Κατά την αρχαιότητα, λειτουργούσαν στο βουνό (στην περιοχή του Αγίου Πνεύματος) λατομεία μαρμάρου και μεταλλεία σιδήρου, ενώ και σήμερα λειτουργούν λατομεία στην περιοχή. Το γεγονός ότι υπάρχουν από την αρχαιότητα οικισμοί γύρω από το βουνό το αποδεικνύουν τα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν στην περιοχή του Αγίου Πνεύματος και του Νέου Σουλίου, αλλά και στις πηγές του Αγγίτη κοντά στο σπήλαιο του Μααρά (στην Δράμα). Επίσης στην περιοχή της Μικρόπολης υπάρχουν ενδείξεις κατοίκησης ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων. Κατά τον μεσαίωνα καινούργια χωριά άρχισαν να δημιουργούνται στους πρόποδες του βουνού ενώ και πάρα πολλές Μονές ιδρύθηκαν την ίδια εποχή, όπως η Μονή Τιμίου Προδρόμου. Η Μονή αυτή είναι γνωστή για το ότι είχε μονάσει σ' αυτήν και έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο πρώτος Πατριάρχης μετά την άλωση, Γεννάδιος Σχολάριος, ο οποίος πέθανε και θάφτηκε εκεί το 1473. Ο Θεσσαλονικιός λόγιος και εκπαιδευτικός Πέτρος Παπαγεωργίου, που είχε διατελέσει διευθυντής του ελληνικού γυμνασίου Σερρών την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα, αναφέρει στο έργο του "Αι Σέρραι μετά των προαστείων, τα περί τας Σέρρας και η Μονή Ιωάννου του Προδρόμου" (1894), ότι ο τάφος του Γεννάδιου βρισκόταν στη Μονή μέχρι και το 1854, οπότε και έγινε εκταφή και ανακομιδή των οστών του και στη θέση του τοποθετήθηκε η εξής επιγραφή: