Το 1916, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, δυνάμεις της Αντάντ αποβιβάστηκαν στη Θεσσαλονίκη με σκοπό να εξωθήσουν την Ελλάδα σε κήρυξη πολέμου κατά των Κεντρικών Δυνάμεων και, λίγο αργότερα, βουλγαρικές και γερμανικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ανατολική Μακεδονία, φτάνοντας μέχρι την Καβάλα. Η ελληνική κυβέρνηση στην Αθήνα απαγόρευσε στον διοικητή του Σώματος, συνταγματάρχη Ιωάννη Χατζόπουλο, να προβάλλει αντίσταση. Έτσι, στο Δ΄ Σώμα Στρατού απέμειναν δύο δυνατότητες: να παραδοθεί στους Γερμανοβουλγάρους ή να προσχωρήσει στους κινηματίες της Εθνικής Άμυνας, στη Θεσσαλονίκη. Τελικά, στις 29 Αυγούστου 1916, ο Χατζόπουλος και το μεγαλύτερο μέρος του Σώματος (400 αξιωματικοί και 6.000 άνδρες) παραδόθηκαν στους Γερμανοβουλγάρους. Οι υπόλοιποι (3.500 άνδρες υπό τον συνταγματάρχη Χριστοδούλου) διέφυγαν στη Θάσο και προσχώρησαν στην Εθνική Άμυνα. Ωστόσο έγινε δεκτό από τους Γερμανούς το αίτημα του Χατζόπουλου να μην αιχμαλωτιστούν, αυτός και οι άντρες του, από τους Βουλγάρους αλλά να μεταφερθούν, σιδηροδρομικώς, στο Γκέρλιτς της Γερμανίας, όπου τέθηκαν υπό περιορισμό. Εκεί παρέμειναν για σχεδόν τρία χρόνια.