Вядучы навуковы супрацоўнік аддзела старажытнарускага мастацтва Рускага музея і аўтар манаграфічнага даследавання па Таропецкай іконе Ірына Шаліна мяркуе, што гэта копія з іконы, упамянутай у жыціі Ефрасінні Полацкай. Паводле жыція, гэту багародзічную ікону прыслаў з Эфеса на Русь грэчаскі цар з дынастыі Камнінаў. Вялізны вынасны абраз скора пачынае псавацца. Мяркуючы па захаваным жывапісе, у XIV стагоддзі яго поўнасцю перапісаў майстар пскоўскае школы. Па гіпотэзе Шалінай, Эфескую ікону маглі перавезці з Полацка ў Таропец у час Лівонскай вайны манахіні Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра, якія ўцякалі ад наступлення польскага войска.