Ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1853-1856) και ο Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος (1861–1865) έδωσαν τα κίνητρα για την ανάπτυξη της στρατιωτικής ιατρικής, με εξειδικευμένο στόχο και προσανατολισμό. Σε αυτούς τους πολέμους, όπως συνήθως συνέβαινε τον 19ο αιώνα, περισσότεροι στρατιώτες πέθαναν από ασθένειες και μολύνσεις, παρά στο πεδίο της μάχης. Η εμπειρία και μόνο μπόρεσε να δώσει νέες χειρουργικές τεχνικές. Η εξέλιξη των πυροβόλων όπλων, ιδίως τουφεκιών με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια στη σκόπευση από ό,τι τα μουσκέτα, είχε ως συνέπεια οι στρατηγοί να υποεκτιμούν τον κίνδυνο των πυρών από μεγάλη απόσταση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον θάνατο του στρατηγού Τζων Σέτζγουικ. Τα νέα τουφέκια μπορούσαν να συντρίψουν οστά, υποχρεώνοντας σε ακρωτηριασμούς, ενώ το μεγαλύτερο βεληνεκές σήμαινε ότι τα θύματά τους δεν ανευρίσκονταν αρκετά σύντομα, π.χ. η μεταφορά των τραυματιών της Β΄ Μάχης του Μπουλ Ραν χρειάσθηκε μία εβδομάδα.