Prusy Książęce stanowiły lenno Korony Królestwa Polskiego w latach 1466–1657, ich południowa część (która stanowi część "Ziem Odzyskanych"), w tym Mazury, , gdyż ludność polskojęzyczna licznie zamieszkiwała ten obszar aż do 1945. Położony na Mazurach Ełk był w połowie XVI wieku jednym z najprężniejszych polskich ośrodków drukarskich, a w 1546 powstała tu zasłużona dla polskiej oświaty szkoła średnia, zwana później "Akademią Mazurską". W latach 1633–1639 dzięki zgodzie króla Polski Władysława IV Wazy mazurską Ostródą wraz ze starostwem zarządzał jeden z ostatnich książąt piastowskich Jan Chrystian brzeski. Na Mazurach miały miejsce zwycięskie dla Polski bitwy pod Grunwaldem (1410) i pod Prostkami (1656).