Zapoczątkowana Deklaracją Niepodległości Stanów Zjednoczonych od Wielkiej Brytanii oraz wyzwalaniem się w ciągu XIX wieku państw Ameryki Południowej spod panowania Hiszpanii i Portugalii. Po I wojnie światowej procedurę prowadzącą do usamodzielnienia się niektórych byłych tureckich i niemieckich obszarów zależnych w Afryce i na Bliskim Wschodzie przewidywał Pakt Ligi Narodów w ramach systemu mandatowego. Najczęściej jednak przyjmuje się, że proces dekolonizacji dotyczy wydarzeń po zakończeniu II wojny światowej.