Sprawcą masakry był 27-letni Steven Phillip Kazmierczak (ur. 26 sierpnia 1980 w Elk Grove Village), który był dawnym studentem NIU. Napastnik miał polskie korzenie. W momencie strzelaniny był studentem pobliskiego University of Illinois w Urbana-Champaign. Jako nastolatek Kazmierczak cierpiał na depresję i psychozę pomimo postrzeganego dobrego życia, sprawca bowiem nie był odrzucany - miał dużo przyjaciół i kontakty seksualne z dziewczętami jako nastolatek. Według innych doniesień jego stan psychiczny miał być spowodowany tym, że był prześladowany w szkole. Sprawca zdołał jednak "opanować" swoje objawy psychotyczne i przejść nad nimi do porządku dziennego. Na Northern Illinois University był uważany przez wykładowców i innych studentów za wybitnie mądrego, ale przy tym niezrównoważonego. Kazmierczak w tym okresie miał wyrażać swoją fascynację mordercami, w szczególności Tedem Bundy'm, Jeffreyem Dahmer'em i sprawcami masakry w Columbine. Studenci ukuli mu z tego powodu nawet pseudonimy "Strange Steve" i "Psycho". Po strzelaninie w jego mieszkaniu, w którym mieszkał ze swoją dziewczyną Jessicą Baty, znaleziono leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne. Jego dziewczyna miała potwierdzić policji i w wielu wywiadach, że sprawca przestał zażywać te leki trzy tygodnie przed masakrą. Dziewczyna sprawcy powiedziała, że Kazmierczak był wobec niej najbardziej opiekuńczą osobą na świecie jaką znała i nie może uwierzyć, że dokonał tak dużej masakry. W jego mieszkaniu znaleziono także m.in. książkę autorstwa Friedricha Nietzschego "Antychryst", książki o masowych i seryjnych mordercach, a także swoistą kukiełkę postaci Jigsawa z horroru "Piła". Motywy Kazmierczaka nie są znane.