Na de Engelse Burgeroorlog (1642-1651) werd Engeland in de periode van het Protectoraat, tot 1660, bestuurd door de streng-puriteinse heerser Oliver Cromwell en diens zoon Richard, die als een zwak figuur gold en na minder dan een jaar werd afgezet. Cromwell, die na zijn dood als usurpator zou worden afgeschilderd, had een spartaanse smaak. Op muziek na was hij tegen de meeste kunsten gekant: theater werd verboden, literatuur moest in de eerste plaats sober en godsvruchtig zijn. De meeste sporten en het vieren van Kerstmis werden officieel afgeschaft; op het schenden van de zondagsrust en op vloeken stonden draconische straffen. Cromwells legertroepen zongen psalmen op het slagveld. Desalniettemin kon Cromwells entourage niet de indruk van zich afwerpen dat zij langzamerhand op een koninklijk hof begon te lijken: evenals de Stuart-vorsten onderhield Cromwell ambassades in het buitenland, hij had portretschilders en organiseerde af en toe een concert of een bal. De Eerste Engels-Nederlandse Oorlog werd onder Cromwells verantwoordelijkheid uitgevochten. Hij overwoog zelf de koningstitel te aanvaarden, maar besloot uiteindelijk dat dit een verkeerd signaal zou zijn en noemde zichzelf "Lord Protector of the Commonwealth". Met de Covenanters in Schotland, die er vergelijkbare religieuze ideeën op nahielden, onderhield hij vriendschappelijke betrekkingen. Cromwell veroverde in 1653 het katholieke Ierland daarentegen met bruut geweld. Tijdens zijn begrafenisceremonie werd een kroon op zijn hoofd geplaatst. Cromwells zoon Richard was uit ander hout gesneden dan zijn militaristische vader. Hij werd door de "Council of State" opzijgeschoven; zijn regering duurde ongeveer zeven maanden. Na zijn afzetting reisde hij door Europa, alvorens naar Engeland terug te keren en in obscuriteit zijn oude dag te slijten. Naar de regering van Richard Cromwell verwijst de Engelse uitdrukking ‘in the reign of Queen Dick’, die men als "op sint-juttemis" kan vertalen.