Als soldaat in het Rode Leger nam Heinz Kessler in april–mei 1945 deel aan de gevechten in de Slag om Berlijn. Na zijn terugkeer in zijn vaderland werd Kessler lid van de KPD en toen deze partij opging in de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED) van de SED. In 1946 was Kessler mede-oprichter van de Freie Deutsche Jugend. In hetzelfde jaar werd hij lid van het Centrale Comité van de SED.