Samodzierżawie (, "samodierżawije" lub , "jedinodierżawije"; tł. bezpośrednie: "samowładztwo, jedynowładztwo") – termin określający rządy carów rosyjskich, wprowadzony w Rosji równolegle z tytułem carskim w drugiej połowie XV wieku, po zawarciu małżeństwa wielkiego księcia moskiewskiego z bratanicą ostatniego cesarza bizantyjskiego i zarazem ostatnią dziedziczką bizantyjskiego tronu Zofią Paleolog w 1472 roku. Pojęcie samodzierżawia wiązało się z oswobodzeniem Rusi spod panowania tatarskiego w 1480 roku i oznaczało pierwotnie suwerenność rządów carskich od chanów tatarskich, ewentualnie pozostałych monarchów. Współcześnie termin stosowany przede wszystkim do określenia rządów absolutnych Romanowów w Imperium Rosyjskim od XVII do początków XX wieku.