In 1945 werd de stad tot vesting uitgeroepen in het Oost-Pruisenoffensief. De evacuatie van de burgerij, om aan het oorlogsgeweld te ontkomen, werd verboden en op overtreding stond de doodstraf. De bevolking zat in de val en velen kwamen om tijdens de drie maanden dat Koningsbergen werd verdedigd door de Wehrmacht, Waffen-SS en Volkssturm. In de Slag om Koningsbergen namen de Sovjettroepen de stad uiteindelijk in en capituleerde generaal Otto Lasch op 9 april. Op dit tijdstip bevonden de eerste Sovjeteenheden zich al op de Paradeplatz, waar ook de bunker van Lasch lag. De burgerbevolking van de stad ging grotendeels te gronde aan de massale verkrachtingen en moordpartijen van de Sovjetmilitairen.