Od października 1939 roku Ringelblum gromadził materiały i dokumenty na temat sytuacji Żydów w okupowanej Polsce (często opierając się przy tym na własnych notatkach i kontaktach). Korzystając z kamuflażu, jaki dawała praca w strukturach ŻSS, zdołał pozyskać do współpracy grupę kilkudziesięciu żydowskich pisarzy, nauczycieli, naukowców i działaczy społecznych. W ten sposób narodziło się podziemne archiwum getta warszawskiego („Archiwum Ringelbluma”). Ze względów konspiracyjnych organizacja przyjęła nazwę Oneg Szabat (pol. „Radość szabasu”), którą wybrano ze względu na fakt, iż zebrania jej członków odbywały się najczęściej w soboty. Za datę formalnego powstania Oneg Szabat uznaje się zebranie w dniu 22 listopada 1940 (odbyło się w mieszkaniu Ringelbluma przy ul. Leszno 18).