Na de Belgische onafhankelijkheid werd in 1835 besloten dat Diest zou worden uitgebouwd tot vestingstad. De stad vormde een belangrijk onderdeel van de nationale defensiepolitiek. Er werd gekozen voor een veelhoekig ontwerp gebaseerd op de theorieën van Montalembert (1714-1800). Rond de hele stad werd op het tracé van de middeleeuwse omwalling een kernvesting gebouwd met grachten, wallen en vestingwerken. De vesting was een onregelmatige veelhoek met twaalf zijden (fronten) opgetrokken uit dubbele aarden wallen met goed gevulde brede grachten. De totale lengte was 3.800 meter, aan de westkant werd een citadel gebouwd en aan de noordzijde het fort Leopold. De vesting telde vijf toegangspoorten met verdedigingswerken naar de binnenstad: de Schaffensepoort, de Antwerpsepoort, de Hasseltsepoort, de Leuvensepoort en de Zichemsepoort. Een tweede vooruitgeschoven verdedigingslinie (buitenwerken) en een overstromingsgebied moesten beletten dat de wallen en poorten rechtstreeks onder vuur kunnen worden genomen. Aan de waterkant werden de Sluispoort en de schutsluis, Grote Steunbeer, gebouwd. In 1852 werd besloten de wallen te beplanten met bomen. De bouw duurde van 1837 tot 1856.