Τα Ξανθόγεια βρίσκονται βορειοανατολικά της λίμνης Βεγορίτιδας σε απόσταση 23 χλμ. Δ. από την Έδεσσα. Πρόκειται για οικισμό ο οποίος μετά την δεκαετία του 1950 άρχισε να εγκαταλείπεται σταδιακά από τους κατοίκους του που μετακινήθηκαν κυρίως στα γειτονικά Νέα Ξανθόγεια. Τα εναπομείναντα σπίτια του χωριού ακολουθούν την τυπική μακεδονική αρχιτεκτονική της αγροτικής υπαίθρου και χαρακτηριστικό είναι το λιθόκτιστο κωδωνοστάσιο της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου (1884). Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παραδοσιακά λιθόστρωτα, οι πέτρινες βρύσες με τρεχούμενα νερά και αρκετά σημεία που έχουν θέα προς το όρος Βόρας (Καϊμάκτσαλάν) ή την λίμνη Βεγορίτιδα. Είναι ο τόπος καταγωγής της Σλαβομακεδόνισσας αντάρτισσας της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου Ειρήνης Γκίνη (Μίρκα Γκίνοβα).