پیروز نهاوندی یا فیروز که با لقب ابولؤلؤ و باباشجاع الدین نیز شناخته می‌شود، یک سرباز ایرانی در دوران ساسانیان بود که در نبرد قادسیه (یا نهاوند) در سال ۶۳۶ میلادی هنگامی که ساسانیان توسط سپاهیان عرب مسلمان به رهبری عمر بن خطاب در ساحل غربی رود فرات شکست خوردند، اسیر شد. پس از اینکه او را به عنوان برده به عربستان آوردند، او توانست عمر را در سال ۲۳ هجری قمری (۶۴۵_۶۴۴ م) ترور کند. گزارش شده است که نهاوندی در کنار حرفه خود به عنوان سرباز، آهنگر، نجار و در طراحی "آسیاب بادی" نیز متخصص بوده‌است. نام او نشان می‌دهد که وی اصالتاً اهل شهر باستانی نهاوند، ایران است. پیروز نهاوندی قاتل عمر بن خطاب است. وی که بعد از کشتن عمر گریخت. به تلافی قتل عمر، عبیدالله پسر عمر، دو ایرانی دیگر به نام‌های هرمزان و جفینه را به ظن دست داشتن در ترور کشت.