25 жніўня 1991 года, праз некалькі дзён пасля жнівеньскага путчу, Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь прыняў Пастановы «Аб часовым прыпыненні дзейнасці КПБ–КПСС на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь» і «Аб дэпартызацыю органаў дзяржаўнай улады і кіравання Рэспублікі Беларусь, дзяржаўных прадпрыемстваў, устаноў, арганізацый і ўласнасці Камуністычнай партыі Беларусі і Ленінскага Камуністычнага Саюза Моладзі Беларусі». У адказ частка камуністаў у кастрычніку 1991 г. стварылі Ініцыятыўны камітэт па аднаўленні дзейнасці КПБ, які ў снежні таго ж года правеў устаноўчы з’езд новай партыі, якая атрымала назву «Партыя камуністаў Беларуская» (скар. "ПКБ"). 10 снежня 1991 г. паводде пастановы ВС «Аб уласнасці КПСС — КПБ» партыйная ўласнасць перададзена дзяржаве. У гэты ж дзень ВС ратыфікаваў Пагадненне аб утварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў і дэнансаваў дагавор 1922 аб утварэнні СССР. Пераемніцай КПБ абвясціла сябе Партыя камуністаў беларуская , зарэгістраванай 26 мая 1992 г.)