Η Χίος αναπτύχθηκε σε μια από τις σημαντικότερες πόλεις των αρχαίων χρόνων, με πληθυσμό 60-80.000 κατοίκους και ταυτόχρονα σε μια μεγάλη ναυτική δύναμη. Είναι χαρακτηριστικό πως έχουν βρεθεί χιώτικοι αμφορείς σε κάποια σημεία της Ρωσίας αλλά και της Βόρειας Αιγύπτου. Στην τελευταία μάλιστα κατά πρόσκληση του φιλέλληνα φαραώ Άμαση εγκαταστάθηκαν Χιώτες μισθοφόροι, ιδρύοντας ομώνυμη αποικία, μάλλον κοντά στην Ναύκρατη. Η Χίος εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα σημεία εξαγωγής κρασιού, τον επονομαζόμενο Αριούσιο οίνο, ο οποίος ήταν γνωστός για την εξαιρετική του ποιότητα αλλά και για το ότι ήταν ένα από τα πιο ακριβά κρασιά της Ελλάδας εκείνη την εποχή. Το πολίτευμα που υπήρχε κατά την Ιωνική κυριαρχία θεωρείται δημοκρατία στα πρώτα βήματά της. Η περίοδος αυτή έφτασε στο τέλος της, όταν η Χίος κατακτήθηκε από τους Πέρσες. Η Χίος υποτάχθηκε στην Αχαιμενιδική Αυτοκρατορία (546 π.Χ.). Η Χίος ενώθηκε στην Ιωνική Επανάσταση εναντίον των Περσών (499 π.Χ.), συμμετείχε στην Ναυμαχία της Λάδης με 100 πλοία την μεγαλύτερη ναυτική δύναμη από όλες τις υπόλοιπες πόλεις. Οι Χιώτες συνέχισαν να αμύνονται μόνοι τους εναντίον των Περσών ακόμα και όταν η Σάμος και όλες οι υπόλοιπες πόλεις υποχώρησαν αλλά τελικά αναγκάστηκαν να υποταχθούν στην Περσική κυριαρχία.