Hij stamde uit een bekend Russisch adellijk geslacht, was kleinzoon van de bekende dekabrist Sergej Grigorjevitsj Volkonski, die als generaal van 1812, onder de indruk van de moed van gewone Russische boeren, in 1826 betrokken raakte bij een mislukte opstand tegen de tsaar en vervolgens naar Siberië werd verbannen, en van Maria Volkonskaja voor wie Poesjkin een aantal gedichten schreef.