In juli 1302 hadden de Vlamingen op het "Groeningheslagveld" nabij Kortrijk de Franse milities van Filips de Schone verslagen. Aangemoedigd door dit succes besloten zij om enkele oude rekeningen te vereffenen met Henegouwen-Zeeland-Holland. Vlaamse troepen, met de ballingen, die naar hun bezittingen wensten terug te keren, trokken noordwaarts, waar zij de Zeeuwse eilanden trachtten te veroveren. De ballingen waren betrokken bij de samenzwering, die tot doel had graaf Floris V te ontvoeren en op diens dood uitliep. Het Beleg van Zierikzee leverde uiteindelijk in 1304 een Hollands-Franse overwinning op in de Slag bij Zierikzee. Inmiddels waren de Vlaamse troepen evenwel al Holland en Utrecht binnengetrokken, waar ze stad na stad veroverden. Jan van Renesse keerde met achthonderd Zeeuwen terug in Gouda, Jan van Amstel in Amsterdam, Herman VI van Woerden en Arnoud II van Benschop in Utrecht en Gijsbrecht van Amstel in IJsselstein. De Vlaamse opmars stokte bij Haarlem en de Vlaamse troepen verlieten plotseling het gebied benoorden de rivieren. Jan van Renesse, Arend van Benschop en Jan II van der Lede verdronken op 16 augustus 1304 in de Lek, nadat ze de stad Utrecht waren uitgezet en naar Brabant wilden uitwijken. Dat de Vlaamse troepen Holland en Utrecht hebben verlaten, staat vast, maar de aanleiding hiervoor is onbekend. Tot in de twintigste eeuw is geloofd dat de Vlaamse nederlaag bij Manpad hier de oorzaak van was geweest.