Паўстанне дзекабрыстаў — спроба дзяржаўнага перавароту, якая адбылася ў Пецярбургу, сталіцы Расійскай імперыі, 14 (26) снежня 1825 года. Паўстанне было арганізавана групай дваран-аднадумцаў, многія з іх былі афіцэрамі гвардыі. Яны паспрабавалі выкарыстоўваць гвардзейскія часці для недапушчэння ўступлення на трон Мікалая I. Мэтай змоўшчыкаў было скасаваньне самадзяржаўя і адмена прыгоннага права. Паўстанне ашаламляльна адрознівалася ад змоў эпохі палацавых пераваротаў па сваіх мэтах і мела наймацнейшы рэзананс у расійскім грамадстве, аказаўшы значны паўплыў на грамадска-палітычнае жыццё.