Polonya-Litvanya Birliği'nin nüfusunun Polonya-Litvanya kimliğine dayanan eski Polonya proto-milliyetçiliği çok etnikli ve çok dinliydi, ancak etnik Polonyalılar hala nüfusun çoğunluğunu oluşturuyordu ve Roma Katolikliği hala en baskın din idi. Bölünmelerden kısa süre sonra gelişen milliyetçi ideoloji, başlangıçta her türlü "etnik milliyetçilik" ten azadeydi. Milliyetçilik, Polonya egemen devletinin restorasyonunu arayan romantik bir hareketti. Polonya romantik milliyetçiliği Maurycy Mochnacki tarafından artık sınırlarla değil, geçmişten gelen fikirler, duygular ve düşüncelerle tanımlanan "ulusun özü" olarak tanımlandı. Modern milliyetçiliğin yabancı egemenliği altında doğuşu, 1830 Kasım Ayaklanması ve ardından gelen Milletler Baharı ile aynı zamana denk geldi. Bununla birlikte, Polonyalıların uğradığı yenilgi, Polonya devrimci ruhunu da kırdı. Pek çok entelektüel, mülklerin kaybı, kitlesel yıkımın ve nihayetinde ulusun kaybının sebebi olarak Romantik felsefeyi suçlayarak Herbert Spencer'ın sosyal Darwinizmine döndü. 1860 ve 1890 arasında pozitivizmin ortaya çıkmasıyla Polonya milliyetçiliği elitist bir dava haline geldi. Çünkü bölücü güçler kendilerini Polonya ulusuyla özdeşleştiremedikleri için, ideoloji etnik köken ve din açısından daha kısıtlayıcı hale geldi.