Tussen 1687 en 1704 was Vasyl Kotsjoebej een naaste vertrouwensman van de Oekraïense hetman Ivan Mazepa. Als kozakkenleider nam Kotsjoebej deel aan de Azovveldtochten van 1695/6. In 1704 werd Kotsjoebejs 20-jarige dochter, Motria, verliefd op de 63-jarige Ivan Mazepa. Hij beantwoordde haar gevoelens, maar vroeg niet om haar hand, aangezien hij haar doopvader was. Kotsjoebej en vooral zijn vrouw voelden zich persoonlijk beledigd door deze affaire en Kotsjoebej nam dan ook afstand van Mazepa. Tussen 1704 en 1707 waarschuwde Kotsjoebej de Russische tsaar Peter de Grote herhaaldelijk voor Mazepa's geheime plan om met Rusland te breken. Mazepa zou zich willen aansluiten bij Stanislaus I Leszczyński van Polen en Karel XII van Zweden tegen Rusland.