Od chwili zajęcia Wołynia i Małopolski Wschodniej przez Armię Czerwoną w 1944 r. mieszkańców terenów okupowanych i anektowanych w 1939 władze sowieckie traktowały jako obywateli ZSRR. Na ludność wiejską nałożono wysokie kontyngenty, ze wschodu ZSRR przybyły sowieckie kadry partyjne i państwowe, rozpoczęły się ponownie masowe aresztowania i deportacje „elementów antysowieckich”, niezależnie od narodowości (żołnierzy Armii Krajowej, czy profesorów wyższych uczelni lwowskich wywiezionych do pracy niewolniczej do obozów koncentracyjnych Gułagu w Donbasie). Władze sowieckie zwalczały wszystkie przejawy tego co określały jako ukraiński nacjonalizm – ukraińskie symbole narodowe (tryzub, flaga niebiesko-żółta) zostały uznane za "nacjonalistyczne" i zakazane, ukraińscy działacze polityczni, spółdzielczy, czy inteligenci byli aresztowani i deportowani do systemu Gułagu. Rozpoczęły się również sowieckie prześladowania antyreligijne. Motyw walki z „nacjonalizmem ukraińskim” pojawił się w tym kontekście w czasie siłowej likwidacji Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej. 11 kwietnia 1945 został aresztowany przez NKWD Josyf Slipyj, arcybiskup metropolita lwowski i halicki i wszyscy członkowie Episkopatu greckokatolickiego – „skazani” następnie przez NKWD na więzienie i długoletnią pracę przymusową w łagrach. NKWD aresztowało również ponad 800 z 2300 księży greckokatolickich „skazując” ich standardowo na 10 lat łagru. Pod pretekstem walki z „burżuazyjnym nacjonalizmem” władze sowieckie rozpoczęły skierowaną przeciwko inteligencji kampanię rusyfikacyjną.