الأحزاب الانفصالية الثلاثة فازت معا بحوالي 70 مقعدا من إجمالي 135 مقعدا ورغم النتيجة يظل حزب المواطنين، الذى يريد أن تبقى كتالونيا جزءا من أسبانيا، أكبر حزب في البرلمان بحوالي 36 مقعدا. ونتيجة لذلك، من غير الواضح من سيفوز بحق تشكيل الحكومة الجديدة. وكانت نسبة الإقبال أكثر من 80 في المائة، وهو رقم قياسي للانتخابات الإقليمية الكتالونية. تعرف على إقليم كاتالونيا الذي يسعى للاستقلال عن أسبانيا مواضيع قد تهمك نهاية أزمة كتالونيا في سطور وكانت مدريد قد جردت إقليم كتالونيا من الحكم الذاتي ودعت لإجراء الانتخابات المبكرة بعد إعلانها عدم شرعية استفتاء الاستقلال الذي جرى في الإقليم في أكتوبر/تشرين الأول الماضي. ومع فرز أكثر من 99 في المائة من الأصوات، تتجه الأحزاب المؤيدة للاستقلال وهي، معا من أجل كتالونيا، واليسار الجمهوري الكتالوني والوحدة الشعبية إلى الفوز معا بالانتخابات وتحقيق 70 مقعدا، مما يمنحهم الأغلبية. وداخل كتلة الأحزاب الانفصالية، تقدم حزب معا من أجل كتالونيا، ويترأسه الرئيس الكتالوني المخلوع كارلس بوجديمون عن حزب اليسار الجمهوري في كتالونيا، بقيادة نائبه السابق أوريول خونكيراس. وقال بوجديمون الموجود في بروكسل، حيث يعيش في منفاه الاختياري، إن "الجمهورية الكتالونية" فازت بينما "هَزمت الدولة الأسبانية". بويغديمونت قال من بروكسل، حيث يعيش في المنفى الذاتي، إن "الجمهورية الكتالونية" فازت بينما "هَزمت الدولة الأسبانية" وقال إن الموقف الجديد يدعو إلى "التصحيح والإصلاح والعودة إلى الوضع السابق". ويواجه بوجديمون اتهامات من الادعاء العام في أسبانيا بالتمرد والفتنة. ويواجه نائبه السابق خونكيراس نفس الاتهامات وهو حاليا في السجن. كارلس بوجديمون من الصحافة الى قيادة العمل لاستقلال كتالونيا يأتي هذا فيما حصل حزب "المواطنون"، المؤيد لأسبانيا، على 25 في المائة من الأصوات، وحاز 36 مقعدا في الغرفةالبرلمانية التي تضم 135 مقعدا. وقالت زعيمة الحزب إينيس أريماداس لبي بي سي إن حزبها كان "منتصرا". وقالت إن تشكيل ائتلاف سيكون "صعبا ولكننا سنحاول". ومن المتوقع أن يفوز حزب الشعب لرئيس الوزراء ماريانو راخوى، الذى اتخذ قرارا بإنهاء الحكم الذاتى في كتالونيا، بثلاثة مقاعد فقط في البرلمان الجديد من أصل 11 مقعدا حصل عليها في انتخابات عام 2015. إينيس أريماداس رئيسة حزب المواطنين الداعي للبقاء في أسبانيا قالت إنها ستحاول تشكيل تحالف لماذا جرت الانتخابات؟ في 27 أكتوبر/تشرين الأول الماضي أعلن الانفصاليون المسيطرون على البرلمان في ذلك الوقت الاستقلال عن الحكومة المركزية في مدريد، بعد استفتاء في الإقليم. وفي محاولة لوقف هذا الاستقلال هاجمت الشرطة الإسبانية بعض مراكز الاقتراع، وتصدى لهم الناخبون الذين نجحوا في إتمام التصويت في الكثير من المراكز. وأدى الصدام إلى إصابة المئات، وأظهرت الصور ومقاطع الفيديو الشرطة تهاجم المواطنين في مراكز التصويت وتعتدي عليهم وتجذب سيدة من شعرها، ما أدى لغضب شعبي واسع. وبحسب النتائج التي أعلنها منظمو الاستفتاء فقد وافق 90 في المائة من المصوتين على الاستقلال، لكن أقل من نصف الناخبين تمكنوا من التصويت. لكن رئيس الإقليم السابق أعلن أن هذا الرقم كافي لإعلان نتيجة نهائية بفوز الاستقلال. ورفضت الحكومة المركزية هذا الاستفتاء ونتائجه، وقرر رئيس الوزراء الأسباني راخوي الدعوة إلى انتخابات مبكرة في الإقليم 21 ديسمبر/ كانون أول، وجرده من الحكم الذاتي. وتم اعتقال عدد من السياسيين في الإقليم ووجهت اتهامات لرئيسه السابق و13 سياسيا آخر بالتمرد، وفر الرئيس إلى بروكسل حيث يقيم هناك في منفى اختياري. ما هي ردود الفعل؟ قالت المفوضية الأوروبية إن موقفها تجاه كتالونيا لن يتغير، رغم نتيجة الانتخابات التي جرت الخميس. وأكد الجهاز التنفيذي للاتحاد الأوروبي على أن الأحداث في كتالونيا قضية داخلية في إسبانيا. وقال المتحدث باسم المفوضية ألكسندر وينترستين، لوكالة فرانس برس إن "موقفنا من مسألة كتالونيا معروف جيدا وتم إعادة تحديده بانتظام على كافة المستويات ولن يتغير". وأضاف "فيما يتعلق بالانتخابات الإقليمية، ليس لدينا أي تعليق".

99% бюллетендерди санап чыккандан кийин көз карандысыздык үчүн чыгып жаткан үч партия парламенттеги 135 мандаттын жетимишин утуп алган. Ал партиялар "Каталония үчүн бирге" (JxCat), "Каталониянын Республикачыл солчулдары" (ERC) жана "Элдик союз" (CUP). Бирок алдыда "Атуулдар" (Ciudadanos) партиясы келе жатат. Булар Каталония Испаниянын курамында калышын жактагандар. Бул партия шайлоочулардын 25 пайыз добушун алып, 36 мандатка ээ болду. Отставкага кеткен каталон өкмөтүнүн башчысы Карлес Пучдемон шайлоо тыянактарын жикчилдердин жеңиши деп атады. Брюсселде жасаган кайрылуусунда, Пучдемон "Каталония Республикасы" жеңди, ал эми «испан мамлекети жеңилүү ызаасын тартты» деп айтты. Еврокомиссиянын өкүлдөрү шайлоо тыянактары Еевропа Биримдигинин позициясына таасирин тийгизбей турганын белгиледи. Брюссел мурдагыдай эле бул маселени Испаниянын ички иши деп эсептейт. Шайлоо кризистен чыгууга жол таап береби? Шайлоо өттү. Бирок эми эмне болорун эч ким билбейт? Би-би-си кабарчысы билдиргендей, шайлоо тыянактары Каталониядагы кризисти чечиши кыйын. Адатта көпчүлүк добушту алган партиялар өкмөттү түзөт. Кеп бул жерде эми Каталония Испаниянын курамында калышы керек деген позицияны карманган «Атуулдар» партиясы тууралуу жүрүп жатат. Жикчил маанайдагы партиялар дагы жаңы өкмөттү түзүү укугун талашышышы мүмкүн. Анткени алар деле көпчүлүк добушка ээ болду. Октябрь айында Мадрид Каталония өкмөтүн отставкага кетирген. Анткени Испаниянын өкмөтүнүн көз карашында Каталония боюнча референдумду мыйзамсыз өткөрүшкөн. Кабарларда айтылгандай, бул жолку шайлоодо добуш берүүгө катышкандар саны 80 пайызга чейин жетип барды. Азырынча кайсыл партия парламенттен эң көп добуш алары так белгилүү боло элек. «Атуулдар» партиясыбы же «Каталониянын Республикачыл солчулдары» партиясыбы, так белгилүү эмес. Абсолюттук көпчүлүк добушту алууга бир да партия жетишкен жок. Бул эми алдыда өкмөттү куроо маселеси узакка созулган сүйлөшүүлөр менен коштолот дегенден кабар берет. Би-би-синин Барселонадагы кабарчысы Кевин Коннолинин айтымында, Каталониянын төбөлсүздүгүн жактагандар менен ага каршы чыккандар бирдей эле добушка ээ болду. Ошондуктан провинциянын алдында турган саясый маселенин чечилиши кыйын болуп калды. Эмне үчүн шайлоо өткөрүлдү? Каталонияга испан өкмөтү түз башкаруу киргизгенден кийин Пучдемон жана каталондук төрт саясатчы Бельгияга качып кетти. Жергиликтүү парламентте жикчилдер көпчүлүк орундарды ээлеп туруп, 27-октябрда өткөн референдумдан кийин Каталониянын көз карандсыздык жарыялап салышкан. Референдумдун өтүшүн мыйзамсыз санаган испан өкмөтү, добуш берүүнүн жүрүшүнө тоскоолдуктарды жараткан. Полиция менен кагылышуулар орун алган эле. Шайлоочулардын жарымына чукулу гана катышканына карабастан, референдум өттү деп саналып, уюштуруучулар 90% шайлоочу көз карандысыздык үчүн добуш берди деп жарыялашты. Карлес Пучдемон рефрендумдун тыянактары Каталониянын Испаниядан ажыратып, көз карандысыз деп жарыялоого укук берет деп айтып чыккан. Каталонияга испан өкмөтү түз башкаруу киргизгенден кийин Пучдемон жана каталондук төрт саясатчы Бельгияга качып кетти. Испания аларды козголоң уюштурган деп айыптоодо. (AbA)


دان برايس كان المدير، واسمه دان برايس، يتجول مع صديقته فاليري في جبال الكاسكيد المطلة على مدينة سياتل عندما تعرف على حقيقة مزعجة. فبينما كانا يسيران في الجبال والوديان، قالت فاليري لدان إن حياتها كانت عبارة عن فوضى كبيرة، وإن صاحب الملك الذي كانت تستأجر شقتها منه قد رفع إيجارها الشهري بمعدل 200 دولار، وإنها تجد صعوبات جمة في دفع الديون التي عليها. أغضب هذا القول برايس، ففاليري التي كانت رفيقته في الماضي، قد خدمت في الجيش الأمريكي لـ 11 سنة، وقضت فترتين في العراق، وهي تعمل الآن 50 ساعة في الإسبوع في وظيفتين لأجل التمكن من الوفاء بمتطلبات الحياة. يقول برايس "إنها انسانة تعرّف الخدمة والشرف والعمل الجاد شخصيتها". مواضيع قد تهمك نهاية ورغم أنها كانت تتقاضى راتبا قدره 40 ألف دولار شهريا، لم يكن هذا المبلغ كافيا لتوفير سكن كريم في سياتل. وعبر برايس عن غضبه من أن العالم أصبح يفتقد إلى العدالة والمساواة إلى هذا الحد. ولكن، وبعد تمحيص وتفكير، أدرك أنه هو جزء من المشكلة. كان برايس قد أصبح في سن الـ 31 مليونيرا. وكانت للشركة التي يديرها، واسمها غرافيتي بيمنتس، وهي شركة أسسها وهو مازال في سن المراهقة، نحو ألفي عميل وكانت قيمتها بملايين الدولارات. ورغم أنه كان يتقاضى حوالي 1,1 مليون دولارا في السنة، أفهمته فاليري بأن العديد من موظفيه كانوا يعانون - ولذا حاول تغيير هذا الواقع. يتميز برايس، الذي نشأ وترعرع في منطقة من ولاية آيداهو تتميز بالتدين المسيحي والمحافظة الاجتماعية، بالتفاؤل والنظرة المنفتحة للمستقبل، وهو لا يبخل بالمديح للآخرين وذو أدب وأخلاق عالية. ولكنه أصبح مجاهدا عنيدا ضد انعدام المساواة في الولايات المتحدة. ويقول "يخسر العديد من الناس وظائفهم ويعاني الكثيرون من الجوع ويُستغلون وكل ذلك من أجل أن يتمتع بعضهم بشقة فارهة في قمة مبنى كبير في نيويورك ويجلسون على كراسي مذهبة. نحن نمجّد الجشع في مجتمعنا، وقائمة فوربس هي أسوأ نموذج لذلك. اذا ورد في القائمة أن جيف بيزوس تجاوز في ثرائه بيل غيتس، فمن يهتم بذلك؟" يشير برايس إلى أن النصف الأكثر فقرا من سكان الولايات المتحدة كان يحصل على حصة أكبر من الثروة الوطنية في البلاد من الـ 1 في المئة الأكثر ثراء، ولكن الأمور تغيرت في تلك السنة، إذ حصل الـ 1 في المئة على حصة أكثر من الثروة من الـ 50 في المئة الأفقر، وما زالت هذه الفجوة في الإتساع. في عام 1965، كان مديرو الشركات في الولايات المتحدة يتقاضون 20 ضعف ما كان يتقاضاه العاملون العاديون، ولكن بحلول عام 2015، ارتفعت هذه النسبة إلى 300 ضعف. تفتقت لدى برايس، أثناء تمتعه بهواء الجبال المنعش بصحبة فاليري، فكرة ثورية. كان قد قرأ دراسة أعدها كل من الاقتصاديين الفائزين بجائزة نوبل دانيال كاهنيمان وأنغوس ديتون، حسبت كم من المال الذي يحتاجها الأمريكي العادي لكي يتمتع بالسعادة. ووعد فاليري فورا أنه سيرفع الحد الأدنى للأجور في شركته غرافيتي. وبعد أن بحث في الأرقام، توصل برايس إلى مبلغ 70 ألف دولار كحد أدنى للأجور. وتيقن إلى أنه لن يتطلب منه خفض الراتب الذي كان يتقاضاه، بل عليه أيضا رهن منزليه والتخلي عن بعض من الأسهم التي كان يمتلكها وبعض من مدخراته. وجمع موظفيه لاخبارهم بما سيستجد. كان برايس يتوقع أن يستقبل الموظفون الخبر بالفرح والاحتفال، ولكن ذلك لم يحصل. وكان عليه تكرار ما قاله من أجل أن يستوعب الحاضرون ما يحصل. ولكن، وبعد مضي 5 سنوات، يتذكر برايس ضاحكا بأنه لم ينتبه إلى نقطة مهمة تضمنتها دراسة الأستاذين الفائزين بجائزة نوبل، والقائلة إن المبلغ الذي يحتاج إليه الأمريكيون لينعموا بالسعادة هو 75 ألف دولار. ومع ذلك، تضاعفت رواتب ثلث العاملين في شركته على الفور. منذ ذلك الحين، تغيرت شركة غرافتي تغيرا جذريا. فقد تضاعف عدد موظفيها، كما ارتفع مبلغ المدفوعات التي تتعامل معها الشركة من 3,8 مليار دولار سنويا إلى 10,2 مليار دولار. ولكن هناك معايير أخرى يفخر بها برايس أكثر من هذه الأرقام. يقول "قبل البدء بالعمل بالحد الأدنى للرواتب (70 ألف دولار)، كان معدل الولادات بين الموظفات يتراوح بين النصف والـ 2. ولكن منذ ذاك، قبل أربع سنوات ونصف، رزق موظفونا بأكثر من 40 مولودا." دان برايس ووالدته وقد تمكن 10 في المئة في موظفي الشركة من شراء مساكن لهم، وذلك في مدينة تعد من أغلى المدن الأمريكية من ناحية الإيجارات. وكان العدد قبل الإصلاحات التي أدخلها برايس أقل من 1 في المئة. يقول برايس "عبر كثيرون عن قلقهم من أن الموظفين قد يبذرون الأموال التي سيحصلون عليها، ولكن الحقيقة كانت عكس ذلك." فمبالغ الأموال التي يحولها الموظفون إلى صناديق تقاعدهم قد تضاعفت، ويقول 70 في المئة منهم إنهم تمكنوا من الوفاء بديونهم. ولكن الخطوة التي أقدم عليها برايس لم تسلم من الانتقاد. فاضافة إلى المئات من رسائل الدعم والتأييد، والعديد من المقالات التي وصفته "بأفضل مدير في أمريكا"، حرر عدد كبير من زبائن غرافيتي رسائل خطية عارضوا فيها ما يعتبرونه موقفا سياسيا. في الوقت الذي أعلن فيه عن قراره، كانت مدينة سياتل تشهد نقاشا حول زيادة الحد الأدنى للأجور إلى 15 دولارا في الساعة، واحد من أعلى الأجور في الولايات المتحدة في ذلك الحين. وكان أصحاب المصالح والشركات الصغيرة يعارضون هذه الفكرة مدّعين أنها ستؤدي إلى دمار شركاتهم ومصالحهم. ووصف المعلق الإذاعي اليميني راش ليمبو - الذي كان يتابعه ويستمع إليه برايس يوميا منذ نعومة اظفاره - برايس بأنه شيوعي. وقال ليمبو في أحد برامجه الاذاعية "آمل أن تكون هذه الشركة (شركة غرافيتي) نموذجا يدرّس في برامج الماجستير لرجال الأعمال حول اخفاق الإشتراكية، لأن هذه الشركة آيلة للفشل." كما استقال اثنان من كبار موظفي غرافيتي احتجاجا على قرار برايس، إذ لم يرق لهما ارتفاع رواتب الموظفين الصغار بين ليلة وضحاها، وقالوا إن هذه الخطوة ستجعلهم (الموظفون الصغار) كسالى، وتجعل الشركة غير قادرة على المنافسة. ولكن ذلك لم يحدث. روسيتا بارلو تقول مديرة المبيعات في شركة غرافيتي، روسيتا بارلو، إن موظفي الشركة الصغار بدأوا بتحمل مسؤوليات أكبر بعد قرار رفع رواتبهم. وقالت بارلو لبي بي سي "عندما لا تستحوذ الأمور المالية على تفكيرك عند أدائك عملك، ستستطيع أن تكون أكثر شوقا وحماسا للقيام بما يحفزك أصلا." ونتيجة الاجراءات التي أدخلها برايس، اكتشف كبار موظفي الشركة أن أعباء عملهم قد خفّت، إذ إن الضغوط التي كانوا يئنون تحت وطأتها قد زالت وأنهم يتمكنون من التمتع بالإجازات التي يستحقونها. روى لي برايس قصة أحد الموظفين العاملين في مركز الاتصالات الهاتفية التابع لغرافيتي. قال "كانت رحلته إلى العمل تستغرق أكثر من ساعة ونصف الساعة يوميا، وكان أثناء هذه الرحلات يشعر بالقلق من أن سيارته قد تتعطل لسبب ما وأنه يفتقر إلى المال اللازم لاصلاحها. كان يشعر بقلق بسبب ذلك كل يوم." ولكن، وعندما ارتفع راتبه إلى 70 ألف دولار سنويا، تمكن ذلك الموظف من نقل سكناه إلى مكان أقرب إلى مقر العمل، وهو يتمكن الآن من انفاق المال على صحته إذ أصبح يمارس الرياضة يوميا وأصبح بامكانه تناول غذاء أكثر صحية. ويضيف برايس "كان لدينا موظف يعمل في فريق مشابه أنقص وزنه بأكثر من 22 كغ،" ويقول موظفون آخرون إنهم يتمكنون الآن من قضاء وقت أطول مع أسرهم أو مساعدة والديهم في دفع الديون المستحقة عليهم. ويقول برايس "كنا نلاحظ، وبشكل شبه يومي، الآثار التي تترتب على منح الناس حريتها"، مضيفا أن ذلك هو السبب في أن غرافيتي تحقق أرباحا أكثر من أي وقت مضى. وأضاف أن زيادة الرواتب لم تؤثر على تحفز الموظفين للعمل، قائلا إن موظفيه كانوا متحفزين للعمل بشكل جاد، ولكنها ضاعفت ما يصفه بقدراتهم. تتفق روسيتا بارلو مع برايس، إذ قالت "لا يتوجه الموظف للعمل الآن من أجل كسب المال، بل من أجل أداء عمل جيد." التحقت بارلو بشركة غرافيتي منذ أيامها الأولى، وهي تعرف أن برايس لم يكن يتحلى دائما بهذا الكرم. ويعترف برايس نفسه أنه في أعقاب الأزمة الاقتصادية التي وقعت في عام 2008 كان مهووسا بجمع المال. أدى تدهور الاقتصاد الأمريكي في ذلك الحين إلى انخفاض عدد زبائن غرافيتي إلى حد كبير، مما أدى بدوره إلى انخفاض دخلها بحوالي 20 في المئة. في ذلك الحين، كانت المفهوم الاقتصادي السائد يقول إن على الشركة التخلي عن 12 من موظفي الشركة الـ 35، ولكن بدلا من اتباع ذلك المفهوم، ركّز برايس على خفض النفقات. وبعد 5 شهور حرجة، عادت الشركة لتحقيق أرباح، ولكن برايس كان خائفا إلى حد بعيد ولذا قرر إبقاء الرواتب عند مستوى متدن. في ذلك الوقت كانت روسيتا بارلو تعاني من مشاكلها المالية الشخصية، وكانت تعمل سرا بعد أوقات الدوام الرسمي في مطعم من مطاعم مكدونالدز للوجبات الجاهزة. ولكن، وعندما عرضت عليها شركة مكدونالدز ترفيعا، تركت عن طريق الخطأ كراسا تدريبيا خاصا بالشركة على مكتبها في شركة غرافيتي. وقد لاحظ أحد الموظفين وجود الكراس. أدى ذلك إلى استدعائها من قبل مديريها للتحقيق. تقول بارلو "أجلسوني أمامهم، وكان رد فعلي الأول هو البكاء"، فقد كانت تعتقد أنها ستطرد من عملها. ولكن بدل ذلك، سألوها عن مقدار الدخل الذي ستحتاجه من أجل البقاء في الشركة، وقرروا رفع راتبها إلى 40 ألف دولار. قال برايس آنئذ "كنت فخورا جدا بها وشعرت بالغضب من نفسي"، ولكن تطلب الأمر سنوات أخرى قبل أن يتفهم حجم المشاكل التي كان يعاني منها موظفوه. ويقول "معظمهم كانوا يشعرون بالخوف من التقدم إلي والبوح بكيفية تأثير الرواتب المتدنية على حياتهم.". كان برايس قد بدأ في منح موظفيه ترفيعات في رواتبهم تبلغ 20 في المئة سنويا منذ عام 2015، ولكن كلامه مع فاليري أقنعه بالذهاب إلى أبعد من ذلك. كان برايس يأمل في أن النموذج الذي اختطته غرافيتي سيؤدي إلى تغييرات جذرية في بيئة العمل في الولايات المتحدة، وهو يشعر بحزن وخيبة أمل لأن ذلك لم يتحقق. ولكن بعض الشركات، كشركة فارمالوجيكس في بوسطن، اتبعت مبادرته إذ قامت برفع رواتب موظفيها الدنيا إلى 50 ألف دولار، كما رفعت شركة ( Rented.com)، ومقرها في مدينة أتلانتا، رواتب موظفيها الدنيا أيضا. ويحاجج برايس بأنه، وبفضل الحملة التي أطلقها عبر مواقع التواصل الاجتماعي، قد أثر على قرار شركة أمازون في رفع أجورها الدنيا. ولكنه كان يأمل في أن تحصل تغييرات أساسية واسعة النطاق. يقول "كنت مخطئا، فقد أخفقت في هذا المضمار. وغيّر ذلك من نظرتي للأمور، لأنني كنت اعتقد أنه من خلال الاجراءات التي اتخذتها واتخذها آخرون قد نتمكن من مجابهة الظلم الموجود فيما يخص انعدام العدالة في توزيع الدخل." كان للتغييرات التي أدخلها برايس تأثير كبير على اسلوب حياته ووضعه الشخصي. فقبل أن يقرر خفض راتبه، كان برايس نموذجا للمليونير الأبيض الصغير السن. فكان يسكن منزلا جميلا يطل على خليج بوجيت ساوند في سياتل، وكان يحتسي الشمبانيا في أرقى مطاعم المدينة. ولكن بعد ذلك، اضطر إلى تأجير داره بواسطة موقع (أير بنب) حتى يفي بمتطلبات الحياة. ولكن عددا من موظفيه عزّ عليهم أن يروه يصل إلى العمل في سيارة عمرها 12 عاما، ولذا شكلوا جمعية سرية هدفها شراء سيارة (تيسلا) كهربائية واهدائها اليه. دان برايس مع أليسا أونيل وهو يستلم سيارته التيسلا الجديدة تابع شريط نشرته شركة غرافيتي في يوتيوب إحدى الموظفات، وتدعى أليسا أونيل، بينما كانت تخطط مع زملاء لها لمفاجأة برايس بهديته. تقول أونيل "أشعر بأن هذه هي الطريقة المثلى لشكره للتضحيات التي قدمها ولردود الفعل السلبية التي كان عليه تحملها". خرج برايس من مكتبه إلى مرأب السيارات، ولما شاهد سيارته الجديدة أجهش بالبكاء. ولكن، وبعد سنوات خمس، ما زال برايس يتقاضى الحد الأدنى من رواتب شركة غرافيتي. ولكنه يقول إنه راض أكثر من أي وقت مضى حتى عندما كان يتقاضى الملايين. إلا أنه يعترف بأن الأمر لم يكن سهلا بأي حال. ويقول "هناك تحديات تواجهني بشكل يومي". "فعمري هو نفس عمر مارك زوكربيرغ (مؤسس موقع فيسبوك) وتراودني من وقت لآخر أفكار بأنني أريد أن أكون بثرائه وأن أتنافس معه في قائمة فوربس للأثرياء وأن تظهر صورتي على غلاف مجلة تايم، فكل هذه الأمور التي تنم عن الطمع مغرية جدا". ولكنه يختم بالقول "ليس من اليسير التنازل عن كل ذلك، ولكن حياتي الآن أفضل من ذلك بكثير".

Бул идеясын ишке ашыруу үчүн Дэн Прайс өзүнүн бир миллион доллар айлыгын кыскартканы аз келгенсип, өзүнүн дагы эмгек акысын 70 миң доллар чегине койгон. Беш жылдан кийин Дэн идеясы жемиштүү болгонун айтууда. 2015-жылы Дэн Прайс жакын досу Валерия менен Сиэтл шаарынын четиндеги тоолордо сейилдеп жүргөн эле. Эки дос баарлашып жатып, Валерия ижарага алган үйү 200 долларга кымбаттап, каржылык кыйынчылыкка туш болгонун айтып берген. Валериянын бул сөзүнө Дэн кабатыр болгон. Себеби Валерия аял болгонуна карабай 11 жыл армияда кызмат өтөгөн, Ирактагы согушка дагы катышкан. Эми аптасына 50 саат бою эки башка иште жумуш кылып, акчасы айдан-айга жетпей жаткан экен. "Валерияны мамлекетке кызмат кылган, жан үрөп иштегенден коркпогон адам катары билем",-дейт Дэн Прайс. Беш жыл мурун Валерия жылына 40 миң доллар маяна алып жатса дагы, бул кымбат деп саналган Сиэтл үчүн жетишсиз эле. Дэн дүйнөдөгү колунда бар менен жоктордун ортосундагы ажырым кеңейип бара жатканына капа болуп, жок дегенде өзүнүн компаниясында бул көйгөйдү чечүүгө киришкен. Прайс мырза 31 жашында миллионерге айланган. Ал өспүрүм кезинде негиздеген Gravity Payments компаниясынын эки миңден ашуун кардары болуп, миллиондогон долларга бааланган. 2015-жылы анын бир жылдык айлыгы 1.1 миллион доллар эле. Бирок Валериянын сөзүнөн кийин кызматкерлеринин көбү каржылык кыйынчылыкка туш болгонун түшүнгөн. Ошондон бери Дэн Прайс Кошмо штаттарындагы бай менен кедейлердин ортосундагы ажырым менен күрөшүп келет. "Байларга Нью-Йорк шаарынын борборундагы батирде алтын отургучта тамактанууга мүмкүнчүлүк берүү үчүн көптөгөндөр ачкачылыкка кабылды. Ага карабастан биздин коом, калыптанган маданиятыбыз ач көздүктү даңазалайт. Мисалы, Forbes журналы дүйнөдөгү эң бай адамдардын тизмесин чыгарат. Анда Жефф Безос Microsoft компаниясынын негиздөөчүсү Билл Гейтстен оозуп өтүп, эң бай адам катары таанылды деп жазылат. Ошонун эмнеси маанилүү?",-дейт Дэн. 1995-жылы кедей деп саналган америкалыктардын эң бай делген бир пайызга салыштырган каржылык абалы дурус болчу. Ошол жылдан кийин баары өзгөрдү. Азыр эң бай делген бир пайыз америкалык кедей делген 50 пайыз жарандан көбүрөк акча табат. Бул ажырым жылдан жылга кеңейүүдө. 1965-жылы АКШда компания жетекчилеринин маянасы кадыресе кызматкерлерден жыйырма эсе көп болчу. 2015-жылы бул ажырым 300 эсеге өскөн. Британияда болсо жетекчинин маянасы кызматкерлеринен 117 эсеге көп. Сиэтлдын четиндеги тоолордо Дэн Прайс идеясын ишке ашырууга киришкен. Ал ошол учурда Нобель сыйлыгын алган экономика боюнча эксперттер Даниел Канеман менен Ангус Детондун эмгегин дагы окуп жаткан эле. Окумуштуулар америкалыктар бактылуу болуу үчүн канча каражат табышы керек деген суроого жооп издешкен экен. Дэн үйүнө жеткенден кийин көйгөйдү изилдеп, өзү эсептеп чыккан. Ал кызматкерлери жылына кеминде 70 миң доллар маяна алышы керек деген чечим чыгарган. Бирок бул идеясын ишке ашыруу үчүн Дэн бир гана өз айлыгын кыскартпастан, компаниясынын баалуу кагаздарын саткан. Эртеси күнү кызматкерлерин жыйынга чогултуп, жагымдуу жаңылыкты жарыялаган. Дэн Прайс кызматкерлери сүйүнүп, чоң майрам болот деп ойлогон. Бирок алар Дэндин айткандарына ишенбей, дендароо болуп калышкан. Жетекчиси сөзүн экинчи жолу кайталаганда гана кызматкерлери ишенишкен. Беш жылдан кийин Дэн ошол жыйынды жылмайып эстейт. Көрсө ал окумуштуулардын изилдөөсүнүн маанилүү бир бөлүгүн эстен чыгарыптыр. Окумуштуулар америкалык бактылуу болуу үчүн жылына 75 миң доллар маяна алышы керек деп жазган экен. Ага карабастан Дэндин кызматкерлеринин маянасы бир күндүн ичинде үч эсеге көбөйгөн. Беш жылдын ичинде Gravity Payments компаниясы өзгөрдү. Компаниянын кызматкерлеринин саны эки эсеге өстү, ишкананын баалуу кагаздар рыногундагы баасы 3.8 миллиард доллардан 10.2 миллиардга жетти. Бирок Дэн башкага кубанат. "Мурда жылына эки гана кызматкерибиз балалуу болгонун сүйүнчүлөчү. Айлыкты көтөргөндөн бери командабызга 40 ымыркай кошулду. Беш жылдын ичинде көп кесиптештерибиз балалуу болду",-дейт Дэн. Gravity Payments компаниясынын кызматкерлеринин 10 пайыздан көбү турак-жай сатып алды. Сиэтл Кошмо штаттарындагы эң кымбат шаарлардын бири экенин эске салалы. Мурда кызматкерлеринин бир гана пайызы турак-жай сатып алууга жетишкен. Дэн Прайс энеси менен Андан тышкары пенсия фондуна болгон ыктыярдуу түрдөгү которуулар дагы эки эсеге өстү жана кызматкерлеринин 70 пайызы карыздарынан кутулду. Ага карабастан Дэнге жеңил болду деп айтууга болбойт. Анын бул кадамы жаңылыктардын баш сабына чыгып, айрым журналдан Дэнди "Американын эң мыкты жетекчиси" деген наам берген. Ал эми Gravity Payments компаниясынын өнөктөштөрү жана айрым кардарлары Дэнге кат жолдоп, саясий оюндарды токтотууга чакырган. Дал ошол учурда Сиэтл шаар бийлиги минималдуу эмгек акыны саатына 15 долларга көтөрүүнү талкуулап жаткан. Чакан бизнестер мындай кадам аларды каржылык кризиске түртөт деп эскертишкен. Компаниянын эки жетекчиси дагы нааразылыгын билдирип, ишканадан кеткен. Алар кызматкерлердин айлыгын дароо көтөрүү аларды жалкоо кылат деген пикирин айткан. Бирок алардын жоромолу ката болуп калды. Росита Барлоу Gravity Payments компаниясынын сатуу бөлүмүнүн башчысы Росита Барлоу маяна көтөрүлгөндөн бери кызматкерлер натыйжалуу иштеп калганын айтат. Кадыресе кызматкерлердин жемиштүү ишинен улам жетекчилерге болгон басым дагы азайды. Дэн Прайс болсо кызматкерлеринин биринин окуясын айтып берди. Биздеги бир кызматкер бир жарым саат ыраак жашайт экен. Ал ишке унаа айдап келген. Анын дөңгөлөктөрү эски болгондуктан, ишке келе жатканда "дөңгөлөктөрүм жарылбаса экен" деп тиленип, күндө стресс болуптур. Жаңы дөңгөлөк сатып алууга акчасы жеткен эмес. Маяна 70 миң долларга көтөрүлгөндө, ошол кызматкер кеңсеге жакын жерге көчтү. Саламаттыгын ойлогон кызматкер унаасын сатып, ишке жөө басып келет. Дэн Прайс компаниясы дагы көбүрөк акча таап жатканын айтат. Кызматкерлеринин маянасын көтөргөндөн бери алар ишке чыгармачыл мамиле кылып, башка компаниялардан айырмаланып турган идеяларды сунушташууда. "Көптөр ишке акча керек болгону үчүн келет. Бул компанияда болсо ишимди кантип жакшы аткарам деп ойлонуп калдык",-дейт Росита. Ал Gravity компанияда көп жылдан бери иштейт. 2008-жылкы каржылык кризисте Росита карызга баткан. 2015-жылы ал тапкан акча жетишсиз болуп жаткандыктан башка иш карай баштаган эле. Ошондо жетекчилер аны жыйынга чакырыптыр. "Мени иштен кетиришет деп ойлодум. Балким, башка компаниялар менен сүйлөшүп жатканымды билип калышты деген ой келди. Алар мага жылдык маянаң 40 миң долларга көтөрүлдү деп айтышканда, токтобой ыйладым",-дейт ал. Дэн Прайс Gravity Payments компаниясы башкаларга үлгү болот деп үмүттөнгөн. Бирок андай болгон жок. Бостондо жайгашкан PharmaLogics компаниясы кызматкерлеринин бир жылдык маянасын 50 миң долларга көтөргөн, Атлантадагы Rented.com компания дагы көтөрдү. Бирок булар саналуу гана ишканалар. Дэн болсо чечими анын жашоосун кескин өзгөрткөнүн белгилейт. Мурда кымбат ресторандарда тамактанып, шаардын борборунда жашаса, чечиминен кийин акчасы жетпей, ал өз үйүндөгү бөлмөсүн ижара берген. Жумушка эски Audi айдап келгенин көргөн кызматкерлер акча чогултуп, жетекчисине жаңы Tesla сатып беришти. Дэн Прайс жаңы Tesla унаасын белекке алып жатат Компания YouTube баракчасына жаңы унааны жетекчисине тартуулап жаткан учурду чыгарган. Анда Дэн өзүн кармана албай, ыйлап жибергенин көрүүгө болот. "Биз жетекчибизге ыраазычылыгыбызды билдиргибиз келди. Ал кызматкерлери үчүн көп нерседен баш тартты. Бирок канча адамды бактылуу кылды",-дейт компаниянын кызматкери Алиса Онил. Беш жылдан бери Дэн өзүнүн маянасын 70 миң доллардан көтөрө элек. Бирок ал мурда миллиондогон доллар тапкан учурга салыштырганда аз каражат менен көбүрөөк ийгиликке жеткенин айтат. "Айрым учурда мен деле Марк Цукерберг менен атаандашып, чириген байга айланып, Time журналына чыккым келет. Мен дагы ач көздөнүп кетем. Ошондуктан бул кадамга барууну оңой деп айтууга болбойт. Ага карабастан менин жашоом жакшы жакка өзгөрдү",-дейт Дэн.


جنازات الضحايا، كما في يظهر في الصورة في اندونيسيا، تتم في ظل إجراءات أمنية مشددة ويظهر تعداد الأرقام الذي تجريه جامعة جونز هوبكنز الأمريكية أن الوفيات في الولايات المتحدة والبرازيل والهند مجتمعة تشكل حوالي نصف العدد الإجمالي للوفيات في العالم. ويحذر الخبراء من أن العدد الحقيقي للوفيات ربما يكون أعلى من ذلك بكثير. ووصف الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش الرقم الإجمالي بأنه رقم "مزعج" و "نقطة فارقة مؤلمة". وقال غوتيريش في رسالة مصورة: "مع ذلك، علينا أن نلقي بالاً لحياة الأفراد جميعهم". مواضيع قد تهمك نهاية وأضاف قائلاً: "كانوا آباء وأمهات، زوجات وأزواج، أخوة وأخوات، أصدقاء وزملاء. والألم تضاعف بفعل وحشية هذا المرض". يأتي هذا التطور بعد قرابة 10 أشهر على بداية ظهور أخبار فيروس كورونا من ووهان في الصين. ومنذ ذلك الحين، انتشر الوباء ليصل إلى 188 دولة ويسجل أكثر من 32 مليون إصابة مؤكدة. وأدت عمليات الإغلاق والإجراءات الأخرى في محاولة لوقف انتشار الفيروس إلى وقوع العديد من الاقتصادات في حالة من الركود. في هذه الأثناء، تستمر الجهود الرامية لتطوير لقاح فعال- على الرغم من أن منظمة الصحة العالمية حذرت من أن حصيلة الوفيات قد تصل إلى مليونين قبل أن يصبح اللقاح متوفراً على نطاق واسع. وتعد الولايات المتحدة صاحبة أعلى حصيلة للوفيات في العالم حيث بلغ عدد الوفيات فيها 205 آلاف تليها البرازيل بحصيلة بلغت 141,700 حالة وفاة ثم الهند بحصيلة بلغت 95,500 حالة وفاة. أين يقع الانتشار الأسرع لمرض كوفيد-19؟ سجلت منطقة الأوقيانوس أقل من ألف حالة وفاة سجلت الولايات المتحدة أكثر من سبعة ملايين حالة إصابة- أي أكثر من خُمس إجمالي الإصابات في العالم. وبعد موجة ثانية من الحالات في يوليو/تموز، انخفضت الأرقام في أغسطس/آب لكنها تبدو في ارتفاع مجدداً. وينتشر فيروس كورونا بسرعة في الهند، حيث سجلت البلاد قرابة 90 ألف حالة في اليوم في وقت سابق من شهر سبتمبر/ أيلول الجاري. ووصل عدد الحالات المؤكدة في الهند إلى ستة ملايين حالة- وهو أعلى رقم بعد الولايات المتحدة. لكن، بالنظر إلى تعداد سكانها، فإن الهند شهدت معدل وفيات منخفض نسبياً. أما البرازيل فلديها أعلى عدد للوفيات في أمريكا اللاتينية وقد سجلت أكثر من 4.7 مليون حالة إصابة، وهو ثالث أعلى عدد في العالم. وفي أماكن أخرى من المنطقة، تشهد الإصابات المؤكدة الجديدة ارتفاعاً سريعاً في الأرجنتين التي تضم الآن أكثر من 700,000 إصابة. وبسبب الفروقات في طريقة تسجيل الدول لحالات الإصابة والوفاة- ومعدلات الفحص المتقطع في بعض المناطق- فإن الأعداد الحقيقية لحالات الإصابة بفيروس كورونا وحالات الوفاة يعتقد بأنها أعلى مما يتم الإبلاغ عنه، كما يقول الخبراء. فيروس كورونا: 156 دولة تشارك في خطة عالمية لضمان "توزيع عادل" لأي لقاح محتمل كيف تسير عملية البحث عن لقاح؟ على مستوى العالم، هناك حوالي 240 لقاحاً محتملاً ما تزال في مراحل تطويرها الأولى، أربعون منها في مرحلة التجارب السريرية وتسعة في المرحلة النهائية من الاختبار على آلاف الأشخاص. ويستغرق تطوير اللقاح عادة سنوات ولكن بسبب حالة الطوارئ التي يعيشها العالم، فإن العلماء يعملون بسرعة فائقة. وأحد تلك اللقاحات يتم تطويره من قبل جامعة أكسفورد- وهو الآن في مرحلة متقدمة من الاختبار- وقد أظهر قدرته على تحفيز استجابة مناعية وتم توقيع اتفاق مع شركة أسترا زينيكا لتوفير 100 مليون جرعة في المملكة المتحدة وحدها. وفي الصين، أظهر لقاح محتمل قدرته على انتاج أجسام مضادة وقائية ويتم توفيره للجيش الصيني. غير أن هناك مخاوف أثيرت حول السرعة التي يتم بها انتاج اللقاح. في هذه الأثناء، يقول العلماء في روسيا إن الاختبارات الأولية على لقاح يحمل اسم "سبوتنيك- في" تظهر دلائل على استجابة مناعية. وفي تقرير لهم نشر في وقت سابق من هذا الشهر، قال العلماء الروس إن كل مشارك في التجارب طوَّر أجساماً مضادة لمحاربة الفيروس ولم يعاني من آثار جانبية خطيرة. وكانت روسيا قد منحت في أغسطس/ آب الماضي ترخيصاً لاستخدام اللقاح محلياً - وهي أول دولة تفعل ذلك. ومرة أخرى، كانت هناك مخاوف من سرعة العملية وبعض الخبراء قالوا إن التجارب المبكرة كانت صغيرة جداً على أن تثبت فعالية وسلامة اللقاح. وفي الولايات المتحدة، قال الرئيس دونالد ترامب إن الأمريكيين سيكون بمقدورهم الحصول على لقاح بحلول شهر أكتوبر/ تشرين الأول القادم على الرغم من أن مراكز مكافحة الأمراض والوقاية منها تقول إنه من المستبعد أن يتوفر لقاح للمرض على نطاق واسع قبل منتصف عام 2021. وكانت منظمة الصحة العالمية قد قالت إنها لا تتوقع أن ترى لقاحات منتشرة على نطاق واسع ضد مرض كوفيد-19 حتى منتصف العام 2021.

Covid-19 вирусунан ажал тапкандарды атайын коргонуучу кийимдерди кийип жерге беришүүдө Жонс Хопкинс университетинин маалыматына ылайык, вирустан ажал тапкандардын дээрлик жарымы АКШ, Бразилия жана Индияга туура келет. Эксперттер болсо вирустан каза болгондордун чыныгы көрсөткүчү мындан кыйла жогору экенин айтууда. Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы катчысы Гутерриш бул көрсөткүчкө дүйнө лидерлери олуттуу карашы керек экенин белгиледи. "Ар бир сандын артында адам турганын эстен чыгарбашыбыз керек. Алар бирөөнүн атасы жана энеси, жубайы жана күйөөсү, биртууганы, досу жана кесиптеши болгон",-деди ал. Covid-19 вирусу он ай мурун Кытайдын Ухань шаарында тарай баштаган. Андан бери пандемия 188 мамлекетке жетип, 32 миллиондон ашуун адам вируска кабылды. Коронавирустун жайылышын токтотуу үчүн катаал карантин чектөөлөрү дүйнө экономикасын олку-солку абалга кептеди. Ал тапта коронавируска каршы вакцинаны иштеп чыгууда жарыш жүрүүдө. Бирок Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму натыйжалуу вакцина даяр болгончо ирустан каза тапкандар саны эки миллионго чыгышы мүмкүн экенин эскертүүдө. Вакцинаны иштеп чыгуу Учурда 240 чукул вакцина иштелип жатат, алардын кыркка чукулу клиникалык сыноодон өттү, тогузу текшерүүнүн акыркы баскычына жетти. Вакцина бир нече жылдын ичинде гана даяр болот. Бирок азыркы пандемиянын шартын эске алып, окумуштуулар ишин тездетүүгө белсенип турат. Оксфорд университети даярдап жаткан вакцина сыноонун акыркы баскычына жетти. Ал иммундук системаны вирус менен күрөшүүгө түрткү болору аныкталды. Оксфорд университети 100 миллион вакцина чыгаруу үчүн AstraZeneca компаниясы менен келишимше кол койгон. Коронавирустун экинчи толкуну: келечекте кандай болот? Кытай чыгарган вакцина дагы вирус менен күрөшкөн антитулку пайда кылат. Бээжин эмитен эле вакцинаны аскер кызматкерлерине сунуштап жатат. Бирок клиникалык сыноолор өтө тез жүргүзүлгөндүктөн, эксперттер анын канчалык коопту экенине чоочулап турушат. Ал тапта Орусия чыгарган "Спутник-V" вакцинасы дагы иммундук системада антитулкуларды иштеп чыгууга түрткү болгон. Абройлуу The Lancet медициналык журналына жарыяланган баяндамада, эмдөөдөн өткөн ар бир ыктыярчыда антитулку пайда болгону жана дарынын олуттуу кыйыр таасирлери жок болгону айтылган. Орусия август айында вакцинаны каттоодон өткөргөн. Буга чейин бир дагы мамлекет вакцинасын расмий каттай элек болчу. АКШнын президенти Трамп коронавируска каршы вакцина октябрь айында сунуштала баштайт деп билдирген. Бирок АКШнын Жугуштуу илдеттерди алдын алуу борбору вакцина 2021-жылдын ортосунда гана даяр болорун айтууда. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму болсо Covid-19 вирусуна каршы жапырт эмдөө 2021-жылдын экинчи жарымында башталат деп болжоп турат.


تخشى الولايات المتحدة من أن بيونغيانغ قد تطور آلية لحمل قنبلة نووية على صاروخ باليستي قادر على الوصول إلى أراضيها وتنتاب الإدارة الأمريكية مخاوفا متزايدة حيال التجارب النووية والصاروخية لكوريا الشمالية التي تشكل تهديدا للدول المجاورة لها وللولايات المتحدة. ويحضر الاجتماع، الذي ينعقد الأربعاء المقبل، مئة من أعضاء مجلس الشيوخ، فضلا عن وزير الخارجية الأمريكي، ريكس تيلرسون، ووزير الدفاع جيمس ماتيس. ودعت الصين، الحليف الأكبر لكوريا الشمالية، الجانبين إلى التزام ضبط النفس. وجاءت دعوة الصين أثناء محادثات عبر الهاتف بين ترامب والرئيس الصيني شي جينبينغ الأحد. وقال جينبينغ، أثناء المحادثات، إنه على جميع الأطراف "التزام ضبط النفس وتفادي الإجراءات التي من شأنها زيادة التوترات". ومن جانبه، قال ترامب إن "التوجه العدائي المستمر" لكوريا الشمالية يزعزع استقرار شبه الجزيرة الكورية بأكملها. وعادة ما يتوجه مسؤولون في البيت الأبيض إلى الكونغرس لتقديم ايجازات بشأن قضايا ذات صلة بالأمن القومي، لكن لم يحدث من قبل أن يتوجه جميع أعضاء المجلس إلى البيت الأبيض. ويحضر الاجتماع، إضافة إلى تيلرسون والجنرال ماتيس، مدير المخابرات العامة دان كوتس والجنرال جوزيف دانفورد رئيس هيئة أركان الجيش الأمريكي. وأشار المتحدث باسم البيت الأبيض، شون سبايسر، ردا على سؤال في اجتماعه الدوري مع الصحفيين، الى أن الاجتماع لم يكن بمبادرة من البيت الأبيض بل جاء بناء على استجوابات إضافية من زعيم الأغلبية في مجلس الشيوخ ميتش ماكونيل. ونقلت وكالة رويترزللأنباء، عن مسؤولين في البيت الأبيض، قولهم إن مجلس النواب الأمريكي يسعى أيضا لعقد اجتماع مماثل مع الرئيس الأمريكي بشأن كوريا الشمالية. قالت وسائل إعلام في بيونغيانغ إن قواتها المسلحة مستعدة قتاليا لإغراق حاملة الطائرات الأمريكية كارل ليفنسون قالت واشنطن إن قافلة سفن بحرية أمريكية، بقيادة حاملة الطائرات الأمريكية العملاقة كارل ليفنسون يتوقع أن تصل إلى شبه الجزيرة الكورية خلال أيام، وذلك رغم التقارير المتضاربة التي ظهرت الأسبوع الماضي عن موقعها. وقال ترامب لسفراء مجلس الأمن التابع للأمم المتحدة، أثناء اجتماع معهم في البيت الأبيض، إن على الأمم المتحدة أن تستعد لفرض عقوبات جديدة على بيونغيانغ. وتتبع الإدارة الأمريكية استراتيجية متعددة الجوانب لتوضيح موقفها من كوريا الشمالية وما تمثله من تهديد، فهناك ميل إلى البدء في التعامل مع بيونغيانغ من خلال تشديد الأمم المتحدة العقوبات المفروضة على بيونغيانغ، والتأكد من أن العقوبات الحالية تُطبق بكل حزم. ويتضمن الجانب الثاني من الاستراتيجية الأمريكية الضغط على الصين لدفعها إلى كبح جماح جارتها الشيوعية. أما الجانب الثالث فهو إرسال حاملة الطائرات العملاقة كارل ليفنسون إلى شبه الجزيرة الكورية للتلويح بأن الإجراء العسكري من الخيارات المفتوحة أمام الولايات المتحدة. يشارك الجنرال جوزيف دانفورد، رئيس هيئة الأركان في الجيش الأمريكي، في الاجتماع مع أعضاء مجلس الشيوخ بشأن كوريا الشمالية الخطاب الكوري الشمالي وقالت وسائل إعلام رسمية في كوريا الشمالية الأحد الماضي إن "القوات المسلحة جاهزة قتاليا لإغراق" حاملة الطائرات كارل ليفسنون. ووصفت صحيفة حزب العمال الحاكم، رودونغ سينمون، حاملة الطائرات الأمريكية بأنها "حيوان ضخم". وأعلنت بيونغيانغ في وقت سابق أنها ستكثف تجاربها الصاروخية على الرغم من تحذير ترامب وخبراء عسكريين من أن كوريا الشمالية ربما تجهز لتجربة نووية جديدة، ما يُعد انتهاكا لقرارات الأمم المتحدة. وقال خبراء أمريكيون إن الصاروخ الباليستي الذي جربته كوريا الشمالية في 16 إبريل/ نيسان الجاري سقط بعد ثوان معدودة من إطلاقه. وتخشى الولايات المتحدة من أن بيونغيانغ قد تطور آلية لحمل قنبلة نووية على صواريخ باليستية قادرة على الوصول إلى أراضيها. في غضون ذلك، تتركز مخاوف الصين على إمكانية اندلاع حرب شاملة بين جميع دول شبه الجزيرة الكورية، ما قد يؤدي إلى انهيار النظام الحاكم في كوريا الشمالية بقيادة الزعيم الحالي كيم يونغ أون. وتخشى الصين من أن يتسبب ذلك في مشكلة لاجئين كبيرة ويؤدي إلى وجود عسكري أمريكي بالقرب من حدودها.

Сенаторлор алдында Башкы штабдын жетекчиси Жозеф Данфорд дагы билдирүү жасайт Мунун алдында эле Президент Дональд Трамп БУУнун Коопсуздук Кеңешине кайрылып, КЭДР маселесин "акыры чечүү керек" деген чакырык таштаган. Шаршембиде Ак үйдө өтө турган жыйынга сенаттын 100 мүчөсү катышат. Ошондой эле мамлекеттик катчы Рекс Тиллерсон жана Коргоо министри Жеймс Мэттис катышары күтүлүүдө. Пхеньян тарабынан өткөрүлгөн ракеталык жана ядердик сыноолор Вашингтондун тынчсыздануусун жаратып келүүдө. Бул бир гана АКШ үчүн эмес, чөлкөмдөгү союздаштары үчүн да кооптуу болуп жатканына көңүл бурууда. КЭДР өкүлдөрү дагы кескин билдирүүлөр менен чыкты. АКШ тарабынан жасалган кандай кийгилишүү болсо дагы өзөктүк курал менен жооп берерин айтып эскертүүдө. Түндүк Кореянын негизги союздашы болгон Кытай эки тарапты тең карманууга чакырган. Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин жекшембиде бул маселени талкуулоо үчүн Трамп менен телефон аркылуу байланышып, "чыңалууну жараткан кадамдардан алыс болууга" үндөдү. Америкалык армиянын командачылыгы "Карл Винсон» кемеси баштаган чабуул жасоого ылайыкталган деңиз күчтөрү алдыдагы күндөрдө Корей жарым аралына жетет деп билдирди. Бирок эртеси күнү эле Трамп БУУнун Коопсуздук кеңешинин өкүлдөрү менен жолугушуусунда "Түндүк Корея маселесин акыры чечиш керек" деп билдирди. "Түндүк Корея бул - дүйнөдөгү чоң көйгөй. Акыр түбү биз бул көйгөйдү чечүүбүз керек", -деген Трамп, Коопсуздук кеңешин Түндүк Кореянын континенттер аралык баллистикалык ракета жана ядердик курал боюнча программаларына каршы туруу үчүн кошумча катаал санкцияларды киргизүүсү керектигин айтты. Чукул брифинг АКШнын администрациясынын кызматкерлери Конгрессте тез-тезден эле билдирүүлөрдү жасап, улуттук коопсуздукка байланышкан маселелер боюнча парламент мүчөлөрү менен кеңешип турат. Бул жолу сенаторлордун толук курамы менен Ак үйгө чакырылышы адаттан тыш көрүнүш болууда. Сенаторлор алдында мамлекеттик катчы Рекс Тиллерсон жана Коргоо министри Жеймс Мэттистен тышкары Улуттук чалгын кызматынын директору Дэн Коутс жана Башкы штабдын жетекчиси Жозеф Данфорд билдирүү жасайт деди Ак үйдүн басма сөз катчысы Шон Спайсер. Ким Чен Ын болсо баллистикалык жана ядердик сыноолорун уланта берин убада кылууда. Би-би-синин Вашингтондогу кабарчысы Гэри О'Донохью кабарлагандай, Коопсуздук кеңешине кайрылуу менен Трамптын администрациясы Түндүк Кореяга карата ар тараптуу стратегиясын демонстрациялап жатат. АКШ Пхеньянга карата санкцияларды гана катаалдаштырбастан, буга чейикни кабыл алынган чектөөлөр чыны менен таасир этип жатканын дагы көрсөтүүдө. Паралелдүү түрдө Кытайды дагы кысмакка алып, түштүк коңшусуна таасир этүүгө аргасыз кылууну көздөп жаткандай. Сенаторлордун брифингке чакырылышы чөлкөмгө деңиз күчтөрүн жөнөтүлүшүнө туура келди. Муну менен Вашингтон маселени күч менен чечүү жагын да олутуу карап жатканын Пхеньянга коңгуроо кылды. Америкалык армиянын командачылыгы "Карл Винсон» кемеси баштаган чабуул жасоого ылайыкталган деңиз күчтөрү алдыдагы күндөрдө Корей жарым аралына жетет деп билдирди. Өткөн аптада деңиз күчтөрү башка багытка карай сүзүп кеткени туралуу кабарлар айтылган. Ал ортодо Түндүк Кореянын мамлекеттик маалымат каражаттары Корей жарым аралын көздөй багыт алган америкалык ракета ташуучу "Карл Винсон» кемеси бир сокку менен чөгүп кетиши мүмкүн экенин жазууда.


خاشقجي كان معروفا بانتقاده لبعض السياسات في السعودية وبحسب ما ورد في التقارير، فإن الأمير محمد ذكر ذلك في مكالمة هاتفية مع مسؤولي البيت الأبيض بعد اختفاء خاشقجي وقبل أن تعترف السعودية بمقتله. لكن السعودية نفت صحة هذه التقارير التي نُشرت في صحيفتي "واشنطن بوست" و"نيويورك تايمز". ولم يعثر على جثة خاشقجي حتى الآن، لكن السلطات التركية والسعودية أكدت أنه قتل داخل قنصلية بلاده في إسطنبول في الثاني من أكتوبر/تشرين الأول. وتنفي السعودية تورط الأسرة المالكة في مقتله، وتقول إنها "مصممة على كشف كل الحقائق" في قضيته. وقال الأمير محمد بن سلمان، في أواخر الشهر الماضي، إن "الجريمة كانت مؤلمة لكل السعوديين". وكان خاشقجي يشارك بمقالات في صحيفة واشنطن بوست، واشتهر بانتقاده لبعض السياسات في السعودية. ماذا ورد في المكالمة الهاتفية؟ خلال المكالمة مع صهر الرئيس الأمريكي، جاريد كوشنر، ومستشار الأمن القومي في البيت الأبيض، جون بولتن، قال ولي العهد السعودي إن خاشقجي كان عضوا في جماعة الإخوان المسلمين، بحسب صحيفة واشنطن بوست. وذكرت التقارير أن المكالمة الهاتفية جرت في التاسع من أكتوبر/تشرين الأول، أي بعد أسبوع من اختفاء خاشقجي. وأضافت أن ولي العهد حثّ البيت الأبيض على الحفاظ على تحالفه مع المملكة العربية السعودية. المكالمة بين ولي العهد السعودي ومسؤولي البيض الأبيض جرت في التاسع من أكتوبر/تشرين الأول، بحسب تقارير وفي بيان أرسل إلى واشنطن بوست، نفت عائلة خاشقجي أن يكون الصحفي المقتول عضوا في جماعة الإخوان المسلمين، وقالت إنه نفى هذا بنفسه في مناسبات عدة في الأعوام الأخيرة الماضية. وأضاف البيان أن "جمال خاشقجي لم يكن شخصا خطيرا بأي حال. وادعاء خلاف ذلك أمر سخيف". ما الذي توصل إليه التحقيق حتى الآن؟ لا يوجد حتى الآن إجماع على الطريقة التي قتل بها خاشقجي. ودخل الصحفي القنصلية السعودية لاستخراج بعض المستندات الضرورية لزواجه من خطيبته التركية، خديجة جنكيز. خديجة جنكيز تطالب بتحقيق العدالة في قضية خاشقجي وفي يوم الأربعاء، قالت تركيا إنه خُنق فور دخوله إلى القنصلية، وقطّع جسده "وفقا لخطة وضعت مسبقا". وكانت وسائل إعلام تركية قد نقلت عن مصادر إن خاشقجي تعرض للتعذيب. وغيرت السعودية روايتها بشأن ما حدث لخاشقجي. فعندما اختفى الصحفي في البداية، قالت الرياض إن خاشقجي خرج من مبنى قنصليتها حيًّا، لكنها في وقت لاحق اعترفت بمقتله، وقالت إن جريمة قتله أعدت مسبقا. وألقت الرياض القبض على 18 مشتبها بهم، وقالت إنهم سيحاكمون في المملكة، بينما تريد تركيا تسليمهم إلى أنقرة. وابتعدت تركيا عن تحميل السلطات السعودية صراحة مسؤولية مقتل الصحفي جمال خاشقجي. وفي وقت سابق تحدث الرئيس التركي، رجب طيب أردوغان، هاتفيا مع العاهل السعودي الملك سلمان، واتفق الطرفان على المضي قدما في التعاون في التحقيق.

Хашоггинин Стамбулдагы достору Би-би-сиге билдиргендей, ал дайынсыз жок болуп кетерден бир нече ай мурун сауд бийлиги аңдып жатканын сезгенин айткан экен. Акыркы жылдары сыртта жүргөн Эр-Рияддын сынчыларынын көбү дайынсыз жок болуп кеткен учурлары бар. Султан бин Турки бин Абдул-Азиз (ортодо) Өткөн жылы Би-би-синин Араб кызматы чет өлкөдө жашап жүргөн үч диссидент-ханзааданын уурдалышы боюнча Сауд Арабиясынын дарегине айтылган сындар боюнча иликтөө жүргүзгөн. Дайынсыз кеткен ханзаадалар Соңку үч жылда Европада жашаган саудиялык үч ханзаада ың-жаңсыз жоголду. Алар саудиянын өкмөтүн сындап келишкен. Ханзаадалар уурдалып кетип, Сауд Арабиясына жеткирилгени тууралуу маалыматтар бар. Кийин алар тууралуу башка эч нерсе айтылган жок. 2013-жылы 12-июнда таң эртелей саудиялык ханзааданы салган унаа Женеванын чет жакасындагы заңгыраган аксарайга келип токтоду. Ханзаaданын аты-жөнү Султан бин Турки бин Абдул-Азиз. Ал эми бул аксарай анын авасы, маркум падыша Фахдга таандык. Падышанын сүймөнчүк уулу ханзаaда Абдул-Азиз бин Фахд эрте мененки сый тамакка Султанды конокко чакырган эле. Абдул-Азиз Султандан Сауд Арабияга кайрылып барууну суранып, сын-пикирден улам жаралган бийлик менен анын ортосундагы чатакташууну жайгарууга убадасын берет. Султан мындан баш тарткандан кийин, Абдул-Азиз телефондон бирөө чалып калганын айтып, кечирим сурап, бөлмөдөн сыртка жөнөйт. Бөлмөдөгү экинчи киши - саудиялык министр шейх Салих Аль аш-Шейх дагы артынан чыгып кетет. Бир нече көз ирмемден кийин эле бөлмөгө беткапчан кишилер кирип келип, Султанды ур-тепкиге алышат. Колуна кишен салып, укол сайып эстен тандырышат. Эс-учун билбеген абалда Султанды Женевадагы аэропорттон мурдатан камдалып, учууга даяр турган санитардык учакка алып келип салышкан. Көп жылдан кийин Султан өзү швейцариялык сотто берген көрсөтмөсүндөгү окуянын жүрүшү ушундайча сүрөттөлгөн. Женевадагы мейманканада Султандын сый тамактан кайтып келишин күтүп олтурган кызматкерлеринин арасында анын басма сөз катчысы Эдди Феррейра дагы бар эле. «Биз анын күзөт кызматкерлери менен байланыша албай койдук,-деп эскерет ал. - Бул тынчсызданууга негиз болгон биринчи белги эле. Биз ханзаaaданын өзүнө байланышууга аракет кылдык. Бирок эч кандай майнап чыккан жок». «Кийин, күндүн экинчи жарымында биздин босогону чакырылбаган эки конок аттады. Мейманканын башкы менеджеринин коштоосунда келген Швейцариядагы Сауд Арабиясынын элчиси эч себебин айтпай туруп эле бизди пентхаусту бошотуп, кеткиле деп талап кылды,-дейт ал учурду эскерген Феррейра. - Ханзаaда Эр-Риядда экенин, эми биздин кызматыбыздын кереги жок экенин, бош экенибизди айтышты». Султанды укол менен эстен тандырып, зомбулук менен уурдап кетүүгө жакындарын эмне аргасыз кылды? Ал эмне кылды эле? Ал бул окуядан бир жыл мурун даарылануу үчүн Европага келген. Көп өтпөй эле ал интервьюларды берип, сауд арабиялык бийликти сындап баштаган. Султан өз өлкөсүндөгү адам укуктары боюнча кырдаалды талдоого алып, мамлекеттеги ханзaадалар жана расмий кишилер арасындагы коррупция боюнча даттанган. Ошондой эле реформа зарыл экенин айтып чыккан эле. Сауд Арабиясы падыша Абдул-Азиз (Ибн-Сауд деген ысым менен белгилүү болгон) негиздеген 1932-жылдан тарта башкаруу абсолюттук монархия аркылуу ишке ашат. «Же уурдап, балким өлтүрүп кетишерин жакшы билем» Ханзада Турки бин Бандар 2003-жылы Пакистандын Каржы министри менен жолугуп жаткан учуру. Ханзаaда Турки бин Бандар саудиялык полициянын майору болуп, падышанын үй бүлөсүнүн коопсуздугуна жооп берген. Бирок тактынын мураскери маселесиндеги үй бүлөлүк ички келишпестиктен улам, ал өзү абакка олтуруп калат. Бошогондон кийин Парижге качып келип, 2012-жылдан баштап, YouTube аркылуу кайрылууларды жасап, Сауд Арабиясын реформага чакырат. Саудиттер буга дагы Султанга жасагандай эле реакция кылып, Турки бин Бандарды өз өлкөсүнө кайтып келүүгө көндүрүү аракетин көрүшөт. Ханзаaдага Ички иштер министринин орун басары Ахмед аль-Салем телефон аркылуу байланышканда, ал бул сүйлөшүүнү жаздырып алып, интернетке коюп салган. «Бардыгы сенин кайтып келүүңдү күтүп жатат, сага Аллах ыраазы болсун»,-дейт министр орун басары. «Чыдамсыздык менен күтүп жатышабы? Сенин кызматкерлериң жөнөткөн каттар тууралууу эмне дейсиң? «Сен канчыктын баласы, биз сени Султан бин Турки сыяктуу артка алып келебиз» деген». Буга жооп кылып министр орун басары аны жооткотуп: «Алар сага тийише албайт. Мен сенин агаңмын го». «Жок, алар сенден келишкен,-дейт Турки. - Алар Ички иштер министрлиги тарабынан жөнөтүлгөн». Турки интернетке видео кайрылууларын 2015-жылдын июлуна чейин такай жарыялап турган. Андан кийин ушул эле жылдын соңунда дайынсыз болуп кетет. «Адатта ал мага ай сайын эки жолудан чалып турчу,-дейт анын досу, блогер жана активист Ваел аль-Халаф. - Андан кийин ал төрт же беш айга дайынсыз болуп кетти. Менде шек жарала баштады. Ушундан кийин падышалыктагы жогорку кызматтагы расмийден Турки бин Бандар алардын колунда экенин билдим. Алар аны уурдап кетишиптир». Туркинин тагдыры тууралуу маалымат алууга майнапсыз аракеттерден кийин марокколук басылмадан маалымат таптым. Анда ханзада Мараккодон Францияга кайткан учурунда камакка алынган айтылган экен. Андан кийин сауд арабиялык бийликтин өтүнүчү менен марокколук сот тарабынан өз өлкөсүнө депортацияланат. Биз Турки бин Бандарга эмне болгону тууралуу азырга чейин жарыткан маалымат билбейбиз. Дайынсыз жок болуп кетерден алдын ханзаaда өзүнүн досу Ваелге жазып жаткан китебинин көчүрмөсүн берген экен. «Кымбаттуу Ваел! Эгер мени уурдап же өлтүрүп кетишпесе эле бул билдирүүнү эч ким менен бөлүшпөшүң керек. Мен билем, же уурдап кетишет, балким өлтүрүп салышат. Алар менин укугумду жана саудия элинин укугун тебелеп жатышканын дагы жакшы билем». «Жер төлөдөгү түрмө» Cаудиялык ханзаада Сауд бин Саиф аль-Наср Болжолу ханзада Турки дайынсыз болуп кеткен мезгилдин оро-парасында дагы бир саудиялык ханзаада Сауд бин Саиф аль-Наср жок болуп кетет. Ал падышалык бүлөдөгү салыштырмалуу анчейин чоң эмес даражада болчу, кымбат баалуу мейманканалардын жана европалык казинолордун кумарпозу эле. Сауд 2014-жылдан тарта саудиялык монархияны сынга алган твиттерди жазып баштаган. Ал 2013-жылы Египеттин президенти Мухаммед Мурсинин бийликтен кетишин колдоого алган Сауд Арабиясындагы расмийлерди сот жообуна тартуу керек деп кайрылган. 2015-жылы сентябрда Сауд андан дагы катуу кетти. Аты-жөнүн жашырган саудиялык ханзaада падыша Салманды бийликтен кулатуу максатында төңкөрүш уюштуругуа чакырган эки кат жазган. Сауд муну ачык эле колдоп чыкты. Бул мамлекетке чыкынчылык кылганга тете көрүнүш эле жана анын алдыдагы тагдырын аныктады. Бир нече күндөн кийин ал «Твиттерге» билдирүү калтырган боюнча жок болуп кетти. Башка дагы бир диссидент ханзаaда 2013-жылы Германияга качып келген Халед бен Фархандын болжолунда Саудду алдоо жолу менен Миландан Римге учуп келүүгө арагасыз кылышкан. Анда Прес булуңуна филалын ачууну көздөп жаткан орус-италиялык компаниянын келишимин талкуулоого чакырышкан экен. «Бул компаниянын жеке учагы учуп келип, ханзaада Саудду алып Римге эмес, Эр-Риядка учуп келген», -деди Халед. «Көрүнүп тургандай саудиялык чалгын кызматы бүт операцияны атайын уюштурган. Азыр эми ханзaада Сауддун тагдыры Турки сыяктуу эле, башкача айтканда түрмөдө». Каирдин ордуна Эр-Рияд Падышалык жогорку иерархияда турганы менен ханзаaда Султандын бир буту абакта, бири үйдө болуп калган. Анын саламаттыгы начарлап кеткенде, 2010-жылы падышалык үй бүлө ага дарылануу үчүн Массачусетс штатындагы Бостон шаарына барууга уруксат беришти. Ал кара башын ала качып АКШга барып коопсуз жашап калуу айласын көрүүнүн ордуна, 2003-жылы күч менен уурдап кеткен деп айыптап, швейцариялык сотко ханзaада Абдул-Азиза ибн Фадх менен шейх Салих Аль аш-Шейхтин үстүнөн даттанган. Анын америкалык адвокаты Клайд Бергстрессер 2003-жылы 13-июнда Султан жатып калган Эр-Риядагы ооруканадан тактама алат. Анда болжолу кол салуудан кийин, Султан оор абалда оорукaнада жатканы тууралуу айтылган. Биринчи жолу падышалык үй бүлө мүчөлөрүнéн бири экинчисине кылымыш ишин козгоо арызы менен кайрылган окуя болду. Бирок Бергстрессердин айтымында, буга швейцариялык бийлик кызыккан деле жок. «Аэропорттогу окуяны иликтөөгө алуу боюнча эч кандай тыкыр изилдөө болгон жок. Окуя швейцариянын аймагында болуп жаткандан кийин, учактар кантип келген, учукучтар ким эле? Ушунун баарын аныктоо зарыл эле»,-деди ал. 2016-жылы январда Султан Париждеги эң кымбат мейманканалардын биринде жашап турган. Кийин анын учагын дагы Сауд бин Саифа аль-Насрдики сыяктуу эле алмаштырып коюшкан. Ал Каирдеги атасынан кабар алуу үчүн бармак. Анын атасы дагы саудиялык бийликти сындап келген. Сауд Арабия консулдугу ханзaадага жеке учакты пайдаланууну сунуштайт. Анын кармагына кызматкерлер (18 киши, жеке жарыгери,АКШ жана европалык жан сакчылар) бар эле . Ал 2003-жылы башынан өткөргөн окуя карабастан, сунушка макул болот. Кийинки окуянын өнүгүшү тууралуу ал жерде кызматкер болуп жүргөн эки киши, ысымдарын жашырып бизге айтып берүүгө макул болушту. «Биз учак уча турган тилкеге келдик. Биздин алдыбызда чоң учак турду. Анын боорунда «Сауд Арабиясы», -деп жазылып турган деп эскерет алардын бири. «Учактын бортунда экипаждын мүчөлөрү көп экени бир аз кооптонуу жаратты. Алардын баары эркек кишлер болчу»,-дейт экинчиси. Учак асманга көтөрүлгөн. Учактын ичиндеги мониторлордо анын Каирге учуп баратканы көрсөтүлүп турган. Бирок эки жарым сааттан кийин мониторлор өчтү. Ханзада Султан учактагы атайын бөлмөдө уктап калды. Эки сааттан кийин ал ойгонуп эле тынчсыздана баштады дейт анын мурунку кызмактерлери. Учак Сауд Арабиясын көздөй багыт алганын билгенден кийин Султан учкучтар олтурган кабинанын эшигин какылап, жардам сурай баштаган. Бирок аны ордуна барууга буйрук беришти. «Учак конгондон кийин аны куралдуу кишилер курчап турганын көрдүк»,-деди окуяга күбө болгон кызматкерлердин бири. Куралдуу кишилер Султанды учактан күч менен алып түштү. Ал болсо кызматкерлерине кайрылып, АКШнын элчилигине кабар берүүнү суранган. Бул таң калтырган окуя эле. Ханзада менен бирге 18 чет элдик жаранды уурдап келишти. Кийин аларды үч күн кармап, кечирим сурашып, кайра артка салып коюшкан. Ошондон бери ханзaада Султандан дайын жок. Мен саудиялык бийликке кайрылып, бул айыптоолор боюнча сурадым. Бирок бийлик буга түшүндүрмө берүүдөн баш тартты. «Эркиндиктин баасы» Ханзаaда Халед. Германияда жашаган ханзaада Халед дагы аны күч менен артка кайтарып алышат деп кооптонот. «Европада падышанын үй бүлө мүчөлөрүнөн төртөө бар эле. Биз үй бүлөнү жана башкарууну сындадык. Төртөөбүздүн ичинен үчөөнү уурдап кетишти. Жалгыз мен калдым», -дейт ал. Ал кийинки курмандык болуп калабы? «Мен буга ишенем. Көптөн бери ишенем. Эгер алар муну кылгысы келсе, буга чейин кылышмак. Абдан кылдатмын, менин эркиндигимдин куну ушундай». (AbA)


سامارن بونان كان عضوا سابقا في البحرية التايلاندية وقال قائد القوات الخاصة التابعة للبحرية إن سامارن بونان وهو عضو سابق في البحرية التايلاندية كان ضمن فريق الإنقاذ في إقليم تشيانج راي وتوفي ليل الخميس بعد أن دخل الكهف لتوصيل إعانات ووضع اسطوانات الأكسجين على طريق خروج محتمل. ويواجه عمال الإنقاذ في تايلاند صعوبات كبيرة لدى سعيهم لمساعدة الأطفال العالقين مع مدربهم في كهف شمالي البلاد. ويتوقع أن تهطل أمطار غزيرة خلال أيام، وأن تصاحبها زيادة في منسوب المياه، وهو ما يمثل تهديدا لجهود الإنقاذ والظروف التي يعيش فيها الأطفال. وشهدت منطقة تشيانغ راي، شمالي تايلاند، على مدار الأيام القليلة الماضية فترة قصيرة من الطقس الجاف. وتعكف السلطات التايلاندية حاليا على بحث أفضل الطرق لإنقاذهم. أطفال الكهف في تايلاند: خيارات عملية انقاذهم وقال نارونغاسك أوسوتانكورن، حاكم منطقة تشيانغ راي، في مؤتمر صحفي، صباح الخميس: "كنا نسابق الزمن قبل أن نجدهم... والآن نسابق المياه". وأضاف أن المسؤولين في البحرية التايلاندية يقيّمون إمكانية طفو الأطفال على سطح المياه بعد ارتداء سترات نجاة. وأشار إلى أنه جرى تركيب عدد من الهواتف داخل الكهف، لكنها لم تصل حتى الآن إلى الأطفال كي يتمكنوا من الحديث مع أسرهم. وأرسل نوع جديد من الهواتف إلى الكهف بعدما تعطل عدد من الهواتف الأخرى أثناء نقلها في المياه. وفي حال توقفت الأمطار لفترة أطول، فقد يتمكن الأطفال من الخروج على أقدامهم من منطقة كهف ثام لوانغ أو الطفو على المياه بدلا من الاضطرار إلى الغوص. ويستغرق إجمالي الرحلة من مدخل الكهف إلى المنطقة التي يحاصر فيها الأطفال 11 ساعة، ست ساعات يستغرقها الدخول وخمس ساعات للعودة. ولا يستطيع أغلب الأطفال السباحة، ولذا سيكون من الضروري تعليمهم مهارات الغوص الأساسية إذا لم يتمكنوا من مغادرة الكهف مشيا أو طفوا.

Аскер-деңиз күчтөрүнүн мурунку старшинасы Саман Гунан үңкүрдөгүлөргө кислород толтурулган баллондорду алып баратып, кайра кайткан жолдо эсин жоготкон. Аскер-деңиз күчтөрүнүн мурунку старшинасы Саман Гунан үңкүрдөгүлөргө кислород толтурулган баллондорду алып баратып, кайра кайткан жолдо эсин жоготкон. "Анын тапшырмасы кислород жеткирүү болчу. Бирок кайра кайткан жолдо өзүнө кислород жетишпей калган",-деди жергиликтүү бийлик өкүлү. Гунанды анын шериги суудан алып чыккан. Өмүрүн сактап калууга мүмкүн болгон эмес. 38 жаштагы суучул мыкты спортчу болгон. Аскер-деңиз күчтөрүндөгү атайын бөлүктө кызмат кылып, кийин кызматынан өз каалосу менен кеткен экен. Таиланддагы суу толуп калган Тхам Луанг Нанг Нон үңкүрүндө 12 өспүрүм жана алардын футбол машыктыруучусу 23-июндан бери бери камалып турат. Расмийлер басма сөз жыйынында үңкүрдөгү кислород акыркы күндөрү 15 пайызга чейин төмөндөгөнүн айтты. Куткаруучулар ичкериге беш чакырымдай кабель тартып кирип, ошол аркылуу кислород берүүгө аракет кылып жатышат. 12 өспүрүм жана машыктыруучу тартылган жаңы видео жарыяланды Мындан бир күн мурун үңкүрдөгү балдар тартылган видеону жакындарына көрсөтүшкөн эле. Анда балдар абалы жакшы экенин айтып, видеого жылмайып түшкөн. 11-16 жаштагы өспүрүмдөр жана алардын 25 жаштагы футбол машыктыруучусу Тхам Луанг үңкүр комплексине экскурсияга чыгышкан. Нөшөрлүү жаандан кийин үңкүр сууга толуп баштаганда, алар аргасыз өйдө көтөрүлүп олтуруп, үңкүрдүн оозунан төрт чакырым алыс кетип калышат. 9 күндөн кийин гана суучулдар алардын турган жерин таап алышты. Бирок куткаруу иштери кыйынга турууда. Үңкүрдүн картасы "Дүрбөлөңгө түшпөйбүз" "Үңкүрдүн ичинде жүрүү өтө оор,-деди Таиланддын Деңиз-аскер күчтөрүнүн командачысы контр-адмирал Арпакорн Юконгкау. - Ал баллондорду жеткирип кайткандан кийин кайра кайткан жолдо старшина Гунан эсин жоготкон". Куткаруу иштерине миңге чукул адам катышууда. Анын ичинде суучулдар, аскер кишилери жана ыктыярчылар бар. "Биз дүрбөлөң түшпөйбүз деп, аракетибизди токтотпойбуз жана ага жол бербейбиз. Биздин жолдошубуз өмүрүн бекер берген жок",-деди адмирал. Куткаруу иштерине миңге чукул адам катышууда. Анын ичинде суучулдар, аскер кишилери жана ыктыярчылар бар. Гунандын өлүмү - үңкүрдөгү куткаруу иштери канчалык оор жана кооптуу экенин эскертет. Эми балдарды кантип алып чыгабыз деген чоң суроо турат. Тажрыйбалуу суучул каза тапкандан кийин, балдарды кантип куткарууга болот? Контр-адмирал куткаруучулар бардык жагдайды эске аларын айтты. Аман калуунун эмне аргасы бар Гунандын өлүмү - үңкүрдөгү куткаруу иштери канчалык оор жана кооптуу экенин эскертет. Балдарга тамак-аш жана медициналык каражаттарды жеткирип жатышат. Бирок ушул дем алыш күндөрдө нөшөрлүү жаамгыр болору эскертилди. Аскерлер үңкүрдөн сууну сыртка сордуруп чыгуу аракетин токтотушкан жок. Бирок суунун деңгээли томөндөгөнү байкалбады. Азырынча эки гана вариант бар: балдарды сууда сүзгөнгө үйрөтүү, болбосо жамгыр сезону бүткөнчө бир нече ай күтүү. Бирок соңку варианттын кооптуулугу - нөшөөр катуу болсо, үңкүрдүн баары сууга толуп калбайбы деген коркунуч. "Башында биз балдар узак убакытка чейин кармала алат деп ойлогонбуз. Бирок, кырдаал өзгөрүп жатат. Биздин аз эле убактыбыз калды",-деди контр-адмирал Арпакорн. (AbA)


عندما شاهد هالدور غودموندسون لتوه وميض البرق بالقرب من مقر عمله الواقع شمال غربي مطار كيفلافيك الدولي في آيسلندا، سارع بتشغيل كاميرا هاتفه الجوال، وبدأ في تسجيل هذا المشهد لعلّه ينجح في التقاط صورة لإحدى تلك الصعقات الكهربائية الخاطفة للبرق في قلب السماء. لكن فجأة ظهرت طائرة في الأفق كانت تغادر المطار، لتضربها إحدى صواعق البرق في الحال. كان المشهد غريبا من نوعه، بيد أن الطائرة استمرت في الارتفاع وسط الأمطار الغزيرة. وقد علّق غودموندسون، والذي رصدت صوره التي التقطها ذلك المشهد الاستثنائي، على ذلك قائلا: "لقد كان الأمر طريفا بالنسبة لي، لكنه بدا مخيفا أيضا". وقد وصلت تلك الرحلة، التابعة لشركة الطيران الآيسلندية "دابليو أو دابليو"، والتي غادرت العاصمة الآيسلندية ريكيافيك، إلى وجهتها في باريس بسلام، وتأكدت "بي بي سي" من أن تلك الطائرة لم تصب بأي تلف على الإطلاق. مواضيع قد تهمك نهاية وكما أوضحت المتحدثة الرسمية باسم شركة الطيران "دابليو أو دابليو"، فإنه من الشائع أن تتعرض طائرة لإحدى صواعق البرق. إذن، كيف نجت تلك الطائرة من صدمة تصل قوتها إلى مليار جول من الطاقة، أي ما يعادل ربع طن من مادة "تي إن تي" المدمرة. وبحسب ما ذكره كريس هاموند، وهو طيار متقاعد، وعضو رابطة الطيارين البريطانيين، فإن "الهيكل" الخارجي للطائرة المحيط بالمقصورة، وبحجرات الاحتراق الداخلية يتم تصميمه بطريقة خاصة بحيث يكون موصلا للكهرباء، لكنه في نفس الوقت يكون معزولا كهربائيا بشكل جيد عن مركز قيادة الطائرة، وعن منطقة مقاعد الركاب، وعن المعدات الالكترونية الداخلية. وأضاف هاموند: "هناك جدار شبكي معدني يغلف باطن الطائرة، وهو نسيج معدني رقيق يغطي كل الجدار، وهذا ما يمكّن من توصيل التيار الكهربي." ليس هذا فحسب، بل إن الأجهزة الإلكترونية وأجهزة التوصيل إلى خزان الوقود مثلا تكون مغطاة بدرع يمنع وصول تأثير أي انفجارات كهربية خارجية إليها. وقد تم فحص كل تلك المعدات بعناية قبل بدء استخدام الطائرة، من خلال عملية محاكاة لصواعق البرق تلك التي يتعرض لها سطح الطائرة، وأيضا مكوناتها الداخلية. كما يشير هاموند إلى أن الصورة التي التقطها غودموندسون تبين أن كل المعدات كانت تعمل بكفاءة كما ينبغي. وتظهر الصورة أيضا دخول الصاعقة البرقية من مقدمة الطائرة وخروجها من ذيلها، وأيضا من جزء من جناحها. وبذلك يحظى كل من على متن الطائرة بالحماية، تماما كما لو أنها كانت "قفص فاراداي"، والذي يشير إلى قفص مصنوع من مواد جيدة التوصيل للكهرباء لكنه يعزل ما بداخله عن التعرض لأي موجات كهربائية خارجية. وبالرغم من ذلك، يكاد الأشخاص المسافرون على متن الطائرة يشعرون بتلك الصواعق التي يحدثها البرق. فعلى سبيل المثال، روى مسافرون في رحلتين تعرضتا لصواعق برقية غربي لندن في شهر أبريل/نيسان أنهم سمعوا صوت ضجيج واضح في الطائرة. منذ سنوات مضت، لم تكن الطائرات معزولة عن الصواعق الكهربية بهذا الشكل. ويتذكر هاموند أثناء تحليقه بإحدى الطائرات حينما كان في انتظار الهبوط في ولاية سان فرانسيسكو، أنه فوجيء بوميض شديد يضرب الطائرة. ثم يذكر بعدها أن "كل الشاشات أصبحت بيضاء". ولحسن الحظ، فقد كانت الطائرات آنذاك مزودة بأجهزة قياس أخرى. وبمجرد أن عادت أجهزة الكمبيوتر للعمل تدريجيا، تمكنت الطائرة من الهبوط بسلام. يمكنك قراءة الموضوع الأصلي على موقع BBC Future.

Халлдор Гудмундссон офисинде олтурганда чагылган катуу чартылдап жаткан. Тим эле асманды жара тилип өтүп жатты. Ал терезеге келип телефону менен видео тарта баштаган. Чагылган түшкөн учурду тартып алайын деген. Бирок видеого чагылган учакка тийген ирмем түшүп калат. Кефлавик эл аралык аэропортунан абакка көтөрүлгөн учакка чагылган тийген экен. Бир саамга Гудмундссондун үрөйү учуп кетти. Учак эч нерсе болбогондой сапарын улап кете берди. "Мындай көрүнүштү карап туруу коркунучтуу, бирок кызыктуу эле",-деп эскерет Гудмундссон. Бул окуя 3-октябрда болгон. Wow Air авиакомпаниясынын Исландия баш калаасы Рейкьявиктен Парижди көздөй багыт алган каттамындагы учакка чагылган тийген. Компаниянын өкүлдөрү Би-Би-Сиге лайнер эч кандай жабыр тарткан эмес деп ишендирди. Компанянын өкүлү учакка чагылган тийгенден эч нерсе болбойт деп түшүндүрүүдө. Кантип эле? Ушунчалык кубаттуу энергия тийсе, эч нерсе болбойбу? Кептин баары жүргүнчү учагынын салонуна электр тогу өтпөгөнүндө, деп түшүндүрдү Британиянын учкучтар профсоюзунун мүчөсү Крис Хаммонд. "Учактын сыртында капталган атайын сетка бар,-дейт ал. -Бул бүтүндөй лайнердин сыртына оролгон электро өткөргүч марли сыяктуу". Буга кошумча бардык электроника, тутумдук байланыштар жана бензин куючу жай сырткы электр разряддардан бекем корголгон. Авиалайнер колдонууга берилердин алдын баары текшерүүдөн өтөт. Чагылган учактын мурду жагынан уруп, куйрук жагы аркылуу чыгып кетет. Ал эми анын салонуна эч нерсе болбойт. Бирок жүргүнчүлөргө чагылган тийген учурда бир нерсени сөзсүз сезет. Учактар бекем корголо элек учурда башкача эле. Хэммонд мындай абалга Сан-Франциско аэропортунда кабылган. Чагылган тийип, "бүт экрандар көз ирмемде өчүп кайра жанган" деп эскерет ал. Бактыга жараша ал учурда авиалайнерлер аналогдук башкарууда эле. Компьютерлер өзүнө келгенге чейин Хэммонд кол менен башкарып, учакты жерге кадимкидей кондурган. (AbA) Макаланын түп нускасын англис тилинде BBC Future сайтынан окуңуздар.


لاذ الكثير من السوريين بالدول المجاورة، ولجأ آخرون إلى مهربين ليساعدوهم على السفر إلى أوروبا رغم مخاطر الموت والاعتقال والترحيل. تخيل لو أنك أحد النازحين من سوريا، هل تستطيع اتخاذ القرارات الصائبة لك ولأسرتك؟ امض في رحلتنا الافتراضية لترى هل يناسبك ذلك. تعتمد الخيارات والمسارات والنتائج في هذه الرحلة على قصص حقيقية تعرفنا عليها من خلال بحث واسع في إطار مشروع رقمي لبي بي سي عربي يدرس حال الهجرة من سوريا. شارك معنا نريد أن نعرف ماذا ستأخذ معك إذا أُجبرت على الفرار من بلدك؟ مواضيع قد تهمك نهاية عبر هاشتاغ #أنت_ماذاستأخذمعك (#whatwouldyoutake ) و#رحلةسورية (#SyrianJourney) نريدكم أن تشاركونا بإجاباتكم بالنص المكتوب والصور والفيديو وذلك في إطار مشروع بي بي سي العربية المتعلق بموضوع الهجرة من سوريا. انظر ماذا أخذ المهاجرون السوريون معهم أثناء رحلة الفرار. قصص الناجين تعرض بي بي سي قصصا واقعية لنازحين سوريين خاطروا بحياتهم خلال رحلة الفرار. وكانت إحدى تلك القصص للاجئ سوري كاد أن يلقى حتفه غرقا في خزان شاحنة تحمل الشوكولاتة أثناء محاولته الدخول إلى بريطانيا. وهناك قصة أخرى لشاب سوري يدعى حذيفة، روى قصة رحيله من سوريا إلى هولندا.

"Көп достордон айрылдым..." Гайят Абу Ахмед журналист-фрилансер, 30 жашта Мен туулуп өскөн Дераа шаарында митингдер башталган жылы студент элем. Аларды камеранын объективи аркылуу карап, Сирияда дагы ушундай болобу деп айраң-таң калдым. Тунистеги, Египеттеги окуялар бизди шыктандырды. Биздин эл дагы өз үнүн жеткирүү үчүн чечкиндүү чыгат деп ойлогон эмесмин. Бирок мындай кыял көпкө созулган жок. 2012-жылы августта Дераа шаарында жүздөгөн киши окко учту. Эки күн ичинде көптөгөн досторумду жана коңшуларымды жоготтум. Бул мен үчүн соңку он жыл ичиндеги эң оор учур болуп калды. Кайсыл бир убакыт Дераадагы жаштардын баары коркунуч менен жашап калды. Каршылык көрсөтүү үчүн шаардан чыгып кетүүгө эч ким дааган жок. Төрт жыл биз изоляцияда калып, курчоодо турдук. Түндөсү горизонттон Дамасктагы жылтылдаган жарыкты көргөн сайын кайгыга батчу элем. Биз болсо жарыгы жок, караңгыда жашап жаттык. Алар ээн-эркин жүрсө, бизде тамак-аш, дары-дармек сатып алууга дагы мүмкүнчүлүк жок эле. 2016-жылы Дераадан Идлибге чыгып кетүүгө аргасыз болдум. Суудан ыргытылган балыктай эле абалда жүрдүм. Агам каза таап, ата-энем камакка алынган. Биздин эркиндикке умтулуубуздун куну ушундай болду. Мен каршылык жүрүштөрүнө кошулганыма эч качан өкүнбөйм. Жоготууларым үчүн мен ыңкылапты эмес, сириялык режимди айыптайм. Алардын кылмышы эч качан кечирилбейт. Ооба, ыңкылап жеңишке жеткен жок. Бирок биз эркиндик алдык деп айта алам. Сирияда дайыма жеке басар бийлик болуп, ага эч ким баш көтөрчү эмес. Азыр мен журналист-фрилансермин, ой-пикиримди эркин жаза алам. "Келечек тууралуу кыялданбай калдым" Нур Шам гуманитардык кызматкер, 28 жашта Мен үй-бүлөөм менен чогуу Идлибдин түштүгүндөгү үйүбүздө турчу элем. Азыр эми ушул эле провинциянын түндүгүндө, болгону чатырда жашап жатам. Мурда бизде эркиндиктен башка бардык жашоого зарыл болгон нерселер бар болчу. Азыр какыраган жердеги жайнаган чатырлар арасындагы азаптуу жашоо. Кышында бут алдыңда баткак саз болсо, жайкысын чаң жана чымын-чиркей. Мен келечек тууралуу кыялданбай да калдым. Өзүм үчүн дагы, уулум үчүн да кыялданбай калдым. Болгон күчүмдү качкындар лагериндеги азаптуу турмуштан уулумду алаксытууга жумшап жатам. Аны менен согуш тууралуу сүйлөшпөйм, анткени азыр жаш. Күйөөм Түркияга иштегени кеткен. Аны экинчи көрбөйм го деп корком. Мурда билим алуумду улантсам деп кыялданчу элем. Азыркы абалда буга мүмкүн эмес. Нааразылык жүрүштөрү башталган жылы Алеппо университетинин студенти элем. Биз дагы ага аралаштык. Бир нече айдан кийин коопсуздук күчтөрү тарабынан болгон коркутуулардан кийин кетүүгө туура келди. Гуманитардык уюмдарда иштей баштадым. 2019-жылы биз турган аймак артиллериялык аткылоого кабылганда, күйөөм экөөбүз уулумду алып качып чыктык. Акыры менин жолум сапарым ушул лагерге келип токтоду. Артиллериялык аткылоодон эки таякем каза тапты. Бир тууган агамды 2012-жылы камакка алышкан. Азырга чейин ал тууралуу маалымат жок. "Дүйнө бизге байкоо салып гана турду" Фали Мосилли Кызыл-Чырымдын кызматкери, 40 жашта 2012-жылдын соңунда мындан ары Сирияда калууга мүмкүн эмес экенин түшүндүм. Жакын досторумдун бир нечеси камакка алынгандан кийин мага дагы коркутуулар боло баштады. Балдар үчүн корктум, өзүм дагы абакта азап тарткым келбеди. Түркия аркылуу Германияга өтүп келдим. Азыр мен жашап жаткан өлкөдөгүдөй эркиндиктин өзүмдүн Сириямда да болушун каалайм. Биз ошону талап кылып көчөгө чыкканда режим бизге ок менен жооп берди. Менин көз алдымда кишилерди уруп-сабап, атып өлтүрүштү. Дүйнө буга көз салып турду, бирок эч нерсе кылган жок. Акыркы он жыл мага өтө оор болду. Бирок акыры бир күн Сирияга кайтып барам, эркин өлкөнү көрөм деген үмүтүмдү өчүргөнүм жок. Мен азыр жандүйнөсү жок кишимин. Менин жандүйнөм Сирияда калды. Ал жакта үй-бүлөм, досторум, мен туулуп өскөн айылым калды. Дамасктын сүрөттөрүн көрүп шолоктоп ыйлайм. Эки жыл мурун каза тапкан апама топурак салганым жок, мүрзөсүнө бара албайм. Ушундан өткөн азап барбы?! "Азаптуу он жыл..." Сара Рами мугалим, 40 жашта Сириялык көтөрүлүшчүлөр Асаддын сүрөтүн бузуп жатат (архив) Каршылык жүрүштөрү башталган кезде Дамасктагы үйүмдөн чыга албай коркуп олтуруп калдым. Бул эмне менен бүтөрүн эч ким билген эмес. Баары күтүүсүз жерден болду жана кишилер башын бириктире турган лидерди жана идеяны издеди. Кээ бири эркиндик ураанын чакырса, башкаларды диний ажырым тууралуу сүйлөп жатканы мени абдан тынчсыздандырган. Ар кайсыл агымыды карманган мусулманың деле, христианың деле эч кандай ажырымды сезбей эле, ийиндешип жашап келбедит беле. Бир нече ай өткөндөн кийин университеттеги досторум менен мамилем бузула баштады. Алар мен диндин кайсыл агымдамын жана тегим каяктан деп сурай башташты. 2016-жылы Дамасктын жака-белинде эжем окко учту. Мен анын өлүмүнө каршылык маанайына чыккан кишилерди айыптай албайм. Алар өздөрүнүн укугун талап кылып чыгышканын жакшы түшүнөм. Бирок айрымдары фанатка айланып, бизди коркута баштады. Ондогон куралдуу топтор пайда болду. Алар кишилерди кайсыл бир өзгөчөлүгү үчүн өлтүрө баштады. Мисалы, мамлекеттик кызматкерлерге кол салышты. Мен министрликтердин биринде иштеген апам үчүн корко баштадым. Бир жолу ал бараткан автобуска ок атылып, бактыга жараша аман калды. Бул он жыл мени талкалап салды. Катуу үн чыкса эле жүрөгүм кабынан секирип кетчүдөй, корко баштайм. Таксиде баратып, мына азыр жарылып кетчүдөй сезимдерден кутула албай койдум. Азыр салыштырмалуу коопсуз боло баштады. Бирок экономикалык абал өтө эле оор. "Дарактан күбүлгөн жалбырак сыяктуу" Юнес Карим экономист, 40 жашта 2014-жылы саясий партия түзүүгө аракеттенгеним үчүн Сирияда бир нече ай абакта жаттым. Мени бошоткондо эч качан тынч коюшпасын түшүндүм дагы өлкөдөн качып чыктым. Сириядагы жаңжалга чейин ири бизнесмендин экономика боюнча кеңешчиси элем жана университетте сабак берчүмүн. Азыр Франциядагы ресторандардын биринде жумушчумун. Аялым сириялык борбордук банкта иштейт эле. Азыр тамак бышырып сатат. Кээде өзүмө суроо берем: бул жакта эмне кылып жүрөсүң?Мен жалбыракмын. Ооба, дарактан күбүлүп түшкөн жалбырак сыяктуу менин бөтөн жерде ордум болбойт. Бирде француз киши бизге кыйкырып, "кайдан келсеңер ошол жакка жоголгула, силер террорчуларсыңар" деди. Ага эч ким каяша айткан жок. Коопсуздук маселесинен улам айрым каармандардын аты-жөнү өзгөртүлдү


سارة ميدغلي ودفعت عمليات الاغتصاب والقتل إلى خروج الاحتجاجات في الشوارع، وحملة على موقع التواصل الاجتماعي تويتر تحت الهاشتاغ #هل انا التالي، إضافة إلى عريضة عبر الإنترنت موقعة من قبل أكثر من 500 ألف شخص للمطالبة بإعادة عقوبة الإعدام في دولة تكافح للحد من ارتفاع مستويات الجريمة العالية. واستجابة لكل ذلك وعد رئيس جنوب إفريقيا، سيريل رامابوسا بسلسلة من الإجراءات لمعالجة الأزمة، بما في ذلك نشر سجل للجناة للعلن، وزيادة عدد "محاكم المتخصصة في قضايا الجرائم الجنسية"، إضافة إلى سن أحكام أشد قسوة. ولا تزال المصورة، سارة ميدغلي، ذات الـ 37 عاما والتي تقطن مدينة جوهانسبرغ، تتعافى من صدمة تعرضها للاغتصاب قبل عقد من الزمان تقريبا. سارة ميدغلي، وهي أم لطفلتين، أخبرت مراسلة بي بي سي إفريقيا لشؤون المرأة إستير أكيلو أوغولا عن محنتها قائلة: لقد تعرضت للاغتصاب من قبل صديقي السابق عام 2010، كان ذلك قبيل موعد استضافة كأس العالم لكرة القدم في جنوب إفريقيا. كان صديقي السابق يسيء إلي جسديا وعاطفيا لمدة تقارب 18 شهرا قبل أن أتشجع وأتركه. كنت قد هددته بالرحيل مرات عديدة من قبل، لكنه كان يصير أكثر عنفا في كل مرة كنت أحاول تركه. كان يركلني وأحيانا يخنقني ويضربني، وكان يهدد باستمرار باغتصاب بناتي وقتلهن أمامي إذا تجرأت على تركه. وقد صعقني بالكهرباء ذات مرة. العديد من النساء والفتيات يعشن في خوف من التعرض للاغتصاب لم أخبر أحد إطلاقا بما كان يحصل لي، لأني كنت أشعر بالحرج والخجل أنني لم أستطع الدفاع عن نفسي. كنت معزولة أيضا عن الأصدقاء والعائلة لأنني كنت قد خرجت من علاقة سابقة بالطلاق، ولم يكن تقديري واحترامي لذاتي في أحسن حالاته، بالإضافة إلى أن صديقي السابق أقنعني أن أصدقائي وعائلتي لا يهتمون بي. لقد عتقدت أيضًا أنه سيؤذي طفلتي. وعندما جاءتني الشجاعة وتركته، فعلت ذلك سرا. ومع ذلك، بعد 10 أيام، كان واقفا عند باب بيتي. قد أبالغ إن قلت أنني شعرت بالصدمة أنه وجدني. قال إنه جاء فقط لطلب خدمة لآخر مرة. ادعى أنه لا يملك مالا أو وسيلة للوصول إلى مزرعة عمه، التي تبعد حوالي 25 كم عن المكان الذي أعيش فيه. طلب منى أن أوصلة بسيارتي للمزرعة، ووعد بأنه سوف يخرج من حياتي تماما أن أسديت له هذه الخدمة، لقد صدقته. قضيت سنوات عديدة بعد الاغتصاب ألوم نفسي على اعتقادي أنه سيسمح لي بتركه والخروج من هذه العلاقة سالمة. بعد وقت قصير من ركوبنا السيارة، أدركت أن تعابير جسده كانت متوقفة. بدا متوترا، وبررت ذلك بحقيقة أنه كان مدمنا على الهيروين. لسوء الحظ، اكتشفت ذلك متأخراً بعض الشيء خلال علاقتنا. أخبرته أنني سأوصله إلى بوابة المزرعة ثم أعود إلى المنزل. شعرت أن الأمور لم تكن صحيحة تماما وأكدت تصرفاته التالية مخاوفي. قال إنني سأغادر عندما يقول هو إنه يمكنني المغادرة. أغلق أبواب السيارة على الفور، وبمجرد وصولنا إلى المزرعة، أسرع إلى جانبي، وفتح بابي وسحبني من شعري وعندما سقطت من السيارة، ركلني في رأسي ففقدت وعيي. وعندما استعدت الوعي، وجدت نفسي ملقاة في أحد أجزاء المزرعة وهو جاثم علي، وقد انضم إليه أحد أصدقائه. عندما انتهى صديقي السابق من اغتصابي، تولى صديقة عملية الاغتصاب. أغمي علي مرة أخرى وعندما استعدت وعيي، كانوا قد غادروا وكانت عاملة النظافة في مزرعة عمه بجانبي. اضطررت لاستئصال الرحم كان لديها دلو من الماء وكانت تحاول تنظيفي بينما كانت تحاول تغطيتي ببعض ملابسها. طلبت منها التوقف والاتصال بالشرطة أو سيارة الإسعاف. وصلت سيارة الإسعاف في وقت لاحق ونقلتني إلى المستشفى. لسوء الحظ، كانت الإصابات التي تعرضت لها خطيرة للغاية واضطررت إلى استئصال الرحم. وبينما كنت على تلك الحال، اكتشفت أنه أفرج عن مرتكبي الجريمة بكفالة وأنهم غادروا المدينة. ولمدة تسعة أشهر، عشت خائفة وأنا أترقب أن يهاجموني مجددا. وفي النهاية، اعتُقل وحكم عليه بالسجن ثماني سنوات. ليتوفى بسرطان البروستاتا والمثانة في عام 2017، بعد أن أمضى سبع سنوات من عقوبة السجن. أستطيع القول بصراحة إن هذه هي المرة الأولى التي أتمكن فيها من التنفس منذ سبع سنوات. لم أرفع دعوى قضائية ضد صديقه لأنني لم أكن مستعدة لتحمل صدمة جلسات محاكمة محتملة أخرى. كنت أرى الكوابيس باستمرار في منامي بأن صديقي السابق سيأتي ويهاجمني أنا وأطفالي. انتقلت إلى منزل والدي لأنني لم أستطع البقاء وحدي. عندما تخاف من الثعابين، فأنت تخاف من جميع الثعابين، حتى تلك غير السامة. لسوء الحظ، أنا أخاف من الرجال. لكني أحاول أن لا أبين ذلك وأن أبدو حازمة، لكني لا أعتقد أن الرجال يدركون مدى ذعري منهم. أصبحت مهووسة بسلامة طفلتي أخضع لجلسات العلاج منذ سنوات، بعضها لعلاج صدمات تعرضت لها في الطفولة (التحرش)، والبعض الآخر لعلاج الصدمات التي تعرضت لها من شريكي السابق. أسوأ شيء بالنسبة لي كناجية من الاغتصاب وأنا أم لبنات، هو شعوري بالخوف من أن يتعرض أطفالي لما تعرضت له. سيدمرني تماما أن يحدث لهم ما حدث لي. لذا فقد علمت أطفالي أنني سأظل دائما ملاذا آمنا لهم. يمكنهم دائما أن يثقوا بي، كما علمتهم أن لهم صوتا، ويجب أن يستخدموه دائما وسوف أصدقهم باستمرار. يريد الجنوب أفريقيون من الحكومة السيطرة على الجريمة أصبحت مهووسة بسلامة طفلتي. لقد اشتريت لهم هواتف لتسهيل تواصلهم معي، ووجدت نفسي أراقب تحركاتهم باستمرار، وأذهب معهم أينما ذهبوا كلما أمكن، حتى لو كانوا يقضون وقتا مع أصدقائهم في المركز التجاري. في النهاية، عانيت من الإرهاق واضطررت للعودة إلى جلسات العلاج لمحاولة التغلب على الهوس. أنا شخصياً لا أشعر بوجود القدر الكافي من القوانين والأنظمة والإجراءات التي تحمي النساء والأطفال في جنوب إفريقيا. لا يدرك الناس مدى خطورة الوضع بالنسبة للنساء، وللأسف فإن بعض الذين يلتمسون العذر للمعتدين هم من النساء اللائي يقلن: إن "ما حدث قد حدث، يجب على الناس المضي قدما وأن يظلوا إيجابيين". هذا ليس هو الحل بالنسبة للنساء اللاتي تعرضن للاغتصاب والقتل. حالات أثارت الغضب في جنوب أفريقيا • تلميذة المدرسة، جانيكا مالو، 14 سنة، تعرضت للاغتصاب والموت بعد أن أصيب رأسها بقطعة من الآجر على ما يبدو ولم يعتقل الجناة حتى الآن. • الطالب الجامعي، أوينين مرويتيانا، 19 عاما، كان في السنة الأولى دراسات الأفلام والإعلام، عندما استُدرج إلى غرفة في مكتب البريد، حيث اغتصب وضرب حتى الموت، وقد وجه اتهام لموظف البريد. • الطالبة الجامعية، جيسي هيس، 19 عاما، في السنة الأولى علم اللاهوت، وجدت ميتة في سريرها، بينما وجد وجدها كريس ليغان، 85 عامًا، مقيدا في الحمام، ولم يعتقل الجناة حتى الآن. • الملاكمة الشابة، ليهاندر جانغلز المعروفة بـ "بيبي لي"، 25 عاما، قتلت بالرصاص في سيارة على يد صديقها السابق، وهو ضابط شرطة، وقد توفي بعد ذلك متأثراً بجراحه في حادث سيارة أثناء محاولته الفرار. • فنانة القفز الاستعراضي، ميغان كريمر، 30 عاما، يُزعم أنها وجدت ميتة في قبر غير عميق والحبل حول عنقها، وقد وجهت تهمة القتل لثلاثة أشخاص. • موظفة المبيعات، لينيت فولشينك، 32 عاما، عُثر على أجزاء من جسمها في أكياس نفايات في مبنى سكني، وقد ألقي القبض على المشتبه به.

Үрөй учурган окуялардан кийин жергиликтүүлөр көчөгө чыгып, өкмөттөн өлүм жазасын кайтарып келүүнү талап кылышууда. "Твиттер" коомдук сайтында #AmINext campaign же "Эмкиси мен боломбу" деген өнөктүк башталды. Өлүм жазасын кайтарып келүү петициясына 500 миңден ашуун киши кол койду. Түштүк Африканын президенти күнөлүүлөр жоопко тартылат деп убада берди. Ошондой эле бийлик сексуалдык зомбулуктун алдын алуу үчүн ар түрдүү чараларды тез арада ишке ашырмакчы. 37 жаштагы Сара Мидглей он жыл мурун зордукталган. Азыр фотограф болуп иштеген тургун эки баланын энеси жана үрөй учурган окуядан кийин дагы деле психологиялык жардам алат. Ал башынан өткөнүн Би-Би-Синин Африка кызматына төкпөй-чачпай айтып берди. 2010-жылы мурда сүйлөшүп жүргөн жигитим мени зордуктаган. Ал учурда Түштүк Африкада дүйнөлүк футбол чемпионаты өтүп жаткан эле. Мурдагы жигитим 18 ай бою мени сабап жүрдү, көп жолу кетем деп айттым, бирок кетип калуудан коркчумун. Анткени кетем десем эле кол көтөрүп, мени тепкилеп кирчү. Айрым учурда муунтуп, тиштеп, бир учурда ток менен дагы кыйнады. Эң коркунучтуусу, "кетип калсаң кызыңды зордуктайм, аны өлтүрүп салам" деп коркутчу. Жергиликтүү тургундар көчөгө чыгып, аялдарга зомбулук өсүп жатканына көңүл бурууну талап кылышты Жигитимдин жаман мамилеси тууралуу эч кимге билгизген жокмун. Бир четинен уялчумун, экинчи жагынан ким жардам бере алмак эле деп ойлодум. Ошентип отуруп жакындарымдан, досторумдан айрылдым, обочодо калдым. Мурдагы күйөөм менен ажырашып, ушул жигитке жолуккам. Өзүмө болгон ишеним абдан төмөн эле, ошол учурда сүйлөшкөн жигитим "сен кимге керек элең, эч кимге керегиң жок" деп мени ишендирди. Бир күнү чыдабай качып кеттим. Ал он күндүн ичинде эле мени таап алды. Аны эшигимдин алдынан көргөндө калтырап гана турдум. Ал кыйкырган жок, жаман сүйлөгөн жок. Бир гана 25 чакырым аралыкта жашаган байкесинин үйүнө жете албай жатканын, акчасы жок болуп жатканын айтты. Жеткирип койсоң эле башка сага жолобойм деп алдады. Кантип ага ишендим...аны жеткирүүгө макул болдум. Унаама отургузуп, шаардын четине чыктым. Мени зордуктап кеткенден кийин көп жылдар бою өзүмдү күнөөлөп жүрдүм. Кантип эле мени жөн койсун, кантип ага ишендиң деген суроолор мени жеп салды." Түштүк Африкадагы августтан берки убакытта болгон зомбулуктар: "Унаада баратканда анын тынсызданып турганын байкадым. Бирок ал баңгизатка көнүп калган эле, ошону үчүн кыйналып жатат го деп ойлодум. Жаңы сүйлөшүп баштаганда анын баңгизат колдонгонун билген эмесмин. Ага байкесинин үйүнө чейин барбайм деп айттым, жакындаганда артка кайрылам дедим. Ошондо ал "мен айтканда артка кетесиң, ага чейин жөн отур" деп жооп берди. Байкесинин үйүнө жеткенде, ал мен тарапка чуркап чыгып, эшикти ачып, унаадан чачымдан тартып сүйрөп чыкты. Башка бир нече жолу тепкенде эс-учумду жоготтум. Өзүмө келгенде байкесинин үйүндө жатканымды түшүндүм. Мени зордуктап жатыптыр. Анын досу дагы бар экен, ал дагы мени зордуктады. Эс-учумду кайра жоготтум. Экинчи жолу өзүмө келгенде жанымда байкесинин үй кызматкери турду. Ал мага өз кийимин жаап, денемдеги канды тазалап жатыптыр. Мен ага "токтот, полиция чакырып бер" деп сурандым. Көп өтпөй тез жардам кызматы келип, мени ооруканага алып кетти. Дарыгерлер жатыныңды алышыбыз керек, антпесе болбойт деп түшүндүрүштү. Мени катуу сабашыптыр. Ооруканада жатканымда сот мени зордуктаган жигитке күрөө коюптур. Ал аны төлөп, эркиндикке чыгып, шаардан качып кеткен экен. Полиция аны тогуз айдан кийин кармады. Мен көчөгө чыккандан коркуп жашадым. Ал сегиз жылга соттолду, 2017-жылы рак илдетинен түрмөдө өлдү. Анын өлгөнүн укканымда, жети жылда биринчи жолу коркпой басып калдым. Анын досунун соттук жыйындарына катыша алган жокмун. Бир соттук териштирүү жетиштүү болду. Корконумдан ата-энемдикине көчүп киргем, балдарыма бир нерсе кылып кетет деп түнү менен уктабай чыкчу элем. Мисалы, жыландан корксоңуз, бардык жыландан коркосуз. Анын кайсынысы уулуу экенин деле карабайсыз. Ошондуктан бардык эркектен корком. Азыркыга чейин эркектер менен жалгыз кала албайм. Албетте, муну ачык көрсөтпөйм, бирок ичимден аябай корком." "Он жыл өтсө дагы балдарым үчүн корком" "Психологиялык жардам алдым. Бирок кызымдын келечегинен корко берем. Зордукталгандан кийин кызым андайдан өтпөсө экен деп көп ойлоном. Ошондуктан балдарыма коопсуздук тууралуу көп айтам. Аларга каалаган учурда мага келгиле, каалаган учурда менден сурагыла, эч тартынбагыла деп көп айтам. Түштүк африкалыктар өкмөттөн кылмыштуулукка каршы чара көрүүнү талап кылышууда Балдарымдын коопсуздугуна ашыкча көңүл бурдум. Аларга уюлдук телефон сатып берип, ар бир кадамын көзөмөлдөп турдум. Мүмкүнчүлүк болсо, алар барган жерге ээрчип барып жүрдүм. Түштүк Африкада кооптуу деп ойлойм. Полиция аялдарды, балдарды коргой албайт. Айрымдар "болгону болду, алдыга карайлы, позитивдүү бололу" деп сүйлөйт. Ал маселени чечеби? Жок, позитивдүү болуп койгондон кийин эле көйгөй чечилип калбайт, аялдарга карада зомбулук токтобойт." Түштүк Африкадагы абал башка мамлекеттерге салыштырганда кандай? BBC Reality Check Аялдар кабылган зомбулукту салыштырып анализдөө абдан татаал. Себеби кылмышты каттоо системасы ар бир мамлекетте айырмаланып турат. Айрым өлкөлөрдө мындай кылмыштар боюнча маалымат алуу мүмкүн эмес. Ошол эле учурда аялдарга жасалган зомбулук көп учурда катталбай калат. Кыргыз аялдары илгертен коомдо чечүүчү ролду ойногон дешет тарыхчылар. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматына ылайык, Түштүк Африкада 100 миң аялдын 12,5 зомбулук менен өлтүрүлөт. Дүйнөдөгү 183 мамлекетте бул көрсөткүч 2,6 түздү. Бириккен Улуттар Уюмунун баяндамасында коопсуздук кызматкерлери аялдарга жасалган зомбулук жөнүндө көп учурда билбей калаарын жана мындай окуялар жашыруун өтөрүн айтат. Демек, мындай кылмыштар айтылган статистикадан бир нече эсе көп болушу мүмкүн.


"تتحدثون عن نمو اقتصادي صديق البيئة لأنكم خائفون من تراجع شعبيتكم. تتحدثون فقط عن المضي قدماً في نفس الأفكار السيئة التي انتهت بنا إلى الفوضى التي نعيشها الآن، حتى وإن كان الحل البديهي هو التوقف الفوري عن هذا النهج. أنتم لستم ناضجون بما يكفي لمواجهة هذه الحقيقة... حتى هذا العبء تتركونه لنا نحن الأطفال". اعتصام منفرد بدأت رحلة تونبيرغ في أغسطس/آب العام الماضي، عندما قررت بدء حملة مناهضة للتغير المناخي والاعتصام منفردة أمام مقر البرلمان السويدي. وأطلقت تونبيرغ على الحملة اسم "العدالة المناخية الآن". وعلى مدار سبعة أشهر، انضم إليها المزيد من النشطاء وزملاؤها في المدرسة، لتتحول حملتها إلى دعوة اعتصام عالمي يوم الجمعة القادمة. من هي؟ غريتا هي الابنة الوحيدة للممثل والكاتب السويدي سفانت تونبيرغ، ومغنية الأوبرا السويدية الشهيرة مالينا إيرنمان. وشخّص الأطباء إصابتها بمتلازمة "أسبرغر" منذ أربعة أعوام، وهو أحد أنماط مرض التوحد، يجعل المصابين يتعاملون مع العالم بحساسية زائدة. وبالفعل تجلت هذه الحساسية مع بدء معرفتها بقضية التغير المناخي وهي في الثامنة من العمر، إذ استحوذ الأمر على تفكيرها، وغرقت في تفاصيله حتى أصبح جزءا من شخصيتها. واستنكرت تقاعس الكبار عن مواجهة هذا الخطر الذي يهدد البشرية. غريتا أصبحت مصدر إلهام لحركات التغير المناخي حول العالم. وهذه الصورة من وقفة احتجاجية في مدينة دوسلدورف الألمانية في الرابع من مارس/آذار الجاري وبدأت غريتا ثورتها من الداخل، إذ دأبت على التحدث إلى والديها عن قضيتها، وإمدادهما بأفلام ومقالات تبرز خطورة التغير المناخي على مستقبل الحياة على الأرض. ونجحت أخيرا في إقناع والدها بأن يصبح نباتيا، وإقناع والدتها بأن تتخلى عن رحلات الطيران المتكررة رغم تأثير ذلك على عملها. وهنا، أدركت غريتا قدرتها على الإقناع والمثابرة في سبيل قضيتها، فقررت بدء اعتصامها أمام البرلمان السويدي لمطالبة بلادها باتخاذ إجراءات حاسمة لمواجهة التغير المناخي. واستوحت غريتا الفكرة من اعتصام مدرسي قام به طلبة مدرسة باركلاند في ولاية فلوريدا الأمريكية، في مارس/آذار 2018، للدفع بتغيير قوانين حيازة السلاح بعد أن فتح مسلح النار داخل المدرسة. وأرادت غريتا وأصدقاؤها نسخ هذه التجربة وتنظيم حراك مدرسي مماثل للاحتجاج على السياسات الخاصة بالتغير المناخي. وعندما فشلت المجموعة في الاتفاق على رأي موحد، ذهبت غرييتا منفردة إلى مقر البرلمان في العشرين من أغسطس/آب 2018، تحمل لافتة مكتوب بخط عليها بخط اليد "الاعتصام المدرسي لأجل المناخ". وفي كل يوم جمعة، تقف غريتا في نفس المكان، تحمل نفس اللافتة، وينضم إليها البعض أحيانا وتقف وحيدة في أحيان أخرى، حتى أصبحت مثالا للصمود والمثابرة. ودُعيت غرييتا للتحدث عن قضيتها أمام المنتدى الاقتصادي العالمي في دافوس، وقمة المناخ في بولندا، ومنتديات تيد في استوكهولم. وحاليا يدعو الحراك الذي دشنته غرييتا إلى وقفة احتجاجية كبيرة يوم الجمعة القادم، تحت شعار "الاعتصام العالمي من أجل المناخ". وتحمل غرييتا غصة لا تبدو أنها ستنتهي قريبا، إذ قالت لقادة العالم: "في العام 2078، سأحتفل بعيد ميلادي الخامس والسبعين. وقد أنجب أطفالا يحتفلون معي بهذا اليوم. وقد يسألونني عنكم، ولماذا تقاعستم عن فعل أي شيء قبل فوات الأوان. تقولون أنكم تحبون أطفالكم أكثر من أي شيء، لكنكم تسرقون مستقبلهم أمام أعينهم".

"Силер өзүңөрдүн куру сөзүңөр менен менин балалыгымды жана кыялымды уурдадыңар!",-деп билдирүү жасаган Грета. "Силер өзүңөрдүн куру сөзүңөр менен менин балалыгымды жана кыялымды уурдадыңар!",-деп билдирүү жасаган Грета. Гретанын кайрылуусуна чейин эле, жыйын алдында БУУнун баш катчысы Антониу Гуттериш мазмуну ошондой эле сөздү айтты. Болгону формасы дипломатиялык мүнөздө болду. Гуттериш дагы дүйнө лидерлерин саммитте "кызыл тилге салбай, парник газдарын азайтуу боюнча конкреттүү пландарды жана 2050-жылга барып, таптакыр колдонбоо тууралуу стратегия сунуштоого" чакырган. "Климатка байланышкан өзгөчө кырдаал - биз утулушта турган жарыш. Бирок жеңип чыгууга дале мүмкүнчүлүк бар",-деди Гуттериш жыйындагы сөзүндө. "Бул климаттын абалын талкуулай турган саммит эмес. Буга чейин жетиштүү деңгээлде сөз кылганбыз. Бул климат боюнча сүйлөшүү дагы эмес. Анткени табият менен келишим түзө албайсың. Ошондуктан бул конкреттүү чараларды кабыл алуучу саммит",-деп кошумчалады ал. Грета Тунбергдин эмоционалдуу кайрылуусу менен дүйнөгө дүң болгон саммиттин жыйынтыгы кандай болду? Жаңы милдеттенмелер 77 өлкө (анын ичинде Евробиримдиктин өндүрүш локомотиви болгон Германия дагы бар) 2050-жылга чейин экономикасын толугу менен экологиялык жолго коюу милдеттенмесин алды. Тактап айтканда, парник газдарынын абага бүркүлүшүн токтотуп же атмосфераны тазалай турган технологияны колдонууга өтүшөт. Дагы 70 өлкө окумуштуулардын көрсөтмөлөрүн эске алуу менен өздөрүнүн экологиялык стратегиясын кайра карап чыгышат. Бул Кытай, Индия жана Евробиримдикке дагы тиешелүү. Абага бүркүлгөн парник газдарынын 27 пайызы (жылына дээрлик 10 трлн тонна СО2) Кытайга таандык. Кытай делегациясы жылына 12 млрд. тонна азайта турганын, экономиканы өнүктүрүүнүн сапаттуу жолдорун табууну убада кылды. Евробиримдик өлкөлөрү уюмдун казынасынын төрттөн бири климаттык өзгөрүүлөргө таасирин тийгизген көйгөйлөр менен күрөшкө жумшала турганын убада кылды. Франция болсо Париж климаттык келишимин аткарбаган өлкөлөр менен эркин соода байланыштарын түзбөй турганын айтып чыкты. Ошондой эле сууларга жакын жерде жайгашкан көмүр жана мунай кендерин чалгындоого тыюу салган өлкөлөрдүн катарына кирди. 2014-жылдан тарта бир млрд чукул көчөт олтургузган Пакистан алдыдагы беш жыл ичинде 10 млрд ашуун көчөт тигүү убадасын берди. Мындан сырткары 87 ири компания окумуштуулардын 2050-жылга карата парник газдарынын абага тарашын нөлгө чейин кыскартуу боюнча сунушун колдоп, ошону аткарабыз деп айтышты. (AbA)


الرئيس الروسي فلاديمر بوتين يبكي محتضنا أرملة أناتولي سوبشاك ونادرا ما يرى الروس رئيسهم وهو يبكي بالرغم من أنه شهد مآسي عدة خلال وجوده في السلطة على مدى 18 عاما. لكن بكاء الرئيس حدث مرة واحدة فقط في بداية حكمه أي في 24 فبراير/شباط 2000 في جنازة أناتولي سوبشاك. لقد كان سوبشاك أحد الرجال، إلى جانب غورباتشوف ويلتسين، الذين ساعدوا في إنهاء وجود الاتحاد السوفيتي. كان سوبشاك أيضا إصلاحيا استطاع تمكين ضابط مغمور في جهاز الاستخبارات كي جي بي يسمى فلاديمير بوتين لخوض غمار أول نشاط سياسي له. لا أحد يعرف حقا ما الذي حمله على اتخاذ هذا القرار المشؤوم. لكن اليوم نرى أن أجنحة في المؤسسة الأمنية القديمة للاتحاد السوفيتي أمسكت بمقاليد السلطة في روسيا بحيث أن تحويل البلد إلى نظام ديمقراطي حقيقي بات أمرا مستحيلا. رئيس البلدية أناتولي سوبشاك يفتتح ميدان فيينا في مدينة بطرسبورغ وإلى جانبه بوتين في سبتمبر/أيلول عام 1992. هناك ثمانية مرشحين يخوضون غمار هذه الانتخابات، لكن بوتين يُعرَف بأنه "المرشح الرئيسي"، والنتيجة النهائية تظل معروفة بلا شك. إحدى المرشحات المنافسات وصفت هذه الانتخابات بأنها "انتخابات مزورة"، مضيفة أن الأمر "مثل دار قمار حيث تفوز دائما الدار في الديمقراطية الروسية، ويكون الفوز دائما إلى جانب بوتين". اسمها كسينيا سوبشاك ابنة أناتولي، صديق بوتين القديم وأستاذه. لافتة انتخابية لنتالي "من أجل سوبشاك...من أجل الحقيقة...من أجل الحرية" تبلغ كسينيا، التي تعرف غالبا بهذا الاسم، من العمر 36 عاما. وهي مقدمة سابقة في تلفزيون الواقع وتحولت الآن إلى صحفية معارضة. يصفها أنصار المعارض، أليكس نافاليني، وهو مرشح معارض "حقيقي"، مُنِع من المشاركة في الانتخابات، بأنها "ألعوبة" في يد الكرملين، وهي صديقة قديمة لأسرة بوتين إذ أسندت إليها هذه المهمة لإضفاء نوع من المصداقية على الانتخابات. وبكل تأكيد لم تكن لتشارك في هذه الانتخابات دون موافقة ضمنية من السلطات الروسية. وهذه هي الطريقة التي تعمل بها الديمقراطية الروسية. لكن مسؤولي الكرملين قد يندمون على قرارهم. تقوم كسينيا بجولات في استديوهات التلفزيون بغية تسمية الأشخاص الفاسدين المحيطين ببوتين، واصفة ضم شبه جزيرة القرم بأنه عمل غير قانوني. وإذا كانت قد ترشحت كما تؤكد حتى لا تفوز ولكن لتسمع صوتها، فإنها بكل تأكيد تكسر بعض المحرمات. لكن ما الذي يحدث؟ فلنترك الابنة للحظة ونتحول إلى الأب. لقد كان رئيس بلدية سان بطرسبرغ بينما كا بوتين نائبا له. كان الاثنان قريبين من بعضهما بعضا بحيث عندما اتهم سوبشاك الأب بالفساد، ساعده بوتين على الخروج من البلد بسرعة وخفية في طائرة مستأجرة خاصة في التسعينيات من القرن العشرين. هل تتذكر تلك الأيام؟ كانت روسيا تعيش في فوضى. كان الرئيس الروسي، بوريس يلتسين، غالبا ما يسكر وقلما يؤدي المهام الرئاسية الموكولة له. ظن مسؤولو الكرملين أنهم عثروا على الحل الصحيح لرجل يعمل في الكرملين يمكن تشكيله بصورة مثالية ليكون عكس يلتسين. ولهذا أخذوا في إعداد بوتين ليكون خليفة ليلتسين. وفي اللحظة التي قرر فيها بوتين الترشح للانتخابات الرئاسية لأول مرة، توفي صديقه القديم، أناتولي سوبشاك وعمره لا يتجاوز 62 عاما في غرفة بأحد فنادق مدينة كالينينغراد. وأظهر تشخيص الجثة بأن سوبشاك مات بأزمة قلبية لكنه لم يجد أي أثر للإصابة بنوبة قلبية. وأبدت أرملة سوبشاك شكوكا بأن زوجها كان ضحية جريمة قتل. ولهذا، طلبت تشخيصا جديدا للجثة على حسابها. اسمها ليودميلا ناروسيفا. التقيت بها في الآونة الأخيرة وسألتها إن كانت تعتقد أن زوجها مات مقتولا؟ توقفت عن الإجابة لوقت كاف ثم كررت عشر مرات "نعم". وأتبعت كلامها قائلة: لا أدري". أرملة أناتولي سوبشاك وابنتها كسينيا سوبشاك يتوسطهما بوتين في عام 2001 لتخليد ذكرى وفاته بعض الأشخاص ألمحوا إلى أن بوتين ربما له دور في مقتل أناتولي سوبشاك. هل كان لهذا الأخير معلومات عن بوتين. ناروسوفا رفضت هذه الفكرة مباشرة. قمت بتفحص تسجيلات الجنازة. يشعر بوتين بالذهول، وعيناه حمروان، ويبدو أنه وجد صعوبة في بلع ريقه عندما عانق أرملة أناتولي سوبشاك. بوتين ليس ممثلا، كما أنه ليس حريصا على إبداء عواطفه على الملأ. ولهذا، من المعقول أن نفترض أنه يعاني حسرة حقيقية بسبب موت أناتولي سوبشاك. أم أن الأمر يتعلق بشيء آخر. الإحساس بالذنب؟. قالت لي ناروسوفا "هناك أشخاص دفعوا بوتين نحو السلطة". لقد كانت محقة. كان بوتين آنذاك قاطرة لأجنحة مختلفة في داخل الكرملين. ولا يزال إلى حد ما يمثل مصالح أجنحة مختلفة. إذا كان أناتولي سوبشاك قد قُتِل، فهل تم ذلك بأوامر من أحد هذه الأجنحة مخافة أن يمارس الأستاذ تأثيرا على (بوتين)؟ ربما. بوتين وأرملة أناتولي سوبشاك يزوران قبره في عام 2007. وإذا كان الأمر كذلك، فهل يدرك الضابط القديم في جهاز كي جي بي أن صديقه القديم مات ضحية المضي قدما في مشروع بوتين. مجرد شك لكنني بدأت أومن بذلك. سألت ناروسوفا عن نتائج التشخيص الذي قامت به، واتضح أنها لم تعلن عن النتائج، لكنها تخفي الوثائق الخاصة في خزنة بمكان سري خارج روسيا. وعندما سألتها لماذا، لم تشأ الحديث عن هذا الموضوع. ضغطت عليها وقلت لها "يبدو أنك تملكين بوليصة تأمين". ردت قائلة "يكمن أن ترى الأمور بهذه الطريقة". قلت لها "هل تخشى على سلامتك أو سلامة ابنتك؟. توقفت لهنيهة. ثم أجابت قائلة "تعرف، العيش في هذا البلد يثير الخوف، وخصوصا من يمتلكون رؤى معارضة. نعم أنا خائفة. أنا...".

Орусиянын президенти 18 жыл бийликте болсо да, анын ыйлаган учуру абдан сейрек көрүнүш экени бышык. Президент Путин башкарып турганда каргашалуу окуялар көп болду, бирок ал эл алдында бир эле жолу ыйлаганы белгилүү. Бул окуя 2000-жылы 24-февралда Анатолий Собчак жерге берилип жатканда болду. Собчак - Горбачев жана Ельциндей эле Советтер Союзунун урап түшкөнүнө салым кошкон. Реформатор деп саналган Собчак катардагы КГБ офицерине саясий кызмат берген адам катары таанымал. Собчак бул кадамга эмнеге барганы белгисиз бойдон калды. Бирок адистердин айтымында, совет доорунда атайын кызматта иштеген офицерлер бүгүнкү күнү Орусияны башкарып келет. Алардын таасиринен улам бул мамлекетти демократия деп атабай деле койсо болот дегендер дагы бар. Мэр Анатолий Собчак Санкт-Петербург шаарында "Австрия" аянтын ачып жатат, 1992-жыл сентябрь айы. Собчактын оң тарабында Владимир Путин турат. Президенттик шайлоого сегиз адам катышып жатат. Бирок Путин "негизги талапкер" экени түшүнүктүү. Президенттикке талапкерлердин бири шайлоону "жасалма" деп атады. Орусиянын демократиясы "казино сыяктуу эле, качан болсо казино утат. Бизде дайыма Путин жеңишке жетет", -дейт ал. Кызыгы, президенттикке талапкердин бири Ксения Собчак - Путиндин устаты жана досу Анатолий Собчактын кызы. 36 жаштагы Ксения Собчак мурда телекөрсөтүүлөрдү алып баруучу болчу. Кийин оппозициялык журналистке айланды. "Чыныгы оппозиция" деп саналган Алексей Навальныйдын тарапкерлери Собчакты Кремль же Путиндин өзү мурдагы досунун кызын даярдады деген пикирде. Навальный болсо шайлоого катышууга уруксат ала алган жок. Чынында, бийлик уруксат бербесе Собчак шайлоого катыша алмак эмес. Орусиянын демократиясынын өзгөчөлүгү ошондо. Арийне, Кремлдеги боз костюм кийген адистер Собчакка шайлоого катышууга уруксат берген чечимине өкүнүп жатат окшойт. Ксения Собчак ТВ программаларды кыдырып, Путиндин айланасындагы коррупцияга баткан атка минерлерди бирден атап жатат. Андан тышкары Собчак Орусиянын Крымды басып алганы мыйзамсыз болгонун улам кайталап, бул идеяны коомчулукка таратууда. Собчактын өзү жеңишке жетүү үчүн эмес, көз карашты өзгөртүү үчүн президенттик шайлоого катышып жатканын белгилеп келет. Анда эмне болуп кетти? Ксения Собчактын атасы Анатолий Собчак тууралуу сөз кылалы. Ал Санкт-Петербург шаарынын мэри болгон. Путин анын орун басары эле. Экөө бири-бирине абдан жакын болчу. Собчак коррупция боюнча айыпталганда, Путин аны чартер учагы менен өлкөдөн чыгарып кеткен. Бул окуялар 1990-жылдары болгон. Ал күндөрү Орусияда тополоң болуп жаткан. Президент Борис Ельцин бир нече жолу маанилүү жыйындарга мас абалында келип, уят болгон. Үгүт иштери учурундагы Сочбактын чакырыгы - "Собчак үчүн, чындык үчүн, эркиндик үчүн" Кремлдеги адамдардын максаты - боз костюм кийген дагы бир адамды бийликке алып келип, Ельцинден кийин жаңы доорду баштоо эле. Алар Путинди даярдай баштаган. Владимир Путин биринчи жолу президенттик шайлоого талапкер катары даярданып жатканда, анын жакын досу жана устаты Анатолий Собчак 62 жашында Калининградда көз жумат. Тергөө иштеринен кийин Анатолий Собчактын жүрөгү кармап каза тапты деген тыянак чыгарылган. Бирок инфаркт болгонуна эч далил табылган эмес. Ал себептен Собчактын жубайы тергөөгө ишенбей, күйөөсү өлтүрүлгөн деген пикирин айткан. Ал өз алдынча аутопсия жүргүзгөн. Ксения Собчак, Владимир Путин жана Людмила Нарусова Анатолий Собчакты эскерүү иш чарасында, 2001-жыл февраль айы. Собчактын жубай Людмила Нарусова менен дагы жолуктум. Андан күйөөңүздү өлтүрүп кетиштиби деген суроо жолдосом, ал жооп кайтараардан мурун көп ойлонду. Пауза учурунда Нарусова айым он жолу "ооба" деп жооп бере алмак, бирок ал "билбейм" деп айтты. Собчактын өлүмүнө Путиндин дагы тиешеси бар деген сөздөр дагы айтылган. Бирок Нарусова айым бул маалыматты четке какты. Анатолий Собчакты жерге берип жатканда тартылган видеолордо Путин кайгырып жатканы көрүнөт. Ал Людмила Нарусовага көңүл айтып, өз эмоцияларын кармай албай жатканы байкалат. Путиндин актёрлук чеберчилиги жок жана ал эл алдында эмоциясын көп билдирбейт. Владимир Путин жана Людмила Нарусова Анатолий Собчактын күмбөзүнө барган учуру, 2007-жыл. "Путин бийликке алып келген адамдар болгон", -деди Нарусова. Чынында Путин бийликке келгенде Кремлдеги бир нече топту ала келген. Азыр деле абал өзгөргөн жок деп айтсак болот. Анда Собчактын таасиринен кооптонуп, КГБ аны өлтүрүп кетти беле? Балким... Нарусовадан аутопсиянын тыянагы тууралуу дагы сурадым. Ал анын жыйынтыгын коомчулукка жарыялаган эмес. Мен андан маалыматты эмнеге жашыруун кармап жүрөсүз деп сурадым. Нарусова айым аутопсия тууралуу сүйлөшкүм келген жок деп жооп берди. Бирок мен "сизде кандайдыр бир компромат бар окшойт" деп сөзүмдү уланта бердим. Нарусова "ооба, ошондой деп айтсаңыз болот" деп жооп берди. "Коркуп жатасызбы? Өзүңүздүн өмүрүңүзгөбү же кызыңыздынбы?" деп сурадым. Ал жооп кайтарардан мурун көп ойлонду. "Билесизби, бул мамлекетте жашоо абдан коркунучтуу. Өзгөчө оппозициячыл ойдо болсоңуз. Ооба, мен корком...", -деди Нарусова.


واحتل فيرجيل فان دايك، نجم دفاع فريق ليفربول الإنجليزي، المرتبة الثانية في المسابقة العالمية، وجاء البرتغالي كريستيانو رونالدو، الذي فاز بالكرة الذهبية 5 مرات، في المرتبة الثالثة. وجاء المصري محمد صلاح، نجم ليفربول، في المركز الخامس، كما جاء الجزائري رياض محرز، لاعب مانشستر سيتي، في المركز العاشر. وقال ميسي: "اليوم هو فوزي السادس بالكرة الذهبية، إنها لحظة فريدة أعيشها مع أسرتي وأطفالي". وحصل اللاعب الأرجنتيني، البالغ عمره 32 عاما، على الجائزة في أعوام 2009 و2010 و2011 و2012 و2015 . مواضيع قد تهمك نهاية ونال ميسي لقب الدوري الإسباني مع برشلونة الموسم الماضي. وقاد منتخب الأرجنتين للمركز الثالث في كأس كوبا أمريكا في يوليو/ تموز الماضي. وتحسم نتيجة مسابقة الكرة الذهبية بأصوات الصحفيين حول العالم. وحصل البرازيلي أليسون بيكر، حارس مرمى ليفربول، على جائزة ياشين لأفضل حارس مرمى متقدما على الألماني مارك أندريه تير شتيغن، حارس مرمى برشلونة، والبرازيلي إديرسون، حارس مرمى مانشستر سيتي. وفاز الهولندي ماتيس دي ليخت، لاعب يوفنتوس الإيطالي، بجائزة "كوبا"، وهي جائزة تمنح لأفضل لاعب تحت 21 سنة. وانضم دي ليخت، 20 سنة، إلى يوفنتوس بعد أن ساعد ناديه السابق أياكس أمستردام الهولندي على الوصول إلى الدور نصف النهائي لدوري أبطال أوروبا. رقم قياسي هذه هي المرة الأولى التي يحصل فيها ميسي على الجائزة منذ 2015. وتُوج بالجائزة بعد أن أحرز 54 هدفا بقميص ناديه وقميص منتخب الأرجنتين في موسم 2018/19 الذي فاز فيه برشلونة بلقب الدوري الإسباني. وأعرب ميسي عن أمله في أن يستمر في اللعب لوقت طويل، مرجحا أنه حتى لو جاء وقت الاعتزال، سوف يكون من الصعب عليه أن يتوقف عن اللعب. وبعد إعلان النتيجة، قال ميسي "كما قالت زوجتي، لا يجب أن تتوقف أبدا عن الحلم، بل عليك أن تعمل دائما من أجل تحسين مستواك ومواصلة الاستمتاع". واعتبر اللاعب، الذي يوصف بالأسطورة، نفسه "محظوظا للغاية، ومباركا". وقال: "لا تزال هناك سنوات جميلة أمامي، لكن الوقت يمر بسرعة لذا علي أن استمتع بكرة القدم وبأسرتي". وشارك ميسي في 700 مباراة مع برشلونة سجل خلالها 614 هدفا. وحصل مع فريقه الإسباني على 34 لقبا وبطولة من بينها بينها عشرة ألقاب للدوري الإسباني ولقب دوري أبطال أوروبا أربع مرات، علاوة على ألقاب وجوائز أخرى.

Муну менен аргентиналык футболчу рекорд жасады. Футболдун тарыхында буга чейин бул сыйлыкты беш жолу эч ким уткан эмес. "Реалдын" оюнчусу португалиялык Криштиану Роналду төрт ирет ушул сыйлыкты багындырган. "Алтын бутсы" сыйлыгы Европанын улуттук чемпионаттары жыйынтыкталгандан кийин берилет. Бул сезондо Месси 34 гол киргизип, англиялык "Ливерпулдун" оюнчсу Мохаммед Салахтан эки гана голго озуп кетти. . 30 жаштагы Лионель Месси өзүнүн профессионалдык карьерасында испандык "Барселона" клубунда ойноп келе жатат. Месси дүйнөдөгү эң көп наамдарды уткан футболчулардын бири. Ал ФИФАнын жыл сайын берилген "Алтын топ" сыйлыгын беш жолу алган. "Алай" менен "Алганын" беттешинин соңу мушташка айландыбы? Маалымат каражаттары жекшембиде өткөн футбол боюнча Кыргызстандын Топ Лигасындагы "Алга менен "Алай" командасынын беттешинин соңу мушташка айланып, ага күйөрмандар дагы аралашканы тууралуу жазып чыгышты. 9-турдун беттешинде "Алга" менен "Алай" 1:1 эсебинде тең чыкканы кабарланган эле. "Алайдын" бир оюнчусу орой ойногону үчүн эки ирет сары айып кагазын алып, оюндан чыгарылган. Жергиликтүү басылмалар беттеш бүткөндөн кийин эле дароо кайым айтышуу башталып, мушташка айланганын жазууда. Беттеш учурунда дагы эреже бузуулар көп орун алган. Беттештен кийинки калайман мушташ милиция кызматкерлеринин күчү менен токтотулган деп кабарланды. Кыргызстандын футбол бирикмеси, "массалык мушташ", "футболчулар сабалды" деп маалымат каражаттары бир аз көбүртүп жиберишкенин айтты. Футбол бирикмесинин дисциплинардык комитетинде бул иш каралып, андан кийин расмий билдирүү жасалат деди бирикменин өкүлү. Топ Лигада 8 команда ойнойт. Мындан үч күн мурун эле Кыргызстандын футбол бирикмеси "Алай" командасы оюнчунун жасалма документтерин көрсөткөн деп, алдыдагы бир нече оюндарын техникалык жеңилүү катары саноо боюнча чечим кабыл алган эле. "Алай" Кыргызстандын Топ Лигасындагы эң күчтүү командалардын бири. Бир нече жолу өлкөнүн чемпионатын жана Кубогун уткан. Эл аралык беттештерге дагы катышып жүрөт.(AbA)