Hastati (łac. włócznicy, l.poj. "hastatus") – w rzymskim legionie republikańskim legioniści walczący w pierwszej linii manipułów. Uzbrojeni podobnie jak "principes" w dwa oszczepy ("pila") oraz krótkie obosieczne miecze (gladius). Za uzbrojenie ochronne służyła im tarcza "scutum", hełm typu "montefortino", metalowy napierśnik ("phylax") i rzadziej nagolennice ( żołnierze stosowali tylko jeden nagolennik, wyłącznie na lewej nodze ). Byli zdecydowanie lżej uzbrojeni od "principes" i "triarii" na co wskazuje opis z bitwy pod Zamą. Razem z "velites" stanowili najmłodszą i najmniej doświadczoną grupę w legionie. Rekrutowano ich spośród mężczyzn w wieku 17-24 lat, których było stać na uzbrojenie "hastatusa". W I w. przed Chrystusem, gdy uzbrojenie legionistów zostało ujednolicone, nazwa "hastati" stała się nazwą formalną.