Mazepa đóng một vai trò quan trọng trong Trận Poltava (1709), và sau khi biết rằng Sa hoàng Pyotr I có ý định phế truất ông khỏi quyền Hetman (lãnh đạo quân sự) của Zaporizhian Host (một nhà nước Cossack) và thay thế ông bằng Alexander Menshikov, ông đã đào ngũ và chạy sang phía Vua Charles XII của Thụy Điển. Hậu quả chính trị và cách giải thích của việc đào ngũ này đã được ghi nhận trong lịch sử quốc gia của cả Nga và Ukraina.