Żadne z imperiów nie miało czasu na odbudowę, gdyż w ciągu kilku lat spadł na nie atak Arabów (niedawno zjednoczonych przez islam), porównywalny „do ludzkiego tsunami”. Zapewne ekspansję islamską ułatwił niepotrzebnie przedłużony konflikt bizantyńsko-perski. Imperium Sasanidów szybko uległo arabskim atakom i zostało całkowicie zniszczone. Podczas wojnen arabsko-bizantyńskich wyczerpane wojną Bizancjum ponownie utraciło prowincje Syrii, Palestyny, Armenii, Egiptu, a nawet Cyrenajki i Kartaginy. Jego obszar został zredukowany do ziem dawnej Tracji, Anatolii, Cypru, Krety, Sycylii, wybrzeży Grecji i Egzarchatu Rawenny. W przeciwieństwie do Persji Imperium Rzymskie (w formie Bizancjum) przetrwało arabski atak, utrzymując swoje pozostałe terytoria i stanowczo odpierając dwa oblężenia swojej stolicy w latach 674–678 oraz 717–718.