W czasie trwających 123 lata rozbiorów zaborcy prowadzili proces wynarodowiawia Polaków, likwidując system polskiej edukacji i jednostki tego systemu. W „Kraju Nadwiślańskim” w ramach rusyfikacji wprowadzono zakaz używania w szkołach rządowych języka polskiego. W tych latach żywej pamięci o powstaniu znaczna część społeczeństwa uznała konieczność rezygnacji z dalszej walki zbrojnej z rosyjskim zaborcą i podjęła pracę organiczną.