Κατά τα τέλη του 11ου και τον 12ο αι. η πόλη του Δυρραχίου και η επαρχία της ήταν μεγάλης σπουδαιότητας για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: Η πόλη ήταν το "κλειδί της Αλβανίας" και το κύριο λιμάνι εισόδου για το εμπόριο, αλλά επίσης και για εισβολείς από την Ιταλία· μπορούσε να ελέγξει τις ενέργειες των Σλάβων ηγετών στα Δυτικά Βαλκάνια. Έτσι ο "δούξ" του Δυρραχίου έγινε η ανώτερη Ρωμαϊκή εξουσία σε όλες τις επαρχίες των Δυτικών Βαλκανίων. Δύο διαδοχικοί κυβερνήτες, ο Νικηφόρος Βρυέννιος ο Πρεσβύτερος και ο Νικηφόρος Βασιλάκης, χρησιμοποίησαν τη θέση αυτή ως βάση προώθησης των φιλοδοξιών τους στον θρόνο στις αρχές της δεκαετίας του 1070. Επίσης η περιοχή έπαιξε κρίσιμο ρόλο στους Ρωμαιο-Νορμανδικούς Πολέμους, όταν κατελήφθη από τους Νορμανδούς το 1081-1084. Έπειτα από την ανάκτησή της, ο Αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός εμπιστεύθηκε τη διοίκηση του θέματος σε μερικούς από τους στενότερους συγγενείς του. Παρ'όλα αυτά οι μεγιστάνες της πόλεως ("άρχοντες") διατήρησαν σημαντική επιρροή και αυτονομία ενεργειών σε όλο το διάστημα, και ήταν αυτοί που το 1205, έπειτα από τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης κατά τη Δ΄ Σταυροφορία, παρέδωσαν την πόλη τους Βενετούς.