Mogelijk was de macht van het Perzische rijk aanleiding tot consolidatie in omringende landen. Philippus II van Macedonië wist in 338 v.Chr. vrijwel geheel Griekenland te onderwerpen, met uitzondering van Sparta. Het jaar daarop verklaarde hij de oorlog aan het Perzische rijk, maar hij werd vermoord voordat hij dit tot uitvoer kon brengen. Zijn zoon Alexander de Grote viel echter in 334 v.Chr. Anatolië binnen. Hij wist de Perzische vloot onschadelijk te maken door de verovering van Tyrus en Gaza. Deze laatste maakte de weg vrij naar Egypte dat zich vlot overgaf. Darius III bood felle weerstand tijdens onder meer de Slag bij Issos in 333 v.Chr. en de Slag bij Gaugamela in 331 v.Chr., maar moest uiteindelijk het onderspit delven. Zoals de Perzische koningen hun legitimiteit ontleenden aan hun voorgangers, deed Alexander dit door Darius III een ceremoniële begrafenis te geven in Persepolis.