Rosyjska klęska w bitwie pod Cuszimą stoczonej 27–28 maja 1905 roku oznaczała katastrofalne osłabienie Floty Bałtyckiej. Po zagładzie II Eskadry Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego na Bałtyku posiadała już tylko 3 pancerniki, 2 krążowniki pancerne i 4 pancernopokładowe. W skład Floty Bałtyckiej wchodziły jeszcze co prawda o wiele liczniejsze siły lekkie, jednak dysproporcja w stosunku do Kaiserliche Marine została poważnie zachwiana. Podczas gdy Imperium Rosyjskie traciło okręty, Cesarstwo Niemieckie uczestniczyło w morskim wyścigu zbrojeń z Wielką Brytanią, cały czas zwiększając swój stan posiadania. Wybudowany pod koniec XIX wieku Kanał Cesarza Wilhelma umożliwiał bezproblemowe przerzucenie całych flot z atlantyckiego na bałtycki teatr działań. Nie tylko jednak liczba okrętów niepokoiła resort marynarki. Słabo funkcjonował wywiad morski, artyleria okrętowa i nadbrzeżna była przestarzała i rzadko działała, brakowało stoczni do odbudowy floty i remontów. Na domiar złego morale marynarzy było wyjątkowo niskie, co też objawiło się w buntach we flocie w latach 1905–1906. W opisanej sytuacji ambicje cesarza co do silnej floty oceanicznej musiały zostać zweryfikowane. W resorcie marynarki wybuchła panika – zakładano, że Kaiserliche Marine w ciągu trzech dni będzie w stanie zniszczyć całą Flotę Bałtycką, po czym wysadzi desant na przedpolach rosyjskiej stolicy. Obawiano się też, że w przypadku wybuchu wojny dołączy do niej Szwecja, która w sprzyjających okolicznościach będzie chciała odzyskać Finlandię, część nieobeznanej politycznie kadry dowódczej spodziewała się również starcia z siłami Royal Navy. Okoliczności te złożyły się na potrzebę przygotowania nowego planu strategiczno-operacyjnego, którego głównym celem będzie obrona Petersburga.