آرتافرنه یکم (به : , به زبان مادی "رتافرنه")، زندگانی ۴۹۲–۵۱۳ پیش از میلاد، فرزند ویشتاسپ برادر داریوش یکم شاهنشاه هخامنشی، ساتراپ ساتراپی لیدیه به مرکزیت سارد و یک فرمانده پارسی بود. او همچنین پدر آرتافرنه دوم یکی از فرماندهان نیروهای هخامنشی در لشکرکشی به دولت‌شهرهای یونانی بود. وی در جایگاه خود با یونانی‌ها تماس‌های زیادی برقرار کرد و نقش مهمی در سرکوب شورش ایونیان داشت.