Gertrude van Saksen (18 april 1115 - 18 april 1143) was het enige kind van Keizer Lotharius III en van Richenza van Northeim. Zij trouwde (29 mei 1127, op de locatie van de Slag op het Lechveld) met Hendrik de Trotse, hertog van Beieren en leider van de Welfen. Hendrik en Gertrude kregen één kind: Hendrik de Leeuw die alleen al door zijn erfenis een van de belangrijkste edelen in Duitsland zou worden. Na de dood van Hendrik (1139) was haar zoon nog minderjarig. Richenza speelde een belangrijke rol in de behartiging van Hendriks belangen. Een van de belangrijke twistpunten was de hertogstitel van Beieren. In 1142 werd een compromis bereikt waardoor Gertrude met de toenmalige hertog van Beieren trouwde: Hendrik II van Oostenrijk (1 mei 1142). Hun erfgenaam zou dan Beieren erven maar Hendrik en Gertrude kregen alleen een dochter Richardis (1143) en Gertrude overleed aan de gevolgen van de bevalling. Hendrik de Leeuw zou daardoor aanspraak blijven maken op Beieren en het hertogdom uiteindelijk ook verwerven. Gertrude werd begraven in Klosterneuburg.