Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców w 1204 roku i utworzeniu na gruzach Bizancjum szeregu państw łacińskich, w tym Cesarstwa Łacińskiego, Grecy podjęli próby odbudowy Cesarstwa Bizantyńskiego. W 1208 roku w Nicei tytuł "basileusa i autokratora Romejów" przyjął Teodor I Laskarys. W 1219 roku uznali go Wenecjanie. Około 1227 roku po koronę cesarską sięgnął również władca Epiru Teodor Angelos przyjmując tytuł "basileusa i autokratora wszystkich Romejów". Cesarstwo Romejów na półwyspie greckim przetrwało do 1242 roku, nicejskie cesarstwo Laskarysów, po odzyskaniu Konstantynopola pod władzą dynastii Paleologów miało przetrwać do 1453 roku. W 1346 po tytuł basileusa Serbów i Romajów sięgnął władca serbski Stefan Urosz IV Duszan, który w wyniku kilku kampanii wojennych pomiędzy 1334 a 1345 rokiem opanował większą część Macedonii i część Tracji, a wobec słabości Cesarstwa Bizantyńskiego wysunął roszczenia do tytułu cesarskiego. Carstwo Serbów i Romajów przestało istnieć ze śmiercią syna Stefana Duszana w 1371 roku, choć pod koniec swego krótkiego istnienia miało dwóch carów w dwóch różnych częściach coraz bardziej rozpadającego się państwa: syna Stefana Duszana, Stefana V Urosza (1355-1371) oraz jego brata Symeona Siniszę (1359-1370).