Het embargo werd ingesteld naar aanleiding van verscheidene schendingen van de neutraliteit van de Verenigde Staten daar in de marge van de Coalitieoorlogen tegen de Franse keizer Napoleon Bonaparte meerdere Amerikaanse handelsschepen werden aangevallen door Europese marineschepen. Vooral de Britse Royal Navy dwong duizenden Brits-Amerikaanse zeelieden om te dienen op Britse oorlogsschepen. Volgens het Britse recht waren Amerikanen immers nog steeds onderdanen van de Kroon indien ze waren geboren voor de Amerikaanse onafhankelijkheid, met andere woorden indien ze waren geboren in de Britse Dertien koloniën. De Chesapeake-Leopard-affaire, een militair incident tussen Britse en Amerikaanse oorlogsschepen, werd in de VS opgevat als een duidelijk en ernstig geval van de schending van de Amerikaanse neutraliteit door een Europese grootmacht. De Britten en de Fransen, vijanden van elkaar in de Coalitieoorlogen, beschouwden de occasionele plundering van Amerikaanse handelsschepen dan weer als een noodzakelijk kwaad om te oorlog te kunnen winnen. De plunderingen van Amerikaanse handelsschepen en de impliciete steun door de Britten en Fransen van deze plunderingen werden in de VS door sommigen zelfs aangehaald ter rechtvaardiging van een eventuele Amerikaanse oorlogsverklaring.