Pierwszy teleskop na szczycie Mauna Kea powstał za sprawą planetologa Gerarda Kuipera w 1964 roku. Kuiper przybył na Hawaje w latach 60. XX w. w poszukiwaniu lokalizacji umożliwiającej obserwacje w podczerwieni. Obserwacje tego typu interesowały Kuipera, ponieważ planety emitują duże ilości promieniowania podczerwonego. Promieniowanie to jest pochłaniane przez parę wodną zawartą w atmosferze ziemskiej, dlatego miejsce do prowadzenia obserwacji w podczerwieni musi znajdować się powyżej warstw atmosfery zawierających większość atmosferycznej pary wodnej. Kuiper rozpoczął więc poszukiwania w wysokich górach Kalifornii, Nowego Meksyku i Chile. Wkrótce przybył także na Hawaje, gdzie uruchamiano właśnie pierwsze obserwatoria solarne. Na Hawaje przyleciał także asystent Kuipera, konstruktor teleskopów Alika Herring. Skonstruowane przez niego wysokiej jakości teleskopy posłużyły do przeprowadzenia testów seeingu. Testy na Maui, na szczycie Haleakalā okazały się obiecujące, ale wierzchołek był zbyt nisko względem warstwy inwersyjnej, co powodowało częste występowanie zachmurzenia. W 1963 roku urzędnik Mitsuo Akiyama z Hilo zaprosił Kuipera na Big Island, aby ten podczas kolejnej wizyty na Hawajach rozważył szczyt Mauna Kea jako lokalizację dla obserwatorium. Władze Hilo liczyły na to, że inwestycje w powstanie obserwatorium pomogą miastu podnieść się z kryzysu ekonomicznego spowodowanego katastrofalnym uderzeniem fal tsunami po trzęsieniu ziemi w 1960 roku.