Byzantium beschermde als enige stabiele en langdurige staat in Europa gedurende de middeleeuwen West-Europa voor de verwoestingen die door de strijdmachten uit het oosten werden aangericht. Het Byzantijnse Rijk schermde de rest van Europa af terwijl het zelf constant werd aangevallen door Perzen, Arabieren, Seltsjoeken en de Ottomanen. De Byzantijns-Arabische oorlogen worden bijvoorbeeld door sommige historici gezien als een belangrijke factor voor de opkomst van Karel de Grote en een grote stimulans voor het feodalisme en de economie van West-Europa. Ook bewaarde de Byzantijnen de kennis uit de oudheid waardoor deze doorgegeven kon worden, waarmee het Byzantijnse Rijk een belangrijke pijler was voor de Renaissance. Maar de invloed was niet alleen groot op Europa, maar ook op het Midden-Oosten. Zo namen de Arabieren het gebruik van koepels over en gebruikten ze in hun moskeeën. De oudste islamitische bouwwerken zoals de grote moskee van Damascus en de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem zijn onmiskenbaar Byzantijns van stijl omdat de jonge islamitische rijken toen veelal de hulp van Byzantijnse architecten en bouwvakkers zochten voor monumentale bouwwerken. In de hele verdere middeleeuwen waren veel architecten, kunstenaars, artsen en geleerden aan Islamitische hoven van Byzantijnse afkomst. De latere Ottomanen namen zelfs vrijwel de gehele staatsorganisatie over.