Καταρχήν οι Μεσολογγίτες υπήρξαν θαλασσινός λαός χωρίς ιδιαίτερες σχέσεις με τον κλεφταρματολισμό, έχοντας μόνο ναυτικές πολεμικές εμπειρίες. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπ’όψιν σε συνδυασμό με το ότι στη Ρούμελη – αντίθετα με το Μοριά – οι πιο γνωστοί ήταν οι οπλαρχηγοί των ορεινών περιοχών, οι οποίοι είχαν και τον πρώτο λόγο, και όχι οι προεστοί των κατοικημένων τόπων. Επίσης η συμμετοχή των Μεσολογγιτών στις κατά καιρούς στρατιωτικές ενέργειες των αρματολών και κλεφτών υπήρξε μάλλον πενιχρή, με εξαίρεση την σημαντική συμμετοχή της πόλης στην επανάσταση των Ορλωφικών (1769 – 1770), η οποία και κατέληξε στην καταστροφή του Μεσολογγίου και του αξιόλογου ναυτικού του από τους Αλβανούς και τους Δουλτσινιώτες στις 10 Απριλίου 1770, την ίδια ημερομηνία που 56 χρόνια αργότερα θα καταστρεφόταν και πάλι εκ θεμελίων.