Tradycje 1 DPLeg. sięgają Dywizji Wielkopolskiej utworzonej w 1775 roku i niemal w tym samym czasie – 1 Dywizji wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dywizje te istniały do 1794 roku, czyli do czasu utraty niepodległości Państwa Polskiego, jako Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Zapisały chlubną kartę podczas wojny w obronie Konstytucji 3 maja, m.in. w bitwie pod Zieleńcami w 1792 roku. W trakcie insurekcji kościuszkowskiej istniała z kolei Dywizja Najwyższego Naczelnika, która uczestniczyła m.in. w bitwie pod Racławicami.