Możnowładcy, przekonani o niechęci króla do reform, postanowili siłą doprowadzić do respektowania przez niego postanowień prowizji oksfordzkich. Na czele rebelii stanął Szymon z Montfort, ściągnięty z powrotem do Anglii przez baronów. Początkowo wszystko szło po jego myśli, lecz popełnił błąd. Przyjął bowiem propozycję Henryka III, zgodnie z którą król miałby pozostać u władzy pod arbitrażem króla Francji, Ludwika IX. Ten ostatni w styczniu 1264 w Amiens orzekł, iż prowizje oksfordzkie są bezprawne i nieważne. De Montfort, pozostając w owym czasie w Anglii i przygotowując się do przejęcia władzy, na wieść o tym natychmiast wznowił wojnę, przez co naraził się na zarzut złamania złożonej królowi przysięgi. 14 maja 1264 r. odniósł spektakularne zwycięstwo w bitwie pod Lewes – mimo dowodzenia nieliczną w porównaniu z przeciwnikiem armią, udało mu się pojmać księcia Edwarda i Ryszarda z Kornwalii – brata króla. Henryk został zmuszony do podpisania dokumentu przywracającego obowiązywanie prowizji oksfordzkich i składającego władzę w ręce de Montforta, co w praktyce uczyniło go „niekoronowanym królem”. Stan ten trwał aż do śmierci de Montforta w bitwie pod Evesham, która miała miejsce 4 sierpnia 1265 r.