Biden groeide op in Scranton in de staat Pennsylvania en New Castle County in de staat Delaware en studeerde aan de University of Delaware alsvorens een rechtendiploma te behalen aan de Universiteit van Syracuse in 1968. Nadat hij in 1970 werd verkozen tot raadslid in New Castle County werd hij de zesde jongste senator uit de Amerikaanse geschiedenis toen hij voor Delaware werd verkozen in de Senaat in 1972. Hij zetelde lange tijd in de Amerikaanse Senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken en was uiteindelijk ook voorzitter van deze commissie. Hij was een tegenstander van de Golfoorlog van 1990-1991 maar steunde de uitbreiding van de NAVO in Oost-Europa en diens interventie in de Joegoslavische oorlogen in de jaren 1990. Hij steunde een resolutie die toestemming gaf voor de Irakoorlog in 2002 maar verzette zich tegen het uitsturen van meer troepen in 2007. Hij was ook voorzitter van de Amerikaanse Senaatscommissie voor Justitie van 1987 tot 1995 waar hij werkte rond drugsbeleid, criminaliteitspreventie en burgerlijke vrijheden. Hij was een van de geestelijke vaders van de Violent Crime Control and Law Enforcement Act en de Violence Against Women Act en leidde de hoorzittingen van zes rechters in het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten, waaronder de omstreden hoorzittingen van Robert Bork en Clarence Thomas. In 1988 en 2008 was hij zonder succes kandidaat in de Democratische voorverkiezingen voor de presidentsverkiezingen.