In het jaar 1101 gaf Vladimir Monomach opdracht een eerste stenen kerk te bouwen. De bouwwerkzaamheden zouden enkele decennia in beslag nemen. De grote kerk werd in 1150 tijdens het bewind van Prins Rostislav gewijd. De volgende 500 jaar zou de kerk verschillende belegeringen en branden doorstaan, waaronder die van 1609-1611 toen de Polen Smolensk bestormden tijdens de Russisch-Poolse Oorlog (1605-1618). Op 3 juni 1611 brandde de kerk gedeeltelijk af nadat de verdedigers van de stad zich in de kerk verschansten en zich weigerden over te geven aan de Polen. Bij de overgave van de stad werd overeengekomen dat de kathedraal een Russisch-orthodoxe kathedraal zou blijven, echter Prins Leon Sapieha stemde in met een verzoek van de Poolse bisschop Leo Rzewuski om de kathedraal over te dragen aan de Rooms-Katholieke Kerk. Rusland zou echter Smolensk heroveren en in het vredesverdrag van 1667 werd toewijzing van de stad aan Rusland bevestigd. Prins Repnin werd belast met de inspectie van de kathedraal en een rapport op te maken van de schade aan het gebouw. De schade was echter dermate groot, dat besloten werd tot sloop van de kathedraal in 1674.