Rankiem pierwszego dnia bitwy (1 lipca 1863 roku) Burns wziął swój skałkowy muszkiet i róg z prochem, po czym udał się tam, gdzie toczyła się walka. Po drodze spotkał rannego żołnierza Armii Unii i zapytał, czy mógłby użyć jego nowocześniejszej broni; żołnierz wyraził zgodę, więc Burns ruszył dalej z karabinem w ręku i pociskami w kieszeniach. Gdy natrafił na majora Thomasa Chamberlina ze 150 Regimentu Piechoty z Pensylwanii Burns zapytał, czy może walczyć w szeregach tego regimentu (Chamberlin później opisał ubiór Burnsa jako składający się z „czarnych spodni i surduta z mosiężnymi, błyszczącymi guzikami, jaki mógł być ozdobą dżentelmena z przeszłości i równie starego, jedwabnego – dziś już wyblakłego – kapelusza”). Mający wątpliwości Chamberlin odesłał go do dowódcy regimentu, pułkownika Langhorne’a Wistera, który posłał Burnsa do lasu koło farmy McPhersona, gdzie „starzec” znajdzie ochronę przed słońcem i kulami wroga.