Istnieją dwie hipotezy masowego napływu ludności żydowskiej do Szydłowca. Pierwszą z nich jest przypuszczenie, że ludność ta przybyła tu z Rusi Czerwonej i Wołynia uciekając przed powstaniem Chmielnickiego. Jest ona jedynie przypuszczeniem, ponieważ autor tej hipotezy nie przytacza żadnych argumentów. Druga z nich przyjmuje, że Żydów szydłowieckich dotyczy przywilej Jana II Kazimierza z 1663 r. i Jana III z 1676. Ta również jest nietrafna, ponieważ podane przywileje dotyczą Szydłowa. Szydłowieckich starozakonnych nie wymieniają rejestry pogłównego z 1672–1676. Masowy napływ Żydów do Szydłowca należy jednak wiązać z "Uniwersałem" D. M. Radziwiłła z 1696, wydanym z powodu wyludnienia miasta. Właściciel Dóbr Szydłowieckich zapewniał w nim, że w mieście jest pod dostatkiem wolnych domów i działek pod zabudowę, zachęcając tym do zasiedlania się, tym samym gwarantując bezpieczeństwo nowo nabytego majątku. Sprzyjać temu miało potwierdzenie dawnych praw i przywilejów mieszczańskich, zachęcano kupców do odwiedzania jarmarków szydłowieckich i osiedlania się w mieście. Na początku XVIII w. populacja Żydów na terenie Szydłowca musiała być znaczna, skoro sam właściciel miasta, a nie starszyzna żydowska, w 1711 rozpoczął starania o uzyskanie zgody biskupa krakowskiego, K. Łubieńskiego, na wybudowanie bóżnicy, którą ostatecznie wystawiono w tym samym roku, co umożliwiło powstanie gminy wyznaniowej. Liczba Żydów w mieście wzrastała tak dynamicznie, że północna część Szydłowca odtąd nazywana była „miastem żydowskim”. Już w 1716 w mieście mieszkało 20 żydowskich gospodarzy i 25 komorników. W tym roku, jak przyjmuje J. Wijaczka, mieszkało w mieście 270 Żydów.