Het werd gebouwd in 1845 naar aanleiding van de onafhankelijkheid van België van het Nederlandse bewind. Fort Leopold is een vooruitgeschoven, zelfstandig werk vóór het noordelijk gedeelte van de kernvesting, tussen de wegen naar Turnhout en Beringen. Het ligt in de zuidflank van de Lazarijberg en is door zijn aarden dekkingen en wallen bijna volledig onzichtbaar vanaf de grond gezien. Het had als taken te verhinderen dat de stad vanaf deze hoogte werd beschoten en het beschermen van het noordelijk stadsfront tegen een mogelijke vijandelijke aanval.