Syn i następca Gustawa I, Eryk XIV (1560–1568), na politykę zewnętrzną położył większy nacisk niż ojciec. Duńskie próby dalszego rozszerzania władztwa na Bałtyku zostały zatrzymane poprzez zajęcie Rewla przez Szwecję w 1561 roku. Rywalizacja z Danią doprowadziła w 1563 roku do wybuchu wojny, nazwanej siedmioletnią wojną północną (1563–1570), której główną przyczyną była walka o panowanie na Bałtyku. Dla Szwecji konflikt ten był próbą rozszerzenia pola manewru na południowy Bałtyk oraz na Sund i Morze Północne. Lubeka związana była w tym czasie sojuszem z Danią.