî komutan. 590 — 591 yılları arasında kısa bir süreliğine VI. Behrâm adıyla Sasani İmparatorluğu tahtına çıkmıştır.
Bernie Rhodenbarr
Bernie Rhodenbarr, roman yazarı Lawrence Block’ın Hırsız serisinin hayali kahramanıdır. İlk kez 1977 yılında yayınlanan Umduğunu Değil Bulduğunu Yiyen Hırsız kitabında ortaya çıkmış ve Block’ın on romanında ve The Burglar Who Dropped In On Elvis isimli kısa hikâyesinde yer almıştır.
Beyaz Kraliçe (Aynanın İçinden)
Beyaz Kraliçe, Lewis Carroll'un fantastik romanı Aynanın İçinden'de yer alan kurgusal bir karakterdir.
Beyaz Tavşan
Beyaz Tavşan, Lewis Carroll'un Alice Harikalar Diyarında kitabında geçen kurgusal bir karakterdir. Kitabın birinci bölümünde gözüken pembe gözlü ve yelek giymiş olan Beyaz Tavşan'ın "Ay! ay! Geç kalacağım!" sözlerini duyan Alice, tavşanın ardından koşar ve tavşan deliğinden kendini bırakarak Harikalar Diyarı'na atlar. Alice tavşanla bir sonraki karşılaşmasında tavşan onu hizmetçisi Mary Ann ile karıştırır ve Alice, çok fazla büyüdüğünden tavşanın evinde sıkışıp kalır. Tavşan, son birkaç bölümde tekrar ortaya çıkar ve  Kral ile Kraliçe'nin çağırıcısı rolünde gözükür.
Bihter Ziyagil
Bihter Ziyagil, Halid Ziya Uşaklıgil'in realist-naturalist romanı Aşk-ı Memnu'nun karakteridir. 1975 yapımı dizide Müjde Ar, 2008 yapımı dizide Beren Saat tarafından canlandırılmıştır.
Bilbo Baggins
Bilbo Baggins, J. R. R. Tolkien'ın 1937'te yayımlanan Hobbit romanının baş karakteri,[1] Yüzüklerin Efendisi'nin yardımcı karakterlerinden birisi ve Tolkien'ın tüm Orta Dünya eserlerinin anlatıcısıdır.[2] Bilbo Baggins bir hobbittir.[3] Üçüncü Çağ'ın 2890. yılının 22 Eylül'ünde Çıkın Çıkmazı'nda doğdu.[4]