24 czerwca 1812 Rosja została zaatakowana przez Francję. 1 lipca rosyjska propozycja negocjacji została odrzucona. Wojska francuskie wygrały bitwę pod Borodino, a następnie ruszyły na Moskwę. Na skutek ostrej zimy 19 października 1812 roku armia Napoleona była zmuszona do wycofania się z Moskwy. Do wojny u boku Rosji przystąpiły kolejno Prusy, Szwecja i Austria. Po pokonaniu Francji w latach 1814–1815 na obradach kongresu wiedeńskiego doszło do zawarcia Świętego Przymierza. Umocniło ono potęgę Rosji jako państwa broniącego legitymizmu przed ruchami demokratycznymi.