Met een cataclysme (van het gelatiniseerde "cataclysmus"; uit het Oudgriekse κατακλυσμός ("kataklusmós"); uit κατακλύζειν ("kataklúzein") - "overstromen"; van κατά ("katá") - "omlaag" en κλύζειν ("klúzein") - "(weg)spoelen") wordt in de geologie een ramp aangeduid in de aardgeschiedenis: een plotselinge vernietiging of verstoring. Voorbeelden hiervan zijn de vernietiging van Pompeï, de Toengoeska-explosie, de Aardbeving in de Indische Oceaan van 2004 en de inslag van de komeet Shoemaker-Levy 9 op de planeet Jupiter in 1994.