acomquest/Saamayik huggingface dataset:
English: It had been a part of our bad habits that we would spit just about  anywhere.
Sanskrit: "यत्र-तत्र, कुत्रापि निष्ठीवनं, दुष्प्रवृत्तिः वर्तते।"
English: This presents a serious challenge both to cleanliness and to  health.
Sanskrit: इदं हि स्वच्छतायै स्वास्थ्याय च गभीरसमाह्वानं प्रयच्छति।
English: "Although if we look at it, we have always been aware of this  problem, but this problem just refused to get addressed by our society."
Sanskrit: "एवम् एकतः पश्यामः यत् वयं सर्वदा समस्यामिमां जानीमः, परमियं समस्या समाजात् समाप्तिं नैव गच्छति स्म - अधुना समय आगतः, इयं दुष्प्रवृत्तिः अनन्तकालाय समाप्तिं गच्छेत्।"
English: But it's time now to get rid of this problem once and for all.
Sanskrit: "परञ्च, क्रमेsस्मिन् प्रत्येकमपि संयमेन व्यवहृतवत्।"
English: "As they  say, 'better late than never'."
Sanskrit: कथ्यते च यत् “better late than never” विलम्बेन भवतु परं समीचीनमिति।
English: "So even though we have been late in  addressing it, but now we must eradicate the spitting habit."
Sanskrit: विलम्बेन एव परम् इदानीम् एषा दुष्प्रवृत्तिः त्यक्तव्या।
English: "These  things will not only boost our basic hygiene levels, but also help in  preventing the spread of the Corona infection."
Sanskrit: ये विचाराः एकतो मूलस्वास्थ्य-स्तरं संवर्धयिष्यन्ति तत्रैव कोरोना-संक्रमणस्य निराकरणे साहाय्यमपि करिष्यन्ति।
English: "My  dear countrymen, it is a happy coincidence that, today when I am  sharing my ‘Mann Ki Baat' with you, it also happens to be the holy  festival of Akshaya-Tritiya’."
Sanskrit: मम प्रियाः देशवासिनः! सुखदः संयोगः अयं यद् यदाहं भवद्भिस्साकं मनोगतस्य विचाराभिव्यक्तिं करोमि तदाद्य अक्षय-तृतीयायाः पवित्रं पर्व विद्यते।
English: "Friends, 'Kshay' in Hindi means  destruction but ‘Akshay’ means that which is indestructible or which  never ends or is forever."
Sanskrit: "मित्राणि, ‘क्षय’ इत्यस्यार्थः विनाशः। परं यत् कदापि नष्टं न भवति, यत् कदापि समाप्तिं नैव याति तत् ‘अक्षयः’ वर्तते।"
English: "We all celebrate this festival every year in  our homes, but this year it bears a special significance for us."
Sanskrit: "निजगृहेषु पर्वेदं वयं प्रतिवर्षं परिपालयामः, परमस्मिन् वर्षे अस्मभ्यमस्य विशेषमहत्त्तवं वर्तते।"
English: "In the  present troubled times, this is a day that reminds us that our soul, our  life-force, is 'Akshay'."
Sanskrit: "अद्यतने कठिन-समये अयं तादृशो दिवसो वर्तते यदस्मान् स्मारयति यदस्माकम् आत्मा, भावना, ‘अक्षयः’ स्तौ।"
English: "This day reminds us that no matter how many  difficulties block our path, no matter how many disasters are wreaked  upon us and no matter how many contagions have to be faced - the human  spirit of fighting and battling them are inexhaustible."
Sanskrit: "दिवसोयं स्मारयति यत् भवति नाम काठिन्यं मार्गे, भवन्ति नाम विपत्तयः, भवन्ति नाम रोगाः, परमेतेषां समेषां निवारणाय मानवीयाः भावनाः अक्षय्याः वर्तन्ते।"
English: It is also  believed that this is the day when the Pandavas got the Akshaya-Patra  through the blessings of Lord Krishna and Lord Suryadev.
Sanskrit: विज्ञायते यदयमेव दिवस:आसीत् यदा भगवत: श्रीकृष्णस्य भगवतः सूर्यदेवस्य च आशीर्वादेन पांडवैः अक्षय-पात्रम् अवाप्तमासीत्।
English: Akshaya  Patra was the mythical vessel which always remained replete with food!
Sanskrit: अक्षय-पात्रम् अर्थात् तादृशं भाण्डं यस्मिन् भोजनं न कादापि समाप्तिं गच्छति।
English: "Our farmers are our Annadata or providers who work hard in adverse  conditions, for the country, for all of us, imbued with this spirit."
Sanskrit: "अस्मभ्यम् अन्नदातार: कृषकाः सर्वदैव देशाय, अस्मभ्यम्, अनया एव भावनया परिश्रमं कुर्वन्ति।"
English: "It  is due to their hard work, that today the country has vast reserves of  food grains for all of us and for the poor."
Sanskrit: एतेषां परिश्रमेणैव अद्य अस्मभ्यम् निर्धनेभ्यः च देशस्य पार्श्वे अक्षय्य अन्न-भण्डारः वर्तते।
English: "On this day of Akshaya  Tritiya, we should give a thought about the preservation of our  environment, forests, rivers and the entire ecosystem, which play an  important role in our lives."
Sanskrit: "अस्याम् अक्षय-तृतीयायाम् अस्माभिः पर्यावरणस्य, वनानां, नदीनां सम्मूर्ण-पारिस्थितीयतन्त्रस्य च संरक्षणविषयेपि विचारणीयम्, इमानि अस्माकं जीवने महत्त्वपूर्णां भूमिकां निभालयन्ति।"
English: If we want to remain bestowed with  ‘renewable’ resources then we must first ensure that our earth remains  ever abundant.
Sanskrit: यदि वयम् ‘अक्षय्यतां’ इच्छामः चेत् अस्माभिः सर्वादौ इदं सुनिश्चेयं यदस्माकं धरा अक्षया स्यात्।
English: Did you know that this  festival of Akshaya-Tritiya also provides us an occasion to realize the  strength of charity - Power of giving!
Sanskrit: किं भवन्तः जानन्ति यत् अक्षय-तृतीयायाः पर्वेदं दानस्य शक्तेः चावसरः भवति।
English: Whatever we give away  wholeheartedly is what actually matters!
Sanskrit: वयं हृदयस्य भावनाभि: यत् किमपि दास्यामः यथार्थ-रूपेण तस्यैव महत्त्वं भवति।
English: It is not important what and  how much we give.
Sanskrit: महत्त्वपूर्णमिदं नास्ति यत् वयं किं कियच्च दद्मः।
English: "In this period of crisis, our small efforts can become  a huge support for many people around us."
Sanskrit: संकटकालेसेमिन् अस्माकं लघीयान् प्रयासः अस्माकं परितः बहुभ्यः साहाय्यं प्रदास्यति।
English: "Friends, this is a very holy  day in Jain traditions as it happens to be an important day in the life  of the first Tirthankara Lord Rishabhdev."
Sanskrit: "मित्राणि, जैनपरम्परायामपि अयं पवित्रो दिवसो वर्तते, यतोहि प्रथम-तीर्थंकरस्य भगवतः ऋषभदेवस्य जीवनस्य महत्वपूर्ण-दिवसः आसीत्।"
English: The followers of Jainism  celebrate it as a festival and hence it is quite easy to understand why  on this day people like to initiate an auspicious project.
Sanskrit: "एवं प्रकारेण जैनसमाजः दिवसमेनं पर्वत्वेन परिपालयति, अतः सारल्येन बोध्यमस्ति यदस्मिन् दिने जनाः किमर्थं शुभकार्यणां प्रारम्भं कुर्वन्ति।"
English: "Since today  is the day to initiate something anew, cannot we all take a resolve to  make our earth bountiful and imperishable through our efforts?"
Sanskrit: "यतोहि अद्य किमपि नूतनारम्भस्य दिवसो विद्यते, अतो वयं सम्भूय निजप्रयासैः धराम् अक्षय्याम् अविनाशिनीं च कर्तुं संकल्पं स्वीकर्तुं शक्नुमः ?"
English: "Friends,  today also marks the birth anniversary of Lord Basaveshwara."
Sanskrit: "मित्राणि, अद्य भगवतो बसवेश्वरस्य जयन्ती अपि वर्तते।"
English: It has been  my good fortune that I have had the opportunity to learn and connect  with reminiscences of Lord Basaveshwara and his messages repeatedly.
Sanskrit: सौभाग्यं मे वर्तते यन्मया भगवतो बसवेश्वरस्य स्मृतिभिः सन्देशैः च साकं बहुवारं सम्पृक्तेः ज्ञानस्य चावसरो लब्धः।
English: I  extend many felicitations to all the followers of Lord Basaveshwara in  our country and the world on his birth anniversary.
Sanskrit: देशे जगति च भगवतो बसवेश्वरस्य सर्वेभ्य अनुयायिभ्यः बसवेश्वर-जयन्त्यवसरे बहुशः शुभकामनाः।
English: "Friends,  the holy month of Ramazan too has begun."
Sanskrit: "सखायः, रमज़ानस्यापि पवित्र-मासः आरब्धः।"
English: "The last time when Ramazan was  celebrated, no one had imagined that we would be facing such a huge  predicament this time around."
Sanskrit: यदा विगते क्रमे रमज़ान-मासः आमानितः तदा न केनापि विचारितमासीत् यत् ऐषमः क्रमे रमज़ानावसरे एतावन्ति सङ्कटानि अपि प्रतीकर्तव्यानि भविष्यन्ति।
English: "But, now that this trouble has come to  plague the entire world, it gives us an opportunity to mark this Ramazan  as an icon of restraint, goodwill, sensitivity and service."
Sanskrit: "किन्तु, अधुना यदा विश्वस्मिन् विश्वे संकटमिदं समापन्नमेव तदा अस्माकं पुरस्ताद् अवसरोsस्ति – रमज़ानमिदं वयं सद्भावना-संवेदनशीलता-संयम-सेवाभावानां प्रतीकत्वेन करवाम।"
English: "This time,  we should pray more than ever before so that prior to the celebration of  Eid the world is rid of Corona and we celebrate Eid with enthusiasm and  gaiety like earlier times."
Sanskrit: "अस्मिन् क्रमे वयं, पूर्वतोsपेक्षया अधिकाम् उपासनां करवाम येन ईदागमनात् प्रागेव विश्वमिदं कोरोनातो मुक्तं स्यात्, तथा च वयं पूर्वकालमिव हर्षोत्साहेन ईद-पर्व आयोजयेम।"
English: "I am confident that during these days of  Ramazan, by adhering to the guidelines of the local administration, we  will reinforce our fight against Corona."
Sanskrit: दृढं विश्वसिमि यत् रमज़ान-दिनेषु स्थानीय-प्रशासनस्य दिशा-निर्देशान् अनुपालयन्तः वयं कोरोना-विरोधिनं सङ्घर्षमिमं दृढतरं विधास्यामः।
English: "It is still very important to  follow the rules of physical distancing in the streets, in the markets  and in the mohallas or colonies."
Sanskrit: "मार्गेषु, विपणीषु, वीथीषु च, दैहिकान्तरालस्य नियमानुपालनं साम्प्रतं परमावश्यकम्।"
English: "Today, I also express my gratitude to  all those community leaders who are making people aware about the two  yards distancing and not going out of the houses."
Sanskrit: "अहम्, अद्य तेभ्यः सर्वेभ्यः समुदाय-नेतृभ्यः अपि आभारं प्रकटयामि ये द्वि-गज़-मितान्तरालं, गृहाद् बहिर्गमनञ्च अभिलक्ष्य जनान् जागरुकान् कुर्वन्ति।"
English: "In  fact, Corona has changed the manner of celebrating festivals all over  the world including India .It has changed the ways of their observance."
Sanskrit: सत्यमेव कोरोना-महामारी अस्मिन् क्रमे भारतोपेते अशेष-जगति उत्सवानाम् आयोजनस्य रङ्ग-रूपं स्वरुपञ्चैव परावर्तितवती।
English: "Recently, we observed many festivals such as Bihu, Baisakhi, Puthandu,  Vishu and Odia New Year."
Sanskrit: "नातिचिरं, विगतेषु दिनेषु, अस्माकमपि, बिहू-बैसाखी-पुथंडू-विशू-ओड़ियानूतनवर्ष-सदृशाः उत्सवाः समागताः।"
English: "We saw how people celebrated these festivals  staying indoors, with great simplicity while wishing well for society."
Sanskrit: "वयं दृष्टवन्तः यत् जनाः केन प्रकारेण गृहेषु एव स्थित्वा, अतितरां सरल-रीत्या समाजञ्च प्रति शुभचिन्तनेन साकम् एतान् उत्सवान् आयोजितवन्तः।"
English: In ordinary circumstances they used to celebrate these festivals with  full zeal and enthusiasm with friends and families.
Sanskrit: "सामान्यतया ते, एतान् समुत्सवान् निजैः मित्रैः कौटुम्बिकैः च साकं पूर्णोत्साहेन हर्षोल्लासेन चायोजयन्ति स्म।"
English: people used to come  out of the house and share joy.
Sanskrit: गृहाद् बहिः निर्गत्य स्वीयां प्रसन्नतां सम्विभाजयन्ति स्म।
English: "But this time, everyone observed  restraint, following the rules of lockdown."
Sanskrit: "परञ्च, क्रमेsस्मिन् प्रत्येकमपि संयमेन व्यवहृतवत्।"
English: We have seen that this time  our Christian brethren too celebrated Easter within the confines of  their homes.
Sanskrit: वयं दृष्टवन्तः यत् अस्मिन् क्रमे अस्मदीयाः ख्रिष्टीय-सखायः ‘ईस्टर(Easter)’-इत्युत्सवमपि गृहे एव आयोजितवन्तः।
English: It is imperative at present to fulfill this responsibility  of ours towards society and our nation.
Sanskrit: "नैजं समाजं, स्वीयं देशञ्च प्रति एतद्दायित्व-निभालनं हि, अद्यत्वे अतितराम् आवश्यकम्।"
English: Only then will we be able to  prevent the spread of corona… We will be able to defeat a pandemic like  Corona.
Sanskrit: तदैव वयं कोरोना-प्रसारम् अवरोद्धुं सफलाः भविष्यामः।
English: "My dear countrymen, in the  midst of this pandemic, as a member of your family, and all of you  happen to be my family members, it is also my responsibility to touch  upon certain points and offer some suggestions."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, अस्याः वैश्विक-महामार्याः प्रवर्तितेsस्मिन् सङ्कटे भवतां परिवार-सदस्यत्वेन, तथा च, भवन्तः सर्वेsपि मम कुटुम्ब-जनाः सन्ति – इति कृत्वा केषाञ्चन सङ्केतानां परामर्शानाञ्च प्रदानं हि मम दायित्वमपि भवति।"
English: "To my countrymen, I urge  , let us not at all get caught in the trap of over-confidence, let us  not harbor a feeling that if corona has not yet reached our city, our  village, our street or our office, it is not going to reach now."
Sanskrit: "मम देशवासिनः, भवतः अहं साग्रहं निवेदयामि – वयं ईषदपि अत्यात्मविश्वासं नैव सन्धारयेम, न मनागपि विचारयेम यत् अस्माकं नगरे, अस्मदीये ग्रामे, अस्माकीनायां वीथ्यां, अस्मदीये कार्यालये वा, साम्प्रतं यावत् कोरोना-विषाणुः नैव सम्प्राप्तः, अतः नेतः परं सम्प्राप्स्यति- इति।"
English: Never make such a mistake!
Sanskrit: "पश्यन्तु, एतादृशं त्रुटिं कदापि नैवाचरन्तु।"
English: The experience of the world is narrating a  lot to us!
Sanskrit: जगतः अनुभवः अस्मान् सुबहु निर्दिशति।
English: "And, here in our country we are always reminded again and  again - 'Where caution has been lowered, the accident has happened!'"
Sanskrit: "तथा च, अस्मदीये परिवेशे तु पौनःपुनिकं कथ्यते– ‘अवधानम् अपास्तं दुर्घटना घटिता’-‘सावधानी हटी तो दुर्घटना घटी’- इति।"
English: "Remember, our ancestors have guided us very well in dealing with such  situations."
Sanskrit: "अवश्यं स्मरन्तु, अस्मदीयाः पूर्वजाः एतेषां विषयाणां कृते अस्मभ्यं समीचीनतरं मार्ग-दर्शनं कृतवन्तः।"
English: Our ancestors have said – Agni:
Sanskrit: ते उक्तवन्तः – ‘अग्नि:
English: "Therefore, in over-enthusiasm, there should be no  negligence at the local level or elsewhere."
Sanskrit: "अत एव अत्युत्साह-कारणात्, स्थानीय-स्तरे, कुत्रचिदपि किञ्चिदपि अनुत्तर-दायित्वं नैव स्यात्।"
English: We will always have to  remain cautious.
Sanskrit: अस्य सर्वदैव अस्माभिः विशेषावधानं नूनमेव सन्धारणीयम्।
English: And, I will reiterate, “Maintain a distance of two  yards and keep yourself healthy!” or "Do Gaz Doori, Bahut Hai Zaroori!".
Sanskrit: "तथा च, पुनरेकवारं कथयामि – ‘द्वि-गज़-मितान्तरालं धारयन्तु, आत्मानं स्वस्थं स्थापयन्तु’ - “दो गज़ दूरी, बहुत है ज़रूरी”।"
English: "Wishing all of you the best of health, I conclude my thoughts."
Sanskrit: "भवतां सर्वेषां उत्तम-स्वास्थ्यं कामयमानः, स्वीयं निवेदनम् अत्रैव पूर्णतां नयामि।"
English: "I also  wish that when we meet during the next episode of Mann Ki Baat, may some  news of escape from the clutches of this pandemic and mankind emerging  out of this predicament greet us from all over the world! Many Many Thanks"
Sanskrit: "यदा भाविनः ‘मनोगत’स्य अवसरे मिलेम तदा, अस्याः वैश्विक-महामार्याः मुक्ति-वृत्तानि सम्पूर्ण-संसारात् आगच्छेयुः, मानव-जातिः एतेभ्यः सङ्कटेभ्यः निर्गच्छेत् – अनया प्रार्थनया सहैव भवतां सर्वेषां भूरिशो धन्यवादाः।"
English: "My  dear countrymen, Namaskar."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, नमस्कारः |"
English: "Today, I am expressing Mann ki Baat at a time  when Corona is testing our patience; it is testing the limits of all of  us at enduring misery."
Sanskrit: "अद्य भवद्भिः साकं ‘मनकीबात'-‘मनोगतम्', एतादृशे काले सम्विभाजयामि यदा कोरोना-सङ्क्रमणम्, अस्माकं सर्वेषां धैर्यम्, दुःख-सहन-सीमानं च परीक्षते |"
English: Many of our near and dear ones have left us  untimely.
Sanskrit: "अस्मदीयेषु बहुसंख्यम्, अस्मान्, अकाले एव परित्यज्य प्रयातम् |"
English: "After successfully confronting the first wave of Corona, the  country was full of enthusiasm, full of self-confidence, but this storm  has shaken the country."
Sanskrit: "कोरोना-सङ्क्रमणस्य प्रथमायाः वीच्याः साफल्य-पुरस्सरं साम्मुख्यानन्तरं देशः उत्साह-भरितः आसीत्, आत्मविश्वास-समन्वितः अवर्तत, किञ्च अमुना झञ्झावातेन देशः सन्ताडितः |"
English: "Friends, in the days gone by, to tide  over this crisis, I had long deliberations with experts from myriad  sectors."
Sanskrit: "सखायः, विगतेषु दिनेषु एतत्-संकट-परिहारार्थं, विभिन्नानां क्षेत्राणां, विशेषज्ञैः साकं दीर्घा चर्चा सञ्जाता |"
English: "People from our Pharma industry, vaccine manufacturers, those  connected with oxygen production, experts from the medical field have  put forth their valuable suggestions to the government."
Sanskrit: "अस्माकम् औषधोद्योगानां जनाः स्युः, सूच्यन्तःप्रवेश्यौषध-निर्मातरो वा भवेयुः, आहोस्वित् आक्सिजन्-उत्पादनेन सम्बद्धाः जनाः वा चिकित्साक्षेत्रस्य निष्णाताः स्युः, ते नैजान् महत्वपूर्णान् परामर्शान् प्रशासनाय प्राददुः |"
English: "This time, for  emerging victorious in this battle, we have to accord priority to expert  and scientific advice."
Sanskrit: "कालेsस्मिन्, अस्माभिः युद्ध- मेतत् जेतुं, निष्णातानां वैज्ञानिकानां च परामर्शेभ्यः प्राथमिकता प्रदेया |"
English: The Government of India is applying its entire  might to give a fillip to the endeavours of State Governments.
Sanskrit: राज्यप्रशासनानां प्रयत्नान् अग्रेसारयितुं भारत-सर्वकारः पूर्णशक्त्या संलग्नः |
English: "The State  Governments too are trying their best to fulfill their  responsibilities.Friends, presently, the country’s doctors and  health workers are waging a colossal battle against Corona."
Sanskrit: "सखायः, कोरोना-प्रकोपं विरुद्ध्य कालेsस्मिन् देशस्य चिकित्सकाः स्वास्थ्य-कर्मिणः च बृहत्-युद्धं कुर्वन्ति |"
English: "Over the  past one year, they have undergone varied experiences."
Sanskrit: विगतैकवर्षे अस्य व्याधेः विषये ते प्रत्येक-प्रकारकम् अनुभवमपि कृतवन्तः |
English: "Joining us, at  the moment, is the well known Dr Shashank Joshi ji from Mumbai."
Sanskrit: "अस्माभिः साकं, साम्प्रतं, मुम्बय्याः प्रसिद्धः चिकित्सकः डॉ.शशांकजोशी अपि आत्मानं संयोजयति |"
English: Dr  Shashank ji has immense grassroot level experience in the field of  treatment of Corona and allied research. He has also been the Dean of  the Indian College of Physicians.
Sanskrit: "डॉ.शशांकः कोरोना-उपचारस्य, अमुना सम्बद्धस्य अन्वेषणस्य च मौलिकम् अनुभवं सन्धारयति, असौ Indian College of Physicians - इति महाविद्यालयस्य अधिष्ठाता अपि अवर्तत |"
English: I had liked the  clarity in your thoughts.
Sanskrit: भवतः विचाराणां स्पष्टता मह्यम् अतितराम् अरोचत |
English: I felt all citizens of the country should  know about your thoughts.
Sanskrit: मामेतत् प्रतीतं यत् देशस्य सर्वेsपि नागरिकाः भवतः विचारैः अवगताः स्युः |
English: "From what we used to hear, I present it before  you in the form of a question."
Sanskrit: यानि वृत्तानि श्रूयन्ते तान्यहं प्रश्नरूपेण अत्रोपस्थापयामि |
English: "Dr Shashank, all of you are deeply  involved at the moment in saving lives, day and night…first of all, I’d  like you to tell people about the Second Wave."
Sanskrit: "डॉ.शशांकः - भवन्तः सर्वे साम्प्रतम् अहर्निशं जीवनस्य रक्षाकर्मणि संलग्नाः सन्ति, सर्वप्रथमं त्वहं वाञ्छामि यत् भवान् कोरोना-सङ्क्रमणस्य द्वितीयायाः वीच्याः विषये जनान् सूचयतु |"
English: "There are 2 – 3  differences here. The first is to an extent, it has been observed in  youth and children too."
Sanskrit: "अस्मिन् च अन्तर-द्वयं वा त्रयं वर्तते, प्रथमन्तु युवजनेषु बालेषु चापि एतत् सङ्क्रमणम् ईषत् परिलक्ष्यते |"
English: "And the symptoms…like the earlier  one…breathlessness, dry cough, fever…all these are there…along with it,  loss of smell and taste are also there."
Sanskrit: "पूर्वं यत् लक्षणमासीत् - श्वासावरोधः, शुष्क-कासः, ज्वरः – एतानि लक्षणानि तु सन्त्येव, युगपदेव ईषत् गन्धावरोधः, स्वादापगमः चापि स्तः |"
English: And people are a bit scared.
Sanskrit: "तथा च, जनाः किञ्चित् भीताः अपि सञ्जाताः |"
English: There is absolutely no need of being scared.
Sanskrit: न मनागपि भीतिरस्तु |
English: 80 to 90 percent people do  not show any of these symptoms. What they call Mutation – there’s no  need to be afraid of that.
Sanskrit: "जनानां प्रतिशतं अशीतिमितं नवतिमितं वा न किमपि लक्षणं द्योतयति, mutation-इति यत् विक्रियाविषये वदन्ति, ततः भीतिः मास्तु |"
English: "These mutations keep on happening…the way we  change our clothes, the virus keeps changing its colours…hence there is  nothing to fear and we shall overcome this wave too."
Sanskrit: "एतादृशीनि उत्परिवर्तनानि तु भवन्त्येव, यथा वयं वासान्सि परिवर्तयामः, तथैव विषाणु- रपि स्वीयं वर्णं विपरिवर्तयति, अत एव मनागपि भीतेः वृत्तं नास्ति, तथा च, वयं सङ्क्रमण-प्रवाहमेनम् अतिक्रमिष्यामः |"
English: "Waves keep coming  and going, the virus keeps coming and going…these are the various  symptoms and we have to be alert medically."
Sanskrit: "सङ्क्रमण-प्रवाहः आयाति प्रयाति च, तथैव विषाणवोsपि आयान्ति प्रयान्ति च, तर्हि एतानि एव विभिन्नानि लक्षणानि सन्ति, चिकित्सकीय-दृष्ट्या अस्माभिः नूनं सावधानैः भाव्यम् |"
English: "Covid has a 14 to 21 day’s  timetable, in which we should avail of the Doctor’s advice."
Sanskrit: "अन्यतरत्तु, चतुर्दशतः एकविंशतिः दिनानि यावत् इयं covid-समय-सारणी वर्तते – अस्मिन्नवधौ वैद्यस्य परामर्शः स्वीकर्तव्यः |"
English: "In  Covid, the clinical treatment protocol has magnitude of three types –  light or mild Covid, medium or moderate Covid and intense, what is  called severe Covid."
Sanskrit: "तर्हि covid-सङ्क्रमणे clinic treatment protocol - निदानोपचार-संवित् वर्तते, तस्यां त्रिप्रकारिका तीव्रतास्ति, ईषत् वा अतीव्र-कोविड्, मध्यमं वा अल्पं कोविड् तथा च तीव्रं covid-सङ्क्रमणं यद्धि severe-covid – उग्रं covid-सङ्क्रमणम् इत्युच्यते, तदेव एतदस्ति |"
English: "In the case of mild Covid, we do oxygen monitoring,  pulse monitoring and fever monitoring. If the fever rises, sometimes we  use medicines like paracetamol…and one should consult a Doctor.In the  case of moderate or severe Covid, it is extremely important to contact  the Doctor."
Sanskrit: "तर्हि यद्धि अतीव्र-कोविड् अस्ति तदर्थं वयं oxygen-निभालनं कुर्मः, pulse-इति नाडीस्फुरणं वीक्षामहे, ज्वरम् अनुवीक्षामहे, ज्वरं वर्धते चेत् कदाचित् Paracetamol-सदृशौषधं वयं प्रयुञ्जामहे तथा च, स्वीय-चिकित्सकः नूनं सम्पर्कणीयः, यद्धि मध्यमं वा अल्पं कोविड् तथा च तीव्रं covid-सङ्क्रमणं भवति चेत् स्वीय-चिकित्सकः नूनं सम्पर्कणीयः |"
English: Correct and inexpensive medicines are available.
Sanskrit: समुचितानि अल्पार्घाणि चौषधानि उपलभ्यन्ते |
English: "Steroids  can save life…inhalers can be given, tablets can be given. And along  with that, oxygen has to be administered…there are many simple  treatments available. But often what is happening is – there is a new  experimental medicine called Remdesivir."
Sanskrit: "एतेषु यानि steroids-इति रासायनिकौषधानि सन्ति, तानि जीवनं रक्षितुं शक्नुवन्ति, यानि inhalers-इति श्वासित्राणि दातुं शक्नुमः, tablet- इति गुलिकां दातुं पारयामः, युगपदेव प्राणवायु-प्रदानमपि आवश्यकं भवति | एवं हि एतदर्थं लघवः अल्पाश्च समुपायाः सन्ति, परञ्च प्रायेण किं संजायमानमस्ति यत् एकम् नवीनं प्रयोगात्मकम् औषधं वर्तते, तस्य नामास्ति- Remdesivir."
English: But one thing about this  medicine is that one has to stay 2 – 3 days lesser in the hospital and  it aids in clinical recovery.
Sanskrit: "अमुना औषधेन अन्यतम-लाभो नूनं भवति यत् अस्य प्रयोगेण चिकित्सालये दिनद्वयं वा दिनत्रयं न्यूनं स्थातव्यं भवति तथा च, नैदानिक–स्वास्थ्य-लाभार्थं किञ्चित् साहाय्यं भवति |"
English: And this medicine too works only when it  is taken in the first 9-10 days…and it is to be taken only for five  days.
Sanskrit: "एतदौषधमपि तदैव प्रभवति यदा आरम्भिकेषु नव वा दश दिनेषु प्रदीयते, तथा च, एतत् पञ्च-दिनार्थमेव प्रदीयते, तर्हि ये जनाः Remdesivir-औषधम् अनुधावन्ति, सुतरां तैः एवं नैव कर्तव्यम् |"
English: The way people are running after Remdesivir…they should stop doing  that.
Sanskrit: "एतदौषधमपि तदैव प्रभवति यदा आरम्भिकेषु नव वा दश दिनेषु प्रदीयते, तथा च, एतत् पञ्च-दिनार्थमेव प्रदीयते, तर्हि ये जनाः Remdesivir-औषधम् अनुधावन्ति, सुतरां तैः एवं नैव कर्तव्यम् |"
English: It is important for all people to understand this.
Sanskrit: सर्वेsपि एतद् अवगच्छन्तु – इत्यस्ति परमावश्यकम् |
English: "If we do  PRANAYAM, our lungs will expand a bit. And there’s an injection  available for thinning blood…it is called Heparin."
Sanskrit: "वयं प्राणायामं करिष्यामः, अस्माकं शरीरस्य lungs-इति फुप्फुसं किञ्चित् विस्तारयिष्यामः, तथा च, heparin-इति रक्तस्य तनूकरणार्थं सूच्यौषधं स्वीकरिष्यामः च |"
English: "If these simple  medicines are given, 98% people recover."
Sanskrit: "एतानि लघु-लघूनि औषधानि दास्यामः चेत् प्रतिशतं अष्टनवतिमिताः जनाः स्वस्थाः भवन्ति, अतः सकारात्मिका मनोवृत्तिः अतितराम् आवश्यकी वर्तते |"
English: "So, staying positive is very  important."
Sanskrit: सर्वेsपि एतद् अवगच्छन्तु – इत्यस्ति परमावश्यकम् |
English: It is imperative that treatment protocol is as per the  Doctor’s advice.
Sanskrit: उपचार-संवित् नूनं वैद्यस्य परामर्शानुसारेण स्यात् |
English: "If you compare Europe, America, our  patients are recovering through our treatment protocols.PM – Dr  Shashank, many thanks to you."
Sanskrit: "भवान् अवलोकयिष्यति यत् भारते उत्कृष्टा पुनःस्वास्थ्यलाभ-मितिः वर्तते | भवन्तः यदि यूरोप-अमेरिका-देशैः सह तुलनां करिष्यन्ति, तर्हि ततः एव अस्माकम् उपचारसंविदा रोगिणः पुनः स्वास्थ्यलाभम् अवाप्नुवन्ति, महोदय!"
English: The pieces of information that Dr Shashank  gave us are very important and useful for all of us.
Sanskrit: "डॉ.शशांकेन याः सूचनाः अस्मभ्यं प्रदत्ताः ताः नितराम् आवश्यक्यः, तथा चास्माकं सर्वेषां कृते कार्यसाधिकाः भविष्यन्ति |"
English: You can  consult your family doctor or doctors in the neighbourhood on the phone.
Sanskrit: "ये भवतां पारिवारिक-चिकित्सकाः प्रतिवेशिभिषजाः वा स्युः, तैः साकं दूरभाषेण परामर्शः कर्तव्यः |"
English: "I am noticing that many of our doctors are taking upon themselves this  responsibility, on their own."
Sanskrit: अहं पश्यामि यदस्माकं बहवः चिकित्सकाः स्वयमपि एतद्दायित्वं उद्वहन्ति |
English: Many doctors are providing information to  people through social media.
Sanskrit: नैके चिकित्सकाः सामाजिकमाध्यमैः जनेभ्यः सूचनाः प्रसारयन्ति |
English: They are counseling on phone and WhatsApp.
Sanskrit: दूरभाष-वाट्स्अपादिभिश्च निर्देशनं कुर्वाणाः सन्ति |
English: Many hospitals have websites where information is available…there you  can seek advice of doctors too.
Sanskrit: "नैकेषां चिकित्सालयानां जालवाहिन्यः सन्ति यत्र सूचनाः उपलब्धाः सन्ति, जनाश्च चिकित्सकानां परामर्शमपि गृहीतुं शक्नुवन्ति |"