Το τμήμα δημιουργήθηκε ενώ το Κάστρο της Πάτρας και το Κάστρο του Ρίου ήταν ακόμα κατεχόμενα, από Τούρκους το πρώτο και Αρβανίτες το δεύτερο. Η απελευθέρωση τους έγινε λίγους μήνες αργότερα από το Γαλλικό εκστρατευτικό σώμα του Νικολάου Μαιζών. Η έδρα του τμήματος, η Πάτρα, ήταν σχεδόν κατεστραμμένη, με 4.000 κατοίκους που είχαν απομείνει από τους 16.000 που είχε κατά την επανάσταση, δεν υπήρχε καμία δημόσια υπηρεσία κι έπρεπε να συσταθούν όλες από την αρχή ενώ επιδημία πανούκλας που ξεκίνησε στα Καλάβρυτα σκότωσε πολλούς κατοίκους ανάμεσα τους και τον γιο του επίτροπου.