Podczas II wojny światowej od września 1939, zgodnie z zapisami paktu Ribbentrop-Mołotow oraz traktatu o granicach i przyjaźni, ustanowiono linię demarkacyjną oddzielającą granicę wpływów pomiędzy II Rzeszą a ZSRR m.in. na rzece San. Od 1940 Na odcinku tzw. Linii Mołotowa wzdłuż rzeki San (Przemyski Rejon Umocniony) siły radzieckie budowały bunkry. Po ataku Niemiec na ZSRR z 22 czerwca 1941 w bunkrach usytuowanych na linii Olchowce-Bykowce-Załuż wzdłuż Sanu bronili się radzieccy żołnierze 93 oddziału pogranicznego pod dowództwem pułkownika W. Abyzowa. Jeden z punktów strategicznych obrony funkcjonował w Załużu (określany jako Samodzielny Punkt Oporu Załuż). Liczył on 15 lub 17 schronów bojowych. Tamtejszy bunkier X istniał na stoku góry orientacyjnie w odległości 100 m od ówczesnego przystanka kolejowego. Zgodnie z radziecką nomenklaturą był to stały punkt ogniowy (DOT) typu półkaponiera obrony przeciwpancernej (OPPK). W bunkrze przebywała załoga żołnierzy w liczbie 16, ich dowódca, jego żona Julia i pięcioro dzieci oraz nauczycielka (guwernantka, względnie niania) i sanitariusz (bądź sanitariuszka). Rodzina dowódcy przybyła do niego uprzednio w wakacyjne odwiedziny z Gruzji.