De Republiek werd uitgeroepen door Antônio de Sousa Neto en maakte deel uit van een bredere antimonarchistische opstand tegen de Braziliaanse keizer Peter II, de zogeheten "Lompenoorlog". Bento Gonçalves da Silva werd de eerste president van de staat. De republiek werd voornamelijk bestuurd door buitenlanders, die in de Argentijns-Braziliaanse Oorlog (1825-1828) hadden gevochten; generaals die geen compromis tussen het Braziliaanse keizerrijk en de republikeinse opstandelingen wilden. In de bijna negen jaar dat de republiek bestond, waren er achtereenvolgens vijf verschillende hoofdsteden: Piratini, Alegrete, Caçapava do Sul (officiële hoofdsteden), Bagé (voor slechts twee weken) en São Borja.