Klimatologisch strekt het middenpaleolithicum zich van het late deel van de Riss-Saale-ijstijd over het Eemien-interglaciaal tot de vroege delen van de Würm-Weichsel-ijstijd. De periode van de "klassieke neanderthaler" omvat echter alleen het eerste deel van de laatste ijstijd (ongeveer 80.000 tot 40.000 jaar geleden).