Formowana w lipcu 1918 na Powołżu jako 2 Penzeńska Dywizja Piechoty, od 11 września tego samego roku formowana ponownie jako 5 dywizja piechoty i 6 października oficjalnie przemianowana na 5 Dywizję Strzelecką. Walczyła z wojskami Kołczaka w składzie 2 i 5 Armii: w maju 1919 r. brała udział w walkach nad Wiatką (w czasie kontrofensywy Frontu Wschodniego Armii Czerwonej), w czerwcu - w operacji sarapulsko-wotkińskiej, następnie w czerwcu-lipcu 1919 r. w walkach o Krasnoufimsk i w sierpniu w zdobyciu Kurganu.