Η Αιλία Καπιτωλίνα (πλήρης ονομασία στη λατινική γλώσσα: "Colonia Aelia Capitolina") ήταν "colonia", δηλαδή ρωμαϊκή πόλη ιδρυμένη σε κατακτημένο έδαφος, που κτίσθηκε από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Αδριανό (2ος αιώνας) στη θέση της Ιερουσαλήμ, η οποία είχε καταστραφεί κυρίως κατά τον Α΄ Ιουδαϊκό Πόλεμο. Ο ίδιος ο Αδριανός απαγόρευσε τη διαμονή Ιουδαίων στη νέα πόλη «επί ποινή θανάτου», ακόμα και την είσοδό τους εκτός από μία ημέρα του έτους. Στη θέση του Ναού του Σολομώντος διέταξε την ανέγερση ναού του Διός Καπιτωλίνου. Η επωνυμία «Αιλία Καπιτωλίνα» παρέμεινε το επίσημο όνομα της Ιερουσαλήμ μέχρι την κατάκτησή της από τους Άραβες τον 7ο αιώνα.