Over de herkomst van de plaatsnaam Lens, en over de geschiedenis van de plaats t/m de 14e eeuw tasten de geleerden bijna geheel in het duister. Enige historici menen, dat de stad in de 12e eeuw tot het Graafschap Vlaanderen heeft behoord, en van de Franse koning Lodewijk VIII stadsrechten zou hebben verkregen. Zij stellen ook, dat, wellicht rondom de Slag bij Arke van 1303, de Vlamingen de stad zouden hebben verwoest. Wel is bekend, dat twee van de gesneuvelden van de Slag bij Azincourt in 1415 uit Lens kwamen.