W V wieku miasto zapewniało obronę dla wschodnich prowincji starego Imperium Romanum przeciwko licznym barbarzyńskim inwazjom. Wysokie na 18 metrów mury, wybudowane za panowania Teodozjusza II (413–414), były w praktyce nie do zdobycia dla barbarzyńców, którzy atakując znad dolnego Dunaju, znajdowali o wiele łatwiejsze cele na zachodzie. Miasto posiadało ponadto inne umocnienia, o których była mowa wyżej. Wielu naukowców uważa, iż ten system umocnień pozwolił na w zasadzie niczym nie zakłócony rozwój prowincji wschodnich cesarstwa, kiedy w tym samym czasie tak Rzym, jak i cały zachód upadły pod naporem barbarzyńców. Wraz z pojawieniem się chrześcijaństwa oraz islamu, Konstantynopol stał się rzeczywistą bramą do chrześcijańskiej Europy, stojącą na drodze islamskiej ekspansji. Jako że cesarstwo Bizantyńskie było położone pomiędzy terenami zajętymi przez wyznawców islamu a chrześcijańskim zachodem, Konstantynopol odgrywał rolę pierwszej linii obrony przeciwko postępom Arabów w VII i VIII wieku. Miasto i cesarstwo w końcu zostało zdobyte przez Ottomanów w 1453 roku, jednakże jego trwałe dziedzictwo zapewniło Europie nadejście epoki odrodzenia.