Ο Ποτέμκιν γεννήθηκε σε μία μεσαίου εισοδήματος οικογένεια ευγενών γαιοκτημόνων. Αρχικά προσέλκυσε την εύνοια της Αικατερίνης με τη βοήθεια του στο πραξικόπημά της το 1762 και στη συνέχεια διακρίθηκε ως στρατιωτικός διοικητής στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1768-1774). Έγινε ο εραστής της Αικατερίνης, αγαπημένος και πιθανώς ο σύζυγός της. Αφού μειώθηκε το πάθος τους, παρέμεινε ο δια βίου φίλος της και αγαπημένος της πολιτικός. Η Αικατερίνη απέκτησε για αυτόν τον τίτλο του "Πρίγκιπα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας" και του έδωσε τον τίτλο του "Πρίγκιπα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας," μεταξύ πολλών άλλων: ήταν και ο Μεγάλος Ναύαρχος και ο επικεφαλής όλων των χερσαίων και ατάκτων δυνάμεων της Ρωσίας. Τα επιτεύγματα του Ποτέμκιν περιλαμβάνουν την ειρηνική προσάρτηση της Κριμαίας (1783) και τον επιτυχημένο δεύτερο Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1787-1792).