Ο ανήλικος Ουαλεντινιανός ευτύχησε να έχει ως στρατηγό τον Αέτιο ο οποίος κατήγαγε σημαντικές νίκες απέναντι στα βαρβαρικά φύλα με πρώτη τις νίκες επί των Βησιγότθων στη Γαλατία (426, 429 και 436). Το 437 ενήλικος πλέον, παντρεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη τη Λικινία Ευδοξία ανιψιά του Θεοδοσίου, ενώνοντας έτσι τους δύο κλάδους της Θεοδοσιανής δυναστείας. Με την επιστροφή του στη Ρώμη είχε την πλήρη νομιμοποίηση του θρόνου της Δύσης, τα ηνία όμως της αυτοκρατορίας επί της ουσίας τα είχε ο στρατηγός του Αέτιος ο οποίος συνέχισε τη νικηφόρα πορεία του και νίκησε τους Ούννους του Αττίλα στα καταλαυνικά πεδία (πλησίον της σημερινής πόλης Τρουά) στη μάχη που έμεινε στην ιστορία ως Μάχη των Εθνών (451) . Αφορμή για τη μάχη με τους Ούννους ήταν η πρόταση του Αττίλα να παντρευτεί την Ονωρία (ετεροθαλή αδελφή του αυτοκράτορα) και ως προίκα να αποκτήσει ένα σημαντικό μέρος της αυτοκρατορίας. Είχε προηγηθεί επιστολή της ίδια της Ονωρίας μέσω ενός υπηρέτη της (Υάκινθος) ζητώντας από τον Αττίλα να την απαλλάξει από τον ανυπόφορο γάμο της. Φυσικά η απάντηση του Ουαλεντινιανού ήταν αρνητική και ο Αττίλας ξεκίνησε την εισβολή στα ρωμαϊκά εδάφη. Αν και οι νίκες του σημαντικού στρατηγού Αέτιου ενδυνάμωσαν τη θέση της καταρρέουσας αυτοκρατορίας και ενίσχυσαν το κύρος της, δεν αντιστάθμισαν την εξίσου σημαντική απώλεια όλης της Βόρειας Αφρικής από τον Γιζέριχο και τους Βανδάλους (439)