تدخل حلف شمال الأطلسي في عدد من الصراعات، ولعب دورا في الاطاحة بالزعيم الليبي العقيد معمر القذافي درج الحلف على القول إن هدفه الأساسي يتلخص في "الحفاظ على حريات والارث المشترك وحضارات" الدول الأعضاء فيه عن طريق تعزيز "استقرار وسلامة منطقة شمال المحيط الاطلسي." وبموجب ميثاق الحلف، تتفق الدول الاعضاء على أن أي هجوم على أي منها يعد هجوما على الجميع وانها ستقف معا لنجدة أي بلد عضو يتعرض لعدوان خارجي. كان حلف الأطلسي يتألف عند تأسيسه من 12 دولة، وانضمت تركيا واليونان اليه في عام 1952 تبعتهما المانيا الغربية (جمهورية المانيا الاتحادية) في عام 1955. ولكن الولايات المتحدة كانت دائما هي القوة المهيمنة عسكريا على الحلف. وفي عام 1955، أسس الاتحاد السوفييتي حلفا موازيا اطلق عليه اسم حلف وارسو، ولكن هذا الحلف لم يعد موجودا بعد تفكك الاتحاد السوفييتي في عام 1991. واصبحت اثر ذلك جمهورية التشيك والمجر وبولندا اولى الدول الاعضاء في حلف وارسو السابق التي تنضم الى حلف شمال الاطلسي في عام 1999. وجاءت الخطوة التاريخية التالية في عام 2004، عندما انضمت الجمهوريات السوفيتية السابقة ليتوانيا واستونيا ولاتفيا الى الحلف اضافة الى سلوفينيا وسلوفاكيا وبلغاريا ورومانيا. كما انضمت كل من البوسنة والجبل الأسود وصربيا الى برنامج "الشراكة من أجل السلام" الذي يديره الحلف، وهي الخطوة الاولى باتجاه العضوية الكاملة. وفي قمة عقدت في العاصمة الرومانية بوخارست في نيسان / ابريل 2008، دعت الدول الاعضاء في الحلف البانيا وكرواتيا للانضمام اليه حسب الجدول الموضوع لهما. تطور الحلف أسس حلف شمال الأطلسي في فترة سادها الخوف والقلق في الدول الغربية من امكانية "تمدد" الكتلة السوفيتية في اوروبا. ولذا، فقد الحلف مبرر وجوده الاساسي عندما انهار الاتحاد السوفييتي وحلف وارشو في عام 1991. منذ ذلك الحين والحلف يستغل دوره الدفاعي لتبرير سياسة استباقية للتصدي للاحداث التي تقع خارج منطقة نفوذه التقليدية، بحجة ان أي حالة فوضى تقع في اوروبا قد تشكل تهديدا للدول المنضوية تحت لوائه. وفي هذا السياق، شكل الحلف في اواخر عام 1995 أول قوة دولية - بموجب تخويل من الأمم المتحدة - لتنفيذ بعض الجوانب العسكرية لاتفاق السلام في البوسنة الذي تم التوصل اليه في دايتون بولاية اوهايو الامريكية. وفي عام 1999، شن الحلف حملة قصف جوي استمرت 11 اسبوعا على يوغسلافيا كان الغرض منها طرد القوات الصربية من كوسوفو. كانت تلك الحملة الأكبر من نوعها التي يشنها الحلف، واول مرة يستخدم فيها الحلف القوة المسلحة ضد دولة مستقلة ذات سيادة دون تخويل من الأمم المتحدة. وما زالت قوة الحلف لحفظ السلام عاملة في كوسوفو، رغم تخفيض حجمها من 16 الف عسكري الى 6 آلاف في عام 2012. وفي عام 2003، نقل الحلف وللمرة الاولى في تاريخه، نشاطاته الى خارج القارة الأوروبية عندما تولى القيادة الاستراتيجية لقوة حفظ السلام ذات التخويل الأممي في العاصمة الأفغانية كابول وحولها. علاقات متغيرة عقب انهيار الاتحاد السوفييتي في عام 1991، أقدم الحلف على اتخاذ سلسلة من الخطوات الهادفة الى بناء علاقات جديدة مع دول حلف وارشو السابقة، وعلى الأخص مع روسيا التي كانت تشعر بالريبة ازاء خطط الاطلسي للتمدد نحو الشرق. وفي عام 1994 عرض الحلف على الدول الاعضاء في حلف وارشو السابق الدخول في شراكات محدودة ضمن برنامج اطلق عليه اسم "المشاركة من أجل السلام"، يتيح لهذه الدول المشاركة في تمارين عسكرية وعمليات حفظ سلام وتداول المعلومات. ولكن هذا البرنامج أكد مخاوف روسيا بأن حلف الاطلسي يمثل تهديدا متزايدا لأمنها. أسس المجلس الروسي الاطلسي المشترك الدائم في أيار / مايو 1997 بهدف منح روسيا دورا استشاريا عند مناقشة الأمور ذات الاهتمام المشترك. ولكن موسكو شعرت بأن صوتها لا أثر له في هذا المجلس. وتزايدت المخاوف الروسية في عام 1999، عندما اصبحت جمهورية التشيك وبولندا والمجر اول دول المعسكر السوفييتي السابق التي تنضم الى الحلف، مما دفع حدود الحلف الى الشرق بمسافة 400 كيلومتر. عواقب هجمات سبتمبر 2001 اتفق على تأسيس مجلس روسي اطلسي في قمة عقدت في عام 2002 مثلت الهجمات التي تعرضت لها اهداف في الولايات المتحدة في الـ 11 من ايلول / سبتمبر 2001 لحظة محورية بالنسبة لحلف الاطلسي. لم تشرك الولايات المتحدة الحلف في الحملات العسكرية التي تلت الهجمات، رغم تفعيل الأمين العام للحلف جورج روبرتسون بسرعة المادة الخامسة من ميثاق الحلف والتي تنص على ان أي هجوم على دولة عضو تعد هجوما على جميع الدول الاعضاء في الحلف. أدى رد الفعل الروسي الداعم للولايات المتحدة عقب تلك الهجمات الى تحسن العلاقات بين الغرب وموسكو. فقد اتفق الطرفان على تشكيل مجلس روسي اطلسي في عام 2002 منح روسيا دورا مساويا للدور الاطلسي في صياغة سياسات محاربة الارهاب والتهديدات الأمنية الاخرى. ولكن العلاقات بين الحلف وروسيا لم تتحسن فعليا رغم تلك الخطوات، فلم تكن روسيا راضية عن توسع الحلف في اوائل عام 2004 الذي وضعه (الحلف) على الحدود الروسية مباشرة. كما ساءت العلاقات بين الجانبين بشكل كبير عقب الحرب التي خاضتها روسيا مع جورجيا في آب / اغسطس 2008. أعلن الحلف آنذاك ان التعاون مع موسكو سيعلق حتى تسحب روسيا قواتها من الاراضي الجورجية. تحسنت العلاقات بين روسيا والحلف بعد تسلم باراك اوباما مقاليد الحكم في الولايات المتحدة في كانون الثاني / يناير 2009، واعلان الحلف في آذار مارس من ذلك العام عزمه على استئناف الاتصالات رفيعة المستوى مع موسكو. ولكن العلاقات ساءت مرة أخرى بعد قيام روسيا بضم شبه جزيرة القرم الأوكرانية (التي كان الاتحاد السوفييتي "اهداها" لاوكرانيا في عام 1954) واتهامها بمساندة الانفصاليين في شرقي أوكرانيا. كان من شأن هذه التطورات منح الحلف - الذي كان يصفه البعض بأنه من مخلفات الحرب الباردة - أهمية كاد يفقدها. وقال الأمين العام للحلف ينز ستولتنبرغ آنذاك إن الازمة الأوكرانية "تذكرنا بأهمية حلف الاطلسي. ان مبدأ الدفاع الجماعي زاد أهمية نظرا للسعي الروسي لاستخدام القوة لتغيير الحدود في القارة الأوروبية." قضايا وتحديات أدت الخلافات التي نشبت بين المانيا وفرنسا والولايات المتحدة حول غزو العراق في عام 2003 الى اندلاع واحدة من أخطر الأزمات في تاريخ الحلف. ورغم ان الحلف لم يشارك بصفته الرسمية في غزو العراق، شاركت فيه معظم الدول الاعضاء فيه. كما قام الحلف بعد ذلك بتدريب قوات الأمن العراقية الجديدة. منذ ذلك الحين، بلور الحلف دورا جديدا لنفسه، فقد تولى قيادة قوة حفظ السلام الدولية في افغانستان في عام 2003 كجزء من الوعي المتنامي بالتهديد الذي يشكله الارهاب، كما شكّل قوة للتدخل السريع قوامها 9 آلاف عسكري يمكن ارسالها بسرعة الى اماكن الصراعات حول العالم. ولكن تردد الكثير من الدول الاعضاء في الحلف في توفير التعزيزات للقوات العاملة في افغانستان اثار الكثير من التساؤلات حول قدرة الحلف على مواصلة عمليات كبيرة الحجم على هذه الشاكلة. وفي قمة مهمة عقدت في العاصمة البرتغالية لشبونة في تشرين الثاني / نوفمبر 2010، اعتمد الحلف "نمطا استراتيجيا" جديدا تعهد بموجبه بخفض الانفاق بالتوازي مع منح اولوية للتصدي للتهديدات الجديدة مثل الهجمات على الشبكات الالكترونية. كما اتفقت الدول الاعضاء في الحلف على نشر منظومة دفاعية ضد الصواريخ تغطي كل اراضي دوله الاوروبية الاعضاء مما يعد تكميلا للخطط الامريكية الخاصة بتشكيل درع صاروخية. كما اتفقت الدول الاعضاء على المضي قدما في تسليم القوات الافغانية السيطرة على الامن الداخلي في تلك البلاد على ان تتم هذه العملية بنهاية عام 2014. سبب تدخل الحلف في الحرب الاهلية الليبية العديد من المشاكل وكانت مسألة فرض منطقة حظر للطيران في الاجواء الليبية في آذار / مارس 2011 قد خلقت مشكلة بالنسبة للحلف. إذ بينما كانت دول كالولايات المتحدة وبريطانيا متحمسة لمنح الاطلسي دورا كبيرا في قيادة عملية فرض منطقة حظر الطيران، عبرت بعض الدول العربية عن عدم ارتياحها من قيادة الحلف للعملية. ولكن، وبعد فترة اتسمت بالخلاف والغموض، وافق الحلف على تولي مسؤولية فرض منطقة حظر الطيران التي اثبتت اهميتها في دحر قوات العقيد معمر القذافي في تشرين الأول / اكتوبر من عام 2011.

НАТО уюму быйыл жетимиш жылдыгын белгилеп жатат НАТОго жетимиш жыл толуп жатканда дүйнөдөгү коопсуздук боюнча түшүнүк радикалдуу түрдө өзгөрдү. Уюмдун мүчөлөрү дагы өз ара келишпестиктерге дуушар болуп, бири-бири менен кайым айтышууда. 29 мамлекет мүчө болгон уюмду дүйнөдөгү эң ийгиликтүү аскердик альянс деп аташканы менен, анын келечеги бүдөмүк абалда турат. НАТО кантип түзүлгөн? НАТО 1949-жылы негизделген Түндүк атлантикалык конвенция уюмун Европанын он мамлекети жана АКШ менен Канада негиздеген. Бул мамлекеттер Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Советтер Союзунан кооптонуп, СССРдин аскердик кубатына туруштук берүү максатында биригишкен. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин СССР Европанын чыгышында миңдеген аскерин жайгаштырып, Европада өзүнө ыңгайлуу лидерлерди дайындаган эле. Чыгыш Германия менен Батыш Германия бөлүнүп, Советтер Союзу Берлиндин батыш тарабын блокадага алганда, АКШ, Британия жана Франция сыяктуу мамлекеттер Берлинге учак менен азык-түлүк жеткирүүгө аргасыз болгон. Ошондон улам АКШ жана 11 башка мамлекет (Улуу Британия, Франция, Италия, Канада, Норвегия, Бельгия, Дания, Нидерланддар, Португалия, Исландия жана Люксембург) аскердик альянс түзүүгө шашты. 1952-жылы уюм кеңейип, Греция менен Түркияны кошкон. 1955-жылы НАТОго Батыш Германия кошулган. 1999-жылдан тарта НАТОго Европанын чыгышындагы мамлекеттер бирикти. 2017-жылы июнь айында Монтенегро кошулганда, НАТО 29 мамлекеттен турган альянс болуп калды. Азыркы доордо НАТОнун кандай максаты бар? Кансыз согуш доорунда НАТОнун негизги максаты СССРге каршы коопсуздукту сактоо эле НАТО негизги максаты катары "эркиндикти, орток мурасты жана маданиятты коргоо" деп жазат жана мүчө мамлекеттер "Түндүк Атлантика аймагындагы туруктуулукка" өбөлгө болот деп айтылат. НАТОго мүчө болгон мамлекетке каршы аскердик кол салуу болсо, бул альянстын баарына агрессия катары саналып, мүчө мамлекеттер жааматтык коргонууга өтөт. Башкача айтканда, Европанын коопсуздугу "Түндүк Америкадагы мамлекеттердин коопсуздугуна ажырагыс байланышта" экени айтылат. Жаңы түзүлгөндө уюмга мүчө болгон өлкөлөрдүн коопсуздугуна Советтер Союзу менен коммунизм идеологиясы коркунуч жараткан. Бүгүнкү күнү НАТОнун чек арасы бир миң чакырымга Москва тарапты көздөй жылды. 1989-жылы СССР ыдырап, мурда душман катары саналган Европанын чыгышындагы мамлекеттер альянска кошулду. СССР ыдырагандан кийин НАТОнун эмне кереги бар? Ооганстанда НАТО башкарган 17 миң аскер жайгашып турат Кансыз согуш доору аяктап, Советтер Союзу ыдырап кетсе деле Батыш мамлекеттери Москвадан кооптонууда. "Коммунизм жоголуп кетсе эле маселенин бары чечилип калат дегенге эч ким ишенген эмес",-деп айткан эле 2003-жылдагы кайрылуусунда НАТО уюмунун өкүлү Жэйми Шеа. Орусиянын армиясы дагы деле кубаттуу болуп турган 1990-жылдары Югославиянын ыдыраганы Европага кайрадан согуш алып келди. Бул окуялардан кийин НАТО саясатын өзгөртүп, конфликтке кийлигише баштады. Уюм Босния менен Косоводо серб күчтөрүнө каршы аба соккуларын жасап, аймакка тынчтык күчтөрүн жөнөткөн. 2001-жылы НАТО биринчи жолу Европадан алыс аймакта аскердик операция жүргүздү. Бириккен Улуттар Уюму уруксат бергенден кийин, НАТО Ооганстанда жайгашкан альянстын аскерлерин башкарды. Азыр 17 миң аскер дагы деле Ооганстанда. НАТО ооган армиясын машыктырып, кеңеш берип келүүдө. Ич ара араздашуу эмнеден чыкты? АКШнын президенти Трамп дагы НАТО уюмун сынга алды АКШнын президент Дональд Трамп өзү баш болуп НАТО уюмун сындап келет. 2016-жылы президентикке талапкер кезинде Трамп альянсты "эскирди" деп атап, уюм "ыдырап кетсе" деле "эчтеке болбойт" деп айткан. Президент Трамп бир нече жолу альянстан чыгып кетүү же милдеттенмелерин аткарбай коюу жөнүндө сөз кылган. Ошондой эле Трамп НАТОго мүчө болгон башка мамлекеттерге салыштырганда АКШ альянска өтө эле көп каражат бөлгөнүн айтууда. Чынында АКШ НАТО бюджетинин 70 пайызын көтөрөт (2018-жылкы статистика). 2014-жылы уюмга мүчө мамлекеттер коргонуу бюджетин 2024-жылга чейин ИДӨнүн эки пайызына чейин көтөрүүгө макул болгон. Бирок азырынча бул талапты аткарган мамлекеттер аз. Батыштын баш оорусу болгон Түркия Түркиянын Сириядагы аскердик операциясы НАТОго мүчө мамлекеттер арасында чыңалуу жаратты 1952-жылы НАТОго кошулган Түркия октябрь айында Сириянын түндүгүндө күрд кошуундарына каршы аскердик операциясын жүргүздү. Европа Биримдиги каршылык билдирип, Түркияга курал-жарак сатуусун токтотту. Алардын катарында Франция, Испания жана Британия бар, алар Анкарага эң көп курал саткан мамлекеттер эле. Түркия Москвага жакындап, Анкара Орусиядан ракеталардан коргонуу системасын сатып алды. Буга Вашингтон кескин каршы чыкты. АКШ 2013-жылдан бери өзүнүн ракетага каршы системасын Түркияга сунуштап келет. Бирок Анкара системадан тышкары технологиянын өзүн дагы сатып алууну көздөгөн, бирок Вашингтон келишимден баш тартып койду. Эгерде АКШ технологияны кошо сатса, Түркия системаны өлкөнүн ичинде өзү чыгара баштамак. АКШ ошентип Орусия технологияны уурдап алат деп кооптонуп, F-35 аскердик учактарын Түркияга сатуудан баш тартты. Ага карабастан НАТОнун Түркияда бир нече аскердик базасы жайгашкан. Алардын ичинде АКШнын өзөктүк дүрмөтү бар ракеталары дагы Түркияда жайгашкан. Франция НАТО келечегине ишенбейт Франциянын президенти Макрон менен Германиянын канцлери Меркел НАТО боюнча пикири келишпей келет Франциянын президенти Макрон абройлуу Economist журналына маек куруп, НАТОну "мээси иштебей калган" уюм деп атады. Ошондой эле Макрон АКШнын өзү уюмдагы милдеттенмелерин аткарбай жатат деген пикирде. Буга Кошмо Штаттарынын НАТОго билдирбей туруп, Сириядан аскерлерин чыгарып кеткени себеп, дейт Макрон. Франциянын лидери НАТО уюмуна мүчө мамлекеттер "жааматтык коргонууга барышына" ишенбей турганын билдирген. "Европа аскердик стратегиясын өз алдынча жүргүзүп, аскердик мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтиши керек",-деп айткан Макрон. Франциянын лидери көптөн бери Европа Биримдигин аскердик саясатын өз алдынча жүргүзүүгө үндөп келет. Франция президентинин маеги бүтүндөй Европа регионунда чуу жаратты. "Улам-улам сиз талкалаган чыныларды чаптап жатып тажадым. Жөн коёюн десем, биз чай иче албай калабыз",-деп Германия канцлери Меркелдин Макронго айткан сөзүн The New York Times гезити жазып чыкты. НАТОнун келечеги кандай болот? НАТО уюму президент Путиндин саясатынан кооптонот НАТОнун келечеги Орусиянын геосаясатынан көз каранды. "Орусия тараптан агрессия болсо, НАТО өз миссиясын уланта берет. Балким, уюм дагы жетимиш жылга актуалдуулугун жоготпойт",-деп айткан НАТОнун баш катчысынын мурдагы орун басары Александр Вершбоу. Андан тышкары президент Трамптын сын-пикирине карабастан АКШ Конгресси январь айында өлкөнүн НАТОдон чыгып кетүүсүн токтоткон мыйзамды кабыл алды. Мыйзамга демократтар менен бирге республикачылдар дагы колдоп добуш беришти. Ошол эле учурда Орусия НАТОну агрессор деп атап келет. Президент Путин СССР ыдыраганына карабастан альянс чек арасын Орусияга жакындатып, ракета системаларын Европанын чыгышына жайгаштыруу аракетин көрүп жатканын айткан эле.


الآلاف احتجوا أمام قسم شرطة حيدر آباد بعد مقتل الطبيبة البيطرية، واتهموا الشرطة بالتقاعس وكان الرجال محتجزين لدى الشرطة، التي اصطحبتهم إلى موقع الجريمة في الساعات الأولى من يوم الجمعة. وذكرت الشرطة لبي بي سي أن أفرادها أطلقوا الرصاص على المتهمين أثناء محاولاتهم سرقة سلاح الضباط والهرب. وعُثر على بقايا جثة الفتاة المغتصبة، وهي طبيبة بيطرية، يوم الخميس الماضي، الأمر الذي أجج الغضب والاحتجاجات ضد "تقاعس الشرطة". وبعد مقتل المتهمين الأربعة، قالت والدة الطبيبة لبي بي سي إن "العدالة قد تحققت". مواضيع قد تهمك نهاية كما احتفل الجيران بإطلاق الألعاب النارية، وخرج الآلاف إلى الشوارع احتفاءً بتصرف الشرطة. ماذا حدث يوم الجمعة؟ قال مسؤول عن شرطة حيدر آباد لبي بي سي إن الشرطة اقتادت المتهمين إلى موقع الجريمة لإعادة تمثيلها. وأطلق أفراد الشرطة عليهم الرصاص عندما حاولوا سحب الأسلحة منهم والهرب. وأصيب اثنان من أفراد الشرطة في هذه المحاولة. وتعرضت الشرطة للكثير من الانتقادات إثر اغتصاب ومقتل الطبيبة البيطرية الشابة، إذ اتهمت أسرة الضحية السلطات بالتقاعس. والدة الضحية قالت إن العدالة تحققت رد فعل أسرة الضحية زارت مراسلة بي بي سي، ديبثي باثيني، أسرة الضحية في منزلها. ورأت الجيران يحتفلون بخبر مقتل المتهمين عن طريق إطلاق الألعاب النارية وتوزيع الحلوى. وقالت والدة الضحية: "لا أعرف كيف أعبر بالكلمات عن سعادتي. أشعر بالسعادة والحزن في نفس الوقت لأن ابنتي لن تعود أبدا". وأضافت: "روح ابنتي في سكينة الآن، العدالة تحققت، لم أظن أبدا أن العدالة ستتحقق، ويجب ألاّ تمر أي فتاة بما حدث لابنتي". وأوضحت أنها تريد أن تصبح القوانين ضد الاعتداء الجنسي والاغتصاب "أكثر صرامة"، قائلة: "يجب أن يخاف الرجال من مجرد التحديق بامرأة خشية تعرضهم للعقاب". وقالت شقيقة الضحية إن تصرف الشرطة "لم يكن متوقعا على الإطلاق". وأضافت: "كنت أتوقع حدوث محاكمة، وأن تتحقق العدالة في ساحة القضاء. ما حدث لن يعيد شقيقتي للحياة، لكنه سبب للراحة. وبعد تصرف الشرطة هذا، سيفكر الناس مرتين قبل الإقدام على مثل هذه الجريمة". الناس نثروا أوراق الورود على المكان الذي عُثر فيه على بقايا الضحية "تحقيق العدالة" احتفى مستخدمو مواقع التواصل الاجتماعي في الهند بنبأ مقتل المتهمين الأربعة. واعتبر الكثيرون على موقعي فيسبوك وتويتر أن تصرف الشرطة "حقق العدالة". ومن بين المحتفين كانت والدة طالبة ماتت بعد تعرضها لاغتصاب جماعي في العاصمة نيو دلهي عام 2012. وقالت الأم لإحدى وسائل الإعلام المحلية إنها "شديدة السعادة بهذا العقاب. الشرطة قامت بعمل رائع". وزار مراسل بي بي سي ساتيش بالا موقع الجريمة، وقال إن حوالي ألفي شخص تجمعوا، ما سبب زحاماً مرورياً شديدا. واصطفت السيارات على الطريق السريع، وأطلق المحتشدون هتافات في مدح الشرطة. وأغرقوهم بنثر أوراق الورود ووزعوا الحلوى. لكن قلة من الناس شككوا في رواية الشرطة عما حدث مع المتهمين الأربعة. الآلاف تجمعوا في موقع الحادث وأشادوا بالشرطة وقال براكاش سينغ، وهو شرطي متقاعد وأحد العاملين على إصلاح جهاز الشرطة، إن قتل المتهمين الأربعة "كان يمكن تجنبه". وأضاف في حواره مع بي بي سي: "يجب اتخاذ تدابير احترازية أثناء نقل المتهمين للمحكمة أو إلى موقع الجريمة. يجب تأمينهم، وتقييد أيديهم، وتفتيشهم جيدا قبل خروجهم. فأي شيء قد يحدث إذا لم تكن الشرطة حريصة بشكلٍ كافٍ". لكن سينغ قال إنه من السابق لأوانه "الجزم بما إذا كانت الواقعة قتلاً متعمّدا". وبعد أيام من وقوع جريمة القتل والاغتصاب، احتج الآلاف أمام مركز الشرطة في حيدر آباد، وطالبوا بإعدام المتهمين. وقالت جايا باشاشان، الممثلة السابقة وعضو الغرفة العليا في البرلمان الهندي مطلعَ الأسبوع إن المتهمين يجب أن "يقتلوا من دون محاكمة". وجاءت تعليقاتها أثناء مناقشة في البرلمان، إذ قالت: "أعلم أن هذا التصرف قد يبدو قاسيا. لكن أمثال هؤلاء يجب أن يقتلوا علنا بلا محاكمة". وأدان الكثير من النواب، من التيارات السياسية المختلفة، حادث الاغتصاب الجماعي والقتل. كما خرجت مظاهرات تأبين للضحية التي يحظر القانون الهندي ذكر اسمها.

Өткөн аптада Хайдарабадда ветеринар болуп иштеген 27 жаштагы кыз топтошкон адамдар тарабынан зордукталып, өлтүрүлгөнү белгилүү болгон. Бул окуя өлкөдө кыжырдануу жаратып, кишилер акыйкат жаза талап кылып жүрүшкө чыккан. Мындай мүнөздөгү каршылык жүрүштөрү бир нече аймакта өттү. Митингчилер шектүүлөрдү өлүм жазасына тартууну талап кылышкан. Амритсар шаарындагы нааразылык жүрүшү, 1-декабрда тартылган сүрөт Шектүү катары төрт киши кармалып, аларга жума күнү айыбы угузулган. Аларды кылмыш болгон жерге тергөө экспериментин жүргүзүү үчүн алып келишкен. Шектүүлөр полиция куралын тартып алып, качып кетүүгө аракет кылганда атып өлтүрүлдү деп айтты. Кылмыш тууралуу эмне белгилүү? 27-ноябрда болжолу саат 18:00 чамасында ал кыз үйүнөн скутер менен дарыгерге көрүнүү үчүн чыгып кеткен. Көп өтпөй эжесине телефон чалып, кимдир бирөөлөр скутеринин дөңгөлөгүнүн желин чыгарып салганын айткан экен. Аны желдөөгө оор жүк тарткан унаанын айдоочусу жардам бергинин дагы кабарлаган. Кылмыш болгон жерге миңдеген кишилер жыйылып келип, каршылык акциясын өткөргөн Ошол бойдон дайыны билинбей, телефону иштеген эмес. Эртеси күнү анын сөөгүн көпүрө алдынан табышты. Полиция маалыматына караганда, кызды бир топ эркек зордуктап, өлтүрүп кеткен. Алгач кыздын скутеринин дөңгөлөгүн жарып салышып, калп эле жардам көрсөтүүнү сунушташкан болушу мүмкүн деди полиция. Бул кылмышка шектүү катары төрт киши кармалды. Индия мыйзамдары боюнча зомбулукка кабылып өлгөн кишинин ысымы ачык айтылбайт. Бирок өткөн апта соңунда коомдук сайттарда кыздын кимдиги белгилүү боло баштады. Коомдук сайттын колдонуучулары соттон адилеттүүлүктү жана акыйкат өкүмдү талап кылууда. Хайдарабаддагы окуя коомду катуу кыжырдантты. Каршылык жүрүшүнө чыккандардын көпчүлүгү кылмышкерлерди өлүм жазасына тартууну талап кылууда. Кармалган шектүүлөрдүн экөөнүн апасы дагы бул окуяга пикирин айтты. Делидеги акция катышуучулары зомбулуктан каза тапкан кызды эскерип, сыйынууларды өткөрдү "Аларды жазалагыла, менин дагы кызым бар",-деди The Press Trust of India басылмасына берген интервьюсунда шектүүлөрдүн биринин апасы. Апта соңунда Хайдарабаддагы полиция бөлүмүнүн жанына миңдей киши топтолуп, кылмышкерлерди өлүм жазасына тартууну талап кылып турушту. Карышылык жүрүштөрү өлкөнүн бардык аймагында болду. Көпчүлүк саясатчылар дагы бул кылмышты айыптаган билдирүү менен чыкты. Индия парламентинин депутаты, белгилүү актриса Жайя Баччан зордуктап, өлтүргөн кылмышкерлерди "дарга асуу керек" деген кескин билдирүү жасады. Оппозициядагы "Индиянын элдик конгресси" партиясынын башкы катчысы Приянка Ганди коомдун катаалдык жана зомбулукка болгон мамилеси өзгөрүшү керек деп жазды. "Биздин ойлорубуз өзгөрүшү керек, зомбулуктан, аялдарга өтө катаал жана орой мамиле кылуудан баш тартууга мезгил жетти",-деп жазды Приянка Ганди "Твиттер" баракчасына. Жайя Баччан индиялыктар өкмөттүн ачык жана түшүнүктүү жообун күтүп турат деп белгиледи Депутат Виджила Сатьянант Индия кыз-келиндер жана балдар үчүн кооптуу өлкө экенин айтып, кылмышка баргандарды ушул жылдын соңуна чейин өлүм жазасына тартууну талап кылды. Дүйшөмбүдө Индия парламентинин бир нече депутаты Индиядагы кыз-келиндердин коопсуздугун сактоо боюнча өкмөт тарабынан көрүлгөн чараларды талап кылды. Аялдарга карата жасалган кылмыштар боюнча Индия дүйнөдөгү алдыңкы өлкөлөрдүн бири. Буга чейинки каршылык жүрүштөрүнөн эч кандай майнап чыккан эмес. Бир нече оор кылмыштар катталып, эл толкугандан кийин өкмөт жазаны катаалдаштырды. Бирок жаза катаалдашып, мындай кылмыштар катуу талкууга түшкөнү менен Индияда аялдарга карата дискриминация жогору бойдон кала берүүдө. Шаднагар районунда полиция митингчилерди күч менен таратты. Зомбулуктан көз жумган кыз ушул райондо жашачу Кыздын үй-бүлөсү полиция жана бийлик өкүлдөрү менен жолугушуудан баш тарткан. Алар кылмышкерлерге карата конкреттүү чараларды талап кылган эле. Полициянын эч кандай чара көрбөгөнү боюнча айтып чыккандан кийин үч кызматкер иштен алынган. Ата-энеси кызы дайынсыз болуп жатканын айтып, полицияга кайрылган учурда, алар тамашалашып, дароо издөө иштерине киришкен эмес. Аялдарга карата кылмыш Индиядагы эң көп талкууланган тема. Расмий маалыматтарга караганда, 2017-жылы 33 600 аял зомбулукка кабылган. Бул деген күн сайын 90 ашуун аял зомбулук көрөт дегендик. (AbA)


تعرضت سيارات ومحال تجارية ومساجد للهجوم خلال الاشتباكات التي وقعت في مدينة ماندلاي في ميانمار ولقي مواطن بوذي مصرعه عندما قتله مسلمون بالسيف، ولقي آخر مسلم مصرعه عندما كان في طريقه لأداء صلاة الفجر. وتعود بداية الاشتباكات إلى مساء الثلاثاء بعد أن حطم مثيرو الشغب محالا تجارية يملكها مسلمون ومسجدا بالمدينة، مما أسفر عن إصابة خمسة أشخاص. وبدأت أحداث العنف عندما انتشرت إدعاءات على مواقع التواصل الاجتماعي تقول إن امرأة بوذية اغتصبت من قبل رجل أو أكثر من المسلمين. وهاجم العديد من مثيري الشغب السيارات والمحال التجارية والمساجد، وقالت الشرطة إن رجلا وجهت له تهمة الاغتصاب. مواضيع قد تهمك نهاية وتضم مدينة ماندلاي أكثر من 200 ألف مسلم، يشكلون أقلية صغيرة لكنها مهمة في تلك المدينة. تجمع عدد من البوذيين من بينهم رهبان في شوارع ماندلاي في الساعات الأولى من صباح الأربعاء ويشكل المسلمون عامة أقلية في بورما. وشهدت بورما اندلاع العديد من أعمال العنف التي تستهدف مسلمين في السنوات الثلاث الأخيرة. ووقعت الكثير من هذه الأعمال بين المسلمين والبوذيين في ولاية راخين غربي البلاد، حيث قتل ما لا يقل عن 200 شخص، وشُرد عشرات الآلاف في عام 2012. لكن العنف انتشر منذ ذلك الحين في أجزاء أخرى وسط بورما، ووقعت هجمات في بلدات مايكتيلا وكانبولا في عام 2013.

Каршылык акциясында өлкө лидери Аун Сан Су Чжини бошотуу талабы айтылууда Ишембиде каршылык жүрүштөрү өлкөнүн бир нече аймагында өттү. Алар камакка алынган өлкө лидери Аун Сан Су Чжини бошотууну талап кылууда. Айрым митингчилер полицияга таш ыргытканда, алар көз ачыштырган газ, ок атуучу курал менен жооп кылды. Полиция согуштук ок колдонгону белгилүү болду. Демонстранттардын бири башына, экинчиси көкүрөгүнө ок жеп каза тапкан деп кабарлады ыктыярчы дарыгерлер. Полиция эч кандай маалымат бере элек. Ишембиде Янгондо 9-февралдагы демонстрация учурунда каза тапкан 20 жаштагы кызды жерге беришти Ишембиде Янгондо 9-февралдагы демонстрация учурунда каза тапкан 20 жаштагы кызды жерге беришти. Ал февралдын башындагы аскер төңкөрүшүнөн кийинки каршылык жүрүштөрүнүн биринчи курмандыгы болгон эле. Мья Тхве Тхве Хайинг башынан жаракат алып, 9-февралда оор абалда жандандыруу бөлүмүнө түшкөн. Баш калаа Нейпьидодо митингди таратуу маалында курал колдонулуп, ок анын башына тийгени белгилүү болду. Ысымын атагысы келбеген дарыгер Human Rights Watch уюмуна мындай жаракат ок атуучу курал колдонулганын ырастап турат деп билдирген. Мья Тхве Тхве Хайинг бир нече күн жандандыруу бөлүмүндө өзүнө келе албай жатып 19-февралда көз жумду. Мьянмада февралдын башынан тарта каршылык акциялары өтүп, төңкөрүш аркылуу бийликти ээлеп алган аскер жетекчилерине нааразылыктар айтылууда. Ошондой эле өлкөнүн лидери катары таанылган Аун Сан Су Чжинин камакка алынышы акцияларга түрткү болду. Коменданттык саатка жана топтошуп чогулууга болбойт деген талапка карабай, баш калаа Нейпьидодо жана ири шаарлар Янгона менен Мандалайда он миңдеген кишилер демонстрацияга чыгып жатат. "Алар жаш кызды атып салышы мүмкүн, бирок элдин үмүтүн жана чечкиндүүлүгүн тартып алууга кудуретсиз",-деди БУУнун Мьянма боюнча атайын докладчысы Том Эндрюс. "Кол куушуруп олтурган болбойт. Тынчтык митингисинин жүрүшүндө кан төгүлдү. Эгерде биз аларга өлкөнү басып алууга мүмкүнчүлүк берсек, дагы көп кан төгүлөт",-деген Рейтерге каршылык жүрүшүнүн лидерлеринин бири Эстер Зе Нав. Төңкөрүш 1-февралда Мьянманын аскер жетекчилери парламенттин биринчи жыйынын үзгүлтүккө учуратып, бир нече бийлик өкүлүн камакка алды. Аскерлердин күчү менен бийликти ээлеп, кечки саат 8ден тартып, таңы 4кө чейин ири шаарларга коменданттык саат киргизди. Ал бир жылдык мөөнөткө киргени айтылды. Армиянын кол башчысы генерал Мин Аун Хлаин мамлекет башчынын жоопкерчилигин алганын жарыялады. Ал өзүнүн аракеттерин актап, шайлоодө бурмалоо болгонун билдирген. Шайлоону Аун Сан Сунун "Демократия үчүн улуттук лигасы" утуп чыккан эле. Мьянма аскер режими менен 1962-жылдан 2011-жылга чейин башкарылып келди. 1988-жылы каршылык акциясын күч менен таратуу аракетинен 3 миңдей киши каза тапкан. 2007-жылы 30 кишинин өмүрү кыйылды. Мьянмадагы окуялар Myanmar Now басылмасы өлкөнүн чыгышындагы Кайя штатында 40тай полиция кызматкери "Биз эл менен!", "Диктатураны каалабайбыз!" деген жазууларды көтөрүп, митинг уюштурган. Алардын айрымдары камакка алынган айтылды. Мандалайдагы акциянын жүрүшүндө отуздай киши кармалды. Аскерлердин көзөмөлүндөгү мамлекеттик телеканалдарда бул акциялар тууралуу бир дагы маалымат көрсөтүлгөн жок. Ишембиде бийлик интернетке бөгөт коюуга аракет кылып, анысы майнапсыз болду. Айрымдар роуминг колдонуп, чет өлкөлүк операторлор аркылуу видеолорду коомдук сайттарга жарыялай беришти. Жекшембиде интернет кайра иштеп баштаган. БУУнун Адам укугу боюнча кеңеши жума күнү Мьянмадагы кырдаалды талкуулоо үчүн чогулат. Мьянмабы же Бирмабы? 54 миллион калкы бар Мьянма экономикалык жактан начар өнүккөн Түштүк Чыгыш Азиядагы мамлекет. Таиланд, Лаос, Бангладеш, Кытай жана Индия менен чектешет. Калкынын басымдуу көпчүлүгү бирман тилинде сүйлөп, буддизмди тутунат. Өлкө 1948-жылы Британиянын кол алдынан чыгып, эгемендүүлүгүн жарыялаган. 49 жыл жергиликтүү аскер төбөлдөрү бийлик жүргүздү. 1989-жылы өлкөнүн аты Бирмадан Мьянма болуп өзгөртүлгөн. Бир катар өлкөлөр аны мурдагы эле аталышында атай берген. Бирок акырындап жаңы аталышы сиңе баштады. Мьянмага демократияны орнотуу күрөшүнүн символуна айланган Аун Сан Су Чжи 30 жыл күрөш жүргүзүп келген. 1991-жылы Нобелдин Тынчтык сыйлыгын алган. Анын атасы эгемендик үчүн күрөштө ысымы белгилүү болгон саясатчы эле. Аун Сан Су 15 жылга жакын камакта отуруп, 2010-жылы эркиндикке чыккан. Аскер жетекчилери менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, реформаларга жетишүү үчүн алар менен иштөөнү туура көргөн. 2011-жылы генералдар кысымды токтотуп, акырындап демократиялык жолго өтүү тууралуу жарыялайт. Өлкөдөгү шайлоолордун баарында Аун Сан Су Чжинин партиясы утуп келген. Өлкөнүн Баш мыйзамдарындагы чектөөлөрдөн улам ал президент боло алган жок. Мыйзамда үй-бүлө мүчөлөрүнүн бири чет өлкө жараны болсо мамлекет башына келүүгө тыюу салынган. Аун Сан Су Чжинин көзү өтүп кеткен мурунку жолдошу англичан болгондуктан эки баласы Улуу Британия жарандыгында. Өткөн жылы ноябрда өткөн парламенттик шайлоодо Аун Сан Су Чжинин партиясы добуштардын 80 пайызын алды. Февралдын башында парламент биринчи жыйынга чогулмак. Бирок армия бийликти колуна алып, депутаттардын жыйынга чогулушуна мүмкүндүк берген жок. Акыркы жылдары бул өлкө рохинжа мусулмандарына карата зомбулук аракеттери үчүн эл аралык коомчулуктун көңүлүн бурду. Өткөн жылы БУУнун Эл аралык соту Мьянма бийлиги рохинжа мусулмандарын басмырлоону токтотушу керек деген чечим кабыл алганы бар. 2016-жылы октябрда жана 2017-жылы декабрда Мьянманын армиясы этникалык рохинжалар отурукташкан Ракхайн штатында аскердик операция өткөргөн. Бийлик операция бенгалдык жоочуларга каршы өткөн деп айтып келүүдө. Бирок мунун жыйынтыгы менен жүз миңдеген рохинжа мусулмандары коңшулаш Бангладешке качып өткөн. Рохинжа кризиси маалында Аун Сан Су Чжи армияны колдоп турду. Эл аралык сот тарабынан геноцид катары таанылган окуяларды ал сындаган эмес. Ошентип анын эл аралык аброюна доо кетти, ал эми мекенинде буддист калкынын арасында дагы деле колдоосу чоң. Азыркы маалда митингчилер президент Вин Мьинди жана "Демократия үчүн улуттук лигасы" партиясынын лидери Аун Сан Су Чжини, камактагы ондогон саясатчыларды бошотууну талап кылууда. (AbA)


وزاد عدد المشردين قسريا حول العالم بنحو 2.3 مليون مقارنة بالعام الماضي ليصل إجمالي العدد إلى نحو 70.8 مليون مشرد، طبقا لتقرير الاتجاهات العالمية السنوي الذي تصدره المفوضية. ويمثل هذا الرقم ضعف نظيره المسجل قبل عشرين عاما. ويمثل المعدل اليومي لهذا العدد نحو 37 ألف مشرد جديد. وقال المفوض السامي للأمم المتحدة لشؤون اللاجئين فيليبو غراندي: "ما نرى في تلك الأرقام هو تأكيد إضافي على ارتفاع أعداد الباحثين عن أمان من الحرب والصراع والاضطهاد". وأضاف غراندي: "رغم أن الكلام عن اللاجئين والمهاجرين عادة ما يثير الخلاف، فإننا نشهد فيضا من الكرم ومشاعر التضامن، لا سيما من المجتمعات التي تستضيف أعدادا كبيرة من اللاجئين". ويشير الرقم إلى زيادة حادة في أعداد المشردين كشريحة من سكان العالم. ومنذ تأسيس الأمم المتحدة عام 1951، كان هذا الرقم قد وصل عام 1992 إلى ذروته بنسبة 3.7 في الألف من تعداد السكان. وفي عام 2018، وصل العدد إلى أكثر من الضعفبنسبة 9.3 في الألف. وبحسب الأمم المتحدة، فإن الرقم الحقيقي لعام 2018 يحتمل أن يكون أكبر؛ ذلك أن أعداد المشردين جراء الأزمة في فنزويلا لم تعكسهم الإحصاءات إلا بشكل جزئي. وفرّ نحو أربعة ملايين فنزويلي من بلادهم، طبقا لأرقام كشفت عنها بعض الدول التي استضافتهم، مما يجعل أزمة فنزويلا إحدى أكبر أزمات التشرد الحديثة. ويميز التقرير بين ثلاث فئات رئيسية؛ الأولى، هي فئة اللاجئين، أو الأشخاص الذين أجبروا على مغادرة بلادهم جراء الصراع أو الحرب أو الاضطهاد. وفي 2018، بلغ عدد اللاجئين 25.9 مليون لاجئ حول العالم، بزيادة 500 ألف عن عام 2017، إضافة إلى 5.5 مليون لاجئ فلسطيني. أما الفئة الثانية تضم 3.5 مليون طالب لجوء. وهؤلاء هم من خرجوا من أوطانهم ويعيشون في حماية دولية، لكنهم لم يُمنحوا بعد وضعية اللجوء القانونية. الفئة الثالثة هم المشردون داخليا في أوطانهم، والبالغ عددهم نحو 41.3 مليون حول العالم. وأكثر من ثلثي اللاجئين حول العالم قادمين من سوريا وأفغانستان وجنوب السودان وميانمار والصومال. ويفوق عدد السوريين بشكل ملحوظ أعداد النازحين من دول أخرى؛ حيث يبلغ أعداد النازحين السوريين 6.7 ملايين، ثم الأفغان البالغ عددهم 2.7 مليون نازح. وشهد عام 2018 توطين 92,400 فقط من اللاجئين، بنسبة تقل عن 7 في المئة ممن ينتظرون التوطين. وشهدت أعداد المشردين قسرا حول العالم ارتفاعا ملحوظا من 43.3 مليون في عام 2009، وحدثت غالبية تلك الزيادة بين عامي 2012 و2015 جراء الصراع السوري. واشتعلت صراعات واستمرت أخرى في الاشتعال حول العالم، على السبيل المثال في العراق واليمن في الشرق الأوسط، إضافة إلى أجزاء في أفريقيا جنوب الصحراء كجمهورية الكونغو الديمقراطية وفي جنوب السودان. وشهدت نهاية عام 2017 نزوح أعداد كبيرة من عرقية الروهينغا إلى بنغلاديش، بعد أن أُخرجوا من ولاية راخين في ميانمار جراء حملة قمعية عسكرية تشنها السلطات ضدهم. وبين أكثر من 1.5 مليون، احتل الإثيوبيون المركز الأول على قائمة المشردين الجدد في عام 2018، بينهم 98 في المئة مشردون داخليا، وهو أكثر من ضعف العدد مقارنة بالعام السابق. ويرجع السبب الرئيسي في ذلك إلى العنف القبَلي لا سيما على الحدود المتنازع عليها خلال عام 2018.

Венесуэладагы кризис толугу менен баяндамага кошулбагандыктан, качкындар саны мындагы дагы көп болушу мүмкүн Өз үйүн, өлөң төшөгүн таштап, качкынга айлангандар өткөн жылга салыштырмалуу 2,3 миллион кишиге көбөйгөн, деп белгиледи Global Trends уюму. Жыйырма жылдын ичинде качкындардын саны эки эсеге өстү. Күнүгө 37 миң киши аргасыз жер которот. "Бул статистикалар келечекте согуш, жаңжал менен куугунтуктан качкандардын саны мындан дагы өсөт дегенден кабар берет",- дейт БУУнун Качкындар боюнча жогорку комиссары Филиппо Гранди. Венесуэладагы кризис толугу менен баяндамага кошулбагандыктан, качкындар саны мындагы дагы көп болушу мүмкүн. Венесуэладагы чыңалган абалдын айынан төрт миллионго жакын киши жер которгон. Учурда эң көп сандагы качкындар венесуэлалыктар экени айтылып жатат. Аргасыз жер которгондор БУУнун баяндамасы аргасыз жер которгон адамдарды үч топко бөлгөн. Биринчи топ, качкындар же согуш менен куугунтуктан улам жер которгон кишилер. 2018-жылы дүйнөдөгү качкындардын саны 25,9 миллионго жетти. Бул көрсөткүч 2017-жылга салыштырмалуу 500 миңге жогору. Палестиналык качкындардын саны эле 5,5 миллионду түзөт. Экинчи топ, баш паанек сураган 3,5 миллион адам. Бул кишилер туулуп-өскөн мамлекеттен тышкары жакта жашайт жана эл аралык коргоого алынган. Бирок аларга качкын статусу бериле элек. Үчүнчү топ, өз мамлекетинин аймагынанда эле бир жерден экинчи жерге көчүүгө арагсыз болгондор. Алардын саны 41,3 миллионду түзөт. Алар негизинен Сирия, Ооганстан, Түштүк Судан, Мьянма менен Сомалиянын жарандары. Согуштун айынан өлкөнүн ичинде жер которгондор саны Сирияда эң жогору - 6,7 миллион адам. Ооганстанда болсо бул көрсөткүч 2,7 миллионго жетти. 2018-жылы 92,400 гана качкын көчүрүлүп кеткен. Башка мамлекетке жер которууну каалаган качкындардын жети гана пайызы көчүрүлгөн экен. Согуш же куугунтуктан улам жер которгондордун саны 2009-жылдан бери (анда 43,3 миллион качкын бар болчу) кескин жогорулаганын себеби Сириядагы жарандык согуш болду. Качкындар саны 2012-2015-жылдар ортосунда кескин өскөн. Бирок Сириядагы жаңжалдан тышкары Ирак, Йемен, Жакынкы Чыгыштагы башка мамлекеттериндеги кагылышуулар себеп болду. Ошондой эле Африканын Конго менен Түштүк Судандагы абал дагы курч бойдон. 2017-жылы Мьянманын Ракхайн аймагындагы армиянын аскердик операциясынан дагы жүз миңдегендер Бангладешке качкан.


بوريس جونسون أصيب بالفيروس خلال الموجة الأولى وتعافى منه وقال جونسون، في مؤتمر صحفي مساء السبت، إنه من الضروري إغلاق متاجر السلع غير الأساسية وأماكن استقبال الزبائن للضيافة لمدة أربعة أسابيع بداية من يوم الخميس. ويختلف هذا الإجراء عن الإغلاق السابق في الربيع الماضي، نظرا لأن الحكومة البريطانية سوف تسمح للمدارس والجامعات بالعمل وستظل مفتوحة لاستقبال الطلاب. جاء هذا القرار في وقت حذرت فيه وثائق من أن الوفيات في بريطانيا مرشحة للإرتفاع بشكل كبير يفوق ما حدث خلال الموجة الأولى من تفشي فيروس كورونا المسبب لمرض كوفيد - 19. وأكد جونسون في مؤتمر من مقر الحكومة البريطانية في 10 داونينغ ستريت، سوف يستمر الإغلاق حتى 2 ديسمبر/ كانون الأول. مواضيع قد تهمك نهاية ومن المقرر السماح باستمرار عمل خدمة توصيل الوجبات الجاهزة والسريعة، بينما سيتم إغلاق الحانات والبارات والمطاعم، ويتم إخبار الناس أنه يمكنهم مقابلة شخص واحد فقط من خارج منازلهم في أماكن مفتوحة. وسيدلي جونسون، الذي ترأس اجتماعا لمجلس الوزراء بعد ظهر يوم السبت، ببيان أمام مجلس العموم يوم الاثنين. وسجلت بريطانيا 21 ألفا و915 إصابة مؤكدة بالفيروس يوم السبت، ليصل العدد الإجمالي منذ بداية الجائحة إلى مليون و11 ألفا و660 حالة. كما تم الإبلاغ عن وفاة 326 شخصا آخرين خلال 28 يوما من إصابتهم بالفيروس. وأصبحت بريطانيا الدولة التاسعة التي تتجاوز المليون إصابة، بعد الولايات المتحدة والهند والبرازيل وروسيا وفرنسا وإسبانيا والأرجنتين وكولومبيا. لكن التوقعات تشير إلى أن الإصابات أعلى بكثير مما يتم الإعلان عنه نظرا لنقص الاختبارات على نطاق واسع في بداية الوباء. وقال البروفيسور نيل فيرجسون، الذي كان تقريره حول محاكاة انتشار الوباء حاسما في قرار فرض الإغلاق الأول، إن إبقاء الجامعات والمدارس مفتوحة يعني تباطوء معدل تراجع العدوى هذه المرة، ولن تتراجع بشكل سريع كما حدث في السابق. وأضاف أن القيود الجديدة يمكن أن تقلل الحالات بنسبة تتراوح بين 20 في المئة و80 في المئة. وأعرب عن أمله أن تتمكن مجموعات أكبر من الناس من التجمع بحلول عيد الميلاد "ولو لبضعة أيام". كان رئيس الوزراء قد قاوم في السابق الضغط لفرض قيود على مستوى البلاد، قائلا إنها ستكون "كارثية" على اقتصاد البلاد واختار بدلا من ذلك نظاما ثلاثي المستويات يستهدف المناطق المحلية في إنجلترا. وقبل المؤتمر الصحفي لجونسون يوم السبت، دعت نقابات المدارس والجامعات إلى إغلاق المؤسسات التعليمية والانتقال إلى التدريس عبر الإنترنت في حالة إغلاق وطني آخر. وقال الاتحاد الوطني للتعليم إنه سيكون بمثابة "هزيمة ذاتية" إذا تجاهلنا كيف ساعدت المدارس في انتشار الفيروس.أعلن رئيس الوزراء البريطاني بوريس جونسون، الإغلاق الوطني للمرة الثانية في إنجلترا بسسب تفشي فيروس كورونا المستجد، مع تجاوز الإصابات في بريطانيا حاجز المليون حالة.

"Мен үйдөн иштеп жатам, өзүмчө изоляцияда отурам, бул азыркы кырдаалда бирден бир туура чечим",-деп жазды премьер Твиттерге. - "Бирок эч кам санабагыла, азыркы заманбап технологиянын керемети менен мен өзүмдүн командам менен байланыштамын жана коронавирус менен күрөштү улантуудамын. Мен бул күрөшкө катышып жаткандардын баарына, анын ичинде, албетте, биздин саламаттык сактоонун күжүрмөн кызматкерлерине ыраазымын. Мен сыяктуу үйүнөн иштеп, инфекциянын жайылышына жол бербей жаткандарга чоң рахмат. Биз ушинтип жеңебиз". Бүтүн өлкө боюнча коронавирустан 578 адам каза тапты. Жалпысынан өлкөдө 80 миңден ашык текшерүү болуп, анын ичинен коронавирустун 11 миңден ашык учуру аныкталды. "Вирустун жайылышын басаңдатуу жашообуз үчүн маанилүү. Ошондо гана биз ооруканада карай турган адамдардын санын азайта алабыз, саламаттык сактоо системасына көп адамды сактап калууга мүмкүнчүлүк беребиз",-деп кайрылган карантин киргизип жаткан 24-март күнү премьер-министр. Карантин шарттары боюнча азык-түлүк же өтө зарыл товарларды алыш үчүн, медициналык зарылдык болсо же өтө маанилүү деп табылган ишке барыш келиш үчүн гана үйдөн чыкканга уруксат болот (Жалгыз же үй-бүлөсү менен күнүнө бир гана жолу). Азык-түлүк жана биринчи кезектеги маанилүү товарларды саткан дүкөндөрдөн башкалары бүт жабылат. Экиден көп адам катышкан коомдук жыйындарга тыюу салынат. Дүкөндө кезек күткөндөр да санитардык аралыкты сакташы керек Эрежени сактабагандарга айып пул салуу, чогулгандарды таркатып туруу жөнүндө полицияга көрсөтмө берилди. «Жөпжөнөкөй буйрук: ушул кечтен тарта сиз үйүңүздө калууга тийишсиз,-деди Жонсон. -Бул абдан маанилүү: биз ооруну үйлөрдүн ортосунда таркатканды токтотушубуз керек. Ошондуктан үйдөн өтө зарыл жумуштар менен гана чыкканга болот: эң керектүү оокатты сатып алуу, күнүнө бир гана физикалык көнүгүү, мисалы чуркоо, сейилдөө же велосипед тебүү; медициналык жардам алуу же ага муктаж адамга жардам берүү үчүн, ошондой эле ишке барып келүү, эгер бул өтө эле зарыл болсо, үйдөн иштегенге такыр мүмкүн эмес болсо. Бүттү". Өткөн дем алыш күндөрү парктарда эл толтура болду, аралыкты кармоо жөнүндө эч ким ойлонгон да жок Жонсондун сөзүнө караганда, эми спорттук жана балдар аянтчалары дагы жабык болот, ошондой эле диний уюмдар. Үйлөнүү үлпөттөрү, диний салтанаттар болбойт, бир гана өлгөн адамды акыркы сапарга узатуу калат. Жонсон кабыл алынган чараларды кайра карап турууну убада кылды. «Үч аптадан кийин көрөбүз, ошондо, балким, кырдаалга карап чараларды жумшартууга барабыз». Премьер-министрдин сөзүнө караганда, бул чаралардын баары соңку он жылдыктарда эл башына келген эң чоң коркунучту жеңиш үчүн керек: «Улуттук чоң аракет болбосо, дүйнөдө бир да саламаттык сактоо системасынын алы жетпей калган күн келиши мүмкүн. Жасалма дем алдыруучу аппараттар жетишпей калат, реанимацияда орун болбойт, дарыгер менен медсестралар жетишпей калат»,-деп баса белгиледи Борис Жонсон. - Биз саламаттык сактоо системасы мыкты болгон башка өлкөлөрдүн мисалында көрдүк го, эң коркунучтуу учур келди». Акыркы убакта Улуу Британияга анын башка өлкөлөрдүн жолун жолдоп, көп дүкөндөрдү жаап, социалдык изоляциянын эрежелерин аткарышы керектиги жөнүндө көп талап айтылды. Премьер-министр бул чектөө чараларынын баары элдин жашоосуна, бизнеске, ишке кандай зыян алып келерин эң сонун түшүнүп турганын, бирок азыркы убакта башка жеңил жол жок экенин айтты. (КС)


من المقرر أن يجتمع كيم الزعيم الكوري الشمالي مع نظيره الكوري الجنوبي في أواخر الشهر المقبل، ثم مع الرئيس الأمريكي في شهر يونيو/حزيران المقبل. ونُقل عن كيم قوله إنه سوف يغلق موقعا للتجارب النووية. ووصف الرئيس الأمريكي إعلان كوريا الشمالية وقف التجارب النووية والصاروخية بأنه "أخبار جيدة جدا". وعبرت كوريا الجنوبية عن املها في أن تؤدي هذه الخطوة في إخلاء شبه الجزيرة الكورية من الأسلحة النووية. ومن المتوقع أن تعقد خلال أسابيع قليلة قمة بين كيم والرئيس الأمريكي دونالد ترامب، وسط آمال في إمكانية التوصل إلى صيغة لتحقيق السلام في شبه الجزيرة الكورية وتحسين العلاقات بين واشنطن وبيونغيانغ. وقال الزعيم الكوري، في بيان رسمي نقلته وكالة الأنباء الرسمية، إن بلاده لم تعد بحاجة إلى إجراء تجارب نووية أو اختبارات لصواريخ باليستية عابرة للقارات "لأنها استكملت بالفعل تسليح نفسها بالأسلحة النووية". وجاءت تصريحات كيم خلال لقاء للجنة المركزية لحزب العمال الحاكم، حيث أعلن أيضا إغلاق موقع الاختبارات النووية في شمال البلاد. مدير سي آي إيه اجتمع سرا مع زعيم كوريا الشمالية ترامب: سأنسحب من القمة مع زعيم كوريا الشمالية إن لم تكن مثمرة مقامرة القرن: هل خدع زعيم كوريا الشمالية ترامب ومون؟ كيم جونغ اون: زعيم كوريا الشمالية الذي يثير ذعر العالم وحسب الوكالة فإنه "بداية من يوم 21 أبريل سوف توقف كوريا الشمالية الاختبارات النووية وإطلاق الصواريخ الباليستية العابرة للقارات". ودأبت كوريا الشمالية على تحدي العقوبات الدولية التي فرضت عليها بسبب برامجها التسليحية النووية والصاروخية. كانت بيونغيانغ قد أعلنت في شهر نوفمبر/تشرين الثاني الماضي إنها نجحت في اختبار نوع جديد من الصواريخ الباليستية العابرة للقارات قادرة على الوصول إلى كل أراضي الولايات المتحدة. وفجرت هذه التجربة حملة إدانات دولية واسعة النطاق. وحينها قال أنتونيو غوتيريش، الأمين العام للأمم المتحدة إن بيونغيانغ أظهرت "استخفافا كاملا لرأي المجتمع الدولي الموحد". وجاء إعلان كوريا الشمالية عن وقف التجارب النووية والصاروخية، في وقت تشهد العلاقات بينها وبين كوريا الجنوبية بعض الدفيء. تجارب كوريا الشمالية الصاروخية أثارت انتقادات إقليمية ودولية حادة. وقد تقرر أخيرا تخصيص خط هاتفي ساخن بين الرئيس كيم ونظيره الكوري الجنوبي مون جي-إن، وسط آمال بالتوصل إلى حل لما بات يعرف بالأزمة الكورية الشمالية. ومن المقرر أن يلتقي الرئيسان أواخر الشهر الحالي في أول قمة من نوعها بين زعيمي البلدين خلال أكثر من 10 سنوات. ستة رسوم بيانية قد تجيب على أسئلتك حول كوريا الشمالية أزمة كوريا الشمالية في سطور ومن المقرر أن تعقد قمة أخرى بين الرئيس كيم ونظيره الأمريكي دونالد ترامب في شهر يونيو/حزيران المقبل. وفي حالة انعقادها، ستكون أول لقاء بين رئيس أمريكي وزعيم كوري شمالي. وفي واشنطن، رجب ترامب بالإعلان الكوري الشمالي. وقال في تغريدة على تويتر "هذه أخبار جيدة جدا لكوريا الشمالية والعالم- تقم كبير! أتطلع لقمتنا". واعتبرت كوريا الجنوبية إعلان كوريا الشمالية "تقدما جادا" من أجل نزع السلاح النووي في شبه الجزيرة الكورية. وقالت الرئاسة الكورية الجنوبية إن هذه الخطوة "سوف تسهم أيضا في تهيئة بيئة إيجابية للغاية لنجاح القمة المرتقبة بين الشمال والجنوب والقمة بين الشمال والولايات المتحدة" وفي أول رد فعل ياباني على إعلان كوريا الشمالية وقف التجارب النووية والصاروخية، حذر وزير الدفاع الياباني إتسونوري أونوديرا حذر من التعجل في تخفيف الضغط على بيونغيانغ. ونقلت وكالة كيودو عن الوزير، الذي يزور واشنطن، قوله إن لم يحن الوقت لتخفيف الضغوط على كوريا الشمالية.

Мындай сыноолорду өткөрүүгө эми Пхеньян үчүн зарылчылык жок. Анткени өлкө өзөктүк куралды жасап бүттү деген Ким Чен Ын. Сыноолордун токтотулганы - "Корей жарым аралындагы тынчтык жана экономикалык өсүш үчүн" деп жазды өлкөнүн мамлекеттик ММКлары. Түштүк кореялык "Рёнхап" мамлекеттик агенттиги: "мындай чечим аптанын жума күнү өткөн башкаруучу Эмгекчилер партиясынын жыйынында кабыл алынганын" маалымдады. Кабыл алынган токтомдо, эгерде коркунуч болбосо Түндүк Корея өзөктүк куралды колдонбой турганын айтылат. Ошондой эле өзөктүк куралды кандай шарт болсо дагы башка өлкөгө бербей турган милдеттенмени моюнуна алган. "Бул Түндүк Корея жана дүйнө жүзү үчүн чоң прогресс. Чыдамсыздык менен биздин саммити күтөм",-деп жазды АКШ президенти Дональд Трамп "Твиттер" баракчасына. Март айында Дональд Трамп күтүүсүз жерден Пхеньяндын түз сүйлөшүүлөр боюнча сунушун кабыл алган. Буга чейин бир дагы америкалык президент Түндүк Корея лидери менен жолуккан эмес. Трамп журналисттердин суроосуна жооп берип жатып: "саммит июндун башында, балким андан эрте да болуп калышы мүмкүн" деп айткан. Кийин Трамп менен Ким Чен Ындын жолугушуусу майдын башында өтө турганы белгилүү болду. АКШга чейин жете алган Хвасонг-15 ракетасы Саммитке даярдык көрүү максаты менен Пхеньянга АКШнын Борбордук чалгын кызматынын (ЦРУ) жетекчиси Майк Помпео келип кеткен. Изоляциядан чыгуу аракети Түндүк Корея дүйнө коомчулугу тарабынан обочолонуп калган өлкө. Анткени өзөктүк курал программасынан баш тартпай койгону, адам укуктарынын бузулушу, эл аралык укуктарды бузганы Пхеньянды БУУнун санкцияларына туш кылды. Түндүк Корея алты жолу өзөктүк курал сыноосун өткөргөн. Ошондой эле алыскы аралыкка уча турган ракеталарын сынаган. Алар АКШга чейин жетет деп айтылган. Өткөн жылы кырдаал чыңалып, АКШ жана Түндүк Корея лидерлери бири-биринин дарегине ачуу сөздөрдү айтып, "согуш" менен коркутушкан. Бирок быйылкы жылдын башынан тарта Пхеньян өзүнүн көп жылдык душманы Түштүк Корея менен дагы, анын союздашы АКШ менен да сүйлөшүүгө даяр экенин көрсөтө баштады. (AbA)


وأفاد مركز الاقتصاد وأبحاث الأعمال (سي إي بي آر) - ومقره في بريطانيا - بأن وباء كورونا وتداعياته الاقتصادية كانت لصالح الصين، مضيفا أن إدارة بكين الماهرة للأزمة ستجعلها الاقتصاد العالمي الرئيسي الذي سيتوسع العام المقبل. وفي تقرير سنوي نُشر السبت، قال المركز "لبعض الوقت، كان الموضوع الرئيسي في الاقتصاد العالمي هو الصراع الاقتصادي والقوة الناعمة بين الولايات المتحدة والصين". "جائحة كوفيد-19 والتداعيات الاقتصادية المصاحبة لها رجحت بالتأكيد كفة الصين في هذه المنافسة". وكان من المتوقع أن يبلغ متوسط نمو اقتصاد الصين 5.7 في المئة سنويا ما بين عامي 2021 و2025 قبل أن يتباطأ إلى 4.5 في المئة سنويا من 2026 إلى 2030. مواضيع قد تهمك نهاية وفي حين أن من المرجح أن تشهد الولايات المتحدة انتعاشا اقتصاديا قويا في عام 2021، فإن من المتوقع أن يتباطأ نمو اقتصادها إلى 1.9 في المئة سنويا بين 2022 و 2024، ثم إلى 1.6 في المئة بعد ذلك. وبحسب التوقعات، ستظل اليابان ثالث أكبر اقتصاد في العالم، من حيث القيمة الدولارية، حتى أوائل العقد الثالث من القرن الحالي عندما تتفوق عليها الهند، لتدفع ألمانيا للهبوط من المركز الرابع إلى الخامس. ومن المرجح أن تتراجع المملكة المتحدة، التي تعد حاليا خامس أكبر اقتصاد وفقا لمقياس (سي إي بي آر)، إلى المركز السادس اعتبارا من عام 2024. ومع ذلك، وعلى الرغم من الضربة التي ستتعرض لها بريطانيا في عام 2021 مع خروجها من السوق الموحدة للاتحاد الأوروبي، كان من المتوقع أن يكون الناتج المحلي الإجمالي البريطاني بالدولار أعلى بنسبة 23 في المئة من فرنسا بحلول عام 2035، بسبب تقدم بريطانيا في الاقتصاد الرقمي متزايد الأهمية. وقال مركز الاقتصاد وأبحاث الأعمال إن أوروبا شكلت 19 في المئة من الناتج العام في أكبر 10 اقتصادات عالمية في 2020، لكن ذلك سينخفض إلى 12 في المئة بحلول 2035، أو أقل إذا كان هناك انقسام حاد بين الاتحاد الأوروبي وبريطانيا. وأفاد المركز أيضا بأن من المرجح أن يظهر تأثير الوباء على الاقتصاد العالمي في ارتفاع التضخم وليس تباطؤ النمو. وأضاف المركز "نرى دورة اقتصادية مع ارتفاع أسعار الفائدة في منتصف عام 2020"، وهو ما يشكل تحديا للحكومات التي اقترضت بشكل كبير لتمويل استجابتها لأزمة كوفيد-19. وأردف "لكن الاتجاهات الأساسية التي تم تسريعها من خلال هذا تشير إلى عالم أكثر صداقة للبيئة وأكثر اعتمادا على التكنولوجيا مع انتقالنا إلى 2030".

2020-жылы чоң держава арасынан Кытайдын гана экономикасы өстү Британияда жайгашкан Экономика жана бизнести изилдөө борборунун маалыматына ылайык, Кытай Covid-19 түзгөн экономикалык кризисти мыкты жайгарып, алдыдагы жылдары АКШ менен Европага салыштырмалуу тездик менен өсөт. Ал тапта Индия 2030-жылга чейин дүйнөдөгү үчүнчү ири экономика болору айтылууда. Экономика жана бизнести изилдөө борбору жыл сайын дүйнөнүн булуң-бурчундагы мамлекеттердин экономикалык жетишкендиктерин жарыялап турат. Коронавирус алгач Кытайда тараганы менен, Бээжин катаал чараларды ишке ашырып, вирустун жайылышын токтото алды. Башкача айтканда Кытай кайрадан карантин чектөөлөрүн киргизген жок. Андан улам экономикага экинчи жолу сокку болгон эмес. Буга салыштырмалуу Европа өлкөлөрү кайрадан карантин чектөөлөрүн киргизүүгө аргасыз болгон. АКШнын экономикасы болсо коронавирус пандемиясынан улам олуттуу соккуга туш болду. Кошмо Штаттары коронавирустан эң катуу жабыркаган мамлекет катары белгилүү. Өлкөдө 330 миңден ашуун киши вирустан улам көз жумду, 18,5 миллион киши Covid-19га кабылды. АКШ экономикасын колдоо үчүн чоң суммадагы каражатты бөлгөн. Бирок соңку апталардагы саясий тирештен улам экономикага багытталган жаңы долбоор токтотулуп, 14 миллион жумушсуз калган америкалык өкмөт тараптан жөлөк пул ала албай калды. "АКШ менен Кытайдын глобалдык экономикадагы жарышы жана тиреши негизги темалардын бири болуп келди. Covid-19 пандемиясы жана андан кийинки экономикалык кризис - Кытай атаандашынан алдыга озуп кеткенин көрсөттү",-деп жазылат Экономика жана бизнести изилдөө борборунун баяндамасында. Уюм АКШнын экономикасы 2022-24-жылдары жыл сайын 1,9 пайызга, андан кийин 1,6 пайызга өсөт деп жоромолдойт. Ага салыштырмалуу Кытайдын экономикасы 2025-жылга чейин жыл сайын 5,7 пайызга өсүп, 2026-2030-жылдары 4,5 пайызга жогорулайт. 2000-жылдан бери Кытайдын глобалдык экономикадагы үлүшү 3,6 пайыздан 17,8 пайызга өстү. Соңку баяндамаларга ылайык, бул өлкө 2023-жылга чейин "жогорку кирешелүү" мамлекеттердин катарына кирет. Экономика жана бизнести изилдөө борборунун башчысы Дуглас МакУиллимдын айтымында, Кытай бир гана коронавирус пандемиясын эртең жеңбестен, өндүрүшүн заманбап технологиянын жардамы менен өнүктүрүп, ири реформаларды жүргүзүүгө жетишти. "Бир жагынан алар борборлошкон башкарууну колдонуп жаткандай. Бирок ошол эле учурда эркин соода экономиканын принциптери дагы байкалат. Өзгөчө технология жаатындагы эркин соода экономиканын өсүшүнө түрткү болууда",-дейт Дуглас МакУиллим. Экономикалык жетишкендиктерге карабастан, реалдуу каржылык мүмкүнчүлүктү алганда орто катмар саналган кытайлык америкалык тургундан кыйла кедей болот. Буга Кытайдын калкы төрт эсе көп болгону дагы себеп. Кыргызстан Кыргызстанда 2015-2020-жылдары калктын саны тез өскөнү жана экономикасы жыл сайын 2 пайызга жогорулаганы белгиленет. Ошондой эле Кыргызстан дагы коронавирус пандемиясынан жабыркаганы айтылат. Пандемиядан улам 2020-жылы өлкөнүн экономикасы 12 пайызга кыскарды жана тышкы карызы дагы өстү. Экономика жана бизнести изилдөө борбору 2021-2025-жылдары Кыргызстандын экономикасы 6.5 пайызга өсүп, 2026-2030-жылдары 4.1 пайызга жогорулайт деп жоромолдоп жатат. Эгерде өлкө ушул нукта жүрсө 193 мамлекет арасынан 2020-жылы 148-орундан 2035-жылы 139-орунга көтөрүлөт.


أنباء تشير إلى أن خوان كارلوس ذهب إلى جمهورية الدومييكان وأعلن العاهل الإسباني السابق البالغ من العمر 82 عاما، وتحيط به قضايا فساد، عن هذه الخطوة في رسالة نشرت على الموقع الإلكتروني للقصر الملكي. ولم تذكر تفاصيل عن وجهته، لكن بعض التقارير تشير إلى أنه ذهب إلى جمهورية الدومينيكان. وتظهر ردود الفعل الأولية على مغادرة خوان كارلوس لإسبانيا انقسام البلاد حول ما إذا كان ينبغي على الملك السابق، الذي كان شخصية بارزة في الانتقال إلى الديمقراطية بعد وفاة الجنرال فرانسيسكو فرانكو، البقاء لمواجهة العدالة. فمن هو خوان كارلوس؟ ولد في المنفى عام 1938، وسمح له بحضور مدرسة إسبانية في مدريد قبل التحاقه بالجيش والجامعة. وتزوج من الأميرة اليونانية صوفيا عام 1962. مواضيع قد تهمك نهاية وتولى خوان كارلوس العرش متعهدا بأن يكون "ملكا لجميع الإسبان دون استثناء" في نوفمبر/ تشرين الثاني عام 1975، وكان فرانكو قد اختاره قبل سنوات كخليفة له. وتجاهل خوان كارلوس أنصار فرانكو، الذين أرادوا تمديدا للحكم الأوتوقراطي، ووضع أساس الملكية البرلمانية. وبمساعدة محام دستوري ذكي تجنب الملك بمهارة تذمر الجيش، حسبما يقول البروفيسور بول بريستون، المؤرخ المعني بتاريخ إسبانيا في كلية لندن للاقتصاد. تعهد خوان كارلوس لفرانكو بالحفاظ على الديكتاتورية وأعطى الملك خوان كارلوس انطباعا حتى منتصف عام 1976 بأنه لن يخون اليمين الذي قطعه للجنرال فرانكو، وهو يمين الحفاظ على الديكتاتورية. ولكن بعد أكثر من خمس سنوات بقليل على توليه العرش، غرقت إسبانيا في ارتباك سياسي ، عندما اقتحمت مجموعة من الضباط البرلمان وأخذوا مئات النواب رهائن. وقبل ذلك بأسابيع استقال رئيس الوزراء أدولفو سواريز، الذي قاد إسبانيا منذ وفاة فرانكو، بسبب المشاكل الأمنية والاقتصادية المتزايدة. وعلى مدار عدة ساعات كانت الديمقراطية الإسبانية الوليدة في خطر. لكن الملك طلب من الخدمة المدنية أن تتولى دور البرلمان من قصر زارزويلا، وقد استسلم المتمردون في نهاية المطاف عندما أصبح من الواضح أنهم لا يحظون بتأييد واسع النطاق داخل القوات المسلحة. وفي يوم 24 فبراير/شباط، ظهر خوان كارلوس على شاشة التلفزيون الوطني مرتديا الزي العسكري ليقول إن الانقلاب لن يتم التسامح معه. وبالنسبة للإسبان، رسم هذا الإجراء صورة عهده الذي دام 39 عاما. وفي مقابلة نادرة مع التلفزيون الإسباني في عام 2000، تحدث عن رغبته في "أن تكون الملكية منفتحة وقريبة من الناس حتى يتمكن العديد من الناس من الوصول إلى الملك والملكة، باختصار، حتى يتمكنوا من رؤيتنا والتحدث إلينا". ويقول: "منذ البداية، كنت أعلم أن الملكية لا يمكن أن تكون غير ديمقراطية. لكن المشكلة كانت كيف يمكن تحقيق ذلك؟ لم أكن أعرف". ولديه ثلاثة أبناء هم فيليبي وكريستينا وإلينا. رحلة بوتسوانا ولكن في السنوات الأخيرة تعرض زواجه من صوفيا للضغوط وكانت رحلة صيد إلى بوتسوانا في عام 2012 بدونها قد أدت إلى تراجع كبير في سمعته. ونشرت وسائل الإعلام الإسبانية صور الملك واقفا ببندقية بجانب فيل نافق. رحلة صيد الأفيال تسببت في احتجاجات غاضبة طالبت بتنحي خوان كارلوس وقيل أن المطلقة الألمانية كوريناتسو زاين-فيتغنشتاين كانت في تلك الرحلة الاستكشافية لكنها نفت أي "علاقة غير لائقة" مع الملك. ربما ظلت ملابسات رحلة بوتسوانا سرية ولكن سقوط الملك وتعرضه للكسر تطلب نقله جوا إلى إسبانيا لإجراء جراحة لعلاج كسر في الورك. ووسط أزمة اقتصادية طاحنة أسفرت عن معدل بطالة مرتفع وصل إلى وجود عاطل واحد من بين كل أربعة أشخاص، تصاعد الغضب وارتفعت بعض الدعوات تطالبه بالتخلي عن العرش. كورينا تسو زاين-فيتغنشتاين وعندما غادر المستشفى في مدريد، قدم أول اعتذار علني على الإطلاق: "لقد ارتكبت خطأ ولن يحدث ذلك مرة أخرى". مشاكل العائلة لكن مشاكل العائلة المالكة استمرت مع تحقيق طويل الأمد يتعلق بالشؤون التجارية لزوج الابنة الصغرى للملك. وقد مثلت الابنة كريستينا نفسها أمام المحكمة في مارس/آذار 2014 كمشتبه بها رسميا في قضية اختلاس زوجها دوق بالما إيناكي أوردانغارين. وعلى الرغم من أن الأسرة المالكة حاولت فصل الملك عن الفضيحة، فقد أشار استطلاع للرأي في يناير/كانون الثاني 2014 إلى أن 62 في المئة من الإسبان يرغبون في رؤيته يتنازل عن العرش. ويقول البروفيسور بريستون إنه يبدو أن الملك قرر أنه من أجل بقاء الملكية على قيد الحياة فقد كان عليه أن يتحرك عاجلا وليس آجلا. ويضيف قائلا إن صورة الملكية باتت ملطخة بفضائح فساد بين النخبة الحاكمة في إسبانيا بينما يعاني العديد من الناس العاديين من صعوبات اقتصادية. التنازل عن العرش وفي يونيو/حزيران عام 2014 تنازل خوان كارلوس عن العرش. وفي خطابه التلفزيوني في 2 يونيو/حزيران شرح خوان كارلوس أسباب تنازله عن العرش،وقال إنه كان قد فكر في التنحي لأول مرة في يناير/كانون الثاني واتخذ قراره بإفساح المجال أمام "جيل جديد". الملك فليبى ووالده خوان كارلوس وقال رئيس الوزراء حينئذ ماريانو راخوي ، وهو يعلن عن التنازل عن الملك : "طوال 39 عاما كان أفضل رمز لتعايشنا السلمي. شخصيته مرتبطة ارتباطا وثيقا بالديمقراطية بحيث لا يمكن فهم أحدهما دون الآخر". استمرار المشاكل ورغم ذلك لم تنته المشاكل حيث يجري محققون إسبان وسويسريون تحقيقات في مزاعم رشا تتعلق بعقد خط سكك حديدية للقطارات فائقة السرعة. ففي عام 2018 وبعدما تناقلت وسائل الإعلام شائعات بشأن ثروة خوان كارلوس الغامضة، فتح مدعي سويسري تحقيقا استجوب خلاله محامي الملك السابق في سويسرا ومستشاره المالي وآخرين على صلة به، من بينهم كورينا تسو زاين-فيتغينشتاين. التحقيق مع الملك الإسباني السابق بتهم فساد مرتبطة بالسعودية بيع سيارتي فيراري اهدتهما دولة الامارات للملك الاسباني السابق بالمزاد ويركز تحقيق المدعي إيف بيرتوسا على هدية تلقاها خوان كارلوس من العاهل السعودي الراحل الملك عبد الله عام 2008 بقيمة 100 مليون دولار (80 مليون جنيه إسترليني) وما إذا كانت على صلة بإبرام عقد بقيمة 6.7 مليار يورو لإنشاء خط سكك حديدية فائق السرعة بين المدينة ومكة من قبل تحالف شركات إسبانية بعد ذلك بثلاث سنوات. المغادرة وكان بيان للقصر الملكي قد ذكر الإثنين أن خوان كارلوس قرر مغادرة إسبانيا ليمكن نجله الملك الحالي فيليبي أن يحكم دون منغصات أو مشاكل. لكن البيان لم يذكر إلى أين ذهب الملك السابق. ووسط تكهنات واسعة النطاق عن المكان الذي ربما ذهب إليه خوان كارلوس، قالت قناة (تي.في.آي24) التلفزيونية البرتغالية وصحيفة كوريو دا مانها الاثنين إن خوان كارلوس موجود في كاشكايش وهو منتجع قرب لشبونة قضى فيه الملك السابق جزءا من طفولته. وقال محامي خوان كارلوس إن موكله "سيبقى تحت تصرف مكتب المدعين".

Король дүйшөмбү күнү билдирүү жасап, өлкөнү таштап чыгып кете турганын айткан. Ага коррупция боюнча айыптоолор тагылып жаткан эле. Испан басылмалары мурдакы монарх Доминикан Республикасына кеткенин кабарлашкан. Бирок бул өлкөнүн бийлиги алардын чек арасынан өтпөгөнүн айтып чыкты. 82 жаштагы мурдакы монарх 2014-жылы тактыдан баш тарткан 82 жаштагы мурдакы монарх 2014-жылы тактыдан баш тартып, Испаниядан башка өлкөдө жашай турганын билдирген эле. Мындай кадамга барганын уулу, король Филипп IV башкаруусуна жолтоо болбоюн деп түшүндүргөн. Хуан Карлосту коррупция менен айыпташып, иликтөө жүрүүдө. Бул коомчулукта чоң резонанс жаратты. Ал Мекке менен Мединанын ортосундагы темир жол куруу үчүн испан курулуш компаниясы менен түзүлгөн келишимге катыштыгы болгон деп айыпталууда. Бул келишимден үч жыл алдын испан монархы Сауд Арабиянын падышасынан 100 млн. доллар өлчөмүндө белек алган деп шектелүүдө. Хуан Карлос өзүнүн дарегине айтылган айыптоолор боюнча пикирин билдирүүдөн баш тартып келүүдө. Испан өкмөтү мыйзам алдында баары бирдей экенин айтып, иликтөө иштерине кийлигишпей турганын билдирди. Март айында король Филипп атасынан калган мурасты кабыл алуудан баш тартты. Ошондой эле мурдакы монархтын кем-каржысы үчүн төлөнүп келген жылына 194 миң евро берилбей турганы маалым болду. Испан мыйзамдары боюнча тактыдан кеткенге чейинки кандайдыр бир аракеттери үчүн жоопко тартылбайт. Мадриддеги Би-Би-Си кабарчысы Ник Биктин пикиринде, азыркы түзүлгөн кырдаал Хуан Карлос үчүн өтө чоң кемсинтүү болду. Ал тарыхта Испаниянын диктатурадан демократияга алып өткөн лидер катары калгысы келген.


ظل نافالني يقود أنصاره في مظاهرات لسنوات في روسيا وقد نقل أبرز منتقدي الرئيس الروسي فلاديمير بوتين جوا إلى برلين لتلقي العلاج بعد مرضه أثناء رحلة في منطقة سيبيريا الروسية الشهر الماضي، وهو في غيبوبة منذ ذلك الحين. وظهر اسم نوفيتشوك آخر مرة في الإعلام في عام 2018 عندما تعرض الجاسوس الروسي السابق سيرغي سكريبال وابنته يوليا لاعتداء في مدينة سالزبوري في بريطانيا. تم العثور على الجاسوس السابق سكريبال وابنته يوليا وقد فقدا الوعي ولكنهما نجيا من الاعتداء ونفت روسيا أي دور لها في الحالة الصعبة التي يمر بها نافالني، أو في تسميم سكريبال. إذن ماذا نعرف عن هذه نوفيتشوك وعن مجموعة عوامل الأعصاب التي تستخدم عسكريا؟ مواضيع قد تهمك نهاية تم تطويره في الاتحاد السوفيتي اسم نوفيتشوك يعني "الوافد الجديد" باللغة الروسية، وينطبق على مجموعة من عوامل (غازات) الأعصاب المتقدمة التي تم تطويرها في الاتحاد السوفيتي في السبعينيات والثمانينيات من القرن الماضي. وكانت هذه المجموعة من عوامل الأعصاب تعرف باسم الجيل الرابع من الأسلحة الكيميائية وقد طويرت في إطار برنامج سوفيتي سري يحمل اسم "فوليانت". وقد كشف عن وجود "نوفيتشوك" الكيميائي الدكتور فيل ميرزايانوف في التسعينيات عبر وسائل الإعلام الروسيةن والذي هرب لاحقا إلى الولايات المتحدة حيث نشر الصيغة الكيميائية لهذا السم في كتابه أسرار الدولة. وفي عام 1999 سافر مسؤولون في وزارة الدفاع الأمريكية إلى أوزبكستان للمساعدة في تفكيك وتطهير واحدة من أكبر منشآت اختبار الأسلحة الكيميائية في الاتحاد السوفيتي السابق. نوفيتشوك: "أخطر" سم عرفته البشرية ألمانيا: المعارض الروسي أليكسي نافالني تعرض لمحاولة قتل بغاز أعصاب ترسانة روسيا من السموم "الغريبة" الجيش الروسي درب "وحدات خاصة" على استخدام مواد تستهدف الأعصاب وقال الدكتور ميرزايانوف إن السوفييت استخدموا المصنع لإنتاج واختبار كميات صغيرة من نوفيتشوك، وقد صممت عوامل (غازات) الأعصاب التي تقع تحت هذا المسمى لتفادي الكشف عنها من قبل المفتشين الدوليين. أكثر سمية من عوامل (غازات) الأعصاب الأخرى يُعتقد أن بعض أنواع "نوفيتشوك" أكثر سمية بخمس إلى ثماني مرات من غاز الأعصاب في إكس. ويقول البروفيسور غاري ستيفنز، خبير علم العقاقير في جامعة ريدينغ: "هذا عامل (غاز) أكثر خطورة وتعقيدا من السارين أو في إكس ويصعب تحديده". كم تدوم سمية نوفيتشوك؟ ينقسم الخبراء بشأن المدة التي يستمر فيها التأثير السمي لنوفيتشوك على الأعصاب. ويقول الدكتور ميرزايانوف إنه لا يستمر لأشهر. بيد أن فلاديمير أوغليف، العالم الذي يزعم أنه اخترع سم نوفيتشوك المستخدم في تسميم سكريبال، يقول إن المادة "مستقرة للغاية". ويقول خبراء آخرون إن المواد الكيميائية مصممة لتكون ثابتة (لا تتحلل بسرعة الى عناصر أخرى)، ويمكن أن تستمر لأشهر أو سنوات، خاصة إذا تم حفظها في حاويات. وقالت أندريا سيلا، أستاذة الكيمياء غير العضوية في لندن كوليدج: "إن نوفيتشوك لا يتبخر، ولا يتفكك في الماء". وتتمثل إحدى الصعوبات في أن نوفيتشوك لم يحظ بدراسات مستفيضة تسهل فهمنا له مقارنة بعوامل (غازات) الأعصاب الأخرى، ولا توجد بيانات علمية رسمية بشأن مدة بقائه واستمراره. نوفيتشوك يوجد في أشكال مختلفة في حين أن بعض أشكال نوفيتشوك عبارة عن سوائل،يعتقد أن البعض الآخر موجود في شكل صلب، وهذا يعني أنه يمكن تفتيته في شكل مسحوق ناعم للغاية. وتمت الإفادة أيضا من أنه قد يكون في شكل "سلاح كيمائيا مزدوجا"، الأمر الذي يعني أنه يمكن تخزينه في صورة مكونين كيميائيين أقل سمية يسهل نقلهما والتعامل معهما وتخزينهما. محققون قرب سالزبري حيث تعرض سكريبال ويوليا للتسميم وعندما يتم خلطهما، فإنهما يتفاعلان لإنتاج المادة السامة النشطة. ويقول البروفيسور ستيفنز: "إن أحد الأسباب الرئيسية لتطوير نوفيتشوك هو أن مكوناته ليست مدرجة في قائمة المواد المحظورة". يمكن لبعض أنواعه أن يسري مفعوله بسرعة كبيرة لقد صمم نوفيتوشك ليكون أكثر سمية من الأسلحة الكيميائية الأخرى، لذلك تبدأ بعض أنواعه في التأثير بسرعة، في فترة تتراوح بين 30 ثانية ودقيقتين. ومن المحتمل أن تكون الطريقة الرئيسية للتعرض لهذا اسم عن طريق الاستنشاق أو الابتلاع، على الرغم من أنه يمكن أيضا امتصاصه من خلال الجلد. تتشابه الأعراض مع أعراض عوامل (غازات) الأعصاب الأخرى ولنوفيتشوك تأثيرات مشابهة لغازات الأعصاب الأخرى، فهو يعمل عن طريق منع الرسائل من الأعصاب إلى العضلات مما يتسبب في انهيار العديد من وظائف الجسم. وقال الدكتور ميرزايانوف إن أول علامة يجب البحث عنها هي انقباض حدقة العين، فالانقباض المفرط للحدقة، يشير إلى أن ثمة جرعة أكبر يمكن أن تسبب تشنجات وانقطاع في التنفس. وأضاف قائلا:"وتبدأ التشنجات والقيء المستمر، ثم النتيجة القاتلة". يعد نافالني من أشد منتقدي الرئيس الروسي بوتين ويقول الدكتور ميرزايانوف إن هناك ترياق، يتألف من أتروبين وأثين، اللذين يساعدان في وقف عمل السم ، لكنهما ليسا علاجا. وإذا تعرض شخص لغاز الأعصاب فيجب خلع ملابسه وغسل بشرته بالماء والصابون وشطف عينيه وإعطائه الأكسجين. هل يمكن لأي جهة أخرى صنع سم نوفيتشوك؟ يعتقد الدكتور ميرزايانوف أن روسيا كانت وراء تسميم سكريبال "لأن روسيا هي الدولة التي اخترعته، ولديها الخبرة، وحولته إلى سلاح، لقد أتقنت الدورة بالكامل". وقال سفير روسيا لدى الأمم المتحدة إن أعمال التطوير الخاصة بعوامل (غازات) الأعصاب التي تعود إلى الحقبة السوفيتية قد توقفت في عام 1992، وأن المخزونات الحالية دمرت في عام 2017. وفي سبتمبر/أيلول عام 2017، أكدت منظمة حظر الأسلحة الكيميائية (OPCW) التدمير الكامل لـ 39.967 ألف طن من الأسلحة الكيميائية التي تمتلكها روسيا. و يقول البروفيسور أليستر هاي من جامعة ليدز إنه لم يتم الإعلان عن نوفيتشوك أبدا لمنظمة حظر الأسلحة الكيميائية، ولم تشكل المواد الكيميائية الداخلة فيه أبدا جزءا من أي نظام تحكم، ويرجع ذلك جزئيا إلى عدم اليقين بشأن تركيباتها الكيميائية. تم نقل نافالني جوا إلى برلين للعلاج وأضاف قائلا إنه من المحتمل جدا أن تكون بعض المعامل الحكومية قد صنعت كميات صغيرة وخزنت خصائصها في قواعد البيانات بحيث يمكن تأكيد هوية هذا الغاز السام في مرحلة لاحقة إذا تم العثور عليها بوصفها سما غير معروف في دم شخص ما.

Өкмөттүк эксперттер Навальныйдын анализдерин изилдеп чыккандан кийин ушундай тыянакка келген. Ал жандандыруу бөлүмүндө, жасалма дем алдыруучу аппаратта жатат. "Анын айыгышы узак мөөнөткө создугушу мүмкүн. Мындай уулануудан кийин болжолдуу кесепеттери кандай болорун алдын ала айтууга азыр эрте",-деп айтылат клиниканын сайтындагы маалыматта. "Новичок" боюнча биринчи жолу айтылып жаткан жок. Аны менен 2018-жылы Солсбериде Сергей Скрипаль менен кызы Юлия ууланган. Ошондо британ өкмөтү бул үчүн орусиялык бийликти айыптап чыкканы бар. Бирок Москва айыптоолорду кескин четке кагып келүүдө. Бул жолу дагы Берлин Навальныйдын ууландырылышынын артында Кремль турушу мүмкүн деп эсептесе, Орусияны санкциялар күтөт. "Новичок" деген эмне болгон уулу зат? Ууланган кишинин жүрөгү, ичеги-карыны, табарсыгы жакшы иштебей калат. Ошондой эле уулуу зат мээге дагы түз таасир этет. "Бул факторлордун комбинациясы биринчи кезекте мээнин иштешин бузуп, дем алууну кыйындатат. Ошондон киши эстен танат. Эгерде чукул арада жардам көрсөтпөсө, сактап калуу кыйын болот",-дейт токсикология боюнча адис, профессор Алистер Хэй. Эксперттер Навальныйдын дарылануусу канчага созулаары тууралуу айтуудан карманууда. Бул бир нече факторлордон көз каранды. Анын ичинде уунун дозасы, алгачкы жардамдын көрсөтүлүшү, ууланган маалдагы саясатчынын саламаттыгы чоң мааниге ээ. Ошентсе дагы Навальныйдын айыгып кетишине мүмкүнчүлүктөр Скрипалга салыштырмалуу көп болушу керек. Анткени Скрипаль ууланган 2018-жылы медиктер нөлдөн баштап изилдеп чыгышкан. Азыр болсо ууландырган зат тууралуу маалыматтар бар деп үмүттөнөт көпчүлүк эскперттер.


يشيد المعجبون بجمالها وشجاعتها، في حين ينتقدها آخرون بسبب صورها الجريئة قائلين: "لا مكان للمرأة المسلمة المؤمنة على منصات عروض الأزياء". وصلت حليمة إلى الولايات المتحدة كلاجئة صومالية، وتربت في بيئة محافظة للغاية، ثم تمكنت في غضون عامين فقط من أن تصبح واحدة من أكثر الوجوه شهرة في عالم الموضة. التقتت مراسلة بي بي سي، ألينا إساخنكو، مع حليمة، وهي أول عارضة أزياء ترتدي الحجاب يلمع نجمها في العالم، لتسألها كيف جمعت بين مهنة عرض الأزياء والالتزام بالتعاليم الإسلامية. سجادة الصلاة في غرفة التبديل مواضيع قد تهمك نهاية تقول حليمة: "أحاول الصلاة خمس مرات في اليوم، ولكني لا أنجح في هذا الأمر دائما. أتذكر نفسي أثناء أسبوع الموضة في نيويورك وأنا أركض حاملة بيدي سجادة وأبحث عن مكان للصلاة. وغالبا ما يكون هذا المكان هو غرفة تبديل الملابس". أثناء أسبوع الأزياء المحتشمة في اسطنبول، كانت حليمة لا تفوّت فرصة للتحدث مع أي شخص يمر قربها، أو أخذ صور شخصية مع العاملين على عرض الأزياء عن طيب خاطر. لكنها كانت تسير برفقة مديرة أعمالها وحارسها الشخصي، ومحاطة بمصورين ومصممي أزياء. مصممة أزياء سودانية شابة: ميغان ماركل كانت بحاجة لي تبلغ حليمة 22 عاما وأصبحت أول عارضة أزياء محجبة تظهر على غلاف مجلة فوغ البريطانية، وتظهر مرتدية رداء السباحة (بوركيني) على صفحات أميركان سبورتس إليستريتد - التي غالبا ما تنشر صور عارضات شبه عاريات. ورغم أن طول حليمة لا يتعدى 166 سنتمترا - وهو أقل بكثير من المقاسات المطلوبة عادة من عارضات الأزياء - إلا أن ماركات تجارية فاخرة تدعوها باستمرار للمشاركة في عروضها. وقبل عامين، أصبحت أول عارضة أزياء محجبة في العالم توقع عقدا مع واحدة من أكبر وكالات الأزياء (IMG Models). تقول حليمة: "لا تغيري نفسك، بل غيّري قواعد اللعبة"، فهدفها جعل صناعة الأزياء أكثر شمولية لفتح الطريق أمام الفتيات ليصبحن عارضات أزياء في جميع أنحاء العالم بغض النظر عن انتمائهن العرقي أو الديني. "لو لم أخض اختبارات الأداء فما كانوا ليختاروني في أي عرض. لم أفقد عزيمتي لأني أحمل إيماني معي دائما. فالإيمان هو ما يمنحني الثقة بالنفس"، هكذا تعبر حليمة عن نجاحها. تسألها المراسلة: ما أهم العبر في القرآن بالنسبة لك؟ تجيب حليمة بلا تردد: "لا تطلق أحكاما على الناس أبدا، فالله وحده القادر على الحكم. ساعد الناس وامنحهم الحب. التفاعل مع أولئك الذين لا يشاركونك معتقداتك والذين ينظرون إلى الحياة بطريقة مختلفة عنك جزء مهم من إيماني". وتضيف: "نشأت في مخيم للاجئين، وأدركت أنه يمكن لكل هذه الحياة الفاخرة أن تنتهي بلحظة، وأنا مستعدة للحظة كهذه". ارتداء الحجاب في عقد العمل ولدت حليمة في مخيم للاجئين في كينيا؛ فعائلتها فرّت من الصومال في منتصف التسعينيات بسبب واحدة من أكثر الحروب دموية في القارة الإفريقية. مشت والدتها 12 يوما قبل الوصول إلى كينيا. وعندما بلغت حليمة السادسة من عمرها انتقلت إلى الولايات المتحدة مع والدتها وشقيقها، وفقدوا التواصل مع والد حليمة بسبب الحرب. تعيش عائلة حليمة في ولاية مينيسوتا التي تضم واحدة من أكبر الجاليات الصومالية في الولايات المتحدة، وتتذكر قائلة: "اعتقد أصدقائي في أمريكا أنني أميرة صومالية لأنني كنت أخبرهم كيف انتقلنا باستمرار من منزل إلى آخر في كينيا. لم يعرفوا أن المنازل التي عشنا فيها كانت مصنوعة من قناني بلاستيكية ومن ركام الأبنية. كان ذلك كل ما استطاعت والدتي العثور عليه". وتضيف: "سخر زملائي مني وقالوا إنني أرتدي غطاء رأس لأن شعري متسخ كما كانوا يلقون نكات عن الإرهابيين. لكن كما تعلمين كنا في الثانوية". عندما بلغت حليمة عامها التاسع عشر، أصبحت أول مشاركة على الإطلاق تظهر على المسرح مرتدية الحجاب ورداء السباحة البوركيني في مسابقة ملكة جمال مينيسوتا. تقول حليمة: "أردت دائما المشاركة في مسابقة ملكات الجمال. لكنني صومالية ولم يسبق لأي واحدة منا اتخاذ مثل هذه الخطوة. وبعد المسابقة أخبرت أصدقائي أنه بإمكانهن ارتداء بوركيني والشعور بالثقة وإن كن واقفات إلى جانب شابات أخريات يرتدين ثياب السباحة المكشوفة. إننا على الأقل نبدو مختلفات، لكن لا أحد يستطيع أن يحرمنا من فرصة تجربة شيء جديد". وبعد المسابقة، تلقت حليمة عرضا للتعاون مع واحدة من أكبر وكالات الأزياء في العالم وهي (IMG Models)، ووافقت عليه لكنها وضعت شرطها: ارتداء الحجاب عند مشاركتها في التصوير والمشي على منصات العرض. "ارتديت الحجاب منذ الطفولة، لذا فهو بالنسبة لي جزء لا غنى عنه في خزانة ملابسي، كما هي الحال مع الأحذية التي لا يمكن الخروج دونها". ولدى حليمة متطلبات صارمة تتعلق بالثياب التي تعلن عنها؛ فمعتقدها لا يسمح لها أن تكشف إلا عن وجهها ويديها وقدميها علنا، وقد كتب ذلك في عقود عملها. وتضيف حليمة: "أرغب بتسهيل عمل المصممين غير المعتادين على العمل مع عارضات مثلي. كنت في السابق أحمل معي دائما حقيبة مليئة بأغطية شعر مختلفة وياقات قمصان وجوارب طويلة. أسافر دائمًا مع مديرة أعمالي، والتي ينبغي أن تكون امرأة دائما فتساعدني في تغيير الملابس عندما يكون طاقم العرض من الرجال". يمكن ملاحظة أن بقية المشاركات في "أسبوع الموضة المحتشمة" يغيرن ملابسهن في غرفة مشتركة أمام أنظار الجميع، في حين تبنى في بعض عروض الأزياء غرفة منفصلة من جدران كرتونية عالية مطلية باللون الأسود خصيصا لحليمة لإخفائها عن أعين المتطفلين. تقول حليمة: "أنا مسلمة، ويجب أن أتذكر هذا خارج المنصة. لذلك، يبذل المصممون ومنظمو العروض كل ما بوسعهم كي يكون لدي غرفتي الصغيرة التي أشعر فيها بالراحة". تعلق حليمة على ذلك: "بعض الفتيات لا يمانعن ذلك فقد اعتدن عليه. حتى مع وجود غرف خاصة، فإن العديد من العارضات يفضلن أن يكن معا. شخصيا لا أستطيع ارتداء الملابس في الأماكن العامة، لذلك أحتاج إلى غرفة منفصلة. لا أطلب الكثير. إن لم يناسب ذلك أحد المصممين فأنا جاهزة دائما للمغادرة". "اعتقدت أمي أني سأمشي نصف عارية" لا تزال والدة حليمة تعتقد أن العمل كعارضة أزياء يتعارض مع الإيمان، لكن حليمة تقول: "تعرف أمي أن بإمكانها الوثوق بي. لقد ربتني على نحو صحيح، لذا فهي إلى جانبي على أية حال. هي تدرك أيضا أنه إن لم يكن الأمر مناسبا لي، فلن أرضاه، سأقول لا ببساطة". "في أوساطنا لم يسمع أحد عن واحدة منا عملت في مجال عرض الأزياء، لذا اعتقد كثيرون، بمن فيهم والدتي، أنني سأقوم بالتصوير وأنا نصف عارية. لكن الجميع الآن سعيد بنجاحي". لكن والدة حليمة لم تحضر على الإطلاق أيا من عروض الأزياء التي شاركت بها ابنتها. تعلق حليمة على ذلك: "أمي لا تفهم اتجاهات الموضة ولا ألومها على ذلك. فبالنسبة لها الملابس شيء يمكنك رميه على نفسك ونسيان أمره". وتضيف: "جل ما تتمناه لي هو التحصيل العلمي وتكوين عائلة وأن تكون حياتي بسيطة وعادية". "الحجاب خياري الشخصي" سألت المراسلة حليمة ما إن كانت ستقبل أن تمشي يوما على المنصة بدون حجاب لتظهر للنساء اللاتي لا يتمتعن بحرية اختيار نزع الحجاب أن ذلك أمر ممكن، فأجابت: "إذا كنا نريد العيش في مجتمع يضمن للمرأة حق اتخاذ قراراتها بنفسها، فعندئذ يكون سؤالك هذا لي خطأ. فقبل كل شيء هذا السؤال يسلبني حقي بارتداء ما يجعلني أشعر بأني جميلة وواثقة من نفسي. هذا حجابي. بغض النظر عن نمط الملابس الذي تختاره المرأة فهي تستحق الاحترام والدعم والحب. هذه هي رسالتي". وتقول: "في أي بلد في العالم، لا ينبغي لأي امرأة ارتداء الحجاب دون رغبتها بذلك، ولا ينبغي لأي امرأة خلعه تحت الإكراه". "أود أن أرى أمي حاضرة في عروضي" تقول حليمة إنه إذا أراد أحد إحداث التغيير، فلا يحتاج إلى تغيير نفسه بل إلى تغيير قواعد اللعبة. ويبدو أن ذلك يحصل معها بالفعل. "يمكنك اليوم رؤية الكثير من العارضات المحجبات على منصات العرض ولدينا محجبات كثيرات في الوكالة - أعتقد أن هذا الأمر أصبح أمرا عاديا"، كما تقول. وتضيف: "كل ما نسمعه عن النساء المحجبات يكتنفه السلبية ويكون مسيسا بشدّة. أريد تغيير ذلك. أنا شابة تعشق الأزياء والتصاميم، ولدي روح ومشاعر، ولا أختلف عن أي شابة أخرى". يبدو أن حليمة تمكنت من تحقيق ما تطمح إليه وما كانت تحلم به: مصممون مشهورون يصطفون للعمل معها؛ معجبون يلاحقونها من عرض إلى آخر، وأكبر مؤسسات الإعلام العالمية تدعوها لإجراء المقابلات. ومع ذلك، فلدى العارضة حلم معلّق: "أود فعلا أن تجلس والدتي في الصف الأول في أحد عروضي لمرة واحدة. لكن هذا يجب أن يكون أكبر عرض أزياء في حياتي. آمل أن يتحقق هذا في يوم من الأيام".

Күйөрмандары анын сулуулугуна тамшанса, сынчылары ачык сүрөттөрү үчүн жана кудайга ишенген мусулман кызга подиумда орун жок деп тилдешет. Сомалиден келген качкындардын үй-бүлөсүнөн чыккан кыз өтө эле консервативдүү чөйрөдө өскөн. Эки эле жылдын ичинде баш айланткан карьера жасап, дүйнөлүк модадагы эң таанымал жүздөрдүн бири болуп калды. Би-Би-Си Халима Аденди маекке тартып, моделдик карьерасы менен исламдын катаал принциптерин кантип айкалыштырып кеткенин сурады. "Гримдөөчү бөлмөдө окулган намаз" "Беш убак намазды үзбөй окуганга аракет кылам. Бирок жетишпей калган учурлар дагы болуп калат,-дейт Халима. -Эсимде калган өзгөчө таасирдүү учурлардын бири Нью-Йорктогу мода апталыгында болду. Жайнамазымды көтөрүп алып, намаз окуганга ылайыктуу жай издеп чуркап жүргөм. Көп жолу гримдөөчү бөлмөдө же тасма тарткан аянтчада намаз окуганга туура келет". 22 жаштагы Халима Аден - британдык Vogue жана адатта жарым жылаңач кыздардын сүрөтүн көп чыгарган америкалык Sports Illustrated журналдарына хиджаб менен чыккан дүйнөдөгү алгачкы модель кыз. Халиманы мусулман кыз-келиндерге төп келбеген жүрүм-турумга ээ деп көп сындашат Боюнун узундугу болгону 166 сантиметр. Бул топ-моделдер үчүн өтө кыска эсептелет. Ошого карабастан ага көп чакыруу жөнөткөн белгилүү бренддер бар. Эки жыл мурун Халима дүйнөдөгү эң ири моделдик агенттик IMG Models менен келишим түзгөн. "Өзүңдү өзгөртпөй туруп, оюндун эрежесин өзгөрт",-дейт Халима. Анын максаты - диний жана этникалык айырмачылыктарына карабастан дүйнө жүзүндөгү кыздардын баарына подиумга жол ачуу, мода индустриясын инклюзивдүү кылуу. Халиманын ызы-чуу коштогон, эркектер көз салып олтурган иш-чараларда жүргөнүн апасы жактырбайт "Кандайдыр бир ийгиликсиз учурлар үчүн көңүлүм чөкпөйт. Анткени менин ишенимим бекем,-дейт Халима. -Мен качкындар лагеринде чоңойдум. Менин азыркы шаан-шөкөттүү жашоом бир ирмемде бүтүп калышы мүмкүн. Мен буга даярмын". Халима Кениядагы качкындар лагеринде туулган. Анын ата-энесинини теги Сомалиден. Алар өткөн 90-жылдардын орто ченинде Африка континентиндеги эң кандуу согуштан качып чыгышкан. Апасы Кенияга жетүү үчүн 12 күн жөө баскан. Халима алты жашка чыкканда апасы жана агасы менен чогуу АКШга келген. Согуш жүрүп жаткан жылдары атасы дайынсыз кеткен. Халима америкалык Sports Illustrated журналына хиджаб менен чыккан дүйнөдөгү алгачкы модель кыз Халиманын ызы-чуу коштогон, эркектер көз салып олтурган иш-чараларда жүргөнүн апасы жактырбайт. "Классташтарым менин чачым кир болгонү үчүн жоолук салынып жүрөт деп айтышчу. Болбосо андан да жаман тамашалар айтылат эле. Бул эми орто мектеп да, өзүңөр түшүнөсүңөр",-дейт Халима. Халима 19 жашында "Миннесота сулуусу" сынагына катышып, сахнага хиджаб менен чыккан. Ушул сынактан кийин көптөгөн мода агенттиктеринин көзүнө түшөт. Апрелде Стамбулда өткөн иш-чарага Халима атайын чакыруу менен келген Ага сунуштар келгенде, хиджаб менен гана чыга турганын айтып, шарт койгон. "Апам мени жарым жылаңач болуп чечинет деп ойлоптур" Халиманын апасы азырга чейин кызынын тандоосун жактырбай келет. Анткени моделдин иши биздин ишенимге каршы келет деп ойлойт. Консервативдүу мусулман аял шарыяттын жол-жобосун бузбай аткарууга умтулат. "Халиманын ызы-чуусу көп, айланасына киши жыйылган, эркектер көз агыткан жерде болушу мага жакпайт",-деген ал Al Jazeera үчүн берген сейрек интервьюларынын биринде. "Апам мага ишенүүгө боло турганын жакыш билет,-деди Халима. -Ал мага туура тарбия берген. Ошондуктан ал ички туюмунда дайыма мен тарапта. Мага ылайык келбеген нерсе болсо, жок деп айта ала турганымды жакшы түшүнөт". "Биздин чөйрөдө мурда моделдин иши тууралуу эч ким билчү эмес. Мени жарым жылаңач болуп чечинет деп ойлошкон. Азыр эми баары менин ийгилигиме кубанышат". Деген менен Халиманын апасы кызы катышкан бир да мода көргөзмөсүнө барган эмес. "Салабаттуу моданын" символубу же исламды мазактообу? Халиманын "Инстаграм баракчасына сүрөттөрүн, маектерин жарыялап турат. Ар бир сүрөттүн алдына он миңдеген "жактыруу" белгисин коюуп, пикирлерди жазышат. Кээде аны өтө эле ачык болуп алдың деп сындашат Анын баракчасына катталгандардын көбү дүйнөнүн ар кайсыл бөлүгүндө жашаган жаш мусулман кыздар. "Халима биз сени урматтайбыз. Сен бүтүндөй дүйнөгө эргүү бердиң",-деп жазат бири. "Суранам, токтот. Сен биздин динди туура эмес көрсөтүп жатасың, уялбайсыңбы",-деп тилдейт Min_xi деген колдонуучу. "Хиджаб кийген кыз сендей болуп мода көргөзмөлөрүндө жүрбөйт. Эгерде сен өзүңдү чын эле мусулманмын деп эсептесең, анда мунун кереги жок",-деп жазган _itsshahed_деген колдонуучу. IMG Models агенттигинин директору Айван Брат (оңдо) Халиманын ийгилигин - көрүнүктүү инсан экенине байланыштуу деп эсептейт "Хиджаб - менин жеке тандоом" Хиджаб - мусулман дүйнөсүндө жана андан сырткары деле жөн эле гардеробдун бир элементи катары саналбайт. Айрымдар андан аялдардын укугун чектеген, көз карандылыкты көрсө, кээси андан керексиз көңүл буруудан сактануу жана ички эркиндиктин белгисин көрүшөт. Айрым өлкөлөрдө аялдар хиджабсыз көчөгө чыга албайт. Анткени катаал жазага кириптер болушу мүмкүн. Ошондуктан сынчылар Халиманы хиджабды пропаганда кылып жатат деп сындап келишет. Халима дүйнөдөгү жаш мусулман кыздарынын үлгү туткан адамына айланды. Анын айтымында, ага көп ата-энелер кайрылып, (мусулмандар эле эмес христианы да бар) кантип кызын модел кылса болорун сурашат. "Бир дагы өлкөдө, бир дагы аял өзүнүн каалоосу болбосо хиджаб кийбеши керек. Ошол эле маалда анын эркине каршы мажбурлоо менен хиджабды чечүүгө бир дагы аял жол бербеши керек. Мен хиджабды сулуу корсөткөнү жана өзүмө ишенимди бергени үчүн кийем",-дейт Халима. (AbA) Сүрөттөр Sports Illustrated журналы тарабынан сунушталды.


ظهر فيروس كورونا في مدينة ووهان في ديسمبر الماضي وأعلنت اللجنة الوطنية للصحة في الصين الخميس عن 34 حالة إصابة جديدة، لكن جميعها لمواطنين أتوا من خارج البلاد. وسجلت 8 حالات وفاة جديدة في مقاطعة هوبي، معظمهم في مدينة ووهان. ويعتبر نقص انتشارالعدوى محليا، مؤشرا على جهود الصين لاحتواء الفيروس. لكنّ الارتفاع في عدد الإصابات الآتية من الخارج قد يهدّد ذلك. وأصيب بفيروس كورونا المستجد، كوفيد 19، قرابة 81 ألف شخص وتوفي أكثر من 3200 في الصين. مواضيع قد تهمك نهاية أما بالنسبة للإصابات الجديدة الـ34 القادمة من خارج الصين، فهي تمثل العدد الأكبر من المصابين بين وافدين في يوم واحد منذ أسبوعين، بحسب لجنة الصحة الوطنية. وتظهر الإحصائيات أن تفشي الوباء أصبح تحت السيطرة في ووهان - المدينة التي ظهر فيها الفيروس للمرة الأولى في ديسمبر/كانون الأول 2019 - وفي مقاطعة هوبي المحيطة بها. واتخذت العديد من الدول تدابير صارمة، بما في ذلك منع الاختلاط الاجتماعي وإلغاء تنظيم أنشطة كبرى للمساعدة في إبطاء انتقال العدوى. وحثت بعض الحكومات مواطنيها على البقاء في منازلهم قدر الإمكان وعدم السفر إلا في حالة الضرورة. وكانت إيطاليا قد سجلت الأربعاء أكبر حصيلة وفيات جراء الفيروس في يوم واحد داخل أي بلد منذ تفشي المرض، بعد وفاة 475 شخصا. وتعد إيطاليا ثاني أشد دول العالم تضررا بالفيروس بعد الصين.

Саламаттыкты сактоо боюнча мамлекеттик комитеттин билдирүүсүндө, жаңы катталган 32 учур болгонун, анын баары сырттан келгени айтылды. Коронавирустун очогу болгон Хубэй провинциясында инфекциянын бир дагы жаңы учуру катталган эмес. Буга чейин провинциядагы карантин чаралары бир аз жумшарган эле. Шаршембиден тарта провинциянын борбору саналган Ухань шаарындагы чектөөлөр алына баштайт. Кытайдын бийлиги 8-апрелден тарта Ухандагы карым-катнашка чектөөнү алат деп күтүлүүдө. Шейшембиде эрте менен алынган маалыматтарга караганда, дүйнөдө коронавируска чалдыккандар саны 1,3 млн ашты. Ал эми каза тапкандар 75 миңге барды. Европа пандемиянын эң оор тилкеси болуп турат. Дүйшөмбүдө Францияда өлүм-житим көп катталды. Италияда дагы бир нече күн төмөн болгон көрсөткүчтөр кайра секирик жасады. Соңку 24 сааттын ичинде Францияда Covid-19 тумоосу 833 кишинин өмүрүн алды. Бул эң жогорку көрсөткүч. АКШда вирустан каза тапкандар 10 миңден ашты. Өлкөнүн саламаттыкты сактоо кызматынын жетекчиси Жером Адамс жекшембидеги билдирүүсүндө, кырдаалды Перл-Харборго салыштырып, жоготуулар көп болот деп билдирди. Симптомдору байкалбаган оору "Рейтер" агенттиги Кытайдын өзүндө эч кандай оорунун белгилери байкалбай туруп эле коронавируска чалдыккандар көп болуп жатканын жазды. Кытайдын маалыматына караганда, жекшембиге чейин мындай 78 учур катталган. Бир сутка мурун алардын саны 47 эле. Мындай оорунун белгилери жок туруп вирус аныкталгандардын дээрлик жарымы Хубэй провинциясынан. Кытай дарыгерлери бул абалды түшүнүүгө аракет кылууда. (AbA)


يوضح باحث في شركة أدوية ألمانية اختبار سير العمل لأبحاث Covid-19. وكشفت البحوث التي أجروها، والتي نشرت نتائجها نشرة (نيتشر ميديسين) يوم الثلاثاء، أن المصابين بالفيروس يتماثلون للشفاء بالطريقة نفسها التي يتماثل بها المصابون بالإنفلونزا العادية. ويقول الخبراء أيضا إن التعرف على نوعية خلايا المناعة التي تظهر بعد الإصابة بفيروس كورونا سيساعد في تطوير لقاح ضده. يذكر أن السلطات حول العالم أكدت اصابة أكثر من 160 ألف شخص بالفيروس، وقد توفي منهم نحو 6500. وقالت الأستاذة كاثرين كيدزيرسكا، التي ساعدت في وضع الدراسة الجديدة، إن "هذا الاكتشاف مهم جدا لأنه يعطينا للمرة الأولى فهما للطريقة التي يقاوم بها جهاز المناعة فيروس كورونا الجديد". مواضيع قد تهمك نهاية وأثنى عدة خبراء على البحث الذي أجري في معهد بيتر دوهرتي للأمراض والمناعة في مدينة ملبورن، ووصفه أحدهم بأنه "اختراق علمي حقيقي". وأظهرت عمليات مسح الصدر تطهير رئتي المريض بعد ظهور خلايا مناعية أظهرت عمليات مسح الصدر تطهير رئتي المريض بعد ظهور خلايا مناعية ما الذي تم التوصل إليه؟ تماثل العديد من المصابين بفيروس كورونا للشفاء، مما مما يعني أنه كان معلوما أن جهاز المناعة يمكنه مكافحة الفيروس بنجاح. ولكن للمرة الأولى، تعرف البحث الجديد على 4 أنواع محددة من خلايا المناعة ظهرت لمكافحة فيروس كورونا (كوفيد-19). واكتشفت هذه الأنواع الأربعة في مريضة أصيبت إصابة خفيفة إلى معتدلة بالفيروس، ولم تكن تعاني من أي حالات مرضية أخرى. وكانت المريضة، وهي امرأة من مدينة ووهان الصينية تبلغ من العمر 47 عاما، قد أدخلت المستشفى في أستراليا، وتماثلت للشفاء في غضون 14 يوما. وقالت الأستاذة كيدزيرسكا لبي بي سي إن فريقها فحص "كل جوانب الرد المناعي" لدى تلك المصابة. ولاحظ الباحثون ظهور خلايا معينة في دمها قبل تماثلها للشفاء بثلاثة أيام. يذكر أن هذا النوع من الخلايا يظهر أيضا عند المصابين بالإنفلونزا وفي نفس مرحلة المرض. وقالت الأستاذة كيدزيرسكا "أثارت هذه النتائج حماسنا، وخصوصا قدرتنا على التعرف على ظهور خلايا مناعية معينة في المصابة قبيل تحسن وضعها السريري". وأضافت في حديث مع بي بي سي أن أكثر من 12 خبير عملوا على مدار الساعة لأربعة أسابيع لاعداد البحث. كيف سيساعد هذا الاكتشاف في التصدي للفيروس؟ يقول الأستاذ بروس ثومبسون، عميد دراسات العلوم الصحية في جامعة سوينبورن للتكنولوجيا في ملبورن، إن التعرف على توقيت تدخل خلايا المناعة سيساعد "في التنبؤ بسير الفيروس". وقال لبي بي سي "عندما تعرف متى تقع الردود المختلفة يمكنك التنبؤ بسير المرض وموعد تماثل المصاب للشفاء". وقال وزير الصحة الأسترالي، غريغ هانت، إن هذا الاكتشاف سيساعد أيضا في تسريع عملية تطوير لقاح ضد الفيروس وإيجاد علاجات للمصابين به. وقالت الأستاذة كيدزيرسكا إن الخطوة القادمة بالنسبة للعلماء تتمثل في اكتشاف سبب ضعف رد جهاز المناعة في الحالات الأكثر خطورة. وأضافت "من المهم جدا الآن أن نتوصل إلى أوجه الاختلاف عند المرضى الذين توفوا أو اولئك الذين أصيبوا بمرض خطير من أجل أن نفهم كيفية حمايتهم". وكان المعهد المذكور قد أصبح في كانون الثاني / يناير الماضي الأول خارج الصين يعيد تخليق الفيروس. وحصل المعهد منذ ذلك الحين على تمويل اضافي من الحكومة الأسترالية اضافة الى تبرعات من عدة شركات والملياردير الصيني جاك ما.

Алардын изилдөөсүнүн жыйынтыгы Nature Medicine журналына жарыяланды, андагы маалыматтар жаңы вирустук инфекциядан айыгуу кадимки грипптен дарылануудан дээрлик айырмаланбай турганын көрсөтүүдө. Демек, бул изилдөө коронавируска каршы вакцина чыгарууга жардам бериши ыктымал. Азыркы убакта дүйнөдө коронавирус менен ооругандар 190 миңден ашты, ал эми өлгөндөр жети жарым миңге жетти. "Биздин иммундук система жаңы коронавирус менен кантип күрөшөрүн биринчи жолу даана түшүндүк",-деди изилдөөчүлөрдүн бири профессор Кэтрин Кедзирска. Көп эксперттер бул изилдөө жөнүндө жакшы пикирлерин билдирип жатышат. Изилдөө Мельбурндагы Питер Доэрти атындагы инфекция жана иммунитет институтунда жүргүзүлдү. Окумуштуулар эмнени аныкташты? Covid-19 жугузуп алган адамдардын айыгып чыгышы адам бул вируска эффективдүү каршы тура аларын айкын көрсөтүүдө. Бул иш жүзүндө кандай болуп ишке ашат? Австралиялык окумуштуулар инфекцияга каршы күрөштө катыша турган адам организминдеги төрт клетканы таап чыгышты. Изилдөөгө мурда оорубаган, жаңы илдетти жеңил көтөргөн ыктыярчылар катышты. Өпкөнүн тартылган сүрөтү иммундук клеткалар көбөйгөн сайын инфекция кетип жатканын көрсөтөт. Австралиялык ооруканалардын бирөөнө Ухандан коронавируска чалдыккан 47 жаштагы аял түшүп калып, 14 күндөн кийин сакайып чыкты. Би-Би-Сиге берген маегинде профессор Кедзирска түшүндүрүп бергендей, алар "ошол оорулуунун иммундук системасынын реакциясын баштан аяк изилдеп чыгышкан". Үч күндүн ичинде эле инфекцияга чалдыккан аял сакая баштаган, буга анын канындагы өзүнчө бир клеткалар жардам берген. Кедзирсканын айтымында, адам демейде грипп менен ооруганда анын денесинде так ошол клеткалар пайда болот. "Биз мунун жыйынтыгына кубандык, биз инфекция менен ооруган адамда иммундук клеткалар пайда болгондо анын сакайып кетерин аныктадык",-деди профессор Кедзирска. Бул изилдөө төрт аптага созулду, анын жүрүшүндө ондогон окумуштуулар күн-түн дебей анализдерди текшерип, кылдат изилдөөлөрдү жасашты. Австралиянын саламаттык сактоо министри Грег окумуштуулардын ачылышы коронавируска каршы вакцинаны жана башка дарыларды таап чыкканга жардам берет деп баса белгиледи. Ал эми окумуштуулар жаңы изилдөөгө киришти. Алардын алдында эми эмне үчүн кээ бир учурда иммундук системанын инфекцияга алы жетпей, оору күчөп кеткен себебин аныктоо милдети турат. "Вирустан өлгөндөр же абдан катуу ооругандардын сакайып чыккандардан эмне айырмасы болгонун түшүнүү менен биз аларды сактап калуунун жолун түшүнөбүз",-деди профессор Кедзирска.


تشهد المنطقة أشد القتال دموية منذ وقف اطلاق النار الذي تم التوصل إليه في عام 1994 وأعلن وزير الخارجية الروسي سيرغي لافروف تفاصيل العرض الذي قدمته موسكو للبلدين المتحاربين. وقتل أكثر من 100 شخص في القتال منذ يوم الأحد الماضي. وتدير عرقية الأرمن منطقة ناغورنو كاراباخ التابعة رسميا إلى أذربيجان. وأعلن مكتب وزير الخارجية الروسي يوم الأربعاء أن لافروف اتصل بنظيريه الآذري والأرميني وأخبرهم بعرض موسكو استضافة المفاوضات. مواضيع قد تهمك نهاية وكان الرئيس الروسي فلاديمير بوتين قد ناقش في مكالمة هاتفية موضوع القتال الدائر في جنوب شرقي القارة الأوروبية مع الرئيس الفرنسي إيمانويل ماكرون، وكرر الزعيمان مناشدات المجتمع الدولي بضرورة وضع حد للقتال والالتزام بوقف فوري لإطلاق النار. ويذكر أن روسيا متحالفة عسكريا مع أرمينيا ولها قاعدة فيها، ولكنها تقيم في الوقت ذاته علاقات وطيدة مع الحكومة الآذرية. وتساند أرمينيا "جمهورية ناغورنو كاراباخ" الانفصالية، ولكنها لم تعترف بها رسميا. ولا يزال من غير الواضح السبب الكامن خلف اندلاع القتال الأخير. وكان الرئيس الآذري إلهام علييف قد تعهد يوم الأربعاء بمواصلة القتال حتى انسحاب القوات الأرمينية من ناغورنو كاراباخ. وقال الرئيس الآذري "لدينا شرط واحد: على القوات الأرمينية الانسحاب كليا ودون شروط مسبقة من أراضينا". وكانت أذربيجان قد نشرت شريطا قالت إنه يظهر تدمير دبابتين "معاديتين"، وقالت إن لواء أرمينيا قد فر من المنطقة المحيطة بقرية توناشين. وقال الإعلام الأرميني من جانبه إن ثلاثة مدنيين قتلوا جراء غارة جوية نفذها الطيران الاذربيجاني على أهداف في بلدة مارتاكيرت يوم الأربعاء. وقالت وكالة أرمنبريس الأرمينية الرسمية إن سبعة مدنيين و80 عسكريا قتلوا منذ اندلاع الصدامات الأخيرة. كما نشرت وزارة الدفاع الأرمينية صورة لمقاتلة أرمينية من طراز سوخوي 25 قالت إن مقاتلة تركية من طراز ف-16 أسقطتها يوم الثلاثاء الماضي. ولكن تركيا، حليفة أذربيجان، نفت ذلك ووصفت الادعاءات الأرمينية بأنها "دعاية رخيصة". وثمة تقارير تتحدث عن قيام تركيا بارسال مقاتلين سوريين إلى المنطقة لمساعدة القوات الآذرية. وقال أحد هؤلاء لبي بي سي العربية إنه جُنّد في شمالي سوريا الأسبوع الماضي وأرسل للقتال في أذربيجان من خلال تركيا، ولكن أحد مستشاري الرئيس التركي رجب طيب أردوغان، ويدعى إيلنور شفيق، وصف التقرير بأنه "لا أساس له على الإطلاق". وتسبب القتال الدائر في ناغورنو كاراباخ في تصاعد حدة التوتر بين فرنسا وتركيا، العضوتان في حلف شمال الأطلسي. ففرنسا تستضيف جالية أرمنية كبيرة، بينما تساند تركيا أذربيجان، الدولة التركستانية التي تربطها معها أواصر قوية. وكان وزير الخارجية التركي مولود جاويش أوغلو قد اتهم فرنسا يوم الأربعاء بدعم الاحتلال الأرميني لناغورنو كاراباخ التابعة لأذربيجان. ولكن الرئيس الفرنسي ايمانويل ماكرون رد على ذلك بقوة وانتقد "الرسائل العدائية" الصادرة من أنقرة والتي "تساعد على إزالة أي تردد قد تشعر به أذربيجان إزاء إعادة احتلال منطقة ناغورنو كاراباخ". وأضاف "ولن نتقبل ذلك أبدا". وأصدر الكرملين في موسكو تصريحا عقب المحادثة الهاتفية التي أجراها الرئيس بوتين مع نظيره الفرنسي قال فيه إن الزعيمين ناقشا الخطوات المقبلة التي قد تتمكن من القيام بها مجموعة مينسك المنبثقة عن منظمة الأمن والتعاون في أوروبا في سبيل حل الأزمة الراهنة. وكانت مجموعة مينسك قد أسست في عام 1992، وتتولى كل من فرنسا وروسيا والولايات المتحدة رئاستها.

Армения менен Азербайжан 1994-жылдагы согуштан берки эң олуттуу аскер кризисине кептелди Орусиянын тышкы иштер министри Сергей Лавров эки тарапты сүйлөшүүгө чакырып, "согушка багытталган риторикаларды" токтотууга үндөдү. Жекшемби күнү башталган жаңжалда кеминде жүз киши каза тапты. Тоолуу Карабах Азербайжандын аймагы катары саналат, бирок территорияны Армения көзөмөлдөп келет. Учурда жаңжалга башка мамлекеттер дагы тартылышы мүмкүн деген кооптонуулар айтылууда. Президент Путин Тоолуу Карабах маселесин Франциянын лидери Макрон менен телефон аркылуу талкуулап, эки лидер тараптарды тынчтыкка чакырды. Армения Орусия менен Жамааттык Коопсуздук Келишим Уюмуна мүчө. Бул уюмдун мүчөлөрүнүн бирине чабуул болсо, башкалары көмөк көрсөтүү тууралуу милдеттеме алган. Бирок Тоолуу Карабах формалдуу түрдө Армениянын аймагы саналбайт. Азербайжандын эл аралык коомчулук тарабынан таанылган аймагы. Согуштук аракеттер ушул аймакта жүрүп жаткандыктан, ЖККУ же Орусия кийлигише албайт. Ошондуктан ок атышууну токтотууга чакырууда. Ал эми Түркия Тоолуу Карабах жаңжалында Азербайжанды колдогон билдирүүлөрү менен чыкты. Түркиянын тышкы иштер министри тынчтык сүйлөшүүлөрү маңызын жоготконун жана Тоолуу Карабах көйгөйүн чечүүнүн убактысы келгенин белгилеген. "Биз бул маселени тынчтык жолу менен чечүү үчүн көп иштедик. Эми биз аны тамырынан чечкибиз келет",-деди Түркиянын тышкы иштер министри Мевлют Чавушоглу. 27-сентябрда Тоолуу Карабахта кагылышуу башталгандан тарта эле президент Режеп Тайип Эрдогандан баштап, түркиялык расмийлер Азербайжанды катуу колдоп жатат. Азербайжан сириялык жалданма аскерлерди колдонуп жатабы? Би-Би-Синин булагы жана Европанын башка медиа агенттиктери Тоолуу Карабах аймагына Сириядан жалданма аскерлер барганын кабарлашууда Ал тапта Тоолуу Карабахта согушка катышып жатабыз деген аскерлердин бири Би-Би-Сиге Сириядан келгенин билдирди. Сириялык Абдулла (ысымы өзгөртүлгөн) 17ден отуз жашка чейинки эркектер Түркия көзөмөлдөгөн Сириянын түндүгүнөн Азербайжанга келгенин маалымдады. Алар өткөн шаршемби күнү, жаңжалга төрт күн калганда чек ара аймагына жеткирилгенин айтты. "Өткөн аптада Сириянын улуттук армиясынын Хамза дивизиясынын башчысы Саиф абу Бакр Азербайжанга барып аскердик базаларды кайтарып, айына эки миң доллар маяна алсаңар болот деп сунуштады. Мен согуш чыгарын билген эмесмин",-деп айтты Абдулла Би-Би-Сиге мессенжер аркылуу жазган катында. Анын айтымында 27-сентябрда аларды майдан тилкесине алып барышып, салгылашууларга катышкан. Жаңжалдын биринчи күнүндө эле төрт сириялык мүрт кеткен. Андан бери Абдулла онго чукул сириялык каза таап, жетимишке чукулу жаракат алганын айтууда. Түркия Сириянын түндүгүндө аскерлерди машыктырып, курал менен камсыз кылып келет Түркия болсо бул айыптарды кескин четке кагууда. Президент Эрдогандын кеңешчиси Илнур Жевик дооматтарды "эч далилсиз" маалымат деп мүнөздөдү. Тоолуу Карабахтагы жаңжал НАТОго мүчө эки мамлекет ортосундагы мамилени бузду. Франция менен Түркия кайым айтышып, шаршемби күнү Түркиянын тышкы иштер министри Париж Азербайжандын оккупацияланышын колдоп жатат деп билдирди. Тоолуу Карабах жаңжалынын тарыхы Азербайжан менен Армения ортосундагы конфликтин чордонунда Тоолуу Карабахтын макамына байланыштуу талаш турат. Советтик мезгилде аймак автоном облус саналып, Азербайжан ССРинин курамында болгон. Жаңжалга оор аскер техникасы, артиллерия, дрондор тартылууда Карабах жаңжалы 1988-жылы башталган. Анда Тоолуу Карабах автоном облусу Азербайжан ССРинин курамынан чыгарылган. Кийин 1992-1994-жылдардагы эки өлкөнүн ортосундагы аскердик тирештин жүрүшүндө Азербайжан Тоолуу Карабахка көзөмөлүн жоготту. Жаңжалды жайгаруу боюнча 1992-жылы ЕККУнун Минск тобу түзүлөт. Аймактын кимге таандык экени тууралуу талаштар согушка чейин жетип, 1994-жылы жарашуу келишими кабыл алынган. Азыркы маалда эл аралык коомчулук тарабынан таанылбаган көз карандысыз Тоолуу Карабах республикасын армян күчтөрү көзөмөлдөйт. Баку аймак оккупацияланган деп санайт. Ереван болсо расмий түрдө анын көз карандысыздыгын тааныганы менен анын коопсуздугун өз кепилдигине алган. Тоолуу Карабахтагы армиянын бюджети Армения тарабынан каржыланат. 2020-жылы апрелде пандемия күчөп турган маалда эл аралык коомчулук тарабынан таанылбаган Тоолуу Карабах республикасы президенттик шайлоо өткөрдү. Өзүн республика жарыялаган аймактагы президенттик шайлоодо мурдагы министр Араик Арутюнян 88% добуш менен утуп чыкты. Бирок шайлоону эл аралык коомчулук тааныган эмес.