Στην αρχαιότητα ο κόλπος δεν ήταν γνωστός ως Πατραϊκός αλλά θεωρούνταν συνέχεια του Κρισσαίου και ύστερα του Κορινθιακού και μάλιστα πρόκολπος του δεύτερου. Κατά τον Στράβωνα ο Κορινθιακός ξεκινούσε από τις εκβολές του ποταμού Εύηνου και από τον Άραξο στα ανατολικά και έφτανε μέχρι τα σημερινά δυτικά όριά του. Με το όνομα Πατραϊκός κόλπος (Golfo di Patrasso) αναφέρεται από τους Ενετούς ναυτικούς και από τον περιηγητή Πέντρο Ταφούρ το 1435. Αργότερα άρχισε να αποκαλείται κόλπος της Ναυπάκτου μαζί με ένα τμήμα του Κορινθιακού μπροστά από τη Ναύπακτο. Εκείνη την περίοδο έγινε και η ιστορική 3η ναυμαχία της Ναυπάκτου, που αποκαλείται και "ναυμαχία του Λεπαντό", και δόθηκε σε αυτόν τον κόλπο το 1571 ενώ πριν στο ίδιο πλαίσιο είχαν ακολουθήσει ναυμαχίες το 1499 και το 1500.