Pierwszy kościół na Wzgórzu św. Małgorzaty, a zarazem najstarsza bytomska świątynia chrześcijańska została wybudowana na planie prostokąta w stylu romańskim. Miało to miejsce około roku 1170, kiedy Bolesław Kędzierzawy ufundował tu murowany kościół, którego kształt uwieczniony został na tympanonie Jaksy pochodzącym z nieistniejącego kościoła św. Michała we wrocławskim Ołbinie. Budynek został zniszczony w 1430 roku, po zdobyciu miasta i okolic przez husytów.