In de periode vóór de instelling van het Koninkrijk der Nederlanden, toen het Nederlandse grondgebied deel uitmaakte van het Franse Keizerrijk, was de leider van een regionaal departement binnen de Service des Ponts et Chausées - de Franse organisatie die de waterstaatstaken uitvoerde - een "ingenieur en chef". Toen Willem Frederik als Soeverein Vorst in 1814 aan het bewind was gekomen, werd bepaald dat de bestaande organisatie en de bestaande rangen als provisionele maatregel werden gehandhaafd. Zodra de nieuwe waterstaatsorganisatie werd ingevoerd, werd deze titel voor het Nederlandssprekend deel van het Verenigd Koninkrijk vertaald tot "hoofdingenieur". In de zuidelijke, Franssprekende provincies bleef het "ingenieur en chef". Na de Belgische Afscheiding bleef alleen de titel hoofdingenieur gehandhaafd.