In de 16e eeuw ontstond in de Nederlanden de behoefte aan een bovengewestelijke taal. De uitvinding van de boekdrukkunst en de toename van interregionale handel gingen gepaard met de behoefte aan een meer geüniformeerde standaardtaal. Bovendien interesseerde de renaissancemens zich voor cultivering naar Latijns model van de eigen moedertaal. Aanvankelijk zag het ernaar uit dat enkel de zuidelijke gewesten de basis voor de Nederlandse standaardtaal zouden leveren; omdat in de jaren na de val van Antwerpen in 1585 vrijwel de gehele intellectuele elite van de Spaanse Nederlanden naar het noorden emigreerde, werd uiteindelijk het Hollands de hoofdrolspeler in de totstandkoming van de nieuwe schrijftaal.