Osiedle założyli Krzyżacy w roku 1255, na miejscu pruskiej osady "Tuwangste". Zamek królewiecki stał się w 1312 roku rezydencją wielkiego marszałka zakonu. W 1300 roku zamkowe osiedle wokół młyna podniesiono do rangi miasta ("Nova Civitas"). W 1454 roku 56 miast i stany pruskie wypowiedziały posłuszeństwo Krzyżakom. Kazimierz IV Jagiellończyk utworzył województwo królewieckie i włączył je do Polski. Podczas wojny trzynastoletniej Królewiec stał się siedzibą wielkiego mistrza krzyżackiego. Od II pokoju toruńskiego, miasto było stolicą Prus Zakonnych, zależnych od Korony Królestwa Polskiego(1466–1525). Po sekularyzacji zakonu i hołdzie pruskim (1525) stało się stolicą Prus Książęcych (lenno króla polskiego). W kolejnych latach Prusy Książęce przeszły pod panowanie elektorów brandenburskich (w 1657 roku uniezależniły się od I Rzeczypospolitej).