تناقض پایداری–ناپایداری نظریه‌ای در روابط بین‌الملل دربارهٔ آثار سلاح‌های هسته‌ای و تخریب حتمی متقابل است. این تناقض بیان می‌دارد که احتمال جنگ مستقیم بین دو کشور دارای سلاح هسته‌ای بسیار کاهش می‌یابد اما همهنگام احتمال درگیری‌های جزئی یا غیرمستقیم میان آن‌ها افزایش می‌یابد. دلیل این امر آن است که بازیگران خردمند از جنگ هسته‌ای احتراز می‌کنند لذا نه درگیر نزاع‌های عمده و مهیب می‌شوند و نه اجازه می‌دهند که نزاع‌های جزئی پر و بال بگیرند؛ بنابراین درگیری در نزاع‌های جزئی امن و بی‌خطر به نظر می‌رسد. مثلاً هنگام جنگ سرد، ایالات متحدهٔ آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی هرگز مستقیماً با یکدیگر نجنگیدند اما درگیر شماری جنگ نیابتی در کره، ویتنام، آنگولا، خاورمیانه، نیکاراگوئه، و افغانستان شدند و مقادیر معتنابهی از پول و نیروی انسانی را مصروف تحت تأثیر قرار دادن جهان سوم کردند.