Toen de Zweedse koningin Christina I op 16 juni 1654 troonsafstand deed, maakte Jan II (ondanks de tegenwerking van zijn hoogste hoogwaardigheidsbekleders) als de achterkleinzoon van Gustaaf I Wasa dat hij zijn aanspraken op de Zweedse troon wenste te doen gelden. Dit erfdispuut diende voor Karel X Gustaaf als een voorwendsel voor een oorlog, die in de Poolse geschiedenis bekends staat als de "Zweedse Zondvloed" . Het toentertijd arme Zweden kende sinds de 17e eeuw het eerste dienstplichtigen- en beroepsleger van Europa, dat, in tegenstelling tot de huurlingenlegers van zijn tegenstanders zeer gemotiveerd was, en door de plundering van andere landen (o.a. Duitsland in de Dertigjarige Oorlog) werd onderhouden.