Od 1374 r. aż do swego zgonu w 1429 r. ziemię tę stopniowo zaczął zagospodarowywać Janusz I Starszy, żonaty z księżniczką litewską, co umacniało świeżo zawarty pokój między Litwą a Mazowszem. Zakładał tu miasta i wsie książęce, a także przekazywał stopniowo do zagospodarowania rolniczego znaczne tereny leśne swoim możnym współpracownikom, a zwłaszcza drobnemu rycerstwu mazowieckiemu wywodzącemu się z różnych ziem książęcego Mazowsza. W 1400 r. Janusz I przeprowadził lokację Łomży jako nowego, dużego miasta książęcego przy przeprawie przez Narew, które szybko przejęło rolę Nowogrodu jako głównego ośrodka administracyjnego tej ziemi. Początkowo Janusz I zagospodarowywał przede wszystkim okolice Ostrołęki, Nowogrodu i Łomży położone na lewym, bardziej bezpiecznym brzegu Narwi. Po zwycięstwie Polski i Litwy z udziałem książąt mazowieckich nad zaborczym władztwem krzyżackim w 1410 r. nastąpiła jednak wyraźna zmiana dotychczasowego układu sił, zmalało zagrożenie ze strony ościennych ziem krzyżackich dla pogranicznych ziem Mazowsza. Janusz I mógł wówczas podjąć akcję zagospodarowywania żyznych ziem w dorzeczu Pisy na prawym brzegu Narwi, przy granicy z władztwem krzyżackim, gdzie miał już wcześniej istniejącą wieś Mały Płock. Lokował tu miasto Kolno (Stare, później przeniesione na nowe miejsce), a także kilka rozległych wsi książęcych, do których napłynęło wielu osadników.