يعتبر خامنئي أمريكا عدوا أبديا لبلاده وقال خامنئي أمام قادة الحرس الثوري الإيراني: "الحوار مع الولايات المتحدة لن يجلب لنا أية فوائد، بل على العكس سيكون ضارا للغاية". وربما لم يكن الأمر محض صدفة، أن يوجه خامنئي كلامه لقادة الحرس الثوري، وهو المنظمة ذاتها التي يعتقد أنها تلعب دورا رئيسيا، في التخطيط ودعم التدخل الروسي في سوريا. وبالنسبة للشباب الإيرانيين، الذين رحبوا بالاتفاق النووي مع الولايات المتحدة والدول الغربية، والذين يتطلعون إلى انفتاح بلدهم على الغرب، كان خطاب خامنئي محبطا. ولكنهم في ضوء تحركات الرئيس الروسي فلاديمير بوتين الأخيرة، فقد بدا الأمر ليس مفاجئا إلى حد كبير بالنسبة لهم. مواضيع قد تهمك نهاية فتدخل روسيا في الحرب الدائرة في سوريا يعد دفعة قوية للتدخل الإيراني هناك، كما يعطي مزيدا من الثقل، لوضع إيران كقوة رئيسية في الشرق الأوسط. وخلال الخمسة عشر شهرا الأخيرة، ظهر الجنرال قاسم سليماني القائد البارز بالحرس الثوري الإيراني مرات عديدة، فيما بدا أنه رحلات مكوكية بين كل من دمشق وبغداد وطهران. وقد ثبت الآن أنه يلعب دورا رئيسيا، في التخطيط ودعم المليشيات الشيعية، التي تقاتل في العراق. وتعتبر استعادة السيطرة على تكريت، بعد عام من سيطرة تنظيم الدولة الإسلامية عليها، مثالا ناجحا للتعاون العسكري، بين الحرس الثوري الإيراني والميلشيات الشيعية والجيش العراقي. وفي سوريا أيضا، يبدو أن الدعم الإيراني للجيش النظامي والميليشيات الداعمة له، بما في ذلك حزب الله اللبناني حليف إيران، لم يعد سرا. وتنقل وسائل الإعلام الإيرانية بانتظام أخبارا، عن جنائز قادة من الحرس الثوري، قتلوا في سوريا أو العراق. كما تضمنت موجة هجرة اللاجئين، التي حدثت في الصيف، إلى أوربا الكثير من الشباب الأفغان من طائفة الهزارة الشيعية، الذين تحدثوا إلى خدمة بي بي سي الفارسية، عن كيفية تجنيدهم من جانب إيران في ألوية شيعية خاصة، وإرسالهم إلى جبهات القتال في سوريا. ودعمت رواياتهم مصداقية قصص كثيرة، تم تداولها وتصويرها على مواقع التواصل الاجتماعي، خلال العام الجاري. وفي يوليو/ تموز الماضي، عاد الجنرال سليماني للظهور في روسيا حيث أفادت تقارير، أنه كان يعد الخطط التي قادت إلى التدخل الروسي في سوريا، الذي بدأ الأسبوع الماضي. الجنرال قاسم سليماني قائد فيلق القدس في الحرس الثوري الإيراني قاسم سليماني ولد في 11 مارس/ آذار عام 1957. يتولى منذ عام 1998 قيادة فيلق القدس، الذي يمثل قوات النخبة في الحرس الثوري، ويتبع مباشرة المرشد الأعلى للجمهورية الإيرانية، أية الله علي خامنئي. وأدار سليماني، منذ بداية حياته، عمليات سرية بالخارج لتحقيق المجد لنفسه داخل إيران. وساعد منذ عام 2012 في دعم الحكومة السورية، وهي حليف رئيسي لإيران، خلال الحرب الدائرة في سوريا. كما ساعد أيضا في قيادة قوات مشتركة، من الجيش العراقي والميلشيات الشيعية، التي حققت تقدما ضد قوات تنظيم الدولة. وزار سليماني موسكو في يوليو/ تموز الماضي، لمناقشة التدخل العسكري الروسي المحتمل في سوريا. الجنرال سليماني: نجم إيران الصاعد ولم يصدر تعليق رسمي من إيران حتى الآن، على العمليات العسكرية الروسية. لكن معظم وسائل الإعلام الإيرانية تتناول هذه العمليات بشكل إيجابي، وتؤكد على أنها تأتي كجزء من تحالف مشترك، بين روسيا وكل من إيران وسوريا والعراق، ضد تنظيم الدولة. ويعني التدخل الروسي أن إيران لم تعد الدولة الأجنبية الوحيدة، التي تتدخل عسكريا لدعم نظام بشار الأسد. ويمكن لإيران الآن أن تزعم أنها جزء من تحالف عسكري جديد، مع قوة عظمى سابقة. ومن وجهة النظر الإيرانية، فإن التدخل الروسي يفتح الباب لتحدي النظام العالمي، الذي تسيطر عليه الولايات المتحدة، وهو الأمر الذي طالما حلم به الساسة المتشددون في إيران لعقود طويلة. لكن هؤلاء ليسوا وحدهم من يحتفون بالتدخل الروسي. ويرى أحمد نقيب زادة، أستاذ العلاقات الدولية بجامعة طهران، هذا التدخل تطورا يلقى ترحيبا من الساسة المعتدلين أيضا. ويرى زداه أنه بالنسبة لهؤلاء المعتدلين، فإن قرار روسيا بدعم بشار الأسد وقصف كل المجموعات المسلحة المعارضة له يعني على الأرجح، أن كل الأطراف السورية ستضطر في النهاية إلى الجلوس إلى مائدة المفاوضات دون شروط مسبقة، للتوصل لحل سياسي للنزاع. وقال زادة لبي بي سي: "إقناع الغرب بالتخلي عن المطالبة برحيل الأسد عن السلطة سيكون نصرا، للسياسة الخارجية الإيرانية، وسيسهل حينها تطبيع العلاقات بين إيران والغرب". "عدو أبدي" يأمل الساسة المقربون من روحاني في تحقيق تقارب مع الولايات المتحدة ووفقا لزادة، فإن صناع السياسة الرئيسيين حول الرئيس الإيراني حسن روحاني يأملون أيضا، في أن تؤدي الحملة العسكرية الروسية إلى تقارب بين طهران وواشنطن. ويرى زادة أن هؤلاء يعتقدون أن واشنطن قد تتبنى سياسة أكثر تصالحية، وهذا سيعطي إيران الفرصة التي يتطلع إليها المعتدلون، لكسر العزلة الحالية. وبالنظر إلى تصريحات خامنئي الأخيرة، فإن التقارب مع الولايات المتحدة يبدو آخر شيئ قد يجول في عقله. وقال أكاديمي إيراني مقرب من الرئيس روحاني، طلب عدم الكشف عن هويته، لبي بي سي إن فكرة تطبيع العلاقات بين إيران وأمريكا شيئ يقلق خامنئي للغاية. وقال الأكاديمي: "إنه يعتقد أن الأمريكيين ينتظرون وجود إيران بلا خامنئي، لكي يأخذونها تماما إلى معسكرهم". وأية الله هو صاحب القرار الأخير في السياسة الخارحية لإيران، وقد أعلن صراحة أنه يرى الولايات المتحدة عدوا أبديا لبلاده. والمفارقة التي لاحظها كثير من المراقبين، داخل إيران وخارجها، أنه في سبيل مواجهة عدو قديم، وهو أمريكا، وإنقاذ الحليف السوري فإن خامنئي اتجه إلى روسيا، وهي دولة تمتلك تاريخا حافلا بالمصائب مع إيران. وخلال الأشهر المقبلة، سيراقب الإيرانيون ليعرفوا هل ستؤتي مغامرة خامنئي ثمارها، أم أن التدخل الروسي في الحرب سيستدرج إيران وحلفائها أكثر إلى المستنقع السوري.

İran mediası Rusiyanın Suriyaya müdaxiləsini belə görür “ABŞ-la danışmaq bizə heç bir xeyir verməyəcək – deyirdi ali rəhbər İnqilab Keşikçiləri Qvardiyasının qarşısında, - Əksinə son dərəcə ziyanlı olacaq”. Ola da bilər ki, ayətullahın Keşikçilərə müraciətinin vaxtı təsadüfi seçilməyib. Çünki İnqilab Keşikçiləri Rusiyanın Suriyaya müdaxiləsinin planlaşdırma və dəstəkləmə işində əsas rolu oynayıblar. Nüvə sazişindən ruhlanmış və artıq nəzərlərini ölkələrinin nəhayət Qərbə açılması perspektivinə yönəltmiş gənc iranlılar üçün ayətullahın qeydləri zərbə kimi səslənib. Lakin prezident Putinin son hərəkətlərinə diqqət yetirəndə, bu sözlər o qədər də təəccüblü səslənmir. Rusiyanın Suriyadakı münaqişəyə müdaxiləsi İranın Suriyaya qarışması üçün böyük təkan olub. Bu, həm də İranın Yaxın Şərqdə əsas qüvvə kimi mövqeyinə əlavə sanbal qatıb. Son 15 ayda İnqilab Keşikçilərinin qüdrətli komandanı Qasem Soleymani Dəməşq, Bağdad və Terhran arasında get-gəl missiyalarında gözə dəyib. İndi məlum olub ki, o İraqda İslam Dövləti (İD) adlanan təşkilatla döyüşən şiə silahlı qruplaşmalarının təşkili və dəstəyi ilə məşğul imiş. Bir illik işğaldan sonra Tikrit şəhərinin İD-dən geri alınması İran İnqilab Keşikçiləri ilə şiə silahlıları arasında birgə hərbi əməliyyatın uğurlu nümunəsinə çevrilib. Suriyada da İranın hökumət qoşunlarına və Tehranın müttəfiqi Hizbullah da daxil, silahlı qruplaşmalara dəstək verməsi artıq, necə deyərlər, hamının bildiyi sirrə çevrilib. İran mediası Suriyada və İraqda həlak olmuş İnqilab Keşikçiləri komandirlərinin dəfnlərindən müntəzəm reportajlar verir. Bu yay qaçqın və miqrant dalğasının Avropanı bürüdüyü bir vaxtda Əfqanıstandan olan bir çox gənc həzarələr İran tərəfindən şiə silahlı briqadalarına necə səfərbər edilərək Suriyanın cəbhə xəttinə göndərildikləri barədə BBC-nin Fars xidmətinə məlumat veriblər. Onların hekayətləri bu il sosial mediada yayılmış iddia və fotolarla təsdiq olunur. İyul ayında general Soleymani Rusiyada üzə çıxmışdı. Lakin bu xəbəri istər Moskva, istərsə də Tehran nə təkzib, nə də təsdiq edirdilər. İndi belə söhbətlər də var ki, Rusiyanın bu həftə baş vermis hücumlarının planı artıq onda cızılırmış. General-mayor Qasem Soleymaninin ruslarla danışıqlarda olduğu barədə xəbərlər var Qasem Soleymani: 11 mart, 1957-ci ildə doğulub 1988-ci ildən İran İnqilab Keşikçilərinin birbaşa ali rəhbər ayətullah Əli Xamneyinin tabeçiliyində olan seçmə Qüds korpusunun komandanıdır. O, ömrü boyu xaricdəki məxfi əməliyyatlara rəhbərlik etməklə İranda az qala məşhurluq statusu qazanıb. O, 2012-ci ildən bəri Suriya müharibəsində İranın müttəfiqi olan Suriya hökumətinin möhkəmləndirilməsində aparıcı rol oynayıb. General Soleymani, həmçinin İraqın hökumət qoşunları ilə şiə silahlılarının İslam Dövləti adlanan qruplaşmanın üzərinə birgə hücumunun komandanlığına yardım göstərib. Soleymani iyul ayında Moskvaya səfər edərək Rusiyanın Suriyaya mümkün hərbi müdaxiləsi barədə müzakirələrə qatılıb. Hələlik Tehrandan Rusyanın əməliyyatına dair rəsmi şərh olmayıb. Lakin bu barədə İran mediasının xəbərləməsi ümumən müsbətdir. Hərçənd bu barədə daha çox İslam Dövlətinə qarşı İran, İraq və Suriyanın birgə koalisya əməliyyatının bir hissəsi kimi söhbət açılır. Rusiyanın müdaxiləsi o deməkdir ki, İran artıq Bəşər əl-Əsəd hökumətinə dəstək üçün bu ölkənin işlərinə hərbi müdaxilə edən yeganə ölkə deyildir. İran prezidenti Ruhaninin daha çox ABŞ-la yaxın münasibətlərə tərəfdar olduğu düşünülür İndi İran iddia edə bilər ki, keçmiş dünya supergücü ilə yeni hərbi alyansın bir hissəsidir. İranın nəzərində Rusiyanın müdaxiləsi ABŞ-ın dünya hegemonluğuna meydan oxumaq imkanı açır. Bu, onilliklərdir ki, İran mühafizəkarlarının xəyallarında yaşayan bir imkandır. Lakin Rusiyanın müdaxiləsini bayram edən heç də təkcə mühafizəkarlar deyil. Tehran Universitetindən beynəlxalq münasibətlər üzrə professor Əhməd Nəqibzadənin fikrincə, bu, hadisələrin mötədilləri də qane edən gedişatıdır. Onlar düşünürlər ki, Ruysiyanın Bəşər Əsədi dəstəkləyərək ona qarşı çıxan bütün qruplaşmalara hücum etməsi sonunda bütün tərəfləri məsələnin siyasi həlli üçün qeyd-şərtsiz olaraq danışqılar masası arxasına gətirəcək. “Bu zaman Qərbin Bəşər əl-Əsədin devrilməsi tələbindən əl çəkməsinə nail olunması İran xarici siyasətinin böyük qələbəsi olar, nəticədə İran və Qərb arasında münasibətlərin normallaşmasına kömək edərdi” – deyib politoloq BBC-yə. “Əbədi düşmən” Cənab Nəqibzadənin fikrincə, İran prezidenti Ruhaninin ətrafındakı müşavirlər düşünürlər ki, Rusiyanın apardığı kampaniya ABŞ və İranı yaxınlaşdıra bilər. Onlar zənn edirlər ki, ABŞ hər şeyi Rusiyanın öhdəsinə buraxmamaq üçün İrana münasibətdə daha barışdırıcı mövqe tuta bilər. Nəqibzadənin fikrincə, bu, İranın hazırkı təcridolunmadan çıxması üçün mötədillərin gözlədiyi imkanı verə bilər. Lakin ayətullah Xamneyinin son qeydlərinə fikir verilərsə, bu nəticəyə gəlmək olar ki, ABŞ-la yaxınlaşma onun çox da ürəyindən keçmir. Prezident Ruhaniyə yaxın alimlərdən biri BBC-yə adı çəkilmədən bildirib ki, İranla ABŞ arasında bağların normallaşması ayətullahı çox narahat edən məsələdir. İranın ali rəhbəri ABŞ-la münasibətlərin normallaşmasına o qədər də bel bağlamır "Onun qənaətinə görə, amerikalılar “İranın Xamneyisiz qalmasını” gözləyirlər ki, ölkəni tamamilə öz düşərgələrinə çəkə bilsinlər” – deyir alim. Ayətullah İranın xarici siyasətində əsas qərar verən şəxsdir və o, aydın şəkildə bildirib ki, ABŞ-ı əbədi düşmən kimi görür. Lakin ölkənin daxilində və xaricindəki müşahidəçilər diqqəti belə bir kinayəli vəziyəttə çəkirlər ki, cənab Xamneyi ABŞ-ın simasında, bir köhnə düşmənin öhdəsindən gəlmək və Suriyadakı müttəfiqini xilas etmək üçün, İranla daha uzun düşmənçilik tarixinə malik olan Rusiyaya üz tutub. Qarşıdan gələn aylarda iranlılar ayətullahın bu oyununun baş tutub-tutmayacağını gözləyəcəklər. Ola da bilsin ki, Putinin meydana girişi İranı və onun müttəfiqlərini daha dərin Suriya bataqlığına çəkəcək.


مشروع طائرة إف-35 يعد أكثر برامج تسليح الجيش الأمريكي كلفة، إذ تبلع قيمته 400 مليار دولار وقالت الوزارة إن الاتفاق خفّض سعر المقاتلة الواحدة القادرة على التخفي من الرادار لأقل من 100 مليون دولار للمرة الأولى. وتقول الوزارة إنها ستوفر نحو 728 مليون دولار مقارنة بصفقة التوريد الأخيرة. وكان الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب، قد عارض علنا كلفة برنامج المقاتلة إف-35. وفي ديسمبر/ كانون الأول، وصف ترامب في تعليق له عبر موقع تويتر للتواصل الاجتماعي تكاليف المشروع بأنها "خارجة عن السيطرة". ومع ذلك، قال محللون في شؤون الدفاع إن مثل هذا التقليص في سعر المقاتلة، الذي أعلنه ترامب في نهاية يناير/ كانون الثاني، جاء متسقا مع ما أشارت إليه شركة لوكهيد مارتن ومسؤولو وزارة الدفاع الأمريكية على مدار أشهر. وقالت لوكهيد مارتن "تدخل الرئيس ترامب شخصيا في برنامج المقاتلة إف-35 سرّع من وتيرة المفاوضات وحدد بؤرة تركيزنا نحو خفض السعر". ويعد مشروع طائرة إف-35 أكثر برامج تسليح الجيش الأمريكي كلفة، إذ تبلع قيمته 400 مليار دولار. لكن سعر الطائرة الواحدة يتراجع باستمرار كلما زاد الإنتاج. وسيشتري الجيش الأمريكي 55 طائرة إف-35 بينما ستُباع 35 طائرة إلى دول أخرى.

Komitə əlavə olaraq, Lockheed Martin tərəfindən istehsal edilərək Türkiyəyə satılan, lakin təhvil verilməyən altı təyyarənin də uyğunlaşdırılaraq ABŞ-ın Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən istifadəsinə icazə verib. Bu qərarlar Senatın Silahlı Qüvvələrin işi üzrə Komitəsində ABŞ-ın 2021-ci il üçün Mİlli Müdafiə büdcəsinin müzakirədə olan qanun layihəsinə daxil edilib. Layihənin qüvvəyə minməsi üçün proses davam edir. Döyüş təyyarələri Ankaranın Rusiyadan S-400 hava hucumundan müdafiə sistemi satın almasına görə yaranan anlaşılmazlığa görə Türkiyəyə təhvil verilməyib. ABŞ və NATO S-400-ün NATO sistemlərinə uyğun olmadığını və göstərdi, buna görə də bu ölkə layihə ortağı olduğu F-35 yeni nəsil döyüş təyyarələrinin istehsalından uzaqlaşdırılıb. Fransadan yerli aviasiya sənayesinin xilasına 15 milyard avro dəstək Hava yolu sənayesi koronavirus pandemiyasına görə yaranmış böhrandan təsirlənənlərdən biri olub. Aviaşirkətlər nəqliyyatın hərəkətin kəskin azaldıb və təyyarə almaqdan imtina edib. Bəs, müxtəlif ölkələrin səlahiyyətliləri sənayenin böhrandan çıxmasına necə kömək edir? Fransa bu həftə aerokosmik sənayesinin 15 milyard avro dəyərindəki xilas planını ortaya qoydu. Bu planın məqsədi Airbus təyyarəsi istehsalçısına və milli Fransa Air France şirkətinə dəstək olmaqdır. Plana əvvəllər Air France-dan yeddi milyard avro yardım daxil edilmişdi. Aviaşirkətin donanması koronavirus pandemiyası səbəbindən "yerdən qalxa bilməyib", onun ortağı KLM isə Hollandiya dövlətinin dəstəyini alıb. Qlobal aviasiya sənayesi hava səyahətlərinin azalması səbəbindən böyük itkilər yaşayır ki, bu da yeni təyyarələrə sifariş sayının azalmasında özünü göstərir. Bu sifarişlərin azalmasının təsirləri xırda detal istehsalçılarına da təsirsiz ötüşməyib. ABŞ hakimiyyəti Boeing korporasiyalarına kömək edirmi? Boeing pandemiyadan əvvəl ağır böhran içində idi - 2018 və 2019-cu illərdə son modifikasiya edilmiş 737 MAX tipli iki təyyarənin qəzaya uğramasından sonra bort proqramında səhvlər aşkar edildi. Hələ nəhayət dayandırılmamış istintaq zamanı bu təyyarələrin bütün dünya donanması zorla uçuşdan çıxarıldı. 2020-ci ilin əvvəllərində Boeing bu təyyarələrin istehsalını dayandırdı, lakin may ayında şirkət yenidən işə başladı. Bu, şirkəti komponentlərlə təmin edən daha kiçik Boeing ortaq şirkətlərinə dəstək üçün zəruri bir tədbir oldu. Max 737 təyyarələri isə hələ də səmaya qalxa bilməyib. Koronavirusun yayılması səbəbiylə hava yolu sənayesinə pandemiyaya görə tətbiq edilən məhdudiyyətlər korporasiya üçün yeni zərbə olub. Nəticədə Boeing ABŞ səlahiyyətlilərindən kömək istəyib və dövlətdən milyardlarla kredit alacağını gözləyir. Məsələn, mart ayında korporasiya səlahiyyətliləri özlərinə nə qədərinin çatacağını göstərmədən bütün təyyarə sənayesi üçün 60 milyard dollar ayırmağa çağırmışdı. Rusiyada isə aviaşirkətlər maaşları ödəmək və donanmanın saxlanması üçün hökumətdən subsidiya alır. İyunun 3-nə olan məlumata görə, 18 aviaşirkət indiyədək ümumilikdə 9.454 milyard rubl (təxminən 137.221 milyon dollar) məbləğində subsidiya alıb, digər 13 şirkət isə yaxın gələcəkdə 238 milyon (3.4 milyon dollar) ala bilər. Aviaşirkətlərə subsidiyalar ən çox Rusiya təyyarələrini almaq vədinə əsasən verilir. Dövlət təyyarə sənayesinə dəstək həm bu sahəyə birbaşa investisiya, həm də satınalmaların stimullaşdırılmasıdır. Xanəndə Teymur Mustafayev koronavirusdan vəfat edib Xalq artisti Teymur Mustafayev 82 yaşında koronavirusdan vəfat edib. Tibbi Ərazi Bölmələri İdarəetmə Birliyin məlumatına görə, xanəndə yerli klinikalardan birinə gətirilib, ona ikitərəfli COVID-19 pnevmoniyası diaqnozu qiyulub. Şəkərli diabet olan Teymur Mustafayevdə kəskin tənəffüs çatışmazlığı, ağciyər-ürək çatışmazlığı müşahidə olunub. O, reanimasiya şöbəsinə yerləşdirilsə də, iyunun 11-də orada vəfat edib. Azərbaycan Dünya FİFA reytinqində 114-cu yerdədir Dünya futbolunu idarə edən FİFA milli komandaların reytinqini dərc edib. Burada Azərbaycan yığmasının əvvəlki redaksiya ilə müqayisədə yeri dəyişməz qalır. 1177 xal toplayan Azərbaycan 114-ci yerdə qərarlaşıb. Cədvəlin ilk sətirini Belçika zəbt edib, Braziliya üçüncü yerdədir. Ondan sonra İngiltərə millisi gəlir. Türkiyə 29, Rusiya 38, Gürcüstan 91 və Ermənistan 102-ci pilləni tutur. Dünya reytinqinin tərtibində xalların sayı, rəqiblərin gücü və matçların əhəmiyyəti kimi amillər nəzərə alınır. Reytinq, milli komandanın nisbi gücünü və inkişaf dinamikasını qiymətləndirməyə imkan verir. Rusiyada Covid-19-la bağlı ölümlərin ümumi sayı 6532-ə çatıb Rusiyada Covid-19: ölümlə bağlı vəziyyəti "başa düşmək çətindir" Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) səhiyyə sahəsində fövqəladə vəziyyətlər üzrə proqramın rəhbəri deyib ki, Rusiya səhiyyə sisteminin digər Avropa ölkələrinə bənzərliyi və əhalinin sayını nəzərə alaraq, ölüm səviyyəsinin aşağı olması ilə bağlı vəziyyəti "anlamaq çətindir". "Əlbəttə ki, ölümlərin sayının təsdiqlənmiş halların sayına nisbətdə çox az olması qeyri-adi haldır," - Mike Ryan bildirib. Rəsminin qeyd etdiyi kimi, koronavirusa görə ölüm səviyyəsinin aşağı olması testlərin geniş əhatəsilə izah edilə bilər, lakin Rusiya hakimiyyəti ölümlərin hesablanması üçün hansı metodologiyadan istifadə etdiyini göstərməlidir. ÜST-ün bəyanatına cavab verən Rusiya bildirib ki, ölüm səviyyəsinin aşağı olması statistik manipulyasiya deyil, daha təkmil səhiyyə sistemiylə bağlıdır. Rusiyada koronavirusla bağlı 6532 ölüm halı qeydə alınıb, hadisələrinin ümumi sayı 500 mini keçib. Rusiyada COVID-19-dan "ilk dəfə qanuni oğru” ölüb 70 yaşlı Saçino Qeqeçkorinin Sankt-Peterburq şəhərinin xəstəxanasında vəfat etdiyi bildirilir. Primecrime.ru agentliyinə istinadən Rusiya mətbuatında yayılan xəbərlərə əsasən, Qeqeçkori geniş ictimaiyyətə yaxşı tanış olmasa da, kriminal aləmdə böyük nüfuza sahib "avtoritet sayılıb". Onun Sankt-Peterburq şəhərində fəaliyyət göstərdiyi qeyd olunur. Harry Potter-in müəllifi translar haqqında tvitinə cavab verib Joanne Rowling son günlər cəlb olunduğu qalmaqala münasibət bildirib Yazıçı Joanne Rowling ötən həftə sonu Twitter-də paylaşdığı mesajında demişdi: "Cinsiyyət həqiqi bir şey deyilsə, eyni cinsdən olanların bir-birinə cazibəsi də yoxdur deməkdir. Əgər cinsiyyət həqiqi bir şey deyilsə, qadınların yaşamaq reallığının üstündən xətt çəkilçiş olur. Mən trans insanları tanıyıram və sevirəm, amma cinsiyyət konseptinin üstündən xətt çəkmək, çoxlarının öz həyatını müzakirə etməsi imkanlarının da üstündən xətt çəkir" Bu onun anti-trans olmasına dair iddialara gətirib çıxarıb. Bu hətə isə o, keçmişdə məişət zorakılığına və cinsi təcavüzə məruz qaldığını etiraf edib. Joanne Rowling öz vebsaytında yayımlanan geniş açıqlamada son günlər cəlb olunduğu qalmaqala münasibət bildirib. Yazıçını transfobiada ittiham edənlər deyir ki, o transgender qadının qadın olduğunu və transgender kişinin kişi olduğunu qəbul edə bilmir. Onun müəllifi olduğu, onlarla dildə dərc olunmuş Harry Potter romanları bir çox ölkədə bestseller - ən yaxşı satılan bədii əsər adını qazanıb.


لن يؤدي التصويت المتوقع بـ"نعم" إلى إعلان تلقائي باستقلال الإقليم وقال بارزاني لبي بي سي إنه يرغب في التوصل لاتفاق مع حكومة بغداد، إذا ما اختار الأكراد التصويت بالانفصال عن العراق. ورفض رئيس الوزراء العراقي حيدر العبادي الاستفتاء المقرر، باعتباره غير دستوري. وحذر بارزاني أيضا من أن الأكراد سيحاربون أي مجموعة، تحاول تغيير "الواقع" في كركوك بالقوة. وتسيطر قوات البيشمركة الكردية على مدينة كركوك الغنية بالنفط، والتي يقطنها عدد كبير من العرب والتركمان، كما سيطرت على مناطق أخرى، وذلك خلال السنوات الثلاث الماضية في قتالها ضد تنظيم الدولة الإسلامية. وقالت قوى شيعية إنها لن تسمح بأن تكون كركوك جزءاً من دولة كردية مستقلة. ويعد الأكراد رابع أكبر مجموعة عرقية في الشرق الأوسط، لكن لم تكن لهم دولة قومية مستقلة من قبل. وفي العراق، حيث يشكل الأكراد ما بين 15 إلى 20 في المئة من السكان، الذين يقدر عددهم بنحو 37 مليون نسمة، واجه الأكراد قمعا وحشيا من الحكومات المتعاقبة على مدار عقود، وذلك قبل أن يحصل اقليم كردستان العراق على حكم ذاتي بحكم الأمر الواقع، عقب حرب الخليج الثانية عام 1991. وقبل نحو ثلاثة أشهر، اتفق مسؤولون في حكومة الإقليم وأحزاب سياسية كردية على عقد استفتاء غير ملزم على الاستقلال. رفض المجلس المحلي في كركوك، الذي يقوده الأكراد، مؤخرا دعوات من حكومة بغداد بإنزال العلم الكردي ومن المقرر إجراء التصويت في الخامس والعشرين من سبتمبر/ أيلول الجاري، في المحافظات الثلاثة التي تشكل الإقليم وهي دهوك وأربيل والسليمانية، وكذلك في "مناطق كردستان الواقعة خارج إدارة الإقليم"، بما في ذلك كركوك، مخمور، خانقين، وسنجار. وقال مسؤولون أكراد إن تصويتا متوقعا بـ"نعم" لن يؤدي إلى إعلان تلقائي بالاستقلال، لكنه بدلا من ذلك سيعزز من موقف الأكراد، في مفاوضات طويلة على الانفصال مع الحكومة المركزية في بغداد. وقال بارزاني لبي بي سي: "هذه هي الخطوة الأولى، وهذه هي المرة الأولى في التاريخ التي يقرر فيها شعب كردستان مستقبلهم بحرية". وأضاف: "بعد ذلك سنبدأ في محادثات مع بغداد، للتوصل إلى اتفاق بشأن الحدود والمياه والنفط"، وذلك قبل إصدار تحذير واضح إلى الحكومة المركزية، حيث قال: "سنتخذ تلك الخطوات، لكن إذا لم يقبلوا بها، سيكون لنا شأن آخر". ورفض رئيس الإقليم تحذيرات أمريكية وبريطانية، من أن السعي إلى الاستقلال يمثل خطرا كبيرا، حيث لا يزال العراق يخوض حربا ضد تنظيم الدولة الإسلامية. وأضاف: "متى تمتعنا بأمن واستقرار في هذه المنطقة كي نخشى من فقدانه؟ ومتى كان العراق موحدا كي نخشى من تفتيت وحدته؟ هؤلاء الذين يزعمون ذلك يبحثون فقط عن مبررات لوقفنا عن مطلبنا". وبطريقة مماثلة، رفض بارزاني الانتقادات لقرار إجراء الاستفتاء في كركوك. وقال: "نحن لا نقول إن كركوك تنتمي للأكراد فقط.، كركوك يجب أن تكون رمزا للتعايش بين كل الأعراق، إذا ما صوت شعب كركوك بـ لا في هذا الاستفتاء، سنحترم إرادتهم، لكننا لا نقبل أن يمنعنا أي أحد من إجراء الاستفتاء في كركوك". وحذر بارزاني أيضا من أنه "إذا سعت أي جماعة إلى تغيير الواقع في كركوك باستخدام القوة، عليهم أن يتوقعوا أن كل كردي سيكون جاهزا للقتال للحيلولة دون ذلك".

Kürdüstan prezidenti Məsud Barzani BBC-ə müsahibə verib. Kürdüstanın müstəqilliyinə dair referendum bu ayın sonunda keçirilməlidir. Məsud Barzani BBC-ə deyib ki, əgər kürdlər İraqdan ayrılmaq barədə qərar qəbul etsələr, o, mərkəzi hökümətlə sövdələşmə yolu ilə bu məsələni həll etmək istəyərdi. İraqın Baş naziri referendumu qeyri-konstitusiya hərəkəti kimi rədd edib. Barzani eləcədə xəbərdarlıq edib ki, kürdlər Kərkükdə "reallığı" dəyişmək istəyən istənilən qrupla döyüşməyə hazırdırlar. "Referendumdan sonra Bağdadla danışıqlar başlayacaq - sərhəd, su və neftə dair razılıq əldə etmək üçün, - Barzani BBC-ə bildirib. - Biz bu addımları attacağıq, lakin onlar bunu qəbul etməsə, vəziyyət tamam başqa olacaq". Neftlə zəngin olan Kərkük şəhərinə hazırda Kürd peşmergə qüvvələri nəzarət edir. Bu şəhərdə böyük ərəb və türkman icmaları yaşayırlar. Şiə silahlıları Kərkükün müstəqil Kürdüstanın bir hissəsinə çevrilməsinə imkan verməyəcəklərini bildiriblər. Kürdlər Yaxın Şərqdə sayca dördüncü ən böyük etnik qrup sayılır, lakin onların dövləti heç zaman olmayıb. Onlar 37 milyonluq İraqda əhalinin 15-20 faizini təşkil edirlər. Onilliklər ərzində onlar ərəblərin üstünlük etdiyi hökümətlər tərəfindən təqiblərə məruz qalıb. 1991-ci ilin Körfəz müharibəsindən sonra onlara muxtariyyət verilib.


القوات الاوكرانية تعلن قتل 5 من الانفصاليين في الشرق وإزالة عدد من نقاط التفتيش غير القانونية وقال بيان للخارجية الروسية إن موسكو تعول على قيام واشنطن بدورها في تهدئة الازمة بعدما طالبت روسيا قبل ذلك بعدم التصعيد ضد اوكرانيا. وطالب البيان واشنطن العمل بشكل فوري على وقف الحملة العسكرية التى تقوم بها القوات المسلحة الاوكرانية في شرق البلاد. ويأتي ذلك في الوقت الذي أعلن فيه وزير الدفاع الروسي سيرغي شويغو أن بلاده بدأت مناورة عسكرية على الحدود مع أوكرانيا ردا على العملية العسكرية التي بدأتها أوكرانيا بالتعاون مع الناتو شرقي البلاد. "آلة الحرب" ونقلت وكالة انترفاكس عن شويغو قوله "اذ لم تتوقف آلة الحرب فقد يقودنا ذلك إلى أعداد هائلة من القتلى والجرحى". مواضيع قد تهمك نهاية وأضاف أن "تدريبات حلف شمال الأطلسي المزمعة في بولندا ودول البلطيق لن تعزز الاستقرار في اوكرانيا". ودعا ألكسندر تيرتشينوف القائم بأعمال رئيس أوكرانيا الحكومة الروسية إلى سحب قواتها من على الحدود مع بلاده ووقف التدخل في الشؤون الداخلية لأوكرانيا وإنهاء "ابتزازها". ووجه تيرتشينوف كلمة مقتضبة للأمة بعد إعلان روسيا بدء تدريبات عسكرية قرب الحدود ردا على التصعيد في أوكرانيا. في غضون ذلك، أعرب بان كي مون الأمين العام للأمم المتحدة عن قلقه من تطورات الاوضاع في أوكرانيا. وقال في بيان "أشعر بقلق بالغ لأن الوضع قد يتطور بشكل سريع ويخرج عن السيطرة وهو ما ينذر بعواقب لا يمكن توقعها". الشرق المضطرب نشطاء موالون لروسيا ينصبون حواجز أمنية في طرق سلوفيناسك كانت الداخلية الأوكرانية قد أعلنت أنها قتلت 5 مسلحين في مدينة سلافيانسك الخاضغة لـ "سيطرة الانفصاليين" في شرق البلاد. وقالت الوزارة في بيان إنها أزالت 3 نقاط تفتيش غير قانونية تديرها جماعات مسلحة في الجزء الشمالي الشرقي من المدينة خلال "عملية لمكافحة الإرهاب" بدعم من الجيش. وكان وزير الخارجية الروسي سيرغي لافروف حذر من ان بلاده سترد بحزم إذا تعرضت مصالحها في اوكرانيا للخطر. وقال لافروف "لو تعرضت مصالحنا الشرعية في اوكرانيا لهجوم مباشر كما حدث في اوسيتيا الجنوبية على سبيل المثال فلا أرى سبيلا سوى الرد بكل حزم بما يتفق مع القانون الدولي". و تثير تصريحات لافروف لقناة روسيا اليوم المخاوف من تكرار سيناريو الحرب الروسية ضد جورجيا. وكانت روسيا قد دخلت في حرب قصيرة مع جورجيا في صيف 2008 بعدما أرسلت تبليسي وحدات عسكرية إلى إقليم أوسيتيا الجنوبية لاستعادة السيطرة عليه من انفصاليين موالين لروسيا. واتهم لافاروف الولايات المتحدة بتدبير الأزمة في اوكرانيا مشيرا إلى الثورة ضد الرئيس الأوكراني السابق الموالي لبلاده فيكتور يانوكوفيتش. وتواجه الحكومة الاوكرانية في كييف تمردا مسلحا من موالين لروسيا يطالبون بالانفصال على غرار القرم. ويتهم الغرب وأوكرانيا الحكومة الروسية بإدارة التمرد المسلح في شرق البلاد وهو ما تنفيه موسكو. مسلحون العلم السوفيتي أمام أحد المباني الحكومية في دونتيسك وخلال الاسابيع الماضية سيطر المسلحون الانفصاليون على عشرات المباني الحكومية في إقليمي دونتيسك ولوهانسك شرق اوكرانيا وقاموا باختيار مسؤولين جدد على غرار ما تم في شبه جزيرة القرم. وانفصلت القرم عن أوكرانيا وانضمت لروسيا الاتحادية مطلع العام الجاري بعد استفتاء شعبي لم يعترف به الغرب. وطالبت الولايات المتحدة موسكو بالضغط على المسلحين الموالين لها بألقاء السلاح ومغادرة المباني الحكومية التى استولوا عليها والتخفيف من نبرتها في التعامل مع الازمة الاوكرانية وإلا ستواجه عقوبات اقتصادية أكبر. وقال لافروف إن بلاده لاحظت ان أوكرانيا بدأت في تعزيز ما تسميه بالحملة ضد الإرهاب في شرق البلاد بالتزامن مع زيارة نائب الرئيس الأمريكي جو بايدن. وتتهم الولايات المتحدة والغرب موسكو باستخدام قوات غير معلنة لدعم الانفصاليين شرقي أوكرانيا، حيث يسيطرون على مبان حكومية فيما لا يقل عن تسع مدن وبلدات. وتنفي روسيا أي تدخل لها هناك. القوات الامريكية وصلت إلى بولندا لاجراء تدريبات

Departamentdə əmindirlər ki, Rusiya "daha müasir müdafiə vasitələri" də daxil olmaqla öz qoşunlarını Ukrayna ilə sərhəddə tərəf çəkir. "Biz hesab edirik ki Rusiya separatçıları ağır silahla, avadanlıq və pulla təmin etməyə davam edir və döyüşçülərə Ukrayna ilə sərhədi keçmək imkanı verir", Amerikanın xarici siyasət qurumunun bəyanatında deyilir. "Biz bundan əvvəl məhz bu rayonlardan tank və raket qurğuları ilə olduğu kimi bu silah-sursatın da əhəmiyyətli hissəsinin separatçılara ötürüləcəyindən narahatıq", ABŞ DD-i iddia edir. Bu bəyanat Avropa İttifaqının sammiti öncəsi verilib. ABŞ bu sammitdə Rusiyaya qarşı koordinasiya olunmuş sanksiyaların ağırlaşdırılmasına nail olmaq niyyətindədir. ATƏT Ukraynanın şərqində silahlı münaqişə zonasında müşahidəçilərinin sayını atrırmaq niyyətindədir və Rusiya-Ukrayna sərhədlərində pilotsuz təyyarə vasitəsilə monitorinq keçirə bilər, Almaniyanın Xarici işlər Nazirliyi bildirir.


بالفيديو: بوتين يعلن وقف إطلاق النار في كامل سوريا وفي كلمة له خلال اجتماع مع وزيريه للدفاع، سيرغي شويغو، والخارجية، سيرغي لافروف، قال بوتين إنه جرى توقيع ثلاث وثائق تمهد الطريق لحل الأزمة السورية. وقال بوتين إن الوثائق تضمنت اتفاق وقف إطلاق النار بين الحكومة السورية والمعارضة وإجراءات لمراقبة الاتفاق وبيانا بشأن الاستعداد لبدء محادثات السلام لحل الأزمة السورية. وأضاف الرئيس الروسي أن الاتفاقات التي تم التوصل إليها "هشة وتحتاج لعناية خاصة وتعاون"، وأن روسيا وافقت على الحد من انتشارها العسكري في سوريا. من جانبه، قال وزير الخارجية الروسي، سيرغي لافروف، إن وزارته بدأت الاستعدادات لاجتماع لحل الأزمة السورية في أستانة، عاصمة قازاخستان. وأعلنت الرئاسة التركية أن الرئيسين بوتين وأردوغان تناولا خلال مكالمة هاتفية اليوم موضوع وقف إطلاق النار والتحضيرات لاجتماع أستانة المزمع عقده قريبا. وفي مؤتمر صحفي في أنقرة، قال الرئيس التركي، رجب طيب أردوغان، إن الاتفاق يشكل "فرصة تاريخية يجب عدم إضاعتها". من جانبه، اعتبر وزير الخارجية السوري، وليد المعلم، اتفاق وقف إطلاق النار "فرصة حقيقية" لتسوية سياسية. وأضاف المعلم في مقابلة مع التلفزيون السوري الرسمي أن على "من يرغب فعلا بإنهاء الأزمة وتلبية تطلعات الشعب السوري أن يذهب إلى أستانة من أجل التوصل إلى حل". استثناءات الاتفاق وأكد الجيش النظامي السوري أنه سيوقف كل عملياته العسكرية ابتداء من منتصف الليلة القادمة (العاشرة ليلا بتوقيت غرينتش). وقال بيان الجيش السوري إن الاتفاق يستثني تنظيم الدولة الإسلامية وجبهة فتح الشام، التي كانت تعرف باسم جبهة النصرة، وكل الجماعات المرتبطة بهما. وأكدت الرئاسة التركية أن اتفاق وقف إطلاق النار في سوريا لا يشمل المجموعات المدرجة في قوائم المنظمات الإرهابية لدى مجلس الأمن الدولي. وأضاف المتحدث باسم الرئاسة التركية، إبراهيم كالين، أن الاتفاق يهدف إلى تعميم وقف إطلاق النار في حلب إلى سائر أرجاء سوريا، وإيصال المساعدات الإنسانية دون انقطاع، وإعادة إحياء جهود الحل السلمي للأزمة السورية. وخلال مؤتمر صحفي في أنقرة، قال الناطق باسم الجيش الحر، أسامة أبو زيد، أن الاتفاق يستثني أيضا وحدات حماية الشعب الكردية، وهو ما لم يؤكده أو ينفه أي من الأطراف الأخرى. أسامة أبو زيد، الناطق باسم الجيش السوري الحر، في مؤتمر صحفي في أنقرة يوم الخميس 29 ديسمبر/كانون الأول 2016 تأكيد المعارضة وأضاف أبو زيد أن الحكومة الروسية تفاوضت باعتبارها جهة ضامنة للنظام السوري، وتركيا تفاوضت بصفتها طرفا ضامنا للمعارضة. وأعرب الائتلاف السوري المعارض دعمه للاتفاق الذي تم التوصل اليه برعاية تركية روسية. وقال رئيس الدائرة الإعلامية في "الائتلاف الوطني لقوى الثورة والمعارضة" السوري، احمد رمضان، إنه يحث كافة الأطراف على التقيد به. وفي تغريدة على موقع تويتر، كتب المتحدث الرسمي باسم حركة أحرار الشام أن لديها "تحفظات" على الاتفاق وأنها لم توقع عليه. وكان وزير الخارجية التركي، مولود جاويش أوغلو، أعلن في وقت سابق أن تركيا وروسيا ستكونان الضامنان للسير الحسن للاتفاق. جبهة فتح الشام وبينما أكد روسيا استثناء جبهة فتح الشام، المسماة سابقا جبهة النصرة، من اتفاق وقف اطلاق النار، قال محمد الشامي، القيادي في الجيش السوري الحر إن خلافا لا يزال يدور في الكواليس حول إدماج جبهة فتح الشام من عدمه. وكشف الشامي، لوكالة الأنباء الألمانية (د.ب.أ)، أن النظام السوري طلب إدماج فتح الشام في اتفاق وقف إطلاق النار حتى يضمن حيادها ويتفرغ لمحاربة تنظيم الدولة الاسلامية، خصوصا في تدمر. ردود الفعل الدولية مبعوث الأمم المتحدة الخاص لسوريا، ستافان دي ميستورا، يرحب باتفاق وقف إطلاق النار الدي ترعاه روسيا وتركيا في أولى ردود الفعل الدولية، رحب مبعوث الأمم المتحدة الخاص لسوريا، ستافان دي ميستورا، بإعلان وقف إطلاق النار، وقال إنه يأمل أن يسهم الاتفاق في إنقاذ أرواح المدنيين وتسهيل وصول المساعدات الإنسانية ويمهد لمحادثات بناءة في أستانة. وقالت متحدثة باسم دي ميستورا في بيان إن هذه التطورات ينبغي أيضا "أن تساهم في مفاوضات شاملة وبناءة بين السوريين تعقد تحت رعاية الأمم المتحدة في الثامن من فبراير/شباط 2017. ورحبت واشنطن أيضا بالاتفاق معتبرة إياه "تطورا إيجابيا". وأعرب المتحدث باسم الخارجية الأمريكية عن أمل بلاده أن ينفذ وقف إطلاق النار في سوريا بشكل كامل وأن تحترمه جميع الأطراف. وفي بيان نشرته الخارجية الإيرانية، رحب وزير الخارجية الايراني، محمد جواد ظريف، باتفاق وقف إطلاق النار في سوريا. جاء ذلك خلال مكالمة هاتفية لظريف مع نظيره الروسي، سيرغي لافروف، اليوم الخميس. كما رحبت الحكومة الأردنية بالاتفاق وباستعداد الأطراف المتنازعة لبدء مفاوضات السلام. جاء ذلك على لسان وزير الإعلام الأردني والناطق باسم الحكومة، محمد المومني، في بيان بثته الوكالة الرسمية للأنباء، بترا. ورحبت مصر أيضا بقرار وقف إطلاق النار. وأكد وزير الخارجية المصري، سامح شكري، على الأهمية البالغة لتطوير رؤية مشتركة للقوى الوطنية السورية للخروج من الازمة السياسية الراهنة في البلاد. جاءت هذه التصريحات لدى استقبال شكري اليوم أحمد الجربا، رئيس تيار الغد السوري والقيادي بمجموعة مؤتمر القاهرة للمعارضة السورية، حسب ما أعلنه أحمد أبوزيد، المتحدث الرسمي باسم وزارة الخارجية المصرية.

Vladimir Putin və Recep Tayyip Erdoğan Rusiya prezidentinin İstanbula səfəri ərəfəsində keçirilən mətbuat konfransı (10 oktyabr 2016) Vladimir Putin razılığın əldə edildiyini Rusiyanın xarici və müdafiə nazirləri ilə görüşdə açıqlayıb. Məlumata görə 30 dekabr gecəyarıdan etibarən Suriya ərazisində süküt rejimi qüvvəyə minməlidir. Bir gədər əvvəl, Türkiyə xarici işlər naziri Mevlüt Çavuşoğlu Türkiyə və Rusiyanın atəşkəs planına əsasən razılığın zəmanətçiləri olduqlarını deyib. Hər iki ölkə 5 ildən artıq davam edən Suriya münaqişəsində əks tərəfləri dəstəkləyir. Əvvəl ən-Nüsrə Cəbhəsi kimi tanınan Fəth əl-Şam Cəbhəsi və özünü İslam Dövləti adlandıran qruplaşma əldə edilən atəşkəs razılaşmasına daxil deyil. Lakin xəbərlərə görə Dəməşq şəhəri yaxlınlığında qiyamçı qüvvələrin nəzarəti altında olan Şərqi Qutada da atəşkəs rejimi tətbiq olunacaq. Bu ərazinin razılaşmaya daxil olub-olmayacağı son anlaradək naməlum qalırdı. Bu ayın əvvəli Moskva və Ankara Hələbə dair atəşkəs razılığı əldə ediblər. Nəticədə on minlərlə qiyamçı və dinc əhali hökumət qüvvələrinin mühasirəsi altında qalmış anklavlardan təxliyə edilib. İl ərzində BMT və ABŞ-ın Rusiya ilə əldə etdikləri atəşkəs razılaşmalrı qısa müddət ərzində pozulub.


و قال البيت الأبيض في بيان له "إن كومي لم يعد قادرا على قيادة الوكالة و تطبيق القانون بفاعلية." وتأتي هذه الإقالة "المفاجئة" بعد الكشف عن إعطاء كومي معلومات غير دقيقة للكونغرس بشأن رسائل البريد الإلكتروني الخاصة بوزيرة الخارجية الأمريكية السابقة هيلاري كلينتون الأسبوع الماضي. وكان كومي يقود تحقيقا للمكتب حول مزاعم بشأن العلاقة بين حملة ترامب الانتخابية وروسيا. و يرى محللون أن إقالته ستغذي المخاوف بشأن نزاهة التحقيق وستجدد الدعوات إلى إجراء تحقيق مستقل.

Donald Trump bu yaxınlarda James Comey-ni işinə görə tərifləyirdi Ağ Ev bildirir ki, James Comey Hillary Clinton-un şəxsi email-dən istifadəsinə dair aparılan təhqiqatın icrası ilə bağlı vəzifədən azad olunub. Lakin Demokrat partiyasının nümayəndələri deyir ki, FTB rəhbəri Trump seçki kampaniyasının Rusiya ilə əlaqələri barədə iddiaları araşdırdığına görə işdən çıxarılıb. Ötən həftə cənab Comey-in xanım Clintonun email-ləri barədə Konqresə qeyri-dəqiq məlumat verdiyi məlum olub. Çərşənbə axşamı günü Baş Prokurorun müavini Rod Rosenstein deyib ki, Comey-in ciddi səhvlərə yol verdiyini demək olar ki, hamı etiraf edir. Cənab Rosenstein deyib: Ört-basdır? Anthony Zurcher, BBC News, Washington Donald Trump və Ədliyyə Nazirliyinin yüksək rütbəli rəsmiləri, James Comey-in vəzifədən kənarlaşdırılmasını Hillary Clinton-un email-lərinə dair araşdırmanın bəsit keçirilməsilə izah edir. Onların işlətdiyi ifadələr hətta Clinton tərəfdarları arasında da dəstək qazana bilər. Lakin demokratlar Ağ Evin dediklərinə inanmırlar. Onlar Clinton barədə deyilənləri gözdən pərdə asmaq cəhdi kimi görürlər. Eynilə tələsik istefa Rusiya ilə Trump kampaniyasının əlaqələri barədə araşdırmaya təsir cəhdi kimi qəbul edilir. Ötən həftə cənab Comey xanım Clintonun email-ləri barədə parlament komitəsinə məlumat verib. Hazırda ən azı demokratların müstəqil araşdırma barədə çağırışlarını qulaq ardı vurmaq çətinləşə bilər. Bəzi respublikaçılar belə təhqiqatı dəstəkləyə bilər. Comey email araşdırmasını necə icra edib? Xanım Clinton-un şəxsi email-dən istifadə edərkən qanun pozuntusuna yol verib-vermədiyi barədə araşdımanın icra olunması demokratlar tərəfindən tənqid olunur. Seçki kampaniyası vaxtı FTB rəhbəri həmin araşdırma barədə bəyanatla çıxış etmişdi. O, iyul ayında elan etdi ki, ittiham irəli sürülmədən iş bağlanılmalıdır. Lakin noyabr seçkilərinə 11 gün qalmış yeni açıqlama verən James Comey Clinton-la bağlı yeni email-lərin aşkar olunmasına görə araşdırmanın yenidən açıldığını bəyan etdi. Clinton barədə FBI araşdırması nə barədədir? Ötən həftə Senat dinləmələrinə qatılan James Comey deyib ki, onun müdaxiləsinin seçkilərə təsir göstərə bildiyi barədə fikir "ürəkbulandırıcı" olub. Lakin FTB rəhbəri deyib ki, həmin addımı yenidən atardı. Xanım Clinton ötən seçkilərdəki məğlubiyyətində FTB rəhbərinin də rolu olduğunu deyir. Cənab Comey Mayın 3-də Senatın Ədliyyə Komitəsinə bildirib ki, xanım Clintonun baş müşaviri Huma Abedin, öz ərinə "təsnifləşdirilmiş məlumat" daşıyan "yüz və minlərlə" email ünvanlayıb. Lakin çərşənbə axşamı günü FTB etiraf edib ki, Abedinin göndərdiyi təsnifləşdirilmiş email-lər yalnız iki yazışma zəncirindən ibarət olub və o, bunları ərinə printerdən çıxarılmaq üçün göndərib. "Bu gün prezident Donald Trump James Comey-nin artıq işləmədiyini və vəzifədən çıxarıldığını bildirib", - rəsmi açıqlamada deyilir. Ağ Evin bəyanatına görə FTB başçısı barədə qərar Baş prokuror Jeff Sessions-in təqdimatına əsaslanır. Cənab Comey istefaya göndərildiyi barədə xəbəri Los Angeles şəhərində, FTB agentləri qarşısında çıxış edərkən televiziyadan eşidib, Politico və New York Times nəşrləri xəbər verir. İddia edilir ki, 10 illik direktor müddətinin yalnız üç il yarımını başa vuran 56 yaşlı FTB rəhbəri istefaya göndərilməsi barədə xəbəri ələ salma cəhdi zənn edərək gülüb. Bu, FTB tarixində direktorun vəzifədən çıxarılmasının ikinci halıdır.


تحذيرات غربية من تدخل عسكري روسي شرق اوكرانيا وقالت المندوبة الامريكية لدى الامم المتحدة سامانثا بور "أي تدخل مشابه من قبل روسيا سيكون مرفوضا بشكل كامل وسنتعامل معه على انه غزو لاوكرانيا". من جانبه قال وزير الخارجية البريطاني فيليب هاموند تعقيبا على التقارير التى افادت بدخول شاحنات عسكرية روسية الى شرقي اوكرانيا "اطالب روسيا بعدم الاقدام على اي فعل استفزازي". واضاف هاموند "اشعر بالقلق الشديد بسبب الاخبار عن تدفق مزيد من الاسلحة الثقيلة الى داخل الاراضي الاوكرانية المستقلة وبالتقارير التى تتحدث عن تدريبات للجنود الروس على التدخل في دولة ثالثة لاسباب انسانية". وأكد هاموند أن هذا التدخل ليس له اي مبررات وان حدث فلن يكون مقبولا ولا قانونيا في الوقت نفسه. مواضيع قد تهمك نهاية واعلن الجيش الروسي في وقت سابق ان تدريباته جنوبي البلاد قد انتهت وان جنوده قد عادوا لوحداتهم العسكرية. وكان حلف شمال الاطلنطي "الناتو" قد اكد ان روسيا حشدت 20 الف جندي على حدودها الجنوبية مع اوكرانيا. في هذه الاثناء تواصلت المعارك بين الجيش الاوكراني والانفصاليين المسلحين الموالين لروسيا في شرقي اوكرانيا. وأعلن محققون روس اعتقال 5 ضباط في الجيش الأوكراني تتهمهم روسيا بارتكاب جرائم حرب في ظل احتدام الصراع شرقي أوكرانيا. يذكر أن الضباط المعتقلين ينتمون إلى اللواء الآلي الثاني والسبعين، ويبدو أن هؤلاء الضباط جزء من مئات الجنود الأوكرانيين كانوا قد عبروا إلى روسيا فرارا من الانفصاليين الموالين لها. عقوبات الاشتباكات شرق اوكرانيا تواصلت خلال يوم الجمعة وعلى صعيد آخر، فقد الجيش الأوكراني مزيدا من جنوده في منطقتي دونيتسك ولوهانسك شرقي أوكرانيا خلال محاولته استعادة المناطق التي استولى عليها الانفصاليون. وقالت الحكومة الأوكرانية إن 15 جنديا قتلوا وجرح 79 آخرون الخميس بعد مرور يومين فقط على مقتل 18 جنديا آخرين. من جانبه أمر الرئيس الروسي فلادمير بوتين بحظر أو فرض قيود على الواردات الزراعية من الدول التي تفرض عقوبات على روسيا بشأن الأزمة في أوكرانيا ومنها الولايات المتحدة الامريكية ودول الاتحاد الاوروبي. وأعلن بوتين في مرسوم بتطبيق العقوبات، التي ستنفذ أيضا على الواردات الغذائية، لمدة عام. وكان الاتحاد الاوروبي شدد من عقوباته على روسيا في نهاية يوليو/تموز الماضي وسط غضب متزايد من اسقاط الطائرة التابعة للخطوط الماليزية في الماطق التى يسيطر عليها الانفصاليون الموالون لروسيا في شرقي اوكرانيا. وادى ذلك الى وفاة جميع ركاب الطائرة وطاقمها، وعددهم 298 شخصا، ومن بينهم 193 هولنديا.

Separatçı qüvvələrlə Ukrayna hərbi birləşmələri arasında son günlər aparılan döyüşlərin intensivliyi artıb. Amerikanın BMT-dəki səfiri Samantha Power bu kimi addımın “tamamilə qeyri-məqbul” olduğunu və Ukraynaya qarşı “hərbi müdaxilə” kimi qiymətləndiriləcəyini bildirib. "Mən Rusiyanı hər-hansı təxribat aksiyasından yayınmağa səsləyirəm”, - Britaniyanın xarici işlər naziri deyib. Philip Hammond Ukrayna sərhədləri yaxınlığında “humanitar müdaxilə” ssenarisi üzrə Rusiyanın hərbi təlimlər keçirilməsinin ciddi narahatlıq doğurduğunu deyib. Moskva bölgədə keçirdiyi hərbi təlimlərin başa çatdığını elan edib. NATO Ukrayna sərhədləri yaxınlığıda 20 minlik Rusiya qoşununun yerləşdirildiyini bildirir. Separatçı rusiyapərəst qüvvələrlə Ukrayna hərbi birləşmələri arasında son günlər aparılan döyüşlərin intensivliyi artıb.


درجت كوريا الشمالية على اجراء اختبارات لصواريخها كتعبير عن احتجاجها على التمارين العسكرية المشتركة التي تجريها القوات الكورية الجنوبية والقوات الأمريكية وجاء في بيان أصدرته هيئة الأركان المشتركة للقوات المسلحة الكورية الجنوبية أن مدى الصواريخ التي اختبرتها كوريا الشمالية يربو على 140 كيلومتر. وجاء في البيان أيضا أن عملية الاطلاق جرت في دونغشانغ ري شمالي البلاد عصر الجمعة بالتوقيت المحلي. يذكر ان بيونغيانغ درجت على اجراء اختبارات لصواريخها كتعبير عن احتجاجها على التمارين العسكرية المشتركة التي تجريها القوات الكورية الجنوبية والقوات الأمريكية، والتي تجري فعليا الآن. وتقول سول وواشنطن إن التمارين التي تجرى سنويا غرضها دفاعي بحت، ولكن بيونغيانغ تصفها بأنها تدريب لغزو الشمال. مواضيع قد تهمك نهاية وتتسبب هذه التمارين دائما برفع حدة التوتر بين الجارين اللدودين.

Şimali Koreyanın bundan əvvəl buraxdığına bənzər Scud raketinin replikası Raketlər Hwangju regionundan atlıb, Yonhap xəbərlər agentliyi Cənubi Koreyanın hərbi komandanlığına istinadla bildirir. Raketlərin növü və hansı məsafəyə atılması barədə məlumat yoxdur. Şimali Koreyaya nüvə və ya ballistik raket texologiyasını sınaqdan keçirmək qadağan olunub, amma son aylarda bu ölkə dəfələrlə raket sınağı keçirib. Cəmi iki həftə əvvəl Şimali Koreya şərq sahilindən, donanma gəmisindən raket atmışdı. Bu, Cənubi Koreya və ABŞ-ın illik hərbi təlimlər keçirdiyi vaxtda baş vermişdi - adətən bu təlimlər Şimali Koreyanı qəzəbləndirir. Bu dəfə isə Şimali Koreyanın dənizə raket atması dünya liderlərinin G20 iqtisadi sammiti üçün Çində toplaşdığı bir vaxtda baş verir. Çin ilk dəfədir ki, belə bir zirvə toplantısına rəhbərlik edir.


وقال أردوغان إنه وافق على مطالب الرئيس الأمريكي دونالد ترامب لإنشاء المنطقة الآمنة على امتداد الحدود التركية الجنوبية و في المناطق التي يسيطر عليها الأكراد. وناقش الرئيسان التركي والأمريكي عبر الهاتف ملف الأكراد والانسحاب الأمريكي من سوريا بعد ساعات من تبادل التصريحات الساخنة بين البلدين. وكان ترامب قد هدد الأتراك بالدمار الاقتصادي إذا استغلوا انسحاب قواته من شمال سوريا وشنوا هجومهم ضد الاكراد كما أعلنوا مرارا في السابق. كما حذر ترامب الأكراد، في المقابل، من استفزاز تركيا. وكانت تركيا قد رحبت بقرار ترامب الشهر الماضي سحب قواته من سوريا بعدما أكد لنظيره التركي رجب طيب أردوغان أنه بإمكان تركيا القضاء على فلول تنظيم الدولة الإسلامية شمال سوريا بعد انسحاب القوات الأمريكية. وتعتبر تركيا وحدات حماية الشعب الكردية الموجودة في شمال سوريا جماعة إرهابية. وقال أردوغان لنواب من حزب العدالة والتنمية الحاكم إن ترامب : "اقترح من جديد إنشاء منطقة آمنة بعمق 20 ميلابما في ذلك منطقة آمنة على حدود تركيا نقيمها نحن". وفي وقت لاحق أكد أردوغان للصحفيين أنه من الممكن توسيع المنطقة بعد ذلك لأكثر من 20 ميلا. "تنظيم الدولة الإسلامية" وفي تغريدة قال ترامب إنه أجرى تقييما "حول كل المواضيع" مع نظيره التركي، ومن بينها المعركة ضد "ما تبقى من تنظيم الدولة الإسلامية" وكذلك موضوع "التنمية الاقتصادية" بين البلدين والذي رأى فيه ترامب "إمكانيات كبيرة". وتعهدت تركيا بتولي قتال تنظيم الدولة الإسلامية في سوريا بعد الانسحاب الأمريكي، وهي المهمة التي كانت قوات سوريا الديمقراطية تضطلع بها بالتعاون مع القوات الأمريكية. وأثار تهديد ترامب قلقا بين المستثمرين فانخفضت الليرة التركية الاثنين. وقال أردوغان إنه اتفق مع ترامب خلال الاتصال على تعزيز الروابط الاقتصادية بين البلدين معتبرا ان تركيا توصلت "لتفاهم تاريخي مع ترامب الليلة الماضية". ---------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

Aras eşitmə qabiliyyətini itirib və Suriyanın şimalındakı türkiyəpərəst qruplar tərəfindən verilən işgəncələr nəticəsində bağırsaqları zədələnib Lakin insan haqları qrupları və kürdlər ərazinin bəzi adamlar üçün təhlükəsiz olmadığını iddia edirlər. Kürdlər deyirlər ki, Türkiyə ərazidəki hər cür kürd hakimiyyətinin qarşısını almaq; şimal-şərqdəki kürd əhalisini ölkənin digər bölgələrindən olan suriyalı qaçqınlarla əvəz etmək və ərazinin etnik tərkibini köklü şəkildə dəyişmək istəyir. BBC News Ərəbcə "Təhlükəsiz Zonada" yerləşən Afrin şəhərinin sakinləri və yaxınlıqdakı Təl Rifət şəhərində sığınacaq tapmış bəzi qaçqınlarla danışıb. Onlar Türkiyə nəzarəti altında "Təhlükəsiz Zonada" onlarla hökumət əleyhinə silahlı qrupun həyata keçirdiyi idarəçilik şəraitində necə yaşadıqlarından danışıblar. Ziddiyyətli iddialar 2018-ci ilin mart ayında "Zeytun budağı" əməliyyatından bəri Türkiyə qüvvələri kürdlərin çoxluq təşkil etdiyi Afrin şəhəri və ətraf ərazilərə nəzarət edib. Daha əvvəl keçirilmiş 2016-cı ilin "Fərat Qalxanı" əməliyyatı nəticəsində Ankara ilə müttəfiq olan qrupların köməyi ilə Cərablus, əl-Bəb və ər-Rai məntəqələri daxil, Hələb şəhərindən şimal-şərqdə yerləşən bir ərazidən İŞİD silahlıları qovulmuş və həmin ərazi nəzarətə götürülmüşdü. Bu iki əməliyyat sayəsində uğurlu bir "sülh dəhlizi" qurulduğunu söyləyən Ankara, indi bunu "Sülh Çeşməsi" adlanan ən son hərbi əməliyyatında Suriya ilə bütün sərhədi boyunca təkrarlamağa çalışır. Bu, ABŞ qoşunları Suriyanın şimal-şərqində yerləşən bəzi ərazilərdən çəkildikdən bəri baş verib. Lakin insan haqları qrupları bu ərazidə bəzi mülki şəxslərin geniş yayılmış işgəncələrə məruz qaldıqlarını söyləyirlər. "Fərdlərin edam edilməsi, əmlakın talanması və məcburi köçkünlərin evlərinə qayıtmalarına əngəl törədilməsi Türkiyənin təklif etdiyi "təhlükəsiz zonaların" təhlükəsiz olmayacağının sübutudur", - Human Rights Watch təşkilatının Yaxın Şərq üzrə direktoru Sarah Leah Whitson deyib. "Əməliyyat nəticəsində təhlükəsiz zonaların qurulacağı barədə Türkiyənin söylədiyinin əksinə olaraq, ərazini idarə etmək üçün onların istifadə etdikləri qrupların özü mülkilərə qarşı təhqiramiz hərəkətlərə və etnik zəmində ayrıseçkiliyə yol verir". Aras normal otura bilmir Qırılan umidlər "İlk əvvəl doğma Qastal Cendo kəndimizi tərk edib Azaz şəhərinə, həmin şəhər qrupların nəzarətinə keçəndən sonra Afrinə gəldik", - Əminə Həmid xatırlayır. Onun oğlu Aras yaxınlıqdakı sahəni yoxlamaq üçün gedib, lakin geri qayıtmayıb. 30 yaşılı Aras, Hələbdən şimalda maşında 30 dəqiqəlik məsafədə yerləşən Azaz şəhərində yolun kənarında "nəzarətçi qrup tərəfindən ağır işgəncələrə" məruz qalandan sonra tapılıb. "O, eşitmə qabiliyyətini itirmişdi, sol qulağı üç fərqli yerdən kəsilmişdi, düz bağırsağı və bədəninin anal hissəsi çox ağır şəkildə yaralanmışdı", - Əminə xatırlayır. Əminə 2016-cı ildə bir ildən çoxdur ki, itkin düşmüş oğlunun diri tapılacağına bütün ümidlərini itirmişdi. Adam oğurluğu, qətllər və işgəncələrin geniş yayıldığı mühitdə o, oğlunun kəndə nəzarət edən qrup tərəfindən öldürüldüyünü düşünürdü. Əminə oğluna körpə kimi baxmalıdır - yedizdirməli, təmizləməli və gözü üstündə olmalıdır Peşmanlığına yeganə səbəb oğluyla vidalaşa bilməməsi idi, onu son dəfə öpüb meyiti üzərində bir dua etmək imkanının olmaması idi. Əvvəl Əmina oğlunun harada olması barədə qrupdan bir məlumat öyrənmək üçün özünü risk altına qoyaraq kəndə qayıtdı. "Onlar məni təhqir edərək qovdular, oğluma etdiklərini mənə də edəcəkləriylə hədələdilər", - dedi. Bir müddətdən sonra oğlunun ayaqqabısını kənd sahəsində tapanda onun öldürüldüyünü zənn edib. Lakin qonşusu oğlunun Hələbdəki bir xəstəxanada çəkilmiş fotosunu və Facebookda onu oradan götürmək barədə çağırışı olan bir yazını gördüyünü deyəndən sonra Əminə huşunu itirdi. Arasın tapılması Hələbdə Arasın əmilərindən biri onu xəstəxanadan götürmək üçün hazırlıqlar gördü. Əmisi Arası anası Əminəyə çatdırdı və bundan sonra bir çox adam gəlib ona baş çəkdi. Əminə xatırlayır ki, oğlunun "körpə kimi beşikdə" gətirildiyini görən zaman şoka düşüb. Oğlu çox arıqlamışdı və demək olar ki, tanınmaz halda idi. Əmina onu görəndə necə huşunu itirdiyini və sonradan oğlunun halına görə necə zar-zar ağladığını xatırlayır. Həzm sistemini təsirləndirən zədələrlə yanaşı o, eşitmə qabiliyyəti itmişdi və nəyin baş verdiyini anlamırdı. Arasın sol qulağına üç yerdən tikiş qoyulub "İşgəncə verilib" Ailəyə xəstəxanadan Arasın başına nə iş gəldiyi, Azaz-Hələb yolunda onun necə tapıldığı və məruz qaldığı işgəncələrdən aldığı yaralara və yanıqlara görə dövlət xəstəxanasında aylarla müalicə aldığı barədə məlumat verilib. Həm kürd, həm də Suriya Qızıl Xaç təşkilatları tərəfindən onun durumunu izah edən bir xəstəlik kağızı hazırlanıb. "Üzü işgəncə səbəbindən demək olar ki, tanınmaz hala gəlmişdi. Onu bir ət parçası kimi gətirmişdidilər. Ona bədənin anal hissəsində iti bir əşya ilə işgəncə veriblər, nəticədə anusunda və daxilində iri kəsilmə yaralar əmələ gəlib. Bir neçə ay davam edən müalicədən sonra Aras yalnız ayaqlarını çarpazlayıb otura bilir. O, köməksiz gəzə bilmir, əsasən kürəyində yata bilir; nə hərəkət edir, nə də ki, yemək-içmək istəyir. "Mən onu yedizdirməsəm, ona su verməsəm, günlərlə yeyib-içməz". Əminə deyir ki, oğlu bağırsağının işini idarə edə bilmədiyindən onun alt paltarını gündə "üç-dörd dəfə dəyişdirməli olur". "O, sakitləşdirici həblər olmadığı təqdirdə özü üzərində bütün nəzarəti itirir. Məni vurmağa və itələməyə çalışır. Onun anası olduğumu bilmir. Ən ağırı da budur", - Əminə ağlayaraq deyir. "Demək olar ki, ölüdür. Buna inanmaq üçün bunu görmək lazımdır. O, həmin adam deyil. Bir neçə əlilliyi var. Sol qulağı üç yerdən tikilib". Hal-hazırda Əminə oğlu və əlil əri ilə birlikdə Təl-Rifətdəki qaçqın düşərgəsində yaşayır. O, bir gün kəndinə qayıdacağına ümid edir. Türkiyə prezidenti Recəp Tayyip Erdoğan BMT Baş Assambleyasında çıxış edərkən təklif olunan təhlükəsiz zonanın xəritəsini nümayiş etdirib Adam oğurluğu, ölüm və şantaj Hazırda Londonda olan Cəmilə deyir ki, silahlı birləşmələr bu yaxınlarda Afrində onun qardaşını oğurlayıblar. "Onlar onu aparandan sonra onun telefonundan bizə zəng edib pul tələb etdilər. Onu azad etmək üçün biz 10000 funt sterlinq göndərməliydik." "Qardaşım bilirdi ki, daha çox pul qazanmaq üçün onlar bunu yenə də \ edəcəklər. Odur ki, o, Afrindən Təl-Rifətdakı qaçqın düşərgələrinə qaçdı. Aylardır orada qaldı", - Cəmilə deyir. BMT-nin sentyabrda hazırlanmış hesabatında deyilir ki, "silahlı qruplar və cinayətkar dəstələr tərəfindən adam oğurluqları hallarının qurbanları hamısı həkim, iş adamı və ya tacir kimi varlı sayılan mülki şəxslərdir". "Qurbanlar çox vaxt nəzarət məntəqələrində yoxa çıxır və ya gecə evlərindən aparılır", - hesabatda deyilir. "Türkiyə silahlandırdığı qrupların nümayiş etdirdiyi pislənilən davranışa göz yumur, - Whitson deiyib. - Türkiyə bu ərazilərə nəzarət etdiyi müddət ərzində bu zorakı halları araşdırıb və onlara son qoyulmasına görə məsuliyyəti daşıyır." Hazırda Manchester şəhərində yaşayan Əmirə BBC-yə bildirib ki, 70 yaşlı atası "Afrində keçmiş kürd rəsmiləri ilə əməkdaşlıq etdiyi üçün" bir ildən çoxdur ki, Ankarada həbsdədir. Bir çox yerli sakinlərin dediyi kimi, Ankaranın maliyyə dəstəyi kəsiləndən sonra silahlı qruplar itkilərin əvəzini çıxmaq üçün bir vasitə olaraq adam oğurluğu və pul qoparmaq məqsədi ilə hədələmələrə əl atıb. Türkiyə rəsmiləri isə problemlərinin kürdlərlə deyil, PYD (Demokratik partiya) və YPG (Xalqın müdafiəsi bölmələri) ilə əlaqəli olduğunu, hər ikisini də Ankaranın qanunsuz saydığı Kürdüstan İşçi Partiyasının və ya PKK-nın qolu hesab edildiyini bildirib. Hazırda Afrin bölgəsi Türkiyənin Hatay və Kilis vilayətləri vasitəsi ilə idarə olunur. Siyasi məhbuslar və keçmiş kürd rəhbərliyi ilə "əməkdaşlıq" etdikləri hesab olunanlar Ankarada həbsdə saxlanılırlar. Afrin yaxınlığındakı məktəbdə suriyalı şagirdlər Türk bayraqları və şarlarını dalğalandırırlar Təxribatlar Şadi Mustafa Afrindəki silahlı qruplar tərəfindən növbəti dəfə saxlanılanda bu, Şadi və həyat yoldaşı Nisrin üçün artıq "həddi keçən" bir hadisə oldu. "Mənə işgəncə verildi, dəmir çubuqla bədənimi dağladılar", - o deyir. Hər dəfə özünü azadlığa çıxmaq üçün o, böyük məbləğdə xərac ödəməli olurdu. Nəhayət, iyun ayında o, arvadı ilə birlikdə müxtəlif qrupların əlindən "döyülmə, təhqir və pul məqsədiylə hədələmə" hallarından xilas olunmaq üçün Təl-Rifət qaçqın düşərgəsinə qaçıb. "Bizə Afrinin təhlükəsiz olduğu deyilmişdi. Mən və həyat yoldaşım onlara inandıq və qayıtdıq, lakin keçmiş kürd administrasiyası ilə əməkdaşlıq edən biri kimi həbs olundum", - o deyir. Şadi, Afrindəki Türkiyənin dəstəklədiyi qruplar tərəfindən işgəncəyə məruz qaldıb, bədəni dəmir şişlə dağlanıb. "Məni gözlərimi bağlayıb, əllərimi qandallayıb həbsxanaya apardılar. Onlar məni döyüb, söyüb, təhqir edirdilər. Sonra mənə bir neçə gün ərzində işgəncə verməyə başladılar və bədənimi dağlamağa başladırlar. İzlər bədənimdə hələ qalır". - Şadi deyir. Həbsdə olarkən Şadi deyir ki, qadınların qışqırıq və ağlama səslərini eşidib. "Görünür, kürdlər idi. Bu həbsxana yalnız siyasi məhbuslar üçündür", - o deyib. Nəhayət, Şadi arvadı ilə birlikdə Hələbdən şimalda yerləşən Təl-Rifət qaçqın düşərgələrinə gəlib çıxa bilib. O, günlərin bir günü Afrinə qayıda biləcəyinə ümid edir, "Türk ordusu və müttəfiq silahlı dəstələr çıxıb gedəndən sonra" . Türkiyə Prezidentinin mətbuat katibi İbrahim Kalın son müsahibəsində, əlavə məlumat vermədən bildirib ki, Türkiyənin dəstəklədiyi silahlı qruplar tərəfindən yol verildiyi iddia edilən insan haqları pozuntuları ilə bağlı bir sıra araşdırmalar aparılmaqdadır. Bu materialda müsahiblərin kimliyini qorumaq məqsədiylə adlar dəyişdirilib.


وأظهر تقرير لهيئة الصحة الوطنية في بريطانيا ( NHS) أن نسبة تعرض الشابات بعمر 17 إلى 19 سنة لهذه المشكلات كانت ضعف تعرض الشباب في العمر نفسه لها، مع وجود نسبة 23.9 في المئة من الاضطرابات النفسية لدى الشابات. وتبدو هذه المشكلات أقل شيوعا في الفئات العمرية الأصغر من هذا السن، لكنها رغم ذلك تشهد زيادة بطيئة. وتصبح النسبة لدى الأطفال من سن 5 إلى 15، واحد من كل تسعة يعاني من اضطرابات، أي أنها ارتفعت عن نسبة واحد إلى عشرة التي كانت عليها في المسح الذي أجري قبل 13 عاما. وجاءت هذه النتائج بناء على مسح شمل أكثر 9000 من الشابات والشباب. وجمع جهاز الإحصاء الرقمي في هيئة الصحة الوطنية هذه البيانات وتولى خبراء تصنيفها وتقييمها للتأكد من أن الحالات القابلة للتشخيص فقط هي الواردة فيها. واشارت الدكتورة النفسية، برنادكا دوبيكا، من "رويال كوليج" إلى أن أرقام الفتيات الشابات اللواتي يعانين من هذه المشكلات "مقلقة". وأضافت أن مشكلات: الهواجس بشأن شكل الجسد وإجهاد الامتحانات والتأثير السلبي لوسائل التواصل الاجتماعي قد تؤثر جميعا بشكل غير متناسب على الفتيات، في الوقت نفسه يمكن لهن أن يَكنّ أكثر عرضة لأن يصبحن ضحايا لإساءة المعاملة والاعتداءات الجنسية. إجهاد الامتحانات والتأثير السلبي لوسائل التواصل الاجتماعي قد تكون من العوامل التي تؤثر على الفتيات وقالت "يمكننا أن نفكر في الأمر، لكننا مازلنا لم نصل إلى فهم شامل له، فكل ما نعرفه أننا نشهد مزيدا من الفتيات في عياداتنا". وشددت على القول "وعلينا أن نضمن وجود خدمات متاحة لهن". هل تلام وسائل التواصل الاجتماعي بشأن المشكلات التي يواجهها الشباب؟ تكشف مراجعة جهاز الإحصاء الصحي الرقمي عن أن الأطفال بعمر 11 إلى 19 عاما الذين يعانون من مشكلات الصحة النفسية هم الأكثر استخداما لوسائل التواصل الاجتماعي. ويقضي ثلثهم أكثر من أربع ساعات في اليوم على منصات هذه الوسائل. أما أولئك الذين لا يعانون من مشكلات الصحة النفسية فكانوا أقل، بنسبة 2 إلى 3 مرات، في قضاء مثل هذا الوقت في وسائل التواصل الاجتماعي. وكان الشباب الذين يعانون من مشكلات الصحة النفسية أكثر عرضة للقول إن عدد "علامات الاعجاب" التي يحصلون عليها في وسائل التواصل تؤثر عليهم، وأكثر عرضة لمقارنة أنفسهم مع الآخرين في وسائل التواصل الاجتماعي. ويعرج التقرير أيضا على مشكلات التنمر التي يتعرضون لها في الفضاء الإلكتروني (السايبري). وعلى الرغم من أن ذلك يشير إلى أنه يمكن أن يكون لوسائل التواصل الاجتماعي أثر سلبي، الا أنه لا يثبت أنها الملامة في ذلك. فالأشخاص الذين يعانون من المشكلات النفسية قد يكون أكثر احتمالا لأن يجدوا أنفسهم فيها، بدلا من القاء اللوم عليها في التسبب في مشاكلهم من البداية، بل حتى يمكنهم استخدام هذه الوسائل للبحث عن العون والمساعدة. المراهقة هي المفتاح سنوات المراهقة هي الأكثر تأثيرا يتعلق معظم المشكلات المُبلغ عنها، وبشكل خاص في الجماعات العمرية الأكبر سنا، بالاضطرابات العاطفية. وهذه في ارتفاع مطرد، بينما بقيت الاضطرابات الأخرى المتعلقة بالسلوك واضطراب فرط النشاط، مستقرة نسبيا عبر الزمن. وقال الطبيب النفسي في "يونيفرستي كوليج" في لندن، مايكل بلومفيلد، إن "المراهقة مرحلة حرجة في نمو الشخص، وبشكل خاص، لأن أدمغتنا تمر بتغييرات مهمة خلال سنوات مراهقتنا". وأضاف "ولأن الوقاية أفضل من العلاج، من المهم حقا لنا جميعا في المجتمع أن نفهم معا لماذا يحدث ذلك، ونبدأ في تخفيض معدلات الاضطرابات النفسية لدى الشباب".

Britaniya Milli Səhiyyə Sisteminin (NHS) hesabatına əsasən, 17-19 yaşlı gənc qadınların təxminən 23 faizi psixi problemlər yaşayır, bu isə psixi problemləri olan gənc kişilərin sayından təxminən iki dəfə çoxdur. Yaşı 5-15 arası olan uşaqlarda isə hər doqquz nəfərdən birinin psixi problemlərlə üzləşdiyi aşkar olunub, 13 il əvvəl həmin yaş qrupunda psixi problemi olanlara hər 10 nəfərdən birində rast gəlinirdi. Bu statistikanın açıqlanması İngiltərənin Uşaq hüquqları müvəkkilinin NHS-də psixi problemlərlə üzləşənlərə dəstək verilməsi sahəsində "böyük boşluğun" əmələ gəldiyini qeyd etməsi dövrünə təsadüf edib. Müvəkkil Anne Longfield qeyd edib ki, yaşayış rayonları üzrə uşaqlara yardım göstərən xidmətlərin işində yaxşılaşma prosesi ləng gedir. Onun sözlərinə görə, həmin xidmətlərə yardım üçün müraciət edənlər uzun müddət gözləməli olurlar, bəzi ərazilərdə isə müraciətlərə verilən rədd cavablarının sayı onu narahat edir. Statistikaya əsasən, İngiltərədə psixi problemləri olan yuxarı yaşlı yeniyetmələrin təxminən yarısı intihar etmək və ya özünə xəsarət yetirmək həddində olub. Aşağı yaşlı yeniyetmələrdə belə hallara psixi problemi olanların təxminən dörddə birində rast gəlinib. NHS-in keçirdiyi rəqəmsal təhlilin nəticələrinə əsasən, yaşı 11-19 arası olan və psixi pozğunluğu olan yeniyetmələrin sosial mediadan istifadə etmələri ehtimalı yüksəkdir. Onların təxminən üçdə biri sosial media şəbəkələrinə 4 saatdan çox vaxt sərf edir. Psixi problemi olmayanlar isə sosial mediayaya nisbətən 2-3 dəfə az vaxt sərf edirlər. Psixi problemləri olan gənclər çox vaxt deyirlər ki, onların əhval-ruhiyyəsi sosial mediada onlara gələn "layklardan" asılı olur və bir çox hallarda onlar özlərini digər istifadəçilərlə müqayisə etməyə meyl göstərirlər. Təhlilli hesabatda deyilir ki, kiberməkanda təhqir və bezdirmə halları da gənc istifadəçilərdə psixi problemlərin yaranmasına təsir göstərir. Hesabatda qeyd olunur ki, uşaqlar arasında rast gəlinən psixi pozğunluq hallarının sayı son 5 ildə 26 faiz artıb. Hesabata əsasən, yuxarı yaşlılar arasında psixi problemlər əsasən emosional tarazlığın pozulması ilə bağlı olur və bu cür halların sayı artmaqdadır. Londondakı University College-in psixiatrı, doktor Michael Bloomfield qeyd edib ki, "yeniyetmənin böyük adama çevrilməsi dövrü fərdin şəxsiyyət kimi inkişafı üçün kritik əhəmiyyətə malikdir, çünki yeniyetmə yaşlarında beyində kritik dəyişikliklər baş verir". "Profilaktika müalicədən daha üstün olduğundan, bu halların nə səbəbdən yarandığını və onların sayının azalmasına səy göstərmək olduqca vacibdir", - Michael Bloomfield deyib.


لندن: حريق هائل يلتهم برجا مكونا من 27 طابقا وقال شهود عيان إنهم رأوا بعض المحاصرين في برج غرينفيل، الواقع في شمال كنزنغتون، وهم يصرخون طلبا للمساعدة وإنقاذ أطفالهم. وأنقذ رجال الإطفاء 65 شخصا من سكان البرج. لكن عمدة لندن، صادق خان، قال إن "عددا كبيرا" ما زال في عداد المفقودين. وقال نيك هورد، مسؤول الإطفاء، تجرى حاليا عمليات فحص لأبراج سكنية مماثلة. وقالت خدمة الاسعاف إن 68 شخصا نقلوا إلى ست مستشفيات في شتى أرجاء لندن، من بينهم 18 شخصا في حالة حرجة، في حين ذهب عشرة أشخاص بأنفسهم إلى المستشفى. وثمة مخاوف من انهيار البرج الذي لا يزال مشتعلا حتى الآن. وخلال الليل، قال شهود عيان إنهم رأوا أضواءً مشتعلة، يُعتقد أنها صادرة من الهواتف أو المصابيح الكهربائية، تومض في الأدوار العليا للبرج، وسكانا محاصرين يمسكون أطفالهم بجوار النوافذ. ويُفترض أن "مئات الأشخاص" كانوا موجودين داخل البرج السكني عندما اندلعت فيه النيران بعد وقت قصير من منتصف الليل، وكان معظمهم نائمين. وقال ستيوارت كوندي، المسؤول في شرطة العاصمة: "يمكنني تأكيد مقتل 12 شخصا في الوقت الحالي، لكن العدد يُحتمل ارتفاعه خلال عملية إنقاذ معقدة يمكن أن تستغرق أياما." وأضاف أن ثمة حاجة إلى بعض الوقت قبل تحديد الشرطة هوية الضحايا، وأنه من المبكر للغاية التكهن بشأن الأضرار الناجمة عن النيران. وقال :"للأسف لا أتوقع العثور على ناجين آخرين". وقال ستيف أبتر، مساعد مفوضة شرطة الإطفاء في لندن :"مازالت توجد جيوب مشتعلة بالنيران لم تخمد بعد في أماكنها بسبب صعوبة الوصول إليها" لكن المبنى بالكامل خضع للبحث. وأضاف أن جهاز الإطفاء يستخدم طائرات بدون طيار في المساعدة في تقييم سلامة المبنى، حتى يتسنى للجهاز تحديد الخطوة التالية. وقال :"بالطبع سنظل موجودين طوال الليل". وبحلول الصباح، بدا المبنى كأنه حطام يتصاعد منه الدخان، غير أن النيران اشتعلت به مرة أخرى، وبدأت واجهته الزجاجية والمعدنية في السقوط على الأرض. وتمكن بول مونكر، الذي يعيش في الطابق السابع، من الفرار. وقال مونكر لبي بي سي: "بينما كنت أنزل على الدرج، كان هناك عدد كبير من رجال الإطفاء الرائعين الذين يصعدون إلى الطوابق العليا صوب النيران، في محاولة لإنقاذ أكبر عدد ممكن من السكان." أطقم الإطفاء تقول إن الحادث كبيرا ومروعا للغاية وقالت جودي مارتن، وهي شاهدة عيان: "شاهدت شخصا يسقط من البرج، ورأيت امرأة وهي تمسك طفلها وتخرجه من النافذة... وهي تصرخ". وأضافت: "كنت أصرخ في الجميع كي ينزلون (من شققهم)، لكنهم كانوا يقولون لا نستطيع المغادرة، فالدخان كان يملأ الممرات". كما قال زوي، وهو قاطن آخر يسكن في الطابق الرابع، إنه طَرق أحد الجيران على الباب هو الذي أيقظه من النوم. وأضاف أن "منافذ الخروج كلها كانت مليئة بالدخان. أجهزة الإنذار كانت تعمل، لكن السرعة التي انتشرت بها النيران من الطابق كانت سريعة جدا، وكان الطريق حتى الطابق 23 مخيفا". وشُيد البرج عام 1974، وهو جزء من مجمع لانكستر ويست ستات السكني الشاسع داخل المدينة، ويضم نحو ألف منزل. ويقول مراسل بي بي سي، آندي مور، الذي كان في موقع الحريق، إنه شاهد حطام البرج يتساقط، وسمع صوت انفجارات وتحطم الزجاج. وقال جورج كلارك، مقدم البرامج في القناة الرابعة البريطانية وأحد شهود العيان، "أقف على بعد مئة متر على الأقل من البرج، ويمكنني رؤية الدخان بوضوح، ويغطيني رماد الحريق". وأضاف "الأمر محزن للغاية، فقد رأيت شخصا في أعلى المبنى يحاول لفت الانتباه باستخدام مصباح يدوي، ومن الواضح أنه عالق في الحريق". أصعدة الدخان يمكن رؤيتها من مسافة أميال وقالت مفوضة شرطة الإطفاء في لندن، داني كوتن، إنه من المبكر للغاية التكهن بشأن الأضرار التي لحقت بالمبنى، الذي كان آمنا من الناحية الإنشائية بما يكفي لعمل رجال الإطفاء من الداخل. ودعت كوتن جميع سكان البرج إلى التوجه إلى قسم الشرطة للتأكد من سلامتهم. وقال عمدة لندن، صادق خان، إنه صُدم من مشهد البرج المروع، الذي شهد مشاركة أكثر من 250 رجل إطفاء ومئة سيارة إسعاف. وأضاف لي بي سي أن الحادث يثير تساؤلات حول سلامة الأبراج السكنية الشاهقة. وقال مات راك، من وحدة إطفاء النيران، إن أمرا ما فادحا وقع في إجراءات الوقاية من النيران في المبنى. وطلبت الشرطة من سكان المنازل المجاورة الابتعاد عن المنطقة، وأغلت الطرق المؤدية إليها.

Londonun qərbində çoxmərtəbəli yaşayış binası yanır, "ölənlər var" Hadisə yerinə gələn yanğın söndürmə xidmətinin əməkdaşları binanın sakinlərini "böyük sayda" xilas edib. London Ambulans Xidməti 78 nəfərin xəstəxanalarda müalicə aldığını və onlardan 18-in vəziyyəti ağır olduğunu bəyan edib. 24 mərtəbəli binanın bəzi mərtəbələrində hələ də yanğın davam edir və onun aşmaq təhlükəsi barədə qorxular var. Hazırda 12 itkin düşmüş şəxs barədə məlumat media və sosial şəbəkələrdə yayılıb. Hadisə şahidləri deyir ki, onlar binanın yuxarı hissəsində mobil telefonlardan və ya məşəllərdən yayıldığı ehtimal edilən işıqlar görüblər. London Yanğın Komissarı Dany Cotton "bir neçə ölümün" baş verdiyini, lakin "binanın ölçüsü və mürəkkəbliyi" səbəbindən dəqiq rəqəm verə bilmədiyini vurğulayıb. O, binanın sakinlərinə polisdə qeydiyyatdan keçməyə tövsiyə edib ki, hakimiyyət onların təhlükə altında olmadığı barədə məlumatlansın. "Gözlənilməz hadisənin" səbəbinin hələ aydın olmadığını deyən xanım Cotton binanın vəziyyəti barədə spekulyasiya etməyin hələ erkən olduğunu, lakin yanğın söndürmə əməkdaşlarının içəridə xilasetmə əməliyyatları keçirməsi üçün kifayət qədər təhlükəsiz olduğunu deyib. 8-ci mərtəbədə yerləşən mənzildə yaşayan Paul Munakr binadan vaxtında çıxa bilib. "Mən pilləkanlarla aşağı düşərkən yanğınsöndürənləri gördüm. Həqiqətən də möhtəşəm yanğınsöndürənlər doğrudan da yuxarıya qalxırdılar ki, mümkün olduqca çox adamı binadan çıxara bilsinlər", o BBC-ə deyib. Cənab Munakr yanğın həyəcanının səsləndirilmədiyini və yanğının baş verdiyini yalnız küçədən insanların "tullanma, tullanma" qışqırıqlarını eşitdikdən sonra anladığını bildirib. Hal şahidi Jody Martin deyib: "Mən bir adamın düşdüyünü gördüm. Bir qadının körpəsini pəncərədən tutduğunu gördüm...qışqırıqlar eşidirdim". "Mən hamıya "aşağı düşün" deyə bağırırdım və onlar mənə "biz mənzillərimizdən çıxa bilmirik, korridorlardakı tüstü çox pisdir" deyirdilər." 8-ci mərtəbədə yoldaşı və gənc qızı ilə yaşayan Michael Paramaseevan onlara evdə qalmalarını tövsiyə edən rəsmi göstərişə əməl etməyərək binadan çıxdığını deyib. "Əgər biz mənzildə qalsaydıq həlak olardıq. Ürəyimdə instiktlə bildim ki, qızları çıxarmalıyam. Tüstüyə görə balacanı parça ilə bürüdüm və onları oradan çıxardım." 5-ci mərtəbədə yaşayan Zoe adlı qadın qonşunun qapısını döyərək ona xəbəri çatdırdığını deyib. "Bütün korridor tüstü ilə dolu idi. Yanğın siqnalizasiyası heç işləmirdi və yanğının belə tez 5-ci mərtəbədən 24-cüyə qədər qalxması çox qorxuducu idi". Londonun meri Sadiq Khan yüksək mərtəbəli yaşayış binalarında təhlükəsizlik barədə çoxlu sualları cavablandırılmalı olacaq. "İnsanlar üçün təhlükə yaradan pis tövsiyələrin olması və əgər iddialar doğrudursa, yaşayış binalarının düzgün şəkildə təmir və təmin edilməməsi qəbulolunmazdır", o, BBC-ə bildirib. Yanğınsöndürmə Briqadaları Birliyinin əməkdaşı Matt Wrack binada yanğına qarşı prosedurlarda açıq-aydın bir problemin olduğunu deyib. Adətən bu cür yanğınlarda yanğınsöndürənlər yanğın çıxışı ilə qalxaraq yanğını söndürməyə cəhd edirlər. Lakin bu dəfə bu mümkün olmayıb. Kensington and Chelsea Rayonundan Nick Paget-Brown yanğın baş verən an binada "yüzlərlə" insanın olduğunu deyib. Təhlükəsizlik xəbərdarlıqları Yerli sakinlərin 2010-cu ildə yaratdıqları Grenfell Action Group (GAG) ilk olaraq ərazidə Kensington Akademiyası və Əyələncə Mərkəzinin tikintisinə qarşı etiraz edib. Daha sonra, 2013-cü ildən etibarən GAG yerli bələdiyyə üçün ərazidəki mənzilləri idarə edən Kensington and Chelsea Tenant Managment Organisation-ın (KCTMO/ Kensington və Chelsea İcarəçilər İdarə Təşkilatı) yanğına qarşı hazırsızlıq olduğunu iddia edib. 1996-cı il, aprel ayının 1-dən etibarən KCTMO mənzillərin idarə edilməsi məsuliyyətini Kensington and Chelsea bələdiyyəsindən öz üzərinə götürüb. GAG-ın şikayətləri və iddiaları bunlardan ibarət olub: KCTMO kommunikasiya şöbəsindən BBC Azərbaycancaya yanğın barədə hələ ki, şərh verilməyəcəyi bildirilib. Lakin daha sonra dərc edilən bəyanatında KCTMO sakinlərin keçmişdə ifadə etdiyi şikayətlər barədə məlumatlı olduqlarını etiraf ediblər. "Biz bütün şikayətlərə ciddiliklə yanaşırıq və bunlar bizim gələcəkdə keçirəcəyimiz araşdırmalara daxil ediləcək", bəyanatda deyilir. Hadisənin "fəlakət" olduğunu deyən KCTMO yerli bələdiyyə ilə birlikdə sakinlərə dəstək göstərmək üçün əlindən gələni etdiyini deyib. KCTMO-un əvvəl dərc edilən bəyanatında şirkətin baş icraçı direktoru Robert Black yanğında baş verən ölümlər və xəsarətlərin "ürəkyandırıcı" olduğunu və əməkdaşları ilə birlikdə hadiə yerində təcili yardım xidmətlərinə dəstək göstərdiklərini bildirib. Nə baş verib? Lancaster West Estate-də yerləşən Grenfell Towerdə yanğının başlaması barədə məlumat London vaxtilə saat 00:54-də yayılıb. Saat 04:00-da polis sakinlərin binadan təxliyəsinin davam etdiyini deyib. Təxminən 200 yanğınsöndürən hələ də hadisə yerində yanğının söndürülməsi üçün çalışır. Şəhər polisi bildirib ki, insanlar "bir sıra zədədən" müalicə olunub. Yaşayış binasında 120 mənzil var. BBC-nin müxbiri Simon Lederman bildirib ki, onun başa düşdüyünə görə, "xeyli insan" itkin düşüb. Digər şahidlər iddia edir ki, içəridə sıxışıb qalan sakinləri pəncərədə görüblər. Onun sözlərinə görə, yanan bina "kilometrlərlə məsafədən" görünüb və bina onuncu mərtəbədən başlayaraq "nəzarətdən kənar yanırdı". London Yanğınsöndürmə Briqadasının köməkçi komissarı Dan Daly bildirib ki, "yanğınsöndürənlər çox çətinliklə və ağır şəraitdə yanğının söndürülməsi üçün çalışır". London Təcili Tibbi Yardım Xidmətinin xüsusi təlim keçmiş xilasetmə tibbi yardım işçiləri də hadisə yerinə göndərilib.


وتشير أبحاث أولية إلى أن السمنة قد تجعل الناس أيضا أكثر عرضة للإصابة بكوفيد 19، ولكن لماذا يحدث ذلك؟ هل هناك دليل على أن السمنة تزيد خطر الإصابة بالفيروس؟ كان هذا السؤال موضوعا للعديد من الدراسات حيث حاول الخبراء الإجابة عليه. ويذكر أن 64 في المئة من السكان في بريطانيا يعانون من زيادة الوزن والبدانة، ويتراوح مؤشر كتلة الجسم لدى 35 في المئة منهم بين 25 و 29، بينما يصل مؤشر كتلة الجسم لدى 29 في المئة منهم إلى 30 أو أعلى. ويتم حساب مؤشر كتلة الجسم حسب وزن الشخص بالكيلوغرام مقسوما على طوله بالمتر. مواضيع قد تهمك نهاية ويقول الاتحاد العالمي للسمنة إنه بالنظر إلى المعدلات العالية للسمنة في العالم، فإن نسبة عالية من الأشخاص الذين يصابون بفيروس كورونا "لديهم مؤشر كتلة الجسم أكثر من 25". وتشير الدراسات الأولية من الولايات المتحدة وإيطاليا والصين أيضا إلى أنها عامل خطر مهم. ومن العوامل الأخرى أيضا التي تؤدي إلى التدهور الصحي أكثر عند الإصابة بكوفيد 19: التقدم في السن، وأن تكون رجلا، فضلا عن المعاناة من مشاكل صحية أخرى. لماذا تمثل السمنة خطرا؟ كلما زاد وزنك، زادت الدهون التي تحملها، وصرت أقل لياقة وقلت سعة رئتيك. هذا يعني أن تكافح للحصول على الأكسجين في الدم وفي عموم الجسم، وهذا يؤثر على القلب وتدفق الدم أيضا. ويقول البروفيسور نافيد ساتار، من جامعة غلاسغو: "لأن الناس الذين يعانون من زيادة الوزن يكون لديهم طلب على المزيد من الأكسجين، فإن هذا يعني أن نظامهم يتعرض بالفعل لضغوط أكبر". وخلال وباء مثل كوفيد 19 يمكن أن يكون ذلك أمرا خطيرا. ويقول الدكتور ديان سيلاية، من جامعة ريدينغ: "في نهاية المطاف، يعاني الجسم البدين من نقص وصول الأكسجين إلى الأعضاء الرئيسية". وهذا هو أحد الأسباب وراء كون الأشخاص الذين يعانون من زيادة الوزن والسمنة يكونون أكثر عرضة للحاجة إلى المساعدة في التنفس ودعم وظائف الكلى لديهم في وحدات العناية الفائقة. علاقة السمنة بفيروس كورونا ما الدور الذي تلعبه الخلايا الدهنية؟ اكتشف العلماء أن إنزيما يسمى "ACE2"، موجود في الخلايا ، يشكل الطريق الرئيسي الذي يدخل الفيروس إلى الجسم عبره. ويعتقد أن مستويات أعلى من جزيئات هذا الإنزيم موجودة في الأنسجة الدهنية للأشخاص الذين يعانون من السمنة المفرطة، تحت الجلد وحول أعضائهم. وقد يكون ذلك أحد الأسباب في أنهم أكثر عرضة للإصابة بالعدوى، فضلا عن خطر تدهور الحالة الصحية لدى الإصابة بالمرض. هل يتأثر الجهاز المناعي أيضا؟ قبل أي شيء آخر، إن قدرة الجسم على محاربة الفيروس، المعروفة باسم الاستجابة المناعية، ليست جيدة في الأشخاص الذين يعانون من السمنة. ويرجع ذلك إلى التهاب سببه الخلايا المناعية، التي تسمى الخلايا الشجيرية، والتي تغزو الأنسجة الدهنية التي تتدخل في كيفية استجابة خلايانا المناعية للعدوى. ويقول العلماء إن ذلك يمكن أن يؤدي إلى ما يسمى بـ "عاصفة سيتوكين"، وهو رد فعل مفرط محتمل لجهاز المناعة يهدد الحياة حيث إنه يسبب الالتهاب والضرر الشديد. ويقول الدكتور سيلاية إن نوعا معينا من الأنسجة الدهنية أكثر عرضة لغزو الخلايا الشجيرية، ما يفسر سبب إصابة الأشخاص من الخلفيات السوداء والإفريقية والأقليات العرقية (BAME) في بريطانيا، الذين لديهم هذا النوع من الأنسجة بشكل أكبر، بـ "معدلات مرتفعة من مرض السكري، وقد يكونون أكثر عرضة للإصابة بالفيروس". وحدات العناية الفائقة في المستشفيات تجد صعوبة في التعامل مع البدناء هل هناك مشاكل مخفية أخرى؟ غالبا ما تترافق السمنة مع مشاكل صحية أخرى، مثل ضعف القلب أو الرئتين، أو ضعف وظائف الكلى أو داء السكري من النوع الثاني. وقد لا يظهر ذلك إلا مع عدوى شديدة مثل كوفيد 19، فكلها تضع الجسم تحت ضغط إضافي. ومن المرجح أيضا حدوث جلطات في الدم، ولكن لم تتوضح أسباب ذلك. ماذا عن الرعاية في المستشفى؟ يمكن أن تكون هناك تحديات عندما يتعلق الأمر بالتعامل مع المرضى الذين يعانون من السمنة في وحدات العناية الفائقة لأنه من الصعب تركيب أنابيب التنفس بأجسادهم، أو عمل أشعة مقطعية لهم، بسبب قيود الوزن المفرط. كما أن هناك صعوبة أيضا في تحريك وقلب أجساد المرضى الأثقل وزنا لمساعدتهم على التنفس. ما الذي يمكنني فعله لأكون بصحة جيدة؟ إن أفضل طريقة هي اتباع نظام غذائي صحي ومتوازن وممارسة الرياضة بانتظام. ويعد المشي السريع والركض وركوب الدراجات من الخيارات الجيدة، حتى مع تطبيق إجراءات التباعد الاجتماعي. وحاول أيضا أن تتناول الطعام ببطء، وأن تتجنب المواقف التي قد تغريك بالإفراط في تناول الطعام.

Erkən tədqiqatlar piylənmənin insanlarda Covid-19-a yoluxmasını artıra biləcəyini bildirir, bəs, bu niyə belədir? Piylənmənin virusa yoluxma riskini artırdığını sübut edən dəlil varmı? Mütəxəssislər üzərində işlədikləri bir çox araşdırmada bu suala cavab tapmağa çalışıblar. İngiltərədəki Covid-19 xəstəsi olan təxminən 17 min nəfərdə aparılan bir araşdırmada bəlli olub ki, bədən kütləsi indeksi 30-dan çox olanların olmayanlara nisbətən 33 faiz daha çox ölüm riski var. NHS elektron sağlamlıq qeydlərinin ayrıca bir araşdırması artıq çəkili şəxslərin Covid-19-dan ölmə riskinin digərlərinə nisbətən iki dəfə artıq olduğunu göstərib. Tədqiqatçılar, ürək xəstəliyi və tip 2 diabet kimi piylənmə ilə əlaqəli digər sağlamlıq şərtlərinin də nəzərə alındığını bildiriblər. Böyük Britaniyanın reanimasiya şöbələrindəki ağır xəstələrin 34,5 faiz-inin artıq çəkili, 31,5 faizinin piylənməyə meylli olduğu və 7 faizinin isə hədsiz dərəcədə artıq çəkili olduğu bəlli olub. Bu isə sağlam bədən kütləsi indeksi olanlara (26 faiz) nisbətdə 73 faiz təşkil edib. Bu rəqəmlər Britaniyanın 64 faiz artıq çəkili və piylənməyə meylli əhalisinin (35 faizi 25-29 və 29 faizinin isə 30 və ya daha çox bədən kütləsi indeksi) strukturuna bənzəyir. Bədən kütləsi indeksi şəxsin kiloqramla çəkisinin kvadrat metrlə hündürlüyə bölünməsi ilə hesablanır. Qlobal piylənmənin yüksək nisbətlərini nəzərə alaraq, Dünya Piylənmə Federasiyası koronavirus xəstəliyinə yoluxanların böyük əksəriyyətinin "25-dən yuxarı bir bədən kütləsi indeksinə sahib şəxslər" olduğunu bildirib. ABŞ, İtaliya və Çində aparılmış ilkin araşdırmalar da bunun əhəmiyyətli bir risk faktoru olduğunu göstərir. Yaşlanmaq, kişi olmaq və sağlamlıq problemlərinin gözardı etmək hamısı Covid-19 virusuna daha ağır yoluxmaya səbəb ola bilər. Artıq çəki nə üçün risklidir? Nə qədər artıq çəkiniz olsa, bir o qədər yağ gəzdirirsiniz, nə qədər az "fit formadasınızsa", ağciyər tutumunuz bir o qədər azalır. Bu o deməkdir ki, qana və bədənin ətrafına oksigen daxil olması daha böyük mübarizə tələb edəcək. Bu da ürəyə və qan dövranına təsir edir. "İnsanlar daha çox artıq çəkili olduqları üçün daha çox oksigenə tələbat yaranır. Yəni, bu, onların sisteminə daha çox təzyiq olduğunu göstərir", -Qlazqo Universitetindən professor Naveed Sattar deyib. Koronavirus kimi infeksiya zamanı bu ağır ola bilər. "Nəticədə obez bədən əsas orqanlara oksigen çatışmazlığı yaradır", Reading Universitetindən doktor Dyan Sellayah deyir. Reanimasiyada olan insanların nəfəs almağa və böyrək funksiyası ilə dəstəklənməyə daha çox ehtiyacının olmasının səbəbi artıq çəki və piylənmədir. Yağ hüceyrələri hansı rolu oynayır? Elm adamları hüceyrələrdə mövcud olan ACE2 adlı bir fermentin virusun bədənə girməsin üçün əsas yol olduğunu tapıblar. Bu molekulun piylənmiş insanlarda daha çox olan dəri altındakı və ya orqanlarının ətrafındakı yağlı toxumada olur. Bu, həmin şəxslərin xəstəliyə tutulma riskinin daha yüksək olması və onunla xəstələnmə riskinin artmasının səbəbi ola bilər. İmmunitet sistemi də bundan təsirlənirmi? Hər şeyin öncə bədənin immunitet olaraq bilinən virusla mübarizə qabiliyyəti obez insanlarda o qədər də yaxşı deyil, çünki bədən yağında olan makrofaglar adlanan immun hüceyrələr çox aktiv olduqda ciddi problemlər yaradır. Alimlərin fikrincə,immun sisteminin bu vəziyyətdə həddən artıq reaksiyası iltihab və həyati təhlükə yarada biləcək - 'sitokin fırtınasına' aparıb çıxara bilər. "Çox güman ki, virusa qarşı immunitetin reaksiyası obez şəxslərdə effektiv olmur. Bu, obezlik hallarının daha yüksək olduğu BAME keçmişi olan insanların virusa həssas qrup olduğunu izah edə bilər", - Dyan Sellayah deyir. Bəs, başqa gizli problemlər ola bilərmi? Piylənmə tez-tez digər sağlamlıq problemlərini - zəif bir ürək və ya ağciyər, zəif işləyən böyrək və ya 2-ci tip şəkər xəstəliyini özü ilə birlikdə gətirir. Bütün bunlar çox da üzə vurmur, o vaxta qədər ki, Covid-19 kimi ağır bir infeksiyanın inkişafı başlayır və bütün digər problemlərin hamısı bədəni əlavə stressə məruz qoyur. Qan laxtalarının da bu dövrdə yaranması ehtimalı daha çoxdur, amma bunun səbəbi bəlli deyil. Xəstəxanada müalicə necə? Piylənmə olan xəstələri reanimasiyada idarə etmək məsələsində problemlər var, çünki onları intubasiya etmək və çəkilərinə görə rentgen etmək daha çətindir. Ağır xəstələrə daha rahat nəfəs almaq üçün yerində dönmək və ya meyllənmək daha çətin ola bilər. Bədən yağını azaltmaq üçün nə edə bilərəm? Ən yaxşı yol sağlam, balanslı bir pəhrizə əməl etmək və mütəmadi olaraq məşq etməkdir. Sürətli gəzinti, asta qaçış və velosiped sürmə, hətta məcburi sosial uzaqlaşdırma tədbirləri zamanı da yaxşı seçimdir. Əks təqdirdə, yavaş-yavaş yemək yeməyə çalışın və həddindən artıq yeməyə aludə ola biləcəyiniz vəziyyətlərdən qaçın.


ديفيد كاميرون قال إن بوتين ربما يكون سعيدا بخروج بريطانيا، وينتظر فيه بوتين تحسن العلاقات بعد استقالة كاميرون وتولي رئيس وزراء جديد ويزعم داعمو حملة البقاء في الاتحاد أن الكرملين دعم سرا حملة الخروج لإضعاف الاتحاد الأوروبي. وفي تصريح سابق لرئيس الوزراء البريطاني ديفيد كاميرون قال إن الرئيس الروسي فلاديمير بوتين "ربما يشعر بسعادة لمغادرة بريطانيا الاتحاد الأوروبي". إذا، فهل هو سعيد فعلا؟ وهل يحب سيد الكرملين خروج بريطانيا؟ على الأقل، لا يعبر عن هذا علنا. مواضيع قد تهمك نهاية يوم الجمعة الماضي، صرح بوتين للصحفيين بأن نتائج استفتاء بريطانيا لها "إيجابيات وسلبيات"، وقال إن من بين السلبيات التأثير على أسواق المال العالمية. لكن أين هذ الإيجابيات؟ ماذا استفادت روسيا من الخروج؟ : الإعلام الروسي الرسمي سيستغل خروج بريطانيا للترويج لقوة روسيا وقوة بوتين والحفاظ على وحدة البلاد لا يوجد مكان يضاهي روسيا (ولا رئيس مثل بوتين) تغرق بريطانيا والاتحاد الأوروبي في حالة من عدم الاستقرار الاقتصادي. ماذا سيحدث؟ هل ستتحكم بريطانيا؟ هل ستسعى دول أخرى للخروج من الاتحاد الأوروبي؟ في الأسابيع المقبلة، أتوقع أن تتحول وسائل الإعلام الرسمية الروسية نحو اضطراب ما بعد الاستفتاء وعدم اليقين في الخارج مع التركيز على صورة "الاستقرار" في الوطن وصور للرئيس بوتين "القوى" على رأس الفريق. وقبل الانتخابات البرلمانية المقررة في وقت لاحق من هذا العام، يمكن لهذه التغطية تعزيز سلطة الحزب الحاكم، روسيا الموحدة، والرئيس نفسه. وهو أمر مناسب لتثمين دورهم. الشماتة فرض الاتحاد الأوروبي عقوبات على روسيا بعد تدخل موسكو عسكريا في أوكرانيا. الآن بعد خروج بريطانيا يعاني الاتحاد من ضغوط هائلة. وكما هو متوقع فإن الشماتة الروسية ستكون كبيرة جدا. وفي تعليق لمذيع بالتليفزيون الروسي على انهيار العملة البريطانية الجمعة، قال "الأمر ليس مزحة. الجنيه الاسترليني هو الروبل الجديد". خروج بريطانيا يعزز آمال الروس بتخفيف العقوبات الاقتصادية المفروضة عليهم نظرا لتشدد لندن تجاه موسكو واعترف كونستاتين كوساتشيف، رئيس لجنة الشؤون الخارجية في الغرفة العليا للبرلمان الروسي، في برنامج تليفزيوني بأن العلاقات الصعبة بين روسيا والاتحاد الأوروبي "تدفعنا للشماتة في المصائب التي تلحق به." لكن كوساتشيف نفسه يقاوم هذه المغريات، واستطرد بأن الاتحاد الأوروبي سيظل أكبر شريك تجاري لروسيا. وحذر من أن انهيار جزء من الاتحاد الأوروبي سوف يؤثر على العلاقات التجارية. وداعا للعقوبات؟ ومن جانبه يرى عمدة موسكو سيرغي سوبيانين أن روسيا خرجت فائزة من الاستفتاء. وغرد على موقع تويتر :"بدون وجود بريطانيا في الاتحاد الأوروبي، لن يكون هناك من يغزي نزعة فرض عقوبات ضدنا". وكتب المحلل السياسي أليكس موخين، في صحيفة موسكوفسكي كومسوموليتس :"من بين الجميع كانت بريطانيا الأكثر تشددا ضد روسيا، دائما ما انتقدتنا وسعت للإضرار بنا اقتصاديا وماليا وسياسيا، وبخروجها سيصبح الاتحاد الأوروبي أكثر حميمية تجاه روسيا". أمنيات ربما تتحقق. لكن بريطانيا ليست الدولة الوحيدة التي تحمل هذه المشاعر لروسيا، فهناك أيضا بولندا والسويد ودول البلطيق. نايجل فاراج زعيم حزب الاستقلال قائد معسكر الخروج يدعو دائما لتحسين العلاقات مع روسيا مرحبا برئيس وزراء جديد مقرب من روسيا لا يوجد حاليا أي ود مفقود بين مجلس الوزراء البريطاني في 10 داوننغ ستريت والكرملين. وقال كاميرون إن بوتين أيد الخروج. بينما اتهم بوتين رئيس الوزراء البريطاني بإجراء الاستفتاء "لابتزاز أوروبا". وبعد استقالة كاميرون، أعرب المتحدث باسم بوتين عن أمله في أن "الواقع الجديد، سيساعد على إدارك أكبر لضرورة بناء علاقات جيدة مع بلدنا". (وبعبارة أخرى، "دعونا نأمل أن يحبنا رئيس الوزراء الجديد أكثر".) ودعا قادة حملة الخروج لعلاقات أفضل مع روسيا. قبل ستة أشهر حث بوريس جونسون بريطانيا للعمل عن قرب مع روسيا لمحاربة ما يسمى تنظيم "الدولة الإسلامية" في سوريا. وختم بقوله :"ليس صحيحا أن كل ما هو خير لروسيا يجب أن يكون شرا للغرب". وسوف يهتم الكرملين بهذه الملاحظة.

Prezident Putin yəqin ki, cənab Cameron-un Downing Street 10 ünvanını tərk etməsindən rahat nəfəs alacaq İttifaqda qalmaq tərəfdarları iddia edirdilər ki, Kreml Avropa İttifaqını zəiflətmək üçün məxfi şəkildə Brexit-i dəstəkləyir. Baş nazir David Cameronun təbirincə deyilsə, Britaniya Aİ-ni tərk edərsə, prezident Vladimir Putin “çox məmnun” olacaqdı. Məmnundurmu? Brexit doğrudanmı Kreml liderinin xoşladığı bir şeydir? Ən azı açıqda belə deyil. Cümə günü etdiyi çıxışda cənab Putin jurnalistlərə deyib ki, referendum “həm müsbət, həm də mənfi” nəticələr gətirib. O, maliyyə bazarlarının qeyri-müəyyənliyi də daxil, mənfi faktorlardan danışıb. Lakin müsbət faktorlar nədən ibarətdir? Rusiya Brexit-dən nə qazanıb? Mənim düşüncələrim: Vətən kimi yer yoxdur (Putin kimi prezident) Birləşmiş Krallıq və Avropa İttifaqı iqtisadi qeyri-müəyyənliyə düçar olublar. İndi nə baş verəcək? Birləşmiş Krallıq parçalanacaqmı? Aİ-nin başqa üzvləri də ayrılmağa cəhd edəcəklərmi? Qarşıdan gələn həftələrdə Rusiya dövlət mediasının xaricdəki postreferendum həyəcanı və qeyri-müəyyənliyini vətəndəki “sabitliklə” müqayisə edəcəyini və bunun başında duran “güclü” prezident Putini öyəcəyini gözləmək olar. Belə bir təbliğat bu ilin sonunda keçiriləcək parlament seçkisindən əvvəl hakimiyyət partiyası “Vahid Rusiyanın” və prezidentin özünün nüfuzunu möhkəmləndirəcək. Reytinq üçün yaxşı deyilmi? Rusiyanın hakim partiyası mitinqlərdən milli birlik hissinin ifadəsi üçün istifadə edir Schadenfreude Avropa İttifaqı Rusiya üzərinə sanksiyaları Ukraynaya müdaxiləyə görə qoyub. İndi, Brexit-dən sonra Avropa İttifaqı böyük təzyiq altına düşüb. Gözlənildiyi kimi Rusiyada schadenfreude – özgəsinin bəlasından sevinmək hissi tüğyan edir. “Sizə zarafat gəlməsin. İndi funt da rublun tayıdır” – deyə cümə günü dövlət televiziyasının aparıcısı muştuluq verib. Sanksiyalardan acığa düşən Rusiya Avropa İttifaqından yemək-içmək məhsullarının idxalına qadağan qoyub Parlamentin üst palatasında xarici işlər komistəsinin rəhbəri Konstantin Kosaçov etiraf edib: “Bizim Avropa İttifaqı ilə çətin münasibətlərimizi nəzərə alanda, bu ittifaqın düşdüyü çətinliyə sevinmək istəyirsən”. Lakin Kosaçovun özü sevinməyə tələsmir. O deyir ki, Avropa İttifaqı Rusiyanın ən böyük partnyoru olaraq qalır. “Əgər Aİ parçalansa, - deyə xəbərdarlıq edib o – Bu, bizim də ticarət əlaqələrimizə təsir edəcək”. Əlvida, sanksiyalar? Moskva meri Sergey Sobyanin inanır ki, Rusiya Brexit-dən qazanır. "Birləşmiş Krallıq olmadan, Avropa İttifaqında bizim əleyhimizə sanksiyaların belə qatı tərəfdarı da olmayacaq – tvitləyib Sobyanin. “Aİ ölkələri arasında Rusiya əleyhinə ən aqressiv ölkə Britaniya olub, - yazır bulvar qəzeti Moskovski Komsomoletsin siyasi təhlilçisi Aleksey Muxin, - Bu ölkə bizi həmişə tənqid edib və bizə həmişə iqtisadi, maliyyə və siyasi ziyan vurmaq istəyib. Brexit Avropa İttifaqını Rusiyaya münasibətdə daha mehriban edəcək”. Belə olsaydı, nə vardı. Birləşmiş Krallıq Rusiyaya qarşı sərt xətt-hərəkət tərəfdarı olan yeganə ölkə deyil. Məsələn Polşa, İsveç və Baltik dövlətlərini göstərmək olar. Xoş gördük, yeni (Moskvayönlü?) baş nazir Hazırda Britaniya hökuməti ilə Kremlin arası yaxşı deyil. David Cameron deyib ki, Vladimir Putin Brexit-i dəstəkləyib. Cənab Putinsə deyir ki, David Cameron referendumu “Avropa İttifaqını şantaj etmək” üçün keçirib. Cənab Cameron-un istefasından sonra Putinin sözçüsü deyib ki, “indi yeni reallıqda bizim ölkəmizlə yaxşı münasibətlər qurmaq zərurətinin başa düşülməsinin üstün gələcəyinə ümid etmək olar” (Başqa sözlərlə, ümid edək ki, yeni baş nazir bizi daha çox xoşlayacaq”). Aparıcı brexitçilərdən Nigel Farage Avropa İttifaqının Rusiyaya münasibətini pisləyib Aparıcı brexitçilər Rusiya ilə daha yaxşı münasibətlərə çağırıblar. 6 ay bundan əvvəl Boris Johnson Suriyada İslam Dövlətinə qarşı mübarizədə Rusiya ilə daha sıx işbirliyinə çağırmışdı. O belə bir nəticəyə gəlmişdi: “Putinin xeyrinə olan hər bir şeyin Qərbin avtomatik ziyanına olduğu barədə fikir düzgün deyil”. Kreml əlbəttə, bütün bunları nəzərə alır.


هناك مخاوف من حدوث موجة ثانية لقد كانت المرحلة الثانية من الإنفلونزا الإسبانية قبل قرن أكثر فتكا من المرحلة الأولى. لذلك، هل الموجة الثانية حتمية؟ وإلى أي مدى قد تكون سيئة؟ أولا، ما هي الموجة الثانية؟ يمكنك التفكير في الأمر مثل أمواج البحر حيث يرتفع عدد الإصابات ثم يعود مرة أخرى إلى التراجع، وكل دورة هي "موجة" واحدة من فيروس كورونا. مواضيع قد تهمك نهاية ومع ذلك، لا يوجد تعريف رسمي لها. وقال الدكتور مايك تيلديسلي، من جامعة وارويك، لبي بي سي: "إن الأمر ليس علميا بشكل خاص، فكيفية تعريف الموجة يتم بشكل اعتباطي". ويصف البعض أي ارتفاع باعتباره موجة ثانية، لكنها غالبا ما تكون موجة أولى صعبة. ويحدث هذا في بعض الولايات الأمريكية. وكي نقول إن موجة واحدة انتهت، يكون الفيروس تحت السيطرة وتتراجع الحالات بشكل كبير. ولبدء موجة ثانية، ستحتاج إلى ارتفاع مستمر في العدوى. ولا تعد نيوزيلندا، التي تعاني من حالاتها الأولى بعد 24 يوما بدون فيروس كورونا، ولا بكين التي تواجه تفشي المرض بعد 50 يوما خالية من الفيروس، في هذا الوضع. لكن بعض العلماء يجادلون بأن إيران قد بدأت في تحقيق معايير الموجة الثانية. هل ستضرب موجة ثانية بريطانيا؟ يكمن الجواب بشكل شبه كامل في القرارات التي نتخذها، وبالتالي فإن الإجابة قد تذهب في أي من الاتجاهين. يقول الدكتور تيلديسلي: "أعتقد حقا أنه يوجد في الوقت الحالي قدر كبير من عدم اليقين ولكن لأكون صريحا، فهذا أمر يثير قلقي جدا". فهذا الاحتمال مطروح بشكل واضح فالفيروس مازال موجودا، ولا يقل فتكا أو قدرة على العدوى عما كان عليه في بداية عام 2020. ويعتقد أن حوالي 5 في المئة فقط من الأشخاص في بريطانيا قد أصيبوا بالعدوى، وليس هناك ما يضمن أنهم جميعا محصنون. ويقول الدكتور آدم كوتشارسكي من مدرسة لندن للصحة العامة والطب الاستوائي: "الدليل هو أن الغالبية العظمى من الناس لا يزالون عرضة للإصابة، من حيث الجوهر إذا رفعنا جميع الإجراءات فسنعود إلى الوضع الذي كنا عليه في فبراير/ شباط الماضي، إنه يماثل تقريبا البدء من الصفر مرة أخرى". أناس يقومون بالتسوق في نوريتش بعد تخفيف قيود الإغلاق ما الذي يمكن أن يؤدي إلى موجة ثانية؟ رفع قيود الإغلاق إلى حد بعيد. فقد تسببت عمليات الإغلاق في حدوث اضطراب كبير في جميع أنحاء العالم حيث أدت إلى ضياع الوظائف والتأثير على صحة الناس وإخراج الأطفال من المدارس، ولكن تمت السيطرة على الفيروس. ويقول الدكتور كوتشارسكي: "إن اللغز النهائي هو كيفية الحفاظ على هذه السيطرة، مع تقليل الاضطراب اليومي إلى الحد الأدنى". ولا يوجد أحد متأكد بنسبة 100 في المئة إلى أي مدى يمكن تحقيق ذلك. وهذا هو السبب في رفع التدابير على مراحل ويتم إدخال طرق جديدة للسيطرة على فيروس كورونا، مثل تتبع المخالطين أو الكمامات. ويقول الدكتور كوتشارسكي: "في بريطانيا والدول المجاورة يمكن أن يحدث تفش سريع إذا تم رفع الإجراءات إلى ما بعد نقطة التحكم في العدوى". ولقد بدأ ذلك بالفعل في ألمانيا حيث أثبتت نتائج اختبار الفيروس إيجابية 650 شخصا بعد تفشي المرض في أحد المجازر. ولا يعد الأمر مشكلة كبيرة إذا كان من الممكن تحديد بؤر التفشي بسرعة حيث تفرض عمليات إغلاق محلية فيتوقف انتشار الفيروس. وخلاف ذلك، فإن تلك البؤر تساهم في موجة ثانية. وقد اضطرت كوريا الجنوبية، التي حظيت بالثناء على نطاق واسع لمعالجتها لفيروس كورونا، إلى إعادة فرض بعض القيود بسبب مثل هذه البؤر. هل ستكون الموجة الثانية مماثلة للموجة الأولى؟ سيكون خطأ ما قد وقع بشكل خطير لو حدث ذلك. كانت قيمة الرقم آر R، وهو عدد الأشخاص الذين نقل لهم كل شخص مصاب بالفيروس العدوى، 3 أشخاص في المتوسط في بداية الوباء. هذا يعني أن الفيروس كان ينتشر بسرعة، لكن سلوكنا تغير مع ممارسة التباعد الاجتماعي، فمن الصعب أن نرى وصول الرقم R إلى هذا المعدل مرة أخرى. وقال الدكتور كوتشارسكي لبي بي سي: "لن تقوم أي دولة برفع كل شيء والعودة إلى وضعها الطبيعي، وحتى الدول التي لم تتحكم في فيروس كورونا مثل البرازيل والهند لم يصل الرقم R لديهما لـ 3". وإذا بدأت الحالات في التزايد مرة أخرى، فمن المحتمل أن تكون بطيئة نسبيا. ومع ذلك، ومن الناحية النظرية يمكن أن تنتهي الموجة الثانية أكبر من الموجة الأولى لأن الكثير من الناس لا يزالون عرضة للإصابة. انتشار الفيروس كالموجة ارتفاع يعقبه انخفاض ويقول الدكتور تيلديسلي: "لكن إذا زادت الحالات مرة أخرى، فيمكننا إعادة فرض الإغلاق لقمع موجة ثانية، فهذا دائما خيار متاح لنا". متى ستحدث موجة ثانية؟ وهل يزيد الشتاء الأمور سوءا؟ يقول الدكتور كورتشارسكي إنه يمكن رؤية عمليات انتشار محلية في " الأسابيع أو الأشهر المقبلة" مع رفع الإجراءات. لكن هذا لا يعني تأكيد حصول موجة ثانية. ويقول الدكتور تيلديسلي: "إذا تم تخفيف الإجراءات بشكل كبير، فقد ينتهي بنا الأمر إلى موجة ثانية في أواخر أغسطس/آب أو أوائل سبتمبر/أيلول المقبلين". وقد يكون الشتاء وقتا حاسما حيث تنتشر فيروسات كورونا الأخرى بسهولة أكبر. فإذا كنا فقط نتحكم في الفيروس، فإن أي زيادة موسمية صغيرة يمكن أن تؤدي إلى انتشاره. ويقول البروفيسور جوناثان بال، عالم الفيروسات في جامعة نوتنغهام: "الربيع ساعدنا بلا شك، والموجة الثانية تكاد تكون حتمية خاصة مع اقترابنا من أشهر الشتاء، والتحدي الذي يواجه الحكومة هو التأكد من أن الذروة ليست كبيرة لدرجة إثقال كاهل نظام الرعاية الصحية". هل يصبح الفيروس أخف وطأة ولا يعد مشكلة بعد الآن؟ إحدى الحجج ضد نظرية الموجة الثانية القاتلة هي أن الفيروسات تصبح أقل خطورة لأنها تتطور لإصابة الناس بشكل أفضل. حتى فيروس HIV نقص المناعة المكتسبة يبدو أنه أصبح أخف وطأة. وتقول النظرية إن الفيروسات تنتشر أكثر إذا لم تقتل مضيفها وبالتالي أصبحت أخف وطأة. ويقول البروفيسور بال: "لكن هذا ليس مضمونا". وهذا أمر يحدث أيضا على مدى فترات زمنية طويلة. وبعد مرور أكثر من ستة أشهر على الوباء، لا يوجد دليل واضح على أن الفيروس قد تحور لينتشر بسهولة أكبر أو أنه بات أقل فتكا. ويضيف البروفيسور بال: "أعتقد أن الفيروس يعمل بشكل جيد للغاية في الوقت الحالي. غالبا ما يعاني الناس من عدوى خفيفة جدا أو بدون أعراض، وإذا تمكنوا من نشر العدوى، فلا يوجد سبب لتخيل أن فيروس كورونا سيصبح أخف وطأة".

Yüz il əvvəl ispan qripinin ikinci mərhələsi birincisindən daha ölümcül idi. Görəsən, ikinci dalğa qaçılmazdırmı? Və bu nə qədər ağır ola bilər? İkinci dalğa nədir? Bunu dəniz dalğasına bənzətmək olar. İnfeksiyaların sayı artır və sonra yenidən azalır - hər bir sikl koronavirusun bir "dalğasını" təmsil edir. Lakin bunun rəsmi bir tərifi yoxdur. Warwick Universitetindən doktor Mike Tildesley deyir ki, "dalğanın necə tərif edilməsi mühüm deyil”. Bəziləri hər hansı bir yüksəlişi ikinci dalğa kimi təsvir edirlər, lakin bir çox hallarda bu, birinci dalğanın bir hissəsi olur. Belə hallar ABŞ-ın bəzi ştatlarında baş verir. Bir dalğanın bitdiyini söyləmək üçün, virus nəzarət altına alınmalı və xəstəlik halları əhəmiyyətli dərəcədə azalmalıdır. İkinci dalğa başlamış o vaxt sayılır ki, infeksiyaya yoluxma halları davamlı olaraq artsın. Koronavirusa yoluxma olmadan 24 gün keçirdikdən sonra ilk xəstəlik halları baş vermis Yeni Zelandiyada və koronavirussuz 50 gündən sonra çoxsaylı yoluxma halları qeydə alınmış Pekində qeyd olunmuş şərait yaranmayıb. Amma bəzi alimlər hesab edirlər ki, ola bilsin ki, İrandakı yeni yoluxma dalğası ikinci dalğa meyarlarına uyğun gəlir. Britaniyada ikinci dalğa olacaqmı? Cavab demək olar ki, tamamilə qəbul etdiyimiz qərarlardan asılıdır, buna görə də müxtəlif variantlar ola bilər. "Mən, həqiqətən, hazırda böyük bir qeyri-müəyyənlik olduğunu düşünürəm... amma düzünü desəm, bu məni çox narahat edir", - doktor Tildseley deyir. İkinci dalğa ehtimalı qalmaqdadır, virus hələ də mövcuddur və 2020-ci ilin əvvəlində olduğundan heç də daha az ölümcül və ya yoluxucu deyil. Güman edildiyinə görə, Britaniyada insanların yalnız təxminən 5%-i infeksiyaya yoluxub və onların hamsında immunitet olduğuna dair heç bir zəmanət yoxdur. "Məlumatlar göstərir ki, insanların böyük əksəriyyəti hələ də infeksiyaya həssasdır, əslində, bütün qoruyucu tədbirləri ləğv etsək, fevral ayında olduğu vəziyyət təkrar oluna bilər, - London Gigiyena və Tropik Tibb Məktəbinin doktor Adam Kucharski deyir. - Bu, demək olar ki, yenidən sıfırdan başlamaq kimidir". İkinci dalğaya nə səbəb ola bilər? Karantin məhdudiyyətlərinin ləğv edilməsi çox uzağa getmək deməkdir. Karantin rejimi bütün dünyada böyük pozuntulara səbəb olub - iş yerləri bağlanıb, insanların sağlamlığına təsirini göstərib, uşaqlar məktəbdən kənarda qalıb – lakin eyni zamanda virusa nəzarət etmək mümkün olub. "Əsas tapmaca gündəlik pozuntuları minimuma endirərək nəzarəti necə təmin etməkdir", - doktor Kucharski deyir. Heç kim nə qədər irəli gedə biləcəyimizə 100% əmin deyil. Məhz buna görədir ki, karantin tədbirləri mərhələli şəkildə ləğv edilir və koronavirusa nəzarətin yeni üsulları tətbiq edilir, məsələn, təmasların izlənməsi və ya üz örtüklərinin taxılması. "Britaniyada və qonşu ölkələrdə karantin tədbirlərinin qaldırılması həddən artıq dərinə getsə, infeksiyaya yoluxma halları kifayət qədər tez baş verə bilər",- Dr. Kucharski bildirir. Bu, artıq Almaniyada başlamaqdadır – orada bir sallaqxanada 650 nəfərin virusa qarşı testi müsbət nəticə verib. Əgər belə qruplar tez bir zamanda müəyyən edilirsə, yerli karantin rejimi tətbiq olunursa və virusun yayılmasının qarşısı alınırsa, o zaman bu, böyük bir problemə çevrilmir. Əks təqdirdə onlar ikinci dalğanın yaranmasına gətirib çıxara bilər. Koronavirusa qarşı gördüyü tədbirlərə görə alqışlanan Cənubi Koreya, belə lokal hadisələrə görə bəzi məhdudiyyətləri yenidən tətbiq etməyə məcbur oldu. İkinci dalğa birinci dalğa kimi olacaqmı? Əgər belə olarsa, onda nədə isə şehvə yol verilib. İnfeksyanın yayılma dərəcəsini göstərən R əmsalı orta hesabla bir yoluxmuş şəxsin neçə adamı yoluxdurduğunu bildirir. Pandemiya başlayanda bu əmsal 3 idi. Bu, virusun sürətlə yayıldığı demək idi, lakin o zamandan bəri insanların davranışı dəyişib, sosial məsafəyə əməl edilir və R-in yenidən artacağını təsəvvür etməkçətindir. "Heç bir ölkə bütün məhdudiyyətləri qaldırıb normal həyata qayıtmaq niyyətində deyil”, - Dr. Kuçarski BBC-yə deyib. "Hətta Braziliya və Hindistan kimi koronavirusa nəzarət etməyən ölkələrdə də R əmsalı 3.0-ə bərabər deyil". Britaniyada karantin rejimi zəifləyib - insanlar Norviçdə alış-veriş edirlər. Yoluxma halları yenidən artmağa başlasa, ehtimal ki, bu artım nisbətən yavaş olacaq. Buna baxmayaraq, nəzəri cəhətdən ikinci dalğa hələ də birincidən daha böyük ola bilər, çünki bir çox insanlar hələ də bu virusa qarşı həssasdırlar. "[Lakin] əgər yoluxma halları yenidən artarsa, ikinci dalğanı durdurmaq üçün yenidən karantin rejimi tətbiq edə bilərik, bu bizim həmişə ata biləcəyimiz bir addımdır", - Dr Tildsley deyir. İkinci dalğa nə vaxt olacaq? Qış onu ağırlaşdıra bilərmi? Dr. Kurcharski deyir ki, local yoluxma halları karantin tədbirləri yığışdırıldıqca "hətta önümüzdəki həftələrdə və ya aylarda" müşahidə edilə bilər. Amma bu o demək deyil ki, ikinci dalğa mütləq olacaq. Dr. Tildseley deyir ki, "karantintədbirlər əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədilsə, avqustun sonlarında və ya sentyabrın əvvəlində ikinci dalğa ilə qarşılaşa bilərik." Qışda digər koronavirus daha sürətli yayıldığı üçün qış həlledici dövr ola bilər. Biz virusa yalnız nəzarət edəcəyiksə, hətta kiçik mövsümi təkan virusun yayılmasına gətirib çıxara bilər. "Bahar, şübhəsiz ki, bizə kömək etdi, - Nottingham Universitetindən virusoloq professor Jonathan Ball deyir. - İkinci dalğa demək olar ki, qaçılmazdır, xüsusən də qış ayları yaxınlaşdıqca. Hökumətinsə vəzifəsi ondan ibarətdir ki, pik dövrü səhiyyə sistemini həddən artıq yükləyən dərəcədə olmasın". Virus yumşala və artıq problem olmaya bilərmi? Ölümcül ikinci dalğaya qarşı əsas arqumentlərdən biri odur ki, virus insanlara daha yaxşı yoluxmaq üçün inkişaf etdikcə zəifləməlidir. Hətta İİV getdikcə deyəsən bir qədər zəifləyir. Nəzəriyyə görə, virus yoluxduğu orqanizmi öldürmədiyi halda daha çox yayıla bilər. Professor Ball deyir: "Amma buna bir zəmanət yoxdur". Bu da var ki, bunun baş verməsi üçün uzun bir müddət vaxt tələb olunur. Pandemiyanın başlamasından altı ay sonra virusun daha asan yayılması və ya daha az ölümcül olması üçün mutasiya etdiyinə dair aydın bir sübut yoxdur. Professor Ball əlavə edir: "Hesab edirəm ki, virus hazırda çox yaxşı işləyir. Bir çox hallarda insanların infeksiya simptomları çox yüngül və ya asimptomatik olur. Əgər onlardan infeksiya başqalarına keçə bilirsə, o zaman koronavirusun yumşalacağını güman etməyə heç bir əsas yoxdur".


تشهد المظاهرات صدامات دامية بين المحتجين والشرطة. وحذر الرئيس الأوكراني من أن العنف يهدد البلاد بأسرها. غير أنه أبدى استعداده للتفاوض مع المتظاهرين. ويمثل صف من الحافلات والشاحنات المحترقة وسط كييف الحد الفاصل بين المحتجين والشرطة. واندلعت الاشتباكات الاحد بعد مظاهرة سلمية للمعارضة ضد الرئيس فيكتور يانكوفيتش. وتقول السلطات إنه يحق للشرطة استخدام السلاح دفاعا عن النفس. مواضيع قد تهمك نهاية وفي بيان مساء الاثنين قال يانكوفيتش "الان وبعد ان تحولت الاجراءات السلمية الى اضطرابات تصحبها اعمال شغب وحرق ممتلكات واستخدام للعنف، انا متأكد أن هذه الظواهر لا تهدد كييف فحسب ولكن اوكرانيا بأسرها". اعتقالات وفي الاسبوع الماضي منح مؤيدو الرئيس في البرلمان الشرطة المزيد من السلطات للتعامل مع المتظاهرين. واعتقل 20 شخصا على الاقل في الاشتباكات واصيب نحو مئة من بينهم العشرات من ضباط الشرطة. ويعقب العنف اسابيع من المظاهرات التي غلب عليها الطابع السلمي ضد قرار كييف عدم الالتزام باتفاق مع الاتحاد الاوروبي وتشديد قوانين منع التظاهر اثر ذلك. ويقول الرئيس يانكوفيتش إنه مستعد للتفاوض مع المتظاهرين المؤيدين للاتحاد الاوروبي ومع زعماء المعارضة. وتم تأسيس لجنة من مختلف الاحزاب في محاولة لحل الازمة المتفاقمة. ومن بين ممثلي المعارضة الاربعة الذين سيشاركون في المحادثات مع السلطات وزير الداخلية السابق يوري لوتسينكو الذي اصيب في الاشتباكات الشهر الماضي. وفي الطريق المؤدية من ميدان اوروبا الى البرلمان اصطفت شرطة مكافحة الشغب خلف الدروع قبالة المتظاهرين الذين امضوا ليلتهم في العراء رغم انخفاض الحرارة الى تحت الصفر. ويقول دانيال ساندفورد مراسل بي بي سي إن بعض المتظاهرين القوا احجارا وقنابل حارقة على الشرطة. وقال ساندفورد إن الشرطة تطلق رصاصا مطاطيا والغاز المسيل للدموع وتعيد القاء الحجارة على المتظاهرين. واصدر وزراء خارجية الاتحاد الاوروبي بيانا الاثنين يعرب عن "القلق الشديد" بشأن التشريعات الجديدة التي يقولون إنها تم تمريرها تحت "ظروف اجرائية مثيرة للريبة". بدت بعض مناطق العاصمة كييف كما لو كانت ساحة قتال. أطلقت الشرطة الرصاص المطاطي على المتظاهرين الذين قذف بعضهم رجال الشرطة بقنابل حارقة. استخدم المتظاهرون الالعاب النارية كسلاح واستخدم متظاهرين أيضا الأحجار في المواجهات مع الشرطة.

Bu arada Moskvada keçirilmiş mətbuat konfransında Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov Ukraynadakı vəziyyəti şərh edərkən Kiyevdə nümayişçilərin etdiyi hərəkətlərin Avropa qaydalarını pozduğunu vurğulayıb. "Meriyanın işğalı, hökümət binalarına basqın, müxalifətçi qoçuların hökümət binalarını bir neçə həftə ərzində tutub saxlaması Avropa İttifaqınına daxil olan istənilən ölkə üçün təssəvvür edilməzdir. "Avropada bu hərəkətlər mümkün ola bilərdimi? Onlar buna heç zaman yol verməzdilər", Lavrov deyib. "Poqromlar, polisə hücumlar, yanğınlar, "Molotov kokteylləri", partlayıcı maddələr - bütün bunlar dəhşətdir, Avropa qaydalarının pozulmasıdır", - Rusiya XİN rəhbəri bildirib. Onun təbirincə, Ukrayna müxalifət liderlərinin təmkinliyə son çağırışları da vəziyyətin nəzarət altından çıxdığından xəbər verir. Bundan əvvəl BMT baş katibi Ban Ki-moon Kiyevdə baş verən hadisələrin iştirakçılarını dilaoqa və təmkinliyə çağırmışdı. Kiyevdə polis geri çəkilib Ukrayna paytaxtında isə, hökümət əleyhinə etiraz iştirakçıları ilə polis arasında qarşıdurma davam edir. Bu qarşıdurma, ilk növbədə, etirazçıların istifadə etdikləri əşyaların məhv edilməsi ilə yadda qalıb. Əsas hadisələr Qruşevski küçəsində baş verib. Etirazçılar deyir ki, sonra Berkut polis hissələri geri çəkilib. "Berkut Qruşevski küçəsindəki "öz xətlərinə" geri çəkilib. İndi hər şey əvvəlki kimidir ara-sıra partlayışlar, şüşə atılır və təbillər gurlayır", BBC jurnalisti Yuriy Maloveryan deyir. Kiyevdə küçə etirazları bazar günündə vüsət götürüb və Ukraynanın hakim elitasına qarşı demək olar ki bütün müxalifət- millətçilər də, liberallar da mübarizə aparır. Şəhər administrasiyası bildirib ki, hər iki tərəfdən 200-dən çox insan xəsarət alıb. 100-dən çox insan xəstəxanada yatır.