Zgodnie ustaleniami w strefie wpływów ZSRR miały się znaleźć: Albania, Bułgaria, Czechosłowacja, Mongolia, Polska, Węgry, Jugosławia i wschodnia część Niemiec. W latach powojennych Józef Stalin wzmacniał rosyjski nacjonalizm i antysemityzm. Zaostrzenie polityki wewnętrznej oraz walka o wpływy polityczne z państwami Zachodu spowodowały rozpoczęcie zimnej wojny, która spowodowała podział świata na demokratyczny zachód i socjalistyczny wschód. W 1949 utworzono Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej, a w 1955 Układ Warszawski. 5 marca 1953 zmarł Józef Stalin. W listopadzie następcą Stalina na stanowisku I sekretarza KPZR został Nikita Chruszczow. W 1955 premierem ZSRR został Nikołaj Bułganin. W następnym roku Nikita Chruszczow na XX Zjeździe KPZR potępił zbrodnie dokonane pod rządami Józefa Stalina. W tym samym roku doszło do pierwszej próby wyzwolenia się ze strefy wpływów ZSRR przez Węgry, która to próba zakończyła się interwencją Armii Czerwonej. W 1958 następcą Bułganina został Nikita Chruszczow. Likwidacji uległa dyktatura indywidualna i została zastąpiona władzą nomenklatury partyjnej.