У адрозненне ад свайго бацькі, які быў задаволены кіраваннем незалежнай дзяржавы, Эрык спрабаваў пашырыць свой уплыў у рэгіёне Балтыйскага мора і ў Эстоніі, каб зрабіць Швецыю вялікай дзяржавай. Гэтая экспансія прывяла да сутыкнення з стрыечным братам Фрэдэрыкам II Датскім (1534-88). Большасць праўлення Эрыка XIV прыпала на гады Лівонскай вайны і скандынаўскай Сямігадовай вайны супраць Даніі (1563-70), падчас якога ён паспяхова адбіў большасць дацкіх спробаў заваёвы, але не змог захаваць сваі набыцці.