Rozbicie feudalne przyczyniło się do osłabienia pozycji Polskiej na arenie międzynarodowej. Usamodzielniło się Pomorze Wschodnie. Pomorze Zachodnie zostało w 1181 roku zhołdowane przez Fryderyka Rudobrodego. Polska i Ruś z jednej strony dokonywały na siebie okazyjnych najazdów łupieskich, a z drugiej – Piastowie i Rurykowicze często zawierali między sobą małżeństwa dynastyczne, mające służyć osiąganiu władzy politycznej. W 1205 roku Leszek Biały w Bitwie pod Zawichostem pokonał Rusinów, którzy wkroczyli na ziemię sandomierską. Zakon krzyżacki, powstały w 1191 roku i sprowadzony na ziemie polskie w 1226 przez Konrada Mazowieckiego w celu uzyskania pomocy w walce z pogańskimi Prusami, szybko stał się jednym z najsilniejszych i najagresywniejszych państw w Europie i popadł w konflikt polityczny z Polską. W latach 1230–1283 podbił Prusy. W 1241 roku Tatarzy weszli na ziemie polskie i pomimo przegranej w Bitwie pod Legnicą, w której poległ Henryk Pobożny, Polakom udało się powstrzymać najazd tatarski i zmusić najeźdźcę do odwrotu. Wojsko, opierające się na drużynie książęcej i rycerstwie, nie zmieniło się wiele.