Ở nước Nga trước Cách mạng Bôn-sê-vích (năm 1917) thì thuật ngữ "intelligentsiya" (trí thức) nói về tầng lớp xã hội những người có học thức với nền tảng vốn văn hóa (nhà trường, giáo dục, khai sáng) giúp họ gánh vác sứ mệnh lãnh đạo chính trị một cách thiết thực. Trên thực tế, địa vị và trách nhiệm xã hội của giới trí thức rất đa dạng tùy theo từng xã hội. Ở Đông Âu, những người trí thức bị tước đoạt mất ảnh hưởng chính trị lẫn con đường tiến tới đòn bẩy phát triển kinh tế một cách hiệu quả; giới trí thức bị cho là không hữu dụng đối với xã hội. Trái lại, ở Tây Âu, đặc biệt là Đức và Anh Quốc thì tầng lớp "Bildungsbürgertum" (tư sản có văn hóa) và "giới chuyên môn" (professions) của Anh được định rõ vai trò là những trí thức quần chúng trong xã hội.