Sułtan nie był w stanie stłumić rebelii w Egipcie i Syrii, ponieważ w tym samym czasie prowadził wojnę z Rosją. Osmanowie przyglądali się z niepokojem poczynaniom Rosjan w Rzeczypospolitej Obojga Narodów i kiedy ich oddziały przekroczyły granicę imperium w pościgu za konfederatami barskimi we wrześniu 1768 wypowiedziano Rosji wojnę. Szybko jednak okazało się, że Osmanowie, którzy nie brali udziału w żadnej europejskiej wojnie od roku 1739, przeliczyli się z siłami. W międzyczasie bowiem w trakcie wojny siedmioletniej doszło do kolejnych militarnych innowacji, takich jak mobilna siła ognia szybko strzelających regimentów oraz lekkiej artylerii czy użycie bagnetu do odpierania ataków kawalerii, które ze straszliwym dla nich skutkiem miał zastosować przeciwko Osmanom weteran tego konfliktu, feldmarszałek Piotr Rumiancew. W 1770 40-tysięczna armia rosyjska zadała druzgocącą klęskę liczącym ponad 100 tys. żołnierzy siłom osmańskim pod Kagułem. Podobnie katastrofalny przebieg miała dla Osmanów wojna na morzu, gdzie w tym samym roku ich flota została zniszczona pod Çeşme nieopodal Izmiru. Pod koniec wojny Rosjanie dotarli na tereny na południe od Dunaju, zagrażając samemu Stambułowi. Zgodnie z kończącym wojnę traktatem w Küczük Kajnardży Rosjanie uzyskali szereg portów nad Morzem Czarnym oraz Kabardię, zaś Chanat Krymski stawał się niepodległy. Rosyjscy kupcy uzyskali także prawo do swobodnej żeglugi po Morzu Czarnym i Śródziemnym. Ponadto Osmanowie mieli zapłacić Rosji ogromne odszkodowanie wojenne w wysokości 4,5 mln rubli.