Het schip werd in 1856 gebouwd in New Albany onder de naam "New Era". Begin 1862 werd het bepantserd en omgedoopt tot de "USS Essex". De "Essex" woog 1000 ton en was vernoemd naar Essex County in Massachusetts. Op 6 februari 1862 nam de "Essex" deel aan de Slag om Fort Henry en werd daarbij zwaar beschadigd door vijandelijk kanonvuur. Daarna werd de "Essex" vergroot, verbreed en compleet opnieuw uitgerust met krachtigere motoren en nieuwe bepantsering. Hierdoor veranderde zijn uiterlijk totaal. Na deze verbeteringen nam het schip tijdens de zomermaanden van 1862 deel aan operaties nabij het belegerde Vicksburg (Mississippi), waar het onder meer strijd leverde met de "CSS Arkansas". Later kwam de "Essex" onder andere nog in actie bij Baton Rouge en Port Hudson (Louisiana). Het schip werd uit de vaart genomen in juli 1865 en enkele maanden later verkocht.