కొంతమంది మానవ శాస్త్రవేత్తలు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు టోబా విపత్తు సిద్ధాంతాన్ని ఆమోదించారు. ఇండోనేషియాలోని సుమత్రా ద్వీపంలో 70,000 సంవత్సరాల క్రితం టోబా అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం చెంది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక విపరిణామాలకు కారణమైందని ఈ సిద్ధాంతం చెబుతుంది. ఈ ఘటనలో అనేక మంది మానవులు మరణించడంతో, ఈ నాటి మానవులందరి జన్యు వారసత్వాన్ని ప్రభావితం చేసేంతటి "జనాభా బాటిల్‌నెక్" ఏర్పడింది. అయితే, దీనికి సంబంధించిన జన్యు, పురావస్తు ఆధారాలు ప్రశ్నార్థకంగానే ఉన్నాయి.