Wolne Miasto Gdańsk było etnicznie zdominowane przez Niemców, Polacy według różnych danych stanowili od 3 do 15 procent ludności miasta-państwa. Po dojściu narodowych socjalistów do władzy w 1933 roku, NSDAP zyskała istotny wpływ na Senat Wolnego Miasta Gdańska, który zaczął coraz bardziej ograniczać gwarantowane Polsce przez Ligę Narodów uprawnienia. Skutkiem tego było nasilenie antypolskich prowokacji, likwidacja opozycyjnych wobec NSDAP partii politycznych i represje wymierzone w gdańskich Żydów. W 1938 władzę w Wolnym Mieście Gdańsku faktycznie przejęła NSDAP, co nasiliło hitleryzację tego miasta, forsowaną przez czołowych działaczy narodowosocjalistycznych, m.in. Alberta Forstera. Otwarcie organizowano hitlerowskie bojówki paramilitarne (SA) i je szkolono. 23 sierpnia 1939 roku gdański Senat wydał dekret o mianowaniu Forstera „głową państwa” ("Staatsoberhaupt"), co stanowiło jawne pogwałcenie konstytucji II WMG. W 1939 roku, po ostrzelaniu polskiej placówki wojskowej na Westerplatte przez pancernik „Schleswig-Holstein” polską pocztę zaatakował oddział Policji Wolnego Miasta Gdańska pod dowództwem Polezeiobersta (pułkownika policji) Williego Bethke wspomagany przez jednostki SS. Gdańska straż przybrzeżna wspomagała również niemieckie wojska atakujące obrońców Westerplatte.