Jednym z najstarszych utworów napisanym w języku polskim jest "Bogurodzica", pierwsze dwie zwrotki powstały prawdopodobnie w połowie XII wieku, pierwszy jej zapis pochodzi z wieku XV-tego. Pełniła ona role nieoficjalnego hymnu państwowego, śpiewana była przez rycerstwo polskie m.in. podczas bitwy pod Grunwaldem. W języku polskim pisany były też "Kazania świętokrzyskie" – zbiór kazań z pierwszej połowy XIII wieku, arcydzieło polskiej prozy tego okresu.