در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱، آدولف هیتلر به‌طور ناگهانی پیمان عدم تجاوز را شکست و به اتحاد شوروی حمله کرد. سرزمین‌های شوروی اشغال شده تا اوایل سال ۱۹۴۲، از جمله بلاروس، استونی، لتونی، لیتوانی، اوکراین، مولداوی و بیشتر خاک روسیه در غرب خط لنینگراد-مسکو-روستوف، دارای حدود چهار میلیون یهودی بودند، که شامل صدها هزار یهودی فراری از لهستان در سال ۱۹۳۹ می‌شدند. علی‌رغم هرج و مرج پس از عقب‌نشینی اولیه نیروهای شوروی، تلاشهایی برای تخلیه یهودیانی که یا در صنایع نظامی شاغل بودند یا اعضای خانواده سربازان بودند، انجام شد. از ۴ میلیون یهودی، حدود یک میلیون نفر موفق به فرار به سوی شرق شدند. در این هنگام «هولوکاست با گلوله» وظیفه جوخه‌های مرگ اس‌اس با نام "آینزاتس‌گروپن" بود که تحت فرماندهی کلی راینهارد هایدریش قرار داشتند. این نیروها در سال ۱۹۳۹ در لهستان در مقیاس محدودی مورد استفاده قرار گرفته بودند، اما در روسیه در مقیاس بسیار بزرگتری سازماندهی شدند. بیشتر قربانیان آنها غیرنظامیان یهودی بی دفاع بودند (در عمل، حتی یک عضو "آینزاتس‌گروپ" نیز در طی این عملیات کشته نشد). به گفته مایکل برنباوم، آنها از مهارت‌های خود برای تبدیل شدن به قاتلانی کارآمد استفاده کردند. با این حال، در اواخر سال ۱۹۴۱، "آینزاتس‌گروپن" تنها ۱۵ درصد از یهودیان را در سرزمین‌های اشغالی شوروی کشته بود و آشکار بود که نمی‌شد از آن برای کشتن تمام یهودیان اروپا استفاده کرد. حتی پیش از حمله به اتحاد جماهیر شوروی، آزمایش‌هایی برای کشتن یهودیان در وانت‌های گاز انجام شده بود و هنگامی که مشخص شد این روش نیز برای کشتن در ابعاد بالا خیلی کند عمل می‌کند، روش‌های کشتار دیگری آزمایش شدند.