Αφού ο Μπολέσλαφ Γ΄ διαίρεσε την Πολωνία μεταξύ των γιων του στη Διαθήκη του 1138, ο εσωτερικός κατακερματισμός διάβρωσε τις δομές μοναρχίας των Πιάστ τον 12ο και 13ο αιώνα. Το 1180, ο Καζίμιρ Β΄ ο Δίκαιος, ο οποίος ζήτησε την παπική επιβεβαίωση του καθεστώτος του ως ανώτερου δούκα, χορήγησε ασυλίες και πρόσθετα προνόμια στην Πολωνική Εκκλησία στο Συνέδριο της Γουεντσίτσα. Γύρω στο 1220, ο Βιντσέτι Καντουούμπεκ έγραψε το "Chronica seu originale regum et principum Poloniae", μια άλλη σημαντική πηγή για την πρώιμη ιστορία της Πολωνίας. Το 1226, ένας από τους περιφερειακούς δούκες των Πιάστ, ο Κορράδος Α΄ της Μαζοβίας, κάλεσε τους Τεύτονες Ιππότες να τον βοηθήσουν να πολεμήσει τους Βαλτικούς Προύσους ειδωλολάτρες. Το Τευτονικό Τάγμα κατέστρεψε τους Προύσους αλλά κράτησε τα εδάφη τους, που είχε αποτέλεσμα αιώνες πολέμου μεταξύ της Πολωνίας και των Τευτόνων Ιπποτών, και αργότερα μεταξύ της Πολωνίας και του γερμανικού Δουκάτου της Πρωσίας. Η πρώτη μογγολική εισβολή στην Πολωνία ξεκίνησε το 1240 και κορυφώθηκε με την ήττα των Πολωνών και των συμμαχικών χριστιανικών δυνάμεων και το θάνατο του Δούκα του Οίκου Πιαστ-Σιλεσίας, Ερρίκου Β΄ του Ευσεβούς, στη Μάχη της Λεγκνίτσα το 1241. Το 1242, το Βρότσουαφ έγινε ο πρώτος πολωνικός δήμος που ενσωματώθηκε, καθώς η περίοδος κατακερματισμού έφερε οικονομική ανάπτυξη και εξέλιξη των πόλεων. Ιδρύθηκαν νέες πόλεις και στους υπάρχοντες οικισμούς χορηγήθηκε καθεστώς πόλης σύμφωνα με τα Δικαιώματα του Μαγδεβούργου. Το 1264, ο Μπολέσλαφ ο Ευσεβής χορήγησε εβραϊκές ελευθερίες στο Θέσπισμα του Κάλις.