Τα εδάφη της περιφέρειας Βολγκογκράντ έγιναν θέατρο ενός από τα γνωστότερα πολεμικά γεγονότα όλων των εποχών, της "Μάχης του Στάλινγκραντ" ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία. Η Μάχη, όπως επιγραμματικά αποκαλείται το σύνολο των πολεμικών επιχειρήσεων πεντέμισι μηνών (21 Αυγούστου 1942 - 2 Φεβρουαρίου 1943), έληξε με νίκη του Κόκκινου Στρατού και θεωρείται ως η απαρχή της πτώσης του Άξονα. Δεν ήταν απλά η πρώτη ήττα των χιτλερικών στρατευμάτων, αλλά μία πραγματική πανωλεθρία με τεράστιο υλικό και ψυχολογικό βάρος. Οι εισβολείς είχαν συνολικές απώλειες περίπου 900.000 ανδρών: 400.000 γερμανοί, 200.000 ρουμάνοι, 130.000 ιταλοί, 120.000 ούγγροι στρατιώτες και 50.000 ρώσοι δωσίλογοι έπεσαν νεκροί, τραυματίσθηκαν ή αιχμαλωτίσθηκαν. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που ένας ανώτατος ναζί αξιωματικός (Αρχιστράτηγος Φρίντριχ Φον Πάουλους) παραδιδόταν.