De Vierde Engelse Oorlog brak in 1780 uit en verliep nadelig voor de Republiek, zowel militair als economisch. In Utrecht nam het verzet toe tegen de "Pesterse Cabale", de kliek rond Willem Nicolaas Pesters, de plaatselijke vertegenwoordiger van Stadhouder Willem V. Zijn invloed op het stadsbestuur werd uitgeschakeld en de oprichting van een schutterij (exercitiegenootschap) "Pro Patria et Libertate" toegestaan. Deze oefende onder veel belangstelling in het Sterrenbos bij de Catharijnesingel. Deze schutterij onder leiding van de Ceylonees P.P.J. Quint Ondaatje en J. van Lidt de Jeude ontwikkelde zich tot een politiek gezelschap. Op 6 december 1784 organiseerde "Pro Patria" de eerste nationale bijeenkomst van gewapende burgercorpsen, die werd bijgewoond door een vijftigtal afgevaardigden van ongeveer twintig schutterijen.