Trần Thanh Phương (còn có bút danh là Trần Thanh, Minh Hải) sinh ngày 23 tháng 9 năm 1940 tại xã Phú Tân, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau. Cha ông là cán bộ liên lạc của tỉnh ủy Bạc Liêu, ông còn một người em trai nhỏ tuổi. Năm 1954, ông tập kết ra bắc theo diện con em cán bộ và theo học tại trường học sinh miền Nam. Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội, ông được phân về làm phóng viên Báo Nhân Dân, công tác tại ban miền Nam. Trong khoảng thời gian từ 1967 đến 1975 công tác tại đây, "Trần Thanh" đã trở thành cái tên quen thuộc trên mặt báo Nhân Dân. Sau khi thống nhất đất nước, ông được điều về Sài Gòn để tăng cường cho đội ngũ phóng viên báo Giải Phóng. Về sau, báo Giải Phóng được sát nhập với Cứu Quốc trở thành Báo Đại Đoàn Kết - cơ quan ngôn luận của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Nhờ nhiều năm cống hiến cho nghề, ông đã trở thành phó Tổng biên tập của Báo Đại Đoàn Kết.