Niekorzystna sytuacja międzypaństwowa, w jakiej znalazła się Unia Jagiellońska w następstwie porażki wyprawy bukowińskiej w 1497 roku oraz klęski w bitwie nad Wiedroszą 14 lipca 1500 roku, skutkowała zagrożeniem przez Wielkie Księstwo Moskiewskie, Chanat Krymski i Mołdawię całej granicy wschodniej i południowo-wschodniej. Efektem zaniedbań poprzednich lat były kolejne klęski w wojnach z Moskwą oraz niszczące najazdy Tatarów i Mołdawian, pogłębiające w pierwszej połowie XVI wieku słabość militarną Unii. Jednocześnie potencjalne możliwości militarne pospolitego ruszenia ulegały dalszemu obniżeniu wraz z zanikiem stanowiących zaplecze służby wojskowej dziedzicznych sołtysów, a nieustanne zagrożenie granicy wschodniej i południowo-wschodniej wzmacniało pozycje polityczne zobowiązanych do organizacji obrony magnatów Wołynia, Podola i Kresów. W zakresie organizacji obrony wyróżnili się w szczególności kniaź Michał Gliński, książę Konstanty Ostrogski oraz hetman Mikołaj Firlej. Zagrożenie ze strony Chanatu Krymskiego wzrosło po klęsce wojsk litewskich pod Wiśniowcem 23 sierpnia 1494 roku, w reakcji na co wielki książę Aleksander rozpoczął modernizację fortyfikacji Wilna.