Schutterijen of burgermilities bestonden in Maastricht al sinds de middeleeuwen. Ze werden beschouwd als gilden en de leden moesten een eed afleggen. Hun hoofdtaak was het meehelpen bij de verdediging van de stad en het handhaven van de orde, bijvoorbeeld bij grote evenementen als de Heiligdomsvaart. Van enkele zijn de namen bekend: de handboogschutters van Sint-Sebastianus en van Sint-Hilarius, de voetboogschutters van Sint-Anthonis en van Sint-Joris, en de busschutters, waarvan geen patroonheilige bekend is. Deze laatsten oefende op de Busschuttenhof aan de Boschstraat, het later Sphinxterrein. In Wyck was de schutterij genoemd naar de parochieheilige, Sint-Maarten. Na de inname van de stad door Parma in 1579 werden de schutterijen opgeheven. In 1592 was er sprake van heroprichting, maar dat is er waarschijnlijk niet van gekomen. In 1637, kort na het mislukte beleg door De Moncada, richtte stadscommandant Goldstein een schutterij van protestantse vrijwilligers op.