Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich został utworzony 30 grudnia 1922 roku. Największym członem państwowym, który wszedł w skład ZSRR, była powstała w wyniku rewolucji październikowej Rosyjska FSRR. Kolejnymi państwami, które weszły w skład państwa związkowego, były rządzone przez bolszewików republiki narodowe: Ukraińska SRR, Białoruska SRR i Zakaukaska FSRR. Utworzenie ZSRR poprzedziły sukcesy bolszewików w wojnie domowej w Rosji, nieudana próba poszerzenia rewolucji na Zachód (klęska w wojnie z Polską) i stabilizacja gospodarcza Rosyjskiej FSRR. Doszło do niej poprzez zarzucenie doktryny komunizmu wojennego, wprowadzenie Nowej Polityki Ekonomicznej i uznanie ograniczonego sektora prywatnego za legalny[17]. Od początku istnienia ZSRR jednopartyjną władzę w państwie objęła Rosyjska Komunistyczna Partia (bolszewików). Partia ta wpłynęła na powstanie odrębnej ideologii komunizmu przez utworzenie w 1919 roku Międzynarodówki Komunistycznej.