Podczas insurekcji kościuszkowskiej 2 października 1794 roku wojsko polskie dowodzone przez gen. Henryka Dąbrowskiego zwyciężyło w bitwie pod Bydgoszczą. Na dwa tygodnie południowa część powiatu z Bydgoszczą, Fordonem, Solcem i Ostromeckiem została oswobodzona od Prusaków. Z kolei w 1806 roku na ziemie powiatu bydgoskiego wkroczyły wojska napoleońskie. Przez okres 7 lat funkcjonowała administracja polska – departament bydgoski Księstwa Warszawskiego, podzielony na 10 powiatów. Według raportu wojskowo-statystycznego z 1813 roku – powiat bydgoski posiadał powierzchnię 2465 km². Na jego terenie funkcjonowało 107 warsztatów sukienniczych, 16 smolarni, 12 garbarni, 3 papiernie oraz 850 warsztatów rzemieślniczych. Według ówczesnego opisu stolica powiatu była miastem murowanym (674 domy) z gmachami rządowymi i magazynami zbożowymi, Koronowo (295 domów) z zabudową głównie szachulcową, a Fordon (192 domy) o zabudowie drewniano-murowanej z komorą celną, gdzie pobierano cło od wszystkich statków płynących Wisłą do Gdańska.