W czasie lat II wojny światowej działanie partii było mocno ograniczone ze względu na masowy terror frankistowski. Działacze PSOE utworzyli własne grupy partyzanckie, głównie w Asturii. Liczyli oni, że po pokonaniu pozostałych państw faszystowskich, alianci zdecydują się na obalenie w Hiszpanii generała Franco. W warunkach wybuchu zimnej wojny, alianci zachodni nie byli już zainteresowani eliminacją reżimu hiszpańskiego. W początkowym okresie zimnej wojny przy bierności byłych aliantów zachodnich do więzienia trafili Eduarco Villegas, Vicente Orche i Tomas Orche – działacze wchodzący w skład Komisji Wykonawczej partii.