Powstania kozaków na Ukrainie oraz uchwała ugoda perejasławska dały szansę zdobycia ziem uznawanych w Moskwie jako historycznie ruskie. Prowadzona w latach 1654–1667 wojna z Rzecząpospolitą zakończyła się trzynastoletnim rozejmem andruszowskim na skutek którego w skład Rosji weszły ziemie: smoleńska, siewierska i czernihowska, Ukraina Lewobrzeżna oraz Kijów (ten ostatni formalnie tylko czasowo). Postanowienia te potwierdził zawarty w 1686 traktat Grzymułtowskiego.