Devlet 610-717 arasında İslamlığın ortaya çıkışı ve peşi sıra gelen seri İslam fetihlerine karşı mücadele etti. 628'de İslam peygamberi Muhammed Herakleios'u İslama davet eden bir mektup ve elçi yolladı. Yermük Muharebesi (636) Bizans-Arap mücadelelerinde ilk kırılma noktasıydı. 653'e kadar İslamlık Şam, Kudüs, Mezopotamya, Kuzey Afrika ve Kilikya'nın geniş bir bölgesine yayılmıştı. 673-78 arasında İslam devleti kara ve denizden olmak üzere 5 kez İstanbul'u kuşattı ancak başarılı olamadı. Grejuvanın 7. Yüzyılda ortaya çıkması Bizans'ı bu savaşlarda avantajlı kıldı. Thema sitemi de devletin yaşadığı tehlikeler nedeniyle 7. Yüzyılda gerçek hüviyetine kavuştu.