W XIX wieku Bałkany były uważane za beczkę prochu, która może wysadzić Europę. 28 czerwca 1914 został zastrzelony w zamachu w Sarajewie (na terytorium Bośni i Hercegowiny) następca tronu austro-węgierskiego Franciszek Ferdynand Habsburg, od niedawna inspektor generalny armii Austro-Węgier. Austriacy przeprowadzili w Bośni w czerwcu tego roku wielkie manewry, po zakończeniu których urządzono uroczysty wjazd Franciszka Ferdynanda do stolicy Bośni - Sarajewa, aby dodatkowo podkreślić austriacką zwierzchność nad tymi ziemiami, włączonymi niedawno do cesarstwa. Zabójcą był serbski bojownik z Bośni Gavrilo Princip, członek nacjonalistycznej organizacji Młoda Bośnia, działający w porozumieniu z serbskim wywiadem wojskowym i organizacją Czarna Ręka. Tego dnia wypadało święto patrona Serbii, św. Wita. Był to dzień święty dla Serbów, którzy odebrali ten przyjazd jako zamierzone lekceważenie, a nawet prowokację. Dodatkowo tego samego dnia (15 czerwca według kalendarza juliańskiego) przypadała rocznica klęski Serbów w bitwie na Kosowym Polu (1389), w wyniku której Serbia straciła na kilkaset lat niepodległość (→mit kosowski). Sama Bośnia kipiała od antyhabsburskich nastrojów i słowiańskiego nacjonalizmu.