الحرس الثوري الإيراني يقدر عدد أفراده بـ150000 شخص وأنفق خصوم إيران في المنطقة مليارات الدولارات لشراء أسلحة غربية، معظمها من بريطانيا. وعلى الرغم من تعرض إيران لعقوبات، فإنها تمكنت من تعزيز مكانتها في المنطقة في موقع تتمتع فيه بميزة استراتيجية، وبتكلفة تقل كثيرا عن ما ينفقه خصومها. وتتمتع إيران بنفوذ كبير في سوريا، ولبنان، والعراق، واليمن، وعلى وشك بسط نفوذها في أماكن أخرى. "قلب الموازين" والحقيقة أن إيران بنت في خفاء شبكة من الحلفاء من الجماعات في منطقة الشرق الأوسط، يشار إليهم عادة بتعبير "مليشيات وكيلة"، وليس هذا شيئا جديدا. مواضيع قد تهمك نهاية فإذا بدأنا بحزب الله في لبنان، نجد أن الجمهورية الإسلامية كانت تسعى إلى تصدير أيدولوجيتها الثورية، وتوسيع نطاق نفوذها خارج حدودها، منذ عودة آية الله الخميني إلى طهران في عام 1979. لكن التقرير الذي أصدره المعهد الاستراتيجي في 217 صفحة تحت عنوان (شبكات نفوذ إيران في الشرق الأوسط) يقدم تفاصيل غير مسبوقة فيما يتعلق بنطاق عمليات إيران في المنطقة وما بلغته. ويقول التقرير: "الجمهورية الإسلامية قلبت ميزان القوى المؤثرة في الشرق الأوسط لصالحها". وقد توصلت إلى ذلك، كما يقول مؤلفو التقرير، بواسطة "مواجهة القوى التقليدية العظمى بعمليات نفوذ، وباستخدام طرف ثالث". وكان العنصر الأساسي هنا هو فيلق القدس - جناح العمليات الخارجية للحرس الثوري الإيراني. ويتلقى فيلق القدس وقائده، اللواء قاسم سليماني، أوامره مباشرة من المرشد الأعلى على خامنئي، متجاوزا الترتيب العسكري التقليدي حتى يصبح كيانا مستقلا فعالا. وكثف الفيلق عملياته في الشرق الأوسط، بعد إطاحة الولايات المتحدة بنظام الرئيس صدام حسين في العراق في 2003، فوفر التدريب والتمويل والأسلحة للفصائل الفاعلة الحليفة لطهران. كما طور أشكالا غير تقليدية وغير نظامية من الحرب، من بينها الاعتماد على وحدات صغيرة، وهجمات الطائرات بدون طيار والهجمات الإلكترونية، مما سمح لإيران بتعويض تفوق أعدائها عليها في مجال الأسلحة التقليدية. اللواء قاسم سليماني قائد فيلق القدس وفي شهر أبريل/نيسان عد الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب، الحرس الثوري الإيراني، ومعه فيلق القدس، "منظمة إرهابية أجنبية". وكانت تلك هي المرة الأولى التي تذكر فيها الولايات المتحدة بالاسم جزءا من حكومة أخرى باعتباره منظمة "إرهابية". وردت إيران على قرار ترامب بأن عدت الجيش الأمريكي في الخليج، في إشارة رمزية إلى حد كبير، "كيانا إرهابيا". ويعتقد جاك سترو، الذي كان وزير خارجية بريطانيا فيما بين 2001 و2006، والذي زار إيران غير مرة، أن دور الجنرال سليماني يتجاوز دور أي قائد عسكري. ويقول: "قاسم سليماني يدير السياسة الخارجية في المنطقة عبر الحلفاء الذين تدعمهم القوة". وردا على تقرير المعهد الاستراتيجي قال متحدث باسم السفارة الإيرانية في لندن لبي بي سي: "إذا كان التقرير يعني أن دور إيران في المنطقة يجب احترامه، فإنه علامة مرحب بها". وأضاف أن: "سياسة تجاهل إيران قد فشلت. فقد قاومت إيران، وتمكنت من السيطرة على أضرار الإرهاب الاقتصادي الأمريكي. ولذلك فهي أمة قوية، ولديها علاقات كثيرة مع الدول الأخرى، وطرحت مبادرات كثيرة للتعاون الإقليمي". "الشريك الصغير" يقول التقرير عند توثيقه بالتفصيل لمسارات الإمداد الإيراني عبر سوريا والعراق، إن حركة حزب الله اللبنانية الشيعية، وهي حزب سياسي ومليشيا مسلحة في الوقت نفسه، "بلغت وضعا فريدا بين شركاء إيران". أنصار حزب الله في بيروت يرفعون صورة خامنئي وأدى حزب الله دورا مهما في الصراعات، فقاتل إلى جانب القوات السورية الموالية للرئيس بشار الأسد، وساعد المليشيات الشيعية العراقية. وعلى الرغم من أن التقرير يصنف حزب الله باعتباره "أقرب إلى أن يكون شريكا صغيرا موثوقا به لإيران، وشقيقا في السلاح من أن يكون وكيلا"، فإنه يقول إن الجماعة أصبحت محاورا مركزيا لمجموعة من المليشيات العربية والأحزب السياسية التي لها علاقات بإيران. ترسيخ الأقدام في العراق وسوريا غير الغزو الأمريكي للعراق، ثم الإطاحة بنظام الرئيس صدام حسين بعد ذلك، شكل الشرق الأوسط تماما، وأعطى إيران فرصة كبيرة للاستفادة من هذا الوضع لصالحها. وكانت دول الخليج العربية، قبل هذا الحدث تنظر إلى العراق - الذي كان يحكمه السنة - باعتباره حصنا منيعا في مواجهة التوسع الإيراني. ومع تلاشي هذا الحصن، نجحت إيران في استغلال علاقاتها الدينية والثقافية بنجاح داخل العراق، ذي الأغلبية الشيعية، لتصبح قوة مهيمنة فيه. ودربت إيران وسلحت قوات الحشد الشعبي، التي ساعدت في هزيمة تنظيم الدولة الإسلامية، لكن يعدها كثير من العراقيين شكلا من أشكال الاستعمار. ولكن الأمور بالنسبة إلى إيران لم تكن كما كانت تروم. إذ إن المظاهرات الحاشدة والعنف الذي ووجهت به في العراق يظهران أن الشباب ليس راضيا عن حكومته المدعومة من إيران. ويقول "التقرير تحول الحشد الشعبي من متطوعين وطنيين إلى جزء راسخ من نظام الحكم في البلاد كلفه الدعم الشعبي الذي كان يحظى به". ويعتقد جاك سترو أن إيران حازت على أكثر مما تستطيع التعامل معه في العراق. قوات الحشد الشعبي قاتلت إلى جانب الحكومة في حربها على تنظيم الدولة الإسلامية ويقول: "ما يجري في العراق أمر خطير بالنسبة إلى الإيرانيين، إذ إنهم يغامرون بفقد سيطرتهم هناك". أما سوريا، فمازالت حليفا لإيران. وكانت القوات الإيرانية، إلى جانب مقاتلي حزب الله وغيرهم، والقوة الجوية الروسية، ذات دور فعال في مساعدة الرئيس الأسد على البقاء، وتحويل الدفة ضد المسلحين. ويقول التقرير اليوم "توطد إيران وضعها في الحكومة السورية التي تتطور، والبنية الأمنية غير الرسمية، معززة تهديدها لإسرائيل". زعزعة الخصوم في الخليج تود إيران بشدة أن تغادر الولايات المتحدة المنطقة، وأن تحل محلها كقوة عسكرية مهيمنة. ولكن السعودية، والبحرين، والإمارات، على وجه الخصوص، لا تعتزم أبدا السماح بذلك. وحينما هبت انتفاضات "الربيع العربي" في 2011، استفادت إيران من القلاقل في البحرين. واستفادت من المظالم المشروعة للأغلبية الشيعية من السكان، وساعدت أيضا في تسليح بعض الجماعات المسلحة العنيفة. ويقول التقرير: "كان دعم إيران للجماعات المتشددة في البحرين، والسعودية، والكويت، أساسا يهدف إلى الضغط على الحكومات وإزعاجها، وفرض تكلفة سياسية لعلاقاتها مع الولايات المتحدة". ويضيف التقرير أن التهديد الأمني الذي تمثله تلك الجماعات، أمر يمكن التعامل معه. لكن هجمات الطائرات بدون طيار والصواريخ على منشآت النفط السعودية الحيوية في السعودية في سبتمبر/أيلول أظهرت عدم تحصن دول الخليج العربية ضد أي هجمات من هذا النوع. لقد اشترت السعودية أنظمة دفاع صاروخي مكلفة من الولايات المتحدة، ولكن تلك الأنظمة لم تستطع وقف هجمات بدائية تكنولوجيا نسبيا تمكنت من وقف نصف إنتاجها للنفط مؤقتا. لكن إيران نفت ضلوعها في تلك الهجمات. ويرى مركز أبحاث آخر، هو المجلس الأوروبي للعلاقات الخارجية، أن إيران استفادت من دعمها للجماعات التي تتفق مع أغراضها. ويقول المجلس: "لا تستطيع إيران التنافس مع السعودية، إذا نظرنا إلى القدرات العسكرية التقليدية، ولذلك سعت إلى استخدام وسائل غير تقليدية لتأمين مصالحها، وحماية نفسها من التهديدات الخارجية. وإذا نظرنا إلى الفوز بالمعارك العسكرية نجد أن إيران ساندت اللاعبين المناسبين، مقارنة بالسعودية". الحرب في اليمن عندما انزلق اليمن إلى الحرب في أواخر 2014، كان ضلوع إيران قليلا جدا. إيران صعدت دعمها للحوثيين في اليمن بعد تدخل السعودية في 2015 ولكن إيران صعدت دعمها بعد تدخل السعودية في مارس/آذار 2015، بحملة جوية هدفت إلى طرد الحوثيين من المناطق التي سيطروا عليها. ويقول تقرير المعهد الاستراتيجي إن ذلك تضمن توفير أسلحة متقدمة كجزء من هدف إيران "إعاقة خصمها السعودي بتكلفة محدودة، وترسيخ أقدامها في تلك منطقة باب المندب الاستراتيجية في البحر الأحمر". وأدت حرب اليمن بالتأكيد إلى إعاقة السعوديين، وكلفتهم مليارات الدولارات، وأدت إلى إطلاق أكثر من 200 صاروخ وطائرات بدون طيار عبر الحدود من اليمن. وتقول وزارة الخارجية السعودية: "وفر الإيرانيون صواريخ ذاتية الدفع لمنظمات إرهابية، مثل حزب الله والحوثيين، في انتهاك لقرارات مجلس الأمن الدولي". وإذا نظرنا إلى الأضرار التي لحقت بالسعودية، نجد أنها تتضاءل أمام التدمير الذي أدت إليه الحرب في اليمن، بسبب الغارات الجوية للتحالف الذي تقوده الرياض. ولا يوجد رابحون في تلك الحرب المفجعة. ويعتقد السعوديون وحليفهم، الإمارات، أن إنجازاهم الأساسي في اليمن هو منع إيران من الحصول على موطئ قدم دائم في الفناء الخلفي لهم. أكبر تأثير بأقل تكلفة ويختتم التقرير بأنه ليس من المحتمل أن تغير إيران مسارها مدة بقاء ترامب في البيت الأبيض، وسوف "تستمر في انتهاز الفرص لتوسيع نطاق قدرات الطرف الثالث". هجمات على منشآت النفط السعودية وبينما تشعر طهران بالتأثير الشديد للعقوبات، التي أعاد فرضها ترامب العام الماضي في محاولة لإجبارها على التفاوض على اتفاق نووي جديد، فإن التنافس بين المتشددين فيها سوف يستمر. ويقول مركز أبحاث الجغرافيا السياسية في ولاية تكساس: "يحتمل أن تستمر إيران في تحدي توسيع نطاق العقوبات الأمريكية. وسوف تقدم الأسابيع الستة المقبلة لإيران فرصا محتملة لشن هجمات على السعودية وحلفاء الولايات المتحدة الآخرين في الشرق الأوسط". ولعل الانتشار الجغرافي لشبكة حلفاء إيران بكثافة في المنطقة يعطيها فرصة كبيرة لشن عمليات، يمكن إنكار القيام بها، إن أرادت. وقد تتراوح ما بين هجمات بالصواريخ، أو بطائرات بدون طيار، أو نصب كمائن للقوات الأمريكية في العراق، أو زعزعة المرور البحري حول مضيق هرمز، إلى هجمات إلكترونية متقدمة تستهدف إسرائيل أو الدول العربية في الخليج. والقول الفصل هو: أن إيران الآن، وبعد 40 عاما من التجنيد المتواصل، والتمويل والتسليح لشبكة حلفائها، في وضع أقوى بكثير مما قد تبدو عليه. صحيح أن تأثير العقوبات شديد وأن الإيرانيين يعانون منها، وأن إيران اقتصاديا في وضع مزر، لكن فيلق القدس، التابع للحرس الثوري الإيراني، أسس منظومة من الحلفاء تسمح له بإحداث أكبر تأثير بأقل تكلفة. وأصبحت إيران، استراتيجيا ومن خلال الشبكة التي وصفها تقرير المعهد الدولي للدراسات الاستراتيجية في لندن، قوة يجب الاعتراف بها.

İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) 150 mindən artıq aktiv üzvü olduğu güman edilir. İranın bölgə rəqibləri, əsasən Britaniyadan alınan Qərb silahlarına milyardlarla dollar vəsait sərf ediblər. Lakin sanksiyalara məruz qalan İran bu xərclərin yalnız bir hissəsilə, regionda öz strateji üstünlük mövqeyini uğurla təsbit edə bilib. İran geniş nüfuz sahibidir və Suriya, Livan, İraq və Yəmən məsələsinə gəlincə, hətta həlledici təsirə malikdir. Tarazlığı pozmaq İranın Yaxın Şərq boyunca gizlincə - "məsafədən idarə olunan silahlılar" kimi də tanınan qeyri-dövlət ittifaqları şəbəkəsini qurması yeni bir şey deyil. İslam Respublikası öz inqilab ideologiyasını ixrac etmək və hüdudlarından kənarda təsirini genişləndirmək niyyətini güdür. Bu, 1979-cu ildə Ayətullah Ruhullah Xomeyninin Tehrana qayıtmasından bəri davam etməkdədir. "İranın Yaxın Şərqə təsir şəbəkələri" adlı 217 səhifəlik İISS hesabatında İranın bölgədəki əməliyyatlarının miqyası və əhatəsinə dair misli görünməmiş təfərrüatlar açıqlanır. "İran İslam Respublikası Yaxın Şərqdə effektiv olan təsir qüvvələrinin tarazlığını öz xeyrinə dəyişdi", - hesabatda deyilir. Müəlliflər iddia edirlər ki, İran buna "daha üstün ənənəvi qüvvələrə qarşı üçüncü tərəfin gücündən istifadə və təsir əməliyyatları sayəsində" nail ola bilib. Burada aparıcı qüvvə olaraq İslam İnqilabı Keşikçilər Korpusunun (İİKK) xarici əməliyyatlar qanadı - Qüds qüvvələri göstərilir. Həm Qüds Qüvvələri, həm də onun rəhbəri general Qasım Süleymani, İranın rəsmi hərbi qurumlarından yan keçərək birbaşa İranın Ali dini rəhbəri Ayətullah Əli Xameneyiyə tabe olurlar. Bu, onları fakitiki olaraq müstəqil birləşməyə çevirir. General Qasım Süleymani Qüds qüvvələrinin başçısıdır. 2003-cü ildə ABŞ-ın İraqda Səddam Hüseyn rejimini devirməsindən bəri, Qüds qüvvələri Tehrana müttəfiq olan qeyri-dövlət qüvvələrini maliyyə və silahla təmin etməklə Yaxın Şərqdəki əməliyyatlarını daha da fəallaşdırıb. Bundan əlavə o, ənənəvi silahlar sahəsində "İranın düşmənlərinin" malik olduğu üstünlüyünü aradan qaldırmağa imkan verən dronlar və kiberhücumlar kimi qeyri-ənənəvi, asimmetrik müharibə formalarını inkişaf etdirib. Aprel ayında ABŞ prezidenti Donald Trump, Qüds qüvvələri də daxil olmaqla, İİKK qrupunu "xarici terror təşkilatlarına" (XTT) aid edib. Bu, ABŞ tərəfindən başqa bir hökumətin tərkib hissəsinin XTT kimi tanınmasının ilk halı oldu. İran cənab Trump-ın qərarına cavab olaraq rəmzi səciyyəli reaksiyasında Körfəz bölgəsindəki ABŞ hərbçilərini "terrorçu birlik" adlandırdı. 2001-2006-cı illərdə İngiltərənin xarici işlər naziri olmuş və bir neçə dəfə İrana səfər edən Jack Straw hesab edir ki, general Süleymaninin rolu hərbi komandirin rolundan daha genişdir. "Qasım Süleymani bölgədəki xarici siyasəti əsasən güclə dəstəklənən ittifaqlar vasitəsilə həyata keçirirdi", - Jack Straw deyir. "Hesabatda İranın bölgədəki roluna hörmət edilməli fikri səslənirsə bu, xoş bir işarədir", - İranın Londondakı səfirliyinin IISS hesabatına dair BBC-yə danışan nümayəndəsi deyib. "İrana məhəl qoymamaq siyasəti işə yaramadı. İran müqavimət göstərdi. İran həmçinin, ABŞ iqtisadi terrorizminin ziyanlarına nəzarət etməyə müvəffəq oldu. Bəli, qüdrətli xalqdır, bölgə tərəfdaşlığına dair bir çox təşəbbüs sahibidir və digər millətlərlə geniş əlaqələri var." Hizbullah - "kiçik tərəfdaş" Həm siyasi partiya, həm də silahlı qrup olan Livanın şiə islamçı Hizbullah hərəkatı "İran tərəfdaşları arasında unikal bir statusa nail olub", - İranın Suriya və İraqa təchizat marşrutlarını ətraflı sənədləşdirən hesabatda qeyd olunur. Hizbullah hərəkətı hər iki ölkədəki qarşıdurmalarda mühüm rol oynayıb. O, prezident Bəşər Əsədə sadiq olan Suriya qüvvələri ilə birlikdə döyüşüb, İraq şiə silahlarına kömək edib. Beyrutdakı Hizbullah tərəfdarları Əli Xameneyinin portretini sərgiləyirlər Hesabatda Hizbullah "idarə olunan qüvvədən daha çox mötəbər kiçik tərəfdaş və İranın yaxın silahdaşı" kimi təsnif olunur. Bununla yanaşı deyilir ki, hərəkat bir sıra ərəb silahlıları və İranla bağlı siyasi partiyaların əsas əlaqələndiricisidir. İraq və Suriyada mövqelər qazanmaq ABŞ-ın İraqa müdaxiləsi və nəticə olaraq Səddam Hüseyn rejiminin devrilməsi, Yaxın Şərqin şəklini kökündən dəyişdirdi və üstünlük əldə etmək üçün İrana geniş imkan yaratdı. Bu hadisədən əvvəl Körfəz ərəb dövlətləri sünni ərəblərin idarəsi altında olan İraqı İranın nüfuzunu genişləndirməsinə qarşı bir növ sədd kimi görürdülər. Lakin bu sədd aradan qalxandan sonra, İran İraq daxilindəki dini və mədəni əlaqələrindən yararlanmağa müvəffəq oldu, əhalisinin çoxu şiə ərəblərdən ibarət olan İraqda aparıcı gücə çevrildi. Xalq Səfərbərlik Birlikləri (XSB) İraq qüvvələri ilə birlikdə özünü İslam Dövləti (İD) adlandıran qruplaşmaya qarşı vuruşub İran, özünü İslam Dövləti adlandıran (İD) qruplaşmaya qarşı vuruşan Xalq Səfərbərlik Birliklərini (PMU) təlimləndirib, silahla təchiz etdi. Amma bir çox iraqlı üçün XSB İran müstəmləkəçiliyinin bir növü kimi qəbul olunur. İran üçün də hər şey istənilən şəkildə olmamışdır. İraqda keçirilən son kütləvi nümayişlər və zorakılıq halları göstərir ki, gənclər İranın dəstəklədiyi hökumətdən razı deyillər. "Vətənpərvər könüllülər olan XSB-nın idarə edən struktura keçməsi bu qruplaşmanı xalq dəstəyindən məhrum edib". İran İraqda öhdəsindən gələ biləcəkdən daha ağır yükün altına girib, sabiq xarici işlər naziri Jack Straw deyir. "İraqda baş verənlərin iranlılar üçün əhəmiyyəti böyükdür, çünki orada nəzarəti əldən vermək riski mövcuddur", - Jack Straw deyir. Körfəzdə rəqiblər Suriya hökuməti uzun müddətdir ki, İranın müttəfiqidir. Suriya vətəndaş müharibəsinin gedişatında İran qüvvələri, Hizbullah və şiə döyüşçülərinin birgə hərəkətləri, habelə Rusiyanın havadan dəstəyi prezident Əsədin ayaqda qalmasına kömək edib. Hazırda, İran "Suriya hökuməti və qeyri-rəsmi təhlükəsizlik qurumları daxilində özünə yer qazanır ... İsrail üçün təhlükəni artırır." İran çox istərdi ki, ABŞ bölgəni tərk etsin və onu hakim hərbi güc qismində özü əvəz etsin. Amma, xüsusilə də Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) buna yol vermək niyyətində deyillər. 2011-ci ildə Ərəb baharı etirazları başlayanda İran Bəhreyndəki iğtişaşlardan istifadə etdi. O, çoxluq təşkil edən şiə əhalisinin qanuni narazılıqlarından yararlandı və zorakılıqla tanınan qruplaşmaların silahlanmasına kömək etdi. Bəhreyn, Səudiyyə Ərəbistanı və Küveytdəki silahlı qruplara İranın dəstəyi, ilk növbədə müvafiq hökumətləri qıcıqlandırmaq, onlara təzyiq etmək və ABŞ-la tərəfdaşlığın siyasi qiymətini göstərmək məqsədini daşıyır", - hesabatda deyilir. Bu qruplardan irəli gələn təhlükə, idarə olunandır, IISS bildirir. Ancaq sentyabr ayında Səudiyyə Ərəbistanının həyati əhəmiyyətli neft qurğularına yetirilən dron və raket zərbələri Körfəz dövlətlərinin bu qəbildən olan asimmetrik həmlələrə nə qədər həssas olduğunu sərgilədi. Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-dan raket əleyhinə bahalı sistemlər almışdı, lakin onlar neft hasilatı infrastrukturunun yarısını müvəqqəti olaraq sıradan çıxarmış nisbətən aşağı texnologiyalı həmlənin qarşısını ala bilmədilər. Səudiyyə Ərəbistanı Xarici İşlər Nazirliyi, "hücumların krallığın şimalından atılan İran istehsalı raketlər vasitəsiylə həyata keçirildiyinə" dair inandırıcı dəlillərin olduğunu açıqladı. Lakin İran həmlədə əli olduğu barədə bütün iddiaları rədd edir. İran 2015-ci ildən sonra husi üsyançılarına öz dəstəyini artırdı. Digər bir araşdırma mərkəzi - Xarici Əlaqələr üzrə Avropa Şurası (ECFR) - hesab edir ki, İran öz işinə yarayan qruplara dəstək verməklə bölgədə üstünlük əldə edib. "İran ənənəvi hərbi imkanlara gəldikdə, Səudiyyə Ərəbistanı ilə rəqabət aparmaq iqtidarında deyil. Buna görə, o, maraqlarını qorumaq və özünü xarici təhlükələrdən müdafiə etmək məqsədilə asimmetrik vasitələrə əl atır", - təşkilatın hesabatında deyilir. "Səudiyyə Ərəbistanına gəldikdə İran hərbi döyüşlərdə qalib gəlmək üçün düzgün oyunçulara dəstək verdi." Yəmən 2014-cü ilin sonlarında Yəmən müharibəyə qərq olarkən İranın iştirakı çox cüzi idi. Ancaq 2015-ci ilin martında Səudiyyə Ərəbistanı, husi üsyançılarını tutduğu mövqelərdən çıxarmaq məqsədilə başladığı hava kampaniyasından sonra İran da Yəmənə dəstəyini artırdı. İranın köməyi müasir silah təchizatını da əhatə edib, İISS hesabatında deyilir. İranın məqsədi ucuz başa gələn yolla rəqib Səudiyyə Ərəbistanını müharibəyə cəlb etmək və strateji əhəmiyyətli Bab əl-Məndab (Qırmızı dəniz) ərazisində öz mövcudiyyətini təsbit etmək idi. Səudiyyə üçün Yəmən müharibəsi, milyardlarla dollara başa gəldi. O, həmçinin Yəmən sərhədi boyunca Səudiyyəyə doğru istiqamət alan 200-dən çox raket və dron zərbəsinə səbəb oldu. "İranlılar, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini pozaraq Hizbullah və husilər kimi terrorçu təşkilatları ballistik raketlərlə təchiz etdilər", - Səudiyyənin Xarici İşlər Nazirliyi bildirir. Səudiyyə Ərəbistanına dəyən ziyan, əhəmiyyətli olsa da, xüsusən də, Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi hərbi hava kampaniyası nəticəsində Yəmənə yetirilən dağıntılarla müqayisədə cüzi olub. Bu fəlakətli müharibədə qalib gələn yoxdur. Yəmən böhranı: Kim kimlə vuruşur? Həm Səudiyyə Ərəbistanı, həm də onun müttəfiqi olan BƏƏ-yə əsasən, Yəməndəki əsas nailiyyət odur ki, İranın qonşuluqda daimi dayaq mövqeyi əldə etmək cəhdinin qarşısı alındı. Minimal qiymətə maksimal təsir Hesabata əsasən, cənab Trump-ın Ağ Evdə olduğu müddətdə İranın öz kursundan dönməsi ehtimalı aşağıdır və o, özünün "üçüncü tərəf imkanlarını genişləndirmək üçün fürsət tapmağa davam edəcək". Yeni nüvə sazişi üzrə danışıqlara məcbur etmək məqsədilə ötən il tətbiq edilən yeni sanksiyaların təsirinin artdığı bir vəziyyətdə sərt xətt tərəfdarları arasında daha fəal addımlara çağırışların cazibədarlığı arta bilər. Çox güman ki, İran ABŞ sanksiyalarının genişlənməsinə qarşı barışmaz cavab addımlarını davam etdirə bilər, - Texasda mənzillənən geosiyasi araşdırma mərkəzi Stratfor bildirir. "Növbəti altı həftə İran üçün Səudiyyə və Yaxın Şərqdəki digər ABŞ müttəfiqlərinə qarşı mümkün hücumlar fürsətini yaradır." Hazırda İranın bu qədər əhatəli və coğrafi baxımından geniş yayılan ittifaq şəbəkəsinə sahib olması, istənilən təqdirdə əməliyyatlar aparmaq üçün geniş imkanlar açır. Buraya raket və dron həmlələri, İraqdakı ABŞ hərbi qüvvələrinə qarşı pusqular, Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatı hərəkətinin pozulması, İsraili və ya Körfəz ərəb dövlətlərini hədəf alan mürəkkəb kiberhücumları aid etmək olar. Yekun belədir: 40 il ərzində davamlı şəkildə müttəfiqlər şəbəkəsini yaradan İran indi göründüyündən daha güclü bir vəziyyətdədir. Bəli, sanksiyalar təsir edir və əhali bundan əziyyət çəkir. İqtisadi baxımdan İran acınacaqlı vəziyyətdədir. Lakin İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Qüds qüvvələri minimal qiymətə maksimal təsirə malik müttəfiqlər sistemini yaradıb. Strateji baxımdan, İİSS hesabatında təsvir olunan həmin şəbəkə vasitəsilə İran hesaba alınacaq bir güvvəyə çevrilib. Həmçinin oxuyun:


يرى مراقبون في الخطوة مؤشرا على الاستعداد لتجربة نووية وأفادت تقارير الإعلام الرسمي بأن التوجيهات جاءت ضمن "خطاب تاريخي" ألقاه جونغ اون أثناء اجتماع للجنة العسكرية المركزية بالحزب الحاكم. ويرى مراقبون أن الخطوة ربما تعني أن بيونغيانغ تستعد بالفعل لإجراء تجربة نووية جديدة. وكانت كوريا الشمالية قالت الشهر الماضي إنها تعتزم إجراء اختبار نووي ثالث احتجاجا على تشديد العقوبات الدولية عليها بعدما أطلقت صاروخا بعيد المدى في ديسمبر/ كانون الأول الماضي. ويأتي الإعلان عن التوجيهات الجديدة في كوريا الشمالية بعد أيام من إعلان كوريا الجنوبية أنها أطلقت بنجاح قمرا صناعيا. مواضيع قد تهمك نهاية

KCNA xəbər agentliyinin məlumatına görə, Kim Jong-un cümə axşamı fövqəladə iclasda "yarı müharibə vəziyyəti" elan edib. Bu halın Seulun sərhəd boyu "anti Pxenyan təbliğatını" başa çatdırmayana qədər davam edəcəyi bildirilir. Şimali Koreya bundan əvvəllər də iki tərəf arasında gərginlik artanda oxşar bəyanatlar verib. BBC-nin Cənubi Koreya müxbiri Steve Evans deyir ki, bu dəfəki çıxış "bir az daha sərtdir və artilleriya zərbələri ilə müşahidə olunur". Gərginlik Cənubi Koreya ərazisində 11 illik fasilədən sonra yenidən başlayan anti-kommunist təbliğat verilişlərinin yayımlanmasına etiraz edən Şimali Koreyanın sərhəd ərazilərini atəşə tutmasından sonra yaranıb. Cənubi Koreyanın Müdafiə Nazirliyi bildirir ki, Şimali Koreyanın hərbi hissəyə açdığı atəşə artilleriya zərbələrilə cavab verilib. Şimali Koreya Seuldan şimala doğru yerləşən Yeoncheon şəhərindəki hərbi hissəni artilleriya atəşinə tutub. Cənubi Koreya 155 millimetr çaplı toplardan cavab atəşi açıb, müdafiə nazirliyinin bəyanatında bildirilir. Şimali Koreya Cənuba "48 saat ərzində sərhəddə təbliğat verilişlərinə son qoymadığı və yayım obyektlərini sökmədiyi təqdirdə güclü hərbi əməliyyatlar aparacağı barəsində" xəbərdarlıq edib. Atışmadan sonra Cənubi Koreya öz qərb sərhədlərindəki əhalinin evakuasiyasına göstəriş verib, xəbərlərdə deyilir. Hadisə ilə bağlı Cənubi Koreya Təhlükəsizlik Şurasının iclası çağrılıb. Qərbdəki dəniz sərhədi iki ölkə arasında daim mübahisə mənbəyi olub. Cənubi və Şimali Koreya arasında müharibə faktiki olaraq başa çatmayıb. Çünki 1950-1953-cü illərdəki müharibədən sonra atəşkəs razılaşması əldə olunsa da, sülh sazişi imzalanmayıb.


وتشير الأرقام إلى أن أكثر من نصف النساء الـ 87,000 اللاتي قتلن في عام 2017 قتلن بأيدي أولئك الأكثر قربا لهن. ومن هذا العدد، قتلت 30,000 امرأة تقريبا بأيدي شريك أو زوج، كما قتلت 20,000 بأيدي قريب، كما يقول التقرير الذي أصدرته الهيئة الأممية إن "المنزل هو المكان الأكثر ترجيحا لوقوع جرائم القتل هذه." وتهدف مبادرة "100 امرأة" التي تنجزها بي بي سي إلى معرفة مزيد من المعلومات عن هؤلاء النساء موضوع هذه الأرقام، ولذا فقد قضينا شهر تشرين الأول / أكتوبر الماضي في مراقبة ورصد التقارير الواردة عن جرائم قتل النساء - المتعلقة بجنسهن حصرا - في اليوم الأول فقط من ذلك الشهر. ونورد أدناه نبعضا من قصصهن، كما نحاول التعرف على المزيد عن طريقة إيراد هذه القصص من قبل الإعلام. جرائم قتل الذكور أكثر بكثير وتشير الإحصاءات التي جمعها مكتب الأمم المتحدة المعني بالمخدرات والجريمة إلى أن "الرجال معرضون للموت نتيجة جرائم متعمدة أكثر من النساء بأربعة أضعاف"، كما تشير الأمم المتحدة أيضا إلى أن الرجال يمثلون 8 من كل 10 ضحايا لجرائم القتل حول العالم. ولكن التقرير نفسه يورد أن أكثر من 8 من كل 10 من ضحايا جرائم القتل التي يرتكبها مقربون جدا هن من النساء، كما يقول إن العنف الذي يرتكبه الأزواج والشركاء والأقارب ما زال يستهدف النساء بشكل غير متناسب." 47 امرأة، 21 بلدا، يوم واحد يلخص، التقرير الذي أصدرته الأمم المتحدة، ما توصلت إليه المنظمة الدولية في عام 2017، وقد اعتمدت فيه على احصاءات الجرائم التي وفرتها الحكومات المختلفة، والأرقام المتعلقة "بجرائم قتل النساء المرتبطة بجنسهن". وسعت مبادرة "100 امرأة" وقسم المتابعة الإعلامية في بي بي سي إلى التعرف على مزيد عن النساء اللاتي يقفن خلف هذه الأرقام. ورصدنا التغطية الإعلامية والخبرية لجرائم القتل التي طالت النساء بأيدي أشخاص آخرين في الفاتح من تشرين الأول / أكتوبر 2018 حول العالم، كما أحصى محللونا الإقليميون 47 امرأة قتلن لأسباب مرتبطة بجنسهن في 21 بلدا مختلفا، وما زال معظم هذه الجرائم قيد التحقيق. هؤلاء هم النساء اللاتي أورد الاعلام مقتلهن في الأول من تشرين الأول / أكتوبر نطلعكم أدناه على خمس من هذه الحالات التي أوردتها مبدئيا وسائل الإعلام المحلية ومن ثم أكدت من جانب السلطات المحلية التي اتصلت بها بي بي سي. جوديث تشيسانغ جوديث تشيسانغ، 22 عاما، كينيا في يوم الإثنين، الفاتح من تشرين الأول / أكتوبر، كانت جوديث تشيسانغ وشقيقتها نانسي في حقل مزرعة أسرتهما يحصدان محصول الذرة . كانت جوديث، وهي أم لثلاثة أطفال، قد انفصلت قبل مدة وجيزة عن زوجها لابان كامورين، وقررت العودة إلى قرية والديها الواقعة شمالي كينيا. وبعد وقت قصير من بدء الشقيقتين العمل، وصل لابان إلى مزرعة الأسرة حيث هاجم جوديث وقتلها. وتقول الشرطة المحلية إن سكان القرية أمسكوا لاحقا بلابان وقتلوه. القارة الإفريقية هي القارة التي تتعرض فيها النساء إلى مخاطر قتل أكبر بأيدي زوج أو شريك أو قريب، حسبما يقول تقرير الأمم المتحدة، فالمعدل فيها 3,1 حالة وفاة لكل 100 ألف نسمة. وكانت آسيا هي القارة التي قتل فيها أكبر عدد من النساء بأيدي شركاء أو أزواج أو أقارب في عام 2017، إذ قُتلت فيها نحو 20 ألف امرأة في جرائم من هذا النوع. نيها شاراد شودري نيها شاراد شودري، 18 عاما، الهند قُتلت نيها شاراد شودري في جريمة "غسل عار" في عيد ميلادها الثامن عشر، بعد أن احتفلت خارج منزلها مع صديقها بهذه المناسبة. وأكدت الشرطة لبي بي سي أن والدي نيها لم يكونا راضيين بعلاقتها العاطفية. ووجهت الشرطة تهمة قتلها في منزلها تلك الليلة إلى والديها وقريب ثالث. وما زال التحقيق مستمرا، كما أن المتهمين الثلاثة ما زالوا رهن التوقيف بانتظار محاكمتهم. وعلمت بي بي سي من المحامي، وكيل المتهمين الثلاثة، أنهم ينوون نفي التهم الموجهة إليهم. يُذكر أن المئات من الناس من الجنسين يقتلون سنويا لإقامتهم علاقات عاطفية أو زواجهم ضد رغبة أسرهم، لكن يصعب الحصول على إحصاءات رسمية لجرائم "غسل العار" هذه، لأنها لا تسجل أو لا يبلغ عنها في كثير من الحالات. زينب سيكانفان زينب سيكانفان، 24 عاما، ايران نفذت السلطات الإيرانية حكم الإعدام بحق زينب سيكانفان بعد أن أدينت بقتل زوجها. وُلدت زينب في منطقة تقع شمال غربي إيران في أسرة كردية محافظة ضعيفة الحال. وهربت من مسكن والديها عندما كانت في سن المراهقة وتزوجت أملا في عيش حياة أفضل من تلك التي كانت تحياها في كنف أسرتها الفقيرة. وتقول منظمة العفو الدولية إن زوجها كان يعتدي عليها بالضرب ورفض طلبها الطلاق، وتجاهلت الشرطة شكاواها المتكررة. ويقول أنصار زينب، ومنظمة العفو الدولية منهم، إنها عُذبت لتعترف بقتل زوجها، كما ضربها رجال الشرطة ولم تحظ بمحاكمة عادلة ومنصفة. ويلمح تقرير مكتب الأمم المتحدة المعني بالمخدرات والجريمة، في تقريره، إلى أن النساء اللاتي يقتلن أزواجهن أو شركائهن كن يعانين من "فترات طويلة من العنف الجسدي" على أيدي ضحاياهن. ويمضي التقرير للقول إن الدوافع التي يعبر عنها عادة مقترفو الجرائم من الذكور تشمل "التملك والغيرة والخوف من الهجر". ويبدو أن هذه هي الأسباب التي تقف وراء مقتل زوجين في البرازيل في اليوم نفسه الذي أُعدمت فيه زينب. ساندرا لوشيا هامر مورا ساندرا لوشيا هامر مورا، 39 عاما، البرازيل اقترنت ساندرا لوشيا هامر مورا بأوغستو أغويار ريبيرو عندما كانت في السادسة عشر من عمرها، وكان الزوجان منفصلين خمسة أشهر عندما قتلها. وأكدت الشرطة في منطقة جارديم تاكواري بالبرازيل للخدمة البرازيلية في بي بي سي بأنها ماتت طعنا في رقبتها. وعثرت الشرطة على تسجيل مصور يعترف فيه زوجها بفعلته في هاتفه المحمول. ويقول الزوج في التسجيل إن ساندرا كانت تقابل شخصا آخر، وقد شعر بالغدر والخيانة. كما قال في التسجيل إنه لن يُعتقل أبدا لأن الزوجين سيقابلان "مجد الرب" سويا. انتحر أوغستو بعد ذلك شنقا في غرفة نومهما. تمثل قضية ساندرا شكلا من جرائم القتل يطلق عليه "القتل - الانتحار"، أي عندما يقتل شخص ما إنسانا أو أكثر ثم يقدم على الانتحار. ماري أملي فايا ماري-أملي فايا، 36 عاما، فرنسا قتلت مارس-أملي طعنا بيد زوجها سيباستيان فايا، وكان الزوجان قد انفصلا عن بعضهما بعض بعد أربع سنوات من الزواج. هاجم سيباستيان ماري-أملي بسكين قبل أن يعترف بجرمه للشرطة، وبعد أيام قلائل، انتحر في السجن. ووضع سكان المنطقة الزهور خارج متجر الملابس الداخلية الذي كانت تملكه ماري-أملي الكائن في شارع يطلق عليه شارع بيشا، كما نظموا مسيرة لتخليد ذكراها. وجاء مقتل ماري-أملي في اليوم نفسه الذي أعلنت فيه الحكومة الفرنسية خططا جديدة تهدف للتصدي للعنف الأسري والمنزلي. وضع السكان المحليون الزهور خارج متجر الملابس الداخلية الذي كانت تملكه ماري-أملي ما الذي يتطلبه إيراد خبر مقتل امرأة ما من قبل الإعلام؟ من أجل جمع هذه القصص، قام قسم المتابعة الإعلامية في الخدمة العالمية من بي بي سي المكونة من صحفيين وباحثين متخصصين برصد البث التلفزيوني والإذاعي إضافة إلى ما نشرته وسائل الاعلام المطبوعة والالكترونية حول العالم بحثا عن تقارير تتحدث عن جرائم القتل التي تستهدف النساء لأسباب يبدو أنها مرتبطة بجنسهن حصرا. وعثرت الشبكة على 47 حالة قتلت فيها نساء في ذلك اليوم حول العالم. لم نرو إلا عينة من هذه القصص، وهناك قصص كثيرة لم تتبين فيها الدوافع الحقيقية أو لم يتم التعرف فيها على مقترفي الجرائم. ويلمح تقرير مكتب الأمم المتحدة المعني بالمخدرات والجريمة الأخير إلى أن نسبة كبيرة من العنف الذي يستهدف النساء "لا يتم ابلاغ السلطات بوقوعها وأن جزءا كبيرا من العنف يبقى طي الكتمان." وتقول ريبيكا سكيباج، التي قادت البحث الذي قام به قسم المتابعة الاعلامية في بي بي سي، إن "طريقة نقل وسائل الإعلام تفاصيل حياة الضحايا ومقتلهن تكشف الكثير عن طريقة النظر الى النساء في المجتمعات المختلفة حول العالم." وتمضي ريبيكا للقول، "كنا نبحث عن الوفيات التي حدثت في يوم واحد، ولكننا اضطررنا للبحث عن المواضيع المتعلقة بذلك اليوم لشهر كامل، وتوصلنا إلى أن التأخر في نشر الأخبار أوأسلوب تناولها أوشح المعلومات تروي قصة أشمل حول موقع النساء في المناطق المعنية." أما مريم أزور التي تعمل في قسم المتابعة الإعلامية ببي بي سي، والتي شاركت في جمع المعلومات التي اعتمد عليها هذا البحث، فقد قالت "هذا الموضوع يخص الجرائم التي لم يذكرها الإعلام أيضا، فهو لا يخص فقط تلك التي حظيت بتغطية اعلامية." ومضت للقول "فكثير من القصص لم تصل إلى وسائل الاعلام أصلا، أو لم تحظ بالاهتمام الاعلامي الكافي، أو لم يتم التأكد منها، أو لم يحقق فيها لسبب ما. كل ذلك يدفعك الى التفكر فيما الذي يجعل قتل امرأة من الأهمية بحيث يذكره الإعلام؟" مصادر النصح والعون هناك العديد من المنظمات والهيئات حول العالم تسدي النصح وتوفر الحماية لأولئك اللواتي يتعرضن لمخاطر العنف والاعتداءات. اذا شعرت بخطر، حاولي التعرف على المنظمات المحلية التي بوسعها تقديم أفضل النصح والعون لك. حقوق كل الصور محفوظة المراسلة: كروبا بادهي المنتجة: جورجينا بيرس البحث: قسم المتابعة الاعلامية في بي بي سي الصحافة المعلوماتية: كريستين جيفانس وكلارا غويبورغ التصاميم: زوي بارثولوميو التطوير: اليكساندر إيفانوف ------------------------ يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

Məlumatda deyilir ki, "qadının öldürülməsi ehtimalı ən yüksək olan yer onun yaşadığı evidir". 2017-ci ildə 87,000 qadın qətlə yetirilib. Onlardan yarıdan çoxu yaxınları tərəfindən öldürülüb: təxminən 30 min qadın partnyoru, daha 20 min qadın isə qohumu tərəfindən öldürülüb. Öldürülən kişilərin sayı hələ daha çoxdur, lakin... UNODC-in topladığı məlumatlar göstərir ki, "qəsdən adam öldürmə nəticəsində həyatlarını itirən kişilərin sayı qadınlardan 4 dəfə çoxdur" Hesabatda qeyd olunub ki, qəsdən adam öldürmə hallarının hər 10 qurbanından 8-i kişidir. Eyni zamanda deyilir ki, intim partnyorun əlindən ölənlərin hər 10 qurbanından 8-i qadındır. Bir gündə 21 ölkədə 47 qadın BBC 100 Qadın layihəsi və BBC Monitorinq statistik rəqəmlər arxasında duran qadınlar barədə daha çox məlumat əldə etmək qərarına gəlib. Biz, bir gün ərzində - 2018-ci ilin oktyabrın 1-də - dünya boyu başqa şəxs tərəfindən öldürülən qadınlar barədə mediada işıqlandırılan xəbərləri araşdırdıq. Regional mütəxəssislərimiz xəbərlərdə əksini tapmış 21 ölkədə gender səciyyəli səbəblər zəminində 47 qadının öldürülməsi hadisəsini aşkar ediblər. Bu qətllərin əksəriyyəti hələ də araşdırılır. Aşağıda göstərilən həmin hadisələrdən beşi yerli KİV-lərdə işıqlandırılıb və BBC-nin müraciət etdiyi yerli rəsmilər tərəfindən yoxlanılıb. Judith Chesang, 22 yaş, Keniya Bazar ertəsi, oktyabrın 1-də Judith Chesang bacısı Nancy ilə ailələrinə məxsus fermada tarlaya məhsul yığmağa yollanırlar. Üç uşaq anası Judith, bir müddət əvvəl əri Laban Kamuren-dən ayrılaraq valideynlərinin evinə qayıtmışdı. Bacılar tarlada işə başlayandan sonra Laban fermaya gəlib Judith-ə hücum çəkir və onu öldürür. Yerli polisin bildirdiyinə görə, həmin hadisədən sonra kəndlilər kişini öldürüb. BMT hesabatına görə Afrika qadınların intim partnyoru və ailə üzvü tərəfindən öldürülməsi riski ən yüksək olan bir yerdir: hər 100 min adama 3.1 ölüm hadisəsi təsadüf edir. 2017-ci ildə Asiyada intim partnyor və ya ailə üzvü tərəfindən ən çox sayda qadın öldürülüb - 20000-ə yaxın qadın. Neha Şarad Çaudury, 18 yaş, Hindistan Neha Sharad Chaudury, 18 yaşı tamam olanda "namus üstündə" öldürülüb. O, sevgilisi ilə ad gününü qeyd edirdi. Polis BBC-yə təsdiq edib ki, qızın valideynləri onların münasibətinə icazə verməyiblər. Onun valideynləri və başqa bir kişi qohumu onu evdə öldürməkdə ittiham olunurlar. İstintaq davam edir və üçlük məhkəməyədək məhkəmə nəzarəti altında qalmaqdadır. BBC Nehanın valideynləri və onun qohumunu təmsil edən vəkildən öyrənib ki, onlar ittihamları rədd etmək niyyətindədirlər. Hər il yüzlərlə adam sevdiklərinə və ya ailələrinin iradəsinə zidd olaraq evləndiklərinə görə öldürülürlər. "Namus üstündə" deyilən qətllərə dair rəsmi məlumat əldə etmək çətindir, çünkki belə hadisələr çox vaxt işıqlandırılmır və qeydə almır. Zeynəb Sekaanvan, 24, İran Zeynəb Sekaanvan, ərini öldürdüyünə görə İran rəsmiləri tərəfindən edam olunub. Zeynəb İranın şimal-qərbində kürd mənşəli, yoxsul mühafizəkar bir ailədə doğulub. O, daha yaxşı həyat tapmaq ümidilə yeniyetmə yaşında evlənmək üçün qaçıb. Amnesty International deyir ki, onun əri əsəbi olub və ondan boşanmağa razılıq verməyib, Zeynəbin şikayətlərinə isə polis etinasız yanaşıb. O, ərini öldürdüyünə görə 17 yaşında həbs olunub. Amnesty təşkilatı da daxil, onu dəstəkləyənlər bildiriblər ki, ərinin öldürülməsini boynuna almaq üçün ona işgəncə verilib, o, polis tərəfindən döyülüb və onun işinə məhkəmədə ədalətli baxış keçirilməyib. UNODC hesabatında qeyd olunur ki, intim partnyorlarını öldürən qadınlar çox vaxt "uzunmüddətli fiziki zorakılığa məruz qalırlar". Qətlləri törədən kişilərin motivasiyası kimi isə "qadına öz mülkü kimi yanaşma, qısqanclıq və atılmaq qorxusu" hissləri olub, hesabatda göstərilib. Görünür, bu cür hisslər Zeynəbin öldürüldüyü gün Braziliyada uzun illərin cütlüyünün ölü tapılmasına səbəb olub. Sandra Lucia Hammer Moura, 39 yaş, Braziliya Sandra Lucia Hammer Moura 16 yaşında Augusto Aguiar Ribeiro ilə evlənib. Ər arvadını öldürəndə onlar artıq beş ay idi ki, ayrı yaşayırdılar. Polis BBC-yə təsdiqləyib ki, qadın boğularaq bıçaqlandığına görə ölüb. Polisin kişinin mobil telefonunu ələ keçirib. Orada o, arvadını öldürdüyünü etiraf edib. O deyib ki, arvadı Sandra başqa kişilə görüşür və o, özünü arvadı tərəfindən satılmış kimi hiss edir. Kişi sonra özünü yataq otağında asıb. Sandra-nın əhvalatı "qətl-intihar" kimi məlum olan hallara aid edilir - fərd intihar etməkdən əvvəl başqalarını da öldürür. BBC Monitoring oktyabrın 1-də Latın Amerikasında 14 qadın qətli hadisəsi aşkar edib. Onlardan ikisi Salvadorda baş verib. Salvador rəsmiləri BBC-yə bildiriblər ki, 2018-ci ildə bu günədək azı 300 qadın öldürülüb. Marie-Amélie Vaillat, 36 yaş, Fransa Marie-Amélie əri Sébastien Vaillat tərəfindən bıçaqlanıb. O, polisə təslim olub və bir neçə gündən sonra həbsxanada özünü öldürüb. Sakinlər Marie-Amélie Vaillat-ın bıcaqlandığı dükanının önündə gül əklilləri qoyub və onun xatirəsinə yürüş təşkil ediblər. Marie-Amélie Vaillat-in xatirəsinə yürüş keçirilib Bütün şəkillər müəlliflik hüququ ilə qorunur 100 Qadın layihəsi BBC-nin 100 Qadın layihəsi hər il dünya boyu 100 ən ilhamverici və nüfuzlu qadını seçir və onların həyat hekayəsini paylaşır. 2018-ci il qadın hüquqları üçün mühüm il olduğundan, BBC-nin 2018-ci il üçün 100 Qadın layihəsində ehtiras, qəzəb və hiddətdən güc alaraq yaşadıqları mühitdə gerçək dəyişikliklərə nail olan öncül qadınlar yer alıb.


مكتب التحقيقات الفيدرالي يجري تحقيقا بشأن علاقات فلين مع روسيا وقال مسؤولون سابقون في إدارة أوباما إن الأخير حذر ترامب من تعيين فلين في لقاء جمعهما في المكتب البيضاوي بعد أقل من 48 ساعة من انتخابه. وبحسب ما ذكر في جلسة استماع عقدتها لجنة بمجلس الشيوخ الاثنين، فإن الاتصالات التي أجراها فلين مع مبعوث لروسيا جعلته عرضته للابتزاز من جانب موسكو. وأقيل مستشار الأمن القومي من منصبه في فبراير/شباط بسبب تستره على طبيعة هذه الاتصالات. وضلل فلين، وهو جنرال متقاعد، إدارة ترامب بشأن مناقشته العقوبات الأمريكية مع السفير الروسي سيرغي كيسلياك قبيل مراسم تنصيب ترامب الرسمية. نائبة وزير العدل الأمريكي السابقة: فلين كان عرضة لابتزاز الروس وأكد شون سبايسر، المتحدث باسم البيت الأبيض، للصحافيين الاثنين، صحة ما يتداول بشأن تحذير أوباما من تعيين فلين، قائلاً "لم يكن مرحبا به". وأضاف سبايسر أن ذلك لم يكن مفاجئا، "إذ أن الجنرال فلين عمل لصالح أوباما وكان منتقدا لاذعا لعدم وجود استراتيجية لديه ضد تنظيم الدولة الإسلامية ومواجهة التهديدات التي تواجهها الولايات المتحدة". وطردت إدارة أوباما فلين من منصبه كرئيس لوكالة الاستخبارات الدفاعية في عام 2014، بسبب مشاكل تتعلق في سوء الإدارة وتقلبات مزاجه الحاد. وجاء تحذير أوباما قبل الكشف عن اتصالاته الهاتفية بالسفير الروسي ، بحسب تصريحات مسؤول سابق في إدارة أوباما لشبكة إن بي سي نيوز. وقال فلين في رسالة استقالته، إنه قدم "ايجازا بمعلومات غير كاملة من دون قصد لنائب الرئيس المنتخب وآخرين بشأن اتصالاتي الهاتفية مع السفير الروسي". وكان فلين من مؤيدي ترامب المتحمسين ابان حملته الانتخابية، وأصبح حليفا مقربا لكل من الرئيس والشخص المسؤول عن رسم سياساته الاستراتيجية، ستيف بانون. وحث فلين الإدارة الامريكية على اتخاذ سياسة متشددة صارمة ضد إيران وناعمة مع روسيا. وقالت وزارة الدفاع الأمريكية (البنتاغون) الشهر الماضي إنها تحقق في مزاعم بتلقي فلين أموالا من شركات مرتبطة بالحكومة الروسية. كما ينظر مكتب التحقيقات الفيدرالي بشأن علاقات فلين مع روسيا في إطار تحقيق أوسع في مزاعم حول سعي موسكو للتأثير على الانتخابات الأمريكية لصالح ترامب.

Keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Michael Flynn bu il fevral ayında işdən azad edilib Cənab Obama öz varisinə bu barədə noyabr seçkisindən 48 saatdan az müddət keçmiş Oval ofisdə söhbət zamanı xəbərdarlıq edib, sabiq Obama məmurları bildirib. Cənab Flynn-in Rusiya nümayəndəsi ilə əlaqəsi onu şantaja qarşı müdafiəsiz edib, bazar günü Senatda dinləmələr olub. O, bu əlaqələrin xarakterini gizlətdiyi üçün fevral ayında işdən azad edilib. İstefada olan ordu general-leytenantı cənab Flynn andiçmə mərasimindən əvvəl Rusiya nümayəndəsi Sergey Kislyak ilə ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sanksiyalarının müzakirəsi barədə Trump administrasiyasını aldadıb. Ağ Evin mətbuat katibi Sean Spicer bazar ertəsi gündəlik brifinqdə "xəbərdarlıq iddialarını" təsdiqləyib Ağ Evin mətbuat katibi Sean Spicer bazar ertəsi gündəlik brifinqdə bildirib: "Doğrudur ki, Prezident Obama General Flynn-in fanatı olmadağını aşkar şəkildə bildirib". Lakin cənab Spicer əlavə edib, "nəzərə alaq ki, General Flinn prezident Obama üçün çalışıb [və] prezident Obamanın nöqsanlarının, konkret olaraq özünü İslam Dövləti adlandıran qruplaşmaya və Amerika ətrafındakı digər təhlükələrə qarşı mübarizə strategiyasının olmamasının açıq tənqidçisi olub". Obama administrasiyası Flynn-i Müdafiə Kəşfiyyatı Agentliyinin rəhbəri vəzifəsindən 2014-cü ildə bacarıqsız rəhbərlik və temperamenti məsələlərini əsas gətirərək çıxarıb. Cənab Spicer keçmiş prezidentin cənab Flynn-ə etirazlarını da sorğulayıb: "Əgər cənab Obama həqiqətən General Flynn-dən narahat idisə, niyə onun bir neçə ay əvvəl təsdiqlənmiş təhlükəsizlik rəsmiləşdirilməsini dayandırmayıb?" Ədliyyə Departamentinin 27 illik prokuroru yanvar ayında Donald Trump tərəfindən işdən çıxarılıb Bu məsələ keçmiş baş prokuror vəzifəsini icra edən Sally Yates cənab Kislyak ilə cənab Flynn-in əlaqələri barədə konqres paneli qarşısında ilk dəfə açıq ifadə verdikdən sonra aydınlığa qovuşub. Ədliyyə Departamentinin 27 illik prokuroru yanvar ayında Donald Trump tərəfindən administrasiyanın səyahət qadağasını qüvvədə saxlamaqdan imtina etdiyinə görə işindən çıxarılıb. Xanım Yates Senatın Hüquqi alt komitəsinə bildirib ki, o, yanvarın 26-da şəxsi görüş zamanı Ağ Evin müşaviri Don Mcgahn-a cənab Flynn barədə xəbərdarlıq edib. Xanım Yates bildirib ki, cənab Flynn ABŞ vitse-prezidentinə "yalan" deyib və Ruslar bunu bilirdi. Flynn-lə bağlı nə baş verib? Michael Flynn-in Rusiya ilə əlaqələri Federal Təhqiqatlar Bürosu və Senat və Nümayəndələr Palatasının Kəşfiyyat Komitələri tərəfindən Moskvanın ötən ilin noyabrında baş tutan ABŞ prezident seçkilərinin Donald Trump-ın xeyrinə sonlanması üçün müdaxilə etməsi iddiaları ilə bağlı daha geniş araşdırmanın tərkib hissəsi kimi araşdırılır.


تحذر الصين من أن الفيروس قد ينتقل من شخص إلى آخر، حتى قبل ظهور أي أعراض وارتفع عدد المصابين بفيروس كورونا في الصين إلى 4515 حالة في 27 يناير/ كانون الثاني مقابل 2835، وفقا للأرقام المعلنة قبل يوم واحد. في غضون ذلك، وضعت السلطات في الصين قيودا مشددة على السفر في محاولة للحد من انتشار الفيروس. وتخضع مدينة ووهان، البؤرة الرئيسية لانتشار الفيروس، والموجودة بمقاطعة هوبي، لحالة من الإقفال التام، كما فرضت عدة مدن حظرا على السفر. ويسبب فيروس كورونا عدوى خطيرة في الصدر، ولا يوجد مصل مضاد لهذا المرض الجديد ولا علاج له حتى الآن. مواضيع قد تهمك نهاية وكان أغلب ضحايا هذا الفيروس من كبار السن ومن يعانون من مشكلات صحية في الجهاز التنفسي قبل الإصابة به. تتزايد قوائم الانتظار في مستشفيات مدينة ووهان ما هي الخطوات التي تتخذها الصين للحد من انتشار فيروس كورونا؟ تزامن انتشار الفيروس الجديد مع قدوم العام القمري الصيني الجديد، الذي عادة ما يشهد تحركات من قبل الملايين في جميع أنحاء البلاد لزيارة الأقارب والأصدقاء. وعلقت السلطات إقامة العديد من مهرجانات احتفالات العام الجديد، كما مددت السلطات عطلة العام الصيني الجديد، لمدة 3 أيام إضافية حتى يوم الأحد، في محاولة لاحتواء تفشي المرض. وأوقفت بكين أغلب خدمات حافلات النقل الجماعي التي تتوجه إلى ولاية هوبي مع إخضاع المسافرين من هذه الولاية إلى العاصمة الصينية ومدينة شنغهاي للمتابعة لمدة 14 يوما. فيروس كورونا: الصين تبني مستشفى في ستة أيام! ويعاني 11 مليون نسمة في مدينة ووهان الصينية من قيود صارمة جدا مفروضة على السفر، كما مُنعت المركبات غير الضرورية من السير على الطرق العامة. وقال عمدة المدينة إن ملايين السكان غادروا ووهان قبيل العطلة وقبل اتخاذ القرار بإقفال المدينة. وأوقفت الصين، في أغلب المدن الرئيسية، خطوط المواصلات العامة وسيارات الأجرة، وخدمات الأجرة عبر التطبيقات الإلكترونية. كما أغلقت مدينة ملاهي ديزني لاند في شنغهاي وهونغ كونغ أبوابهما أمام الزائرين. ما هو الموقف على المستوى الدولي؟ حثت الولايات المتحدة، التي اكتشفت بها عدة إصابات، مواطنيها على "إعادة النظر في السفر" إلى الصين علاوة على توصيات بتجنب السفر إلى ولاية هوبي. وتخطط الإدارة الأمريكية لإجلاء طاقم القنصلية الأمريكية والمواطنين الأمريكيين من مدينة ووهان في الأيام القليلة المقبلة. وحذرت دول أخرى من السفر غير الضروري إلى الصين بينما تخطط بعض الدول لمساعدة مواطنيها على مغادرة المدينة الصينية التي ظهر فيها الفيروس للمرة الأولى الشهر الماضي. وأكدت منظمة الصحة العلمية ظهور 47 إصابة بالفيروس خارج الصين. وكانت أحدث الحالات التي تم اكتشافها في ولاية بافاريا الألمانية، وهي الحالة الرابعة في أوروبا. وحتى الآن لم تحدث أي حالة وفاة بالمرض الجديد خارج الصين. 81وفاة 2,827حالة إصغبة مؤكدة 5,794حالة إصابة مشكوك بها 461في حالة حرجة 51مصابون تماثلوا للشفاء وغادروا المستشفيات

Çində təsdiqlənmiş yoluxma hallarının sayı 27 yanvar tarixi üçün 4515-ə çatıb. Bir gün əvvəl isə bu rəqəm 2355 idi. Bununla yanaşı, ölkə virusun yayılmasının qarşısını almaq üçün səyahət məhdudiyyətlərini daha da sərtləşdirib. Koronavirus şiddətli, kəskin respirator infeksiyaya səbəb olur və onun xüsusi bir müalicəsi və ya peyvəndi yoxdur. Türkiyədə 12 nəfər də koronavirüs şübhəsi ilə xəstəxanaya aparılıb, lakin onlarda virus aşkarlanmayıb. Aksaray şəhərində Çindən gələn 10 turist, bir sürücü və bələdçi müşahidə altında saxlanılırlar. Səhiyyə naziri Fahrettin Koca isə deyib ki, "indiyə qədər qəti koronavirus diaqnozu qoyulmuş xəstəmiz yoxdur". Çində baş verən 106 ölüm hadisəsindən 100-ü Hubei əyalətindədir. Burada yoluxma hallarının sayı 2714-ə çatıb. Ölkədə virusun yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə Çin Yeni ili bayramı üç gün uzadılıb. Bazar ertəsi günü Çinin hökumət başçısı Li Keqiang virusun yayıldığı Hubei bölgəsinin paytaxtı Wuhan şəhərinə gedib. Virusun yayılmasının mərkəzi hesab edilən 11 milyon insanın yaşadığı Wuhan şəhərinə səyahət ciddi şəkildə məhdudlaşdırılıb. Bazar ertəsi günü Çinin hökumət başçısı Li Keqiang virusun yayıldığı Hubei bölgəsinin paytaxtı Wuhan şəhərinə gedib. Wuhan şəhəri blokadaya alınıb, yollarda vacib olmayan nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə qadağa qoyulub. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və yerli səlahiyyətlilərə görə, Çindən kənarda bu virusa yoluxma ilə bağlı təsdiqlənmiş azı 47 hal qeydə alınıb. Son təsdiq edilmiş hal Almaniyanın Bavariya vilayətindədir. Avropada bu günə qədər yalnız 4 hal qeydə alınıb. Ölənlərin çoxu yaşlılar və ya əvvəlcədən respirator problemləri olan adamlar olub. Çində vəziyyət necədir? Çinin dörd əsas şəhərlərində - Pekin, Şanxay, Xian və Tianjin şəhərlərində Yeni il şənliklərinin miqyası azaldılıb, avtobusla uzun yol səyahətləri qadağan olunub. Çində həmçinin Böyük Çin səddinin bir hissəsi də turistlərə qapadılıb. Bir neçə şəhərlərdə ictimai yerlərdə üz maskası taxmaq məcburi qayda kimi qoyulub. Honq Konq və Şanxayda Disney parklar bağlanılıb. 11 yoluxma halının qeydə alındığı Honq Konqda şəhər boyu fövqəladə hal elan olunub, məktəblər isə fevralın 17-dək bağlanıb. Beynəlxalq vəziyyət necədir? Dünya Səhiyyə Təşkilatı və yerli hökumətlərin məlumatlarına görə, Çindən kənarda koronavirusa yoluxma hallarının sayı 42-dir. Bu hallar aşağı kimidir: Tailand: 8 Avstraliya, Sinqapur, Tayvan: 5 Malayziya, Cənubi Koreya, Yaponiya: 4 Fransa: 3 Vyetnam: 2 Nepal, Kanada, Kamboca, Şri Lanka, Almaniya: 1 Virusa yoluxanların demək olar ki, hamısı bu yaxınlarda Wuhan şəhərinə səyahət edənlərdir.


رئيس الوزراء البريطاني ديفيد كاميرون، ووزير خارجيته هاموند قالا إن الرئيس الروسي فلاديمير بوتين سيكون سعيدا إذا ما تركت بريطانيا الاتحاد الأوروبي. خلال الأسابيع الماضية عبر العديد من زعماء العالم عن وجهات نظرهم في الاستفتاء البريطاني حول الخروج من الاتحاد الأوروبي، ودعم غالبيتهم بقاء لندن في الاتحاد. وقال الرئيس الأمريكي باراك أوباما مخاطبا البريطانيين: "إذا ما أشارت عليكم دول قريبة منكم ترتبطون معها بعلاقات خاصة أنه من الأفضل لكم الحفاظ على العلاقة الحالية مع الاتحاد الأوروبي، فالأمر بالفعل يستحق الاهتمام به." أما رئيس المجلس الأوروبي دونالد توسك، فقال: "بريطانيا تحتاج أوروبا وأوروبا بحاجة إلى بريطانيا." لكن ماذا قال الرئيس الروسي فلاديمير بوتين عن خروج بريطانيا من الاتحاد الأوروبي؟ مواضيع قد تهمك نهاية بالتأكيد لم يقل شيئا. حافظ الكرملين على صمته حيال هذا الأمر. لكن هذا الصمت لم يمنع روسيا من الانجرار إلى الجدل الدائر حول قضية الخروج. ومؤخرا قال رئيس الوزراء البريطاني ديفيد كاميرون، إن بوتين "ربما يصبح سعيدا" إذا ما تركت بريطانيا الاتحاد الأوروبي. أما فيليب هاموند، وزير خارجية بريطانيا، فكان أكثر صراحة وقال: "إذا أردنا الحقيقة فإن البلد الوحيد الذي يفضل مغادرتنا الاتحاد الأوروبي هو روسيا، وهذا الموقف ربما يخبرنا الكثير الذي نريد معرفته." وتأكيدات مثل هذه تدفع المسؤولين الروس إلى إظهار انزعاجهم. وردت المتحدثة باسم وزارة الخارجية الروسية ماريا ساخروفا قائلة إنهم "يلومون روسيا على كل شيء، ليس فقط في بريطانيا ولكن في العالم أجمع." نايجل فاراج احد السياسيين البريطانيين الداعين لخروج بريطانيا اعترف بإعجابه ببوتين وانتقد سياسة أوروبا في أوكرانيا وقالت: "على سبيل المثال، نراقب حملات الانتخابات الرئاسية في الولايات المتحدة ويأتي ذكرنا فيها، لذلك فهذا ليس مفاجأة لنا. لكن روسيا لا تملك شيئا لتفعله حيال خروج بريطانيا، لسنا منخرطين في الأمر ولسنا مهتمين بهذا المجال." لعبة صفرية وروسيا في الواقع "ليست منخرطة في الأمر"، وبعد كل هذا لن يشارك الناخبون الروس في تحديد مصير بريطانيا سواء بالخروج أم البقاء في الاتحاد الأوروبي. لكن قولها "لسنا مهتمين بهذا المجال"، مثار نقاش وجدل. وأشار سيرغي مدفديف، من مدرسة موسكو العليا للاقتصاديات إلى أنه حال خروج بريطانيا إذا ما تسبب في أزمة في الاتحاد الأوروبي، " فإنها ستكون دعاية انتصار محلية". وأقر بأن حسابات الكرملين بسيطة: خروج بريطانيا = اتحاد أوروبي أضعف = روسيا أقوى. وقال: "ترى موسكو كل شيء من منظور أنه لعبة محصلتها صفر". وتابع: "لذلك فإن ما هو شر للاتحاد يكون خيرا لروسيا، إنها هكذا ببساطة، لكن الروس لا يفكرون بنظرة بعيدة في أن الاتحاد الأوروبي أكبر شريك اقتصادي لهم، وفي مسألة السفر بدون تأشيرة، وسيكون هناك تكاليف نقل أكبر على رجال الأعمال الروس. لا، إنهم لا يفكرون بهذه الطريقة: إنها إما / أو". وكجزء من "اللعبة" الجيوسياسية، فإن موسكو ترعى العلاقات الثنائية مع دول الاتحاد الأوروبي التي تراها "مقربة" من موسكو، مثل اليونان والنمسا والمجر وسلوفاكيا. بوتين واصل تكتيكاته لزرع الفتنة في أوروبا واستقبل مطلع العام الزعيم البافاري هورست سيهوفر الرافض لسياسة ميركل وأوروبا ويتمثل أحد الأهداف في كسر الإجماع داخل الاتحاد الأوروبي على فرض عقوبات على روسيا. ويسعى الكرملين لصداقة مع دول الاتحاد حتى تلك التي تبنت موقفا أكثر تشددا تجاه موسكو. وفرض الاتحاد الأوروبي عقوبات على روسيا في عام 2014 بعد ضمها شبه جزيرة القرم ، ثم تصاعدت العقوبات بعد سيطرة انفصاليين موالين لروسيا على شرقي أوكرانيا. واستضاف بوتين الزعيم البافاري هورست سيهوفر، مطلع العام الحالي، والمعروف بانتقاده للمستشارة الألمانية أنغيلا ميركل. وجاءت الدعوة في إطار استراتيجية "فرق تسد" الكلاسيكية. واتهمت بعض الحكومات الغربية الكرملين بمحاولة زرع الفتنة في الاتحاد الأوروبي من خلال دعم وتشجيع الأحزاب القومية في أوروبا. الاتحاد الأوروبي "في أزمة كبيرة" ويقول فيودور لوكيانوف، رئيس تحرير صحيفة روسيا في الشؤون الدولية إن "روسيا لن تبكي كثيرا إذا كان الاتحاد الأوروبي سينحدر إلى تراجع أكبر، لكن للأمانة لن نضطر لبذل مجهود كبير." ويضيف: "ويرجع هذا لأن الاتحاد الأوروبي في أزمة مفاهيم عميقة جدا، ونشأت قوى مناهضة لأوروبا ورافضة للأجانب، ليس بسبب دعم موسكو. ولكن بسبب التناقضات الداخلية العميقة في الاتحاد الأوروبي." ويتابع: "الحقيقة أن أي منافسين أو معارضين بالخارج يحالون استخدام المشاكل الداخلية لمصلحتهم، وهذا للأسف شيء طبيعي بالنسبة للسياسة". وبخلاف العقوبات هناك سبب آخر لاستياء روسيا من الاتحاد الأوروبي، يتمثل في أنها تعتبره ناديا أنشئ حصريا لتهميش دور روسيا. وحضرت مطلع العام الحالي لقاء في موسكو بين أعضاء بالبرلمان الروسي وسياسيين وصانعي سياسات أوروبيين. وفي خطابه زعم رئيس لجنة الشؤون الخارجية في مجلس الدوما، كونستانتين كوساتشيف، أن الاتحاد الأوروبي وحلف شمال الأطلسي (الناتو) انتهكا ميثاق باريس (باريس تشارتر)، والذي شكل نهاية الحرب الباردة. بوتين أرسل قاذفاته الثقيلة للتحليق بالقرب من أوروبا وتضطر المقاتلات الأوروبية لمطاردتها بعيدا دون المساس بها وقال كوساتشيف "تشير الوثيقة إلى ثلاث منظمات دولية قد تحدد مستقبل أوروبا والعالم، الأمم المتحدة ومنظمة الأمن والتعاون في أوروبا، ومجلس أوروبا، ولا توجد إشارة واحدة للناتو. والإشارة للاتحاد الأوروبي كانت مرة واحدة في قسم الاقتصاد والتجارة. "كان من المتوقع أن تقرر الحكومات الوطنية مستقبل أوروبا، ولكن الناتو والاتحاد الاوروبي لا ينويان بناء أوروبا على قدم المساواة". وفشل السيد كوساتشيف في أن يذكر أنه بعد مرور عام على ميثاق باريس، تفكك الاتحاد السوفيتي، وتغير وجه أوروبا. وقد تأسس الاتحاد الأوروبي نفسه فقط في عام 1993، عندما جاء ليحل محل الجماعة الاقتصادية الأوروبية (EEC). وعندما كانت العلاقات بين الاتحاد الأوروبي وروسيا أكثر دفئا، ونادرا ما اتهمت موسكو بروكسل بانتهاك ميثاق باريس. حتى لو أضعف خروج بريطانيا الاتحاد الأوروبي، فإن موسكو على يقين من أنها لا تزال بحاجة إلى العلاقة مع بروكسل. ويقول فيودور لوكيانوف "حتى لو كان الاتحاد الأوروبي ضعيفا فسيظل اتحادا"، "بالنسبة لروسيا سيكون من الأسهل التعامل مع بلدان منفردة، وخاصة الدول الكبرى في الاتحاد الأوروبي، لكنني لا أعتقد أن أحدا في موسكو يعتقد بإمكانية حدوث هذا".

Prezident Putin Ukrayna məsələsi üstündə Aİ ilə çəkişməkdədir Son bir neçə həftədə bir sıra dünya liderləri Britaniyanın Aİ-dən çıxması barədə öz fikirlərini söyləyiblər. Onların əksəriyyəti Britaniyanın Aİ-də qalmasını dəstəkləyib. "Əgər sizə yaxın olan, sizinlə xüsusi münasibətləri olan ölkələr sizə məsləhət görürlərsə ki, Avropada qalmaq sizin xeyirinizə olacaq, onda buna diqqət verməyə dəyər", ABŞ prezidenti Barack Obama deyib. "Birləşmiş Krallığın Avropaya, Avropanın isə Birləşmiş Krallığa ehtiyacı var", Avropa Şurasının prezidenti Donald Tusk deyib. Bəs Rusiya prezidenti Vladimir Putin Brexit haqqında nə deyib? Heç bir şey. Kreml bu məsələyə dair heç nə demir. Amma bu, Rusiyanın Brexit debatlarına cəlb olunmasından sığortalamır. Baş nazir David Cameron bu yaxınlarda deyib ki, Britaniyanın Aİ-ni tərk etməsi Putini "xoşbəxt edərdi". Britaniya Xarici İşlər naziri Philip Hammond daha açıq danışıb: "Həqiqəti desək, bizim Aİ-dən çıxmağımızı arzulayan yeganə ölkə Rusiyadır". Bu qəbildən olan bəyanatlar Rusiya rəsmilərinin təəcübbünə səbəb olur. "Hər şeyə görə Rusiyanı təqsirli sayırlar", Rusiya XİN sözçüsü Mariya Zaxarova mənə bildirib. "Rusiyanın Brexit ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bizim bu məsələdə heç bir marağımız yoxdur". "İtkisiz oyun" Rusiyanın həqiqətən də, bu işlə əlaqəsi yoxdur, axı, səs verən rusiyalı seçicilər deyil. Amma "bu məsələyə marağ göstərilməməsi" inandırıcı görünmür. Brexit hərəkatının liderlərindən biri Nigel Farage prezident Putinin pərəstişkarıdır və Aİ-in Ukrayna ilə bağlı siyasətini pisləyir. "Brexit alınsa, Aİ-də böhran yaransa, bu, yerli təbliğat üçün qələbə sayılacaq", Moskva Ali İqtisadiyyat Məktəbinin professoru Sergey Medvedev hesab edir. Onun qənaətincə, Kremlin məntiqi sadədir: Brexit = daha zəif Aİ = daha güclü Rusiya. "Moskva üçün bu, sıfır nəticəli oyundur," professor Medvedev deyir. "Aİ üçün pis sayılan hər şey Rusiya üçün yaxşıdır". Bu geosiyasi "oyunun" bir hissəsi kimi Moskva Aİ-nin Yunanıstan, Avstriya, Macarıstan və Slovakiya kimi dövlətlərini özünə "dost" sayır və onlarla ikitərəfli əlaqələrini inkişaf etdirir. Məqsədlərdən biri Aİ-nin Rusiyaya qarşı sanskiyalar məsələsində vahid mövqeyini pozmaqdan ibarətdir. Hətta Moskvaya qarşı sərt mövgedən çıxış edən Aİ ölkələri arasında da Kreml dost tapmağa çalışır. Bu ilin əvvəlində Putin Almaniya kansleri Angela Merkelin sərt tənqidçisi Bavariya lideri Horst Seehofer-i qəbul edib. Ona dəvət klassik taktikaya uyğun edilib. Fevral ayında Putin Merkelin sərt tənqidçisi olan Bavariya lideri Horst Seehofer-i qəbul edib. Bəzi Qərb hökümətləri Kremli Avropanın millətçi partiyalarını dəstəkləməklə Aİ-də nifaq salmaq niyyətində ittiham edir. Aİ "dərin böhran içində" "Aİ daha dərin böhrana düşsə, sözün düzü, Rusiya buna görə kədərlənməyəcək, amma biz bunun üçün səy göstərmirik", Rusiya Beynəlxalq Münasibətlərdə jurnalının baş redaktoru Fyodor Lukyanov deyir. "Avropa İttifaqı dərin konseptual böhran içindədir. Anti-Avropa və ksenofob qüvvələrin yüksəlməsi Moskvanın dəstəyinə görə baş vermir. Bunun səbəbi Avropa İttifaqının daxilindəki ziddiyyətlərdir". Sanksiyalarla yanaşı Rusiyanı Aİ ilə bağlı qəzəbləndirən daha bir amil var: Moskva bu qurumu Rusiyanı sıxışdırıb kənara atmaq məqsədilə yaradılmış bir klub sayır. Britaniya qırıcıları Rusiyanın bombardmançı təyyarələrinin Şimal dənizi üzərindən uçuşlarını izləyir. Bu ilin əvvəlində mən Moskvada Rusiya senatorları ilə Avropa siyasətçiləri arasında keçirlən görüşü müşahidə etmişəm. Rusiya parlamentinin yuxarı palatasının xarici əlaqələr komitəsinin başçısı Konstantin Kosaçov çıxışında qeyd etdi ki, Soyuq Müharibənin sona yetməsini rəsmiləşdirmiş 1990-cu ilin Paris Xartiyası Aİ və Nato tərəfindən pozulub. "Həmin sənəddə Avropanın və dünyanın gələcəyini müəyyən edən təşkilatlara istinad edilib - BMT, ATƏT və Avropa Şurasına. Orada NATO-nun adı ümumiyyətlə çəkilməyib. Aİ-in isə adı bircə dəfə yalnız iqtisadi bölümdə çəkilib", Kosaçov deyib. "O zaman güman olunurdu ki, Avropanın gələcəyini milli hökümətlər müəyyən edəcək. Lakin NATO və Aİ Avropanı bərabər ölkələrin qurumu kimi görmək görmək istəmirlər". Amma Kosaçov qeyd etməyi unudub ki, Paris xartiyasından bir il sonra Sovet İttifaqı dağıldı və Avropanın siması dəyişdi. Avropa İttifaqının özü yalnız 1993-cü ildə təsis olunub, Avropa İqtisadi Birliyini əvəz edən strutur kimi. Aİ-Rusiya münasibətlərinin ilıq dövründə, Moskva Brüsseli nadir hallarda Paris xartiyasının pozulmasında ittiham edərdi. Hətta Brexit Aİ-ni zəiflətsə belə, Moskva bilir ki, Brüssellə münasibətlərə ehtiyacı olacaq. "Hətta zəifləsə belə, Avropa İttifaqı ittifaq olmaqda qalacaq", - Fyodor Lukyanov deyir. "Rusiya üçün ayrı-ayrılıqda ölkələrlə iş görmək daha asan olardı, xüsusilə də Aİ-nin böyük dövlətlərilə. Lakin mən düşünmürəm ki, Moskvada bunun mümkün olacağına inanan olsun".


تراجع أسعار النفط أثر على اقتصاديات الدول المصدرة وقال رئيس منظمة أوبك، وزير النفط القطري، محمد بن صالح السادة، إن المنظمة ستخفض 1,2 مليون برميل يوميا من إنتاجها بداية من يناير/ كانون الثاني. وتمثل هذه الكمية 3 في المئة من إنتاج أوبك الإجمالي، وستخفض هذه الخطوة إنتاج دول المنظمة إلى 32,5 مليون برميل يوميا. وارتفع سعر البرنت بنسبة 8,4 في المئة إلى 51,3 دولارا للبرميل، أما الخام الأمريكي فارتفع بنسبة 8,2 في المئة إلى 48,9 دولارا للبرميل، وكانت الأسعار انهارت في العامين الماضيين من 100 دولار للبرميل. وهذا أول خفض للإنتاج تقرره المنظمة منذ 8 أعوام، شهدت خلالها الأسواق العالمية تراجعا كبيرا في أسعار النفط أثر سلبا على اقتصاديات الدول المصدرة. وأشار السادة إلى أن دولا مهمة مصدرة للنفط من غير الأعضاء في المنظمة وافقت على قرار خفض الإنتاج الذي سيبدأ في يناير/ كانون الثاني. ولم يذكر هذه الدول كلها، ولكنه قال إن روسيا مستعدة لخفض 300 ألف برميل يوميا من إنتاجها، الذي يبلغ 10 ملايين برميل يوميا. ويأتي هذا الإعلان بعد اتفاق دول أوبك في سبتمبر/ أيلول على مبدأ خفض الإنتاج، وعلى السماح لإيران برفع الإنتاج. لكن الخلاف بين إيران والسعودية، أكبر منتج للنفط في العالم، أثار شكوكا بشأن إمكانية التوصل إلى اتفاق. فقد ترددت السعودية في تحمل أكبر نسبة في خفض الإنتاج، بينما رفضت إيران خفض إنتاجها متحججة بأنها لما تبلغ مستويات إنتاجها بعد أعوام من العقوبات. لكن السعودية وافقت في اجتماع الأربعاء على خفض 500 ألف برميل يوميا من إنتاجها، وهو ما يمثل نسبة 4،5 في المئة من إجمالي الكمية المخفضة، ليصبح إنتاجها 10،06 ملايين برميل يوميا. وجاء في تقرير لوكالة رويترز أن المنظمة وافقت عل تعليق عضوية أندونيسيا في أوبك، حتى يتسنى لإيران تحديد مستويات إنتاج جديدة تبلغ 3،797 ملايين برميل يوميا. وكان وزير النفط السعودي، خالد الفالح، قال قبل الاجتماع إن فرص تحقيق اتفاق "كبيرة"، واضاف أن السعودية ستتحمل عبء خفض كمية كبيرة من إنتاجها الحالي، ومن إنتاجها المتوقع عام 2017، إذا حددت أوبك سقف إنتاجها بنحو 32،5 ملايين برميل يوميا. وأضاف: "لن نفعل ذلك حتى إذا تأكدنا من حصول توافق عليه".

Çərşənbə günü əl-Cəzayirdə razılığa gələn böyük neft ölkələri bazarda aşırı neft təklifi ətrafında yaradılan ehtiyatları aradan qaldırmaq istəyirlər. Xəbər yayılandan dərhal sonra Brent markalı neftin qiyməti 6 faiz qalxıb. Nəticədə bir barelin qiyməti $49 dollara çatıb. Neft nazirləri deyirlər ki, razılığın detalları Noyabr ayında OPEC-in rəsmi görüşündə dəqiqləşdiriləcək. Gündəlik istehsal 700,000 barel ixtisar olunacaq amma bunun hər ölkəyə təsiri fərqli ola bilər. İran öz istehsalının artırılmasını OPEC üzvlərilə razılaşdırıb. İran və Səudiyyə Ərəbistananın regional rəqabəti nəticəsində indiyədək istehsalın həcmi barədə razılağa gəlmək cəhdləri uğursuzluğa düçar olub. Razılıq rəsmiləşdirilsə, OPEC neft istehsalatını bugünkü 33.2 milyon bareldən 32.5 - 33 milyon barelə endirəcək. Amma bəzi neft ticarətçiləri öz rəylərini bildirdikdən qabaq qərarın şərtlərini görmək istəyirlər. Stratas Advisors-un enerji bazarları direktoru Jeff Quigley deyir ki, qərarın "çox ilkin" mərhələdə olmasından hələ həyəcanlanmağa dəyməz. "Onların bu prosesin noyabrda başlayacağını demələri mənim üçün çox şübhəli görünür. Biz hələ bilmirik ki, kim və nə qədər hasil edəcək", o əlavə edib.


لا يزال مطورون يفحصون الشفرة المسربة، بحثا عن خصائص جديدة في الهواتف المرتقبة وتمكن موقعان إخباريان من الوصول إلى تفاصيل نسخة لم يتم الكشف عنها بعد، من نظام تشغيل أي أو إس iOS . وتشير الشفرة المسربة إلى هاتف أيفون إكس، بالإضافة إلى هاتفي أيفون 8 وأيفون 8 بلاس، كما تتضمن تقنية التعرف على وجه المستخدم، واستخدام تعبيرات وجهه كرموز تعبيرية (emojis). وقال أحد الصحفيين المتخصصين في مجال التكنولوجيا إن "التسريب يعد الأكبر من نوعه، الذي تتعرض له الشركة الأمريكية". ومن المقرر أن تعقد أبل مؤتمرا تكشف فيه عن هواتفها وأجهزتها الجديدة، في مقر الشركة الجديد الثلاثاء. وتتخذ الشركة التي مقرها في كاليفورنيا اجراءات مشددة للحفاظ على سرية تقنياتها، قبل أن تعلن عنها في مؤتمراتها الترويجية، وتحدث الرئيس التنفيذي للشركة، تيم كوك، عام 2012 عن الحاجة إلى "مضاعفة الرهان" على إجراءات سرية التقنيات في الشركة. ورغم ذلك، تسربت بعض التفاصيل عن الأجهزة الجديدة في أغسطس/ آب الماضي، حينما نشرت أبل بعض الشفرات التجريبية لمنتجها HomePod Speakers. وبينما اعتُقد أن ذلك حدث بالخطأ، إلا أن الشركة قالت إن "ذلك التسريب عمل تخريبي متعمد". وكتب جون غروبر، وهو مدون معروف بتغطيته لأخبار أبل: "أفضل ما أستطيع تأكيده هو أن هذه النسخ من البرامج كانت متاحة لأي شخص لتحميلها، لكنها كانت مشوشة عبر عناوين إلكترونية طويلة وغير قابلة للتوقع". وأضاف: "شخص ما داخل أبل سرب قائمة بعناوين إلكترونية إلى موقعي 9to5Mac و MacRumors، أنا شبه متأكد من أن هذا لم يحدث بالخطأ، بل إنه عمل شرير من جانب موظف مارق في أبل". ولم يكشف المدون غروبر أو أي من الموقعين الإخباريين المرتبطين بشركة أبل عن مصادرهم. لكن بي بي سي تأكدت بشكل مستقل، من أن مصدرا مجهولا زود الموقعين الإخباريين بروابط إلكترونية لشفرة نظام تشغيل أي أو إس الجديد. و GM جي إم مصطلح شائع بين شركات التكنولوجيا، يستخدم للإشارة إلى أن نسخة جديدة من منتج ما أصبحت جاهزة للكشف عنها. وقال غروبر: "لقد أفسد التسريب كثيرا من المفاجآت، مقارنة بأي تسريب شهدته أبل عبر تاريخها". ولم يتسن الوصول إلى شركة أبل للتعليق على الموضوع. أعلن تيم كوك الرئيس التنفيذي لأبل عن رغبته في تشديد إجراءات السرية في الشركة أعلن تيم كوك الرئيس التنفيذي لأبل عن رغبته في تشديد إجراءات السرية في الشركة ولا يزال كثير من المطورين يفحصون التسريب، بهدف الكشف عن مزيد من الخصائص التي تتضمنها أجهزة أبل المنتظرة. وتعد هذه هي المرة الثانية خلال ثلاثة أشهر، التي يجري فيها تسريب أسرار أبل عن طريق أحد موظفيها عمدا. وفي يونيو/ حزيران الماضي، جرى تسريب تسجيل مدته ساعة لاجتماع داخلي للشركة إلى موقع ذات أوتلاين The Outline الإخباري، وللمفارقة كان الاجتماع يناقش مسألة وقف التسريبات. وقال أحد مراقبي الشركة إن حجم التسريب يعني أن مؤتمر الثلاثاء المقبل قد فقد جزء مهما، مما قد يحمله من مفاجآت. لكن بن آدامز، من شركة سي سي إس إنسايت للاستشارات التكنولوجية، أضاف إنه من غير المرجح أن يؤثر ذلك على حجم المبيعات أو الاهتمام بالأجهزة الجديدة. وقال: "بالنسبة لشركات أخرى، ربما يكون لتسريب مثل هذا أثر هائل على فاعلية الإطلاق الرسمي لمنتجاتها الجديدة، لكن بالنسبة لأبل هناك نَهَم على أدق التفاصيل، وكذلك في متابعة الجماهير الحصرية لمنتجاتها، ولذلك فإن أي تسريب، حتى لو شمل تفاصيل دقيقة عن أي منتج، لن يؤثر على تحمس المدونين وآخرين غيرهم لنقل أخبار تلك المنتجات".

Bu cihazlar çərşənbə axşamı günü rəsmi təqdim olunmalı idi. Açıqlanan proqram o cümlədən iki yeni iPhone 8 və iPhone X smatfonlarına aiddir. Sizma üz tanıma texnologiyasına dair kodları da əks etdirir. Bu texnologiya əsasən kimliyi təsdiqləmək üçün istifadə olunmalıdır. Şirkət təqdimat gününə qədər yeni cihazları barədə məlumatı məxfi saxlayır. Bu şirkətin tarixində ən irimiqyaslı sızma sayılır. Təhlilçilərdən birinə əsasən sızma təqdimatla bağlı bəzi sürprizlərin qarşısını ala bilər. Lakin onun sözlərinə görə bu yeni cihazlara marağı çox güman ki, azaltmayacaq və yaxud da onların satışına təsir etməyəcək.


سيدفن نمتسوف في مقبرة ترويكورفسكويا في العاصمة الروسية وسيدفن نمتسوف في مقبرة ترويكورفسكويا في العاصمة الروسية وذلك بعد حفل تأبيني يقام في مركز أندريه ساخاروف لحقوق الإنسان. وقال رئيس مجلس الشيوخ البولندي بوغدان بوروشيفيتش إن روسيا رفضت منحه تأشيرة للمشاركة في الجنازة. وكان من المقرر أن يرأس بوروشيفيتش وفدا بولنديا للمشاركة في مراسم تشييع نمتسوف. وقالت السفارة الروسية في وارشو إنها رفضت منح بوروشيفيتش تأشيرة دخول الى روسيا لأن اسمه مدرج على قائمة للسياسيين البولنديين الممنوعين من دخول روسيا، وهي قائمة استحدثت ردا على قيام الاتحاد الاوروبي بفرض عقوبات على روسيا لمعاقبتها على دورها المزعوم في الأزمة الأوكرانية. وقالت عضوة البرلمان الأوروبي عن لاتفيا ساندرا كالنيت إن السلطات الروسية منعتها من الدخول في مطار شيريميتييفو بموسكو، دون أن تدلي لها بتفسير مقنع. مواضيع قد تهمك نهاية وكانت محكمة في موسكو قد رفضت في وقت سابق من الاسبوع الحالي طلبا تقدم به السياسي الروسي المعارض البارز اليكسي نافالني لحضور التشييع. وكان نافالني قد حكم عليه بالسجن لمدة 15 يوما الشهر الماضي لقيامه بتوزيع منشورات تدعو لحضور مظاهرة سياسية. ويتهم حلفاء القتيل نمتسوف الكرملين بالضلوع في اغتياله، ولكن الرئيس فلاديمير بوتين أدان الجريمة ووصفها "بالدنيئة"، وتعهد بالقبض على الجناة.

Vida mərasimi Saxarov Mərkəzində keçirilir. Mərasimdə mərhumun ailə üzvləri, dostları, jurnalistlər, ictimai və siyasi xadimlər iştirak ediblər. Çərşənbə günü Moskvadakı Saxarov Mərkəzində siyasətçi ilə izdihamlı vida mərasimi keçirilib. Nemtsovla vidalaşmağa gələnləri zala hissə-hissə buraxıblar və mərhumun qohumlarının xahişi ilə tədbirin başa çatdığı barədə elandan sonra uzun növbədə gözləyən bir çox adam cənazənin olduğu zala daxil ola bilməyib. Vida mərasimində Nemtsovun anası Dina Eydmana yaxınlaşaraq ilk başsağlığı verənlər arasında ABŞ səfiri John Tefft olub. Tədbirdə nitqlə Britaniyanın sabiq baş naziri John Major çıxış edib. Bu arada dəfn mərasiminə qatılmaq niyyətində olan bir neçə avropalı siyasətçiyə Rusiyaya giriş vizası verilməyib. Boris Nemtsovun anası Dina Eydman Rusiyanın ən yüksək vəzifəli şəxsləri vida mərasimində iştirak etmirlər. Saxarov Mərkəzindəki yas tədbirində ilk çıxış edənlərdən biri RPR-PARNAS partiyasının həmsədri Mixail Kasyanov olub. Mərasimdə ilk çıxış edənlərdən biri RPR-PARNAS partiyasının həmsədri, Rusiyanın sabiq baş naziri Mixail Kasyanov (sağda - ön planda) olub. "Bizim əlimizdən Boris Nemtsovu aldılar, alçaqcasına aldılar. Nemtsov tarixə islahatçı və mübariz kimi daxil olub. O, müxalifət lideri olub və həqiqətləri söylədiyinə görə bir çox adam üçün düşmənə çevrilib”, - Rusiyanın sabiq baş naziri deyib. Kasyanovla yanaşı mərhum barədə bir neçə çıxış səslənib. Şair Lev Rubinşteyn: "Borisin yerində inanılmaz, üzücü bir boşluq əmələ gəlib. Bilmirəm ki, onu nəilə doldurmaq mümkündür". Jurnalist Leonid Velexov: "Əlvida, Rusiyanın öldürülmüş ümidi". "Beeline" şirkətinin təsisçisi Dmirti Zimin: "Nemtsovun qətli nifrət cinayətidir. Canilər ölkəmizin qərq edildiyi həmin nifrət bataqlığı ilə yetişdiriliblər". Prezidentin Dövlət Dumasında nümayəndəsi Qarri Minx: "Bu əvəzlənməz itkidir. Boris Yefimoviç çox səmimi və cəsur adam idi". Aİ-nin Moskvadakı səfiri Viqaudas Uşatskas: "Biz Rusiya vətənpərvəri və Avropanın dostu ilə vildalaşırıq. O dünyaya açıq Rusiyaya inanırdı. Boris demokratik dəyərləri müdafiə edirdi". Nemtsov 2006-cı ildə qətlə yetirilmiş jurnalist Anna Politkovskayanın basdırıldığı Troyekurovskoye qəbristanlığında dəfn olunub. Prezident Vladimir Putinin qatı tənqidçisi olan siyasətçi ötən cümə günü Kremlin yaxınlığındakı körpüdə odlu silahdan qətlə yetirilib. Qətlin motivləri barədə məlumat verilmir və hadisə ilə bağlı həbs edilən olmayıb.


طائرات تورنيدو مقاتلة بريطانية شاركت في الهجمات في سوريا. جاء التحذير بعدما ضربت الولايات المتحدة وفرنسا وبريطانيا ثلاثة أهداف سورية ردا على هجوم كيميائي مزعوم في بلدة دوما، منذ أسبوع. وتنفي سوريا استخدام أي أسلحة كيميائية، وتقول إن المعارضة اختلقت الهجوم. ورفض مجلس الأمن تصويتا تقدمت به روسيا يدين الضربة العسكرية التي قادتها الولايات المتحدة. وتمثل الضربة العسكرية أقوى هجوم ضد الرئيس بشار الأسد تنفذه الدول الغربية منذ سبع سنوات من اندلاع الحرب الأهلية. رود الفعل على الضربة العسكرية كان ثمة سجال حاد في الاجتماع الطارئ لمجلس الأمن الدولي، السبت، عندما سعت روسيا للتوصل إلى إدانة الهجمات الجوية التي قادتها الولايات المتحدة. وقرأ المبعوث الروسي في الأمم المتحدة، فاسيلي نيبينزيا، رسالة من الرئيس الروسي فلاديمير بوتن، يتهم فيها الحلفاء "بالازدراء السافر" في تنفيذ الهجوم دون انتظار نتائج التحقيق في هجوم دوما الكيميائي المزعوم. بريطانيا وفرنسا أكدتا مشاركتهما في الضربات ويزور مراقبو منظمة منع انتشار الأسلحة الكيميائية حاليا دمشق، ومن المتوقع أن يدخلوا دوما في عطلة نهاية هذا الأسبوع. واتهم مبعوث روسيا الولايات المتحدة وبريطانيا وفرنسا بـ "الهمجية" وإظهار "ازدراء سافر للقانون الدولي." ووصفت مبعوثة الولايات المتحدة، نيكي هايلي، الضربات بأنها "مبررة وقانونية ومتناسبة". وقالت: "تحدثت مع الرئيس (الأمريكي) هذا الصباح، وقال إذا استخدم النظام السوري هذا الغاز السام مرة أخرى، فالولايات المتحدة على أهبة الاستعداد." وأضافت: "عندما يرسم رئيسنا خطا أحمر، فرئيسنا سيطبق هذا الخط الأحمر." وقالت هايلي إن الولايات المتحدة وحلفاءها منحوا الدبلوماسية "فرصة بعد أخرى"، لكن روسيا واصلت استخدام حق الفيتو ضد قرار الأمم المتحدة. وقالت: "لا يمكننا الوقوف متفرجين، والسماح لروسيا بتدمير كل المعايير الدولية وعدم الرد على استخدام الأسلحة الكيميائية". وقال بشار الجعفري، مندوب سوريا الدائم لدى الأمم المتحدة، إن الولايات المتحدة وفرنسا وبريطانيا "كاذبون وفاسدون ومنافقون" يستغلون الأمم المتحدة "لفرض سياستكم في التدخل والاستعمار." وصوت فقط لصالح قرار روسيا كل من الصين وبوليفيا من بين 15 دولة عضوا في المجلس. ماذا قال الرئيس ترامب؟ أشاد الرئيس دونالد ترامب، على حسابه في تويتر، السبت، بالضربات، وقال إنها "نفذت بإتقان". وأعرب عن شكره للمملكة المتحدة وفرنسا. وأعادت عبارته "نفذت المهمة" إلى الأذهان تحذير آري فلايشر، السكرتير الصحفي للبيت الأبيض في إدارة الرئيس السابق، جورج دبليو بوش. وأعلن ترامب عن الضربات العسكرية، ليل الجمعة، قائلا إن الحلفاء الثلاثة "حشدوا قوتهم المناسبة ضد البربرية والوحشية." أين وقعت الضربات؟ وقال الجنرال كينيث ماكنزي، في إيجاز صحفي بمقر وزارة الدفاع الأمريكية، إن الهجمات "شلت برنامج الأسلحة الكيميائية السوري لسنوات، كما حدد ثلاثة أهداف طالتها الضربة الجوية : - مركز برزة للأبحات العلمية قرب دمشق، استهدف بـ 76 صاروخا، 57 منهم من طراز توماهوك، وجرى تدميره بالكامل - مخزن حيم شينشار لتخزين الأسلحة الكيميائية القريب من حمص استهدف بـ 22 صاروخًا، تسعة منهم توماهوك أمريكي، وثمانية صواريخ "سكالب" أطلقتهم فرنسا. - موقع لتخزين أسلحة كيميائية بالقرب من حمص استهدف بسبعة صواريخ سكالب وقال كينيث إن: "المؤشرات الأولية تقول إننا نجحنا في تحقيق أهداف الضربة العسكرية دون اعتراض سوريا صواريخنا." وأضاف أن نحو 40 صاوخا من الدفاعات الجوية السورية جرى إطلاقها غالبيتها بعد استهداف المواقع الثلاث. صورة تظهر أحد الصواريخ فوق دمشق وسحابة دخان تنبعث من أحد المواقع وتتناقض تصريحات الإيجاز الصحفي للبنتاغون مع المعلومات الواردة في الإيجاز الصحفي لوزارة الدفاع الروسية، التي قالت إن 103 صواريخ كروز أطلقتها الدول الغربية، لكن الدفاعات السورية أسقطت 71 منها. وقد أعلنت كل من روسيا والولايات المتحدة أن الضربة لم تسفر عن أي خسائر في الأرواح. وتقول سوريا إن ثلاثة أشخاص فقط أصيبوا بالقرب من حمص. وقالت الولايات المتحدة إنها اتصلت بروسيا قبيل الضربات من خلال الإجراءات المتبعة للخط الساخن الخاص بـ "تفادي الاشتباك"، دون تقديم مزيد من التفاصيل عن الهجمات. وكانت ثمة مخاوف من أن ضربات الحلفاء قد تصيب القوات الروسية، وهو ما كان سيؤدي إلى توتر متزايد. وتقول الولايات المتحدة إن حجم الضربات بلغ "ضعف" الضربة التي شنتها في أبريل/نيسان 2017 بعدما قتل هجوم كيميائي على بلدة خان شيخون أكثر من 80 شخصا. ماذا بعد؟ سينصب التركيز على بلدة دوما وزيارة مفتشي منظمة حظر الأسلحة الكيميائية، إذ تقول الحكومة السورية إنها قابلت مسؤولي المنظمة في دمشق، مساء السبت، وقدمت كل التسهيلات لزيارة موقع الهجوم الكيميائي المزعوم. كما أعلن الجيش السوري، السبت، أن منطقة الغوطة الشرقية، التي تقع فيها دوما، طهرت من مسلحي المعارضة واستعيدت بالكامل.

Dəməşq yaxınlığındakı Barzeh kompleksi hava zərbələrindən sonra belə görünür. Şənbə günü ABŞ, Britaniya və Fransa tərəfindən Duma şəhərində, güman edildiyi kimi, kimyəvi hücumun həyata keçirilməsinə cavab tədbiri olaraq Suriyanın 3 obyektinə zərbə endirilib. Suriya hər hansı bir kimyəvi maddədən istifadəni inkar edir və hücumun üsyançılar tərəfindən səhnələşdirildiyini söyləyir. Suriya müttəfiqi Rusiyanın hazırladığı və ABŞ-ın rəhbərliyi altında keçirilmiş hava zərbələrini pisləyən bəyanat BMT Təhlükəsizlik Şurasında (TŞ) səsvermə nəticəsində rədd edilib. Rusiyanın hazırladığı bəyanat rədd edildikdən sonra ABŞ, Britaniya və Fransa tərəfindən BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri arasında Suriyanın kimyəvi silahdan istifadə etməsi iddiası ilə bağlı müstəqil araşdırma aparılamsına çağırış edən yeni bir qərar layihəsi paylanıb. Həmin dövlətlər tərəfindən bundan əvvəl təklif edilən bənzər məzmunlu plana qarşı Rusiya veto tətbiq etmişdi. Britaniyanın Baş naziri Theresa May Rusiyanın törətdiyi obstruksiyaya görə hərbi zərbə keçirməkdən başqa "digər bir mümkün alternativin qalmadığını" bildirib. Müstəqil qurum olan Kimyəvi Silahların Qadağan edilməsi Təşkilatının (OPCW) müfəttişləri artıq Dəməşqə göndərilib və bu həftəsonu onların Duma şəhərinə baş çəkəcəyi gözlənilir. Qərb dövlətləri tərəfindən hazırlanmış yeni qətnamə layihəsində OPCW hesabatını 30 gün ərzində dərc etməyə çağırılıb. Suriyanın Xarici İşlər nazirinin müavini Ayman Susən BBC-yə verdiyi açıqlamada Suriya hökumətinin OPCW heyətinin səfərini razılıqla qarşıladığını bildirib. O qeyd edib ki, missiyanın işi Suriya hökümətinin maraqlarına cavab verir. Şənbə günü BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edən Rusiya səfiri Vasiliy Nebenzya, prezident Putinin sözlərinini sitat gətirərək, ABŞ, Britaniya və Fransanı OPCW tərəfindən keçiriləcək araşdırmanın nəticələrini gözləmədən hərəkət etdiklərinə görə "abırsız həqarət" nümayiş etdirməkdə ittiham edib. ABŞ səfiri Nikki Haley keçirilmiş hava zərbələrini "ədalətli, qanuni və proporsional" adlandırıb. "Mən prezident [Trumpla] bu səhər danışanda o dedi ki, Suriya rəjimi zəhərli qazdan bir də istifadə etsə ABŞ növbəti zərbə vurmağa hazırıdr", - Nikki Haley BMT TŞ-da bildirib. "Biz Rusiyaya beynəlxalq normaları pozmağa və kimyəvi silahdan istifadəyə imkan verə bilmərik", - o əlavə edib. Suriya səfiri Bəşər Cəfəri ABŞ, Britaniya və Fransanın "BMT-dən istifadə edərək müstəmləkəçilik və müdaxilə siyasətini" yürüdən "yalançı, riyakar və təxribatçı" ölkələr olduqlarını bəyan edib. Amateur footage shows strikes on a military research facility in Damascus, while state TV shows the damage


قاسم سليماني وقال المرشد الأعلى الإيراني آية الله علي خامنئي إن "الانتقام الشديد ينتظر المجرمين" وراء الهجوم. وأعلن أيضا الحداد الوطنيلمدة ثلاثة أيام. ودعت السفارة الأمريكية في بغداد كافة رعاياها لمغادرة العراق "على الفور". وقال مسؤولون أمريكيون إن العملية استهدفت موقعين مرتبطين بإيران في بغداد. وقتل إلى جانب سليماني نائب رئيس هيئة الحشد الشعبي العراقي، أبو مهدي المهندس وشخصيات أخرى من الميليشيات التي تدعمها إيران، في ساعة مبكرة من صباح الجمعة في ضربة عسكرية أمر بها الرئيس الأمريكي دونالد ترامب. مواضيع قد تهمك نهاية وقال مصدر أمني عراقي إن مسؤول العلاقات في الحشد الشعبي محمد الجابري قتل إثر استهداف سيارتين في الضربة الأمريكية. وقال المتحدث باسم الحشد الشعبي، أحمد الأسدي، "إن الأعداء الأمريكيين والإسرائيليين يتحملون مسؤولية مقتل المجاهدين أبو مهدي المهندس وقاسم سليماني". وأمر رجل الدين الشيعي مقتدى الصدر جيش المهدي "بالاستعداد للدفاع عن العراق"، ووصف الضربة بأنها "تستهدف الجهاد والمعارضة والروح الثورية الدولية". وقال في تغريدة على موقع تويتر"أنا كمسؤول عن المقاومة الوطنية العراقية، أدعو جميع المجاهدين، لا سيما (جيش المهدي) و (لواء اليوم الموعود)، وكذلك الفصائل (الوطنية) و (المنضبطة) الأخرى تحت قيادتنا، أن تكون مستعدة للدفاع عن العراق " وقاد سليماني، البالغ من العمر 62 عاما، والذي يقود فيلق القدس التابع للحرس الثوري الإيراني، العمليات العسكرية الإيرانية في الشرق الأوسط. بما في ذلك سوريا والعراق. وقد عززت إيران، تحت قيادته، من نفوذها في المنطقة عبر حلفائها كحزب الله في لبنان و المليشيات الشيعية في العراق، كما وسعت إيران من تواجدها العسكري في العراق وسوريا، ونفذت هجمات لدعم النظام في سوريا على قوات المعارضة السورية خلال الحرب الأهلية في البلاد. ويمثل مقتل سليماني تصعيدًا كبيرًا في التوترات بين واشنطن وطهران. من هو قائد فيلق القدس قاسم سليماني؟ ردود الفعل ندد رئيس الوزراء العراقي المستقيل عادل عبد المهدي بـ"اغتيال" سليماني والمهندس. وقال عبد المهدي في بيان "إن استهداف مطار بغداد يعد عدوانا على العراق دولة وحكومة وشعبا". وقالت ماريا زاخاروفا، المتحدثة باسم وزارة الخارجية الروسية، إن الولايات المتحدة "تريد تغيير توازن القوى في المنطقة" بقتل الجنرال قاسم سليماني. وأضافت، قائلة في حسابها على موقع التواصل الاجتماعي فيسبوك:" إن هذه العملية ستؤدي إلى تصعيد التوتر في المنطقة وتؤثر على الملايين من البشر". ومن جانبه، قال ليونيد سلوتسكي، رئيس لجنة العلاقات الخارجية في مجلس الدوما الروسي:" إن الأمريكيين تجاوزوا الخط الأحمر، وقد يؤدي ذلك هذه المرة إلى عواقب وخيمة". وأعرب رئيس لجنة الشؤون الخارجية في مجلس النواب الأمريكي عن أسفه لأنّ الرئيس دونالد ترامب لم يُخطر الكونغرس مسبقاً بالغارة التي شنّتها القوات الأمريكية في بغداد. وقال النائب الديموقراطي إليوت إنجل في بيان إنّ "هذه الضربة تمت بدون إخطار الكونغرس أو التشاور معه". وأضاف النائب عن ولاية نيويورك إنّ "تنفيذ عمل بمثل هذه الخطورة من دون إشراك الكونغرس ينطوي على مشاكل قانونية خطرة ويشكّل إهانة لصلاحيات الكونغرس". وقال الأمين العام لجماعة حزب الله اللبنانية حسن نصر الله إن جماعته "ستواصل السير على نهج سليماني بعد مقتله"، مضيفا أن القصاص العادل سيكون مسؤولية كل المقاومين. ايران "ستنتقم" وحذّر وزير الخارجية الإيراني محمد جواد ظريف من أنّ مقتل قائد فيلق القدس يمثّل "تصعيداً خطيراً للغاية ومتهوّراً". وقال ظريف، في تغريدة على تويتر، إنّ "عمل الإرهاب الدولي الذي قامت به الولايات المتحدة باستهداف واغتيال الجنرال سليماني - القوة الأكثر فعالية في محاربة داعش (تنظيم الدولة الإسلامية) ، وجبهة النصرة، وتنظيم القاعدة وسواها - هو تصعيد خطير للغاية وطائش". وتوعد مرشد الثورة الإسلامية في إيران علي خامنئي "بانتقام شديد" بعد مقتل قاسم سليماني. وقال في بيان رسمي إن "السنوات التي قضاها أملا في الشهادة في سبيل الله، قد ارتقت في نهاية المطاف بقاسم سليماني العزيز إلى هذه الدرجة الرفيعة"، مؤكدا "إن شاء الله لن يتوقف عمله وطريقه هنا وانتقام شديد ينتظر المجرمين الذين لطخت أيديهم بدمائه ودماء الشهداء الآخرين". وأضاف أنّ "الولايات المتحدة تتحمّل مسؤولية كل عواقب مغامرتها المارقة". ماذا يعني مقتل سليماني؟ تحليل، ليز دوسيت، مراسلة الشؤون الدولية في بي بي سي يعد قاسم سليماني أقوى شخصية عسكرية في إيران والعقل الاستراتيجي وراء طموحاتها في الشرق الأوسط ووزير خارجيتها الحقيقي في ما يتعلق بشؤون الحرب والسلام. فبوصفه قائدا لفيلق القدس التابع للحرس الثوري الإيراني، أدار سليماني عمليات سرية شملت شبكة من الميليشيا العاملة بالوكالة في أنحاء المنطقة، كما مثل مركز نفوذ سياسي في إيران حيث اعتبر الرجل الثاني بعد المرشد الأعلى للثورة الإيرانية نفسه. كان سليماني يعتبر مهندسا لحرب الرئيس السوري بشار الأسد في سوريا، والنزاع المستمر في العراق، والحرب ضد تنظيم الدولة، والعديد من المعارك الأخرى. لقد كان الجنرال ذو الشعر الفضي واللحية الخفيفة بطلا في أعين مقاتليه وعنوان الشر في نظر أعدائه. ولسنوات كانت الولايات المتحدة تدرس قتل هذه الشخصية التي أمرت بشن هجمات ضد قواتها. ورغم العداء، قام تحالفا قام بين واشنطن وسليماني لبعض الوقت في مواجهة تنظيم الدولة، ولكنهما ظلا عدوين. وقد اعتبر المسؤولون الإيرانيون مقتل سليماني من أعمال الحرب التي تتطلب "انتقاما شديدا". وهناك سبل ووسائل عديدة في يد إيران للرد على الفصل الجديد في هذه الأزمة، وهو فصل خطير. أبو مهدي المهندس وتجمّع عشرات العراقيين، الذين يشاركون منذ أكثر من ثلاثة أشهر في حركة الاحتجاج ضد السلطات العراقية والنفوذ الإيراني في بلادهم، صباح الجمعة في ساحة التحرير في وسط بغداد، وهم يغنون ويرقصون بعد انتشار خبر مقتل القائد العسكري الإيراني قاسم سليماني. وقال أحدهم لوكالة فرانس برس "يا قاسم سليماني، هذا نصر رباني". وهاجم مؤيدون للميليشيات العراقية المدعومة من إيران السفارة الأمريكية في بغداد الثلاثاء، إثر هجوم جوي أمريكي على قاعدة لميليشيا كتائب حزب الله العراقي ردا على هجوم صاروخي أدى إلى مقتل مواطن أمريكي شمالي العراق في وقت سابق. وتزايد التوتر بين الولايات المتحدة وإيران في المنطقة إثر فرض واشنطن عقوبات اقتصادية على طهران عقب انسحاب الولايات المتحدة من الاتفاق النووي بين إيران والدول الكبرى.

Tehranda Qasım Süleymaninin öldürülməsiə etiraz Süleymani Yaxın Şərqdə əməliyyatlara rəhbərlik edib və onun öldürülməsi Washington-la Tehran arasında olan gərginliyin yeni mərhələyə çıxmasını işarələyir. BBC-nin müdafiə və diplomatik məsələlər üzrə müxbiri Jonathan Marcus bu məsələyə dair oxucuların suallarını cavablandırır. Üçüncü Dünya Müharibəsinin başlaması ehtimalı varmı? - Lewis Alcott Qasım Süleymani Iranın Qüds qüvvələrinə rəhbərlik edib Süleymaninin öldürülməsini bəziləri ABŞ-ın İrana qarşı "müharibə elan etməsi" kimi qiymətləndirsələr də, yaranmış vəziyyəti olduğundan nə daha çox dramatikləşdirmək, nə də ki, əhəmiyyətini azaltmamaq vacibdir. Bu, Üçüncü Dünya Müharibəsini qaçılmaz etmir. Belə bir münaqişənin iştirakçıları ola bilən əsas oyunçular, məsələn, Rusiya və Çin bu dramada əsas rolların ifaçıları deyil. Lakin bu, Yaxın Şərq və Washington-un buradakı rolu üçün həlledici sınağa çevrilən müəyyən bir məqam ola bilər. İranın ciddi bir qisas alacağı gözlənilir. Bu, qarşılıqlı zərbələr silsiləsinə və nəticədə iki ölkəni genişmiqyaslı qarşıdurma həddinə gətirib çıxara bilər. İran öz qisas cavabı üçün ABŞ-ın bölgədəki hərbi obyektləriylə yanaşı, ABŞ-la əlaqəli olan və Tehranın həssas saydığı istənilən hədəfi seçə bilər. Beynəlxalq hüquq bu cür qətli qanuni sayırmı? - Eamonn Donaghy Qasım Süleymani Bağdad aeroprtu yaxınlığında hava zərbəsi nəticəsində öldürülüb ABŞ iddia edir ki, Süleymani İraqda Amerika qüvvələrinə əsassız hücumlara görə cavabdehdir. Həmin qüvvələr İraqın indiki hökumətinin xahişiylə orada idi. Washington hesab edir ki, Süleymani bir çox ABŞ qulluqçusunun ölümünə baiskardır. Süleymaninin rəhbərlik etdiyi Qüds təşkilatını ABŞ terrorçu təşkilat sayır. Odur ki, ABŞ-ın qanunvericilik təfsiri onun qətlinə qanuni don geyindirə bilər. Lakin beynəlxalq hüquq üzrə tanınmış alim, Notre Dame Hüquq Məktəbinin professoru Mary Ellen O'Connell məsələnin hüquqi tərəfi barədə bunları söyləyib: "Qabaqlayıcı özünümüdafiə hərəkəti heç zaman qətlin törədilməsinə hüquqi bəraət qazandırmır. Heç nə qazandırmır. Müvafiq qanunvericilik BMT Nizamnaməsidir, bu sənəddə "özünümüdafiə gerçək və ciddi səciyyə daşıyan silahlı hücuma cavab vermək hüququ kimi müəyyən edilir". "Bağdadda iranlı general Qasım Süleymanini öldürən dron ABŞ-a qarşı silahlı hücuma cavab vermək üçün işə salınmamışdı. İran ABŞ-ın suveren ərazisinə hücum etməmişdi", - o deyib. "Bu halda ABŞ, nəinki məhkəməsiz bir qətl törədib, həm də İraq daxilində qanunsuz bir hücum həyata keçirib". BMT-nin bu qətllərlə bağlı mövqeyinecədir? - Sara BMT Baş katibi Antonio Guterres liderləri "maksimum təmkinli olmağa" çağırıb Ayrı-ayrı nümayəndələrin bildirdiyi fikirlərdən başqa, BMT-nin bu məsələylə bağlı mövqeyinin nədən ibarət olduğunu söyləmək çətindir, çünki həqiqətən belə bir mövqe yoxdur. Misal üçün, bu məsələdə BMT Təhlükəsizlik Şurasının yekdil mövqeyi ola bilərmi? Bu məsələdə parçalanmanın və konsensunsun əldə olunmayacağı ehtimal edilir. Baş katib Antonio Guterres Yaxın Şərqdə gərginliyin artmasından çox narahat olduğunu bildirib. "İndiki anda liderlər maksimum təmkinli olmalıdırlar. Dünya üçün Körfəzdə daha bir müharibənin baş verməsinə dözə bilməz", - BMT Baş katibinin sözçüsü Farhan Haq bəyanatında deyib. Bu əmr prezident Trump-ın impiçment prosesini əngəlləmək məqsədiylə verilə bilərdimi? - Martin Gallagher Prezident Trump - "Biz dayandırmaq üçün hərəkətə keçdik, müharibə başlamaq üçün yox" Bu cür ittihamları irəli sürmək asandır, lakin daxili siyasi mülahizələr həmişə vacib olsa da, xüsusən də prezident Trump üçün seçki ilində - bu qərar iki amilin nəticəsi ola bilər: imkan və vəziyyət. Bunun konteksti, görünür, ABŞ-ın İraqdakı obyektlərinə hücumların artması, Pentaqon tərəfindən gələcək hücumların hazırlanması barədə verilən qeyri-müəyyən bəyanatlar oldub. Və birdən-birə yaranmış fürsət - ABŞ kəşfiyyatının dəqiqliyini və hara qədər çata bildiyini bir daha nümayiş etdirmək imkanı. Bu, qüsursuz olmaqdan xeyli uzaq hərəkət olsa da, eyni zamanda iranlılar hər hansı bir cavab vermək barədə qərar verərkən bu amili də nəzərə almalıdırlar. Seçki ilində prezident Trump-ın əsas narahatlığı bölgədə ABŞ tərəfindən insan itkisi vermək riskidir. Bu dramatik zərbə sərt danışan, lakin ehtiyatlı addımlar atan prezident üçün bir qədər uyğun görünür. İranın nüvə silahıyla cavab verə bilərmi? Onun belə imkanı varmı? - Harry Rickman İran prezidenti Həsən Ruhani sanksiyaların davam edəcəyi təqdirdə uranın zənginləşdirilməsinin bərpa olunacağını bildirib Yox. İranın belə bir nüvə silahı proqramı yoxdur, baxmayaraq ki, belə bir proqramın tərkib hissəsi ola biləcək çox sayda elementi və buna nail olmaq üçün elementi var. İran həmişə nüvə silahı yaratmaq istəmədiyində israr edib. Lakin indi İran 2015-ci il nüvə sazişində nəzərdə tutulan məhdudiyyətlərdən heç birinə artıq əməl etməyəcəyini açıqlayıb. İranın bəyanatında deyilir ki, zənginləşdirmənin həcmi və səviyyəsi, zənginləşdirilmiş materialların toplanması və nüvə tədqiqatları ilə bağlı heç bir məhdudiyyətə artıq əməl edilməyəcək. Bu açıqlama İran Nazirlər Kabinetinin Tehranda keçirilən iclasından sonra verilib. Bu bəyanatdan əvvəl Trump administrasiyası İranla nüvə sazişindən artıq imtina etmişdi, - bir çox təhlilçilərə görə, bu addım məsuliyyətsizlikdir. General Süleymani İraqda nə edirdi? İraq hökuməti bu barədə nə deyir? - Tom Qasım Süleymani 2015-ci ildə İŞİD yaraqlılarına qarşı hücum əməliyyatı zamanı Generalın İraqda nə iş gördüyü aydın deyil. Lakin İran orada nüfuzlu müxtəlif şiə silahlı qruplarını dəstəkləyir. Süleymaniylə birgə öldürülən Əbu Mehdi əl-Mühəndis - Xətaib Hizbullah qrupunun lideri idi (deyildiyinə görə, ABŞ bazalarına son raket hücumlarına görə həmin qrup cavabdehdir) və eləcə də İraqdakı iranpərəst silahlı qruplar koalisiyasının komandir müavini idi. İraq hökuməti hücum onun ərazisində keçirildiyindən çox çətin vəziyyətdə qalıb. İraq həm İran, həm də ABŞ-ın müttəfiqidir və ABŞ qoşunları İŞİD qruplaşmasına qarşı daha geniş mübarizəyə kömək etmək üçün İraqda qalır. İraq rəsmiləri ABŞ obyektlərində yerləşən bazalara silahlıların hücumlarına görə artıq narahatlıq hissi keçirirdi. İraqın Baş nazirinin ofisi Süleymaninin öldürülməsini qınayaraq onu və onunla birgə qətlə yetirilən silahlı qrup liderinin "İŞİD-ə qarşı böyük qələbələrin" arxasında duran "şəhidlər" kimi xarakterizə edib. İraq hökuməti, eyni zamanada ABŞ-ın ölkədə fəaliyyət göstərilməsi barədə müqavilələrin şərtlərindən kənara çıxdığını iddia edir. ABŞ və İranın İraqdakı rolu nədir? - Kakinga Musa Süleymaninin İranın Ali lideri Ayətullah Əli Xamenei ilə yaxın dostluq münasibətlərinin olduğu bildirilib İran İraqdakı şiələrin üstünlük təşkil etdiyi hökümətin yaxın müttəfiqidir. Eyni zamanda İran öz-özlüyündə yuxarıda qeyd olunan silahlı qrupların vasitəsilə ölkədə əhəmiyyətli bir oyunçu kimi hərəkət edir. ABŞ-ın İraqda 5 minə yaxın əsgəri var, onlar İŞİD qalıqlarını məğlub etmək üçün İraq ordusuna təlim keçir. Əslində bu iki kənar oyunçu - ABŞ və İran İraqda bir-birlərinə qarşı manevr etdilər. İndi ortada olan əsas sual isə belədir: görəsən, ABŞ-ın İraqda davamlı qalmasını mümkünsüz edən bir böhran baş verəcəkmi?


تشن طائرات التحالف غارات في سوريا منذ أكثر من عام. وتقول الحكومة السورية إن التحالف بقيادة الولايات المتحدة مسؤول عن الغارة، لكن التحالف ينفي ذلك. وبحسب وزارة الخارجية السورية، فإن صواريخ أطلقت على معسكر للجيش في محافظة دير الزور التي يسيطر تنظيم "الدولة الإسلامية" على مساحات واسعة منها. ولم تحدد الوزارة المعسكر الذي استهدف، لكن المرصد السوري لحقوق الإنسان المعارض أورد أن طائرات للتحالف قصفت جزءا من معسكر الصاعقة، قرب مدينة عياش، شمالي دير الزور. ويشن التحالف غارات لاستهداف مسلحي تنظيم "الدولة الإسلامية" في سوريا منذ سبتمبر/أيلول 2014 دون تنسيق مع الحكومة السورية. مواضيع قد تهمك نهاية وأكد متحدث باسم التحالف أن قواته لم تنفذ أي غارات في المنطقة القريبة من المعسكر. وتقول وزارة الخارجية السورية إن أربع طائرات تابعة للتحالف أطلقت 9 صواريخ على المعسكر مساء الأحد، وهو ما أسفر عن مقتل 3 جنود وجرح 13 آخرين. وبحسب المرصد السوري، الذي يوجد مقره في بريطانيا ويقول إنه يعتمد على مصادر داخل سوريا، فإن الهجود قتل 4 جنود. ودمر مستودع أسلحة وذخيرة و3 عربات مصفحة و4 مركبات عسكرية ورشاشات ثقيلة، بحسب الوزارة. واعتبرت الوزارة الهجوم "عدوانا صارخا"، داعية مجلس الأمن الدولي لـ"اتخاذ إجراءات عالجة لمنع مثل هذه الاعتداءات." وقالت إن هذا "الاعتداء يعيق جهود محاربة الإرهاب." لكن المتحدث باسم التحالف، الكولونيل ستيف وارن، لوكالة فرانس برس: "رأينا التقارير السورية، لكننا لم ننفذ أي غارات في هذه المنطقة من دير الزور مساء." واضاف أن الغارات الوحيدة للتحالف في دير الزور استهدفت آبارا في حقل نفط على بعد 55 كيلومترا من المنطقة التي تتحدث التقارير عن مقتل جنود فيها.

Türkiyə qoşunları, tankları və artilleriyası 3 aydır ki İD-ə qarşı döyüşən qiyamçıları dəstəkləyir Əsgərlər cümə axşamı günü sübh tezdən Suriya hökümətinin hava hücumu zamanı və Türkiyənin dəstəklədiyi qrupların özünü İslam Dövləti adlandıran qruplaşmaya qarşı hücuma keçərkən öldürülüb, Türkiyə hərbiyyəsi bildirir. Britaniyada mənzillənən Suriya İnsan Haqları Müşahidə qrupu ölümlərin səbəbinin çərşənbə axşamı İD-in həyata keçirdiyi canlı bomba hücumunun olduğunu deyir. Suriya Ordusu məsələ ilə bağlı şərh verməyib. İlk dəfədir ki Suriyada Türkiyə əsgərlərinin hökümət qüvvələri tərəfindən hədəfləndiyi deyilir. Dəməşq bundan əvvəl Türkiyə qoşunlarının müharibəyə qoşulmasını "Suriyanın suverenliyinin kobud şəkildə pozulması" adlandırıb. Türkiyə təxminən 3 ay əvvəl Fərat Qalxanı adlanan əməliyyat çərçivəsində İD döyüşçülərini sərhədlərindən uzaqlaşdırmağa çalışır. Türk Ordusunun bəyanatında deyilir ki, hadisə Suriyanın şimalında təxminən saat 03.30-da (Bakı vaxtilə 04.30) "Suriya rejiminin qoşunlarının həyata keçirdiyi kimi qiymətləndirilən" hücumun nəticəsində baş verib. Yaralı əsgərlər Türkiyənin cənubundakı xəstəxanalara aparılıb Anadolu agentliyi hadisənin əl-Bab yaxınlığında baş verdiyini deyir. Hadisə nəticəsində ölənlər və yaralananlar, o cümlədən ağır vəziyyətdə olan bir nəfər Türkiyənin cənubundakı Kilis və Qaziantepdəki xəstəxanalara göndərilib. Suriya İnsan Haqları Müşahidə qrupu isə cümə axşamı Türkiyə hərbiyyəsinin bəyanatına irad tuturaq bildirib ki, əsgərlər çərşənbə günü əl-Bab şəhərinin şimal-şərqində yerləşən Vəqqa kəndi yaxınlığında İD-in canlı bombasının partlaması nəticəsində ölüb. İD əı-Bab yaxınlığında olan partlayışın fotosunu çap edib Bununla da Fərat qalxanı başladıqdan bəri ümumilikdə 15 Türkiyə əsgəri həyatını itirib, AFP bildirir.


متعصمون مؤيدون لروسيا يتحصنون في داخل المقر الرئيسي لجهاز الأمن بمنطقة لوهانسك، ويرفضون تسليم أسلحتهم. وأشار متحدث باسم الخارجية الأمريكية إلى أن الوزيرين اتفقا خلال محادثتهما الهاتفية على ضرورة ايجاد حل سلمي لإنهاء احتلال الانفصاليين المؤيدين لروسيا لعدد من المباني الحكومية الأوكرانية. ومن جانبها قالت الخارجية الروسية إن لافروف وكيري حثا كل الأطراف على الامتناع عن العنف في شرق وجنوب أوكرانيا. وأوضحت أن لافروف طالب بأن تتركز المحادثات الرباعية المزمع إجراؤها بشأن أوكرانيا على تشجيع الحوار بين الأوكرانيين وليس العلاقات الثنائية بين المشاركين. وقال بيان الخارجية الروسية " أوضح لافروف أن هذا التجمع قد يكون مفيدا إذا كان الغرض منه المساعدة في ترتيب حوار داخلي موسع وعلى قدم المساواة بين الأوكرانيين بهدف الاتفاق على اصلاحات دستورية يقبلها الجانبان". حسب وكالة رويترز للأنباء. مواضيع قد تهمك نهاية وكان مسؤولون رفيعون من روسيا والولايات المتحدة وأوكرانيا والاتحاد الأوروبي اتفقوا على عقد مباحثات لبحث الأوضاع في أوكرانيا الأسبوع المقبل. تحذير خيم المحتجون الموالون لروسيا أمام مقرات الأجهزة الأمنية الأوكرانية. إلى ذلك حذر وزير الداخلية الأوكراني النشطاء الموالين لروسيا الذين استولوا على بعض المباني الحكومية في المدن الشرقية باستخدام "القوة" إن لم ينخرطوا في محادثات للتوصل إلى حل سياسي. وقال أرسن أفاكوف إن الوضع "سيحل خلال 48 ساعة" بأي السبيلين. وشدد أفاكوف على أن هناك تجهيزا لـ"عملية لمكافحة الإرهاب" في لوهانسك، ودونيتسك، وخاركيف، ستنتهي خلال اليومين المقبلين. وأضاف في حديثه للصحفيين "هناك خياران، سياسي عبر المفاوضات، والقوة". "بوتين" نصب المحتجون المتاريس امام تجمعاتهم حول المباني الحكومية الأوكرانية. وتجمع المئات من المحتجين الموالين لروسيا وخيموا أمام مقرات القوات الأمنية الأوكرانية في مدينة لوهانسك، هاتفين باسم الرئيس الروسي "بوتين"، تعبيرا عن دعمهم لسياسية الرئيس الروسي ازاء أوكرانيا. وكان عدد من الأفراد احتجزوا في وقت سابق داخل أحد مباني الإدارة الأمنية للدولة في لوهانسك الأحد قد أطلق سراحهم. وقالت السلطات الأوكرانية إنها استعادت الثلاثاء السيطرة على المبنى الحكومي الذي استولى عليه نشطاء في خاركيف، لكن المحتجين لا يزالون يسيطرون على مبنى السلطة المحلية في دونيتسك. أطلق سراح 56 شخصا كانوا محتجزين في مبنآ إدارة الأمن في لوهانسك. وحذرت موسكو أوكرانيا بأن استخدام القوة لإنهاء الاحتجاجات قد يفضي إلى حرب أهلية. وتتهم الحكومة الأوكرانية موسكو بالوقوف وراء الاضطرابات الجارية فيها وتنظيمها، بينما تتهم موسكو الحكومة الأوكرانية الجديدة بتجاهل وتهميش حقوق المواطنين الناطقين بالروسية في شرق وجنوب أوكرانيا، وتطالب بوضع دستور جديد يمنح هذه المناطق سلطات أوسع فضلا عن منع انضمام أوكرانيا الى حلف شمال الأطلسي "الناتو".

Amerika xarici siyasət qurumunun bəyanatında cənab Kerry və cənab Lavrovun çərşənbə günü axşam telefon danışığı zamanı siyasi məqsədlərə nail olmaq üçün gücdən istifadədən imtina edərək "Ukraynanın şərqində önəmli şəhərlərdə təhlükəsizliklə bağlı vəziyyətin düzəlməsinin önəmini müzakirə ediblər". Nazirlər həmçinin Suriyadan kimyəvi silahın gətirilməsini də müzakirə ediblər. Bundan öncə çərşənbə günü iki nazirin daha bir danışığı baş tutub. Söhbət zamanı Kerry Amerikanın özəl müzafizə firması “Greystone”nun əməkdaşlarının Ukraynanın şərqində sabitliyin təmin etmək üçün hakimiyyət tərəfindən istifadə olunduğu barədə məlumatları təkzib edib.


يواجه بوتين احتجاجات واسعة وقال الرئيس بوتين بهذا الصدد اثناء مناظرة مشتركة مع رئيس الحكومة الفرنسية السابق فرنسوا فيو في منتجع فالداي الروسي، "لا انفي هذا الاحتمال كليا." وكان الرئيس بوتين البالغ من العمر 60 عاما قد فاز في ثلاثة انتخابات رئاسية منذ تسلمه السلطة عام 2000، الا انه اضطر الى التخلي عن الرئاسة لاربع سنوات عام 2008 لأن الدستور الروسي يحظر على الرئيس تجديد ولايته لأكثر من مرة واحدة على التوالي. الا ان روسيا شهدت في السنوات الاخيرة اوسع احتجاجات ضد الرئيس بوتين وحلفائه منذ الحقبة السوفييتية. ويتهمه مناوئوه السياسيون بالتقاعس في محاربة الفساد وبتقويض الديمقراطية. مواضيع قد تهمك نهاية

Demək olar ki, bütün səslərin sayılmasından sonra Mərkəzi Seçki Komissiyası deyib ki, Putin səslərin 76 faizindən çoxunu qazanıb. Əsas müxalifət lideri Aleksey Navalny isə prezidentlik uğrunda mübarizədən məhrum edilmişdi. Erkən nəticələrdən sonra Moskvada bir mitinqdə çıxış edən Putin seçicilərin "son bir neçə ilin nailiyyətlərini" tanıdığını söyləyib. Mətbuat nümayəndələrinə danışarkən, o, altı ildən sonra yenidən seçkilərə qatılmaqla bağlı suala gülüb. "Siz dediyiniz bir az gülməlidir. Düşünürsünüz ki, 100 yaşınadək burada qalacağam?", o deyib. Həmçinin oxuyun: Ksenia Sobçak bəziləri tərəfindən Kremlin saxta müxalifətçisi olmaqda təqsirləndirilsə də, Vladimir Putinin bəyan etdiyi mövqelərin bir çoxuna qarşı çıxır Geniş proqnozlaşdırılan qələbənin miqyası 2012-ci ildəki səsvermə nəticələrindən daha artıqdır. Həmin il Putin 64 faiz səslə qələbə qazanmışdı. Cənab Putinin ən yaxın rəqibi, milyoner kommunist Pavel Grudinin səslərin təxminən 12 faizini toplaya bilib. Rusiyalı televiziya aparıcısı Kseniya Sobçak 2 faizdən az səs toplayıb. Veteran millətçi Vladimir Jirinovski isə 6 faiz səs qazanıb. Bir dövlət exit-pollunun iştirakçılığı 60 faizdən çoxdur. Cənab Putinin kampaniyası ona ən güclü mandatı vermək üçün böyük bir fəallığa ümid etdilər. Putunun seçki kampaniya qrupu qələbəni "inanılmaz zəfər" adlandırıb. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də Vladimir Putini prezidenti seçkilərində qələbə qazanması münasibətilə təbrik edib. Martın 18-də baş tutan seçkidə səsvermə Rusiyanın şərq rayonlarında Bakı vaxtilə saat 00:00-da başlayıb və Moskvadaki seçki məntəqələri bundan doqquz saat sonra açılıb. Rusiyada 100 milyondan çox insan səsvermə hüququna malikdir. Vladimir Putin seçkidə yeddi rəqiblə mübarizə aparıb. Onun rəqibləri arasında milyonçu kommunist Pavel Grudinin, keçmiş teleaparıcı Ksenia Sobçak və millətçi Vladimir Jirinovski də var. Müxalifətin əsas lideri Aleksey Navalnının seçkidə iştirak etməsi qadağan edilib. Hakimiyyət bildirib ki, buna səbəb Aleksey Navalnının üzərində məhkumluğun olmasıdır. Navalnının özü isə deyir ki, ona qarşı dələduzluq ittihamı siyasi motivli olub. O, vətəndaşları seçkini boykot etməyə çağırıb və seçki məntəqələrinə minlərlə müşahidəçi göndərib. 65 yaşlı Vladimir Putin 1999-ci ildən bəri, əvvəlcə prezident, sonra isə baş nazir vəzifələrində Rusiyanın dəyişməz lideridir. Müstəqil seçki müşahidə qrupu Qolos 1 700-dən çox nöqsanı müşahidə etdiyini deyib: Rusiya Mərkəzi Seçki Komissiyasının saytına yerləşdirilən seçki məntəqələrinin canlı video yayımlarında bəzi hallarda rəsmilərin qutuları bülletenlərlə doldurduğu nəzərə çarpıb. Seçki rəsmiləri deyirlər ki, seçki günündən əvvəlki gecə saatlarında MSK-nin saytına qarşı kiberhücumun qarşısını alıblar. Rusiyanın şərqindəki rayonların yerləşən bəzi məntəqələrdə seçici fəallığının 100 faiz olduğu bildirilib. İnterfaks xəbər agentliyinin məlumatına görə, seçki rəsmiləri Kamçatkada altı kəndin bütün sakinlərinin hamılıqla səs verdiyini bildiriblər. Çukotkada da dörd kənddə bütün sakinlər səs veriblər.


وفي رسالة مفتوحة، اتهمت غريسي، التي عملت في بي بي سي لأكثر من 30 عاما، المؤسسة بوجود "ثقافة دفع أجور غير قانونية ومتكتمة". وشددت على أن بي بي سي تواجه "أزمة ثقة"، بعد الكشف عن أن ثلثي نجومها الذين يكسبون أكثر من 150 ألف جنيهة استرليني سنويا هم من الرجال. وتقول بي بي سي "ليس ثمة أي تمييز مُمنهج ضد النساء" فيها. وقالت غريسي إنها تترك وظيفتها كمحررة للشؤون الصينية ومديرة مكتب بكين الأسبوع الماضي، ولكنها ستواصل العمل في بي بي سي. وأوضحت أنها سترجع إلى وظيفتها السابقة في غرفة أخبار التلفزيون "حيث أتوقع أن يُدفع لي بشكل متساوٍ". وقالت غريسي، المتخصصة بالشؤون الصينية وتتكلم لغة المندارين بطلاقة، في رسالتها المفتوحة مخاطبة الجمهور "البي بي سي تعود إليك يا دافع ضريبة إجازة التلفزيون". وأضافت "أعتقد أن لديك الحق في معرفة أن ثمة انتهاكا لقانون المساواة ومقاومة للتوجه الضاغط من أجل هيكلية دفع أجور شفافة وعادلة". وفي يوليو/تموز العام الماضي، أجبرت بي بي سي على كشف رواتب كل العاملين فيها الذين يحصلون على أكثر من 150 ألف جنيه استرليني في العام. وقالت غريسي إنها شعرت بالفزع لاكتشاف أن اثنين من محرري الشؤون الدولية في بي بي سي من الرجال يحصلون على "مبلغ أكثر بـ 50 في المئة مما يدفع لزميلتين لهما". وكُشف عن أن جون سوبَل، محرر الشؤون الأمريكية، يحصل على 200 إلى 249 ألف جنيه استرليني، بينما يحصل جيريمي بوين، محرر شؤون الشرق الأوسط على 150- 199 ألف جنيه استرليني. ولم يكن اسم غريسي في القائمة، أي أن راتبها أقل من 150 ألف جنيه استرليني. ودعت الرسالة التي نشرت في صحيفة التلغراف ووقعت لاحقا من محررة الشؤون الأوروبية، كاتيا أدلر أيضا، الى جانب غريسي، إلى أجور متساوية للجميع. أجور متساوية وقالت غريسي في رسالتها إن "قانون المساواة لعام 2019 يشير إلى أن الرجال والنساء الذين يؤدون عملا مشابها يجب أن يحصلوا على أجور متساوية". وأضافت "لكن في يوليو/ تموز علمت أن اثنين من الرجال حصلا على 50 في المئة على الأقل أكثر من اثنين من النساء في السنة المالية الماضية". وأكملت "وعلى الرغم من إصرار بي بي سي العلني على أن تعيني يُظهر التزامها بمبدأ المساواة في الجندر، وعلى الرغم من إصراري على أن المساواة كانت شرطي لتولي الوظيفة، إلا أن مدرائي ما زالوا يحتكمون إلى أن عمل النساء يستحق أقل بكثير من الرجال". وطالبت غريسي أن تدفع أجور متساوية لمحرري الشؤون الدولية الأربعة في بي بي سي. وأضافت "بدلا من ذلك عرضت بي بي سي عليّ زيادة كبيرة لكنها تظل أقل بكثير من المساواة". وأكملت "أعتقد أنني اقبض أجرا جيدا جدا حاليا، كشخص يعمل في مؤسسة ممولة من المال العام على وجه الخصوص". وشددت "ببساطة، أريد أن تلتزم بي بي سي بالقانون وتقييم الرجال والنساء بشكل متساو". وأوضحت أن " الصبر والنية الطيبة ينفدان" بين العاملات في المؤسسة من النساء. وقال محرر شؤون وسائل الإعلام في بي بي سي، آمول راجان، إن استقالة غريسي تشكل "صداعا كبيرا كبيرا" للمؤسسة. واضاف أن بي بي سي وعدت بمعالجة المساواة في الأجور، بيد أن غريسي تقول أن هذه الكلمات كانت "فارغة". "لا تمييزا ممنهجا" وقالت متحدثة باسم بي بي سي في بيان إن "العدالة في الأجور" قضية "حيوية" في المؤسسة. وأضافت "لقد نشر عدد مهم من المؤسسات الآن أرقام أجورهم المدفوعة للجنسين، وهو ما يظهر أننا نؤدي أفضل بشكل كبير من العديد منها وإن كنا أقل من المعدل العام على الصعيد الوطني". وأكملت "إلى جانب ذلك، قد أجرينا تقييما مستقلا لتدقيق الأجور لعموم العاملين، بمن فيهم الوظائف العليا، وقد أظهر 'عدم وجود تمييز ممنهج ضد النساء'". وأشارت إلى أن "تقريرا منفصلا عن العاملين على الهواء (الإذاعة والتلفزيون) سينشر ليس في وقت بعيد مستقبلا". وكشف تقرير نشرته بي بي سي العام الماضي أن ثمة فجوة بنسبة 10.7 في المئة لمصلحة الرجال في الأجور بين الجنسين، عند المقارنة بين معدل الأجور بالساعات بينهما. وتعهد المدير العام لبي بي سي، اللورد هول، بإنهاء هذه الفجوة بحلول عام 2020، قائلا إن المؤسسة يجب أن تكون "قدوة لما يمكن إنجازه فيما يتعلق بالعدالة والجندر والتمثيل".

Carrie Gracie Açıq məktubunda 30 ildən çoxdur BBC-də çalışan Carrie Gracie korporasiyanı "gizli və qeyri-qanuni ödəniş mədəniyyətində" günahlandırıb. O deyib ki, 150 min funt sterlinq maaş alan işçilərin üçdə ikisinin kişi olmasının aşkarlanması ilə BBC "inamsızlıq böhranı" ilə üzləşib. BBC bildirib ki, "qadınlara qarşı heç bir sistemli ayrı-seçkilik yoxdur". Carrie Gracie keçən həftə korporasiyanın Pekin bürosundan istefa verib, ancaq BBC-də fəaliyyətini davam etdirəcək. O, TV-nin xəbərlər şöbəsindəki əvvəlki işinə qayıtmaq istədiyini və "bərabər maaş gözləntisində" olduğunu açıqlayıb. Çin üzrə mütəxəssis olan və çin dilində səlis danışan Carrie Gracie bloqunda yayımladığı məktubunda xalqa xitabən deyib: "BBC, siz vergi ödəyənlərə məxsusdur". İyul ayında BBC illik 150 min funt sterlinqdən çox qazanan işçiləri barədə məlumatı açıqlamaq məcburiyyətində qalmışdı. Carrie Gracie deyib ki, o, BBC-nin iki beynəlxalq redaktorunun qadın həmkarlarından "azı 50 faiz artıq maaş aldığını" biləndə dəhşətə gəlib. BBC-nin siyahısı BBC-nin açıqladığı məlumata görə, ABŞ redaktoru Jon Sopel 200,000-249,999, Yaxın Şərq redaktoru Jeremy Bowen 150,000-199,999 funt sterlinq maaş alırlar. Carrie Gracie maaşı 150 min funt sterlinqdən az olduğu üçün həmin siyahıya düşməyib. O deyib ki, BBC-nin "kişi-qadın arasındakı bərabər maaş siyasətinə" əməl etməsini istəyir. "Boşluqlar aradan qaldırılacaq" BBC-nin media redaktoru Amol Rajan bildirib ki, Xanım Gracie-nin istefasını "Korporasiya üçün böyük başağrısı olacaq". O, BBC-nin "maaş bərabərsizliyini aradan qaldırılmasına vəd verərkən, Carrie Gracie-nin bu açıqlamasını "qeyri-səmimi" sayıb. BBC-nin sözçüsü açıqlamada deyib ki, korporasiya üçün "ədalətli maaş təyinatı həyati əhəmiyyətlidir". Ötən il BBC 150 min funt sterlinqdən çox alan işçilərin siyahısını açıqlayıb. Məlum olub ki, yüksək əmək haqqı alanların üçdə ikisi kişidir. Baş direktor Lord Hall söz verib ki, 2020-ci ilə qədər bu boşluq aradan qaldırılacaq.