TPZK zostało zorganizowane w 1972 roku staraniem miejscowej inteligencji. Stało się kontynuatorem działań wcześniej istniejącego w Kutnie ruchu społecznego, realizującego idee regionalizmu poprzez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, powołane w 1911 i Towarzystwo Przyjaciół Kutna, utworzone w 1937, którego działalność przerwała II wojna światowa i okupacja niemiecka. W warunkach politycznych Polski Ludowej, po 1945, długo nie było możliwe reaktywowanie stowarzyszenia regionalnego o podobnym charakterze.