De Pruisisch-Oostenrijkse "bevrijders" van de koning zouden nooit aankomen: een onverwachte schermutseling van artillerie, de Slag bij Valmy (20 september), werd een keerpunt. Hoewel de slag tactisch onbeslist bleef, was het een Franse strategische overwinning, omdat de Duits-Oostenrijkse coalitie zich terugtrok. Hun gebrek aan motivatie is toe te schrijven aan de dreiging dat Rusland ondertussen een deel van Polen zou kunnen bezetten, terwijl de Pruisische en Oostenrijkse troepen op het Franse front vochten. In de euforie die heerste in Parijs na het nieuws van de zege bij Valmy, stemde de Wetgevende Vergadering voor haar eigen ontbinding en de verkiezing van een Nationale Conventie, die de dag daarop de monarchie afschafte en de republiek uitriep. De Franse zege in de Slag bij Jemappes (6 november) onder Dumouriez was groter en leidde tot een tijdelijke bezetting van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik, waar de revolutie werd doorgevoerd.