ขบวนการแปดชั่วโมงต่อวัน () หรือขบวนการ 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ () เป็นขบวนการทางสังคมเพื่อวางระเบียบความยาวของวันทำงาน ป้องกันไม่ให้ยาวเกินและการละเมิด ขบวนการดังกล่าวมีจุดกำเนิดในการปฏิวัติอุตสาหกรรมในบริเตน ซึ่งการผลิตอุตสาหกรรมในโรงงานขนาดใหญ่เปลี่ยนแปลงชีวิตการทำงาน การใช้แรงงานเด็กพบทั่วไป วันทำงานอาจกินเวลาได้ตั้งแต่ 10 ถึง 16 ชั่วโมง และสัปดาห์ทำงานปกติเป็น 6 วันต่อสัปดาห์ โรเบิร์ต โอเวนเสนอข้อเรียกร้องวันทำงานสิบชั่วโมงต่อวันในปี 1810 และนำไปใช้ในวิสาหกิจสังคมนิยมของเขาที่นิวลานาร์ก เมื่อถึงปี 1817 เขาสรุปใจความเป้าหมายของแปดชั่วโมงต่อวันและบัญญัติคำขวัญ "ใช้แรงงานแปดชั่วโมง นันทนาการแปดชั่วโมง พักผ่อนแปดชั่วโมง" หญิงและเด็กในประเทศอังกฤษได้วันทำงานสิบชั่วโมงต่อวันในปี 1847 คนงานฝรั่งเศสได้วันทำงาน 12 ชั่วโมงต่อวันหลังการปฏิวัติเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1848 วันทำงานที่สั้นลงและภาวะการทำงานที่ได้รับการปรับปรุงเป็นส่วนหนึ่งของการประท้วงทั่วไปและการปลุกปั่นของการปฏิรูปชาร์ทติสต์ (Chartist) และการจัดระเบียบสหภาพแรงงานในระยะแรก