W odpowiedzi na powyższe Lenin zorganizował tzw. „lewicę zimmerwaldzką”, która podczas konferencji w Zimmerwaldzie w 1915 roku opowiedziała się przeciwko "imperialistycznej wojnie". Opublikował także pamflet pt. "Socjalizm i wojna", w którym nazwał wszystkich socjalistów współpracujących z wojennymi rządami „socjal–szowinistami” (socjalistami słów, ale szowinistami czynów). Równocześnie napiętnował także centrum Międzynarodówki, które pomimo sprzeciwu wobec wojny bało się złamać dyscyplinę partyjną i zagłosować przeciwko angażowaniu się w konflikt zbrojny.