Για τον Χουάιτ «η κύρια λειτουργία του πολιτισμού» είναι να «ελέγχει ενέργεια». Διακρίνει έτσι 5 στάδια ανθρώπινης αναπτύξεως: Στο πρώτο οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την ενέργεια των μυών τους. Στο δεύτερο μεταχειρίζονται ενέργεια των εξημερωμένων ζώων. Στο τρίτο αξιοποιούν την ενέργεια που συλλέγουν τα φυτά (νεολιθική ή γεωργική επανάσταση). Στο τέταρτο μαθαίνουν να χρησιμοποιούν την ενέργεια των ορυκτών καυσίμων: των γαιανθράκων, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Στο πέμπτο στάδιο τέλος «δαμάζουν» την πυρηνική ενέργεια. Ο Χουάιτ εισήγαγε τη μαθηματική αναλογία P = ET, όπου E είναι ένα μέτρο της ενέργειας που καταναλώνεται και T το μέτρο της αποδοτικότητας των τεχνολογικών παραγόντων που αξιοποιούν την ενέργεια. Με τη δική του διατύπωση, «ο πολιτισμός εξελίσσεται καθώς η ποσότητα της ετήσιας κατά κεφαλή ενέργειας που χρησιμοποιείται αυξάνεται, ή καθώς η αποδοτικότητα των τεχνικών μέσων αξιοποιήσεως της ενέργειας αυξάνεται». Ο Νικολάι Καρντάσεφ επεξέτεινε τη θεωρία, δημιουργώντας την Κλίμακα Καρντάσεφ, η οποία ταξινομεί τους προηγμένους πολιτισμούς ανάλογα με τη χρήση της ενέργειας.