W czasie II powstania śląskiego Załęże znajdowało się pod kontrolą powstańców. Na wieżach wyciągowych kopalni i budynkach wywieszano polskie flagi. Podczas plebiscytu przeprowadzonego 20 marca 1921 roku w gminie i majątku Załęże 5043 osób (tj. 54,4% głosów ważnych) zagłosowało za pozostaniem w Niemczech, zaś za przyłączeniem do Polski opowiedziało się 4223 osób (45,6% głosów). Podczas III powstania śląskiego Załęże również było pod kontrolą powstańców i stąd 3 maja 1921 roku nastąpił atak na Katowice. W ostateczności gminę wraz ze wschodnią częścią Górnego Śląska przyznano Polsce. 22 czerwca 1922 roku do Załęża wkroczyło Wojsko Polskie przez przygotowaną bramę triumfalną z transparentem: "Żołnierzu polski! Ciebie witamy na ziemi śląskiej, krwią przesiąkniętej. Ojczyźnie i Tobie hołd składamy za czyny Wasze dla sprawy świętej".