W trakcie i po I wojnie światowej chętnie szermowano zasadą samostanowienia narodów, niemniej w praktyce naczelną zasadą działania poszczególnych rządów były siła i własne interesy gospodarcze. Dotychczasowe kolonie zmieniły jedynie właścicieli zaś przeprowadzone w Europie plebiscyty posłużyły jako wygodne uzasadnienie działań państw rozgrywających. Legalność działań zapewnił traktat wersalski. Artykuły 32–34 ustanowiły plebiscyt w okręgach Eupen i Malmedy (pogranicze niemiecko-belgijskie), art. 48 i 50 zarządziły plebiscyt w zagłębiu Saary (13 stycznia 1935), art. 88 Plebiscyt na Górnym Śląsku, art. 94–97 Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu, art. 109–110 w południowym Szlezwiku (14 marca 1920). Ponadto uzupełniający traktat Saint Germain-en-Laye zawarty z Austrią na podstawie art. 49–50 przewidywał plebiscyt w południowej Karyntii. Jego uzupełniający dokument z Wenecji (13 października 1921) podpisany przez Austrię i Węgry zarządzał plebiscyt w Sopronie (austr. Ödenburg). Decyzją Rady Najwyższej paryskiej Konferencji Pokojowej z 27 września 1919 roku zapowiedziano plebiscyty w Spiszu, na Orawie oraz na Śląsku Cieszyńskim – ten, ze względu na rozwój sytuacji politycznej został odwołany (zobacz więcej: czechosłowacko-polskie konflikty graniczne).