Okres walki o władzę w ZSRR spowodował pierwsze wystąpienia społeczne w krajach bloku wschodniego. W tłumieniu wystąpień w NRD zaangażowało się wojsko radzieckie. Dla uspokojenia nastrojów zezwolono na większą swobodę w podejmowaniu decyzji przez przywódców państw komunistycznych w Europie Środkowej. W początkowym okresie rządów Chruszczowa poprawiły się także relacje ZSRR z Jugosławią, której droga do komunizmu została zaakceptowana. W stosunkach z krajami zachodnimi ZSRR podjął jeszcze bardziej śmiałe gesty pojednawcze. Przedstawiciele radzieccy wzięli udział w konferencji w Genewie w 1954 roku, natomiast w 1955 roku wojska radzieckie wycofały się z Austrii. Tym samym zawarto kompromis – ZSRR zgodził się na zjednoczenie Austrii pod warunkiem jej neutralności. Prawdziwym przełomem okazał się XX Zjazd KPZR w 1956 roku, na którym oficjalnie przyjęto w ZSRR tezę o możliwości pokojowego współistnienia między Wschodem a Zachodem, uznano Jugosławię za kraj komunistyczny i przyjęto możliwość indywidualnego budowania komunizmu w poszczególnych krajach. Zwieńczeniem pojednawczych gestów Chruszczowa była jego wizyta w Stanach Zjednoczonych i spotkanie z Eisenhowerem w 1959 roku.