Khi Gneisenau sinh ra, cha ông đang tham gia cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 – 1763) chống lại vua Phổ là Friedrich Đại đế. Một tuần sau khi ông sinh ra, sự thất trận của quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh trong trận Torgau vào ngày 3 tháng 10 năm 1760 đã buộc mẹ của Neidhardt phải bỏ chạy cùng với con mình. Chỉ vài tuần sau, mẹ ông qua đời do kiệt sức trong cuộc di tản và do hoảng hốt vì đánh rơi Neidhart khỏi chiếc xe ngựa của mình. Do người cha bận xông pha trận mạc, đứa bé Neidhart được giao cho những người xa lạ nuôi dưỡng. Đứa trẻ bị bỏ bê một cách thậm tệ. Sau khi biết được hoàn cảnh bất hạnh của cậu bé, ông ngoại của Neidhart là Müller, khi ấy đang sống ở Würzburg, đã nhận trách nhiệm chăm sóc cháu mình. Tại Würzburg, Neidhardt được các giáo sĩ Dòng Tên dạy dỗ, chi đến năm 13 tuổi thì ông về với cha tại Erfurt. Vào năm 1777, ông nhập học Trường Đại học Erfurt, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, ông nhập ngũ một trung đoàn kỵ binh Áo đóng giữ tại đây vào năm 1778 và tham gia cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern với Friedrich Đại đế ở Tiệp Khắc. Sau hai năm phục vụ quân đội Áo, năm 1780, ông chuyển sang quân đội của Thân vương quốc Bayreuth-Ansbach. Đến năm 1782, khi người Anh thuê lính của thân vương xứ Ansbach-Bayreuth và vương hầu khác ở Đức trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ, ông đã đầu quân cho Vương triều Anh. Gneisenau được điều vào một trung đoàn Chasseur với cấp hàm Thiếu úy. Mặc dù Neihardt không thu được nhiều kinh nghiệm thực chiến do cuộc chiến trên thực tế đã chấm dứt khi ông đến Halifax (một thành phố cũ ở Canada), thời gian phục vụ tại Bắc Mỹ đã giúp ông trực tiếp học được chiến thuật chiến tranh du kích. Ông ở lại Canada cho đến khi trở về Ansbach vào cuối năm 1783, và được đổi sang lực lượng bộ binh.