Rada miejska w Krakowie po raz pierwszy jest wzmiankowana w źródłach pod datą 1264. Najprawdopodobniej istniała już wcześniej (co najmniej od momentu lokacji Krakowa w 1257), obok wójta i ławy. Początkowo jej kompetencje były niewielkie. Dominujące znaczenie w mieście zdobyła dopiero po buncie wójta Alberta, gdy Władysław Łokietek ograniczył rolę wójtów oraz przeniósł ciężar zarządzania miastem na radę, którą powołał spośród swoich stronników.