Począwszy od epoki oświecenia, w kulturze europejskiej dostrzega się szeroko rozprzestrzenioną nieufność w stosunku do Objawienia Bożego, rozumianego jako wydarzenie historyczne, jako spotkanie z żywym Bogiem w ramach historii zbawienia. Zaczęto przeciwstawiać Objawieniu poznanie czysto rozumowe, czerpiące dane jedynie z ludzkiego, empirycznie sprawdzalnego, doświadczenia. Jako przejaw takiego racjonalizmu w czasie Rewolucji francuskiej wnętrze paryskiego kościoła Saint Sulpice zdemolowano i zamieniono na "Świątynię Zwycięstwa", gdzie czczono Boga jako Najwyższy Byt i Najwyższy Rozum. Podejście racjonalistyczne stawia w opozycji dwa rodzaje poznania: poznanie przez intelekt i poznanie przez wiarę, przez objawienie Boże. Przeciwstawienie to spotkało się z krytyką Jana Pawła II w encyklice Wiara i rozum (1998), a także w wykładzie ratyzbońskim – wystąpieniu Benedykta XVI na uniwersytecie w Ratyzbonie w (2006), gdzie papież określił islam jako religię objawienia, nie uwzględniającą racji rozumowych.