Η ιστορία της θεσμοθέτησης της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας είναι μακρά και εκκινεί από τον Αδαμάντιο Κοραή ο οποίος υπομνημάτισε προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ιερά Σύνοδο τις γενικές αρχές καταγραφής των αρχαιοτήτων σε καταλόγους και περιέγραψε συγκεκριμένα μέτρα κατά της αρχαιοκαπηλίας. Κατά την Επανάσταση του 1821 εκδόθηκαν διοικητικές και νομοθετικές πράξεις που είχαν ως στόχο την προστασία των αρχαιοτήτων. Στα πλαίσια της σύστασης του ελληνικού κράτους 1827, η Γ΄ Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας θέσπισε με ψήφισμα την απαγόρευση πώλησης και μεταφοράς αρχαιοτήτων εκτός της επικράτειας του νεοσύστατου κράτους. Ο Καποδίστριας με τη σειρά του εξέδωσε την υπ. αρ. 2.400 διαταγή απαγόρευσης της εξαγωγής αρχαιοτήτων και την παραχώρησή τους στην Κυβέρνηση, πρακτική θεμελιακή για όλους τους μεταγενέστερους αρχαιολογικούς νόμους. Η Δ΄ Εθνοσυνέλευση Άργους επικύρωσε το ψήφισμα της Γ΄ Συνέλευσης της Τροιζήνας.