Pewną szansą odwrócenia tych tendencji był wybór związanego z Familią Stanisława Augusta Poniatowskiego. Dzięki dobrym relacjom z Rosją Czartoryskim udało się przeprowadzić pewne reformy już na sejmie konwokacyjnym, który przygotowywał elekcję. Jego dorobek przekreślił jednak Sejm repninowski, który 1768 zagwarantował podstawy spaczonej już wówczas "złotej wolności" i ustanowił tzw. prawa kardynalne. Od roku 1768 Rzeczpospolita była już formalnie rosyjskim protektoratem.