In 1981 vestigde Cruz, als achttienjarige, met zijn tijd van 1.44,3 een wereldjeugdrecord, ook al had Jim Ryun eerder in 1966 diezelfde tijd al gelopen; toen werden wereldjeugdrecords echter nog niet apart geregistreerd. Cruz verdiende met deze prestatie een studiebeurs aan de Universiteit van Oregon in 1983. Dit leidde onmiddellijk tot succes, want nog in datzelfde jaar veroverde hij de NCAA-titel op de 800 m. Hij nam dat jaar bovendien deel aan de allereerste wereldkampioenschappen, die van Helsinki, waar hij op de 800 m achter Willi Wülbeck (eerste in 1.43,65) en Rob Druppers (tweede in 1.44,20) het brons veroverde in 1.44,27.