In Rusland kende men al sinds de 17e eeuw werkkampen voor gevangenen, de katorga. Kort na de communistische machtsovername van 1917 werd dit systeem sterk uitgebreid en vanaf 1930 centraal georganiseerd (zie Goelag). Het goelagsysteem stelde Stalin in staat om op grote schaal echte en vermeende politieke tegenstanders, etnische minderheden en misdadigers uit de maatschappij te verwijderen.