Powstanie styczniowe wybuchło w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. Punktem koncentracji polskich wojsk była Karczówka, przybyło tam jednak tylko ok. 200 osób. Kpt. Dobrowolski nie otrzymał od Kurowskiego precyzyjnej informacji o miejscu spotkania, błądził więc ze swoim oddziałem po okolicznych wzgórzach. Ostatecznie atak na Kielce został odwołany, Czengiery zaś wycofał część żołnierzy z Rynku do koszar. 29 stycznia gen. Uszakow w obawie przed utratą kontroli nad gubernią wzmocnił kielecki garnizon dragonami, żandarmerią i komendą inwalidzką ze Stopnicy. Siły rosyjskie w mieście liczyły wówczas 10 kompanii Smoleńskiego Pułku Piechoty, 2 szwadrony jazdy, sotnię kozacką i 8 dział z obsługą. W celu zabezpieczenia się przed ewentualnym wystąpieniem mieszkańców Kielc, Czengiery nakazał aresztować wszystkie osoby podejrzane o działalność w polskiej konspiracji, liczba więźniów politycznych osadzonych w więzieniu na Zamkowej na początku lutego wzrosła do 287. 27 stycznia zakazano „wszelkich zbiorów ludzi” i ustanowiono rozpoczynającą się o 18:00 godzinę policyjną. Młodzież ze starszych klas gimnazjów zaczęła uciekać za miasto zasilając stacjonujące w okolicy oddziały partyzanckie. 18 lutego 1863 r. powstańcy (tym razem pod komendą Mariana Langiewicza) ponownie zbliżyli się do Kielc, nie decydując się jednak na atak pomimo nieobecności w garnizonie większości żołnierzy rosyjskich (przedstawiciele mieszkańców miasta zaoferowali wówczas pomoc w pokonaniu Rosjan, na przeszkodzie stanęły braki w uzbrojeniu).