Operacja odesko-mikołajowska została zaplanowana w listopadzie-grudniu 1918 r. przez Władimira Antonowa-Owsiejenkę, w ramach szerszego planu agresji wymierzonej w Ukraińską Republikę Ludową. Zakładał on trzy etapy działań: najpierw uderzenie na Charków, który stałby się następnie bazą wypadową do marszu na Donbas, następnie zdobycie Kijowa, zaś w trzeciej kolejności – opanowanie regionów Mikołajowa i Odessy oraz wybrzeża czarnomorskiego. Z Odessy Antonow-Owsiejenko zamierzał wyprzeć oddziały aliantów, które wylądowały w miejscowym porcie w dniach 23-27 listopada 1918 r.. Krótko potem, w grudniu tego samego roku miasto opuściły wojska niemieckie i austro-węgierskie, zaś 17 grudnia do portu dotarły oddziały francuskie. Dowodzący nimi gen. Borius zażądał od oddziałów ukraińskich, wiernych Dyrektoriatowi, opuszczenia miasta. Gdy te odmówiły, zostały zmuszone do odejścia przez artylerię francuskich okrętów oraz przez siły białych pod dowództwem gen. Aleksieja Griszyna-Ałmazowa. W ciągu dwóch kolejnych miesięcy wojska interwencyjne przesunęły się na północ i wschód, obejmując kontrolą także Mikołajów i Chersoń.