Po śmierci prezydenta Franjo Tuđmana (1991-1999), urząd objął Stjepan Mesić. W 2000 przebudowie uległa scena polityczna Chorwacji, główną siłą zostali socjaldemokraci. Premierem został Ivica Račan. Na skutek wyborów z 2003 socjaldemokraci utracili władzę na rzecz opozycyjnej Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej, co doprowadziło do powstania nowego rządu HDZ, z premierem Ivo Sanaderem. Podczas wyborów prezydenckich, które odbyły się 16 stycznia 2005, Mesić został wybrany na drugą kadencję. Mesić konsekwentnie realizował politykę zbliżenia z Unią Europejską, mając na celu przystąpienie Chorwacji do UE w możliwie najbliższej perspektywie.