Margaretha (1202-1280) was als 10-jarige getrouwd met Burchard van Avesnes, later in 1221 stemde ze onder druk toe tot ontbinding van het huwelijk en hertrouwde in 1223 met Willem van Dampierre. Gravin geworden, bestuurde ze samen met haar zoon uit haar 2de huwelijk Willem II van Vlaanderen. Jan van Avesnes, zoon uit haar eerste huwelijk verzette zich hiertegen. Koning Lodewijk IX van Frankrijk bemiddelde en verdeelde: Vlaanderen voor Willem, Henegouwen voor Jan. Jan zocht een bondgenoot in de graaf van Holland, Willem II van Holland en trouwde met zijn zus Aleid van Holland en verbond het graafschap Henegouwen en Holland voor 2 eeuwen. Na vertrek van de koning op kruistocht volgde de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog. Willem kwam om het leven tijdens een toernooi (men verdacht Jan van kwaad opzet) en Jan versloeg zijn opvolger Gwijde bij de Slag bij Westkapelle in 1253. In 1254 keerde Lodewijk IX terug en bevestigde zijn eerdere arbitrage. De oorlogen hadden Vlaanderen veel geld gekost en Margaretha was genoodzaakt veel macht aan de steden te geven.