Door de alsmaar uitbreidende macht van de Normandiërs in Zuid-Italië zag paus Leo IX zich genoodzaakt om een heilige oorlog af te roepen tegen de Normandiërs. De paus gaf zelf leiding aan zijn leger op 17 juni 1053 in de Slag bij Civitate en leed een zware nederlaag tegen Humfried van Hauteville. Leo IX werd gevangen genomen, maar na negen maanden werd hij weer vrijgelaten nadat de paus hun veroveringen had erkend en de excommunicatie had opgeheven.