Walki na przedpolach Madrytu, zwane niekiedy bitwą o Madryt (październik 1936 – marzec 1937), nie przyniosły rozstrzygnięcia i przybrały postać wojny pozycyjnej. Wówczas nacjonaliści postanowili dokonać przełamania frontu na innym kierunku. Najpierw zaatakowali na południe od Madrytu w rejonie rzeki Jarama, a następnie na północny wschód, w rejonie Guadalajary. Ofensywy nacjonalistów, zwane niekiedy, bitwą nad Jaramą i bitwą pod Guadalajarą, przeprowadzone w lutym i w marcu 1937, zostały jednak zatrzymane przez republikanów. Chcąc przełamać patową sytuację na froncie, dowództwo republikańskie postanowiło wówczas wykonać tzw. pierwsze przeciwuderzenie strategiczne w kierunku miasteczka Brunete, na zachód od Madrytu. Operacja ta, zwana bitwą pod Brunete (lipiec 1937), mimo początkowych sukcesów zakończyła się zatrzymaniem ofensywy i strategiczną klęską republikanów. Po bitwie pod Brunete front w rejonie Madrytu ustalił się i pozostał niezmieniony aż do końca wojny.