Po przegranej Karola XII, którego Mazepa był sojusznikiem, z Piotrem Wielkim pod Połtawą, car rozpoczął likwidację ostatnich objawów kozackiej autonomii. Samo używanie nazwy "Ukraina" zostało przez niego zakazane, do języka wprowadzono pojęcie "Małorosja" (ukr. Малоросія), które zresztą istnieje w języku rosyjskim do dziś, będąc określeniem terenów Ukrainy tamtych czasów. Zamiast urzędu hetmana kozackiego stworzył on w 1722 roku Kolegium Małorosyjskie, które nie miało w swoim składzie żadnych Kozaków. Celem tego organu władzy było „ukorzyć ich ojcowiznę” (ukr. привести їх батьківщину до покори, według słów hrabiego Tołstoja, doradcy Piotra Wielkiego).