aerdincdal/tr_wikipedia_ddo_qa huggingface dataset:
Führer Karargâhı
Führer Karargâhı ya da FHR (Almanca: Führerhauptquartiere), II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'nın lideri Adolf Hitler ile birlikte Alman komutanları ve yetkililerinin kullandığı karargâhlardır. Bu karargâhlardan en bilineni Nazi Almanyası'nın başkenti Berlin'de bulunan, 30 Nisan 1945'te Hitler'in intihar ettiği Führerbunker'dir. Diğer bilindik karargâh, Doğu Prusya'da bulunan Wolfsschanze'dir. Bu karargâhta Claus von Stauffenberg'in liderlik ettiği 20 Temmuz suikast girişimi meydana gelmişti.
Führermuseum
Führermuseum veya Führer Müzesi aynı zamanda Linz sanat galerisi olarak da anılır, Adolf Hitler tarafından doğduğu yer olan Braunau yakınlarındaki Avusturya şehri Linz için planlanan bir kültür kompleksi içindeki gerçekleşmemiş bir sanat müzesi idi. Amacı, II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa'nın dört bir yanından Naziler tarafından satın alınan, el konulan veya çalınan sanat eserlerinden bir seçki sergilemekti. Kültür bölgesi, Linz'i yeniden yaratarak Nazi Almanyası'nın kültür başkenti ve Avrupa'nın en büyük sanat merkezlerinden biri haline getirerek Hitler'in kişisel olarak hoşlanmadığı Viyana'yı gölgede bırakacak genel bir planın parçası olacaktı. Şehri Budapeşte'den daha güzel yapmak istiyordu, böylece Tuna Nehri'nin en güzeli, aynı zamanda bir sanayi merkezi ve ticaret merkezi olacaktı; müzenin Avrupa'nın en büyüklerinden biri olması planlanıyordu.[1][2]
Godesberg Memorandumu
Godesberg Memorandumu, Adolf Hitler tarafından 24 Eylül 1938'in erken saatlerinde Sudetenland ile ilgili olarak yayınlanan ve Çekoslovakya hükûmetine yönelik bir ültimatom anlamına gelen bir belgedir.
Joseph Goebbels
Dr. Paul Joseph Goebbels (29 Ekim 1897, Rheydt (Mönchengladbach) - 1 Mayıs 1945, Berlin), 1933-1945 yılları arasında Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı yapmış Alman politikacı ve Nazi Almanyası'nın ikinci şansölyesi. Adolf Hitler'in en yakın arkadaşlarından biri ve en sadık yandaşıydı. Kendisi coşkulu ve enerjik hitabet yeteneği, topluluk önünde konuşma becerisi, sert anti-semitik görüşleri ve kitlesel propagandanın Büyük Yalan olarak bilinen tekniğini kullanmadaki ustalığıyla bilinirdi. Hitler intihar ettikten sonra bir günlüğüne III. Reich'in başına geçmiştir.
Göring Telgrafı
Göring Telgrafı, 23 Nisan 1945'te Adolf Hitler'in halefi Hermann Göring tarafından gönderilen ve çökmekte olan Üçüncü Reich'ın liderliğini üstlenmek için izin isteyen bir mesajdı. Telgraf, Hitler'in seçilmiş halefini görevden almasına ve yeni siyasi halefler Joseph Goebbels ve Karl Dönitz'in atanmasına neden oldu.
Otto Günsche
Otto Günsche (24 Eylül 1917 - 2 Ekim 2003), Nazi Almanyası'nda Adolf Hitler'in yaveri olarak görev yapmış Alman SS Subayı. Hitler'in ölümüne kadar ona sadık kalmıştır. Hitler'in ölümünden sonra cesedinin yakılması işini organize eden 2 kişiden biridir. Berlin Savaşı'nın ardından Günsche, 2 Mayıs 1945'te Berlin'de Kızıl Ordu askerleri tarafından esir alındı. Sovyetler Birliği'ndeki çeşitli hapishanelerde ve çalışma kamplarında tutulduktan sonra, 2 Mayıs 1956'da Bautzen Hapishanesinde serbest bırakıldı.[1]
Gustav Weler
Gustav Weler, iddiaya göre Adolf Hitler'in dublörüydü.[1][2] II. Dünya Savaşı'nın sonunda, Berlin alındığında Müttefik birliklerin kafasını karıştırmak amacıyla alnından vurularak idam edildi. Ayrıca iddiaya göre "güvenlik nedenleriyle bir yem olarak" da kullanıldı.[3] Cesedi Sovyet birlikleri tarafından Reich Şansölyesi bahçesinde bulunduğunda, aynı bıyık ve saç kesimi nedeniyle Hitler'e ait olduğuna inanılıyordu. Ceset ayrıca Sovyetler tarafından fotoğraflandı ve videoya alındı.
Hitler Gençliği
Hitler Gençliği (Almanca: Hitlerjugend (yardım·bilgi)), genç Alman erkeklere nasyonal sosyalist ilkeleri öğretmek ve onları bu ilkeler doğrultusunda yetiştirmek amacıyla Baldur von Schirach'ın 1922'de kurduğu bir örgüttür. Örgüt Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin alt kuruluşu olarak doğrudan Adolf Hitler'e bağlıydı. 1933'ten itibaren Almanya'da 8,7 milyon üyesiyle (tüm Alman gençliğinin %98'i) devlet tarafından tanınan tek gençlik derneği haline gelmiştir.
Hitler selamı
Hitler selamı (Almanca: Hitlergruß, aynı zamanda Nazi selamı olarak da bilinir), Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi tarafından partinin lideri Adolf Hitler'e itaati göstermek için benimsenen ve Alman ulusu ve savaş gayretine şükretmeyi ifade eden selam şekli.
Hitler Şansölyeliği
Hitler Şansölyeliği aynı zamanda Kanzlei des Führers der NSDAP olarak da bilinen bir Nazi Partisi örgütüydü. Privatkanzlei des Führers ("Führer'in Özel Şansölyeliği") olarak da bilinir. Örgüt, Adolf Hitler'in özel bakanlığı olarak görev yaptı. Parti yetkililerine yönelik şikayetler, parti mahkemelerinden gelen temyizler, resmi kararlar, NSDAP üyelerinin af dilekçeleri ve Hitler'in özel işleri gibi farklı konuları ele alıyordu. Führer'in Şansölyeliği de Nazi ötenazi programında önemli bir fiɡürdü.
Hitler ve Mannerheim kaydı
Hitler ve Mannerheim kaydı, Nazi Almanyası Führeri Adolf Hitler ile Finlandiya Savunma Kuvvetleri Komutanı Carl Gustaf Emil Mannerheim'ın Devam Savaşı sırasında 4 Haziran 1942'deki 75. doğum gününü onurlandıran gizli bir ziyaretin ses kaydıdır. Finlandiya yayın şirketi Yle'nin mühendisi Thor Damen, Hitler'in ilk 11 dakikasını ve Mannerheim'ın özel görüşmesini kaydetti. Damen resmî doğum günü konuşmalarını ve Mannerheim'ın yanıtlarını kaydetmek için görevlendirilmişti. Ancak Damen, konuşma resmî görevden özel konulara geçtikten sonra -Hitler'in bilgisi olmadan- kayıt yapmaya devam etti. Hitler'in gayriresmî bir tonda konuştuğu bilinen tek kaydıdır.
Hitler Yemini
Hitler Yemini (Almanca: Führereid veya Führer Yemini), Alman Silahlı Kuvvetlerinin subay ve askerleri ile Nazi Almanyası memurlarının 1934 ile 1945 yılları arasında ettikleri bağlılık yemini. Yemin, ülkenin anayasasına bağlılık yerine Adolf Hitler'e kişisel sadakat sözü veriyordu. Tarihçiler, Üçüncü Reich'ın bu yeminini, savaş suçları, zulüm ve soykırım işlemek için verilen emirlere uymak için önemli bir psikolojik unsur olarak görür.[1] Nürnberg mahkemeleri sırasında birçok Alman subay, ettikleri yeminini, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlara karşı savunma olarak kullanmaya çalışmış fakat başarısız olmuşlardır.[2]
Hitler'in Masa Konuşmaları
Hitler'in Masa Konuşmaları (Almanca: Tischgespräche im Führerhauptquartier), Adolf Hitler tarafından verilen ve 1941'den 1944'e kopyalanan bir dizi II. Dünya Savaşı monologuna verilen başlıktır. Hitler'in sözleri Heinrich Heim, Henry Picker ve Martin Bormann tarafından kaydedildi ve daha sonra farklı editörler tarafından üç farklı dilde farklı başlıklar altında yayınlandı.[1][2][3]
Jean-Marie Loret
Jean-Marie Loret (18 veya 25 Mart 1918 – 14 Şubat 1985) Fransız bir demiryolu işçisi ve iddiaya göre Adolf Hitler'in gayri meşru oğluydu. Loret'e göre, 1948'de annesi, ölümünden kısa bir süre önce, Birinci Dünya Savaşı sırasında ilişkisi olduğu "bilinmeyen Alman askeri" nin Adolf Hitler olduğunu açıkladı.
Klara Hitler
Klara Hitler (evlilik öncesi soyadı Pölzl) (d. 12 Ağustos 1860, Spital, Weitra, Avusturya - ö. 21 Aralık 1907, Linz), eşi Alois Hitler'den olma Adolf Hitler'in annesi.
Machtergreifung
Machtergreifung (Tr. iktidarı ele geçirme), Almanca bir terim olup 30 Ocak 1933'te Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP) tarafından Almanya'da devlet iktidarının alınmasını ve ardından demokrasinin diktatörlüğe dönüştürülmesini ifade eder.[1] Olay, fiilen Üçüncü Reich'ın varlığının başlangıcıdır. Machtübernahme (Tr. iktidarı ele alma) de denir.
Constanze Manziarly
Constanze Manziarly (14 Nisan 1920; Innsbruck, Avusturya – kayboldu k. 2 Mayıs 1945), 1945 yılında Berlin'de son günlerine kadar Adolf Hitler'in aşçısı / diyetisyeni olarak görev yaptı.
Maria Reiter
Maria Reiter (23 Aralık 1911 – 28 Temmuz 1992), "Mimi" veya "Mitzi" olarak bilinir, 1920'lerin sonunda romantik olarak Adolf Hitler ile ilişkilendirildi. Hikâyesini 1959'da Alman Stern dergisine anlattı.
Meldemannstraße yurdu
Meldemannstraße yurdu Avusturya'nın Brigittenau bölgesinde 1905'ten 2003'e kadar erkekler için bir devlet yurdu (Almanca: Männerwohnheim) idi. Öncelikle, 1910'dan 1913'e kadar Nazi Almanyası'nın daha sonraki diktatörü olan Adolf Hitler'in ikametgâhı olduğu için kamu yararına bir konudur.[1]
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi veya yaygın kısa adıyla Nazi Partisi (Almanca: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), Weimar Cumhuriyeti döneminde kurulmuş ve Almanya'yı Nazi Almanyası'na dönüştürüp 1933-1945 yılları arasında yönetmiş olan bir Alman siyasi partisidir. Yirminci yüzyılın ilk yarısında Alman siyasetinde önemli bir yere sahip olmuş partinin programı ve ideolojisi olan nasyonal sosyalizm, radikal antisemitizm ile birlikte etnik milliyetçiliğe dayanan anti-liberal ve anti-Marksist bir görüşteydi. 1921 senesinden itibaren parti başkanlığını sürdürmüş Adolf Hitler'in 1933 senesinde şansölye olmasının ardından 1945 senesine kadar nasyonal sosyalizm döneminde Almanya'nın tek yasal partisi olmuştur.
Nasyonal Sosyalist Program
Nasyonal Sosyalist Program, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin 25 maddeden oluşan resmî parti programıdır. 24 Şubat 1920 tarihinde Adolf Hitler ve Anton Drexler tarafından yazılmıştır.
Otto Wagener
Otto Wilhelm Heinrich Wagener (29 Nisan 1888 - 9 Ağustos 1971) bir Alman tümgenerali ve bir dönem Adolf Hitler'in ekonomi danışmanı ve sırdaşıydı.
Paula Hitler
Paula Hitler (aynı zamanda Paula Wolff olarak bilinir)[1] (21 Ocak 1896, Hafeld, Avusturya[2] – 1 Haziran 1960, Berchtesgaden), Adolf Hitler'in kız kardeşi, Alois Hitler ve üçüncü karısı Klara Pölzl'ün son çocuğuydu.
Popüler kültürde Adolf Hitler
1933-1945 yılları arasında Almanya'nın diktatörü olan Adolf Hitler, Almanya'da tanınmış bir politikacı haline geldiğinden beri popüler kültürde temsil edilmiştir. Kendine özgü imajı muhalifleri tarafından sık sık parodileştirildi. Parodiler, iktidarda olduğu dönemde Almanya dışında çok daha belirgin hale geldi. İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana Hitler'in hem ciddi hem de hicivsel temsilleri popüler kültürde öne çıkmaya devam etmiş ve bazen önemli tartışmalara yol açmıştır.[1][2] Birçok kitap ve filmde Hitler ve Nazizm arketipik kötülük rolünü üstlenmektedir.[3][4] Bu yaklaşım kurguyla sınırlı olmayıp, Hitler'i bu şekilde ele alan kurgusal olmayan yazarlar arasında da yaygındır.[5][6][7][8] Hitler başka açılardan da hayranlık uyandırmaya devam etmiştir; Alman Tarih Müzesi'nde geniş katılımlı bir sergi de benzer örnekler arasındadır.[9]
Geli Raubal
Angela Maria "Geli" Raubal (4 Haziran 1908 - 19 Eylül 1931), Adolf Hitler'in üvey yeğeniydi. Hitler'in üvey kızkardeşi olan Angela Raubal ve Leo Raubal'ın ikinci kızıydı. Hitler ona Geli der; o da Hitler'e Alfi Dayı derdi. Geli Hitler'in izni olmadan hiçbir yere gidemez ve hiç kimseyi göremezdi.