W 1830 r. uwagę cesarza Mikołaja I zaabsorbowały rewolucje społeczno-republikańskie we Francji i Belgii. Zaplanował nawet wysłanie korpusu wojskowego przeciwko buntownikom, zgodnie zresztą z postanowieniami Świętego Przymierza z 1815 r. Do interwencji tej jednak nie doszło z powodu wybuchu powstania listopadowego w Królestwie Polskim. Sejm Królestwa Polskiego Uchwałą o detronizacji Mikołaja I z 25 stycznia 1831 formalnie pozbawił Mikołaja I tronu Polski okupowanej. Do stłumienia powstania skierowana została z Zakaukazia 115 tysięczna armia feldmarszałka Iwana Dybicza. Gdy umarł on w trakcie wojny na cholerę, zastąpił go feldmarszałek Iwan Paskiewicz, który potem został namiestnikiem Królestwa Polskiego. Po początkowych niepowodzeniach, Rosjanie dzięki swej przewadze, odnieśli duże zwycięstwo w bitwie pod Ostrołęką, po czym przy pomocy Królestwa Prus przeszli przez Wisłę w rejonie Torunia i okrążyli Warszawę od zachodu. Warszawa skapitulowała, a po niej także pozostałe jeszcze, rozproszone punkty oporu w Królestwie Polskim. Nastąpiły wtedy represje wobec uczestników powstania, konfiskaty ich majątków, zaś w 1832 wprowadzony został Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego, włączający ziemie Królestwa Polskiego do Cesarstwa Rosyjskiego.