acomquest/Saamayik huggingface dataset:
English: But therein lies a pleasant and interesting  experience too.
Sanskrit: सुखद: रोचकश्चानुभवो वर्तते।
English: "I heard it and I think, I will share it with you too."
Sanskrit: "मया श्रुतम्, विचारयामि, तदहम् भवद्भ्यश्च श्रावयामि।"
English: "Just imagine the highest battlefield in the world, where the temperature  drops from zero to 50-60 degrees minus."
Sanskrit: "परिकल्पयन्तु, जगत: सर्वोच्चं युद्धस्थलं यस्य तापमानं शून्यतो 50-60 डिग्रीमित्या नैयून्यं गच्छति।"
English: Oxygen in the air is also at a  miniscule level.
Sanskrit: प्राणवायुरपि ईषदेव भवति।
English: Living in the midst of such adverse conditions and  challenges is not less than any display of valour.
Sanskrit: एतादृशीषु विपरीतपरिस्थितिषु एतादृशानां समाह्वानानां च मध्ये जीवनयापनं नाम पराक्रमातिरिक्तं न किञ्चिदस्ति।
English: "In such a difficult  situation, our brave heart soldiers are not only protecting the borders  of the country, but are also running a ‘Swacch Siachen’ campaign in that  arena."
Sanskrit: "एतादृश्यां विकटस्थितौ अस्माकं वीरभटा: सोत्साहम् उन्नतशिरस्काश्च न केवलं कौशलबलेन देशस्य सीमप्रदेशं रक्षन्ति, अपितु तत्र स्वच्छ-सियाचिनाभियानमपि प्रचालयन्ति।"
English: "On behalf of our countrymen, I  commend the Indian Army for this amazing commitment."
Sanskrit: भारतीयसैन्यबलानां अद्भुतप्रतिबद्धतायै अहं देशवासिनां पक्षतो तान् श्लाघयामि।
English: I also express my  gratitude.
Sanskrit: कार्तज्ञ्यं च प्रकटयामि।
English: It is so cold there that its near impossible for anything to  decompose.
Sanskrit: तत्र एतावच्छैत्यं वर्तते यत् कस्यापि पदार्थस्य विघटनं दुष्करं भवति।
English: "In such a situation, the segregation and management of  garbage is a very important task in itself."
Sanskrit: "एवं स्थिते, अवकरप्रबन्धनं महत्त्वपूर्णं कार्यं वर्तते।"
English: "In this scenario, to remove  130 tons and more of garbage from the glacier and its surrounding area’s  fragile eco-system is a great service!"
Sanskrit: "एवंभूते परिवेशे, हिमसंहतेः तत् परिवर्तिभ्यः क्षेत्रेभ्यः त्रिंशदुत्तरैकशतटनमितस्य ततोऽप्यधिकतरस्य च अवकरस्य अपनयनम्, तदपि भिदेलिम्नि पारिस्थितिकतन्त्रे!"
English: It is an eco-system which is  home to rare species like the snow leopard and rare animals like ibex  and brown bears.
Sanskrit: इदं तादृशं पारिस्थितिकतन्त्रमस्ति यत्र हिमचित्रकसदृशीनां दुर्लभप्रजातीनां वसतिः वर्तते।
English: We all know that Siachen as a glacier is a source of  rivers and clean water.
Sanskrit: "वयं सर्वे जानीमहे यत् सियाचिनमिदं तादृशं हिमक्षेत्रं वर्तते, यद्धि नदीनां, स्वच्छजलस्य च स्रोतस्त्वेन वर्तते। अत एवात्र स्वच्छताभियानस्य सञ्चालनं नाम तेषां जनानां कृते स्वच्छजलस्य सुनिश्चितीकरणम् अस्ति, ये हि अधःस्थितेषु क्षेत्रेषु निवसन्ति।"
English: "Therefore, running a cleanliness campaign here  means ensuring clean water for those who live in low-lying areas and  also use the water of rivers like Nubra and Shyok."
Sanskrit: "वयं सर्वे जानीमहे यत् सियाचिनमिदं तादृशं हिमक्षेत्रं वर्तते, यद्धि नदीनां, स्वच्छजलस्य च स्रोतस्त्वेन वर्तते। अत एवात्र स्वच्छताभियानस्य सञ्चालनं नाम तेषां जनानां कृते स्वच्छजलस्य सुनिश्चितीकरणम् अस्ति, ये हि अधःस्थितेषु क्षेत्रेषु निवसन्ति।"
English: "My  dear countrymen, festivals are occasions that awaken a new  consciousness in our lives."
Sanskrit: "मम प्रियाः देशवासिनः, उत्सवः, अस्माकं सर्वेषां जीवने नूतनायाः चेतनायाः समुद्भावकं पर्व भवति।"
English: "And especially during Diwali, it is  customary in every family to buy something new, get something from the  market in smaller or larger quantity."
Sanskrit: "तथा च, दीपावल्ल्याः अवसरे तु विशेषतया किञ्चित् अपि अभिनवं वस्तुजातं क्रेतुं, विपणीतः किञ्चित् आदातुं न्यूनाधिक रूपेण प्रत्येकमपि कुटुम्बे प्रयत्यते एव।"
English: I had once said that we should try  to buy local products.
Sanskrit: अहमेकदा उक्तवान् यत् वयं प्रयतेम स्थानिक वस्तूनि क्रीणीयाम।
English: There is no need to go to the tehsil if our need  is met in our village.
Sanskrit: "अस्मदीयानि आवश्यकवस्तूनि अस्माकं ग्रामेभ्यः एव लभ्यते, तर्हि उपजनपदे गमनस्य आवश्यकता नैवास्ति।"
English: "If it is found in Tehsil, then there is no need  to go to the district."
Sanskrit: उपजनपदे लभ्यते चेत् जनपदं यावत् गमनस्य आवश्यकता नास्ति।
English: The more we try to buy our local things; the  'Gandhi 150' will become a great event in itself.
Sanskrit: "यावन्ति अधिकतराणि स्थानिक-वस्तूनि क्रेतुं वयं प्रयतिष्यामहे, ‘गांधी सार्धशती’, स्वयमेव अनन्यतमः महान् अवसरः सेत्स्यति।"
English: "And I keep insisting  that we must buy some handloom products made by our weavers, our khadi  artisans.Even during this Diwali, you must have bought quite a few  or a lot of things before Diwali."
Sanskrit: "ममायम् अनारतम् आग्रहः भवति, यत् अस्माकं तन्तुवायानां हस्ताभ्यां निर्मितम्, अस्माकं खादीकर्मकराणां हस्ताभ्यां निर्मितं, किमपि किञ्चिदपि च अस्माभिः क्रेतव्यम्।"
English: But there are many people who think  that if they go shopping after Diwali then may be they could get a good  bargain.
Sanskrit: "अस्मिन् दीपावलीपर्वणि अपि, दीपावल्याः प्राक् तु भवन्तः बहुमात्रिकं क्रीतवन्तः स्युः। परञ्च बहवो जनाः एतावन्तः अपि भवन्ति, ये विचारयन्ति यत् दीपावल्याः पश्चात् क्रेतुं गमिष्यामः चेत् वस्तूनि किञ्चित् न्यून मूल्यवन्ति प्राप्स्यन्ते।"
English: "So there will be many people, who still have their shopping  left."
Sanskrit: अतः बहवः भविष्यन्ति तादृशाः ये नाधुनावधि क्रयणं विहितवन्तः भवेयुः।
English: "Hence along with the best of wishes on Deepawali, I would urge you  to come forward and become a patron of local things and buy local."
Sanskrit: तर्हि दीपावलीशुभकामनाभिः साकमेव साग्रहमहं कथयामि यत् आगच्छन्तु!
English: "And  witness for ourselves, how we can play an important role in making  Mahatma Gandhi's dream come alive."
Sanskrit: "अवलोकयन्तु, महात्मगाँधिनः स्वप्नानि साधयितुं वयमपि कियन्तीं महतीं भूमिकां वोढुं शक्नुमः।"
English: I once again wish you all the very  best on this auspicious festival of Diwali.
Sanskrit: "अहं पुनरपि, अस्याः दीपावल्याः पावनपर्वणि भवद्भ्यः भूयो भूयः शुभकामनाः वितरामि।"
English: In Diwali we burst fire  crackers of all kinds!
Sanskrit: दीपावल्यां वयं नानाप्रकारकाणि आग्नेयक्रीडनकानि प्रयुञ्जामहे।
English: "But, sometimes fire is caused due to  carelessness."
Sanskrit: "परञ्च, कदाचित् अनवधानतया अग्निकाण्डस्य सम्भावना एधते।"
English: An injury can also occur.
Sanskrit: कुत्रचित् दाहः आघातश्च भवतः।
English: I urge all of you to take utmost  care of yourself and also celebrate the festival with great enthusiasm.
Sanskrit: "ममायं भवत्सु सर्वेषु आग्रहः, यत् भवन्तः स्वयमपि अवहिताः स्युः, उत्सवञ्च सोत्साहं सभाजयन्तु।"
English: I extend many felicitations to you.
Sanskrit: मम भूयस्यः शुभकामनाः।
English: Thank you very much.
Sanskrit: कोटिशः धन्यवादाः।
English: "The entire country welcomed  them with open arms, with high spirits."
Sanskrit: सम्पूर्णोsपि देशः आसां वीर-पुत्रिकाणां सोत्साहं स्वागतमकरोत् |
English: "And  for long, brave hearts have been responding to the challenge."
Sanskrit: तथा साहसिकाश्च तत्-समाह्वानमपि स्वीकुर्वन्तो वर्तन्ते |
English: "It will not just be a loss of a game; it  will be the loss of the spirit of childhood, something that will exist  only in the verses of poetry. Take away all my riches, bereave me of all this fame, snuff out my youth if you so wish But do return the monsoon that drenched me as a child, the puddles & my paper boats, the magic of my rains."
Sanskrit: "मगर मुझको लौटा दो बचपन का सावन, वो कागज की कश्ती, वो बारिश का पानी गीतमिदमेव वयं शृण्वन्तो भविष्यामः, अत एव, एताः पारम्परिकाः खेलाः न कथमपि विलोपनीयाः सन्ति,"
English: "And we will be forever reduced to listening to this song, hence we must  keep our traditional sports alive."
Sanskrit: "गीतमिदमेव वयं शृण्वन्तो भविष्यामः, अत एव, एताः पारम्परिकाः खेलाः न कथमपि विलोपनीयाः सन्ति"
English: "It is crucial that today schools,  neighbourhoods and youth congregations should come forward and promote  these games."
Sanskrit: "अद्यत्वे नूनमिदम् आवश्यकं यत् विद्यालयाः, वीथ्यः वसतयश्च युवमण्डलानि च पुरोभूत्वा एताः क्रीडाः विवर्धयेयुः"
English: There was also loss of life and property.
Sanskrit: जन-धन-क्षतिः जाता
English: "Centuries ago, the great Sanskrit Poet Bhartahari had  written in his ‘Shataktrayam’. धैर्यं यस्य पिता क्षमा च जननी शान्तिश्चिरं गेहिनीसत्यं सूनुरयं दया च भगिनी भ्राता मनः संयमः।शय्या भूमितलं दिशोSपि वसनं ज्ञानामृतं भोजनंएते यस्य कुटिम्बिनः वद सखे कस्माद् भयं योगिनः।"
Sanskrit: "धैर्यं यस्य पिता क्षमा च जननी शान्तिश्चिरं गेहिनी, सत्यं सूनुरयं दया च भगिनी भ्राता मनः संयमः ईति महकवि बर्तृहरिणा उक्तवान् ।"
English: "The  practice of yoga leads to building up of courage, which always protects  us like a father."
Sanskrit: योगभ्यासेन साहसं समुत्पद्यते यद्धि सदा पितृ-तुल्यं सत् अस्मान् संरक्षति |
English: The practice of yoga leads to germination of a sense  of forgiveness in the same manner as a mother has for her children and  mental peace becomes our permanent friend.
Sanskrit: "योगभ्यासेन क्षमाभावः उत्पद्यते यथा मातुः निज-बालान् प्रति भवति तथा च, मानसिकशान्तिः अस्मदीयं स्थायि-मित्रं सम्पद्यते |"
English: "Bhartahari has said that with  regular yogic exercise, truth becomes our child, mercy becomes our  sister, self restraint our brother, earth turns in to our bed and  knowledge satiates our hunger."
Sanskrit: "भर्तृहरिः कथयति यत् नियमित-योगाचरणेन सत्यमस्माकं सन्ततिः, दया अस्मदीया भगिनी, आत्मसंयमः अस्माकं भ्राता, स्वयं धरणी चास्माकं शय्या, ज्ञानञ्च अस्मदीयं क्षुधा-तृप्तिकरं भोजनं भवति |"
English: Who amongst us does not know the Vedic shloka 'Tamso Ma  Jyotirgamaya'!
Sanskrit: ‘तमसो मा ज्योतिर्गमय'- इति वेद-वाक्यं हि को नाम न जानाति
English: "Through ‘Mann Ki Baat’, I once again have been blessed with the  opportunity to be face-to-face with you."
Sanskrit: ‘मन की बात'-प्रसारणस्य माध्यमेन पुनरेकवारं भवतः सर्वान् मेलितुम् अवसरम् अवाप्नवम् |
English: "I am sure you distinctly  remember that for the last many months, a naval team comprising six  women Commanders was on a voyage."
Sanskrit: भवन्तः सर्वे सम्यक्तया स्मरन्ति न्नौ-सेनायाः षण्णां महिलाधिपानां वृन्दमेकं विगतेभ्यः कतिपयेभ्यः मासेभ्यः समुद्रयात्रा-निरतम् आसीत् |
English: I want to tell you something about the  ‘Naavika Saagar Parikrama’.
Sanskrit: "‘नाविका-सागर-परिक्रमा' – इति, अस्य विषये किमपि वक्तुमिच्छामि |"
English: "These six illustrious daughters of India  circumnavigated the globe for over more than 250 days on board the INSV  Tarini, returning home on the 21st of May."
Sanskrit: "भारतस्य एताः षट् तनयाः, आसां वृन्दं प्रायेण सार्ध-द्वि-शताधिकानि दिनानि यापयित्वा समुद्रमाध्यमेन INSV- तारिणी-द्वारा अशेष-जगतः यात्राम् विधाय मासेsस्मिन् एकविंशति-तमे दिने भारतं प्रत्यागतम्, सम्पूर्णोsपि देशः आसां वीर-पुत्रिकाणां सोत्साहं स्वागतमकरोत् |"
English: "They traversed a multitude of  oceans, many a sea, over a distance of almost twenty two thousand  nautical miles."
Sanskrit: एताः विभिन्नानां महासागराणां कतिपयानाञ्च समुद्राणां यात्रां कुर्वन्त्यः प्रायेण द्वाविंशति-सहस्रस्य nautical miles-इति नाविक-क्रोशकानाम् अन्तरालं प्रपूरितवत्यः |
English: This was a first of its kind event in the entire world.
Sanskrit: अशेष-जगति स्वप्रकारिका प्रप्रथमेयं घटना अवर्तत|
English: "Last Wednesday, I got an opportunity to meet these daughters and listen  to their experiences."
Sanskrit: "विगत-बुधवासरे आसां सर्वासामपि पुत्रिकाणां मेलनस्य, आसाञ्च अनुभव-श्रवणस्य अवसरं प्राप्नवम् |"
English: "Once again, I congratulate these daughters and  their spirit of adventure for bringing laurels to the country, for  raising the glory of the Navy and significantly so, for conveying to the  world that India’s daughters are no less."
Sanskrit: "आसां दुहितॄणां साहस-प्रदर्शनार्थं, नौसेनायाः प्रतिष्ठा-वर्धनार्थं, भारतस्य मान-सम्मान-सम्वर्धनार्थं, विशेषेण च सम्पूर्णमपि विश्वमिदं जानीयात् यत् भारतस्य कन्यकाः न्यूनतराः नैव सन्ति – इति सन्देश-प्रापणार्थञ्च भूरि भूरिशो अभिनन्दनानि पुनरेकवारम् अर्पयामि |"
English: Who does not know of the  sense of adventure?
Sanskrit: साहस-भावं को नाम नैव जानाति?
English: "If you view the journey of human evolution, you will  notice that breakthroughs in progress have taken birth in the womb of  some adventure or the other."
Sanskrit: "यदि वयं मानव-जातेः विकासयात्रामवलोकयेम, तदानुभवामः यत् कस्यचिदपि साहसस्याङ्कादेव प्रगतिः सञ्जातास्ति |"
English: "There is an umbilical link between  development and adventure; the resolve to achieve something, the burning  desire to do something unparalleled, the sentiment proclaiming “I too  can do it”."
Sanskrit: "किञ्चित्-करणस्य समीहा, किञ्चित्-विशिष्टानुष्ठानस्य चेष्टा, किञ्चिद् असामान्याचरणस्य साहसम्, अहमपि किमपि कर्तुं शक्नोमि – एतादृक्-भावानुभविनो भवन्तु नाम न्यूनतमाः, परञ्च युग-युग-पर्यन्तं, कोटि-कोटि-जनाः प्रेरणामवाप्नुवन्ति |"
English: "The number of such people may be miniscule, but they turn  out to be sources of inspiration for millions of others, spanning an  array of eras."
Sanskrit: "किञ्चित्-करणस्य समीहा, किञ्चित्-विशिष्टानुष्ठानस्य चेष्टा, किञ्चिद् असामान्याचरणस्य साहसम्, अहमपि किमपि कर्तुं शक्नोमि – एतादृक्-भावानुभविनो भवन्तु नाम न्यूनतमाः, परञ्च युग-युग-पर्यन्तं, कोटि-कोटि-जनाः प्रेरणामवाप्नुवन्ति |"
English: "Recently, you must have come across quite a few notable  happenings pertaining to mountaineers attempting to scale Mount Everest. For centuries, Everest has been throwing the gauntlet at humankind. And  for long, brave hearts have been responding to the challenge."
Sanskrit: "विगतेषु दिनेषु भवन्तः दृष्टवन्तः स्युः, Mount Everest-शिखरम् अधिरूढवतां विषये कानिचन नूतनानि तथ्यानि प्रकाशितानि, तथा च, शताब्देभ्यः Everest-शिखरं मानवजातिं समाह्वयत् आस्ते, साहसिकाश्च तत्-समाह्वानमपि स्वीकुर्वन्तो वर्तन्ते |"
English: "On  the 16th of May, a team comprising five tribal students of an Ashram  School in Chandrapur, Maharashtra- Maneesha Dhurve, Pramesh Ale, Umakant  Madhavi, Kavidas Katmode and Vikas Soyam- scaled the world’s highest  peak."
Sanskrit: "मई षोडशे दिनाङ्के महाराष्ट्रस्य चन्द्रपुरस्य आश्रम-विद्यालयस्य– मनीषा-धुर्वे, प्रमेश-आले, उमाकान्त-मडवी, कविदास-कातमोड़े, विकास-सोयाम–चेति पञ्चानां जनजातीयच्छा- त्राणाम् – अस्माकं आदिवासि-बालकानां वृन्दमेकं जगतः उच्छ्रिततमं शिखरम् अध्यारोहत् |"
English: "These Ashram School students began training in August, 2017।"
Sanskrit: आश्रम-विद्यालयस्य एतेच्छात्राः विगते वर्षे ऑगस्ट्-मासे प्रशिक्षणमारभन्त |
English: "These young boys  & girls had been selected under ‘Mission Shaurya’. True to its name,  they brought glory to the country with their brave deed of conquering  the Everest."
Sanskrit: "एते युवानः ‘मिशन-शौर्य'-इति कार्यक्रमान्तर्गतं चिताः आसन् तथा च, नामानुरूपम् Everest-शिखरम् अधिरुह्य ते कृत्स्नस्य देशस्य गौरवं वर्धितवन्तः |"
English: "I congratulate these young friends and members of the  school in Chandrapur, from the core of my heart."
Sanskrit: "अहं चन्द्रपुरस्य विद्यालयीय-सदस्यान्, एतानि च, कनिष्ठानि मित्राणि भूरि भूरि हार्दिकानि वर्धापनानि वच्मि |"
English: "Just a while ago, 16  year old Shivangi Pathak became the youngest Indian woman to scale  Everest from the Nepal side."
Sanskrit: "नातिचिरं षोडश-वर्षीया शिवाङ्गी-पाठकः, नेपाल-पक्षतः Everest-विजयित्रीषु अल्पवयस्का भारतीया महिला सिद्धा |"
English: "Heartiest congratulations, Beti Shivangi."
Sanskrit: तनया शिवाङ्गी भूरिशो वर्धाप्यते |
English: Ajit Bajaj and his daughter became the first ever father-daughter duo  to ascend Everest.
Sanskrit: अजीत-बजाजः तस्य तनया च दीया Everest-शिखरारोहिषु पुत्री-पित्रोः प्रथमः भारतीय-युगलः सम्वृत्तः|
English: And it’s not that only the young are climbing  Everest.
Sanskrit: "न केवलं युवानः एव, Everest-शिखरारोहणं कुर्वन्ति |"
English: "On the 19th of May, Sangeeta Bahal, aged more than 50, scaled  the Everest."
Sanskrit: "सङ्गीता-बहलः मई ऊनविंशे दिने Everest-शिखरम् आरूढवती, सा च पञ्चाशद्-वर्षाधिकायुष्मती वर्तते |"
English: "There are some mountaineers who have shown that apart from  possessing skills, they are sensitive too."
Sanskrit: "Everest-शिखरारोहिषु केचन तादृशाः अपि सन्ति, ये हि प्रदर्शितवन्तः यत्तेषां पार्श्वे न केवलं कौशलमस्ति, परञ्च ते सम्वेदनशीलाः अपि सन्ति |"
English: "A  few days ago, under the ‘Clean Ganga Campaign’, a group from the BSF  Scaled the Everest and while returning, removed loads of trash littered  there and brought it down."
Sanskrit: "नातिचिरं ‘स्वच्छ-गङ्गाभियान'स्य अन्तर्गतं सीम-सुरक्षा-बलस्य समूहः Everest-शिखरारोहणम् अकरोत्, परञ्च सम्पूर्णोsपि समूहः Everest-शिखरात् विपुलम् अवकर-चयं चित्वा आत्मना साकमेव भूतलमानयत् |"
English: This deed is commendable indeed; it also  displays their commitment towards cleanliness and the environment.
Sanskrit: "कार्यमिदं नूनं प्रशंसनीयम्, युगपदेव स्वच्छतां प्रति, पर्यावरणं प्रति च तेषां प्रतिबद्धतामपि प्रदर्शयति |"
English: "People have been ascending the Everest for years & many have managed  to reach the peak successfully. I congratulate these daredevils,  especially the daughters from the core of my heart."
Sanskrit: Everest-शिखरारोहिणः सर्वेsपि सफलाः साहसिकाः वीराः विशेषेण च पुत्रिकाः भूरि भूरि हृदयेन वर्धाप्यन्ते |
English: "My  dear countrymen, especially my young friends, just a couple of months  ago, when I mentioned ‘Fit India’, I did not think it would draw such a  good response; that a large number of people would come forward to  support it."
Sanskrit: "प्रत्यग्रंमास-द्वय-पूर्वं यदा अहं fit India- इति स्वस्थ-भारताभि- यानस्य प्रस्तावम् उपस्थापितवान्, तदा नाहं चिन्तितवान् यत् एतदर्थम् एतादृक् समीचीनम् उत्तरम् अवाप्स्यते इति |"
English: "When I say ‘Fit India’, I believe that the more we play, the  more we will inspire the country to come out & play."
Sanskrit: "यदाहं fit India- इति स्वस्थ-भारताभियानम् अधिवच्मि तदेदं स्वीकरोमि यत् यावद् वयं क्रीडिष्यामः, तावदेव देशः क्रीडिष्यति |"
English: People are  sharing videos of Fitness Challenge on social media; they are tagging  each other to spread the challenge.
Sanskrit: "सामाजिक-सञ्चार-माध्यमेषु जनाः fit India- इति स्वस्थ-भारताभियान-विषयकाणि समाह्वानानि अभिलक्ष्य दृश्य-सान्द्रिकाः सम्विभाजयन्ति, तेषु मिथः अङ्कनं कृत्वा परस्परं समाह्वयन्ति |"
English: Everybody is now getting connected  with this Fit India Campaign.
Sanskrit: साम्प्रतं Fit India–अभियानेन साकं सर्वोsपि जनः आत्मानं संयोजयति |
English: "People from the film fraternity, from the  world of Sports, common citizens of the country, members of the armed  forces, school teachers or even those toiling in fields and farms, their  rising notes are building up a crescendo ‘Hum Fit toh India Fit’… ‘If  we are fit, India is fit’."
Sanskrit: "भवन्तु नाम ते चलचित्र-जगतो जनाः, क्रीडा-सम्बद्धाः वा देशस्य सामान्य-नागरिकाः, भवन्तु ते सैनिकाः, आहोस्वित् विद्यालयीयाः शिक्षकाः, परितः एकमेव निनाद-गुञ्जनं श्रूयते– वयं स्वस्थाश्चेत् भारतं स्वस्थम् |"
English: "For me, it’s heartwarming that the captain of  the Indian Cricket team Virat Kohli ji has included me in his  challenge… and I too have accepted his challenge."
Sanskrit: "मम कृते प्रसन्नतायाः विषयोsयं यद् भारतीय-क्रिकेट्-वृन्द-नायको विराट्-कोहली-वर्यः मामपि समाह्वयत्, तथा चाहं तस्य समाह्वानमिदं स्वीकृतवान् |"
English: "I believe this is  gainful and this kind of a challenge will inspire us to be fit along  with others, as well."
Sanskrit: "मन्ये यदेतादृशं भद्रत्वाय कल्पते, एतादृक् समाह्वानं अस्मान् अपरान् च सततं स्वस्थता-सन्धारणार्थं प्रोत्साहयिष्यति |"
English: "My  dear countrymen, many a time in ‘Mann Ki Baat’, you must have heard me  mention a thing or two about sports & sportspersons."
Sanskrit: "‘मन की बात'-कार्यक्रमे नैकधा क्रीडा-सम्बद्धाः, क्रीडक-सम्बद्धाः, केचन ईषद्-विषयाः च भवन्तो मम मुखात् श्रुतवन्तः एव तथा च, विगते प्रसारणे तु, राष्ट्र-मण्डलीय-क्रीडास्पर्धानां अस्मदीयाः नायकाः, निज-मनोगतानि, अस्य कार्यक्रमस्य माध्यमेन अस्मान् वर्णयन्ति स्म - “नमस्कारः, महोदय!"
English: "And in the last  episode, our heroes of the Commonwealth Games shared with us their  ‘Mann Ki Baat’, matters close to their hearts through this programme."
Sanskrit: "‘मन की बात'-कार्यक्रमे नैकधा क्रीडा-सम्बद्धाः, क्रीडक-सम्बद्धाः, केचन ईषद्-विषयाः च भवन्तो मम मुखात् श्रुतवन्तः एव तथा च, विगते प्रसारणे तु, राष्ट्र-मण्डलीय-क्रीडास्पर्धानां अस्मदीयाः नायकाः, निज-मनोगतानि, अस्य कार्यक्रमस्य माध्यमेन अस्मान् वर्णयन्ति स्म - “नमस्कारः, महोदय!"
English: "Chhavi  Yadav ji, thank you very much for your phone call."
Sanskrit: """छवि-यादव-महाभागे, भवत्याः दूरभाषाकारणायाः कृते भूरिशो धन्यवादाः"" |"
English: "It is true that  sports & games that were once a part & parcel of every child’s  life, in every lane in the neighbourhood, are fading into oblivion."
Sanskrit: "सत्यमिदं यत् याः क्रीडाः कदाचित् प्रतिवीथी, प्रत्येकमपि बालस्य जीवनस्य अङ्गत्वेन अवर्तन्त, ताः सम्प्रति न्यूनीभवन्ति |"
English: These games used to be a special feature of summer holidays.
Sanskrit: एताः क्रीडाः विशेषेण ग्रीष्मावकाशस्य अङ्गत्वेन भवन्ति स्म |
English: "Sometimes  in scorching afternoons; at times after dinner, children used to play  with exuberant abandon for hours together, leaving all worries behind. Some games saw the participation of the whole family. Aiming the ball at  the crooked column of stone slats- Pitthoo, playing marbles, testing  one’s agility in Kho kho, spinning the top, Lattoo, or applying skills  in swiftly flicking the tapered- edged wooden peg and hitting it  aloft-Gilli-Danda, innumerable games were an inseparable part of each  & every child’s life from Kashmir to Kanyakumari, from Kutch to  Kamrup."
Sanskrit: "कदाचित् मध्याह्ने, कदाचिच्च रात्रौ भोजनानन्तरं निश्चिन्तं बालाः सुदीर्घ-कालं यावत् क्रीडन्ति स्म, तथा च, काश्चन क्रीडास्तु तादृश्यः आसन् यदशेष-कुटुम्बं युगपदेव क्रीडति स्म – कश्मीरतः कन्याकुमारीं यावत्, कच्छतः कामरूपं यावत् एताः अपरिमिताः क्रीडाः प्रत्येकमपि जनस्य शैशवस्य अङ्गत्वेन भवन्ति स्म |"
English: "Aiming the ball at  the crooked column of stone slats- Pitthoo, playing marbles, testing  one’s agility in Kho kho, spinning the top, Lattoo, or applying skills  in swiftly flicking the tapered- edged wooden peg and hitting it  aloft-Gilli-Danda, innumerable games were an inseparable part of each  & every child’s life from Kashmir to Kanyakumari, from Kutch to  Kamrup."
Sanskrit: "कदाचित् मध्याह्ने, कदाचिच्च रात्रौ भोजनानन्तरं निश्चिन्तं बालाः सुदीर्घ-कालं यावत् क्रीडन्ति स्म, तथा च, काश्चन क्रीडास्तु तादृश्यः आसन् यदशेष-कुटुम्बं युगपदेव क्रीडति स्म – कश्मीरतः कन्याकुमारीं यावत्, कच्छतः कामरूपं यावत् एताः अपरिमिताः क्रीडाः प्रत्येकमपि जनस्य शैशवस्य अङ्गत्वेन भवन्ति स्म |"
English: "Of course, those games were known by different names, depending  on the place."
Sanskrit: "एका एव क्रीडा भिन्न-भिन्नेषु स्थानेषु, नाना-नामभिः अभिज्ञायते |"
English: "Some called it Lagori, at other  places it was Satoriya, Saat Pathar, Dikori, Satodiya… one game with  many names!"
Sanskrit: "कश्चन एनां ‘लागोरी', अपरः ‘सातोलिया', इतरः ‘सात-पत्थर', अन्यः ‘डिकोरी', परश्च ‘सतोदिया' न जाने, कति कति नामानि सन्ति एकस्याः एव खेलायाः |"
English: Traditional sports and games comprise both varieties…  outdoor and indoor as well.
Sanskrit: अस्माकं देशस्य विविधतायाः पृष्ठ-भूमौ निहिता एकता एतासु क्रीडासु अपि अवलोकयितुं शक्यते |
English: "The unity, intrinsic to our country’s  diversity can be witnessed in these games."
Sanskrit: अस्माकं देशस्य विविधतायाः पृष्ठ-भूमौ निहिता एकता एतासु क्रीडासु अपि अवलोकयितुं शक्यते |
English: A single game is known by  distinct names at different places.
Sanskrit: "एका एव क्रीडा भिन्न-भिन्नेषु स्थानेषु, नाना-नामभिः अभिज्ञायते |"
English: I am from Gujarat. I known of a game  played in Gujarat called Chomal Isto. It is played with cowries or  tamarind seeds or dice on an eight by eight square board.
Sanskrit: "अहं गुर्जरीयः, जानामि यत् गुजराते एका खेलास्ति, या हि ‘चोमल-इस्तो' इति निगद्यते | यतत्त क्रीडा _______________"
English: It used to be  played in almost every state.
Sanskrit: खेलेयं प्रायेण प्रत्येकमपि राज्ये क्रीड्यते स्म |
English: "Known as Chowkabara in Karnataka, Attoo in  Madhya Pradesh, Pakidakaali in Kerala, Champal in Maharashtra, Daayaam  and Thaayaam in Tamilnadu, Changaa Po in Rajasthan, it had innumerable  names."
Sanskrit: "आन्ध्रप्रदेशे ‘गोटिबिल्ला' अथवा ‘कर्राबिल्ला', उड़ीसा-राज्ये ‘गुलिबाड़ी', महाराष्ट्रे ‘वित्तिडालू' चेत्यादिभिः विविधैः नामभिः क्रीडैषा निगद्यते |"
English: Who amongst us would not have enjoyed playing Gilli-Danda in our  childhood?
Sanskrit: अस्मासु को नाम तादृशो भविता येन शैशवे ‘गिल्ली-दण्डा'-इति खेला न खेलिता |
English: This is a game that is played across villages and cities.
Sanskrit: ‘गिल्ली-दण्डा'-इति क्रीडा लघु-ग्रामेभ्यः आरभ्य महानगरेषु अपि क्रीड्यमाना खेलास्ति |
English: It  is also known by different names.
Sanskrit: देशस्य नानाभागेषु एषा विविधैः नामभिः अभिज्ञायते |
English: In Andhra Pradesh it is called  Gotibilla or Karrabilla.
Sanskrit: "आन्ध्रप्रदेशे ‘गोटिबिल्ला' अथवा ‘कर्राबिल्ला', उड़ीसा-राज्ये ‘गुलिबाड़ी', महाराष्ट्रे ‘वित्तिडालू' चेत्यादिभिः विविधैः नामभिः क्रीडैषा निगद्यते |"
English: "In Odisha it’s called Gulibadi and in  Maharashtra, Vittidaaloo."
Sanskrit: "आन्ध्रप्रदेशे ‘गोटिबिल्ला' अथवा ‘कर्राबिल्ला', उड़ीसा-राज्ये ‘गुलिबाड़ी', महाराष्ट्रे ‘वित्तिडालू' चेत्यादिभिः विविधैः नामभिः क्रीडैषा निगद्यते |"