Για μερίδα ιστορικών, κυρίως ρωμαιοκαθολικών οι απαρχές της Καθολικής Εκκλησίας στην Ελλάδα (όχι μόνο της "λατινικής") εντοπίζονται πριν την τέταρτη σταυροφορία του 1204. Υπήρχαν και λατινικές κοινότητες και οι φορείς του φιλενωτισμού. Ούτε οι αποφάσεις του αυτοκράτορα Λέοντα Γ' σχετικά με την αφαίρεση από τη ρωμαϊκή δικαιοδοσία των περιοχών του Ανατολικού Ιλλυρικού (το κυρίως σώμα της ελληνικής χερσονήσου και οι Κυκλάδες), της Σικελίας και της Καλαβρίας που δίνονταν στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ούτε το σχίσμα του 1054 μπόρεσαν να εξαφανίσουν τις καθολικές κοινότητες στον ελληνικό χώρο.