Mieszczaństwu w podróżowaniu przeszkadzał zakaz posiadania pozamiejskich dóbr ziemskich i wysoki koszt transportu. Przedstawiciele tej warstwy (nie licząc patrycjatu miast królewskich: Krakowa, Lwowa, a w pierwszej mierze Gdańska) nie podróżowali w celach politycznych ze względu na bardzo ograniczone prawa publiczne, bowiem zarówno kwestie władzy, wymiaru sprawiedliwości, jak i wojskowości pozostawały w gestii szlachty. Były natomiast miasta (szczególnie od połowy XV do połowy XVII wieku) prężnymi ośrodkami handlowymi. Wyróżniał się tu Lublin, który stał się miejscem kontaktów kupców obu krajów Rzeczypospolitej. Jednak po „Potopie” szwedzkim dał się zauważyć powolny upadek miast, co odczuły nawet największe z nich (np. Poznań liczył zaledwie 30% mieszkańców w porównaniu ze stanem z lat czterdziestych XVII wieku). Upadek miast w XVIII wieku był jeszcze głębszy; najtrafniej obrazuje to trzecia strofa "Monachomachii":