Пад яго прыезд у верасні 1896 года ў Вялікабрытанію, адбылося рэзкае абвастрэнне адносін паміж Вялікабрытаніяй і Асманскай імперыяй, звязанае з разанінай армянаў у Асманскай імперыі, і адначасовае збліжэнне Санкт-Пецярбурга з Канстанцінопалем; будучы госцем у каралевы Вікторыі ў , Мікалай, пагадзіўшыся на супольную распрацоўку праекта рэформаў у Асманскай імперыі, адрынуў зробленыя яму англійскім урадам прапановы зрынуць султана Абдул-Хаміда, захаваць Егіпет за Англіяй, а наўзамен атрымаць нейкія саступкі па пытанні аб Пралівах. Прыбыўшы ў пачатку кастрычніка таго ж года ў Парыж, Мікалай зацвердзіў супольныя інструкцыі паслам Расіі і Францыі ў Канстанцінопалі (ад чаго рускі ўрад да таго часу катэгарычна адмаўляўся), ухваліў французскія прапановы па егіпецкім пытанні (што ўключала «"гарантыі нейтралізацыі Суэцкага канала"» — мэту, якую раней азначыў для рускай дыпламатыі міністр замежных спраў Лабанаў-Растоўскі, які сканаў 30 жніўня 1896 года). Парыжскія пагадненні цара, якога ў падарожжы суправаджаў Мікалай Паўлавіч Шышкін, выклікалі рэзкія пярэчанні з боку Сяргея Вітэ, Ламсдорфа, пасла і іншых; і ўсё ж, да канца таго ж года руская дыпламатыя вярнулася ў сваё ранейшае рэчышча: умацаванне саюза з Францыяй, прагматычнае супрацоўніцтва з Германіяй па асобных пытаннях, замарожванне (гэта значыць, падтрымку султана і апазіцыю планам Англіі ў Егіпце). Ад ухваленага на нарадзе міністраў 5 снежня 1896 года пад старшынствам цара плана высадкі расійскага дэсанта на Басфоры (пры вызначаным варыянце развіцця падзей) у канчатковым выніку было вырашана адмовіцца. У сакавіку 1897 года расійскія войскі ўзялі ўдзел у міжнароднай міратворчай аперацыі на Крыце пасля .