Στα χρόνια του Εθνικού Διχασμού, στις 2 Δεκέμβρη του 1916 ο βενιζελικός ανθυπολοχαγός Νικόλαος Ρουσσάκης αποβιβάσθηκε στο νησί με 80 άνδρες με σκοπό να πείσει τους κατοίκους του νησιού να προσχωρήσουν στο Κίνημα Εθνικής Αμύνης της κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης του Βενιζέλου και να τους επιστρατεύσει για να πολεμήσουν στο πλευρό της Αντάντ. Χωρίς προθυμία οι κάτοικοι του νησιού προσχώρησαν στο κίνημα με εξαίρεση τους κατοίκους της Μονής και της Απειράνθου. Η πλειοψηφία των κατοίκων της Απειράνθου παρέμεινε πιστή στον βασιλιά Κωνσταντίνο και την κυβέρνηση των Αθηνών, αντιπροτείνοντας να παραδώσει την τοπική παραγωγή σμυριδίων στο Κίνημα, κάτι που ο Ρουσάκης δεν αποδέχθηκε.