Пасля паражэння паўстання 1830—1831 гадоў у Санкт-Пецярбург трапілі музейныя зборы, бібліятэкі і архівы роду Сапегаў. У 1842—1918 гадах у Пецярбургскай рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі рыхтавалі святароў, у т.л. для касцёлаў і дыяцэзій Беларусі. У другой палове XIX стагоддзя ў горадзе вучыліся браты В. Каліноўскі і К. Каліноўскі, Ф. Багушэвіч, працавалі філолаг-фалькларыст Б. Эпімах-Шыпіла, гідрограф-геадэзіст А. І. Вількіцкі, гісторык Я. Я. Замыслоўскі, мастакі С. К. Заранка, К. Хруцкі, музыканты Т. Юзафовіч-Бароўская, М. І. Зарэмба, Ф. І. Стравінскі і інш., дзейнічалі беларускае асветнае таварыства «Крывіцкі вязок» (заснавальнік і кіраўнік В. Савіч-Заблоцкі), рэвалюцыйная група «Гоман» (выдавала нелегальны часопіс «Гомон»), беларуская фракцыя партыі «Народная воля», у т.л. І. Грынявіцкі, Пецярбургскі гурток моладзі польска-літоўска-беларускай і маларускай, у т.л. яе кіраўнік паэт А. Гурыновіч.