Z kolei w Czechosłowacji pojawiło się zjawisko „nowego kina czechosłowackiego”, polegającego na eksperymentach formalnych bądź wnikliwej krytyce ówczesnego społeczeństwa. Do największych twórców nurtu należeli Miloš Forman ("Miłość blondynki", 1965) oraz Jiří Menzel ("Pociągi pod specjalnym nadzorem", 1968). Po załamaniu ruchu praskiej wiosny Forman wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie nakręcił silnie akcentujące swobodę jednostki filmy, takie jak "Lot nad kukułczym gniazdem" (1975) i "Amadeusz" (1984). Na Węgrzech w latach 60. i 70. XX wieku objawili się tacy twórcy, jak Miklós Jancsó ("Gwiazdy na czapkach", 1967), Károly Makk ("Miłość", 1971), Márta Mészáros ("Dziewięć miesięcy", 1976), a w latach 80. XX wieku – István Szabó ("Mefisto", 1981).