In 1678 was Monmouth bevelhebber van de Engels-Nederlandse brigade, nu vechtend voor de Verenigde Provincies tegen de Fransen. Hij onderscheidde zich in de Slag bij Saint Denis en zijn reputatie nam nog verder toe. Het volgende jaar voerde hij - terug in Engeland - het commando over een klein leger dat op 22 juni 1679 een grote overmacht van Schotse Convenanters versloeg in de Slag bij Bothwell Bridge. Tegen die tijd was het duidelijk dat Karel II geen wettige erfgenaam zou hebben en velen verkozen de protestant Monmouth boven de katholieke hertog van York. De Whigs onder leiding van Lord Shaftesbury dienden in het parlement een wetsvoorstel in om Jacobus van de troonsopvolging uit te sluiten; dit leidde in 1679 tot de Exclusion Bill-crisis, waarbij Karel II het parlement ontbond om te verhinderen dat Monmouth koning zou worden.