De derde golf begon opnieuw in Frankrijk met de Februarirevolutie (1848). Het aftreden van burgerkoning Lodewijk Filips I van Frankrijk ging als een schokgolf door Europa. Veel regeringen werden omvergeworpen of aan het wankelen gebracht. De bevolking eiste een liberalere grondwet of het vertrek van vreemde heersers. De revoluties die in 1848 in Europa plaatsvonden mislukten veelal, waarna de meeste liberale concessies weer teruggedraaid werden. Enkele verworvenheden, zoals het afschaffen van de lijfeigenschap in de gebieden waar dat nog niet was gebeurd en een grotere rechtszekerheid, bleven echter behouden. De pers won na het versoepelen van de censuur tijdens de revoluties aan invloed. De opstanden vonden plaats in : de Duitse Bond (Maartrevolutie), Hongarije, Italië, Bohemen. In Pruisen werd het Frankfurter Parlement opgericht. Klemens von Metternich ontvluchtte Wenen en keizer Ferdinand I van Oostenrijk werd gedwongen af te treden. Er zou voortaan veel centraal bestuurd worden. In Oostenrijk begon na 1849 de periode van het neo-absolutisme en kwam er een centraal bestuur. In Nederland zorgde Thorbecke ervoor dat er een constitutionele monarchie kwam. In Frankrijk maakten de Bourbons, na een kort intermezzo van de Tweede Franse Republiek, in 1852 plaats voor het Tweede Franse Keizerrijk.