Enkele jaren na de oprichting brak in 1870 de Frans-Pruisische Oorlog uit. Het Nederlandse Rode Kruis richtte een noodhospitaal in voor de gewonden aan beide zijden en hielp bij de opvang van vluchtelingen uit het oorlogsgebied. Toen in de volgende decennia de angst voor oorlog afnam, raakte het Rode Kruis een beetje op de achtergrond. Het hoofdbestuur ging zich daarom voorbereiden op hulpverlening bij oorlogen in het buitenland. In 1901 vertrok daadwerkelijk een Nederlands medisch team, toentertijd veldambulance genoemd, naar Zuid-Afrika, waar toen de Boerenoorlog woedde. Een arts, enkele pleegzusters en een voorraad verband en medicijnen reisden in een door paarden getrokken ziekenwagen langs het front, zorgvuldig trachtend slachtoffers van Boeren zowel als Engelsen te verzorgen. Ze werden door de Britten opgepakt wegens "hulp aan mannen die in het veld vochten".