Gwijde van Dampierre was met zijn halfbroers Jan en Boudewijn van Avesnes verwikkeld in de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog. In juli 1246 werd Willem II van Vlaanderen door een scheidsrechterlijke uitspraak van Lodewijk IX van Frankrijk en bisschop Odo van Tusculum, "de jure" erkend als erfgerechtigde in Vlaanderen, terwijl Henegouwen werd toegewezen aan Jan van Avesnes, de oudste zoon uit Margaretha van Constantinopel's eerste huwelijk. Willem overleed echter op 5 mei 1251 aan zijn verwondingen opgelopen tijdens een steekspel te Trazegnies. Zijn jongere broer, Gwijde van Dampierre, tweede zoon van de regerende gravin Margaretha van Constantinopel, werd daardoor erfgerechtigde op de troon in Vlaanderen. In 1248 nam Lodewijk IX van Frankrijk echter deel aan de Zevende kruistocht waarvan hij pas terugkeerde in 1254. Jan van Avesnes begreep ondertussen dat zijn moeder Henegouwen niet aan hem zou afstaan en kwam in opstand tegen haar. Hij vond een bondgenoot in graaf Willem II van Holland met wiens zuster Aleid van Holland hij trouwde.