Hoewel de exacte ouderdom onbekend is, neemt men aan dat dit het oudste klooster van Griekenland is. Volgens de overlevering zou het in 362 gesticht zijn door twee vrome kluizenaars, Simon en Theodoros, nadat in de bewuste spelonk een wonderbaarlijke Moeder Gods-icoon zou zijn gevonden door een herderinnetje, Euphrosyne, wier naam door de icoon werd gefluisterd. De icoon zou het werk zijn van de evangelist Lucas en heeft naar verluidt wonderen verricht. Om die reden is het een drukbezocht bedevaartsoord. Net als de Agia Lavra speelde het een belangrijke rol in de opstand tegen de Turken, en werd belegerd door de soldaten van Ibrahim Pasja.