Na de Franse Revolutie kwam Napoleon Bonaparte aan de macht. In 1799 wierp deze generaal de regering omver en verving die door het Franse Consulaat. Op 2 december 1804 kroonde hij zich, na een mislukte aanslag, tot keizer. Napoleon probeerde tevergeefs als onderdeel van de Derde Coalitieoorlog Groot-Brittannië binnen te vallen. Vervolgens werd de Franse vloot verslagen in de Zeeslag bij Trafalgar, die een honderdjarige hegemonie ter zee van Groot-Brittannië inluidde. Op 2 december 1805 wist Napoleon de Derde Coalitieoorlog uiteindelijk in zijn voordeel te beslissen en versloeg hij een in aantallen superieur Oostenrijks-Russisch leger in de Slag bij Austerlitz. Dit zorgde voor de terugtrekking van Oostenrijk uit de Derde Coalitie en de ondergang van het Heilige Roomse Rijk. Napoleon liet in plaats daarvan in 1806 de Rijnbond onder Frans gezag oprichten. In 1806 werd ook een anti-Franse Vierde Coalitie opgericht, maar Napoleon versloeg de Pruisen in de Slag bij Jena-Auerstedt en de Russen in de Slag bij Friedland. De Vrede van Tilsit verdeelde Europa tussen Frankrijk en Rusland. Na de Vijfde Coalitieoorlog (1809) bereikte Napoleons Franse keizerrijk zijn grootste omvang. Bijna heel Europa was nu Frans, een vazalstaat, bondgenoot, vriend of verslagen vijand. In 1810 trouwde Napoleon met de Oostenrijkse aartshertogin Marie Louise, waarmee hij een langdurende vrede tussen Frankrijk en Oostenrijk hoopte te bereiken. Deze vrede hield echter niet lang stand, want de Russen wilden niet meewerken aan het continentaal stelsel, een handelsboycot waarmee de nog altijd weerspannige Britten op de knieën gedwongen moesten worden.