acomquest/Saamayik huggingface dataset:
English: "You just need to make small regular changes in  order to transform your habits, making them a part of your way of life."
Sanskrit: "केवलम् एतदेव आवश्यकं यत् लघु-लघु-कार्याणि समीचीन-रीत्या नियत-प्रकारेण च, कुर्वन्तः वयं निज-दैनन्दिन-जीवनं तादृशम् अभ्यस्तं करवाम येन रीतिरेषा स्वभाव-रूपा स्यात् |"
English: I  would like the family to consciously try to inculcate in children the  habit of playing in open grounds.
Sanskrit: अहमिच्छामि यत् कुटुम्ब-जनाः जागरूकतया एवं प्रयतेरन् येन बालाः अनावृतेषु प्राङ्गणेषु क्रीडाभ्यस्ताः स्युः |
English: "If possible, we can make the elder  family members accompany these children to the playground and play with  them."
Sanskrit: शक्यमस्ति चेत् वयं ज्येष्ठाः अपि अनावृतेषु प्राङ्गणेषु गत्वा किञ्चित् बालैः साकं क्रीडाम |
English: The children can be made to  take the stairs instead of taking the lift.
Sanskrit: बालाः उद्वाहिकया आरोहणावरोहणयोः अपेक्षया सोपान-मार्गस्य अभ्यस्ताः स्युः |
English: "After dinner, the entire  family can go for a walk with the children."
Sanskrit: रात्रि-भोजनानन्तरं बालैः साकं पूर्णमपि कुटुम्बं किञ्चित् पद्भ्यां गन्तुं प्रयतेरन् |
English: "Yoga for Young India. Yoga  will be helpful for especially our young friends, in maintaining a  healthy lifestyle and protecting them from lifestyle disorders."
Sanskrit: "Yoga for Young India-इति योगाभ्यासः, विशेषतया अस्मदीय-युवमित्रेषु स्वस्थ-जीवन-शैलीं संधारयितुं जीवनशैल्याः दुर्व्यवस्थातः आत्मानञ्च रक्षितुं नूनं सहायी सेत्स्यति |"
English: The  practice of Yoga 30 minutes before school can impart much benefit.
Sanskrit: विद्यालयात् प्राक् त्रिंशत्-मिनिट्-मितः योगाभ्यासः !
English: "It  can also be practised at home and the specialty of Yoga is that it is  easy, simple and accessible to all. I am saying this because a person of  any age can easily practise it."
Sanskrit: "अनुभविष्यन्ति यत् कियान् लाभप्रदः भविता ! गृहेsपि कर्तुं शक्यते, तथा च, योगस्य इदं वैशिष्ट्यं यत् अयं सहजः, सरलः, सर्व-सुलभश्च |"
English: "It is simple because it can be easily  learned and it is accessible, since it can be done anywhere. No  special tools or fields are needed."
Sanskrit: "सरलः यतो हि सरलतया शिक्षितुं शक्यते, तथा च, सर्व-सुलभः यतो हि, कुत्रचिदपि कर्तुं शक्यते, विशेषोपकरणानि उताहो प्राङ्गणस्य चावश्यकता नैव भवति |"
English: There are several studies being  conducted on how Yoga is effective in curbing diabetes.
Sanskrit: मधुमेह-नियन्त्रणे योगाभ्यासः कियान् प्रभवति - इति कृत्वा अनेकविधम् अध्ययनं प्रचलति |
English: These studies  are being carried out in AIIMS too and the results that have emerged so  far are very encouraging.
Sanskrit: "AIIMS-इत्यत्रापि एतद्-विषयकम् अध्ययनं विधीयते, तथा च, साम्प्रतं यावत् अधिगत-परिणामाः अतितराम् उत्साह-वर्धकाः सन्ति |"
English: Do not look at Ayurveda and Yoga as a means of  medical treatment only; instead of this we should make them a part of  our life.
Sanskrit: योगः आयुर्वेदश्च केवलम् उपचार-माध्यमे इति नैव परिशीलनीयम् अपि तु वयम् एतौ जीवनस्य अङ्गत्वेन स्वीकरवाम |
English: "My dear countrymen,  especially my young friends, we have been getting glad tidings from the  field of sports."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, विशेषेण मम युव-सखायः !"
English: "In different games, our athletes have made the country  proud."
Sanskrit: क्रीडा-क्षेत्रेषु विगत-काले शुभंकर्यः वार्ताः प्राप्ताः|
English: "In hockey, India has won the Asia Cup hockey title through its  dazzling performance."
Sanskrit: नाना-क्रीडासु अस्माकं क्रीडकाः देशस्य यशोवितानम् अकुर्वन् |
English: "Our players performed magnificently and on the  basis of their sterling efforts, India has become the Asia Cup champion  after an interval of ten years."
Sanskrit: हॉकी-क्रीडायां भारतेन भव्यं क्रीडित्वा एशिया-चषको विजितः |
English: India had earlier won the Asia Cup in  Hockey in the years 2003 and 2007.
Sanskrit: अस्माकं क्रीडकाः भव्य-प्रदर्शनं कृत्वा दश-वर्षाणाम् अनन्तरं एशिया-चषक-विजयिनः अजायन्त |
English: I extend felicitations on behalf of  the entire nation to the entire team and support staff.
Sanskrit: समग्राय क्रीडक-वृन्दाय सहायि-कार्मिक-समूहाय च मम पक्षतः देशवासिनाञ्च पक्षतः भूरि भूरि शुभकामनाः |
English: "After  hockey, good news for India also came in badminton."
Sanskrit: हॉकी-क्रीडायाः पश्चात् बैड्मिंटन्-क्रीडायाः कृतेsपि भारतं शुभां वार्तां बिभर्ति |
English: Badminton star  Kidambi Srikanth has filled every Indian’s heart with pride by clinching  the Denmark Open title with his excellent performance.
Sanskrit: बैड्मिंटन्-क्रीडकः किदाम्बी-श्रीकान्तः उत्कृष्टं प्रदर्शयन् Denmark-मुक्त-क्रीडां च विजित्य प्रत्येकमपि भारतीयं गौरवान्वितं व्यदधात् |
English: "I congratulate our young friend, Kidambi Srikanth  for this feat and enhancing the prestige of India."
Sanskrit: "अहं अस्मभ्यः युव-मित्रेभ्यः तेषां एताः उपलब्धीः आलक्ष्य, भारतस्य च गौरव-वर्धनार्थं भूरि भूरि वर्धापनानि वितरामि |"
English: "Friends,  the FIFA Under-17 World Cup was organized this month."
Sanskrit: "मित्राणि, मासेsस्मिन् FIFA Under-17 -World Cup-क्रीडाः आयोजिताः |"
English: Teams from all  over the world came to India and all of them exhibited their skills on  the football field.
Sanskrit: अशेष-विश्वस्य क्रीडक-वृन्दानि भारतम् आगतानि |
English: I also got an opportunity to go and watch a match.
Sanskrit: सर्वेsपि पाद-कन्दुक-क्रीडाङ्गणेषु स्वीयं कौशलं प्रादर्शयन् |
English: There was a lot of enthusiasm among the players and the spectators.
Sanskrit: अहमपि एकां क्रीडा-स्पर्धामवलोकयितुम् अवसरं लब्धवान् |
English: This  world cup was a super event where the whole world was watching you.
Sanskrit: क्रीडकेषु दर्शकेषु च महान् उत्साहः दरीदृष्टः | इयती महती स्पर्धा ?
English: "Such a big spectacle, I was astounded to see the energy, enthusiasm, and  zeal of all the young players."
Sanskrit: अहन्तु सर्वेषां यूनां क्रीडकानां ऊर्जाम् उत्साहं “किञ्चित् नूनं करणीयमि”ति भावनाञ्च दृष्ट्वा चकित-चकितोsभवम्|
English: The world cup was successfully organized  and all the teams performed their best.
Sanskrit: "विश्व-चषकस्य आयोजनं सफलमवर्तत, सर्वाण्यपि क्रीडक-वृन्दानि स्वीयं श्रेष्ठं प्रदर्शनम् अकुर्वन् |"
English: "Regardless  of the fact that India could not win the title, the young players of  India won the hearts of everyone."
Sanskrit: "भवतु नाम, भारतेन अत्र विजयो नैवाधिगतः, परञ्च भारतस्य युव-क्रीडकैः सर्वेषामपि हृदयानि विजितानि |"
English: The whole world including India  enjoyed this mega festival of sports and this whole tournament was both  full of interest and entertainment for football lovers.
Sanskrit: भारतेन सम्भूय अशेष-विश्वं क्रीडा-स्पर्धानां महोत्सवस्य आनन्द-सन्दोहम् अन्वभवत् |
English: The signs that  the future of football is very bright have started to appear.
Sanskrit: पाद-कन्दुक-क्रीडायाः भविष्यत् उज्ज्वलं वर्तते - अस्य संकेताः दरीदृश्यन्ते |
English: "I extend  my congratulations and good wishes to all the players, their colleagues,  and all the sports lovers once again."
Sanskrit: "पुनरेकवारमहं सर्वान् अपि क्रीडकान्, तेषां सहयोगिनः, सर्वान् च क्रीडा-प्रेमिणः अभिनन्दामि, शुभकामनाश्च व्याहरामि |"
English: "My  dear countrymen, a multitude of people write to me about ‘Swachch  Bharat’, I feel that if I have to do justice to their feelings then I  will have to do the program ‘Mann Ki Baat’ every day and every day ‘Mann Ki Baat’  will be dedicated solely to the subject of cleanliness."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः ! स्वच्छ-भारतस्य विषये यावन्तो जनाः मां लिखन्ति, एतत् प्रतीयते यत् तेषां भावनाभिः साकं यदि अहं न्याय्यं विचारयामि चेत्, तदा मया प्रतिदिनं ‘मन की बात'-कार्यक्रमः करणीयो भविता, तथा च, प्रतिदिनं मया स्वच्छताविषये एव ‘मन की बात'-प्रसारणम् अर्पणीयं भवेत् |"
English: Some listeners  send photo graphs of the efforts undertaken by children whereas others  mention the role of youth in these efforts.
Sanskrit: "केचन लघु-लघु-बालानां चित्राणि प्रेषयन्ति, केचन तु युव-समूहानां प्रयास-कथाः वर्णयन्ति |"
English: Sometimes there is a story  of an innovation to bring about cleanliness or winds of change that get  ushered due to an official’s zeal.
Sanskrit: "कुत्रचित् स्वच्छता-विषयकस्य नवाचारस्य कथा भवति, उताहो कस्यचन अधिकारिणः समर्पित-कार्यानुष्ठानेन समापन्न-परिवर्तनस्य वार्ता भवति |"
English: A  few days ago I received a very detailed report highlighting the story of  transformation of Chandrapur Fort in Maharashtra.
Sanskrit: विगतेषु दिनेषु विस्तृतं विवरणमेकं प्राप्तवान् यस्मिन् महाराष्ट्रस्य चंद्रपुर-दुर्गस्य कायाकल्पस्य कथा वर्तते |
English: An NGO called  Ecological Protection Organization launched a cleanliness campaign in  Chandrapur Fort.
Sanskrit: तत्र प्रशासनेतरस्य {NGO} पर्यावरण-संरक्षण-संघटनस्य संपूर्ण-समूहेन चंद्रपुर-दुर्गस्य स्वच्छ्तायाः अभियानम् आरब्धम् |
English: "In this campaign lasting for two hundred days, people  performed the task of cleaning the fort, non-stop, without any fatigue  and with team-work."
Sanskrit: "द्विशत-दिनानि यावत् प्रवर्तिते अस्मिन् अभियाने जनाः विनैव विश्रम्य, विनैव च परिक्लान्तिं समूह-भावनया दुर्गस्य स्वच्छता-कार्याणि अकुर्वन् |"
English: Just think Two-hundred-days of continuous labour!
Sanskrit: द्विशत-दिनानि यावत् !!
English: They sent me photographs with a caption- ‘Before and After’!
Sanskrit: पूर्वं पश्चाद् - इति कृत्वा एतानि चित्राणि ते मह्यं प्रेषितवन्तः |
English: "I was  overwhelmed on seeing these and whoever will see these photographs, no  matter how upset he is on witnessing the filth around him, and wondering  how the mission of cleanliness will be fulfilled - then I have to tell  such people that you can see for yourself the toil, resolve and  determination of the members of the Ecological Protection Organization,  in these living pictures."
Sanskrit: ""
English: "Just on  seeing these pictures, your disappointment will transform into hope."
Sanskrit: एतानि चित्राणि दृष्ट्वा स्वच्छता-विषयिणी निराशा विश्वासे परिवर्तिष्यते |
English: "This mammoth effort of bringing about cleanliness is a wonderful example  of fostering aesthetics, co-operation and continuum."
Sanskrit: "स्वच्छतायाः अयं भगीरथ-प्रयासः सौन्दर्यस्य, सामूहिकतायाः सातत्यस्य च अद्भुतम् उदाहरणम् वर्तते |"
English: Forts are symbols  of our heritage.
Sanskrit: दुर्गाः नाम अस्मदीय-रिक्थस्य प्रतीकरूपाः सन्ति |
English: And it is the duty of all countrymen to keep our  historical heritage safe and clean.
Sanskrit: ऐतिहासिक-रिक्थानां सुरक्षायाः स्वच्छतायाः च दायित्वं अस्माकं सर्वेषामपि देशवासिनां वर्तते |
English: "I congratulate Ecological Protection  Organization, their entire team and the people of Chandrapur."
Sanskrit: अहं पर्यावरण-संरक्षण-संघटनस्य अस्य संपूर्ण-समूहस्य चंद्रपुरस्य च नागरिकाणां कृते कोटिशो वर्धापनानि वितरामि |
English: "My dear countrymen, we’ll celebrate Guru Nanak Jayanti on the 4th of  November."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, आगामिनि नवम्बर-मासीये चतुर्थे दिने वयं गुरुनानकजयंतीम् आयोजयिष्यामः |"
English: Guru Nanak Dev ji is not only the first guru of Sikhs; he’s  guru to the entire world.
Sanskrit: गुरुः नानकदेवः सिक्खानां प्रथमः गुरुरेव नैव अपि तु जगद्-गुरुः अस्ति |
English: He envisioned the welfare of all humanity and  considered all castes to be equal.
Sanskrit: "असौ अशेष-मानवतायाः कल्याणम् अचिन्तयत्, सर्वाः च जातयः तुल्याः इति प्रतिपादितवान् |"
English: He stressed on women empowerment and  respect for women.
Sanskrit: महिलानां शक्तीकरणं नारी-संमाननञ्च तेन सबलं ख्यापितम् |
English: Guru Nanak Dev ji undertook a 28 thousand kilometre  journey on foot and throughout the journey spread the message of true  humanity.
Sanskrit: "गुरुः नानकदेवः पद्भ्यामेव अष्टाविंशति-सहस्र-किलोमीटर-मितां यात्रां व्यदधात्, अस्याः यात्रायाः अवसरे असौ उच्च-मानवतायाः सन्देशं प्रादात् |"
English: "He entered into a dialogue with people and showed them the  path of truth, sacrifice & dedication."
Sanskrit: "सः जनैः साकं संवादम् अकरोत्, तान् सत्य-त्याग-कर्मनिष्ठानां मार्गं प्रादर्शयत् |"
English: "He advocated the message of  equality in society, not through mere words but through concrete  endeavour."
Sanskrit: "तेन समाजे समानतायाः सन्देशः प्रसारितः, स्वीयः संदेशोsयं न केवलं व्याख्यानैः अपितु कर्मभिः सार्थकीकृतः |"
English: He ran a LANGAR which sowed the seeds of the spirit of  service amongst fellow beings.
Sanskrit: सः लंगर-इति सामूहिक-प्रसाद-ग्रहण-प्रणालीं प्रावर्तयत् यया जनेषु सेवाभावनाः समेधिताः |
English: Partaking of LANGAR together created a  feeling of unity & oneness in people.
Sanskrit: सम्भूय सामूहिक-प्रसाद-ग्रहणेन जनेषु एकतायाः समानतायाः च भावाः जागृताः जाताः |
English: "Guru Nanak Dev ji voiced three  messages for a meaningful, fulfilling life- Chant the name of the  Almighty, work hard and help the needy."
Sanskrit: "गुरु-नानक-देवः सार्थक-जीवनस्य सन्देशत्रयं प्रादात्– परमात्मनः नामजपं कुरु, परिश्रम - कार्यं कुरु तथा च, निःसहायानां कृते साहाय्यं कुरु |"
English: "In order to convey his ideals,  Guru Nanak Dev ji composed the Gurbani."
Sanskrit: गुरु-नानक-देवः स्वीयं हार्दं प्रकटयितुं ‘गुरबाणी-ग्रन्थं' विरचितवान् |
English: "Come 2019, we are going to  celebrate the 550th PRAKASH VARSH of Guru Nanak Dev ji."
Sanskrit: "आगामिनि वर्षे अर्थात् एकोनविंशोत्तर-द्विसहस्र-तमे वर्षे, वयं गुरुनानकदेव-चरणानां सार्ध-पञ्च-शतीमिति प्रकाशवर्षम् आयोजयिष्यामः |"
English: "Come, let us try & advance on the path of his ideals & teachings."
Sanskrit: "आगच्छन्तु, वयं तस्य संदेशानां शिक्षायाश्च मार्गोपरि अग्रेसर्तुं प्रयतेम |"
English: "My dear countrymen, we shall celebrate the birth anniversary of Sardar Vallabhbhai Patel ji, two days from now, on the 31st of  October."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, दिवस-द्वयानन्तरं ओक्टोबरस्य अन्तिमे दिने वयं सरदार-वल्लभ-भाई-पटेलस्य जन्मजयन्तीम् आयोजयिष्यामः |"
English: "All of us know that he was the one who laid the foundation  stone of modern, unified India."
Sanskrit: वयं सर्वेsपि जानीमः यद् आधुनिकस्य अखण्ड-भारतस्य शिलान्यासः अमुना महापुरुषेण विहितः आसीत् |
English: We can learn a lot from the unparalleled  saga of this great son of Mother India.
Sanskrit: भारतमातुः अस्य महतः संतानस्य असाधारण-यात्रया अद्य वयं सुबहु शिक्षितुं शक्नुमः |
English: The 31st of  October was also the day on which Smt.
Sanskrit: "ओक्टोबर-मासस्य एकत्रिंशत्तमे दिने श्रीमती-इंदिरा-गाँधी अपि, इहलोकतः प्रस्थिता |"
English: Indira Gandhi left this world.
Sanskrit: "ओक्टोबर-मासस्य एकत्रिंशत्तमे दिने श्रीमती-इंदिरा-गाँधी अपि, इहलोकतः प्रस्थिता |"
English: Sardar Vallabhbhai Patel’s speciality was that he not only put forth  revolutionary ideas; he was immensely capable of devising practical  solutions to the most complicated problems in the way.
Sanskrit: "सरदार-वल्लभ-भाई-पटेलस्य विशेषता इयमासीत् यत् सः न केवलं परिवर्तन-कारिणः विचारान् प्रददाति स्म, परञ्चासौ तेषां क्रियान्वयनमपि विधातुं जटिलतराणां समस्यानां व्यावहारिकस्य समाधानस्य अन्वेषणे कुशलः आसीत् |"
English: Translating a  thought into reality was his forte’.
Sanskrit: विचाराणां साकारीकरणे तस्य नैपुण्यम् आसीत् |
English: Sardar Vallabhbhai Patel took on  the reins of weaving a unified India.
Sanskrit: सरदार-वल्लभ-भाई-पटेलः भारतमेकसूत्रेण संनद्धीकर्तुं तत्-कार्यस्य नेतृत्वं व्यदधात् |
English: He ensured that millions of  Indians were brought under the ambit of one nation & one  constitution.
Sanskrit: तेन एतत् सुनिश्चितीकृतं यत् कोटि-कोटि-भरतवासिनः ‘एकम् - राष्ट्रम् एकम् - संविधानम्' इति सूत्रस्य छत्रछायायां समन्विताः स्युः |
English: His decision making ability infused in him the strength to  overcome all obstacles.
Sanskrit: तस्य निर्णय-क्षमता तस्मै सर्वाः अपि बाधाः परिहर्तुं सामर्थ्यं प्रादात् |
English: "Wherever the use of force was imperative, he did not  hesitate."
Sanskrit: ""
English: He set a definite goal and moved forward on its path with grit  & determination.
Sanskrit: देशस्य एकीकरणस्य इदं कार्यं केवलं सः एव कर्तुं क्षमते स्म |
English: It was only he who could achieve this task of  uniting India. He conceived a nation where everyone was equal. One ideal  of Sardar Vallabhbhai Patel will always be inspiring to all of us.
Sanskrit: ""
English: "He  had said “No division of caste or creed should be able to stop us, all  are the sons & daughters of India, all of us should love our country  and we should carve out our destiny on the foundation of mutual love  & harmony."
Sanskrit: "तेन उक्तमासीत् - “ जातेः पथः च कश्चन अपि भेदः अस्मान् नावरोधयेत्, सर्वेsपि भारतस्य पुत्राः पुत्र्यश्च सन्ति, अस्माभिः सर्वैरपि निज-देशः अनुरक्त्या भावनीयः तथा च, पारस्परिक-प्रेमाणं सद्भावनाञ्च आधृत्य निज-नियतिः विनिर्मेया |"
English: "These lofty ideals of  Sardar Sahab are relevant to and inspiring for our vision for a New  India, even today."
Sanskrit: सरदार-महोदयस्य इदं कथनम् अद्यत्वेsपि अस्मदीयस्य नूतन-भारतस्य विकासाय प्रेरकः प्रासंगिकश्च वर्तते |
English: And that is why his birthday is celebrated as  National Unity Day.
Sanskrit: इदमेव कारणं यत् तस्य जन्म-दिवसः ‘राष्ट्रीयैकता-दिवस'-रूपेण आमान्यते |
English: His contribution in giving a unified texture to the  nation is without parallel.
Sanskrit: देशाय अखण्ड-राष्ट्रस्य स्वरुपप्रदाने तस्य योगदानम् अतोलनीयं वर्तते |
English: "On the occasion of the birth anniversary of  Sardar Sahab, Run for Unity will be organized throughout the country,  which will see the participation of children, youth, women, in fact  people of all age groups."
Sanskrit: "सरदार-महोदयस्य जयन्त्याः अवसरे सम्पूर्णेsपि देशे ‘Run for Unity'- इति एकता-धावनम् आयोजयिष्यते, यस्मिन् अशेष-देशात् बालाः,युवानः.महिलाः, प्रत्येकमपि आयुषः जनाः समावेक्ष्यन्ते |"
English: "I urge you to participate in Run for Unity,  the festival of mutual harmony."
Sanskrit: साग्रहं भवतः कथयामि यत् भवन्तः सर्वेsपि ‘Run for Unity'- इति पारस्परिक- सद्भावनायाः उत्सवेsस्मिन् सहभागिनो भवन्तु |
English: "My dear countrymen, you must’ve returned to your respective routines after the Diwali vacation, with a new resolve, with a new determination."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, दिपावल्याः अवकाशानन्तरं नूतन-संकल्पेन, अभिनवेन निश्चयेन च साकं भवन्तः सर्वे निजे दैनन्दिने जीवने पुनरेकवारं संलग्नाः सञ्जाताः स्युः |"
English: "May all your dreams come true, my best wishes to you."
Sanskrit: "मम पक्षतः देशवासिभ्यः, तेषां स्वप्नानां सम्पूर्ति-हेतोः अनेकशो मङ्गल-कामनाः |"
English: Many many Thanks.
Sanskrit: भूरिशो धन्यवादाः |
English: "My dear countrymen, Namaskar."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, नमस्कारः।"
English: "During this ongoing period of Corona, the whole world is going through numerous phases of transformation."
Sanskrit: कोरोना-कालखण्डे अस्मिन् अशेषविश्वम् अनेकानि परिवर्तनानि सम्मुखीकरोति।
English: "Today, when the two yard social distancing has become imperative, this very crises period has also served in fostering bonding among family members, bringing them even closer."
Sanskrit: "अद्य, यदा ‘दो गज़् की दूरी’ति अनिवार्या आवश्यकता सम्वृत्ता, तदा अमुना एव सङ्कटकालेन, कुटुम्ब-सदस्यान् परस्परं संयोजयितुं, मिथः सामीप्यं स्थापयितुं च महत्कार्यमपि कृतम्।"
English: "But, for such an extended span of time and when you are together, spending time with each other. How do you ensure that every moment is filled with joy?"
Sanskrit: "परञ्च, एतावद्दीर्घकाल-पर्यन्तं, सम्भूय वासः, केन प्रकारेण स्थेयम्, कालः कथं यापनीयः, प्रत्येकमपि क्षणः प्रसन्नता-प्रदः केन प्रकारेण स्यात्?"
English: "Thus, many a family, faced challenges- and the reason being a lack of our traditions that once used to streamline the course of life through adherence to certain values in the family ‘The Sanskar Sarita.’ It seems, there are many families where all this has been lost…and that is why amid the dearth, it became a little difficult for families to spend time in this period of crisis. And what was an important aspect in this?"
Sanskrit: "एवम्, अनेकानि कुटुम्बानि काठिन्यानि अन्वभवन्, अस्य कारणमासीत् यत् अस्मदीयाः याः परम्पराः आसन्, कुटुम्बे याः संस्कारसरिद्रूपेण प्रवहन्ति स्म, तासाम् अभावः अनुभूयते, एवं प्रतीयते यत्, अनेकेषु कुटुम्बेषु एतत्-सर्वं समाप्तम्, तथा च, एतस्मात् कारणात्, सति तदभावे, एतत्-सङ्कटकालस्य यापनम् अपि कुटुम्बानां कृते किञ्चित् कठिनतरं सञ्जातम्, अपि च, तस्मिन् अन्यतरं महत्वपूर्ण-वृत्तं किमासीत्?"
English: "Well, there was a time when in every family, invariably, there used to be an elderly member, a senior person who would tell stories, infusing a new inspiration, a new energy in the household."
Sanskrit: "प्रत्येकमपि कुटुम्बे कश्चन वरिष्ठः, कुटुम्ब-ज्येष्ठाः जनाः च, कथाः श्रावयन्ति स्म तथा च, गृहे नवीनां प्रेरणाम्, अभिनवाञ्च ऊर्जां पूरयन्ति"
English: "Surely, we must have realised, how significant the mores and conventions set by our ancestors are, even today.... how their dearth can be deeply felt!"
Sanskrit: "वयम्, नूनमिदम् अनुभूतवन्तः स्युः, यत् अस्मदीयैः पूर्वजैः याः विधाः प्रवर्तिताः, ताः अद्यापि कियत्यः महत्वपूर्णाः सन्ति, एताः च यदा नैव प्रवर्तन्ते तर्हि कियत् नैयून्यम् अनुभूयते?"
English: "And, as I said, one such form is the art of storytelling."
Sanskrit: "एतादृशी एव अन्यतमा विधा – यथा मयोक्तम्, ‘story telling’- कथा-कथनस्य कला वर्तते।"
English: "Friends, the history of stories is as ancient as the human civilization itself."
Sanskrit: "सखायः, कथानाम् इतिहासः तावान् एव प्राचीनः यावती मानवसभ्यता।"
English: "‘Where there is a soul, there is a story’. Stories express and bring to the fore, the creative and sensitive facets of human beings."
Sanskrit: "‘where there is a soul there is a story’कथाः, जनानां रचनात्मकपक्षं सम्वेदनापक्षं च समक्षम् आनयन्ति, तौ च प्रकटयन्ति।"
English: "If the power of stories is to be felt, one has to just watch a mother telling a story to her little one either to lull her to sleep or while feeding her a morsel."
Sanskrit: "कथायाः शक्तिम् अनुभवितुम् ईह्यते चेत्, तर्हि काचित् जननी यदा स्वीयं शिशुं शाययितुं वा भोजनं खादयितुं कथां श्रावयन्ती भवति, तदा पश्यतु।"
English: "I spent a major part of my life as a Parivrajak, an ascetic. Wayfaring was my life."
Sanskrit: अहं स्वीय-जीवनस्य सुदीर्घकालपर्यन्तं परिव्राजकरूपेण आसम्परिव्रजनमेव मम जीवनम् आसीत्।
English: ""
Sanskrit: "प्रत्येकमपि कुटुम्बे कश्चन वरिष्ठः, कुटुम्ब-ज्येष्ठाः जनाः च, कथाः श्रावयन्ति स्म तथा च, गृहे नवीनां प्रेरणाम्, अभिनवाञ्च ऊर्जां पूरयन्ति"
English: Every day it used to be a new place and people, new families. But whenever I went to a family, I would make it a point to speak to the children. At times, I would playfully ask them to tell me a story…..surprisingly, they would reply saying, No Uncle…not a story…We’ll tell you a joke! "“They would ask me too to tell them a joke, evidently they had no clue of stories."
Sanskrit: "प्रतिदिनं नवीनः ग्रामः, नूतनाः जनाः, नवानि कुटुम्बानि, परञ्च, यदाहं परिवारेषु गच्छामि स्म, तदा बालैः साकम् अवश्यमेव सम्भाषे स्म, तथा च, कदाचित्तु बालान् कथयामि स्म यत्, एवं तर्हि मां काञ्चित् कथां श्रावयतु, तदा आश्चर्यान्वितः अभवं यत् बालाः मां कथयन्तः आसन्, नैव, पितृव्य! कथां नैव, वयन्तु विनोद-कणिकां श्रावयिष्यामः, तथा च, मामपि ते एतदेव कथयन्ति स्म यत्, पितृव्य!"
English: "It was jokes that had pervaded their lives, in a major way."
Sanskrit: "अधिकांशतया, तेषां जीवनं विनोद-कणिकासु एव समाहितमासीत्।"
English: In India there has been a rich tradition of storytelling or Qissagoi.
Sanskrit: "सखायः, भारतस्य कथा-कथनस्य,आहोस्वित् कथयन्तु,’ किस्सा-गोई’- इति कथावर्णनस्य समृद्धा परम्परा वर्तते।"
English: "We are proud to be denizens of the land that nurtured the tradition of Hitopadesh and Panch Tantra in which, through an imaginary world of animals, birds and fairies woven into stories, lessons on prudence and wisdom could be explained easily."
Sanskrit: "वयं गौरवम् अनुभवामः यत् वयं तस्य देशस्य वासिनः, यत्र हितोपदेशस्य पञ्चतन्त्रस्य च परम्परा प्रवर्तते, यत्र, कथासु पशु-पक्षिणाम् अप्सरसां च काल्पनिकं विश्वं विरचितम्, येन हि, विवेकस्य बुद्धिमत्तायाः च वृत्तानि सरलतया अवगमयितुं शक्यन्ते।"
English: We have a tradition of ‘katha’ here.
Sanskrit: अस्माकं संस्कृतौ कथानां परम्पराः प्रावर्तन्त।
English: This is an ancient form of religious storytelling.
Sanskrit: एषा धार्मिककथानां कथनस्य प्राचीना पद्धतिः वर्तते।
English: ‘Kathakalakshepam’ has been part of it.
Sanskrit: अस्यां ‘कथाकालक्षेपम्’ अपि समाविष्टम्।
English: Myriad folk tales are prevalent here.
Sanskrit: अस्माकं परम्परासु विभिन्नाः लोक-कथाः प्रचलिताः सन्ति।
English: "In Tamilnadu and Kerala, there is a very interesting style of storytelling."
Sanskrit: केरळतमिलनाडु-राज्ययोः कथा-श्रावणस्य बहु रोचिका पद्धतिरस्ति।
English: It is called ‘Villu paat’.
Sanskrit: एषा ‘विल्लू-पाट्’ कथ्यते।
English: It comprises a fascinating confluence of story and music.
Sanskrit: अस्यां कथायाः सङ्गीतस्य च सुबहु आकर्षकं सामञ्जस्यं भवति।
English: "India has had a vibrant tradition of Kathputli, that is puppetry."
Sanskrit: भारते ‘कठपुतली’- इति काष्ठ-पुत्तलिकानां जीवन्ती परम्परा अपि वर्तते।
English: "These days, stories and storytelling based on science and science- fiction are gaining popularity."
Sanskrit: एतेषु दिनेषु विज्ञानेन विज्ञान-कथाभिः च सम्बद्धानां कथानां कथाकथनस्य च विधा लोकप्रिया जायते।