W 1768 po zawiązaniu konfederacji barskiej na Ukrainie rozpoczął się, prawdopodobnie inspirowany przez Rosję, bunt zwany koliszczyzną. Jego głównymi uczestnikami było chłopstwo ruskie tzw. czerń i przybywający z Zaporoża Kozacy. Największe nasilenie koliszczyzny przypadło na czerwiec i lipiec 1768. Jej uczestnicy dokonywali masowych mordów na polskiej szlachcie, Żydach i duchowieństwie katolickim. Choć jeszcze w lecie 1768 bunty stłumiono, to nastroje nadal były napięte, a stosunki między dworem a chłopami groziły kolejnymi rozruchami.