المصوّر عبود حمام وفي الوقت ذاته، تحول من مهنته الأولى كمصور للرئيس السوري بشّار الأسد وزوجته أسماء إلى أن يكون مسجلا للعرض العسكري الذي أقامه تنظيم الدولة الإسلامية في مسقط رأسه، مدينة الرقة. ولكن الآن، وأخيرا، قرر أن يكشف الحجاب عن هويته من أجل أن يشجع النازحين والمهاجرين على العودة إلى الرقة. يضحك عبود عندما يطرح عليه السؤال: - بإعتبار أن مهنته هي دراسة الوجوه - كيف يصف نفسه. ويقول إن شكله وشخصيته تأثرا بالحرب السورية التي إندلعت منذ تسع سنوات، مضيفا: "كلما أنظر في المرآة أتعجب من كمية الشعر الأبيض الذي يكسو رأسي ووجهي الآن". مواضيع قد تهمك نهاية "كل ذلك بسبب الحرب والضغوط التي تعرضت لها". لا يتجاوز عمر عبود الـ 45، ولكنه يعيش حياته على كف عفريت. فهو يعيش في خوف دائم، ويعرض نفسه للمخاطر من أجل نقل حقيقة ما يحصل في سوريا إلى العالم الخارجي. وقد يكون عبود المصور الصحفي السوري الوحيد الذي عمل لكل القوى الرئيسية المتصارعة في بلاده، من حكومة الأسد إلى الجيش السوري الحر المعارض إلى جبهة النصرة وتنظيم الدولة الإسلامية، إلى قوات سوريا الديمقراطية التي يهيمن عليها الأكراد. ويقول "صورة واحدة قد تقضي عليك، ولكن صورة أخرى قد تنقذ حياتك". وكان عبود يخشى من أن الصور التي التقطها سرا لهجمات شنها معارضون في العاصمة السورية، دمشق، في الأيام الأولى "للانتفاضة السورية" قد تؤدي إلى موته على أيدي المخابرات السورية إذا توصلت إلى ما كان يفعله. ففي تلك المرحلة كانت الحكومة السورية تسعى إلى إخفاء القوة العسكرية المتصاعدة للمتمردين. وفي وقت لاحق، قد تكون خبراته التصويرية ساعدته في النجاة من الموت عندما احتاج إليه تنظيم ما يُعرف بالدولة الإسلامية لتوثيق الاستعراض العسكري الذي نظمه للاحتفال باستيلائه على مدينة الرقة، مسقط رأسه. تبدأ قصة عبود المثيرة وسط حقول الحنطة التي تحيط بالرقة - موضوع كثير من الصور التي إلتقطها - والتي كان يعمل فيها والده فلاحا. ويقول "أمانة، المجتمع الذي نشأت فيه، وبضمنه والداي، لم يكن لديه كثير من الإحترام للصحفيين أو المصورين. فقد كان والداي يفضلان أن أدخل مجالات المحاماة أو التعليم. كانوا ينظرون إلى مهنة التصوير على أنها مهنة تافهة". عبود يدرس في إحدى الكليات ولكن عبود تعلّق بمهنة التصوير عندما أهداه شقيقه أول جهاز تصوير يمتلكه، وكان جهاز تصوير زينيت روسي الصنع. تخرج عبود من معهد التصوير في دمشق، وإنتهى به الأمر قبيل إندلاع "الإنتفاضة" السورية في عام 2011 مدير فترة في قسم التصوير في وكالة الأنباء السورية الرسمية (سانا). وكان من ضمن واجباته توثيق فعاليات الرئيس بشّار الأسد وزوجته أسماء. يقول عبود إنه رغم الانطباع الذي كان الزوجان يرغبان في نشره بأنهما قريبان من المواطنين العاديين، لم يتكلم أي منهما معه في كل الوقت الذي عمل معهما مصورا. ويقول "كان مسؤولون عسكريون وأمنيون يصطحبوننا دائما في المهمات الرسمية. كنت أكره ذلك، لأننا كنا مضطرون أن نتعامل معهم باحترام، وهذا لا يتوافق مع شخصيتي". قتيل في أحد شوارع دمشق، 2012 عندما تحولت المظاهرات التي اندلعت في عام 2011 إلى حركة تمرد مسلح، اضطر عبود إلى عيش حياة مزدوجة. ففي أوقات النهار، كان يساعد في تلميع صورة النظام الحاكم من خلال الصور التي يلتقطها. ولكن في أوقات الليل وفي الفجر، كان يصور سرا الهجمات التي كان يقوم بها الجيش السوري الحر المعارض على دمشق. وكان يرسل الصور التي يلتقطها إلى وكالات الأنباء الدولية تحت إسم "نور فرات". يذكر أن نهر الفرات يمر في مدينة الرقة، المدينة التي يجد فيها عبود قسطا من الراحة إن إستطاع. ويطلق عبود على نهر الفرات إسم "معالجي الخاص". ويقول إن وكالات الأنباء التي نشرت صوره لا تعرف إلى اليوم إسمه الحقيقي. ولكن بعد ذلك بوقت قصير، أصبح الأمر أكثر خطورة. ويقول عبود "كنت مؤمنا بأن شريحة الذاكرة التي كنت أحملها في جيبي بعد تغطيتي لتلك الأحداث التي لم يسمح لي بتغطيتها هي عبارة عن طلقة قد تقتلني إذا كشف أمري". وفي عام 2013، وبعد أن أصبحت الرقة أولى مراكز المحافظات السورية التي تسقط بأيدي المتمردين، هرب عبود من دمشق وعاد إلى مسقط رأسه. فقد انفصل عن النظام الحاكم. ولكن الحياة في الرقة كمصور صحفي لم تقل خطورة عن الحياة في دمشق. فقد كان عبود يخشى من أن الفصائل المتمردة المتناحرة قد تشك بأنه متسلل تابع للنظام. وفي منتصف عام 2014، أصبح وضعه أكثر خطورة. ويقول "كنت أشاهد سيارات ودراجات نارية وهي تجوب الشوارع رافعة أعلام سوداء. وقال لي أحدهم "هذه هي الخلافة الإسلامية الجديدة". لم أفهم ما يقصده. ما هي هذه الخلافة؟" فر معظم الصحفيين عندما إستولى تنظيم الدولة الإسلامية على مقاليد الأمور، وكان عبود - باعتباره من المستخدمين السابقين لآل الأسد - في خطر أكبر من غيره. ولكنه آثر البقاء ومواصلة عمله. وأظهرت صور اكتشفت لاحقا في هاتف يعود لأحد مقاتلي تنظيم ما يُعرف بالدولة الإسلامية القتلى عبود وهو يرتدي قبعته المميزة وجلبابه وهو يلتقط الصور عند تقاطع للطرق. ولكن عبود تلقى لاحقا عرضا لا يُمكن له أن يرفضه. فقد طلب منه التنظيم أن يصور الإستعراض العسكري الذي كان ينوي إقامته للإحتفال بنصره في الرقة، والذي كان يشتمل على إستعراض الأسلحة التي غنمها التنظيم وهي موشحة بالسواد. إستخدمت الصورة التي إلتقطها في شريط دعائي نشره التنظيم وأرسل إلى العديد من الوكالات الصحفية العالمية. وتبعت ذلك العديد من الصور والأشرطة التي تتحدث عن الحياة في "دولة الخلافة"، ولكن عبود يقول إنه كان يتجنب تصوير مشاهد الإعدامات بل كان يؤثر البقاء في البيت أثناء إجرائها. ويقول "لم أقسم بالولاء لتنظيم الدولة، ولم أضطر إلى ذلك. فقد ا لتزمت إستراتيجية تقول إن عليّ البقاء مستقلا في كل الأوقات". ويقول إنه تمكن من الفرار من الأسر بفضل العلاقات القوية التي كان يتمتع بها مع شيوخ العشائر في الرقة الذين إنضموا لاحقا إلى تنظيم الدولة الإسلامية. ولكن في علم 2015، أخبره إثنان من عناصر التنظيم دقوا على باب مسكنه بأنه سيكون في خطر كبير إذا واصل العمل. ولذا قرر في وقت لاحق من ذلك العام مغادرة الرقة وتصوير ما يجري في مناطق أخرى من شمالي سوريا. ولم يعد إلى الرقة إلا في أواخر 2017، بعد أن نجحت الحملات الجوية الأمريكية في تحرير المدينة من عناصر تنظيم الدولة الإسلامية - ولكنها حولتها إلى ركام. يقول عبود "في اليوم الأول إلتزمت الصمت، فلم يكن لي ما أقوله. ولكن في اليوم الثاني، وعندما خرجت وبدأت بالتقاط الصور، أجهشت بالبكاء. كنت أجوب الشوارع باكيا طيلة الوقت". لأشهر عديدة بعد ذلك، كان عبود يجوب خرائب الرقة دون هدف معين مصطحبا كاميرته. ويقول إنه أصبح حاميا للمدينة وعارفا بكل شوارعها المحطمة وكل أسرها المدمرة. تقول الأمم المتحدة إن 80 في المئة من المدينة كانت غير صالحة للسكن، وإن 90 في المئة من سكانها قد نزحوا عنها. مبنى سكني مدمر تتدلى من أحدى شققه المهشمة بدلة نسائية زرقاء اللون ومن كل الصور الحزينة التي التقطها، كانت الصورة التي أثرت فيها أكثر من غيرها تلك التي تظهر مبنى سكني مدمر تتدلى من أحدى شققه المهشمة فستان أزرق اللون. يقول عبود "شعرت بأن ذلك كان انتهاكا صارخا للخصوصية، لأن الفساتين من هذا النوع لا ترتديها النساء إلا داخل بيوتهن. ولكن الأسرة تركت المكان، آخذة معها الفرحة، ولذا فالبدلة تتدلى من الحطام لوحدها. تأملت المشهد بينما كانت الريح تلعب بالفستان. شبهت المشهد بشخص معلق بحبل وهو يختنق حتى الموت". عبود في نهر الفرات ولكن الألوان البراقة بدأت بالعودة ببطء إلى الصور التي يلتقطها عبود مع عودة الحياة إلى المدينة، مثل الألوان الصفراء والحمراء لواجهات المتاجر التي أعادت فتح أبوابها واللون الأزرق النقي لنهر الفرات الذي بدأ باستقبال السابحين مرة أخرى. قرر أخيرا الخروج من الظل وعرض صوره بإسمه الحقيقي من على صفحة في فيسبوك أطلق عليها إسم (Abood without Barriers) أي "عبود بلا حدود". كانت رسالته تشجيع أهل الرقة على العودة إلى مدينتهم. ويقول "كانت أشبه بصرخة في وجه كل المساوئ التي إرتكبت بحق مدينتي. كان هدفي الوحيد هو القول لأهالي الرقة الذين هجروها إن عليهم النظر لمدينتهم بطريقة مختلفة. أعرف أن اللون الرمادي كان اللون الطاغي على مدينتكم، ولكن تذكروا كيف تبدو الرقة بألوان أخرى. أحبوا الرقة من جديد وفكروا بالعودة إليها. وإذا تأملتم في الصور التي إلتقطتها، سترون دائما - وحتى في أكثر الصور إيلاما - أشياء مفرحة ذات ألوان تمثل عناصر الحياة". الفتاة والخوخ (البرقوق) أما الصورة التي يفخر بها أكثر من غيرها، فهي تلك التي تظهر بنتا ترتدي بدلة براقة اللون وهي تبتسم وتحمل بيديها طبقا من الخوخ(البرقوق). هي ابنة رجل غادر إلى السعودية وعاد إلى الرقة لاحقا وتبرع لترميم مدرسة في المدينة بعد أن إطلع على الصور التي نشرها عبود في الإنترنت. وقال هذا إن آخرين عادوا نتيجة اطلاعهم على صفحة عبود في فيسبوك. ولكن عبود نفسه ترك مدينته التي يعشقها، رغم تعهده بالبقاء فيها. فقد أجبره حسه الصحفي على التوجه لتغطية القتال الدائر في المناطق التي تسيطر عليها تركيا شمالي سوريا. ويخشى العودة إلى الرقة مخافة أن يعتبره المسيطرون عليها الآن - قوات سوريا الديمقراطية التي يهيمن عليها الأكراد - مندسا تركيا. تمكن عبود من النجاة من أعتى القوى وأشدها بطشا، ولكنه الآن يشعر بأن الجهة التي حررت الرقة من المتطرفين - بمساعدة القوات الغربية - هي التي لا يستطيع المخاطرة بالعمل معها. وهذا تذكير بأن الخوف في سوريا ليس له نهاية بالنسبة للذين إختاروا مهنة الصحافة. ويقول "لا أستطيع أن أتذكر لحظة واحدة عشت فيها بأمان وسعادة طيلة تلك الفترة. أتذكر على سبيل المثال قيامي بتصوير عواقب ضربة جوية، ثم قيل لي إن إبن عمي كان أحد القتلى. وعند عودتي لمشاهدة الشريط، رأيت جثته أمامي". ويقول "أبلغ من العمر الآن 45 عاما، ولكن، وبسبب الحرب، لم أتزوج. ليست لدي أسرة، وليست لي زوجة. وهذا أمر محزن حقا". ويمضي للقول "لو لم تكن لي هذه الكاميرا لكنت إمتشقت السلاح. أنا ضد الأسلحة، ولكني أعتقد لو أني شاركت في الحرب كمقاتل مثل بقية الناس لكان تأثيرها عليّ أقل". "سأواصل تصوير ما يجري في سوريا، إن كان ذلك مفرحا أو محزنا، إذ أريد أن يرى الجميع ما يحصل. ولكن إذا كان لي الخيار، سأختار تصوير الحياة البرية في منطقة هادئة وآمنة. أحلم دائما بالتوجه إلى سويسرا...فأنا بحاجة إلى الهدوء والأمان".

Абуд Хамам карьерасын президенттин үй-бүлөсүнүн фотографы катары баштаган. Кийин өздөрүн "Ислам мамлекети" деп атаган экстремисттик топтун жеңиш парадын тартты. Эми ал өзү туулуп өскөн аймак - экстремисттерден бошотулган Ракканы сүрөткө түшүрүүдө. Фотограф тогуз жыл мурун башталган согуш анын өмүрүн толугу менен өзгөрткөнүн айтып берди. "Күзгүнү карап, чачым агарып, карып калганымды байкайм, таң калам. Албетте, буга согуш себеп. Кандай гана күндөр баштан өттү - стресс, адамдык жоготуулар". 45 жаштагы Абуд Сириядагы кейиштүү окуяларды дүйнөгө жеткирүүгө умтулду. Көп учурда анын өмүрүнө коркунуч жаралды. Ал Ракканы башкарган бардык бийлик алдында журналист болуп иштеген жалгыз адам болсо керек. Абуд Ассаддын диктатура астында, оппозициячыл "Сириянын эркин армиясы" шаарды башкарганда, экстремисттик "ал-Нусра" тобу Ракканы колго алганда, өздөрүн "Ислам мамлекети" деп атаган экстремистик топ шаарды басып алганда, андан соң Күрд куралчандар экстремисттерди Раккадан сүрүп чыкканда журналист катары иштеди. "Сүрөт өлүмгө алып барат же өмүрүңдү сактайт",-дейт ал. Абуд оппозициячыл топтун күч алышын жашыруун тартканда өмүрүнө чоң коркунуч жаралган. Сириянын атайын кызматы видео жана сүрөттөрдү ким тартканын аныктаса, Абуд өлүм жазасына тартылмак. Ал учурда Ассаддын бийлиги оппозициячыл топтор күч алганын дүйнөдөн жашырып жаткан эле. Ракканы экстремисттик "ИМ" тобу басып алганда, алардын жеңиш парадын тартка саналуу журналисттердин бири Абуд Хамам болду. Абуддун окуясы Ракканын талааларында башталат. Ал дыйканчылык менен алектенген үй-бүлөдө туулуп-өскөн. Бала кезинен гүлдөрдү, татааларды сүрөткө тартууну жактырган эле. "Чынында, мен туулуп-өскөн коомчулук, анын ичинде өзүмдүн ата-энем фотограф, журналист кесибин көп деле баалачу эмес. Алар менин мугалим же адвокат болуп жан бакканымды каалаган",-дейт ал. Абуддун улуу агасы Орусияда чыгарылган "Зенит" аппаратын белекке бергенден кийин, ал башка кесипке эч кызыккан эмес. 2011-жылы университетти фотограф кесиби менен аяктап, мамлекет башкарган "Сана" маалымат агенттигине ишке кирген. Бул агенттикти өкмөттүн пропаганда булагы катары аташат. Жаш фотографтын иштеринин бири президент Ассад жана анын жубайы Асманын расмий жолугушууларын сүрөткө түшүрүү болчу. "Расмий жолугушууларды фотографтарды армия жана атайын кызматтын өкүлдөрү дайыма коштоп жүрөт. Аларга башкача мамиле кылышың керек эле, улам "сый" көрсөтүп турчубуз. Ошондон жийиркенет элем, бирок башка айла жок болчу",-дейт Абуд. 2011-жылы Дамаск шаарында демонстрациялар тутанып, кийин ал көтөрүлүшкө айланганда Абуд эки башка кишинин турмушун жашап калды. Күндүз ал президент жана анын жубайын сүрөткө түшүрсө, кечинде оппозициячыл топтун аракеттерин чагылдырган. Ал топтогон материалдарын эл аралык маалымат агенттиктерине Нур Фурат каймана ат менен жөнөтүп турган. Евфрат дарыясын арабдар Фурат деп аташат, ал Ракка шаарын кесип өтөт. Абуд көңүл ачып, эс алууга дал ушул дарыянын жээгине барганды жактырат. 2012-жылы демонстрация учурунда мүрт кеткен кишилердин бири Бирок абал курчуган сайын, Абуд коопсуздугун ойлоно баштады. "Сүрөт, видеолорумду каткан флешканы карап, "менин өлтүргөн ок" катары көрчү элем. Эгерде бул флешканы башка бир бирөө көрүп калса, ошол жерде атылмакмын". 2013-жылы Ракка шаарын Сириянын оппозициячыл күчтөрү көзөмөлгө алганда, Абуд Дамасктан качып чыгып, үйүнө кайтып барган. Бирок Раккадагы абал деле кооптуу болду. Аймакты бир нече атаандашкан топ башкарып, айрымдары фотографты Ассад бийлиги жөнөткөн тыңчы катары көрүшкөн. 2014-жылдын ортосунда, Абуддун жашоосу толугу менен өзгөрдү. "Көчөлөрдө унаалар, мотоциклдар толуп калды. Андагы кишилердин колунда кара желек бар эле. Алардын бири мага келип, "Жаңы ислам халифаты түзүлдү" деп айтты. Мен эчтеке түшүнгөн жокмун. "Бул эмне болгон халифат" деген суроо жолдоп калдым". Өздөрүн "Ислам мамлекети" деп атаган экстремисттик топ Ракканы басып алганда, журналисттердин көбү шаардан качып чыгышкан. Мурда президент Ассад үчүн иштеген Абудка дагы калаада калуу коркунучтуу эле. Бирок ал туулуп-өскөн шаарда калып, ишин улантууну чечкен. Октон учкан экстремисттик топтун согушкерлеринин бири телефонуна тартып алган видеодо Абуддун көчөдө иштеп жаткан кадрлар табылган. Ошол учурда Абудка "жок деп айтууга мүмкүн болбогон сунуш" берилген экен. Өздөрүн "Ислам мамлекети" деп атаган экстремисттик топтун башчылары Раккадагы жеңиш парадын видеого тартып берүү талабы менен Абудка кайрылышкан. Бул кадрлар кийин "ИМ" тобунун пропаганда видеолорунда колдонулган. Абуд болсо видеолорду эл аралык агенттиктерге жолдогон. Abood Hamam seen filming IS takeover of Raqqa Бул кадрлардан кийин Абуд "халифаттагы" күнүмдүк жашоону чагылдырган сүрөт жана видеолорду дүйнөлүк коомчулукка жеткирип турду. Бирок ал эл алдында өлүм жазасына тартылгандарды видеого түшүргөн эмес. Бул күндөрү атайын үйдө отурган. "Мен "ИМ" тобун колдойм деп ант берген эмесмин. Атайылап мындай кейиштүү окуяларды чагылдырбай, коомдук чогулуштарга катышпай жүрдүм. Болушунча көз карандысыз болууга аракеттендим". "ИМ" тобу Ракканы башкарып турган кездеги намаз Экстремисттик топ шаарда тамеки сатууга тыюу салып, дүкөндөрдөгү тамекилерди өрттөшкөн Абуддун Раккадагы уруу башчылары менен мамилеси жакшы болгон. Алар экстремисттик топко кошулган эле. Журналист ушул мамлеси үчүн экстремисттер аны камакка алган эмес деген пикирде. Бирок 2015-жылы анын үйүнө "ИМ" тобунун эки согушкери келип, ишиңди улантсаң өлтүрүп кетебиз деп эскертишкен. Ошондон кийин Абуд Раккадан качып чыгып, Сириянын башка аймактарындагы согуштун жүрүшүн чагылдырып жатты. 2017-жылы АКШ баш болгон коалиция шаарды бошотуу үчүн аба соккуларын өткөргөн. Калаа бошотулду деген кабардан кийин Абуд Раккага кайтып барып, шаардын урандыга айланганына күбө болгон. "Биринчи күнү бир дагы сөз айта алган жокмун. Экинчи күнү шаарды кыдырып, сүрөт тартып катуу ыйладым. Жашымды эч токтото албай кодум. Шаардын көчөлөрүндө ыйлап басып жүрдүм",-дейт Абуд. Бириккен Улуттар Уюму Ракканын 80 пайызы талкаланганын, шаар тургундарынын 90 пайызы аргасыз жер которгонун маалымдаган. Абуд шаардын ар бир бурчун кыдырып, талкаланган бос имараттарды, ээн калган көчөлөрдү сүрөткө түшүрдү. Убакыт өткөн сайын Абуддун сүрөттөрүндө түс пайда боло баштады. Раккадан качып чыккандар үйүнө кайтып келишип, дүкөндөр ачылып, Евфрат дарыясына секирип ойногон балдардын күлкүсү угулуп калды. Ошондо Абуд "Фейсбук" баракчасын ачып, сүрөттөрдү өзүнүн чыныгы ысымы менен жарыялай баштады. Анын максаты раккалыктарды үйүнө кайтып келүүгө үндөө. "Шаарыбызда көптөгөн жаманчылык болду. Мен раккалыктарга башка көз карашты көрсөткүм келди. Алар Ракканы урандыга айланган бос шаар катары билип калды. Бирок мен "мурдагы Ракканы эстегиле, андагы ар түрдүү түстөрдү унутпагыла, Ракканы кайра сүйүп, кайтып келгиле, шаарды бирге кайра калыбына келтире алабыз" деп айткым келди. Ошондуктан менин ар бир сүрөтүмдө ачык түс бар. Кандай гана оор тема болбосун, ачык түс кошуп кетүүгө умтулам". Абуддун сүрөттөрүнөн көптөр эргүү алды. Бирок фотограф кесибинен улам Сирия-Түркиянын чек арасына барып, ал жердеги окуяларды чагылдырууга аргасыз болду. Абуд чек арада жүргөндө Ракканы Күрд куралчандар көзөмөлгө алган эле. Ошондуктан фотограф үйгө кайтып баруудан тартынып турат. Чек арада ал түрк аскерлерин коштоп жүрүп, видеолорду тарткан эле. Күрддөр аны Түркиянын тыңчысы катары кабыл алышы ыктымал. Абуд Ракканы эң ырайымсыз топтор башкарып турганда аман калды. Бирок коркунуч дагы деле кете элек. Сириядагы кырдаал чечилди деп айтуу жаңылыштык болот. "Тынчтык эмне экенин унутуп деле бара жатам. Бир жолу аба соккудан кийин ошол имаратка барып, сүрөткө тартып жатсам жакындарымдын бири мага чуркап келип, агаң имаратта болчу деп айтканы эсимден кетпейт. Кийин ошол видеолорду карасам агамдын сөөгүн дагы тартыптырмын. Мен 45 жаштамын. Согуштан улам үйлөнбөй калдым, үй-бүлөм жок. Жанымда жубайым же балдарым жок. Аны ойлоп капа болом. Жакшыбы же кейиштүүбү Сириядагы окуяларды чагылдырууну эч токтотпойм. Дүйнөлүк коомчулук үрөй учурган чындыкты көрүшү керек. Кыялдарымдын бири тынч өлкөдө жаратылышты тартуу. Швейцариянын тоолорун, жаратылышын тартууну кыялданам. Ушунчалык тынчтыкты эңсейм..." (AT)


تنفذ السلطات الإيرانية حملة في أنحاء البلاد لكشف المصابين بالفيروس وقال علي رضا وهبزاده، مستشار وزير الصحة الإيراني في تغريدة على تويتر، إن عدد المصابين في البلاد ارتفع إلى 13938 إصابة حتى الآن. وأوضح أن عدد المصابين خلال اليوم الماضي وصل إلى 1,209 شخصا. شوارع طهران يوم 15 مارس/آذار وأعلن رئيس إدارة الصحة والعلاج للقوة البحرية للجيش الإيراني، الأدميرال محسن مرادي نيا، أن مستشفيين تابعين للبحرية يقدمان خدمات للمرضى خلال تفشي كورونا، وفقا لوكالة أنباء فارس. وأوضح أن المستشفيين هما واحد في محافظة جيلان، والثاني في محافظة طهران، قائلا إن المستشفيين استقبلا حتى الآن 260 مريضا، تماثل 140 واحدا منهم للشفاء. مواضيع قد تهمك نهاية كما أعلن المساعد الفني للجمارك الإيرانية، مهرداد جمال أرونقي، عن دخول أكثر من 40 شحنة للمستلزمات الطبية والصحية البلاد. ونقلت وكالة أنباء فارس عنه قوله إن أكثر من 30 شحنة وصلت من الصين وتتضمن أجهزة أوكسجين، ومستلزمات أخرى لمكافحة انتشار الفيروس. أما باقي الشحنات فكان مصدرها منظمة الصحة العالمية، واليونيسف وفرنسا، وكلها تتعلق بالتحكم والسيطرة على فيروس كورونا، حسب مسؤول الجمارك. وأطلق مقر الدفاع البيئي التابع للجيش صباح الأحد "مناورات الوقاية والمراقبة" لتفشي فيروس كورونا، وفقا لوكالة أنباء فارس. وكان المرشد الأعلى للثورة الإيرانية آية الله علي خامنئي قد أشاد "بخدمات القوات المسلحة للإيرانيين". وقال إنه "وفي ضوء القرائن التي طرحت احتمال أن يكون تفشي الفيروس 'هجوما بيولوجيا '، فإن تأسيس مقر صحي وعلاجي يمكنه أن يكتسب أيضا صفة مناورات الدفاع البيولوجي وأن يعزز القوة والاقتدار الوطني"، وفقا لوكالة أنباء فارس. وزير الخارجية الإيراني، جواد ظريف، في اجتماع حضره كل أعضاء الحكومة يوم 11 مارس مرتديين أقنعة واقية للوجوه، وسط غياب رئيس البلاد. وكان وزير التربية والتعليم، محسن حاجي ميرزائي، قد عبّر عن ثقته بمواصلة النشاطات التعليمية في البلاد، إلى جانب الحفاظ على صحة الطلاب. وتعد إيران من أكثر الدول الموبوءة بالفيروس خارج الصين. وكانت طهران قد طلبت قبل أيام من صندوق النقد الدولي تمويلا طارئا لمكافحة تفشي فيروس كورونا الذي تضررت منه البلاد بشدة. أما في أوروبا، فإيطاليا هي أكثر الدول تضررا من الفيروس، تليها إسبانيا. ويعتقد بأن الأعداد أكبر بكثير مما تعلنه السلطات الإيرانية. وكررت إيران نصائحها لمواطنيها بضرورة البقاء في المنزل وإلغاء كل رحلاتهم. وباتت إيران مركزا لانتشار الفيروس إلى الدول المجاورة، إذ انتقل منها لعدة بلدان مثل أفغانستان والبحرين والعراق والكويت وعمان وباكستان. ما هي الإجراءات التي اتخذتها إيران لمواجهة تفشي فيروس كورونا؟ وأصيب بالفيروس عدد من المسؤولين الإيرانيين، من بينهم سياسيون وأطباء وعسكريون من الحرس الثوري ورجال دين. وأصيبت معصومة ابتكار، نائبة الرئيس لشؤون المرأة والأسرة، وإيراج حريرجي، نائب وزير الصحة. وكان نائب وزير الصحة الإيراني قد تكلم يوم 24 فبراير/شباط عن نتائج فحوصاته والتي أكدت إصابته بفيروس كورونا، وكان يتصبب عرقا أثناء حديثه. ونفى حريرجي حينها ما ادعاه أحد أعضاء البرلمان عن مدينة قم، بأن السلطات ضالعة في عملية تستر على تفشي الفيروس. وتوفي أحد مستشاري وزير الخارجية إلى جانب مسؤولين آخرين، وفقا لتقارير إعلامية رسمية. نائب وزير الصحة الإيراني مصاب بفيروس كورونا إصابة نائب وزير الصحة الإيراني بفيروس كورونا تذكي المخاوف من انتشار الفيروس وكان كيانوش جاهانبور، المتحدث باسم وزارة الصحة، قد قال في تصريح للتلفزيون الرسمي إن 4,590 من المصابين قد تعافوا. ويوم 13 مارس/آذار، أعلن مدير منظمة الصحة العالمية، تيدروس أدهانوم غيبريسوس، أن أوروبا أصبحت بؤرة وباء فيروس كورونا العالمي.

Ирандагы банк кызматкери атайын костюм кийип кардарга жардам берүүдө Өлкөдө 17361 киши вируска кабылган. Иран вируска кабылгандар саны боюнча Кытай менен Италиядан кийинки эле орунда турат. Ирандын саламаттыкты сактоо министри айрым жарандар Covid-19 вирусуна олуттуу мамиле кылбай жатканын билдирди. "Коронавирус тууралуу маалымат кеңири тарады. Ошондуктан айрым жарандардын вируска олутту мамиле кылбаганы мени таң калтырат. Жоопкерчиликтүү бололу. Антпесек вирустун жайлышын токтото албайбыз. Мындай абалда крисиз эки айдан ашуун мөөнөткө созулат",-деди Ирандын Саламаттыкты сактоо министринин орун басары Алиреза Раиси. Ирандын жогорку лидери Хаманеи олуттуу себеп болбосо көчөгө чыкпагыла деп айтканына карабастан, Тегеран шаарынын базарларында эл жык толгон. Нооруз алдында көптөр белек жана азык-түлүк алууга шашып жатат. Ирандыктар Нооруздун алдында базарларга келип, соода кылууда Ал аңгыча президент Хасан Рухани өкмөттүн коронавируска каршы иш чараларын колдоду. Иранда коронавирус төрт апта мурун катталган, андан бери өкмөт жетиштүү чара көргөн жок деген сын-пикир айтылган эле. Мисалы, вирус кеңири жайылган Кум шаары ушул жумада гана карантинге алынды. Ыйык деп саналган Кум шаары Ирандагы вирустун чордонуна айланды. Ирандын бийлиги дүйшөмбү күнү шаарды карантинге алуу чечимин кабыл алынгандан кийин айрым молдолор бул кадамга каршы чыгып, демонстрациялар дагы болду. "Мечит, ыйык жайларды жаап салуу абдан татаал. Бирок бул кадамга аргасыз бардык. Бул биздин милдет",-деди президент Рухани. Ирандын бийлиги коронавирустун так санын жарыялап жатканын айтууда. Ага карабастан саламаттыкты сактоо эксперттери Тегеран чыныгы статистиканы жашырып жатат деген пикирде. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун эксперти Рик Бреннан расмий жарыяланган сан "чыныгы статистиканын бештен бирин" гана түзөрүн билдирди. Дарыгер өлкөдө тесттерди көбөйтүү зарыл экенин айтты. Иран вируска кабылгандар саны боюнча Кытай менен Италиядан кийинки эле орунда турат Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун Жакынкы Чыгыш боюнча башчысы Аъмед ал-Мандхари болсо региондогу мамлекеттерди маалымат менен бөлүшүүгө үндөдү. "Айрым өлкөлөр жарандарына пандемия боюнча так, ачык маалымат берип жатат. Жарандар бул информацияны колдонуп, керектүү чараларды көрөт. Тилкке каршы, айрым мамлекеттер Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмуна так маалымат бербей жатат. Ачык жана так маалымат берген өлкөлөр коронавирустун жайылышын токтотууга жакындап калганын белгилеп өткүм келет",-деди ал. Мандхари Жакынкы Чыгышта 18 миңден ашуун киши вирусту жуктуруп, 1100дөн ашуун киши көз жумганын билдирди. Региондо коронавируска катталгандардын жана көз жумгандардын көбү Иранга таандык.


هدد كيم جونج أون بأنه قد يغير موقفه من نزع السلاح النووي حال استمرار العقوبات الأمريكية جاءت هذه التصريحات أثناء إلقاء الزعيم الكوري الشمالي خطاب العام الجديد. وكان خطاب جونج أون العام الماضي في نفس المناسبة تحولا غير مسبوق في المسار الدبلوماسي لدولته، خاصة على مستوى العلاقات مع كوريا الجنوبية والولايات المتحدة. وناقش الزعيمان الأمريكي دونالد ترامب ونظيره الكوري الشمالي قضية نزع السلاح النووي من شبه الجزيرة الكورية في يونيو/ حزيران الماضي أثناء القمة التاريخية التي جمعت بينهما في سنغافورة منتصف العام الماضي، وهي القمة الأولى من نوعها بين رئيس أمريكي في منصبه وزعيم كوريا الشمالية. ورغم المفاوضات التي دارت بين الجانبين في هذا الشأن لم تسفر عن نتائج ملموسة بعد. وجاء التقارب بين الجانبين بعد التجارب الصاروخية التي أثارت حالة من استياء المجتمع الدولي، خاصة وأنها كانت تجارب صواريخ باليسيتية عابرة للقارات زعمت كوريا الشمالية إنها يمكن أن تصل إلى الولايات المتحدة، ما أثار حربا كلامية بين بيونغيانغ وواشنطن تبادل خلال ترامب جونغ أون الإهانات والتهديدات بالدمار النووي. وقال كيم جونغ أون، في خطاب متلفز بثته وسائل الإعلام المحلية الرسمية في كوريا الشمالية الثلاثاء إنه "إذا لم تلتزم الولايات المتحدة بتعهداتها التي قطعتها على نفسها أمام العالم أجمع، وإذا أصرت على استمرار عقوباتها وممارسة الضغوط ، قد لا نجد أمامنا خيارا إلا البحث عن طريقة لحماية سيادتنا ومصالحنا." وأكد أنه على استعداد للقاء الرئيس الأمريكي دونالد ترامب مرة ثانية. وتخضع كوريا الشمالية لمجموعة من العقوبات من قبل مجلس الأمن بسبب التجارب النووية، المحظورة تقوم بها بيونغيانغ في إطار برامج تطوير صواريخ باليستية وأسلحة نووية. وشهد خطاب العام الماضي إعلان كيم جونغ أون مشاركة بلاده في الأولمبياد الشتوية التي استضافتها كوريا الجنوبية لتحسين العلاقات بين الجانبين. ساد الغموض الاتفاق الأمريكي الكوري الشمالي غموضا، ومن ثَمَ غاب التقدم عقب القمة التاريخية وبعد جهود دبلوماسية من الجانبين في إبريل/ نيسان الماضي، التقى زعيم كوريا الشمالية بنظيره الكوري الجنوبي مون جاي في قمة جمعتهما في المنطقة الحدودية المشتركة. وتكرر الاجتماع مرتين بعد ذلك التاريخ، لكن التاريخية منهما هي التي شهدت مشاركة الرئيس الأمريكي في سنغافورة في يونيو/ حزيران الماضي. ووقع الجانبان الأمريكي والكوري الشمالي اتفاقا يسود الغموض لغته استهدف تحسين العلاقات والعمل في اتجاه تحقيق نزع السلاح النووي. ومنذ انعقاد هذه القمة التاريخية، لم يتحقق الكثير من التقدم على مستوى نزع السلاح النووي، إذ لم يتجاوز ما حدث مجرد ظهور قدر من التفاؤل حيال مستقبل العلاقات بين البلدين. وبينما أوقفت كوريا الشمالية تجاربها الصاروخية والنووية، لم تظهر أية إشارة من قبل بيونغيانغ إلى أنها تعمل في اتجاه نزع السلاح النووي الكامل والمحقق الذي طالبت به الولايات المتحدة. وفككت كوريا الشمالية بعض المنشآت النووية، لكن مزاعم ظهرت مرجحة أنها مستمرة في برامج تطوير أسلحة نووية. وتوقع الرئيس ترامب انعقاد قمة ثانية مع كيم جونغ أون بحلول فبراير/ شباط المقبل، لكن هذه التوقعات لم تتأكد بعد. كما أن هناك خططا لسفر جونغ أون إلى سيول، عاصمة كوريا الجنوبية، لحضور قمة مع نظيره الكوري الجنوبي، لكن هذه الخطط لم تتأكد بعد أيضا.

"АКШ дүйнөнүн алдында берген убадаларын аткарбаса, санкцияларды улантып, мамлекетибизди кысымга алса, эгемендүүлүгүбүздү жана кызыкчылыктарыбызды коргоо үчүн аргасыздан жаңы кадамдарга барабыз", -деди Ким Чен Ын. Ал ошондой эле президент Трамп менен кайрадан жолугууга даяр турат. Түндүк Корея лидеринин өткөн жылкы жаңы жылдык куттуктоосунан кийин обочодо калган өлкө багытын өзгөрткөн. АКШ президенти Дональд Трамп менен Ким Чен Ын июнь айында Сингапурда тарыхый саммит өткөрүп, атайын декларацияга кол коюшкан. АКШ жана Түндүк Корея лидерлеринин тарыхый саммити Төрт бөлүктөн турган декларацияда Түндүк Корея өзөктүк куралынан кантип арылышы керектиги так көрсөтүлгөн эмес. Ошол эле учурда Пхеньянга салынган санкциялар тууралуу эч нерсе айтылган эмес. Бирок Түндүк Корея өзүнүн өзөктүк куралынан баш тарта турган болсо, буга жооп кылып АКШ тарап Ким Чен Ындын коопсуздугуна кепилдик берерин билдирген. Сентябрь айында Түндүк менен Түштүк Корея лидерлери өзөктүк куралдан арылуу боюнча декларацияга кол коюшкан. Эки лидер Корей жарым аралын "өзөктүк куралсыз тынч аймакка айлантуу" каалоосун билдирген. Декларацияга ылайык, Түндүк Корея бир нече өзөктүк полигондорун жок кылып, Түштүк Корея болсо аскердик машыгууларын токтотмок. Ошондой эле эки өлкө тең чек аранын эки тарабынан темир жол жана унаа жолдорун бириктирүү жумуштарын баштамак. Түндүк Корея соңку ондогон жылдардан бери эл аралык изоляцияда калган. Анын себеби адам укугун жана эл аралык мыйзамдарды бузуу менен өзөктүк куралга ээ болуу аракети эле. (AT)


ما زالت فيكي بورن تعاني من بعض الأعراض في أكتوبر بعد أن أصيبت بكوفيد-19 في مارس الماضي وجاء في دراسة اطلعت بي بي سي على نتائجها أن مصابا واحدا بكوفيد-19 من كل 20 يستمرون في المعاناة من آثاره لـ 8 أسابيع على الأقل. كما كشفت الدراسة التي أجريت في جامعة كينغز كوليدج في العاصمة البريطانية لندن أن مخاطر الإصابة بكوفيد طويل الأمد تزداد عند الإناث والبدناء والمصابين بالربو. وتهدف الدراسة إلى التعرف على مؤشرات وعلامات مبكرة يمكن من خلالها التعرف على المرضى الذين يحتاجون إلى عناية إضافية أو الذين قد يستفيدوا من العلاج المبكر. وتوصل العلماء إلى استنتاجاتهم بعد استقاء معلومات تخص الأعراض ونتائج الفحوص أدخلها كثيرون في تطبيق "دراسة أعراض كوفيد - Covid Symptom Study". مواضيع قد تهمك نهاية وبحث العلماء بشكل دقيق ومفصل في المعلومات التي أدخلها المشاركون للتوصل إلى مؤشرات من شأنها تحديد أولئك الذين سيستمرون في المعاناة من أعراض لوقت طويل. وتشير نتائج البحث، التي ستنشر عبر الإنترنت، إلى أن كوفيد طويل الأمد قد يصيب أي مريض سبق له أن أصيب بكوفيد-19، ولكن ثمة عوامل تزيد احتمالات الإصابة به. ما هي العوامل التي تزيد مخاطر الإصابة؟ قالت الدكتورة كلير ستيفز من جامعة كينغز كوليدج لبي بي سي، "كانت الإصابة بخمسة أعراض أو أكثر في الأسبوع الأول من العوامل الرئيسية المهمة لزيادة مخاطر الإصابة بكوفيد طويل الأمد". ومن المعروف أن أعراض مرض كوفيد-19 لا تقتصر على السعال فقط، إذ أن الفيروس الذي يتسبب بالإصابة به قد يصيب العديد من أجهزة الجسم. ولكن الذين يعانون، علاوة على السعال، من الإرهاق والصداع والإسهال والخُشام (فقدان حاسة الشم)، وكلها أعراض قد تشير إلى الإصابة بكوفيد، هم الأكثر تعرضا للمعاناة من كوفيد طويل الأمد من أولئك الذين عانوا من السعال لوحده. كما تزيد مخاطر الإصابة بكوفيد طويل الأمد عند المسنين، وخصوصا الذين تتجاوز أعمارهم الخمسين، وعند الإناث. وقالت الدكتورة ستيفز، "لاحظنا من خلال تحليل المعلومات والأرقام الأولية أن الرجال يواجهون بشكل أكبر بكثير مخاطر الإصابة بشكل شديد وخطير من كوفيد-19 ومن الموت جرائه، ولكن يبدو أيضا أن النساء أكثر عرضة للإصابة بكوفيد طويل الأمد". ولم يكن يعتقد في السابق أن أي مرض عدا الربو وألأمراض الرئوية لها أي علاقة بالإصابة بكوفيد طويل الأمد. ما هي مظاهر كوفيد طويل الأمد؟ تختلف أعراض الإصابة بكوفيد طويل الأمد بين مريض وآخر، ولكن الشعور بالإرهاق قد يكون عرضا شائعا للإصابة. بدأ مرض كوفيد-19 عند فيكي بورن البالغة من العمر 48 عاما بحمى و"سعال قليل" وذلك في آذار / مارس الماضي، ولكن السعال سرعان من إشتد عليها وبدأت تعاني من صعوبة في التنفس بحيث احتاجت إلى الأوكسجين. لم تدخل فيكي المستشفى، ولكنها ما زالت - الآن في شهر تشرين الأول / أكتوبر - تعاني من أعراض كوفيد طويل الأمد. وبينما تستمر حالتها الصحية في التحسن بشكل عام، لاحظت أن بصرها تغير وأنها ما زالت تعاني من "موجات" من الأعراض الشديدة التي تمنعها من التكلم عندما تصطحب كلبها في نزهته اليومية، على سبيل المثال، لشدة الإرهاق الذي تشعر به. وقالت فيكي لبي بي سي، "أعاني من آلام غريبة في مفاصلي، ومن الغرائب أني فقدت قبل أسبوعين حاستي الذوق والشم بشكل كامل مرة أخرى". وقالت، "يبدو الأمر وكأن هناك التهابا داخل جسمي يتنقل هنا وهناك ولا يتمكن جسمي من التخلص منه. ولذا فيظهر المرض تارة ويختفي تارة أخرى". وفيكي ليست الوحيدة التي تشتكي من أعراض كهذه، فقد كشفت الدراسة أن: •واحدا من كل سبعة مصابين يعانون من أعراض لأربعة أسابيع على الأقل •واحدا من كل عشرين يعانون من أعراض لثمانية أسابيع على الأقل •واحدا من كل 45 يشتكون من الأعراض لـ 12 أسبوعا على الأقل وابتكر الباحثون في كينغز كوليدج برنامجا الكترونيا يتمكن من كشف المصابين بكوفيد-19 الذين يواجهون خطر الإصابة بكوفيد طويل الأمد منذ وقت إصابتهم بالمرض الأصلي. هذا البرنامج ليس مثاليا بأي حال من الأحوال، ولا يتمكن من الكشف عن جميع الحالات، إذ لا يتمكن الآن من الكشف إلا عن 69 في المئة من أولئك الذين يتحول مرض كوفيد-19 لديهم إلى كوفيد طويل الأمد. ولكنه يتمكن مع ذلك من احاطة ربع المرضى الذين يتماثلون للشفاء من كوفيد-19 علما بأنهم سيعانون من أعراض كوفيد طويل الأمد. وقالت الدكتورة ستيفز، "أعتقد أن هذا الأمر سيكون مهما، إذ سيكون بمقدورنا التعرف على أولئك المرضى وربما تزويدهم باستراتيجيات وقائية وتعقب حالاتهم للتأكد من أنهم يحصلون على أفضل سبل التأهيل المتوفرة". أما الأستاذ تيم سبيكتور، الذي يرأس برنامج دراسة أعراض كوفيد، فقال، "من المهم أن نفكر بأولئك الذين سيستمرون في المعاناة من أعراض كوفيد طويل الأمد - علاوة على خشيتنا من ارتفاع عدد الوفيات طبعا - إذا لم نتمكن من السيطرة على إنتشار المرض في وقت قريب". ومن جانبه، قال وزير الصحة وشؤون الرعاية الاجتماعية في الحكومة البريطانية تيم هانكوك، "إن النتائج التي خلصت إليها دراسة أعراض كوفيد واضحة ولا تقبل التأويل، ولذا يجب أن تعمل هذه النتائج على تذكير الجمهور، بما في ذلك الشباب، بأن كوفيد-19 هو مرض لا يميّز بين البشر وهو مرض قد تكون له آثار خطيرة وطويلة الأمد". ويذكر أن الحكومة البريطانية أطلقت مؤخرا فيلما جديدا يهدف إلى نشر الوعي بأعراض كوفيد طويل الأمد. وأعلن نظام الصحة الوطني في بريطانيا مؤخرا عن تخصيص 10 ملايين من الجنيهات الإسترلينية لإدارة عيادات متخصصة بكوفيد طويل الأمد في كل أرجاء إنجلترا حصرا.

Вики Боурн март айында вируска жуктурган, анын симптомдору азыркыга чейин кете элек Лондондогу Королдук колледж жүргүзгөн изилдөө жыйырма кишинин бирөө кеминде 8 апта ооруганын аныктады. Окумуштуулар вирустун узакка созулган түрүнө кабылуу коркунучу бар кишилерди эрте аныктап, аларга кошумча жардам берүүгө умтулууда. Коркунучту кантип эрте аныктаса болот? "Вирус жуктургандан кийин биринчи аптада эле дароо бештен көп симптомду көрсөткөн бейтаптар коркунучта",-дейт Лондондогу Королдук колледждин окумуштуусу Клэйр Стивс. Covid-19 вирусун жуктургандар бир гана жөтөлүп, андан кийин сакайып кетпейт. Вирус бир нече органга терс таасир этет. Ошондо жөтөлүп, алсыз болуп, башы ооруп, ичи өтүп жана жыт менен даам сезбей калса, бейтаптын жөн эле жөтөлгөн кишиге караганда узакка созулган коронавируска кабылуу коркунучу жогору. Элүү жаштан жогорулар жана аялдар арасында дагы вирустун узакка созулган түрүнө кабылуу ыктымалдуулугу жогору экенин табылды. "Топтолгон маалымат эркектер арасында вирустун оор түрүнө кабылып, андан каза тапкандар көп экени аныкталды. Ал эми аялдар болсо вирустун узакка созулган түрүнө көп кабылып жатышат",-деди окумуштуу Стивс. Узакка созулган Covid-19 деген эмне? Узакка созулган Covid-19 вирусунун так симптомдору ар түрдүү, бирок алсыздык кеңири тараган симптом. 48 жаштагы Вики Боурн март айында жөтөлүп, дене табы көтөрүлгөн. Алгач муну сасык тумоо деп ойлогону менен, кийин дем алуусу оорлошкондо коронавирус экенин түшүнгөн. Ооруканага жаткан эмес экен. Март айынан бери жети ай өтсө деле коронавирустун симптомдору кете элек. Ал вирустан сакайдым деген менен, бир аз сейилдеп келсе эле алсыз болуп, жатып калат. Андан тышкары, анын көзү начар көрүп, бир учурда басып жана сүйлөй албай калды. "Муундарым дагы деле ооруйт. Эки апта мурун кайрадан жыт менен даамды сезбей калдым. Туруп эле жоголуп кетти. Организм бул илдеттен эч арыла албай койду. Бир туруп эле кайтып келет",-деп айтты ал. Вики жалгыз эмес. Соңку изилдөөгө ылайык, вируска кабылган: Коронавирустун экинчи толкуну: келечекте кандай болот? Лондондогу Королдук колледж узакка созулган вирустун түрүнө кабылуу ыктымалдуулугу жогору бейтаптарды аныктоо үчүн атайын компьютердик программа чыгарды. Ал азырынча 69 пайыз туура аныктап жатат. Демек, анын үстүнөн дагы иштөө керек. "Бул өтө маанилүү кадам. Вирустун узакка созулган түрүнө кабылган бейтаптарды эрте аныктап, кошумча жардам берүү маанилүү",-дейт окумуштуу Стивенс. Учурда Британиянын Саламаттыкты сактоо министрлиги вирустан көз жумгандарга гана көңүл бурбай, вирустун узакка созулган түрүнө кабылгандарга дагы маани берүү зарыл экенин айтууда. "Коронавирус симптомдору боюнча изилдөө коомго маанилүү маалымат жана эскертүү берди. Өзгөчө жаштар Covid-19 вирусунун кесепети узакка созуларын жана оор экенин аңдашы керек",-деди Британиянын Саламаттыкты сактоо министри Матт Ханкок. Британиянын өкмөтү коронавирустун симптомдорун кеңири түшүндүрүү үчүн атайын документалдык тасма чыгарды. Саламаттыкты сактоо министрлиги болсо вирустун узакка созулган түрүнө кабылгандарга көмөк көрсөтүү үчүн кошумча 10 миллион фунт бөлүнөрүн жар салды. (AT)


تشبه السلالة الجديدة انفلونزا الخنازير التي انتشرت عام 2009 وأبدى الباحثون قلقهم من تحوّر الفيروس ليتنقل من شخص إلى آخر ويتفشّى في أنحاء العالم. وبينما لا تمثل تلك الإنفلونزا مشكلة مباشرة بعد، يقول العلماء إنها تملك جميع "السمات البارزة" التي تجعلها قابلة بدرجة كبيرة لإصابة البشر، وتحتاج إلى مراقبة عن كثب، إذ قد يكون لدى الأشخاص مناعة ضئيلة أو معدومة ضدّ الفيروس الجديد. تهديد وبائي وبينما يحاول العالم وضع حدّ لجائحة كوفيد19 الحالية، فإن احتمال ظهور أي سلالة خطيرة من الانفلونزا يتصدر قائمة الأمراض التي يراقبها العلماء عن كثب. وواجه العالم آخر وباء انفلونزا عام 2009، حين انتشرت انفلونزا الخنازير في المكسيك. وكان أقلّ فتكاً مقارنه بالتوقعات التي سادت مع بداية انتشارها. يعود ذلك بدرجة كبيرة إلى الحصانة التي كانت لدى كبار السنّ ضدّه، ربّما بسبب تشابهه وأمراض انفلونزا أخرى انتشرت في السنوات السابقة. مواضيع قد تهمك نهاية ويشمل لقاح الوقاية السنوي ضدّ الانفلونزا ذلك الفيروس المذكور والذي يدعى "آي/أتش وان أن وان، بي دي أم 09". وتشبه السلاسلة التي حدّدها العلماء في الصين انفلونزا الخنازير، باستثناء بعض التغييرات. ولا تشكل تهديداً كبيراً إلى الآن، لكن البروفسور كين-شو شانغ وزملاؤه الذين يدرسونها يقولون إنه يجدر مراقبتها. ويمكن للفيروس الذي أطلق عليه العلماء إسم "جي4 إي آي أتش وان أن وان" أن ينمو ويتكاثر في خلايا المجرى الهوائي لدى البشر. وعثروا على أدّلة عن بداية انتشار العدوى الأخيرة في المسالخ وفي قطاع تجارة الخنازير. ولا تبدو اللقاحات الحالية ضد الانفلونزا فعّالة في الحماية منها، رغم أنه يمكن تكييفها للقيام بهذا الدور إن دعت الحاجة. وقال البروفسور كين-شو شانغ الذي يعمل في جامعة نوتينغهام في المملكة المتحدة:"نحن الآن مشغولون بفيروس كورونا ونحن محقون في هذا. لكن لا يجب أن نغفل عن فيروسات جديدة قد تكون خطيرة". وكتب العلماء في صحيفة تصدر عن المعهد الوطني للعلوم مطالبين باتخاذ تدابير عاجلة للسيطرة على انتشار الفيروس بين الخنازير ولمراقبة العاملين في القطاع.

Адамга жугуу коркунучу бар. Изилдөөчүлөр вирус мутация болуп, адамдан адамга жеңил өтө турган болуп кетиши мүмкүн деп чочулап жатат. Мындай болгондо жаңы глобалдык эпидемияга алып келет. Окумуштуулар азыркы маалда кырдаал коркунучтуу эмес деп баалады. Жаңы патогендин кишиге жугуу коркунучу жогору жана олуттуу көзөмөлдү талап кылат. Изилдөөчүлөр чочкодон табылган вирус өтө бат адаптация болуп, тездик менен мутацияланат деп чочулап турушат Ушундай эле мүнөздөгү вирустун массалык эпидемиясы менен буга чейин бет келгенбиз. 2009-жылы Мексикадан башталган чочко тумоосу бир топ түйшүккө салган эле. Башында өлүм-житим көп болот деп күтүлгөн. Бактыга жараша грипп вирусуна окшош болгондуктан, көп кишиде ага иммунитет болгон. Ал эми жаңы табылган вирус кескин айырмалуу деп айтылууда. Ага кишилер туруштук берет же бере албай да калышы мүмкүн. Ал ортодо Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (ДССУ) билдирүү жасап, коронавирус пандемиясынын оор кесепеттери али алдыда деп айтты. Уюмдун жетекчиси Тедрос Аданом Гебреисустун айтымында, эгерде өкмөттөр эпидемияны жоюда туура саясат жүргүзбөсө, вируска кабылгандар саны көбөйө берет. (AbA)


قتل خاشقجي في مقر القنصلية السعودية في اسطنبول وقال ممثلو الادعاء إنهم حكموا عليهم بالسجن 20 عاما بعد أن قررت أسرة الصحفي العفو عنهم. لكن خطيبته قالت إن الحكم "استهزاء تام بالعدالة". وقُتل خاشقجي داخل القنصلية السعودية في مدينة إسطنبول التركية على يد فريق من العملاء السعوديين. وقال متحدث باسم النيابة العامة إن الأحكام النهائية قد صدرت بحق المتهمين. مواضيع قد تهمك نهاية وكان القضاء السعودي قد أصدر في شهر ديسمبر/كانون الأول من عام 2019 أحكاما بإعدام خمسة متهمين في القضية ذاتها، ولكن هؤلاء الذين يعتبرون من المقربين من ولي العهد محمد بن سلمان أخلي سبيلهم لاحقا. وحكم على ثلاثة آخرين بالسجن لمدة 24 عاما بتهمة "التستر على هذه الجريمة ومخالفة القانون". وكانت أسرة خاشقجي قد قالت إنها قررت العفو عن المتهمين. وقالت الحكومة السعودية إن الصحفي قتل في "عملية مارقة" وفي العام التالي قدم ممثلو الادعاء السعوديون 11 شخصا إلى المحاكمة. وتم رفض المحاكمة في ذلك الوقت باعتبارها "نقيض للعدالة" من قبل المقررة الخاصة للأمم المتحدة أغنيس كالامارد، التي خلصت إلى أن خاشقجي كان "ضحية إعدام متعمد مع سبق الإصرار" كانت الدولة السعودية مسؤولة عنه. وقالت كالامارد إن هناك أدلة موثوقة على أن مسؤولين رفيعي المستوى، بمن فيهم ولي العهد السعودي الأمير محمد بن سلمان، يتحملون المسؤولية الفردية. ونفى الأمير تورطه، رغم أن مساعدين سابقين يحاكمان غيابيا في تركيا بتهمة التحريض على قتل خاشقجي مع سبق الإصرار. وتتهم تركيا 18 سعوديا آخرين بتنفيذ عملية القتل. اللقطة الأخيرة لجمال خاشقجي لحظة دخوله القنصلية السعودية في تركيا كيف قتل خاشقجي؟ شوهد الصحفي البالغ من العمر 59 عاما، والذي ذهب إلى المنفى الاختياري في الولايات المتحدة في عام 2017، وهو يدخل القنصلية السعودية في 2 أكتوبر / تشرين أول 2018 للحصول على الأوراق التي يحتاجها للزواج من خطيبته التركية خديجة جنكيز. وبعد الاستماع إلى التسجيلات الصوتية المزعومة لمحادثات داخل القنصلية أجرتها المخابرات التركية، خلصت كالامارد إلى أن خاشقجي "قُتل بوحشية" في ذلك اليوم. وخلصت النيابة العامة السعودية إلى أن القتل لم يكن متعمدا. وقالت إن القتل صدر بأمر من رئيس "فريق مفاوضات" أرسل إلى اسطنبول لإعادة خاشقجي إلى المملكة "عن طريق الإقناع" أو "بالقوة" إذا فشل ذلك. وبحسب النيابة، تم تقييد الصحفي قسرا بعد مشاجرة، ثم حُقن بجرعة زائدة من مادة مخدرة أدت إلى وفاته. ثم تم تقطيع جثته وتسليمها إلى "متعاون" محلي خارج القنصلية، ولم يتم العثور على البقايا. وخلص المدعون العامون الأتراك إلى أن خاشقجي تعرض للخنق فور دخوله القنصلية تقريبا، وأن جثته قطعت. وثبت براءة ثلاثة أشخاص من بينهم النائب السابق لرئيس المخابرات السعودية أحمد العسيري. وتم التحقيق مع سعود القحطاني، مستشار كبير سابق لولي العهد السعودي، من قبل النيابة العامة السعودية لكن لم توجه إليه تهمة. لماذا تغيرت الأحكام؟ في مايو/أيار الماضي، أعلن صلاح نجل خاشقجي أنه وإخوته "يعفون عن من قتلوا أبينا، طالبين الأجر من الله تعالى"، متقبلا الزعم بأن القتل لم يكن مع سبق الإصرار. وقد مهد ذلك الطريق بموجب القانون السعودي لإرجاء تنفيذ حكم الإعدام. وأعلنت النيابة العامة السعودية، الاثنين، أن محكمة جنايات الرياض حكمت على خمسة من المدانين في يناير/كانون الثاني بالسجن 20 عاما، وأن الثلاثة الآخرين تلقوا أحكاما تتراوح بين 7 و10 سنوات. وقالت إن الأحكام نهائية وأن المحاكمة الجنائية أغلقت الآن. وقالت خديجة جنكيز خطيبة خاشقجي "السلطات السعودية تغلق ملف القضية دون أن يعرف العالم حقيقة المسؤول عن مقتل جمال. من خطط لها ومن أمر بها وأين جثمانه؟ هذه هي الأسئلة الأساسية والأكثر أهمية التي لا تزال بدون إجابة على الإطلاق". ورحبت كالامارد بحقيقة أنه تم تخفيف أحكام الإعدام، لكنها قالت إن الأحكام لا يمكن السماح لها بـ "تبييض ما حدث". وكتبت على تويتر "المدعي السعودي قام بعمل آخر اليوم في هذه المحاكاة الساخرة للعدالة. لكن هذه الأحكام لا تحمل أي شرعية قانونية أو أخلاقية. جاءت في نهاية عملية لم تكن منصفة ولا عادلة أو شفافة". وقالت كالامارد إن ولي العهد الأمير محمد "ظل محميا بشكل جيد ضد أي نوع من التدقيق الهادف" ودعت مرة أخرى أجهزة المخابرات الأمريكية إلى الكشف عن تقييمها المنشور بأنه أمر بقتل خاشقجي. وجاء في البيان الذي أصدرته النيابة العامة اليوم ما يلي: "صرح المتحدث الرسمي للنيابة العامة عن صدور أحكام نهائية تجاه المتهمين بمقتل المواطن جمال بن أحمد بن حمزة خاشقجي".

Washington Post гезитинин колумнисти жана Сауд Арабия бийлигин сындап жүргөн кабарчы Жамал Хашогги 2018-жылы Түркиядагы Сауд Арабиясынын консулдугунун имаратында өтө ырайымсыздык менен өлтүрүлгөн. Ал консулдукка документтерин алганы барганы белгилүү болгон эле. Айыпталгандар арасында саудиялык мураскер ханзаада Мухаммед бин Салмандын эң жакын эки кеңешчиси бар. Өткөн жылы декабрда Сауд Арабиясы бул окуя боюнча беш кишиге өлүм жазасын берип, кийин абак жазасына алмаштырган. Сот чечимин маркум журналисттин жакындары жана эл аралык коомчулук, укук коргоочулар сынга алган. Сотто журналистти өлтүрүүгө ким буюртма бергени тууралуу суроо коюлган эмес. Сауд Арабияда бийлик жүргүзүп жаткан мураскер ханзаадага жакын кишилер далилдер жетишсиз деген жүйөө менен эркиндикте кала берген. Түркия жана БУУнун комитети мыкаачылык менен кол салуунун болжолдуу уюштуруучулары катары ханзаадага жакын кишилерди аташкан болчу. Түркиялык тергөөчүлөр Хашогги мыкаачылык менен өлтүрүлгөндөн кийин сөөгүн жиликтеп, консулдуктун имаратынан алып чыгып кетишкен дейт. Сөөктүн калдыктары азырга чейин табылган жок. Саудиялык бийлик буга катышытыгы болгонун четке кагып, журналисттин өлүмүн кокустук катары көрсөтүп келүүдө.


الرئيس التركي رد على منتقديه قائلا "الزموا حدودكم" وشكر ترامب، في مكالمة هاتفية، الرئيس التركي على دعمه للولايات المتحدة في قصفها لقاعدة جوية تابعة للحكومة السورية، يوم 7 أبريل/ نيسان. وتناقض مكالمة رئيس الولايات المتحدة الهاتفية القلق الذي أبداه زعماء أوروبيون أشاروا إلى أن نتيجة التصويت - 51.4 في المئة لصالح التعديلات - كشفت انقساما عميقا في المجتمع التركي. ورفض أردوغان انتقاد المراقبين الدوليين الذين قالوا إن فوزه كان وراءه "حملة غير متكافئة". وقال لمنتقديه "الزموا حدودكم". وقالت اللجنة المشرفة على الاستفتاء إنه سار بحسب القواعد وكان صحيحا، بالرغم من ادعاءات المعارضة بحدوث بعض الانتهاكات. وقال زعيم حزب الحركة القومية المعارض في تركيا الثلاثاء إن نتائج الاستفتاء هي "نجاح لا يمكن إنكاره" للرئيس إردوغان، ويجب أن تكون ملزمة للجميع. وجاء تعليق دولت بهجلي، الذي أيد حملة "نعم" في اقتراع الأحد، في لقاء للحزب في البرلمان، قائلا إن التصويت كان قانونيا. وقالت منظمة الأمن والتعاون الأوروبي إن التصويت تم "بطريقة جيدة" ولكنها انتقدت مسار الحملة، ورأت أن طرفا واحدا فيها كان لديه إمكانات أكبر من الطرف الثاني. اردوغان للمراقبين الأوروبيين "الزموا حدودكم" ومددت تركيا الاثنين حالة الطوارئ لفترة ثلاثة أشهر أخرى. وكان من المفترض أن تنتهي فترة حالة الطوارئ السابقة - التي بدأ العمل بها عقب فشل الانقلاب في يوليو/تموز - بعد يومين. ويقول مراسل بي بي سي في اسطنبول، مارك لوين، إن مكالمة الرئيس ترامب كان مرتبا لها وإنها ركزت على الوضع في سوريا. لكن تهنئة إردوغان بفوزه تعني انضمام رئيس الولايات المتحدة إلى زعماء آخرين من قطر، وغينيا، وجيبوتي، وحركة حماس الفلسطينية هنأوه، بينما كان نظراؤهم في أوروبا أكثر حذرا. وجاء في بيان للبيت الأبيض أن الرئيس ترامب ناقش مع نظيره التركي "الضربة الأمريكية ردا على استعمال النظام السوري للأسلحة الكيمياوية يوم 4 أبريل/ نيسان". وأضاف البيان أن الزعيمين "متفقان على ضرورة محاسبة الرئيس السوري"، وناقشا الحرب على تنظيم الدولة الإسلامية. ولا يزال الصراع في سوريا هو أحد القضايا التي تثير التوتر بين أنقرة وواشنطن. منتقدون يقولون إن فوز إردوغان اعتمد على حملة غير متكافئة وقد أثارت السياسة التي بدأتها إدارة الرئيس السابق باراك أوباما بدعمها مقاتلي وحدات حماية الشعب الكردي في سوريا ضد مسلحي تنظيم الدولة الإسلامية، ضيق تركيا. إذ تنظر أنقرة إلى هؤلاء المقاتلين باعتبارهم جماعة إرهابية ذات صلة بالانفصاليين الأكراد الذين يشنون تمردا في البلاد منذ عام 1984. وأسست تركيا، وهي حليف رئيسي لأمريما ضمن حلف شمال الأطلسي، علاقة تعاون وثيق في الفترة الأخيرة مع روسيا. وتختلف واشنطن وأنقرة أيضا بشأن الموقف من الداعية التركي فتح الله غولن. إذ تتهم تركيا رجل الدين المقيم في منفى اختياري في بينسيلفانيا بتدبير الانقلاب الفاشل، وتريد من واشنطن ترحيله. ولكن واشنطن لا تزال تصر رسميا على أن أي قرار بترحيل غولن إلى تركيا هو أمر يختص به القضاء، وليس قرارا سياسيا. وقالت المستشارة الألمانية، أنغيلا ميركل، إن "نتائج الاستفتاء المتقاربة تظهر انقسام المجتمع التركي، وتحمل القيادة في تركيا، خاصة الرئيس أردوغان نفسه مسؤولية كبيرة". ورددت المفوضية الأوروبية موقفا مماثلا لما عبرت عنه ميركل. بينما عبر آخرون عن قلقهم حيال احتمال عودة العمل بعقوبة الإعدام.

Президенттик мөөнөтү соңуна чыгып бараткан Барак Обама жана жаңы лидер Дональд Трамп. Бул жолугушуу шайлоодо утулуп калган Хиллари Клинтондун жактоочуларынын нааразылык акциясынын фонунда болуп жатат. Мунун алдында Обама Республикалык партиянын талапкерине бийликти тынчтык жолу менен өткөрүп берерин убада кылган. Ак үйдөгү Трамп менен Обаманын жолугушуусу гринвич убактысы боюнча 16:00дө (Бишкек убактысы 22:00) болот. Трампты жубайы Мелания коштоп барып, ал дагы Мишель Обама менен жолукмакчы. Барак Обама шайлоо өнөктүгүндө Хиллари Клинтон үчүн добуш берүүгө үндөп, карманып олтурбастан Трамптын жеке сапаттарына да баа берүүгө үлгүргөн эле. Бирок ал республикачыларга бийликти ийгиликтүү өткөрүп берүү үчүн болгон мүмкүнчүлүгүн колдонорун айтты: "Мен бийликти өткөрүп берүү ийгиликтүү болот деп ишендирип кете алам, акыр соңу биз бир командабыз да. Өзүмдүн командамды жаңы шайланып келген президентке бийликти ийгиликтүү өткөрүп берүүнү камсыз кылуу боюнча тапшырмаларды бердим",-деди Обама. Хиллари Клинтон шайлоодон утулуп калгандан кийинки кайрылуусунда өз жактоочуларына кайрылып, президент Трампка "мүмкүнчүлүк" берүүгө чакырды. Ал Трамп ийгиликтүү мамлекет башчысы болот деп үмүттөнүп турганын айтты. Трамп дагы бир катар билдирүүлөрдү жасады. Шайлоодон утуп чыкканы белгилүү болгондой кийин эле ал кайрылуусунда элди биримдикке чакырып, "Мен бүтүндөй америкалыктардын президенти болом. Бул мени үчүн абдан маанилүү" деп айтты. Бирок бир катар шаарларда ага каршы нааразылык жүрүштөрү уланып жатат. Калифорнияда окуучулар жана студенттер сабактарын таштап чыгып кетип, окуу жайлардын имаратында демонстрация уюштурду. Лос-Анджелесте жүздөгөн жаштар чогулуп, "Менин президентим эмес!" деп кыйкырышты. (AbA)


استمر النزاع بين غاني وعبد الله لأشهر حتى اتفقا على تقاسم السلطة في أفغانستان ويقضي الاتفاق أن يكون غاني رئيسا لأفغانستان في حين يعين عبد الله أرفع مسؤول تنفيذي في البلد بصلاحيات تماثل صلاحيات رئيس الوزراء. وتأتي الاتفاقية التي بثت وقائعها على شاشة التلفزيون الوطني بعد أشهر من النزاع بين الطرفين في أعقاب الانتخابات الرئاسية التي جرت الجولة الأولى منها في شهر أبريل/نيسان والجولة الثانية في شهر يونيو/حزيران الماضي. ومن المقرر أن تعلن السلطات الانتخابية في وقت لاحق عن النتائج النهائية للانتخابات بعد تدقيق جميع الأصوات المدلى بها والبالغ عددها 8 ملايين صوت في أعقاب تبادل اتهامات بتزوير نتائج الانتخابات. وأدى النزاع بين الطرفين إلى حالة من عدم اليقين السياسي في أفغانستان والإضرار بالاقتصاد الوطني في ظل تدهور الأمن. مواضيع قد تهمك نهاية وسادت مخاوف بشأن احتمال انزلاق البلد إلى حرب أهلية إذ ينتمي غاني إلى إثنية البشتون في حين ينتمي عبد الله إلى إثنية الطاجيك. ووقع الطرفان على الاتفاق خلال مراسم بالقصر الرئاسي بالعاصمة كابول، ثم تعانق الرجلان. بث التلفزيون الرسمي بأفغانستان مراسم توقيع الاتفاقية وأشاد الرئيس المنتهية ولايته، حامد كرزاي، بالاتفاق قائلا "إنه (فرصة) لتحقيق التقدم والتنمية في البلد". كما أشادت الولايات المتحدة بالاتفاق إذ قال الناطق باسم البيت الأبيض، جوش إرنست "إنها فرصة مهمة لتحقيق الوحدة". ويقول مراسل بي بي سي في أفغانستان، ديفيد لوين، الذي اطلع على نسخة من الاتفاق إنه يساعد على تجنب العنف من قبل أنصار الطرفين. وأضاف مراسلنا أن الاتفاق ينص على أن أرفع مسؤول تنفيذي (رئيس الوزراء) سيكون مسؤولا أمام رئيس أفغانستان، غاني. مستقبل أفغانستان وينص الاتفاق أيضا على أن يقف أرفع مسؤول تنفيذي يعينه عبد الله جنبا إلى جنب مع الرئيس الأفغاني خلال مراسم التنصيب خلال الأيام القليلة المقبلة في إشارة على ما يبدو إلى أنهما يحظيان بنفس المرتبة. ومن المقرر أن يكون لعبد الله الحق في تعيين كبار المسؤولين على أساس "المساواة" مع الرئيس غاني. وينص الاتفاق كذلك على أن "الفريقين سوف يُمثلان في المستويات القيادية العليا بالتساوي". لكن مراسلنا يقول إنه لا توجد مذكرة ثنائية مكتوبة بخصوص هذه الوظائف، الأمر الذي قد يثير الجدل بين الفريقين مستقبلا. نجحت وساطة الخارجية الأمريكية في حل النزاع عبر إعادة فرز الأصوات وتدعو الاتفاقية إلى التحلي بروح الشراكة، ولكن بعد الحملات الانتخابية التي واجهت الكثير من الصعوبات وأشهر من النزاع على السلطة، لا توجد ضمانات في الوقت الحالي لاستقرار الحكومة. وكان عبد الله قد صرح لبي بي سي في وقت سابق بأنه يقبل بأن يكون غاني هو الرئيس. وصرح المتحدث باسم غاني بأنه لم يعد هناك أي خلافات بين الجانبين. ومن المتوقع على نطاق واسع أن تكون من بين المهام الأولى للرئيس توقيع اتفاقية أمنية ثنائية مع الولايات المتحدة. وسوف تسمح الاتفاقية ببقاء عدد محدود من القوات الأمريكية في أفغانستان بعد انتهاء عام 2014 بهدف تدريب قوات الأمن الأفغانية. يُذكر أن كرزاي كان قد رفض توقيع الاتفاقية الأمنية المرتبطة باستمرار المعونة المطلوبة لسداد رواتب الموظفين الحكوميين، والمعلمين، والجنود. وكان كلا من عبد الله وغاني قد تعهدا من قبل بتوقيع تلك الاتفاقية الأمنية.

Абдулла Абдулла (солдо) жана Ашраф Гани Былтыр сентябрда өткөн президенттик шайлоодо эки талапкер тең - аракеттеги президент Ашраф Гани, ошондой эле премьер-министр Абдулла Абдулла өздөрүн жеңүүчү катары жарыялап, президенттик антын беришкен. Өлкөнүн Борбордук шайлоо комиссиясы президенттик шайлоодо чоң эмес айырма менен Гани утуп чыкканын жарыялаган. Бирок Абдулла добуш берүүнүн жыйынтыктары бурмаланганын айтып, тыянактарды тааныбай койгон эле. Март айында Гани жана Абдулла бир учурда инаугурация өткөрүшкөн. Эми келишимге келип, бийликти бөлүштүрүү тууралуу макулдашууга кол койду. Ага ылайык, президент катары Гани кала берет. Абдулла өкмөттү куроо, министрлерди дайындоо сыяктуу мамлекет башчынын милдеттерин алмакчы. Ооганстанда президенттик шайлоого чейин эле бийликте ушундай теңсалмактуулук сакталып келген эле. Эгерде "Талибан" (көп өлкөлөрдө террористтик уюм катары таанылган) менен сүйлөшүүлөр жандана турган болсо, өкмөттүк делегацияны Абдулла жетектейт. "Тарыхый күн" Келишимге кол коюлгандан кийин мурдагы көз дарыгери Абдулла "Твиттер" баракчасына бул келишим "тынчтыкты камсыздоого жол ачып, мамлекеттик башкарууну жана адам укугун коргоону жакшыртат" деп жазды. "Биз эми улут катары биригүүгө тийишпиз жана тыянактуу чечимдерди кабыл алууга умтулушубуз керек",-деп кошумчалады Абдулла. "Бүгүн биздин Ооганстан үчүн тарыхый күн. Оогандар улуттук кызыкчылыктарды баарынан жогору коё турганын жана ага биргеликте боор толгоорун көрсөттү",-деди Гани. Президент менен премьер-министр ортосундагы тиреш АКШнын нааразылыгын жараткан. Март айында мамдепартамент жетекчиси Майк Помпеонун аракеттери ишке ашпай, Абдулла менен Гани келишимге жете алган эмес. Вашингтон мына ушул чатакташуунун айынан Ооганстанга жардам катары бериле турган 1 млрд доллар каражатты кармап турарын билдирген эле. Гани менен Абдулла ортосундагы макулдашуу Кабулдун ооруканасындагы 24 кишинин өмүрүн алган кандуу калабадан кийин орун алды. Төрөт бөлүмүнө кол салуудан ымыркайлар жана жаңы көз жарган 18 келин каза тапты. Акыркы айларда ооган бийлиги талиптер менен сүйлөшүүлөрдү жандантууга аракет кылууда. (AbA)


ويأتي ذلك في الوقت الذي أعلن فيه مدير منظمة الصحة العالمية أن العالم "يقترب من الوصول إلى أعلى معدل إصابة بالفيروس على الإطلاق" تم تسجيله. وسجلت الهند التي تعاني حاليا الموجة الثانية للوباء أكثر من 230 ألف حالة إصابة جديدة خلال يوم السبت فقط. وبلغ عدد حالات الإصابة بالفيروس على مستوى العالم منذ بداية الوباء ما يقرب من 140 مليون حالة إصابة. من جانبه حذر الأمين العام لمنظمة الصحة العالمية تيدروس أدهانوم غيبريسوس من أن "عدد حالات الإصابة وعدد الوفيات يتزايدان بشكل سريع ومثير للقلق". مواضيع قد تهمك نهاية وأضاف أنه "على المستوى العالمي شهدنا تضاعف عدد حالات الإصابة الأسبوعية خلال الشهرين الماضيين فقط". وحسب إحصاءات وكالة الأنباء الفرنسية، بلغ متوسط عدد الوفيات اليومي بسبب الوباء حول العالم 12 ألف حالة ورغم ذلك ربما لا تعكس البيانات الرسمية الأرقام الصحيحة لعدد الضحايا. ماذا يحدث في الهند؟ كانت الأمور في الهند تبدو تحت السيطرة حتى الأسابيع القليلة الماضية، إذ انفجر الوضع بشكل مفاجئ، وبعدما كان عدد حالات الإصابة اليومي يصل إلى نحو 20 ألف حالة خلال شهري يناير / كانون الثاني وفبراير / شباط الماضيين، وهو رقم منخفض نسبيا مقارنة بتعداد السكان الذي يتعدى 1.3 مليار شخص، أصبح عدد الإصابات اليومي يتخطى 234 ألف حالة خلال الأيام الثلاثة الماضية. وتعاني المستشفيات من انشغال الأسرة ونقص في إمدادات الأكسجين، وبالتالي يتم رفض دخول مصابين جدد. واتجهت بعض الأسر إلى السوق السوداء للحصول على الأدوية، ووجد برنامج وثائقي أعدته بي بي سي أن أسعار هذه الأدوية وصلت إلى 5 أضعاف سعرها الأصلي. وأعلنت الحكومة الهندية فرض قيود الإغلاق في العاصمة دلهي وعدد من الولايات، في محاولة لوقف تفشي الوباء في الموجة الثانية. ورغم ذلك هناك مخاوف كبرى بسبب احتفالات مهرجان (كومبا ميلا) التي تتواصل بحضور ملايين الهندوس، وهو مهرجان ديني سنوي، وتخشى السلطات من أن يقوم المشاركون بنقل الوباء إلى ولاياتهم ومنازلهم عندما ينتهي المهرجان. وعثرت السلطات على 1600 مصاب خلال الأسبوع الماضي بين المشاركين في المهرجان الذي يقام في ولاية أوتراخاند شمالي البلاد، وانتشرت صور على شبكات التواصل الاجتماعي تظهر الآلاف يتجمعون بشكل لا يراعي الإجراءات الصحية على ضفاف نهر الغانج.

Калифорния менен Техаста күнүнө вирустун он миңден ашуун жаңы учуру катталууда Үрөй учурган статистикага карабастан, АКШнын бийлиги мектептерди ачууну көздөп турат. АКШнын вице-президенти Майк Пенс санитардык эрежелерди сактап, мектептерди ачууга мүмкүн экенин айтты. Жуманын башында өлкөдө 60 миңден ашуун жаңы учур катталып, рекорд жаңыланган. Буга чейинки рекорд 2-июнда катталган, анда бир сутка ичинде 55 миңден ашуун киши вирусту жуктурган эле. АКШда 60 миңден ашуун жаңы учур катталып, рекорд жаңылан АКШнын Аллергия жана инфекциялык оорулар боюнча улуттук институтунун жетекчиси Энтони Фаучи болсо өлкөдө абал дагы деле курч экенин баса белгиледи. Айрым штаттарда вирустун жайылышы басаңдабай жаткандыктан, карантин чектөөлөрү киргизилди. Маселен, ресторандар, коомдук жайлар жабылды. Ошондой эле жарандар социалдык аралыкты сакташы керек. Ысык-Көл 10 күн изоляцияда болот Кыргызстанда 9-июлга карата 361 жаңы учур катталды. Вируска кабылгандардын жалпы саны 8847 жетти. Ал аңгыча бир сутка ичинде 83 медицина кызматкери вирусту жуктурганы аныкталды. Covid-19 вирусунун жайылышынан улам Ысык-Көл районунда 10 күндүк обочолонуу акциясы өтөт. Ага ылайык, райондун тургундары 10 күн бою башка аймактарга барбайт жана кыштактан чыкпай туруугу умтулат. Эгерде башка аймактардан келген жарандар болсо, алар каттоого алынат. Туризм сезону учурунда Ысык-Көл облусуна кирүүгө тыюу салуу сыяктуу демилгелер колдоо тапкан жок. Учурда аймакка жергиликтүү туристтердин барышына эч тоскоолдук жок. 9-июлда Ысык-Көл облусунда 17 киши вируска чалдыкты. Өзбекстан карантин чектөөлөрүн киргизди Өзбекстандын бийлиги 10-июлдан 1-августка чейин карантин чектөөлөрүн киргизди. Өлкөдө транспорт токтоп, базарлар, парктар, ресторандар жана эс алуучу жайлар жабылат. Өзбекстан карантин чектөөлөрүн алгач март айында киргизген. Май айында карантинди акырындап ала баштаган. Бирок июль айында коронавирусту жуктургандардын саны кескин өскөндүктөн, бийлик тез арада чечкиндүү кадамга барды. Өзбекстанда дээрлик 11 миң кишиге вирус жугуп, 41 адам көз жумду. Сербияда жарандар коменданттык саатка каршы демонстрацияга чыгышты Демонстранттарды полиция күч менен таратты Белградда түндө башаламандык менен коштолгон нааразылык акциялар болду. Топтолгон эл парламент имаратына кирип барууга аракеттенди. Бирок аларды полиция кызматкерлери токтотуп калды. Демонстрациялар президент Александр Вучич коронавирус пандемиясы күч алып жатканын жарыялап, коменданттык саат киргизгенден кийин башталды. Коменданттык саат жума күнү башталып, дүйшөмбүгө чейин созулат. Коопсуздук кызматкерлери нааразылык акцияга беш миңден ашуун киши катышканын айтып чыкты. Полиция менен демонстранттар тирешип, коопсуздук кызматкерлери көз бууган газ жана союлдарды колдонушту. Демонстранттар болсо полицияны көздөй таш ыргытып, унааларды өрттөштү. Кагылышууларда алтымыштан ашуун киши жаракат алды, алардын арасында 43 полиция кызматкери бар.


الجيش العراقي يعلن احرازه انتصارات مبكرة أثناء تقدمه صوب غرب الموصل وتشارك مئات من العربات العسكرية مدعومة بقوة جوية للتحالف الدولي الذي تقوده الولايات المتحدة لمحاربة الدولة الإسلامية في الهجوم؛ إذ عبرت صباح الأحد مناطق صحراوية باتجاه مواقع تابعة للدولة الإسلامية. واستولت القوات العراقية على عدة قرى جنوبي الموصل خلال انطلاق العملية العسكرية، وهي قريبة جدا من مطار الموصل. وتعالت مخاوف بشأن سلامة الآلاف من المدنيين العالقين في المناطق التي يسيطر عليها تنظيم الدولة. وقال مصدر امني في الحشد العشائري ان خمسة جنود عراقيين اصيبوا اثر انفجار سيارة ملغومة استهدفت ثكنة صغيرة للجيش في حي النبي يونس في الساحل الشرقي للموصل. كما اصيب عدد من المدنيين اثر انفجار قنبلتين القتهما طائرة بدون طيار في سوق بحي الميثاق جنوب شرقي الموصل بحسب نفس المصدر. عربة مفخخة عثر عليها مخفية في إحدى القرى "انتصارات أولية" وذكر موقع مركز نينوى الاعلامي التابع لمحافظ نينوى السابق اثيل النجيفي ان "قوات من الشرطة الاتحادية والجيش العراقي وجهاز مكافحة الارهاب قوامها 52 ألف عنصر عراقي يشاركون في العمليات العسكرية التي انطلقت اليوم الاحد لتحرير الجانب الايمن لمدينة الموصل، بدعم جوي من قبل القوة الجوية العراقية وطيران الجيش والتحالف الدولي ممثلا في الطيران الامريكي والبريطاني والفرنسي والكندي. وقالت خلية الاعلام الحربي ان الشرطة الاتحادية حررت قريتي الكنيطرة (21 كم جنوب الموصل) والابيض (17 كم جنوب الموصل) جنوب البوسيف في الساحل الايمن للموصل . وقال قائد عمليات "قادمون يانينوى" الفريق الركن عبد الامير رشيد يار الله إن الشرطة الاتحادية حررت قرية عذبة على الطريق الرابط بين الموصل وبغداد وحررت قرية اللزاكة على الطريق القديم حمام العليل المفضي إلى الموصل وسيطرت على محطة الكهرباء الرئيسية في لزاكة ورفعت العلم العراقي فوق المباني الموجودة هناك. وأضاف أنها حررت أيضا قرى الكافور و الجماسة وقرية البجواري وسيطرت على نقطة تفتيش العقرب على الطريق الرابط بين بغداد والموصل الجديد ورفعت العلم العراقي فوق المباني بعد تكبيد العدو خسائر بالأرواح والمعدات. قصفت القوات العراقية مواقع تابعة للدولة قبيل الهجوم وأعلن مصدر أمني في الحشد العشائري أن انتحاريا فجر حزاما ناسفا في حي الزهور (7 كم شمال شرق مركز مدينة الموصل) في الساحل الأيسر للمدينة ما أسفر عن إصابة أربعة من عناصر الحشد و3 مدنيين في حصيلة أولية. وأعلن مصدر عسكري في خلية الإعلام الحربي عن وقوع تفجير انتحاري ثان في الساحل الأيسر للموصل في حي النبي يونس (4.5 كم إلى الشرق من مركز مدينة الموصل). ولم تتوفر بعد أي تفاصيل أخرى عن الهجوم. وكان رئيس الوزراء العراقي حيدر العبادي أعلن رسميا عن بدء الهجوم بعد يوم من تحذير صادر عن الأمم المتحدة من نفاد المستلزمات الأساسية لدى مئات الآلاف من سكان المناطق الغربية من المدينة. وقال العبادي في خطاب متلفز قصير "قواتنا تبدأ تحرير المواطنين من إرهاب داعش للأبد". وأضاف "نعلن بدء مرحلة جديدة في العملية. نحن قادمون يانينوى لتحرير الجانب الغربي من الموصل." قوات من الحشد الشعبي ترابط في منطقة تلعفر غرب الموصل. وبالرغم من أن القوات العراقية استعادت السيطرة على الأجزاء الشرقية من الموصل، فإنها قد تواجه تحديات أكبر في استعادة الأجزاء الغربية من المدينة بسبب شوارعها الضيقة وأزقتها المتعرجة. وأسقِطت في وقت سابق على سكان هذه المناطق منشورات تعلن عن بدء الهجوم وتحث المدنيين على ضرورة اتخاذ إجراءات الحذر. ويقول مراسل بي بي سي، كينتين سوميرفيل، الذي يرافق القوات العراقية في تغريدة إن طائرات أمريكية تشن غارات جوية على ضواحي المدينة الغربية بينما بدأت قوات خاصة التقدم نحو هذه المناطق. وتطوق الآن القوات العراقية الأجزاء الغربية من الموصل في حين تواصل طائرات التحالف الذي تقوده الولايات المتحدة قصف مواقع تنظيم الدولة. ويقول محرر الشؤون العربية في بي بي سي، سيبيستيان أشر، إن استعادة السيطرة على الموصل لم يكن أبدا هدفا عسكريا صرفا متمثلا في طرد عناصر التنظيم من المدينة وإنما في تقليل الخسائر المدنية وتجنب حوادث الانتقام بهدف استعادة ثقة السكان ليس في المدينة فحسب وإنما في عموم العراق. ويسيطر تنظيم الدولة الإسلامية على الموصل، ثانية كبريات مدن العراق، منذ صيف عام 2014. مسلحو تنظيم الدولة الإسلامية ويعتقد أن تنظيم الدولة خلال أوج تمدده في غربي وشمالي العراق، سيطر على نحو 210 ألف كيلومتر مربع أي تقريبا مساحة المملكة المتحدة لكنه خسر الكثير من هذه الأراضي. وكان الجيش العراقي والمقاتلون المتحالفون معه قد أكدوا استعادة الشطر الشرقي من المدينة. وقالت الأمم المتحدة إن كثيرا من المحلات التجارية قد أغلق، مع انقطاع المياه واضطراب في خدمة التيار الكهربائي. وبدأت عملية طرد مسلحي تنظيم الدولة من الموصل في شهر أكتوبر/تشرين الأول الماضي، غير أن القوات العراقية لم تنجح في استعادة الشطر الشرقي من المدينة سوى الشهر الماضي بعد قتال شرس من مسلحي التنظيم المتشددة. جنود عراقيون

Согуштан кыйраган Мосул Болжолу «ИМ» тобунун Сириядагы «борбору» саналган Раккада дагы ушундай эле көрүнүш болот. Бирок бул жеңилүүлөр топтун ошону менен жок болуп кетишин билдирбейт. Мосул бир канча айга созулган кармаштан кийин бошотулду. Ал эми Раккада жеңиш жакын экени айтылууда. АКШнын абадагы колдоосу менен чабуулга өтүп жаткан күчтөр улам алдыга жылып жатат. Ирак менен Сириянын чоң бөлүгүн көзөмөлдөөгө жетишкен согушкерлер чоң аймактардан сүрүлүп, катарына жаңы күчтөрдү тартуу мүмкүнчүлүгүнөн ажырады. Мына ушул жагдайдан улам өздөрүн «Ислам мамлекти» атаган экстремисттик топтун күнү бүтүшүнө жакын калды деп айтса болобу? Абу Бакр аль-Багдади «ИМ» тобунун лидери катары коомчулуктун алдына биринчи жолу 2014-жылы июлда чыккан. "Тилекке каршы буга жок деп жооп аласын,-дейт британдык Брэдфорд университетинин профессору Пол Роджерс. Профессор "Эрежесиз согуш: «ИМ» жана алыскы чек аралардан жаңы коркунуч» деп аталган китептин автору. "Биз азыр «ИМ» тобу Ирак менен Сириянын аймагында узакка созулган партизандык согушка багыт алып, бир эле мезгилде глобалдык кыймыл сыяктуу өнүгүп жаткан белгилерди көрүп жатабыз»,-деди профессор Роджерс Би-би-сиге. Ирактын өкмөт башчысы Мосул бошотулганын жарыялады Дүйнөдөгү катуу изделген адам: "ИМ" лидери кайда жашырынып жүрөт? Пол Роджерс жана бир катар эксперттер жихаддык топтордун үстүнөн жеңишке жеттик деген шашылыш билдирүүлөрдөн карманып турууга чакырууда. Раккадагы кан төккөн кармаштар соңуна чыкканы калды. Мындай айтканга албетте негиз бар дейт профессор Роджерс. Биринчиден, Мосулдагы бир нече айга созулган кармаштын жүрүшүндө бул топ өзүнүн тактикасын өзгөртүүгө жөндөмдүү экенин жана өжөрлүк менен каршы тура аларын көрсөттү. Экинчиден, мурдагыдай эле тарапташтарын өзүнө тартууга жана дүйнөнүн кайсыл жеринде болбосун теракт уюштура аларын демонстрация кылды. Аймагы жок 2014-жылы июнь айында «ИМ» тобу Мосулду басып алып, ал жерде «халифат» түзүлгөнүн жар салган. Андан кийинки бир нече аптанын ичинде аталган топ Ирак менен Сирияда аянты Британияга тете (дээрлик 242 миң кв. км) жерди ээлеп алды. АКШ Раккага жасалган чабуулга абадан колдоо көрсөтүүдө. Ушундан киийн АКШ баштаган эл аралык коалиция «ИМ» тобунун согушкерлерине каршы чабуулдарды жасай баштады. Жыйынтыгында жихадчылар көзөмөлдөгөн аймак кескин кыскарды. Азыр эми көзөмөлдөгөн аймактарынан бүт сүрүлүп, жок болуу абалында турат. Бирок ошентсе да «ИМ» тобу эми эмне болот деген суроо кала берүүдө. Пол Роджерстин айтымында кырдаал үч багыт менен өнүгөт. "Алар Ирак менен Сирияда кандайдыр бир аймакты кармап калуу үчүн эмес, партизандык согуш менен аракеттене башташат»,-деп эсептейт Роджерс. Ирак армиясынын Мосулга чабуулу 2016-жылдын октябрь айында башталган. "Андан сырткары алар бүт дүйнө боюнча пропагандасын улантышат. Биз көргөндөй Филиппинде, түштүк-чыгыш Азияда, ошондой эле түндүк Африкада алар бул жаатта ийгиликке жетишти»,-деп кебин улантты эксперт. "Үчүнчүдөн, алар согуштук аракеттерин каршылашынын аймагында улантууга аракет көрүшөт. Бул эми Британияда, АКШда, Германия жана башка өлкөлөрдө болушу мүмкүн»,-деп болжойт профессор Роджерс. 28-июнда «ИМ» тобу видео кайрылуусун жарыялап, бир тарабынан «халифаттын» күнү бүттү дегенди жокко чыгарып, экинчи жагынан «эгер ушундай болгон күндө дагы аймагын алдыруу жеңилди дегенди билдирбейт» деп айтты. «ИМ» согушкерлери Аналитиктердин баасында «ИМ» тобу пайда болгондон бери анын катарына дүйнөнүн 100 өлкөсүнөн 40 миң чамалуу согушкер кирди. Топ талкалангандан кийин аман калгандардын тагдыры эмне болот? "Бул ачык эле көрүнүп турат, миңдеген согушкерлер үйлөрүнө тарап кетпейт. Менимче аларга чейинки жихадчылардын мууну сыяктуу эле, булар дагы согушууга жаңы мүмкүнчүлуктөрдү издешет»,-деп жазды The New York Times басылмасына Федералдык чалгындоо бюросунун мурдагы кызматкери. "Террордун анатомиясы: бин Ладендин өлүмүнөн "Ислам мамлекети" жаралганга чейин" деген китептин автору Али Суфан. Пол Роджерстин болжолунда бул согушкерлердин көпчүлүгү түштүк-чыгыш Азиядагы, Түндүк Африкадагы жана Кавказдагы башка жихаддык топторго кошулушу мүмкүн. Лондондогу Бриккен королдук институттун коопсуздук жана коргонуу маселелери боюнча жетекчиси Карин фон Хиппер жогорудагы божомол менен макул. "Бул сөзсүз эле «ИМ» тобунун күнү бүттү дегенди билдирбейт,-деди ал Би-би-сиге. - Менин пикиримде, жихадчылар көмүскөгө кирип кетишет жана кайсыл жерде бийликте стабилдүүлүк болбосо, айталы Ирактагыдай же Сириядагыдай абалда ошол жерде маселе жаратышат». Жихадчыл союздаштар Мосул үчүн кармашта миллионго чукул киши качкынга айланды. Мосул менен Раккада согуш бүтүп жатканы менен баары бир бул чөлкөмдөр али тынчтыкты толук сезишпейт. Анткени «ИМ» тобунун потенциалдуу мураскерлери бар. Али Суфандын эсебинде, мындай мураскерлердин бири Ливиянын чыгышы бөлүгүндөгү жихадчылар. "Бул түйүндө бир нече миң киши бар. Болжолу ушул кишилер 22-майда Манчестердеги жардырууну ишке ашырган жанкечти Салман Абедини үйрөткөн болушу мүмкүн»,-деди Суфан. Эксперттердин айтымында, балким АКШ жана анын союздаштары Ирак менен Сириядагы «халифатты» ураткандан кийин ушул аймактарда жана дүйнөнүн башка жерлеринде жихадчыл топтор менен күрөштү улантууга арагасыз болот. Профессор Роджерс АКШ президенти Дональд Трамптын администрациясы бул күрөштө аскерлер санын көбөйтүп жаткан бир катар белгилерди көрөт. Муну менен Обаманын учуруна караганда аскерлерге аракеттенүүгө көбүрөөк эркиндик берилген. Бирок жалпысынан бул стратегия керектүү жыйынтыктарды бербей жатат деп эсепейт профессор. "Мына бул чөлкөмдө АКШ дээрлик 17 жылдан бери согушуп баштады. Ал эми Батыш Европадагы кишилер өздөрүн коопсуз сезген жери жок. Эгерде биз жакынкы жылдарда коопсуздукту камсыздоого мамилебизди өзгөртпөсөк, кырдаал барган сайын начарлай берет»,-деди Пол Роджерс Би-би-сиге. (AbA)


منتقدون يقولون إن أردوغان يستغل عملية التطهير عقب الانقلاب للتخلص من المعارضة وتتركز المحاكمة حول قاعدة أكينجي الجوية، التي تقول الحكومة إنها كانت مقر مدبري الانقلاب. وسيمثل المتهمون في قاعة محاكمة بنيت خصيصا لهذا الغرض خارج العاصمة التركية أنقرة، ويواجهون تهما تتراوح ما بين محاولة اغتيال الرئيس والقتل. وكان جنود متمردون قد حاولوا السيطرة على السلطة في يوليو/تموز 2016، في محاولة انقلاب قتل فيها 249 مدنيا. وهذه هي أكبر محاكمة تتعلق بالانقلاب تشهدها البلاد. وقيل إن الأوامر كانت قد أرسلت من قاعدة أكينجي الجوية الواقعة شمال غرب أنقرة بتفجير البرلمان، بينما كانت قوات تحاول الإطاحة بالرئيس رجب طيب أردوغان عن الحكم. وقبضت السلطات في أعقاب المحاولة الفاشلة على آلاف الأشخاص، يشتبه في أن كثيرا منهم على صلة برجل الدين التركي، فتح الله غولن الذي يعيش في منفى اختياري في الولايات المتحدة. وسيحاكم غولن نفسه غيابيا، باعتباره المشتبه به الرئيسي في القضية، ولكنه ينفي التهم الموجهة إليه. ويقول منتقدون إن أردوغان يستغل عملية التطهير التي أعقبت محاولة الانقلاب للتخلص من المعارضة السياسية.

Дүйшөмбүдө Анкарада 221 шектүүнүн үстүнөн сот иши башталды. Түрк бийлиги аларды АКШда жашаган белгилүү динаятчы Фетхуллах Гүлен менен байланышта болгон деген шек камакка алган. Соттолуп жаткандардын дээрлик көпчүлүгү мурда жогорку даражадагы аскер кызматында жүргөндөр. Айыпталуучулардын катарынан тизип алып сот залына алып келе жаткан учурда президент Реджеп Тайип Эрдогандын жактоочулары чогулуп турушту. Катарда биринчи болуп Түркиянын Аскер аба күчтөрүнүн мурдагы кол башчысы генерал Акын Өзтүрктү алып өтүштү. Эрдогандын жактоочуларынын айрымдары төңкөрүш боюнча айыптууларды өлүм жазасына тартуу керек деп чакырык жасады. Бирок Түркиянын азыркы мыйзамдарында өлүм жазасы жок. Мунун алдында эле бийликтин бул аракетине каршы болуп ачкачылык жарыялап жүргөн эки мугалим - Нурие Гүлен жана Семих Озак камакка алынган болчу. Фетхуллах Гүлен менен байланышта болгон деп кызматынан алынган бул мугалимдер 75 күндөн бери ачкачылык жарыялап жаткан. 2016-жылы жай айында аскердик төңкөрүш жасоо аракети болуп, 249 киши каза таап, эки миңге чукулу жаракат алган эле. Өлкө Президенти Режеп Тайип Эрдоган мунун артында белгилүү динаятчы Фетхуллах Гүлен турат деп күнөөлөгөн. АКШда жашаган динаятчы Фетхуллах Гүлен бул окуяларга катыштыгы бар делген айыптоолорду кескин четке кагып, төңкөрүш аракетине баргандарды ачык сынга алган. Ага карбай Түркия Фетхуллах Гүленди террордук уюмдун лидери атап, мекенине экстрадициялоо талабын билдирип келет. Төңкөрүш аракетинен кийин түрк бийлиги масштабдуу тазалоолорду жүргүзүп, ал азырга чейин уланууда. 40 миңге чукул киши камакка алынып, 120 миңдейи жумушунан бошотулган. Алардын арасында аскер адамдары, соттор, полиция кызматкерлери, жогорку окуу жайларда иштегендер, журналисттер кызматынан четтетилген. (AbA)


أرملة السفير الروسي كارلوف الذي اغتيل في تركيا تبكيه قبل نقله لدفنه في روسيا وكان ألطن طاش أطلق تسع طلقات نارية على كارلوف ( 62 عاما) خلال القاء الأخير كلمة في معرض فوتوغرافي بتركيا احتجاجًا على تورط روسيا في حلب. ونقل ستة عناصر من حرس الشرف التركي جثمان كارلوف ملفوفاً بالعلم الروسي إلى الطائرة الروسية. وأقيمت مراسم دينية في حضور طغرل توركش نائب رئيس الوزراء التركي بن علي يلدريم ودبلوماسيين قبيل مغادرة جثمان كارلوف تركيا. وكانت أرملة كارلوف موجودة خلال اغتيال زوجها الذي شغل منصب سفير بلاده في أنقرة منذ 2013. وليس من الواضح إذا كان للمسلح الذي قتل كارلوف - وهو من عناصر الشرطة التركية - والذي لقي مصرعه خلال تبادل لإطلاق النار مع القوات الخاصة التركية، له علاقة مع أي تنظيم. ومع ذلك، فإن روسيا وتركيا اتفقتا بسرعة أن الاغتيال يهدف إلى زعزعة العلاقات بين بلديهما. السفير الروسي أندريه كارلوف قبيل اغتياله "رمز للصداقة" وقال الرئيس الروسي فلاديمير بوتين إن "الأمر بلا شك وسيلة لعرقلة العلاقات الطبيعية بين الشعبين والعلاقات الثنائية بينهما، فضلاً عن اتفاقية السلام في سوريا". واتفق الرئيس التركي ونظيره الروسي على العمل معاً من أجل معرفة من وراء مقتل كارلوف. وقد وصل بالفعل محققون روس إلى تركيا للمساعدة في سير التحقيق. ووصف توركش كارلوف بأن الأخير أضحى "رمزاً أبدياً لعلاقة الصداقة التركية - الروسية". وفي الوقت نفسه، قال مسؤول تركي رفيع المستوى لوكالة أسوشيتد برس إن "عملية القتل نفذت بشكل محترف وليست وليدة مخطط رجل واحد"، مضيفاً أنها عملية مخططة بطريقة دقيقة. والقت الشرطة القبض على 6 أشخاص بعد عملية الاغتيال من بينهم والدة ألطن طاش ووالده وأخته وثلاثة من أقربائه. أرملة كارلوف تبكيه قبيل نقل جثمانه إلى رووسيا أقيمت مراسم دينية قبيل نقل جثمان كارلوف إلى الطائرة الروسية

Дүйшөмбүдө Анкарада Орусиянын Түркиядагы элчиси Андрей Карлов сүрөт көргөзмөсүндө сөз сүйлөп жатканда белгисиз адам ок чыгарган. Топтун курамы 18 кишиден туруп, ага Тергөө комитетинин, ТИМдин өкүлдөрү жана "атайын мекемелердин өкүлдөрү кирди"деп билдирген орус президентинин басма сөз катчысы Дмитрий Песков. Биргелешип иликтөө боюнча чечим Орусия президенти Владимир Путин менен түрк кесиптеши Режеп Тайип Эрдогандын телефон сүйлөшүүсүндө кабыл алынган. Ошондой эле Орусиянын Түркиядагы диполоматиялык мекемелеринде коопсуздук чараларын күчөтүү боюнча сүйлөшүлгөн. Эки президенттин сүйлөшүүсү элчинин өлүмүнөн кийин дароо эле болгон. Дүйшөмбүдө Анкарада Орусиянын Түркиядагы элчиси Андрей Карлов сүрөт көргөзмөсүндө сөз сүйлөп жатканда белгисиз адам ок чыгарган. Элчиден тышкары бир нече адам жарадар болгону кабарланган. Ок чыгарган кишини 22 жаштагы, Анкара полициясынын атайын бөлүгүндө мурда кызмат өтөгөн Мевлют Мерт Алтынташ деп ырасташууда. Тартылып калган тасмада куралчан адам ок чыгарып, "Алеппону унутпа, Сириянын унутпа", -деп кыйкырган. Алтынташтын кандайдыр бир топко тиешеси болгону али тастыктала элек. Эрдоган элге жасаган кайрылуусунда бул чабуулда Орусия менен Түркия ортосундагы мамилени кайрдан курчутуу аракети катары баалады. Орусиялык аскер учагы атып түшүрүлгөндөн кийин курчуп кеткен мамиле жай айынан тарта калыбына келип жаткан. Мындай билдирүүлөр Орусия президенти Путин жана Тышкы иштер министри Сергей Лавров тарабынан да айтылды.


وقالت المنظمة إن " الأرقام تشير إلى أن 19 سيدة من أصل 100 ألف في المملكة المتحدة أصبن بسرطان الرحم في عام 1990، إلا أن هذا الرقم ارتفع إلى 29 حالة في عام 2013. وقال الباحثون إن الأسباب التي تربط بين إزدياد وزن الجسم والإصابة بسرطان ما زالت غير مفهومة، إلا أنهم أكدوا أن الهرومونات التي تفرزها الدهون قد يكون لها دور في ذلك. وأضافوا أن من الضروري إجراء المزيد من الأبحاث والدراسات بشأن هذا الموضوع. وتصاب نحو تسعة آلاف سيدة بسرطان الرحم في بريطانيا سنوياً، كما تؤدي إلى وفاة الفين منهن. مواضيع قد تهمك نهاية ويقول الباحثون إن "علاج سرطان الرحم تطور في السنوات العشرين الأخيرة، مما يعطي فرصة للنجاة من هذا المرض"، إلاأنهم طالبوا بإجراء مزيد من الأبحاث لمعرفة أسباب ازدياد إصابة النساء بهذا المرض. وقال البروفسور جوناثان ليديرمان من منظمة أبحاث السرطان إن " ما يقلق هو إزدياد حالات الإصابة بمرض سرطان الرحم لدى السيدات". وأضاف " لا نعرف جميع الأسباب التي تقف وراء ذلك، إلا أننا نعلم أن ثلث هذه الحالات لها علاقة بإزدياد الوزن، لذا فإنه لا يمكننا استغراب ازدياد نسبة الإصابة بسرطان الرحم لدى السيدات اللوتي تعانين من السمنة". وقال الخبراء إن " الدهون الزائدة في الجسم قد تفرز هرمونات وتساعد في تشجيع الخلايا على التكاثر، مما يزيد نسبة تكوين الأورام السرطانية". وأضافوا أن من الأسباب الأخرى للإصابة بسرطان الرحم هي قلة ممارسة التمارين الرياضية والسن والجينات أيضاً.

Изилдөөдө ичегинин, бөйрөктүн, жыныс безинин жана боордун рагынын негизги себеби семиздик же ашыкча салмактан улам деп айтылат. Мурда Британияда мындай илдеттер толук кишилерге караганда чылым чеккендер арасында көп кездешкен. Бирок рактын башка түрлөрүн жалпылап караганда, тамеки ракты өөрчүткөн негизги себептердин (киши алдын алууга мүмкүн болгон) бири. Ашыкча салмак экинчи орунда. Ошону менен бирге эле Британияда чылым чеккендер азайып жатат. Тилекке каршы ашыкча салмактан жабыркагандар көбөйдү. "Бул иликтөө ашыкча салмак - чылымдын жаңы түрү болуп калганын көрсөтөт. Улуттук саламаттыкты сактоо кызматы курсак байлагандар менен жалгыз күрөшө албайт. Буга өкмөт, тамак-аш өндүрүш тармагы жана үй-бүлө институту кийгилишүүсү керек",-деп белгилейт Улуттук саламаттыкты сактоо кызматы. "Барган сайын биздин балдар чылымдан баш тартып жатышат. Бирок балдар арасындагы ашыкча салмак боюнча статистика көңүл жубатарлык эмес. Өкмөт бул эпидемияны токтотуу үчүн тез арада кийгилишүүсү зарыл",-деди Cancer Research UK жетекчиси Мишель Митчелл. Британиядагы ичеги рагына кабылгандардын көрсөткүчүн алсак, семиздиктен улам өөрчүгөн учур чылым чеккендерге караганда 1900гө көп болгон. Бөйрөк рагы чылым чеккендерден 1400 учурга озуп кеткен. Окумуштуулардын эсебинде, ашыкча салмак кеминде рактын 13 түрүнүн өөрчүшүнө алып келет. Анын ичинде ашказан, жоон жана ичке ичеги, уйку безиндеги, бөйрөк жана эмчек, жыныс безиндеги, жатындагы ракты пайда кылышы мүмкүн. Дарыгерлердин ашыкча салмактын кесепети тууралуу эскертүүлөрү көп учурда сынга кабылып жатат. Айталы, айрым жарнамалар кескин сын пикирлерди жаратып, кемсинтүү катары дагы кабыл алынган учурлар бар. Cancer Research UK маалыматы боюнча Британияда: Ашыкча салмак рак ооруларын өөрчүтөт дегенге окумуштуулардын күмөнү жок. Бирок ашыкча майлар онкологиялык ооруларга кандай жол менен таасир этерине изилдөөдө жооп жок. "Биз ашыкча салмак гормоналдык өзгөрүүлөргө жана зат алмашуу көйгөйүнө алып келерин билебиз. Ал эстроген жана инсулиндин деңгээлин жогорулатып, сезгенүү процессин өстүрөт. Ошону менен клеткалардын бөлүнүү процессине таасир этет",-дейт окумуштуу Марк Гантер. Ашыкча салмак канчалык көп болсо, ракка кабылуу кооптуулугу дагы ошончолук. Анан дагы көп убакытка чейин ашыкча салмакта жүрүү дагы рак илдетинин өөрчүшүнүн себеби болуп калат. (AbA)


وقال ترامب للصحفيين "سنرى ما سيحدث، ومن الممكن حتى أن تعقد في الثاني عشر من يونيو/ حزيران المقبل، فنحن نتحدث معهم حاليا وهم يرغبون في عقدها بشدة ونحن أيضا". وأضاف في تغريدة ، قال السيد ترامب إن الاجتماع يمكن أن يجري في سنغافورة "وإذا لزم الأمر سيتم تمديده بعد ذلك التاريخ". وقبل تلك التغريدة، قالت الرئاسة الكورية الجنوبية إنها ممتنة لأن "القمة عادت إلى الحياة مرة أخرى". ويقول ديفيد ويليس مراسل بي بي سي من واشنطن إنه لا أحد يمكنه التخمين إذا ما كانت المحادثات ستعقد في غضون أسبوعين أم لا. وكان ترامب قد وجه لومه الخميس لكوريا الشمالية فيما وصفه "بحملتها العدائية"، ثم أعلن إلغاء القمة. ولاحقا قالت كوريا الشمالية إنها منفتحة على الحوار وترغب في "التفاوض في أي وقت وبأي شكل". وقال نائب وزير الخارجية الكوري الشمالية كيم كي غوان إن قرار ترامب إلغاء القمة "مؤسف". وفي حال عقدت القمة ستكون المرة الأولى التي يلتقي فيها رئيس أمريكي مع الزعيم الكوري الشمالي. ترامب يلتقي الرئيس الكوري الجنوبي في البيت الأبيض ورغم أن تفاصيل القمة التي أصبحت قيد الشك حاليا غير معلنة إلا أنها كانت ستركز على تفاصيل نزع السلاح النووي من شبه الجزيرة الكورية ورفع الثقة بين الأطراف المختلفة في المنطقة. وكانت كوريا الشمالية قد أعلنت أنها وفت بوعدها بغلق وتفكيك الأنفاق في موقعها الوحيد لإجراء الاختبارات النووية على أرضها لكن بعد ساعات أعلن ترامب إلغاء القمة. وأخبر ترامب الصحفيين أمام البيت الأبيض أنه يرحب باللهجة التصالحية في بيان كوريا الشمالية ردا على قراره إلغاء القمة، مضيفا أنه لازال مرحبا بإجراء المحادثات مع زعيم كوريا الشمالية. وفي وقت سابق قال ترامب على حسابه على موقع تويتر "ياله من خبر رائع أن نتلقى البيان الدافئ والمثمر الصادر عن كوريا الشمالية، سنرى إلى أين يقودنا، ربما إلى رخاء وسلام طويل ومستدام كما نرجو". وكان الزعيم الكوري الشمالي والرئيس الأمريكي قد اتفقا على عقد القمة في سنغافورة بعد عقود من التوتر بين البلدين بل وملاسنات بين الرجلين. وسبب العداء بين البلدين توترا في شبه الجزيرة الكورية بسبب برنامج كوريا الشمالية للأسلحة النووية والتي تقول بيونغيانغ إنه خط دفاع عن أراضيها ضد ما تسميه "العدوان الأمريكي". وقالت الخارجية الكورية الشمالية إن الانتقادات التي وجهتها في الآونة الأخيرة لمسؤولين أمريكيين بعينهم كانت بسبب تصريحات أمريكية مستفزة، وإن الخصومة الحالية توضح "الحاجة الملحة" لعقد القمة. وقالت كوريا الشمالية في بيان نشرته وسائل إعلام رسمية بعد إلغاء ترامب القمة "الإعلان المفاجئ والأحادي الجانب بإلغاء القمة كان أمرا غير متوقع ولا يمكن إلا أن نشعر بالأسى العميق لذلك". ونقلت وكالة الأنباء المركزية الكورية عن المسؤول الكوري الشمالي قوله في بيان "أعجبتنا كثيرا جهود الرئيس ترامب التي لم يسبق أن بذلها أي رئيس آخر لعقد قمة تاريخية بين كوريا الشمالية والولايات المتحدة".

Трамп АКШнын ички саясаты, экономикалык көйгөйлөрү жана тышкы саясатына токтолду Бир саат жыйырма мүнөткө созулган кайрылуусунда президент Трамп АКШнын ички саясаты, экономикалык көйгөйлөрү жана тышкы саясатына токтолду. Президент биримдикке чакырганы менен демократтардын "партизан иликтөөлөрү" АКШга коркунуч жаратып жатканын айтты. Ал эми демократтар Трамп Американын баалуулуктарын унутканын билдиришти. Ошондой эле президент Трамп Мексика менен чектеш аймакта дубал куруу зарыл экенин баса белгиледи. АКШ-Түндүк Корея саммити Ким Чен Ын менен саммит 27-28-февралда Вьетнамда өтөрү пландалууда. Трамп өзүнүн кайрылуусунда "туткунга алынган америкалыктар үйүнө кайтып келди, Пхеньян өзөктүк куралдарын сынабай калды, 15 айдан бери бир да ракета атылган жок" деп айтты. "Кошмо Штаттары мени президент кылып шайлабаса, менимче азыр АКШ Түндүк Корея менен согушуп жатмак", -деди Трамп. "Кошмо Штаттары мени президент кылып шайлабаса, менимче азыр АКШ Түндүк Корея менен согушуп жатмак", -деди Трамп. Жаңы жылдын алдында Түндүк Кореянын лидери өзөктүк куралды жок кылууга даяр экенин айтып, бирок АКШ санкцияларды албаса, өзөктүк курал программасын кайра жандантарын айтты. Андан бери Ким Чен Ындын "оң колу" аталган генерал Ким Ен Чол Вашингтонго келип, Трампка кат жеткирди. АКШнын лидери Ким Чен Ын менен мамилеси жакшы экенин, бирок алдыда көп иштер бар экенин кайрылуусунда белгилеп өттү. Эки лидер өткөн жылы Сингапурда саммит өткөрүп, декларацияга кол коюшкан. Бирок анда Түндүк Корея өзөктүк куралынан кантип арылышы керектиги так көрсөтүлгөн эмес. Ошол эле учурда Пхеньянга салынган санкциялар тууралуу эч нерсе айтылган эмес. Бирок Түндүк Корея өзүнүн өзөктүк куралынан баш тарта турган болсо, АКШ тарап буга жооп кылып Ким Чен Ындын коопсуздугуна кепилдик берерин белгилеген. Ракеталык келишимдин денонсациясы Президент Трамп СССР менен АКШнын ортосунда жетишилген орто жана кыска аралыкка учуучу ракеталарды чыгаруу, колдонуу жана жайгаштырууга тыюу салган келишимди денонсациялоо боюнча Вашингтондун позициясын айтып, "башка жол жок" деп билдирди. Өткөн аптада АКШ 1987-жылы түзүлгөн келишимден чыгып жатканын жар салды. Орусия дагы жооп кайтарып, келишимди жокко чыгарды. Бирок Путин "мурдагы сунуштар дагы деле күчүндө" деп айтты. Трамп Конгресстеги кайрылуусунда АКШ келишимди урматтап жатканда, Москва болсо аны бузду деп айыптады. "Балким, биз башка келишимге жетебиз. Ага Кытай жана башка мамлекеттер да кошулат. Балким, мунаса таба албай калабыз. Андай жагдайда биз инновация жана каражат жагынан баарынан алдыга чыгабыз", -деди Трамп. Орусия Вашингтондун дооматтарын четке кагып келет. Кытай болсо буга чейин АКШны көйгөйдү диалог аркылуу чечүүгө үндөп, келишимди урматтоого чакырды. АКШнын чет өлкөдөгү аскердик аракеттери Президент Трамп Ооганстандагы согушту токтотуу үчүн "Талибан" кыймылы (Кыргызстанда тыюу салынган уюм) менен натыйжалуу сүйлөшүүлөрдү өткөргөнүн айтты. Өткөн аптада АКШ расмийлери менен Ооганстандагы талиптер ортосунда алты күнгө созулган сүйлөшүүлөр өтү, эки тарап жолугушуу ийгиликтүү болгонун билдиришкен. Катардагы сүйлөшүүлөрдө АКШ аскерлеринин Ооганстандан чыгарылышы боюнча маселеде жана талиптер келечекте Ооганстандын аймагында "Ал-Каида" сыяктуу жихадчыл топторго баш калкалоочу жай түзүп бербейт деген көйгөй боюнча жылыштар болду. Америкалык аскерлер Сириядан чыгып кетсе, Түркия күрддөргө согуш ачабы? Ошондой эле АКШ лидери Сирия жана Иракта өздөрүн "Ислам мамлекети" деп атаган топ көзөмөлдөгөн аймактардын дээрлик баары бошотулганын билдирди. Трамп АКШнын Жакынкы Чыгыштагы аскердик аракеттеринде жети триллион доллар сарпталганын жана жети миң америкалык аскер каза тапканын белгиледи. "Дөө-шаа мамлекеттер учу-кыйырсыз согушка барбайт", -деди Трамп. Президент шайлоо өнөктүгү учурунда америкалык аскерлерди Жакынкы Чыгыштан чыгарам деп убада кылган. Трамптын чек арадагы "дубалы" курулабы? АКШнын президенти Конгресстеги кайрылуусунда кайрадан Мексика менен чек арада "дубал" курулат деп айтты. Ал мыйзамсыз миграцияны "улуттук кризис" деп атады. Мыйзамсыз миграцияны токтотуу, "гуманитардык кризисти жайгаруу" үчүн 3200 километрге созулган "дубал" тургузуу керек деген идеясын Трамп эки жылдан бери эле активдүү көтөрүп келген. Долбоорду ишке ашыруу үчүн 5,7 млрд доллар талап кылынат. Бирок Сенаттагы демократтар президенттин долбооруна каражат бөлүүдөн баш тартууда. Трамп жылдык кайрылуусунда америкалыктар мыйзамсыз миграциядан жапа чегип жатканын кайрадан белгилеп өттү. (AT)


شارك الرياضيون الروس تحت علم اللجنة الأولمبية الدولية وسيحرم هذا القرار الرياضيين الروس المشاركين في أولمبياد بيونغتشانغ من السير تحت علم بلادهم في مراسم اختتام دورة الألعاب الشتوية. وقال رئيس اللجنة الأولمبية الدولية توماس باخ، إنه شعر بخيبة أمل كبيرة حين أظهر الفحص تعاطي اثنين من الرياضيين الروس للمنشطات. غير أنه أكد على رفع الحظر عن الفريق الأولمبي الروسي فيما بعد إذا تأكد عدم حدوث أي انتهاكات أخرى لتعاطي المنشطات في بيونغتشانغ. وأشار باخ إلى أنه "لا يوجد دليل على تعاطي المنشطات بشكل منتظم ولا دليل على تورط اللجنة الأولمبية الروسية في هذه الحالات". وشارك في دورة ألعاب بيونغتشانغ فريق قوامه 168 رياضيا روسيا دون تمثيل رسمي لبلدهم، وفشل اثنان من الرياضيين في الفريق في اختبارات تعاطي المنشطات. لماذا فرض الحظر على روسيا؟ وفرض هذا الحظر على روسيا بعد تحقيق أجرته اللجنة الأولمبية الدولية في ادعاءات انتشار تعاطي المنشطات بين الروس وكذلك تلاعب المسؤولين الروس باختبارات المنشطات في أولمبياد سوتشي في روسيا عام 2014. وقد نفت السلطات الروسية مرارا تورط الدولة في تعاطي المنشطات وتعهدت بالعمل مع الهيئات الرياضية الدولية للحد من استخدام العقاقير المحظورة لتحسين الأداء في البلاد. وعندما أعلنت اللجنة الأولمبية الدولية عن حظر روسيا في ديسمبر الماضي، قال باخ إن تعاطي المنشطات في دورة ألعاب سوتشي لعام 2014 "كان ضربة موجعة لنزاهة الألعاب الأولمبية وللرياضة بصورة عامة". واستندت اللجنة في قرارها إلى ما قالت إنه ظهور دليل على "التلاعب المنهجي غير المسبوق" في نظام مكافحة المنشطات في روسيا. وعلى الرغم من القرار بحظر مشاركة روسيا كدولة إلا أن اللجنة تركت الباب مفتوحا للرياضيين الروس للمشاركة تحت علم اللجنة الدولية، طالما أنهم يستوفون شروطا صارمة ويجتازون اختبارات المنشطات. كيف كان رد الفعل الروسي على الحظر؟ وتقول اللجنة الأولمبية الروسية إنها تأمل في استعادة وضعها الشرعي تحت ظل اللجنة الأولمبية الدولية "في الأيام القليلة القادمة". ورحبت اللجنة الروسية بقرار اللجنة الدولية وقالت "في ضوء الوضع الراهن نرى أن استعادة اللجنة الأولمبية الروسية وكافة الرياضيين الروس لحقوقهم وشرعيتهم هو الناتج الأهم لدورة ألعاب بيونغتشانع". غير أن بعض الرياضيين الروس أعربوا عن خيبة أملهم إزاء عدم تمكنهم من رفع علمهم الوطني في مراسم حفل الختام.

Бул Олимпиада оюндарынын тарыхында биринчи жолу болууда. Демек, Пхенчхан шаарында Орусиянын желеги илинбейт жана Орусиянын спорт боюнча бир да расмийине аккредитация берилбейт. Пхенчхан шаарындагы оюндарга мурда допинг колдонгону далилденген орус спортчуларынын машыктыруучулары жана дарыгерлери дагы бара албайт. Бирок козуткуч колдонбогонун далилдей алган орус спортчулары нейтралдуу желек менен катышууга укугу бар. Эл аралык Олимпиада комитетинин пресс-релизинде Орусиянын спорт боюнча мурдагы министри Виталий Мутко жана министрдин мурдагы орун басары Юрий Нагорных келечекте баардык Олимп оюндарына катышууга тыюу салынат деп жазылган. Ал эми 2014-жылы Сочидеги оюндардын уюштуруу комитетинин башчысы Дмитрий Чернышенко (учурда "Газпром-Медиа" холдингдин жетекчиси) 2022-жылы Бээжинде өтчү Олимп оюндарынын координациялык комиссиясынан четтетилди. Ошондой эле Орусия козуткучка каршы изилдөөгө сарпталган 15 миллион доллар чыгымды Эл аралык Олимпиада комитетине кайтарып берүүсү зарыл. Допингге каршы агенттик иликтөө жүргүзүп, Орусияда бардык спорт түрлөрүндө козуткуч колдонуу "мамлекеттик деңгээлде колдоого алынган" деген тыянак чыгарган Буга чейин Допингге каршы агенттик иликтөө жүргүзүп, Орусияда бардык спорт түрлөрүндө козуткуч колдонуу "мамлекеттик деңгээлде колдоого алынган" деген тыянак чыгарган. "Биз ушундай чоң масштабдагы манипуляция жана алдоону көрө элек болчубуз. Бул Олимпиада кыймылына кедергисин тийгизди", -деди комитеттин башчысы Шмид. Эл аралык Олимпиада комитетинин президенти Томас Бах и комиссиянын башчысы Самуэль Шмид Эл аралык Олимпиада комитетинин чечимин Орусия кескин сындады. Айрым саясатчылар Пхенчхандагы оюндарга бойкот жарыялоо керектигин белгилесе, башкалары допинг колдонбогон спортчулары катышууга укук алганын жылуу кабыл алышты. Ал эми Олимпиада комитетинин жыйынына катышкан Орусиянын Олимпиада комитетинин жетекчиси Александр Жуков кечирим сурады. "Мен Орусиянын Олимпиада комитетинин президенти катары мамлекетибизде козуткуч боюнча эрежелер бузулганына кечирим сурайм". Өз кайрылуусунда Александр Жуков Олимпиада комитетинен жаңы муундагы орус спорчуларына терс таасир этип албоого чакырды. 9-февралда Түштүк Кореяда өтчү Олимпиада оюндарына кышкы спорттун негизги күчтөрүнүн бири болуп саналган Орусия катышпайт. (AT)


تبادلت أرمينيا وأذربيجان الاتهامات حول خرق الهدنة الإنسانية ويزيد هذا الرقم بكثير عن أعداد القتلى التي أعلنها الطرفان المتحاربان. وقال بوتين إنه يتحدث مع الجانبين عدّة مرات في اليوم، وإنه لن يأخذ طرفاً في الصراع القائم. وأشار إلى أن موسكو لا تتوافق مع تركيا - التي تدعم أذربيجان - بشأن ما يحدث. ودعا الولايات المتحدة للمساعدة في السعي إلى السلام في المنطقة. وتبادلت أرمينيا وأذربيجان الاتهامات حول خرق الهدنة الإنسانية في ناغورنو كاراباخ. مواضيع قد تهمك نهاية وكان القتال اندلع قبل شهر في المنطقة المتنازع عليها بين البلدين، وهو يعد الجولة الأعنف منذ حرب انتهت باتفاق وقف إطلاق نار عام 1994. ماذا قال بوتين؟ تعد أرمينيا حلفيا عسكريا لروسيا، وتستضيف قاعدة للجيش الروسي. لكنّ لروسيا علاقات وثيقة بأذربيجان أيضا. القتال الذي اندلع منذ شهر هو الأعنف منذ 1994 وخلال لقاء متلفز، قال فلاديمير بوتين إن "هناك الكثير من الخسائر لدى الجانبين، أكثر من 2000 (قتيلاً) لدى كل طرف". وأضاف أن العدد يقارب خمسة آلاف. وكانت آخر الأرقام الرسمية المعلن عنها تتحدث عن مقتل أقل من ألف شخص. وكانت السلطات المحلية في ناغورنو كاراباخ أعلنت مقتل 874 جنديا في صفوفها، و37 مدنياً منذ 27 أيلول/سبتمبر. فيما أعلنت أذربيجان عن مقتل 61 مدنياً من مواطنيها، دون الإفصاح عن عدد قتلاها العسكريين. وقال بوتين إنه على اتصال "مستمر" برئيس وزراء أرمينيا نيكول باشينيان ورئيس أذربيجان إلهام علييف، وإنه لن ينحاز إلى أي من الطرفين. وأشار بوتين إلى عدم التوافق مع تركيا بشأن الصراع القائم، وأضاف أن الرئيس التركي رجب طيّب أردوغان "قد يبدو قاسياً، لكنه سياسي مرن وشريك مؤتمن لروسيا ". ودعا الولايات المتحدة إلى "العمل بانسجام تام" مع روسيا لإنهاء الصراع. ويتوقع أن تنعقد محادثات بين أرمينيا وأذربيجان يوم الجمعة في واشنطن، خلال لقاء وزير الخارجية الأميريكي مايك بومبيو مع نظيريه من الجانبين. آخر التطورات في ناغورنو كاراباخ رغم الموافقة في نهاية الأسبوع على هدنة برعاية روسية، استمر القتال وقتل المئات. وأعلنت أذربيجان يوم الخميس أنها تقاتل في عدة مناطق، واتهمت أرمينيا بإطلاق ثلاثة صواريخ باليستية على أراضيها، الأمر الذي نفاه الجانب الأرميني. وتحدثت أرمينيا عن خوض معارك في مواقع عدّة، فيما أعلنت المصادر الرسمية عن تعرّض بلدة مارتوني والقرى المحيطة للقصف. وقال رئيس وزراء أرمينيا إنه لا "يوجد حلّ دبلوماسي" في هذه المرحلة.

Армян аскерлери Бул согушуп жаткан эки тарап жарыялаган сандан кыйла жогору. "Эки тарапта тең адамдык жоготуулар болуп жатат. Эки тарапта тең эки миңден ашуун киши каза тапты. Адамдык жоготуулар беш миңге жакындап калды",-деп айтты Путин. Орусиянын лидери күнүнө бир нече жолу эки тарап менен байланышып жатканын белгилеп, жаңжалда бир тарапты колдоого алуу катачылык болорун кошумчалады. Армения Орусия жана бир катар өлкөлөр кирген Жамааттык Коопсуздук Келишим Уюмуна мүчө. Андан тышкары Москванын Арменияда аскердик базасы дагы бар. Жаңжалда жайкын тургундар жабыркап жатат Түркиянын президенти Эрдоган Азербайжан суранса, аскерлерди жөнөтүүгө даяр экенин айткан. Владимир Путин болсо Москва Азербайжанды колдоп жаткан Түркиянын пикирине кошулбайт деп белгиледи. Андан тышкары Орусиянын президенти тынчтыкка жетүү үчүн АКШнын дагы жардамын сурады. Армения менен Азербайжан ортосундагы сүйлөшүүлөр Вашингтондо жума күнү уланат. АКШнын мамлекеттик катчысы Помпео эки өлкөнүн тышкы иштер министрлери менен сүйлөшүүлөрдү өткөрөт. Учурда Орусия, АКШ жана Франция ЕККУнун Минск тобу тарабынан жүргүзүлүп келе жаткан дипломатиялык сүйлөшүүлөрүндө төрагалары болуп саналат. Алар согушуп жаткан тараптарды тынчтыкка чакырды. 1994-жылы аяктаган согуштан кийин Азербайжан бир гана Тоолуу Карабак эмес, аны курчап турган жети районуна көзөмөлүн жоготкон. 25 жылдан бери ЕККУнун Минск тобу тарабынан жүргүзүлүп келе жаткан дипломатиялык сүйлөшүүлөрдүн негизи дагы ушул аймактардын тагдыры. Соңку кырдаал кандай? Орусия ортомчулук кылып эки тарап ок чыгарбоо келишимине жеткени менен, салгылашуулар уланып жатат. Бейшемби күнү Азербайжан Армения тарап үч баллистикалык ракетаны атканын айтты. Армения болсо айыптарды четке кагып, Мартуни шаарчасынын айланасы артиллериялык аткылоого алынганын белгиледи. Армения менен Азербайжан согуш кылмышы үчүн бири-бирин айыптап келет. Азырынча дипломатиялык сүйлөшүүлөрдөн майнап чыга элек. Апта башында каршылашып жаткан тараптар айыгышкан кармаш майдан тилкесинин түндүгү менен түштүгүндө бирдей уланып жатканын ырасташты. Карабах жаңжалы 1988-жылы башталган. Анда Тоолуу Карабак автоном облусу Азербайжан ССРинин курамынан чыгарылган. Кийин 1992-1994-жылдардагы эки өлкөнүн ортосундагы аскердик тирештин жүрүшүндө Азербайжан Тоолуу Карабакка көзөмөлүн жоготту. Жаңжалды жайгаруу боюнча 1992-жылы ЕККУнун Минск тобу түзүлөт. Аймактын кимге таандык экени тууралуу талаштар согушка чейин жетип, 1994-жылы жарашуу келишими кабыл алынган. Азыркы маалда эл аралык коомчулук тарабынан таанылбаган көз карандысыз Тоолуу Карабак республикасын армян күчтөрү көзөмөлдөйт. Баку аймак оккупацияланган деп санайт. Ереван болсо расмий түрдө анын көз карандысыздыгын тааныганы менен анын коопсуздугун өз кепилдигине алган.


الصين سجلت أكبر عدد من الوفيات خلال يوم واحد جراء فيروس كورونا وتعد هذه أكبر حصيلة وفيات في يوم واحد بسبب الفيروس القاتل منذ بدء انتشاره. كما ارتفعت حالات الإصابة بنسبة كبيرة؛ إذ سجلت 14840 حالة جديدة. وأقالت اللجنة المركزية للحزب الشيوعي الصيني مسؤول الحزب في هوبي، جيانغ تشاو ليانغ، ليحل محله عمدة شنغهاي يينغ يونغ، بحسب وسائل إعلام حكومية. وأعلن عن التغير بعد فترة وجيزة من الإبلاغ عن ارتفاع حالات الإصابة والوفيات. وسجلت حوالي 15 ألف إصابة جديدة بعد أن استخدمت السلطات طريقة تشخيص جديدة. وكان هناك اتهامات سابقة للصين بإخفاء حجم تفشي الفيروس في هوبي. مواضيع قد تهمك نهاية وفي غضون ذلك، أكدت منظمة الصحة العالمية أنه من "المبكر للغاية التنبؤ" بنهاية انتشار الفيروس. وحذر المدير العام للمنظمة تيدروس غيبريسوس، من أن "الفيروس قد يتحرك نحو أي اتجاه". ويوم الثلاثاء، سجلت السلطات الصينية أدنى معدل إصابة بالفيروس في يوم واحد، 2015 حالة، على مدار أسبوعين. لكن حالات الإصابة والوفيات الجديدة في مقاطعة هوبي رفعت حصيلة الوفيات إلى 1350 شخصا، بالإضافة إلى قرابة 60 ألف حالة إصابة. وأعلن رئيس قسم الطوارئ بمنظمة الصحة العالمية، مايكل رايان، أنهم تمكنوا من تعقب مصدر انتقال الفيروس في جميع حالات الإصابة خارج الصين وعددها 441 حالة، ما عدا ثماني إصابات لم يتم تحديد مصدرها. لكنه أكد أنه "من السابق لأوانه التنبؤ بنهاية" انتشار الفيروس. وصرحت سمية سواميناثن، كبيرة العلماء بمنظمة الصحة العالمية، للصحفيين بأنه يجري تمويل أربعة لقاحات محتملة لعلاج مرحلة ما قبل ظهور الأعراض السريرية. وقالت "أعتقد أننا سنجد اللقاح. سيستغرق الأمر بعض الوقت. لا يمكن صنع لقاح بين عشية وضحاها". تطورات أخرى مرتبطة بفيروس كورونا المستجد:

Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму COVID-19 вакцинасын иштеп чыгууга бир жарым жыл сарпталарын айтты Ошондой эле бир эле күндө Хубэйде 15 миңге чукул киши вирусту жуктуруп алган. 11 миллион калкы бар Ухань шаары Хубэйдин борбору. COVID-19 вирусу алгач ушул шаардан табылган. Бейшембидеги маалымат боюнча дүйнө боюнча коронавирусту жуктургандар саны 60 миңге жетти. Алардын 48 миңи Хубэй провинциясынан. Дароо мындай чоң секирик болуп кеткенин адистер, оорунун белгилери байкалган кишилерди дагы тизмеге кошкону менен түшүндүрүүдө. Шейшембиде көз жумган 242 кишинин 107сине гана расмий түрдө вирусту жуктуруп алганы тууралуу диагноз коюлган экен. Бирок ушул сан деле өтө жогорку көрсөткүч дейт дарыгерлер. Кытай бийлиги өлкө жарандарына коронавирусту жуктуруп алышы мүмкүн болгон коркунучту баалаган мобилдик тиркемени сунуштады. Кытай коронавируска байланыштуу мобилдик тиркеме сунуштады Вирусту жуктуруп алган киши менен бир вагондо болгондор дароо "ооруга шектелгендердин" тобуна кошулат Тиркемеде жарандар акыркы эки аптада коронавирус табылган киши менен жакын мамиледе болгону же болбогонун, оорунун белгилерин тиркемеге көрсөтөт. Тиркеменин колдонуучусун адистер "жуктуруп алуу тобокелчилиги бар экен" деп тапса, ага атайын сунуштар берилет. Үйдөн эч жакка чыкпоо, дарыгерлерге байланышып, коронавирус жуктуруп алган киши менен карым-катнашы тууралуу айтып берүү. Мындай технология бийликтин жарандардын үстүнөн жүргүзүп жаткан көзөмөлүнүн масштабын көрсөтүп турат. Ошол эле маалда тиркеме аркылуу жарандарды байкоого алууну - бул коомдун кызыкчылыгы үчүн деп айтууга болот. Тиркемени атайын QR-коду аркылуу көчүрүп алып, андан кийин мобилдик телефондогу номер аркылуу каттоо керек. Аты-жөнүн, дарегин, паспортун киргизет. Тиркемеге үч киши катталса болот. Бирок программа Кытайга чет өлкөдөн келгендер үчүн эмес. Тиркемени бир нече мамлекеттик мекемелер жана China Electronics Technology Group сыяктуу мамлекеттик корпорациялар иштеп чыкты, деп кабарлады Синьхуа агенттиги. Тиркеме Кытайга чет өлкөдөн келгендер үчүн эмес Кытай маалыматтык технология жана жасалма интеллект боюнча чоң секириктерди жасады. Кытайдагы интернет колдонуучулар жүз миллиондоп саналат. Алардын дээрлик көпчүлүгү интернетке мобилдик телефон аркылуу кирет. Өкмөт кишилерди жүзүнөн таанууга мүмкүнчүлүк берген түрдүү технологияларды, видео байкоолорду кеңири колдонуп келүүдө. Бул маселеде Кытай дүйнөлүк лидер саналат. Маселен, өткөн жылы 1-декабрдан тарта мобилдик кызматтарга кошулуу үчүн сөзсүз жүзүн сканерден өткөрүү эрежеси киргизилген. Бийлик кибермейкиндикте жарандардын кызыкчылыгын жана мыйзамдуу укугун коргоо үчүн ушундай чарага барып жатканын айткан эле. Бийлик видео байкоонун дүйнөдөгү эң ири түйүнү Кытайда экенин айтып келүүдө. Кытай полициясы кылмышка шектүү кишини кармоодо жүздөн тааныган системаны колдонот. Коронавируска байланыштуу мобилдик тиркемени көптөр азыркы кырдаалга пайдалуу болду деп баалады. Тиркеме инфекция жуктуруп алган киши менен бир жерде болгон кишилерди аныктоого жардам берет. Жакын катнашта болгондор дароо "ооруну жуктуруп алышы мүмкүн" делген топко кирет. Ошондой эле тиркеме бир учакта, поездде же башка транспортто чогуу келгендер тууралуу кабар берет. (AbA)