Het basisplan voor de Noordelijken in het oostelijk deel van de oorlog was de inname van de vijandelijke hoofdstad Richmond, Virginia. In de eerste twee jaren van de oorlog waren vier pogingen op niets uitgelopen. De eerste poging liep op niets uit na de Noordelijke nederlaag in de Eerste Slag bij Bull Run in juli 1861. In de lente van 1862 liet generaal-majoor George B. McClellan zijn Army of the Potomac via een amfibische operatie landen op het schiereiland van Virginia in de zogenaamde Schiereilandveldtocht. McClellan naderde Richmond tot op 11 km. Toen werd hij in een reeks van veldslagen in de Zevendagenslag door generaal Robert E. Lee tot de terugtocht gedwongen. De opvolger van McClellan, generaal-majoor John Pope, werd in de zomer van 1862 opnieuw verslagen door Lee in de Tweede Slag bij Bull Run. In december 1862 probeerde generaal-majoor Ambrose Burnside Richmond te bereiken via Fredericksburg. In de gelijknamige slag werd ook hij verslagen. De reeks van nederlagen werd tijdelijk onderbroken toen Lee Maryland binnenviel en werd verslagen in de Slag bij Antietam in september 1862. Dit had echter geen invloed op de eventuele inname van de Zuidelijke hoofdstad door de Noordelijken. President Abraham Lincoln geraakte er meer en meer van overtuigd dat de overwinning niet zou behaald worden met de inname van Richmond maar wel met de vernietiging van Robert E. Lees leger. De meest efficiënte manier om Lees leger te vernietigen was de Zuidelijke hoofdstad bedreigen. Lincoln ondernam een vijfde poging door generaal-majoor Joseph Hooker aan te stellen om de opdracht tot een goed einde te brengen.