سوركوف يشتهر بألقاب راسبوتين بوتين، أو الكاردينال الرمادي، أو سيد مسرح الدمى إلى جانب بوتين صعدت شخصية محورية في سماء السياسة الروسية تحمل العديد من الألقاب من بينها راسبوتين بوتين. يشتهر بلقب راسبوتين بوتين، أو الكاردينال الرمادي، أو سيد مسرح الدمى، إنه المساعد الرئاسي الروسي فلاديسلاف سوركوف الذي يعتبر كبير منظري الكرملين والذي كتب مقالا مؤخرا أطلق فيه مصطلح "البوتينية"، حيث أشار سوركوف إلى أن "البوتينية" تمثل اختراقاً سياسياً عالمياً، وهي طريقة فعالة للحكم". فمن هو فلاديسلاف سوركوف؟ سوركوف رجل أعمال وسياسي روسي من أصول شيشانية ولد في 21 سبتمبر/أيلول عام 1964. وكان سوركوف قد عين في شهر اغسطس/آب عام 1999 نائبا لرئيس ديوان الرئاسة. مواضيع قد تهمك نهاية وهو صاحب فكرة الديمقراطية السيادية، بصفتها ديمقراطية موجهة، والتي تتلخص بالحد من دور الأحزاب السياسية وتهميش الأحزاب السياسية الصغيرة. وفي ديسمبر/كانون الاول عام 2011 عين نائبا لرئيس الحكومة الروسية، المسؤول عن تحديث الاقتصاد الروسي. وفي 21 مايو/ايار عام 2012 تولى ايضا رئاسة ديوان الحكومة في حكومة مدفيديف. وفي عام 2013 أعفي من تلك المناصب ليصبح لاحقا مساعدا رئاسيا وكبير المنظرين العقائديين لبوتين. يعتبر سوركوف وراء الكثير من نجاحات بوتين وفي ما يلي أبرز المعلومات عن سوكروف : هو مهندس "عالم ما بعد الحقيقة": قبل وقت طويل من إطلاق الرئيس الأمريكي دونالد ترامب مصطلح "الأخبار الكاذبة" كان سوركوف قد شحذ سلاحه واستخدمت موسكو تكتيكاته لإحداث ارتباك سياسي في العالم الديموقراطي. وقال مساعد سابق له: "كانت صيحة أطلقها سوركوف، لها نكهة ما بعد الحداثة، لا شيء حقيقي، لا توجد حقيقة فهناك دائما حقائق بديلة". صعد من لا شيء لبناء عرش بوتين: فقد اخترع مصطلحات الديموقراطية السيادية، ودستورية حكم بوتين. وقال عنه زميل سابق: "إن الكثير من نجاحات بوتين تعود لسوركوف الذي توجد بين أصابعه الكثير من الخيوط التي يسيطر من خلالها على البنية السياسية، وهي بنية معقدة للغاية، ولا يعرف سواه المكان الصحيح لكل مكون: المعارضة، والأحزاب السياسية، والنواب، والمحافظون، وإطلاق أو إنهاء حركات سياسية أو منظمات مجتمع مدني، والكنيسة، والمجتمع المدني......" حراسة أغنى روسي: كان ميخائيل خودورفسكي ذات يوم أغنى رجل في روسيا وقد ضم سوروكوف لطاقم الحراسة الخاص به، وسرعان ما أدرك خودورفسكي أن عقل سوركوف أفضل من عضلاته فأولاه مسؤولية العلاقات العامة، حيث أطلق سوركوف مهاراته في فنون الخداع في مجالات السياسة والتجارة. وقد انتهى الأمر بخودورفسكي في السجن بينما ساعد سوركوف في إدارة حملة علاقات عامة ضد سيده السابق. التايمز: من يوقف توسع بوتين في أفريقيا والشرق الأوسط؟ كيف لقي "آلة الجنس" راسبوتين حتفه؟ ماذا يطبخ "طباخ بوتن" حول العالم؟ من الإخراج المسرحي إلى المسرح السياسي: درس سوركوف المسرح في موسكو قبل أن يطرد بسبب مشاجرة، وهذه المهارة أسعفته لاحقا عندما سيطر على كل من الأحزاب الموالية للكرملين والمعارضة. وقال مستشار سابق في الكرملين: "إنه ينظر لنفسه باعتباره الشخص الذي يدير العرض محاولاً العثور على مكان لكل ممثل في مسرحيته". سيطر على جماعات انفصالية في أوكرانيا: أظهرت وثائق مسربة من الكرملين أن سوركوف أدار شبكة من النشطاء في شرق منطقة دونباس حيث شن مقاتلون انفصاليون حربا ضد كييف بدعم من موسكو. وقال زعيم سابق للمتمردين: "كنت ألتقي سوركوف بشكل دوري وهو واحد من أذكى الشخصيات التي قابلتها في حياتي. أحيانا أفكر فيه كممثل وحيد على المسرح أشاهد عرضه وأتعلم منه فن السياسة وفن الممكن". توباك شاكور هو معجب بتوباك شاكور ومحب للشعر: في مكتبه بالكرملين يوجد بورتريه لمغني الراب الأمريكي توباك شاكور إلى جانب صورة لبوتين، كما أنه معجب أيضا بالفنان التجريدي جاكسون بولاك وشعر ألان غينسبرغ . وبينما يسيطر على السياسات في روسيا بمزيج من فنون الخداع والقسوة كان يجد الوقت لكتابة الشعر لفرقة أغاثا كريستي الروسية للروك. كتب رواية تنتمي لما بعد الحداثة: نشرت رواية "تقريبا صفر" التي كتبها سوركوف عام 2009 عندما كان في ذورة سلطته، وهي رواية خيالية بطلها ناشر ورجل عصابات لا يرحم يبتز النقاد والصحفيين خدمة لسياسيين فاسدين ويخادع ليخلق أخبارا كاذبة.

Putin 2018-ci ilin martında təbliğat kampaniyası çərçivəsində Moskvada keçirilən mitinqdə çıxış edir. Keçmiş KQB agenti ilk dəfə 1999-cu il dekabrın 31-də Rusiya prezidenti olanda Bill Klinton hələ ABŞ prezidenti idi və Ağ Evdə idi. Ötən 20 il ərzində ABŞ-da daha üç prezident, Britaniyada isə beş Baş nazir seçilib. Qlobal miqyasda qarşıdurmalardan və daxili qalmaqallardan tutmuş idman zəfərləri və təbliğat fotolarınadək Vladimir Putinin 20 illik hakimiyyətini təsvir edən fotolara nəzər salaq. Vladimir Putin 1999-cu il dekabrın 31-də Boris Yeltsini prezident vəzifəsində əvəzləməkdan əvvəl həmin ilin avqust ayında Baş nazir təyin olunmuşdu. Keçmiş KQB zabiti, 1999-cu ilin oktyabrında Rusiyada bir sıra yaşayış binalarında bomba partlayışlarından sonra İkinci Çeçen müharibəsini başlayanda artıq ölkənin Baş naziri təyin edilmişdi. Onun prezidentlik dövrünün ilk mərhələsi Rusiyanın Çeçenistanla hərbi münaqişəsi fonunda keçib. Rusiya qüvvələri Çeçenistanın paytaxtı Qroznı şəhərini mühasirəyə aldı. BMT 2003-cü ildə mühasirədən sonrakı Qroznı şəhərini yer üzündə ən çox məhv edilən şəhər adlandırıb. Vladimir Putin İkinci Çeçen müharibəsi başlayandan bir neçə ay sonra, 2000-ci ilin martında hərbi təyyarədə Çeçenistana uçub İllər ərzində Rusiya 2004-cü ildə çoxu uşaq olmaqla, 330 nəfərin ölümüylə nəticələnən Beslan şəhərindəki məktəbin mühasirəsi kimi silahlıların hücumlarına məruz qalıb. Prezident Putin Çeçenistandakı döyüş əməliyyatlarına 2009-cu ilə qədər rəsmi olaraq son qoymayıb. Prezident Putin və Rusiya Nazirlər Kabinetinin üzvləri 2004-cü ilin sentyabrında Beslan məktəbində silahlıların hücumu nəticəsində 330-dan çox insanın həlak olmasıyla bağlı bir dəqiqəlik sükut mərasiminə qatılıblar Vladimir Putin 2000-ci ilin martında keçirilən seçkilərdə prezident vəzifəsində təsdiq edildi və bir neçə aydan sonra bir PR böhranına düşdü. Kursk sualtı qayığının qəzası 118 ekipaj üzvünün ölümünə səbəb olub. Prezident Putin Kursk sualtı qayığın komandirinin ailəsi ilə görüşdü, lakin o zaman fəlakətə reaksiya vermə tərzinə görə kəskin tənqid olundu Kursk sualtı qayığı 2000-ci ilin avqustunda batanda prezident Putin Qara dəniz tətilindən qayıtmağa tələsmədi. Qayıqda batan dənizçilərin yaxınlarına məlumat verilməsi isə günlərlə çəkdi. ABŞ prezidenti George W Bush 2001-ci ildə Putini ABŞ-a dövlət səfərinə dəvət etdi. Rusiya prezidenti o cümlədən, Bush-un Texas ştatındakı evinə də baş çəkdi. Vladimir Putin hakimiyyətinin ilk onilliyində Qərb liderlərinin xarici siyasətini tənqid etməsinə baxmayaraq, ümumiyyətlə, onlarla yaxşı münasibətdə idi. İtaliyanın Baş naziri Silvio Berlusconi (sağda) 2003-cü ildə İraqdakı vəziyyəti müzakirə etmək üçün Rusiyaya səfər etdi Kraliça Elizabeth II cənab Putini 2003-cü ildə Britaniyaya dövlət səfərinə dəvət etdi - bu 1874-cü ildən bəri Rusiya rəhbərinin Britaniyaya etdiyi ilk dövlət səfəri idi Rusiya 2006-cı ildə G8 iqtisadi qrupuna ölkənin üzvlüyünü təsdiqləyən ilk G8 sammitini keçirdi. Angela Merkel, Tony Blair, Jacques Chirac, Vladimir Putin və George W Bush 2006-cı ildə Sankt-Peterburqda keçirilən G8 sammitində Rusiya konstitusiyasına görə Putin ardıcıl olaraq üçüncü müddətə prezident kimi qala bilmədi, buna görə 2008-ci ildə dörd il müddətinə Baş nazir oldu. Prezident Dmitri Medvedevin patronu Putini dəstəkləyən bir proteje fiqurdan başqa nəsə olmasını düşünməyən az adam oldu. Baş nazir kimi Vladimir Putin Gürcüstanla müharibədə gedişində yaralananlara baş çəkir Gürcüstan 2008-ci ildə Cənubi Osetiya üzərində nəzarətini bərpa etmək üçün qüvvələrini ora göndərəndə Rusiya Gürcüstana hərbi müdaxilə etdi. Avqust müharibəsi Qərb üçün xəbərdarlıq zəngi idi, lakin Putinin Qərb liderləri ilə münasibətlərini pozan Rusiyanın 2014-cü ildə Ukraynanın şərqinə müdaxiləsi oldu. Rusiyanın Krımı ilhaq edərək Ukraynadan alması ABŞ və Aİ-nin sanksiyalarına səbəb oldu və Rusiyanın G8 qrupuna üzvlükdən məhrum edilməsinə səbəb oldu. Prezident Putinin 2014-cü ildə Ukraynanın Krım yarımadasını ilhaq etməsi, Rusiyadakı rəy sorğularında onun reytinqinin sıçrayışla qalxmasına səbəb oldu Putin 2019-cu ilin avqustunda ilhaq edilmiş Krımdakı motosiklet yürüşündə iştirak edərkən. Ukrayna bu hadisəni "Ukraynanın suverenliyinin kobud şəkildə pozulması" olduğunu söylədi Bu ay Ukraynadakı vəziyyətə həsr olunmuş dördtərəfli görüş keçirilib. Ukraynada qarşıdurmanın başlamasından beş il sonra Vladimir Putin və Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski arasında döyüşləri dayandırmaq üçün Fransa və Almaniya liderlərinin vasitəçiliyi ilə danışıqlar keçirilib. Suriyadakı vətəndaş müharibəsinin dördüncü ilində iflas həddində olan müttəfiqi prezident Bəşər Əsədi dəstəkləmək üçün Rusiya hərəkətə keçdi. Putinin Rusiya təyyarələrini və silahlarını Suriyaya göndərmək qərarı döyüş meydanında güc balansını dəyişdi. Vladimir Putinin Suriya prezidenti Bəşər Əsədi dəstəkləməsi Suriyadakı vətəndaş müharibəsinin gedişatını dəyişdi Donald Trump-ın 2016-cı ildə ABŞ-da keçirilən prezident seçkilərində qalib gəlməsindən sonra ABŞ xüsusi xidmət orqanları Rusiyanın bu seçki kampaniyasına müdaxilə etdiyi qənaətinə gəldi. ABŞ xüsusi xidmət orqanları hesab edir ki, Rusiya ABŞ-da 2016-cı ilin prezident seçki kampaniyasına müdaxilə edib 2018-ci ildə isə İngiltərə Rusiyanı Salisbury şəhərində Rusiyanın keçmiş hərbi kəşfiyyat zabiti Sergey Skripal-ı zəhərləməkdə ittiham edib. Sergey Skripal-ı zəhərləmə əhvalatından sonra o vaxtkı Baş nazir Theresa May ilə Vladimir Putin arasında münasibətlər gərgin idi Rusiya prezidenti vəzifədə olduğu müddət ərzində öz imici və Rusiyanın imicini daha yaxşılaşdırmağa çalışıb. Bu illər ərzində Putinə həsr olunmuş şəkillərdə onun güclü bir insan kimi təsvir olunması nəzərə çarpır. Bu fotoda Putin beldən yuxarı çılpaq halda, əlində snayper tüfəngi ilə Monqolustan ilə sərhədə yaxın bir bölgədə gəzərkən lentə alınıb. Putin özünün fərqli cəhətlərini də nümayiş etdirib - 2013-cü ildə çəkilmiş bu fotoda Rusiya prezidenti Buffy və Yume adlı itlərlə qarda oynayır. Prezidentliyi dövründə Putin buz üzərində hokkeyi və cüdo oyunlarında da iştirak edərək idman qabiliyyətini nümayiş etdirməyə çalışıb O, həmçinin 2014-cü ildə Qış Olimpiya Oyunlarına və 2018-ci ildə futbol üzrə Dünya Kubokuna ev sahibliyi etməklə Rusiyanın idman nüfuzunu artırmağa çalışıb. Soçi Oyunları uğurlu alındı, amma dopinq qalmaqalının əks-sədası öz təsirini bildirməkdə davam edir. Ümumdünya Antidopinq Agentliyi (WADA) keçən həftə Rusiyanın bütün böyük idman tədbirlərinə iştirakına dörd illik qadağa qoyub. 2015-ci ildə hazırlanan bir hesabatda Rusiyanın yüngül atletika idmanında dövlət tərəfindən sponsorlanan dopinq proqramının olduğu vurğulanıb. Prezident Putin Rusiyanın 2018-ci il Dünya Çempionatına ev sahibliyi etməsində önəmli rol oynadı 2018-ci ildə FIFA Dünya Kubokunun Rusiyada keçirilməsi beynəlxalq səviyyəli bir müvəffəqiyyət olsa da, dopinq qalmaqalı Rusiyanın 2022-ci ildə Qətərdə keçiriləcək növbəti Dünya Çempionatında iştirak edə bilməyəcəyi anlamına gəlir. Bütün fotolara müəlliflik hüququ mövcuddur.


معظم النازحين لم يسجلوا أنفسهم لدى الحكومة الأوكرانية وبلغ عدد الذين نزحوا من منازلهم خلال الأسابيع الثلاثة الماضية فقط نحو 260 ألف شخص، بحسب فينسينت كوشيتل مدير مكتب وكالة الأمم المتحدة للاجئي أوروبا. ومنيت قوات حكومة كييف بسلسلة من الهزائم على ايدي الانفصاليين الموالين لروسيا الذين يواصلون تقدمهم على عدة جبهات شرقي اوكرانيا. كان انفصاليون موالون لروسيا في دونيتسك ولوهانسك قد أعلنوا استقلال مناطقهم عن أوكرانيا في أبريل / نيسان الماضي، وذلك في أعقاب ضم روسيا لشبه جزيرة القرم الأوكرانية إليها في مارس / آذار. وقتل نحو 2600 مدني ومقاتل منذ منتصف أبريل/نيسان عندما أرسلت أوكرانيا قواتها لطرد الانفصاليين. مواضيع قد تهمك نهاية وتتهم أوكرانيا روسيا بتسليح الانفصاليين وإرسال قوات روسية إلى شرق أوكرانيا، وهي مزاعم تنفيها روسيا. وتقول ايموجين فولكيس مراسلة بي بي سي في جينيف إن كثيرا من النازحين لم يسجلوا أنفسهم لدى السلطات الاوكرانية لإن ذلك لن يضمن حصولهم على مساعدات، كما أن كثيرا منهم يخشى أن يتم تجنيده في الجيش الاوكراني. وتضيف أن نحو 800 ألف شخص أوكراني معظمهم من أصول روسية عبروا الحدود إلى روسيا والبعض الآخر فر إلى بولندا وبيلاروسيا ودول البلطيق وهي استونيا ولاتفيا وليتوانيا التي تشير الأرقام أنها استقبلت نحو 20 الف شخص منذ بدء الصراع. وحقق الانفصاليون في أوكرانيا مكاسب ميدانية في مواجهة القوات الحكومية خلال الأيام الأخيرة في منطقتي لوهانسك ودونيستك، شرقي أوكرانيا، متقدمين جنوبا حول مطار ماريوبول. وكان اجتماع عقد بين مسؤولين روس وأوكرانيين مع الانفصاليين ومراقبين دوليين في مينسك انتهى دون التوصل إلى اتفاق. وكانت أخر جولات المفاوضات عقدت في روسيا البيضاء الاثنين لكن تم تأجيلها إلى الجمعة بعد عدة ساعات. وأفادت الأنباء بأن مندوبي الانفصاليين خففوا من مطالبهم من الاستقلال التام إلى المطالبة بـ "وضع خاص" لمناطقهم في ظل تبعية لأوكرانيا. ويقول مراسلون إن المطلب الجديد يجعل من الانقسام داخل أوكرانيا أمرا واقعا حيث يسعى الانفصاليون إلى الارتباط اقتصاديا بروسيا. وكان وزير الخارجية الروسية سيرجي لافروف حث المفاوضين على جعل "وقف إطلاق النار" على رأس أولوياتهم. ودأبت موسكو على نفي تدخلها عسكريا في الأزمة الأوكرانية.

BMT: Ukraynada böhran başlayandan 10 min insan evlərini tərk etməli olub. İlk növbədə söhbət Krım yarımadasını tərk edən Krım tatarlarından gedir. Köçkünlər arasında eləcədə etnik ukraynalıların, rusların və qarışıq ailələrin olduğu da qeyd olunur. BMT Ukraynada insanların evlərini tərk etməsinin əsas səbəbləri arasında köçkünlərin hədə, təqib və müxtəlif növ təhlükələrdən xilas olmaq istəyini qeyd edir. Müşahidəçilər aprel ayında Ukraynada köçkünlərin sayının xeyli artdığını artdığını qeydə alıblar. Bundan əvvəl BMT Ukraynanın cənub şərqində insanların oğurlanaraq işgəncələrə məruz qalmaları və qətlə yetirildiklərinə dair təsdiqlənmiş məlumatlara malik olduğunu bildirmişdi.


الأسد: لن تزيدنا التهديدات الا عزما في هذه الأثناء، انتهى اجتماع ممثلي الدول الخمس دائمة العضوية في مجلس الأمن التشاوري الذي عقد لبحث موضوع اصدار قرار جديد حول الوضع في سوريا. وأفاد مراسل بي بي سي في واشنطن لقمان أحمد إنه لم يصدر أي بيان عن ممثلي الدول التي شاركت في الاجتماع. وتقول الولايات المتحدة وبريطانيا إن نظام الرئيس الأسد قتل مئات السوريين في هجمات شنها مؤخرا بالاسلحة الكيمياوية، ولكن دمشق تنفي هذه الادعاءات وتحمل المعارضة المسلحة مسؤولية الهجمات. ويعكف فريق تابع للأمم المتحدة بالتحقيق في الهجوم. مواضيع قد تهمك نهاية ومن المقرر أن يفرغ فريق المفتشين الدولي من عمله يوم الجمعة، ويرفع تقريره إلى الامين العام للمنظمة الدولية بان كي مون السبت. ولا يتضمن التفويض الذي يتمتع به الفريق تحميل أي من طرفي النزاع في سوريا مسؤولية الهجوم الذي وقع قرب العاصمة دمشق في الحادي والعشرين من الشهر الجاري وخلف 355 قتيلا على الأقل. "رد موحد" وكانت بريطانيا قد حثت أمس الاربعاء مجلس الأمن التابع للأمم المتحدة على اصدار قرار يسمح للدول الغربية باستخدام القوة المسلحة ضد سوريا، ولكن الطلب البريطاني لم يحظ بالدعم الضروري. وعرقلت روسيا والصين في السابق صدور قرارات تخص الشأن السوري في مجلس الأمن، ويقول محللون إنه من المرجح ان يكرر البلدان ذلك في المستقبل. وكانت المستشارة الالمانية انغيلا ميركل قد اجرت اتصالا هاتفيا بالرئيس الروسي فلاديمير بوتين في وقت سابق اليوم حثت خلالها روسيا على التعاون مع مجلس الأمن للتوصل إلى "رد فعل سريع وموحد" ازاء الوضع في سوريا. ولكن مكتب رئيس الحكومة البريطانية قال في بيان إن بريطانيا ما زالت تتمكن من اتخاذ "اجراءات استثنائية بما فيها التدخل العسكري" لدواع انسانية حتى في حال اخفاق مجلس الامن في التوصل الى اجماع. وسيصوت نواب مجلس العموم البريطاني في وقت لاحق اليوم على مشروع قرار يطالب بالتدخل العسكري في سوريا، وينص على ان "الموضوع يجب ان يتابع من خلال الامم المتحدة الى اقصى مدى ممكن." ومن المتوقع ان يطلع مسؤولو الادارة الامريكية كبار زعماء الكونغرس سرا في وقت لاحق على الادلة المتوفرة التي تثبت تورط نظام الاسد باستخدام الاسلحة الكيمياوية. ولكن الرئيس السوري أخبر وفدا من النواب اليمنيين يقوم بزيارة لدمشق ان سوريا ستدافع عن نفسها ضد أي عدوان قد تعرض له، حسبما اوردت وكالة سانا الرسمية للانباء. وقال الرئيس السوري إن التهديدات الغربية بضرب بلاده لن تزيده الا عزما على مقاومة المعتدين، حسبما نقل عنه الاعلام الرسمي. ونقلت الوكالة عن الرئيس الأسد قوله "إن سوريا بشعبها الصامد وجيشها الباسل ماضية ومصممة على القضاء على الإرهاب الذي سخرته وتدعمه إسرائيل والدول الغربية خدمة لمصالحها المتمثلة بتقسيم المنطقة وتفتيت واخضاع شعوبها." وقالت تقارير من دمشق في غضون ذلك إن كبار القادة العسكريين اخذوا بالابتعاد عن المقار والمباني التي يعتقد انها ستكون هدفا للغارات الغربية. كما غادر الكثيرون من سكان العاصمة خوفا من هجوم مرتقب.

Britaniya Parlamenti Suriyaya mümkün hücumu müzakirə edib. Bəşər əl-Əsəd Qərbin hədələrinin onun əzmini daha da möhkəmləndirdiyini bəyan edib, dövlət mediası xəbər verir. ABŞ və Britaniya deyir ki, Əsəd rejimi bu yaxınlarda törədilmiş zəhərli qaz hücumlarında yüzlərlə adamı öldürüb. Dəməşq isə hücumlara görə üsyançıların məsuliyyət daşıdığını deyir. BMT kimyəvi silah ekspertləri hücumları təhqiq etmək üçün Suriyadadır. Onlar işlərini cümə günü bitirəcəklər və ilkin təhlil nəticələrini BMT Baş Katibi Ban Ki-moon-a həftəsonu təqdim edəcəklər. Onların mandatı hücumlara kimin məsuliyyət daşıdığını müəyyənləşdirmək imkanı vermir. Hücumlar avqustun 21-də Dəməşqin şərqində törədilib və 355 adamın ölümünə səbəb olub. Britaniya hücum edə bilər Britaniya parlamenti öz hüquqi qiymətləndirmələrinə əsaslanaraq, BMT-nin dəstəyini gözləmədən Suriya rejiminə qarşı hücum edə bilər. Eyni zamanda Britaniyanın Leyboristlər partiyası bəyan edib ki, bu partiyanın parlament üzvləri Suriyada hərbi müdaxilə barədə hökümətin qərarının əleyhinə səs verəcəklər. Leyboristlərin BMT müfəttişlərinin hesabatını gözləmək haqqında tələblərindən sonra hökümət hücum barədə vəsatətini yumşaldıb. Amma partiya yenə də deyib ki, Əsəd rejiminin məsuliyyəti haqqında "danılmaz sübut" görmək istəyir. Bir kəşfiyyat hesabatında deyilir ki, rejimin məsuliyyəti barədə "ehtimal yüksəkdir". Parlament bu gün məsələni müzakirə edib. ABŞ prezidenti Barack Obama hələ ki, Suriyaya qarşı cavab zərbə planı haqqında qərar verməyib, o deyib. Amma o belə nəticəyə gəlib ki, ötən həftə Suriya paytaxtı Dəməşqdə insanlara qarşı kimyəvi silahdan istifadə edilməsinin arxasında hökümət durur, o bildirib. ABŞ televiziyasında çıxış edən cənab Obama deyib ki, kimyəvi silahın istifadə olunması, ABŞ milli maraqlarına təsir edib və cavab zərbəsinin verilməsi Suriyadakı müharibəyə müsbət təsir göstərə bilər. Suriyaya qarşı hücum, Əsəd hökümətinə "bir daha (kimyəvi silahdan etməmək) haqqında kifayət qədər güclü işarə göndərər" - Barack Obama O, bu qərarı BMT-də müzakirələr diplomatik dalana dirəndikdən sonra alıb. Böyük Britaniya BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərini Suriyada mülki əhalini qorumaq üçün tədbirlər görməyə səlahiyyət verən qətnamə qəbul etməyə təkid edirdi. Amma Suriyanın müttəfiqi Rusiya qətnaməni qəbul etməkdən imtina edib və görüş nəticəsində BMT-nin Suriya haqqında mövqeyində heç bir irəliləyiş əldə edilməyib. ABŞ Dövlət Departamenti "Rusiya barışmazlığı"nı tənqid edib və deyib ki, diplomatik iflicin Suriya rəhbərliyi üçün müdafiə obyektinə çevrilməsinə izn verə bilməz. Rusiya şərqi Aralıq dənizinə anti-sualtı gəmisi və raket kreyseri göndərir. Rusiyanın Interfax xəbər agentliyinə əsasən gəmilər hərbi-dəniz donanmasının ərazidəki iştirakını çoxaltmaq üçündür. Amma Novosti agentliyi yüksək rütbəli Donanma Komandirliyi sözçüsündən sitat gətirir ki, bu, Suriya ilə əlaqəsi olmayan, planlaşdırılmış rotasiyadır. "Güclü işarə" Tənqidçilər Suriyaya qarşı hücumun məqsədlərini sual edib. Amma cənab Obama PBS (İctimai Yayım Xidməti) telekanalına deyib ki, bu, Bəşər əl-Əsədin hökümətinə "bir daha (kimyəvi silahdan etməmək) haqqında kifayət qədər güclü işarə göndərər". ABŞ hələ ki, Əsəd hökümətinin kimyəvi silahlardan istifadə etməsini təsdiq edən sübut təqdim etməyib və BMT silah müfəttişləri hələ ki, Suriyada araşdırma aparırlar. BMT silah müfəttişləri bu gün avqustun 21-də kimyəvi silah hücumları şübhələrini araşdırmaq üçün yenidən işə başlayıb. BMT Baş katibi Ban Ki-moon deyib ki, sınaqları başa çatdırmaq üçün onlara dörd gün lazımdır. Cənab Ban əldə olunanları təhlil etmək üçün daha çox vaxt tələb olunacağını deyib. O, həmçinin şuranı birgə fəaliyyət göstərməyə çağırıb.


أنفقت شركة هوبي لوبي 1.6 مليون دولار على شراء آثار لها علاقة بالكتاب المقدس ووافقت شركة هوبي لوبي على سداد ثلاثة ملايين دولار، ورد القطع الأثرية، بغرض تسوية الاتهامات الموجهة لها. وقال المحامي العام في الولايات المتحدة إن الشركة خرقت القانون الفيدرالي باستيراد آلاف اللوحات والعملات الأثرية. وقالت الشركة إنها لم تكن تدرك مدى التعقيد الذي تنطوي عليه عملية استيراد آثار عندما بدأت نشاطها. وكانت للشركة معركة قضائية أخرى في 2014، عندما اعترضت أمام المحكمة العليا الأمريكية على سداد تكلفة إجهاض إحدى العاملات لديها لأسباب دينية. وقال محامون في نيويورك إن هوبي لوبي استوردت الآلاف من لوحات النحت المسماري، وأعمال الفخار الفقاعية، التي استخدمت في العصور القديمة للتوثيق والتسجيل قبل انتشار استخدام الورق. وهُرّبت الأعمال الفنية الأثرية إلى مقر هوبي لوبي في أوكلاهوما في الولايات المتحدة عبر الإمارات وإسرائيل، بموجب مستندات شحن مزورة تشير إلى أن الشحنات تحتوي على "ألواح من سيراميك الأرضيات"، وأن بلاد المنشأ هي تركيا وإسرائيل. وقالت هوبي لوبي إنها "لقلة خبرتها في المجال في بداية ممارسة النشاط، اعتمدت على وكلاء، ومسؤولي شحن يفتقرون إلى الخبرة أيضا، ولم تكن لديهم فكرة عن الطريقة الصحيحة لشحن هذه النوعية من الأعمال." في المقابل، قالت النيابة العامة إن الشركة تلقت تحذيرا من خبير يفيد أن هذه الأشياء يرجع تاريخها إلى العراق، وأنها قد تكون منهوبة من مواقع أثرية هناك، ولابد من التحقق من ذلك. لكن الشركة اشترت هذه الأعمال الفنية والمشغولات اليدوية البالغ عددها 5500 قطعة مقابل 1.6 مليون دولار. وقال أنجيل ميليندس، مسؤول الجمارك الذي يتولى التحقيق في القضية، إن "بعض الناس يضعون أسعارا على تلك القطع، بينما العراقيون يرونها لا تقدر بثمن." يقع متحف الكتاب المقدس في موقع مميز من مدينة واشنطن وتمتج مساحته على 430 ألف قدم مربع وأضاف المحامي العام أن عملية الشحن تمت بطريقة تنطوي على قدر كبير من الريبة، إذ لم تقابل الشركة وكيلها من قبل، واكتفت بالتعامل مع الوسيط، ثم سددت مقابل الشحنة لسبعة حسابات بنكية شخصية. ويرأس ستيف غرين مجلس إدارة الشركة، ويتولى أيضا إدارة متحف الكتاب المقدس تحت الإنشاء في مدينة واشنطن، والذي يبعد بعدة مباني عن المركز التجاري الوطني. ويقع المتحف على مساحة 430 ألف قدم مربع، ليكون واحدا من أكبر المتاحف في العاصمة الديمقراطية للولايات المتحدة. وقال الموقع الإلكتروني للمتحف إن هذا المشروع يهدف إلى "تسليط الضوء على التاريخ المثير للكتاب المقدس وعرضه بطريقة قوية وفريدة." وقالت هوبي لوبي في بيان إن "تشكيل مجموعة من الكتب والأعمال الفنية ذات الأهمية التاريخية والدينية الكبيرة التي تدور حول الكتاب المقدس، يتوافق ومهمة الشركة والولع بالكتاب المقدس." وأضاف البيان أن "الشركة كانت في بدايتها حديثة عهد بطريقة الحصول على هذه الأعمال، ولم تكن تقدر مدى التعقيد الذي تنطوي عليه هذه العملية." وقال غرين إن "الشركة لم تشتر مباشرة أي من هذه الأعمال من داخل العراق"، مؤكدا أنها اطلعت على الكثير من المعلومات من خلال التحقيقات. وأشار إلى أن ولع الشركة بالكتاب المقدس مستمر، وأنها مستمرة في الجهود الرامية إلى الحفاظ على كل ما من شأنه أن يسهم في نشر وتوضيح فهم صحيح لهذا "الكتاب العظيم".

Hobby Lobby şirkəti İncil müzeyi üçün nəzərdə tutulmuş bu artefaktların alınmasına $1.6m pul xərcləyib. Xristianlığa aid incəsənət və sənətkarlıq nümunələrinin toplanması sahəsində ixtisaslaşan Hobby Lobby şirkəti əldə etdiyi qaçaqmal artefaktlarını təhvil verməyə və 3 milyon dollar məbləğində pul ödəməyə razılıq verib. ABŞ prokurorlarının bildirdiyinə görə, şirkət minlərlə mixi yazısı həkk olunmuş daş lövhə, medalyon və digər qədim bəzək əşyalarını "keramika nümunələri" adı ilə idxal etməklə ABŞ federal qanunlarını pozub. Hobby Lobby bildirib ki, idxala başlayarkən bu prosesin "çətinlik dərəcəsini tam şəkildə anlamayıb". 2014-cü ildə dini zəmində qadın işçilərə kontraseptiv xərcləri ödəməkdən boyun qaçırdığına görə şirkətin işinə ABŞ Ali Məhkəməsində baxılmışdı. Həmin qalmaqal yadda qalan olmuşdu. Qədim artefaktlar ABŞ-a BƏƏ və İsrail vasitəsilə qaçaqmalçılıq yolu ilə çatdırılmışdı. ABŞ-a çatdırılmış yükə saxta "keramika nümunələri" adı verilərək, sənədlərdə həmin yükün guya Türkiyə və İsraildən göndərildiyi göstərilmişdi. "Şirkət ehtiyatsız addım ataraq dəllallarla iş görüb və yükün sənədləşdirilməsində diqqətsizliyə yol verib", - Hobby Lobby bildirib. Lakin prokurorların bildirdiyinə görə, ekspertlər şirkətə bu yüklə bağlı müvafiq xəbərdarlıq etmişdilər. Bu əşyaların İraqda talançılıq yolu ilə əldə edilməsi barədə xəbərdarlığa baxmayaraq, Hobby Lobby sözügedən 5500 artefaktın alınması üçün 1.6 milyon dollar xərcləyib. "Bu əşyalara qiymət qoyulduğu halda, İraq xalqı üçün əşyalar qiymətsizdir", - ABŞ Gömrük İstintaqı rəsmisi Angel Melendez bildirib. Prokurorlar bildirib ki, sövdələşmənin şübhəliliyi əvvəlcədən aydın olub və şirkət dəllallarla birbaşa yox, ortada gəzənlərlə iş görərək 7 özəl bank hesabına ödəmələr edib. Şirkətin prezidenti Steve Green, eyni zamanda, Washington-da hazırda tikilən muzeyin sədridir. 40 min kvadrat metr sahəsi olacaq bu muzey şəhərin ən böyük müzeylərindən birinə çevriləcək. Steve Green bildirib ki, şirkət heç zaman birbaşa olaraq İraqdan əşyalar almayıb. Onun sözlərinə görə, aparılmış istintaqdan "mühüm nəticələr çıxarılıb".


يتسبب سرطان الجلد في وفاة أكثر من ألفي شخص سنويا في المملكة المتحدة. يعرف العقار باسم "نيفولوماب"، ووصف في مؤتمر عن مرض السرطان مطلع هذا الشهر بأنه أحد العلاجات "الفارقة". وأُقر العقار في إطار برنامج الوصول المبكر للأدوية في المملكة المتحدة، والذي يسرع من عملية اختبار الأدوية المحتملة. وأظهرت الاختبارات الطبية أن العقار يوقف تقدم سرطان الجلد والرئة. مناعة أقوى ويعد الجهاز المناعي جبهة دفاع قوية ضد الإصابات. لكن ثمة عدة "مكابح" توقف عمل الجهاز المناعي وتصيب أنسجته. مواضيع قد تهمك نهاية وقد يستغل السرطان هذه المكابح لمهاجمة الجسم من الجهاز المناعي. لكن نيفولوماب يزيل هذه المكابح. وعند تجربة نيفولوماب، بجانب عقار آخر أُقر بالفعل، توقف سرطان الجلد عن الانتشار لمدة عام في 58 في المئة من الحالات. وعند تجربة العقار بشكل منفصل في سرطان الرئة، زادت مرات النجاة أكثر من الضعف في بعض الحالات. وسمح باستخدام هذا العقار الآن في المملكة المتحدة، في المراحل الأولى من حالات الإصابة بسرطان الجلد والرئة. وقال غيل نوتال، من مؤسسة سرطان الجلد بالمملكة المتحدة: "زادت حالات الإصابة بسرطان الجلد في المملكة المتحدة خلال السنوات الأخيرة. وإقرار هذه العقار الجديد يضيف إلى خيارات المرضى في التحسن المحتمل أو النجاة لفترة أطول".

Tənzimləyici - ABŞ Ərzaq və Dərman Administrasiyası - bu qərarın "tarixi bir an" olduğunu və tibb dünyasının isə "yeni bir dövrə girdiyini" söyləyib. Novartis şirkəti qan xərçəngi olan insanların 83 faizini sağaldan bu "canlı dərman" terapiyası üçün $475,000 pul istəyir. Britaniyalı həkimlər bu açıqlamanın irəliyə doğru həyəcanlı bir addım olduğunu deyirlər. Canlı dərman cərrahiyə və ya kimyaterapiya kimi şərti müalicə üsullarından fərqli olaraq, hər xəstəyə xüsusi hazırlanıb. Xəstənin qanından ağ qan hüceyrələrini ayırmaqla aparılan bu müalicə üsulu CAR-T adlanır. Hüceyrələr daha sonra xərçəngi tapmaq və öldürmək üçün genetik olaraq yenidən proqramlaşdırılır. Xərçəng qatilləri daha sonra xəstənin daxilinə yeridilir və onlar hədəflərini tapdıqca çoxalırlar. "Olduqca həyəcanlandırıcı" "Biz ölümcül xərçəngə qarşı mübarizədə xəstənin öz hüceyrələrini yenidən programlaşdırma bacarığı ilə, tibb tarixində yeni bir dövrə qədəm qoyuruq", Ərzaq və Dərman İdarəsindən (FDA) həkim Scott Gottlieb deyib. "Gen və hüceyrə terapiyası kimi yeni texnologiyaların tibbi dəyişdirmək və bir çox ağır xəstəliklərin müalicəsində dönüş nöqtəsi yaratmaq kimi potensialı var", o əlavə edib. Kymriah adı altında satılan terapiya, kəskin limfoblastik leykoza qarşı mübarizə aparır. Əksər xəstələr normal terapiyaya cavab verir ancaq, bu müalicələr uğursuz nəticələndikdə Kymriah istifadə olunur. Philadelphia Uşaq Xəstəxanasında ilk dəfə bir uşağı CAR-T ilə müalicə edən həkim Stephan Grupp yeni yanaşmanın "olduqca həyəcanlandırıcı olduğunu" söyləyib. "Daha əvvə belə bir şey görməmişik", o əlavə edib. İlk xəstə ölümcül idi, lakin artıq beş ildən artıqdır ki, o xərçəngdən azad olub. CAR-T ilə müalicə olunan 63 xəstənin 83 faizi üç ay ərzində xərçəngdən azad olub və hələ də, uzunmüddətli məlumatlar gəlir. Ancaq terapiya risksiz deil. Bədəndə CAR-T hüceyrələrinin sürətlə yayılması həyat üçün təhlukəli Qudpasçer sindromuna gətirib çıxara bilər. Bu dərmanlar vasitəsi ilə nəzarətdə saxlanıla bilər. Yeni era Ancaq CAR-T texnologiyasının potensialı xərçəngin bir növünə aiddir. Fred Hutchinson adlı Xərçəng Araşdırma Mərkəzində hüceyrə immunoterapiyasının tibbi müdiri, həkim David Maloney FDA-nın qərarının "bir mərhələli" olduğunu söyləyib. "Biz inanırıq ki, tezliklə müxtəlif növ xərçənglərin müalicəsi üçün çoxlu yeni immunoterapiya əsaslı müalicə üsulları olacaq", o əlavə edib. CAR-T texnologiyası müxtəlif qan əsaslı xərçənglərə vəd verir. Buna baxmayaraq, o ağciyər xərçəngi və melanoma kimi "ağır şişlərə" qarşı mübarizə aparıb. Kolumbiya Tibb Universitetinin pediatrik onkoloqu həkim Prakash Satwani-nin dediyinə görə, nəticələr kəskin limfoblastik leykozla müqayisədə o qədər də, möhtəşəm deyil. O inanir ki, gələcəkdə texnologiya daha yaxşı olacaq. İmmunitet sisteminin gücləndirilməsi artıq müasir xərçəngin müalicəsinin təməlidir. İmmunitet sistemini "əyləclərdən çıxararaq" xərçəngə hücum etməyə şərait yaradan bir sıra dərmanlar artıq bütün dünyada qəbul olunub. Bir addım önə gedən və immunitet sistemini yenidən təkmilləşdirən CAR-T texnologiyası hələ ki, çox daha erkən mərhələdədir. Böyük Britaniyadakı Xərçəng Araşdırmaları xeyriyyə təşkilatının baş klinisti professor Peter Johnson-un dediyinə görə, FDA tərəfindən təsdiqlənəcək ilk genetik olaraq dəyişdirilmiş hüceyrə terapiyası önə doğru maraqlı bir addımdır. "Biz hələ onu təhlükəsiz şəkildə necə istifadə edəcəyimizi və nə kimi faydalar əldə edəcəyimizi öyrənməliyik, buna görə də, onun sadəcə bir addım olduğunu qəbul etmək lazımdır", o əlavə edib.


المتمردون يضغطون على القوات الحكومية حول مدينة دبالتسيف التي تضم مركزا رئيسيا للسكك الحديدية ودعي لهذا الاجتماع بعد أن هاجم المتمردون الموالون لروسيا ميناء ماريوبول مطلع الأسبوع الجاري. ويفرض الاتحاد الأوروبي والولايات المتحدة بالفعل عقوبات، تشمل تجميد أصول وحظر السفر، على أفراد وشركات من روسيا وقادة انفصاليين من أوكرانيا. ويقول حلف شمال الأطلسي (الناتو) إن مئات الدبابات والعربات المدرعة الروسية تتواجد في شرق أوكرانيا. وتنفي موسكو التدخل المباشر، لكنها تقول إن بعض المتطوعين الروس يقاتلون إلى جانب المتمردين. مواضيع قد تهمك نهاية ويقول مراسل بي بي سي في أوروبا، داميان غراماتيكاس، إن وزراء الاتحاد الأوروبي سيناقشون فرض عقوبات جديدة، بالإضافة إلى تمديد مدة العقوبات المفروضة بالفعل. ويتعين على زعماء الاتحاد الاوروبي خلال الاجتماع الذي سيعقد في 12 فبراير/شباط التأكيد على تدابير جديدة، وقد يناقشون فرض عقوبات مالية جديدة على روسيا، بالتنسيق مع الولايات المتحدة، حسب غراماتيكاس. وقال وزير الخارجية الليتواني ليناس ينكفيتشيوس لبي بي سي إن القيم الأوروبية تتعرض للهجوم في أوكرانيا. تضررت هذه المنازل في شرق مدينة دونيتسك خلال تبادل هجمات المدفعية وأضاف: "إذا كنا لا نرى أي علامات على التحسن فيتعين علينا المضي قدما في فرض مزيد من العقوبات". وتساءل: "كم من الناس يجب أن يقتلوا حتى ندرك أنه قد تم تجاوز الخطوط عدة مرات؟" وأعطى البيت الأبيض إشارة قوية يوم الأربعاء على أنه يدرس فرض مزيد من العقوبات ضد روسيا بسبب دعمها للانفصاليين. وأجرى نائب الرئيس الأمريكي جو بايدن والرئيس الأوكراني بيترو بوروشينكو محادثات هاتفية، ثم أدانت الولايات المتحدة "الانفصاليين المدعومين من روسيا" و"الخسائر الفادحة التي تكبدها السكان المدنيون في أوكرانيا جراء الهجوم المدعوم من روسيا في الشرق". وذكرت تقارير أن بايدن قال لبوروشينكو: "طالما تواصل روسيا تجاهل التزاماتها بشكل صارخ فإن التكلفة التي تدفعها روسيا سوف تستمر في الارتفاع". وأصدر زعماء الاتحاد الأوروبي بيانا مشتركا نادرا يوم الثلاثاء يطالب وزراء الخارجية بـ "النظر في اتخاذ أي إجراء مناسب" بعد أعمال العنف في ماريوبول. يعيش العديد من المدنيين في دونيتسك في ملاجئ تحت الأرض هربا من القتال واستمر القتال يوم الأربعاء واتهم الانفصاليون القوات الأوكرانية بقصف المناطق المدنية. وطوق المتمردون، بشكل شبه كامل، القوات الحكومية في بلدة دبالتسيف في منطقة دونيتسك، التي يوجد بها مركزا استراتيجيا للسكك الحديدية. وقال شهود عيان إن البلدة بدت مهجورة يوم الأربعاء وإن العديد من المباني تضررت. ويوم الأربعاء، استأنف الوفد الروسي مقاطعته للجمعية البرلمانية لمجلس أوروبا، احتجاجا على تمديد العقوبات المفروضة على روسيا بسبب أوكرانيا. يذكر أن المجلس، الذي يعد أقدم هيئة سياسية على مستوى أوروبا ويتخذ من ستراسبورغ مقرا له، مكلف بالدفاع عن قضايا الحقوق والديمقراطية وسيادة القانون في جميع أنحاء القارة. وعلق المجلس حق روسيا في التصويت العام الماضي بعدما ضمت روسيا شبه جزيرة القرم الأوكرانية، وجدد الحظر يوم الأربعاء. وردا على ذلك، قالت روسيا إنها ستقاطع الجلسات حتى نهاية العام. وقتل أكثر من 4800 شخص وفر نحو 1.2 مليون شخص منذ سيطرة المتمردين على أجزاء من مناطق لوهانسك ودونيتسك في أبريل/نيسان. وجاء ذلك عقب ضم روسيا لشبه جزيرة القرم في مارس/أذار.

Ukraynada toqquşmalar yenidən şiddətlənib. Bəyanatda tövsiyyə olunur ki, cümə axşamı günü görüşəcək nazirlər "müvafiq ölçülərə, xüsusilə məhdudlaşdırıcı tədbirlərin görülməsinə" baxsınlar. Eyni zamanda bəyanat Rusiyanı sentyabr ayında Minskdə imzalanan atəşkəs sazişinə riayət etməyə çağırıb. Son günlər ərzində Rusiyapərəst üsyançılarla Ukrayna ordusu arasında döyüşlər yenidən gərginləşib. Ukrayna ordusuna əsasən son 24 saat ərzində ordunun doqquz əsgəri öldürülüb. Debaltsevo şəhəri və Luhanskaya kəndi yaxınlığında üsyançılar ağır minomyot və artilleriya atəşi həyata keçirir, Ukraynanın Unian agentliyi ordu rəsmilərindən gətirdiyi sitatda deyilir. BMT təxmin edir ki, Donetsk və Luhansk regionlarında ötən aprel ayından bəri 5000-dən çox adam öldürülüb, bir milyondan çox adam isə qaçqın düşüb.


إردوغان سيناقش رفع حالة الطوارئ بعد الانتخابات الرئاسية والبرلمانية المبكرة وقال إردوغان، في مقابلة في مقابلة مع قناة (سي.إن.إن ترك) التليفزيونية، يوم الخميس، إنه "سوف يأمر الجيش بضرب جبال قنديل وسنجار ومخمور". وكثيرا ما تنفذ تركيا ضربات شمالي العراقي وتقول إنها بهدف ملاحقة مسلحي حزب العمال الكردستاني (بي كا كا) في المنطقة، وشنت من قبل غارات جوية وكذلك اخترقت الأراضي العراقية بقوات برية. وأضاف إردوغان أن تركيا قد تضرب جبال قنديل "في أي وقت ذات ليلة". العراقيون بين فكي إيران وتركيا و"حرب على المياه" تركيا: طلب العراق سحب القوات التركية "خطير واستفزازي" العراق يستدعي سفير تركيا لمطالبته بسحب قوات بلاده وكان وزير الداخلية التركي سليمان صويلو كشف، يوم الأربعاء، عن أن بلاده تعمل على إقامة منطقة آمنة في شمال العراق بهدف "تجفيف منابع الإرهاب"، في إشارة إلى حزب العمال الكردستاني. وقد وضعت تركيا والولايات المتحدة والاتحاد الأوروبي حزب العمال الكردستاني على لائحة المنظمات الإرهابية. حالة الطوارئ ستجري الانتخابات في 22 من الشهر الحالي في ظل منافسة محدودة للغاية وتأتي تصريحات إردوغان مع بدء العد التنازلي نحو الانتخابات البرلمانية والرئاسية، المقررة 24 يونيو/حزيران الجاري، والتي ستجري في ظل فرض حالة الطوارئ واستمرار الاعتقالات وملاحقة من تتهمهم الحكومة بالتورط في محاولة الانقلاب الفاشلة في 2016. وأوضح الرئيس التركي أنه سيناقش رفع حالة الطوارئ بعد "انتهاء الانتخابات". وستجري الانتخابات في ظل منافسة محدودة للغاية، ويرى مراقبون أن النتائج قد تكون محسومة لصالح الرئيس وحزبه، رغم تراجع الأوضاع الاقتصادية في البلاد مؤخرا. وكانت تركيا بلدا جاذبا للمستثمرين الأجانب كأحد أبرز الأسواق الناشئة وما حققته من نمو اقتصادي سريع لسنوات، لكن مشاعر المستثمرين تبدلت مؤخرا بسبب المخاوف مما يوصف بتزايد استئثار أردوغان بالحكم. وشهدت تركيا عمليات اعتقال كبيرة طالت 160 ألف شخص من مختلف المجالات والتخصصات وإغلاق صحف ووسائل إعلام وسجن صحفيين وأساتذة جامعات وقضاة وضباط، في أعقاب محاولة الانقلاب منذ نحو عامين. وتقول الحكومة إن مثل هذه الإجراءات ضرورية بسبب التهديدات الأمنية التي تواجهها. ----------------------------------------- ----------- يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

Suriyanın şimalındakı döyüşlər zonasını 300000-dək insanın tərk etdiyi deyilir. Türkiyə cümə axşamı günü kürdlərin təhlükəsizlik zonasından çıxmasına beş günlük möhlət verib. Lakin şənbə günü hər iki tərəf bir-birini "atəşkəsi pozmaqda" günahlandırıb. Ankara kürd qüvvələrini "terrorçu" sayır və Suriyanın daxilində bufer rolunu oynayacaq "təhlükəsizlik zonası" yaratmaq istəyir. Müvəqqəti atəşkəs rejiminə baxmayaraq, ara-sıra zorakılıq hadisələri baş verməkdədir - xüsusən, Rəs əl-Ayn sərhəd şəhəri ətrafında. Erdoğan nə deyib? Şənbə günü Türkiyənin Kayseri vilayətində keçirilən tədbirdə danışan prezident Erdoğan, kürd döyüşçülərinin atəşkəs razılığına uyğun olaraq, çərşənbə axşamı günü axşamadək geri çəkilməyəcəyi təqdirdə, "tərk etdiyimiz yerdən davam edərək terrorçuların başını əzməyə davam edəcəyik" deyib. Türkiyə lideri gələn həftə Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə danışıqlar aparacaq. Şənbə günü Erdoğan bəyan edib ki, danışıqların bir nəticə verməyəcəyi təqdirdə Türkiyə "öz planlarını həyata keçirəcək". Bundan əvvəl isə Türkiyənin Müdafiə Nazirliyi kürd qüvvələrini son 36 saat ərzində əsasən Ras əl-Ayn şəhərində 14 "təxribatçı" hücum həyata keçirməkdə ittiham edib, lakin buna baxmayaraq, türk qüvvələrinin razılaşmaya tam əməl etdiyini bildirib. Ancaq kürdlərin başçılıq etdiyi Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) Türkiyəni atəşkəsi pozmaqda günahlandırıb. Türkiyə tərəfindən dəstəklənən suriyalı üsyançılar sərhədyanı bölgədə fəallıq göstərirlər. Onlar həmçinin türk qoşunlarını mühasirədə olan şəhərdən mülki şəxslərin və yaralıların çıxması üçün təhlükəsizlik koridoru yaratmamaqda ittiham edib. Şənbə günü SDQ müvəqqəti atəşkəsin əldə olunmasında iştirak etmiş ABŞ vitse-prezidenti Mike Pence-i mülki şəxslərin keçməsinə icazə verməsi üçün Türkiyəyə təzyiq göstərməyə çağırıb. İngiltərədə mənzillənən Suriya İnsan Haqlarının Müşahidəsi qrupu (SOHR) bildirib ki, Ras Əl-Ayna humanitar yardımların çatdırılmasının da qarşısı alınır. Monitorinq qrupu cümə günü bildirib ki, Türkiyənin keçirdiyi əməliyyatı nəticəsində ölən mülki şəxslərin sayı 86 nəfərə çatıb. 10 gün bundan əvvəl başlamış əməliyyat nəticəsində 160000-300000 arasında insanın evlərini tərk etdiyi bildirilib.


لكن الإيماءات التي قد تصدر عن المرء، أو اتصافه بسلوكيات وطباعٍ معينة ربما تكون غريبة الأطوار، قد تحرمه من الحصول على الوظيفة التي يرغب في نيلها. وفي واقع الأمر، يمكن أن تكشف أمورٌ مثل هذه الكثير من الأشياء الإيجابية أو السلبية عنك، حتى وإن لم ترد أنت ذلك. كما أننا نُقْدِمُ في أغلب الوقت على تصرفاتٍ وطباعٍ كهذه، دون حتى أن ندرك أننا نقوم بها من الأصل. فإذا صدرت منك تصرفات متكررة، بوعي أو غير وعي، من قبيل إغماض عينيّك وفتحهما بسرعة، أو لمس شعرك، أو إدارة خاتمٍ ترتديه في أحد أصابعك حول نفسه، قد يحدث ذلك تأثيراً أكبر مما تَحْسَب في القائمين على إجراء المقابلة معك. وفي هذا السياق، تقول إيزابيل شويرمان، وهي مدربة على آداب السلوك وخبيرة استشارية في مجال تكوين الصورة الذهنية تعمل بالقرب من مدينة فرانكفورت الألمانية، إن "جسدك لا يمكنه إلا أن يتواصل" مع من حولك. فقد يمثل عدم حدوث اتصال بصري بينك وبين الآخرين – على سبيل المثال – مؤشراً على أنه يصعب عليك إبداء الثقة في أحد. كما قد يشير وضعك لإحدى ساقيك خلف الأخرى، إلى أنك تشعر بعدم الاطمئنان. ويمكن الإشارة هنا إلى تجربةٍ خاضها اثنان من المديرين التنفيذيين، خضعا لتدريبٍ لتحسين مهاراتهما، فيما يتعلق بإجراء مقابلات مع المتقدمين للوظائف. وفي إطار التدريب، التي تولته خبيرة متخصصة في هذا الشأن، شاهد الاثنان نفسيهما على شريط مصور، وهما يومئان برأسيهما بشكل مستمر تقريباً، خلال مقابلة افتراضية لعبا فيها دور المتقدم للوظيفة وليس العكس. وتقول جينس بورتش - التي تولت إجراء التدريب - إن هذين الشخصين ظهرا كما لو كانا "مهزومين تماماً" بعدما رأياه. وتتذكر بورتش، التي تعمل في منطقة ميلووكي بولاية ويسكُنسِن الأمريكية، ما حدث قائلة: "أعتقد أن أحدهما أومأ برأسه لنحو 300 مرة خلال نصف ساعة". وفي إطار جهودها لتمكين عملائها من الترقي في السلم الوظيفي، توضح لهم هذه السيدة الإيماءات والطباع والتصرفات الغريبة التي تصدر منهم، دون أن يكونوا هم على علم بها ربما. الأمر الجيد هنا أن بوسعك التخلص من تلك السلوكيات. ومثلما حدث للمديريّن التنفيذييّن اللذيّن تحدثنا عنهما؛ يشكل الوعي بوجود مثل هذه الأمور الخطوة الأولى على طريق الإقلاع عنها. لكن عليك توخي الحذر، فمن الصعوبة بمكان أن تكبح جماح طباعٍ وتصرفاتٍ غريبة كتلك إذا ما كنت عصبياً. على كل الأحوال، فيما يلي بعض الخطوات التي يمكن لك اتباعها في هذا الصدد. واجه طباعك الغريبة يشكل إقرارك بالطباع والتصرفات غريبة الأطوار التي تتصف بها، أولى خطوات كبح جماح ذلك. ويمكنك في هذه الحالة تقمص دور المتقدم لوظيفة، والحديث إلى شخص وهمي تفترض أنه من يجري معك المقابلة الخاصة بهذا الأمر، ومواصلة الحديث معه إلى أن تنجح في السيطرة على الإيماءات العصبية التي تصدر منك. وقد يفيد ذلك - مثلاً - في تقليص الوقت الذي تهدره وأنت تطقطق مفاصل أصابعك، أو تفرك جلدك، أو تحدق بنظرة جانبية في القائم على إجراء المقابلة معك، دون النظر في عينيه مباشرة. لكن هناك من ينصح بأن يُقر المرء بأن لديه بعض التصرفات المزعجة والطباع غريبة الأطوار، عندما تبدر منه خلال المقابلة. من بين هؤلاء دانييلا ليمان-شتاين، التي ترأس قسم الموارد البشرية في شركة نيلسن القابضة بمدينة فرانكفورت الألمانية، والتي سبق لها أن قامت بتوظيف عشرات الأشخاص خلال عملها في هذا القسم وأقسام مماثلة له في العديد من الشركات متعددة الجنسيات على مدار 17 عاماً. وتقول هذه السيدة إنها قاومت خلال تلقيها تدريبات على كيفية إجراء مقابلات مع المتقدمين للوظائف، أن تتعامل بشكل نمطي مع الأمور الخاصة بإصدار بعض الأشخاص لسلوكيات أو تصرفات غريبة أو عصبية أو مزعجة. فلم تكن تسعى إلى تركيز تفكيرها – مثلاً – على هذه النقطة تحديداً خلال المقابلات، بغية إعطاء حكمٍ قاطع، حول ما إذا كان الشخص الجالس أمامها يصدر تصرفاتٍ مثل هذه أم لا. بدلاً من ذلك، كانت ليمان-شتاين تركز اهتمامها على التعرف على شخصية المتقدم للوظيفة بدقة، ومراقبة كيفية تعامله مع موقفٍ يشهد حدوث أمورٍ مُشتتةٍ للانتباه، من قبيل سلوكياتٍ كتلك. وتمضي هذه السيدة قائلة إن تصرف المرء بصدق وعفوية "أمرٌ مهم للغاية، فإذا وصف شخص ما نفسه بأنه منفتح للغاية في التعامل مع الآخرين، وفي الوقت نفسه جلس على نحو منغلق بشدة على النفس، بإبقاء الكتفين والذراعين شديدي القرب من الجسد، فإن ذلك.. (يشكل) تناقضاً". ولكنها تستدرك بالقول إن ذلك لا يعني "أنني أفحص المتقدم طيلة الوقت، ساعيةً لرصد أي تناقضات". وفي الوقت ذاته، تقول ليمان-شتاين إنها غالباً ما تشعر بالإعجاب حيال من يتعاملون – جهراً ومباشرة – مع الإيماءات وردود الفعل الجسدية التي قد تصدر منهم في مواقف معينة. وتوضح بالقول: "من المفيد في بعض الأحيان التعامل بشكل هجومي أو عدواني مع هذا الأمر. فإذا كنت أعلم أن بقعاً حمراء تظهر على وجهي ورقبتي عندما أكون قلقة أو متوترة، وأن ذلك أمرٌ يشكل مبعث قلقٍ بالنسبة لي، فمن الممكن أن أتعامل مع ذلك بالقول (لمن يجرون المقابلة) ، 'رغم أنني أتورد حمرةً الآن، فإنني غير قابلة للاهتزاز بسهولة كما قد يبدو. لقد كان بمقدوري إظهار القدرة على الصمود في مواقف متنوعة'". وتوضح ليمان-شتاين أن إتباع طريقةٍ مثل هذه، قد يكون مفيداً للتعامل مع هذه المشكلة وتجاوزها "بدلا من التفكير في الأمر والقول بيني وبين نفسي 'أنا أتورد حمرةً الآن، هل يرون ذلك؟'". كما أن التعامل على نحو ساخر ومازح مع مثل هذه التصرفات المزعجة أو غريبة الأطوار، ربما يشكل السبيل الأمثل لمعالجة آثارها، إذا كان من العسير على صاحبها إخفاؤها عن الأعين. وفي هذا الصدد، تقول ليمان-شتاين إنها تتمنى لو كان لدى المرشحين للوظائف القدرة على التصرف بعفوية وصدق وشجاعة أكبر فيما يتعلق بالتعامل مع مواقف مثل هذه. وتضيف بالقول: "يتطلب الأمر قدراً معيناً من التأمل الذاتي، لكي أكون قادرةً على تقديم نفسي وشرح تصرفاتي المزعجة وغريبة الأطوار. وإذا ما كنت أعلم بوجود نزعة ما لديّ لإغماض جفنيّ وفتحهما بسرعة، فبوسعي التعامل مع هذه المسألة بطريقة مازحة فكاهية". لماذا نفعل ذلك؟ وبنظر بورتش؛ يكون للإيماءات ذات الطابع العصبي أصلٌ نفسي في الغالب. ولذا فبمقدورك التقليل من تصرفاتك المزعجة والغريبة غير المرغوب فيها، إذا ما استطعت تحديد أسبابها. فعلى سبيل المثال، ترى بورتش أن المرء يشعر في بعض الأحيان بعدم الطمأنينة أو الثقة نتيجة إحساسه بأنه غير مستعد لخوض المقابلة الخاصة بالحصول على وظيفة ما. وقد رأت بنفسها كيف نجح بعض عملائها في التغلب على هذه المشكلة، عبر الاستعداد الجيد للمقابلة. وتقول إن ذلك "يُحدث فارقاً هائلاً فيما يتعلق بقدرتك على التقديم الشامل والكامل لنفسك خلال المقابلة". أما شويرمان فترى أن الانطباع العام الذي يخلّفه المرء خلال هذه المقابلات يكون على الأرجح أقوى أثراً مما يبقى في الذاكرة من تداعيات تصرف أو سلوك معين يصدر عن المرء. فالاهتمام الأكبر لمن يجري مثل هذه المقابلات، لا ينصب على كيف ولماذا تفرك يديك ببعضهما البعض كثيراً، بل إنه يهتم بالكيفية التي ستمثل بها الشركة إذا عملت بها، عبر كل ما لديك من مواهب ومهارات، وحتى توجهات وطباع غريبة أيضاً. حزمة متكاملة ولذا فمن حسن حظك أن يجري لك مقابلة التوظيف أناسٌ مثل شويرمان، تلك السيدة التي تنظر إلى المرشح للوظيفة ككل، وتقول :"لا يتعين عليك قط أن تفسر أو تأول إيماءةً واحدة، إذ تحتاج إلى أربعة أو خمسة براهين أو أدلة لكي تَخْلُص إلى تفسير" لشخصية من تجري له المقابلة. وفي الآونة الأخيرة، تلقت هذه السيدة – المهتمة بما يُعرف بلغة الجسد منذ أمدٍ طويل – دورة تدريبية بشأن كيفية تفسير التعبيرات الطفيفة التي تظهر على الوجوه، وهي مقدرة وظفتها في إطار التقنيات التي تستخدمها خلال إجراء المقابلات لطالبي الوظائف. وفي هذا السياق، تعمد شويرمان إلى قول عبارات من قبيل: "رأيت على وجهك للتو كذا وكذا، ويبدو من وجهة نظري أن لديك بعض الشكوك". ويسمح هذا الأسلوب لـ"شويرمان" بالانخراط في حوارٍ مع الشخص الذي تجري له المقابلة، حول ما يريد التواصل بشأنه معها. في نهاية المطاف، يمكن القول إن غالبية القرارات الخاصة بالتوظيف تعتمد على عدد كبير من العوامل. وفي معرض استعادتها للفترة التي عملت خلالها في مصرف "دويتشه بنك" في فرانكفورت؛ سواء في قسم الموارد البشرية أو في قسم التطوير المهني أو في مناصب إدارية قيادية، تقول شويرمان إن من نجحوا في الحصول على وظائف في المصرف – خلال فترة عملها هذه - لم يثبتوا تميزهم في الأمور التقنية المتعلقة بالعمل فحسب، وإنما كان تميزهم هذا يمتد إلى شخصياتهم كذلك. وتشير إلى أن هؤلاء كانوا على دراية بكيفية الانخراط في أحاديث غير رسمية مع الآخرين، وكانوا يدركون كيف يقودون مرؤوسيهم ويتواصلون معهم، من خلال توظيف كل ما لديهم من سمات شخصية جذابة. يمكنك قراءة الموضوع الأصلي على موقع BBC Capital.

Çox zaman həm müsbət həm də mənfi ola biləcək bu ismarışları çatdırdığımızın fərqində belə olmuruq. Davamlı gözlərini qirpmaq, barmağındakı üzüyü çevirmək, saçla oynamaq kimi şüurlu və ya şüursuz şəkildə təkrarlanan davranışların müsahibəni götürən insan üzərində hesab etdiyimizdən daha çox təsiri olur. Lakin ekspertlərin fikrincə, "bədənimiz hər vəziyyətdə bir şey anladır". Buna misal olaraq, həddən artıq göz təması yaratmırsınızsa sizə asanlıqla etibar etməmək, ya da ayağınız içəriyə dönmüş halda otursanız özünüzü təhlükəsiz hiss etmədiyiniz ismarışını vermiş ola bilərsiniz. Bu hərəkətlərin fərqində olmaq onlardan xilas olmanın ilk addımı olaraq qəbul edilir. Amma insanların gərgin və həyəcanlı olduğu bir mühitdə bu iş daha da çətinləşir. Davranışlarınızla üzləşin Qəribə davranışlarınızın fərqində olub qəbul etdikdən sonra növbə onlara mane olmağa çatır. Qarşınızda müsahibə götürən rolunda biri ilə oturub bu gərgin davranışlarınızı nəzarət altına alana qədər onunla danışın. Bunun sayəsində, məsələn, barmaq şaqqıldatmaq, dırnaqla oynamaq, ya da müsahibə götürənin gözlərinə baxmamaq kimi arzu olunmayan davranışlarınızı azalda bilərsiniz. İnsan resursları mütəxəssisləri təbii davranışın əhəmiyyətini də vurğulayır. Məsələn, müsahibədə insan özünü səmimi və rahat bir insan olaraq tanıdır, amma stulda heç də elə oturmursa bu ziddiyyətli olaraq qəbul edilir. Nəzarət edilməsi çətin görünən bu cür davranışlar meydana çıxdığında bəzən onları qəbul etmək də yaxşı bir üsul ola bilər. Məsələn, müsahibədə üzünüzün qızardığını hiss etsəniz "ay aman, qızarıram, görəsən görürlərmi?" deyə narahatlıq keçirmək əvəzinə "İndi qızarmış olsamda əslində bir çox mühitdə nə qədər dözümlü olduğumu sübut etmiş bir insanam" deyərək vəziyyəti qəbul edib təbii davranmaq daha yaxşı təsir göstərə bilər. Mənbəyi bilmək Bu cür arzu olunmayan davranışlar psixoloji mənşəlidir, səbəbi bilindiyində onları minimuma endirmək daha da asanlaşır. Məsələn, kifayət qədər hazırlıqlı olmamaqdan qaynaqlanan inamsızlıq hissi bunlara səbəb ola bilər. Bu vəziyyətdə müsahibəyə daha yaxşı hazırlaşmaq bu məsələni aradan qaldırır və daha yaxşı çıxış etmək şəraiti yaradır. Bundan başqa müsahibə zamanı buraxılan iz sadəcə arzu olunmayan davranışlarla məhdudlaşmır. İşə qəbul edəcək şəxsin narahatlığı, sizin əllərinizi nə qədər ovuşdurmağınızdan daha çox istedadlarınızla və maraqlı vərdişlərinizlə iş yerini nə qədər yaxşı təmsil edəcəyinizlə bağlıdır. Müsahibəni götürənlər Əgər şansınız varsa müsahibəni götürən şəxs sizi bütöv olaraq qiymətləndirəcəkdir. Frankfurt-da işləyən imic məsləhətçisi Isabel Schuermann bu cür müsahibələri götürən insanlara bir tək davranışdan yola çıxaraq qiymətləndirmə etməmək barədə xəbərdarlıq edir. Üz ifadələrini şərh etmək mövzusunda təhsil alan Schuermann bu ifadələrin müsahibə zamanı da suallara mövzu ola biləcəyini bildirir. Məsələn, "Üzünüzdəki ifadədən bu məsələdə şübhələriniz olduğunu başa düşürəm" kimi bir sualla qarşı tərəfin özünü daha yaxşı ifadə etməsinə şərait yaratmaq olar. Nəticədə, işə qəbul etmək qərarına təsir göstərən çoxlu sayda amillər var. Müsahibə zamanı edilməməsi lazım olan beş şey: 1. Baş yelləmək: Həmfikir olduğunuzu göstərmək üçün arada bir başınızı yelləyə bilərsiniz; amma başınızı çox yellətsəniz, hər şey üçün təsdiq gözlədiyiniz və ya hər şeyə baş yelləməyiniz təssüratı yarana bilər. 2. Ayaq oynatmaq: Müsahibə zamanı ayağı ayaq üstünə qoya bilərsiniz; amma ayağı oynatmağınız gərginlik və özünə inamsızlıq kimi qəbul edilə bilər. 3. Dodaq çeynəmək: Müsahibəyə kifayət qədər hazırlaşmadığınız və ya hirsinizi içinizə atdığınız təəssüratı yarada bilər. 4. Qarışıq baxışlar: Qarşıdakı insandan gözünü ayırmamaq narahat edici ola bilər; amma gözlərinizi otaq içərisində gəzdirməyiniz də narahatlıq yaradır. Müsahibəni götürən insan göz əlaqəsi yoluyla səmimiyyət və məlumat görmək istəyir. 5. Boyun çevirmək: Boynunuzu dairə şəklində çevirmək sizin üçün rahat ola bilər, amma gərginlik üzündən müsahibə rahatlamaq yeri və zamanı deyildir.


الاكتشاف الجديد يمكن أن يساعد في أعمال الطب الشرعي وتحديد اسباب وتوقيت الوفاة وأكد فريق علمي دولي بعد تحليل عينات بشرية بعد الوفاة ازدياد نشاط بعض الجينات، وتم نشر هذه الدراسة في دورية ناتشر كومينكاشنز. ويأمل هؤلاء العلماء في تطوير هذا الكشف إلى أداة جديدة تساعد في عمليات الطب الشرعي، بجانب توفير بيانات هامة لعلماء أخرين يجرون دراسات على الجسم البشري بعد الوفاة. ويقدم فهم نشاط الجينات رؤية كاملة عن ما تقوم به الخلايا البشرية والأنسجة وأعضاء الإنسان سواء في الصحة والموت. طريقة جديدة لفحص الدم تساعد على رصد عودة الخلايا السرطانية مبكرا مواضيع قد تهمك نهاية كيف انتقلت جينات الإنسان المنقرض إلينا سكان المرتفعات لديهم جينات موروثة تساعدهم على التأقلم وتتواجد الجينات بداخل الحمض النووي (دي إن إية) الموجود في خلايا الإنسان وعند تنشيطها ينتج عنها جزئ يسمى نسخة الحمض النووي الريبوزي RNA (هو واحد من ثلاثة جزيئات ضخمة بيولوجية تُعتبر أساسيّة لكل أشكال الحياة). وتتحكم بعض من الحمض النووي الريبوزي مباشرة في العمليات التي تجري في الخلية، ولكن معظم هذا الحمض يصبح منتجا للبروتينات. ويقيس العلماء غالبا الحمض النووي الريبوزي عندما يرغبون في معرفة ما يحدث في خلايا جسم الإنسان، إلا أن الحصول على عينات لدراستها ليس أمرا سهلاً. دراسة عينات ما بعد الوفاة يمكن أن توفر رؤى هامة عن الأعمال الداخلية في الجسم، فمن السهل نسبيا الحصول على عينة من الدم، لكن اقتطاع جزء من الذراع أو غرس إبرة في قلب أو كبد إنسان حي ليس أمرا عاديا. لذلك يعتمد العلماء إلى حد ما على المصادر الوفيرة للخلايا والأنسجة البشرية التي يمكن الحصول عليها من الإنسان بعد الموت. في حين أن دراسة عينات ما بعد الوفاة يمكن أن توفر رؤى هامة عن نشاط الخلايا في الجسم، إلا أنه من غير الواضح بعد إذا كانت هذه العينات تعكس حقا ما يجري في الجسم أثناء الحياة. والعامل الآخر المربك هو أن العلماء لا يحصلون دائما على العينات بعد الوفاة مباشرة، ويتم حفظ الجسم لإجراء فحص ما بعد الوفاة ويمكن عندها أخذ العينات لذلك فإن تأثيرها يكون غير واضح. وهذا الاعتماد على العينات المحفوظة بعد الوفاة يثير قلق البروفيسور رودريك غيغو، عالم الأحياء في معهد برشلونة للعلوم والتكنولوجيا وفريقه. ولمعرفة إذا كان هذا يحدث بالفعل، استخدم الفريق الجيل القادم من تسلسل الحمض النووي الريبوزي، لاكتشاف وجود وكمية جزيئات هذا الحمض في العينات الحيوية في لحظة ما، وذلك على عينات ما بعد الوفاة التي تم جمعها خلال 24 ساعة من الوفاة وعلى مجموعة فرعية من عينات الدم التي تم جمعها من بعض المرضى قبل الوفاة. الدراسة قدمت مجموعة تنبؤات لتغيرات في مستوى الحمض النووي الريبوزي بعد الوفاة لمجموعة متنوعة من الأنسجة المدروسة وأوضح البروفسور غيغو، أن ما تم اكتشافه كان مفاجئا. وقال :"هناك رد فعل للخلايا على وفاة الفرد، ونحن نرى بعض المسارات، وبعض الجينات النشطة وهذا يعني أنه في وقت ما بعد الموت لا يزال هناك بعض النشاط على مستوى نسخ الحمض النووي الريبوزي". على الرغم من أن السبب الدقيق لبقاء الجينات نشطة بعد الموت غير واضح، إلا أن غيغو يقدم تفسيرا واحد ممكنا لهذا، وهو أن واحدا من التغييرات الرئيسية يرجع إلى وقف تدفق الدم، ولذلك ربما التغيير البيئي الرئيسي هو نقص كمية الأكسجين التي تصل للخلايا، ولكن ليس هناك دليل على ذلك". وفي الوقت الذي جاءت فيه البيانات متسقة في مختلف الجثث، ويمكن تقدير التنبؤات الدقيقة لتغيرات مستوى الحمض النووي الريبوزي منذ الوفاة، فإن غيغو يوضح أن هناك حاجة إلى مزيد من العمل قبل تطبيقه في الطب الشرعي على أرض الواقع. وأضاف :"يتطلب ذلك المزيد من التحقيق وفترات أطول بعد الوفاة وليس 24 ساعة فقط وعمر الفرد وسبب الوفاة، وكلها ستحتاج الى أن تؤخذ فى الاعتبار اذا كنا نريد تحويل ذلك الى أداة مفيدة".

Genin ölümdən sonra aktivləşməsi barədə araşdırma məhkəmə-tibb eskpertizası sahəsində istifadə oluna bilər Ölümdən sonra alınmış nümunələri təhlil edən beynəlxalq mütəxəssislər qrupuna daxil alimlər bəzi genlərin ölümdən sonra da aktiv olduğunu müşahidə edib. Araşdırmanın nəticələri Nature Communications dərgisində dərc olunub. Ümid edilir ki, tədqiqatın nəticələri alimləri mühüm məlumat bazası ilə təmin etməklə yanaşı məhkəmə-tibb ekspertizası sahəsində istifadə oluna bilər. Genlərin aktivliyini anlamaqla hüceyrə, toxuma və ya hər hansı orqanın funksiyasına daha yaxından nəzər salmaq mümkün ola bilər. Genlər hüceyrələrdəki DNT daxilində yerləşir. Onlar aktivləşəndə informasiyanı ötürən RNT (Ribonuklein turşusu) transkript adlı molekul əmələ gəlir. RNT hüceyrədə baş verən proseslərə bilavasitə nəzarət edə bilər. Lakin onların əksəriyyəti zülalın əsasını təşkil edir. Hüceyrədəki prosesləri anlamağa çalışan alimlər adətən RNA transkriptlərini təhlil edir. Daxili proseslər Təhlil üçün bəzi nümunələri əldə etmək asan iş deyil. Qana gəldikdə bu kifayət qədər bəsit prosedur olsa da, ciyər və ürək hüceyrələrini almaq daha çətindir. Alimlər belə halda lazım gələn toxumaları ölümdən sonra alınmış orqanlardan əldə edir. "Şəxsin ölümündən sonra gen fəallığının aşağı düşməsini gözləyə bilərsiniz", - Barselonadakı Elm və Texnologiya İnstitutundan professor Roderic Guigó deyir. O, ölümdən sonra 24 saat ərzində təhlil edilən nümunələrdə aktivlik barədə danışaraq deyir ki, bu prosesin səbəbləri qeyri-müəyyən qalır. "... Biz genlərin aktivləşməsinə rast gəldik, bu o deməkdir ki, bəzi hallarda ölümdən sonra da transkript səviyyəsində müəyyən fəallıq mövcuddur". Genlərin aktiv qalmasının səbəbi müəyyən edilməyib. Hərçənd ki, Prof Guigó hesab edir ki, bu qan axınının kəsilməsi ilə bağlı oksigen çatışmazlığı ilə bağlı ola bilər. RNT-də baş verən dəyişiklik gələcəkdəki kriminal təhqiqatlar prosesində istifadə oluna bilər.


وأرسل إردوغان رسالة للرئيس الروسي فلاديمير بوتين يعرب فيها عن "التعاطف والعزاء" لـ "أسرة الطيار الذي قتل في الحادث"، حسبما قال المتحدث. وأثارت تركيا غضب موسكو لأنها لم تعتذر عن الحادث في نوفمبر/تشرين الثاني الماضي. وردت روسيا بفرض عقوبات تجارية وإيقاف الرحلات السياحية إلى تركيا. وقال بوتين آنذاك إن العقوبات لن ترفع حتى تتلقى روسيا اعتذارا. مواضيع قد تهمك نهاية وأعرب إردوغان عن اسفه العميق لما حدث وقال إنه يريد إعادة العلاقات، حسبما قال ديميتري بسكوف المتحدث باسم الكرملين. وقال بسكوف إن "الرسالة تنص، على وجه الخصوص، على أن روسيا صديقة لتركيا وشريك استراتيجي لا تريد السلطات التركية إفساد العلاقات معه". ولم تعلق تركيا حتى الآن على تصريح الكرملين. وتحطمت المقاتلة في منطقة جبل تركمان في محافظة اللاذقية السورية، مما أدى إلى مقتل طيارها. ونجا ملاح المقاتلة الكابتن كونستانتين موراختن من الحادث ونقلته القوات الحكومية السورية إلى قاعدة حميميم الجوية في اللاذقية. وقتل جندي روسي شارك في عملية إنقاذ بالطائرة المروحية عندما اشتعلت النيران في المروحية. وقالت تركيا إن قائد الطائرة الروسية تلقى تحذيرات عشر مرات خلال خمس دقائق عبر قناة "للطوارئ" وطُلب منه تغيير المسار. وتؤكد وزارة الدفاع الروسية على أن الطائرة بقيت في المجال الجوي السوري طوال مهمتها ولم تخترق المجال الجوي التركي وأنها لم تتلق تحذيرات.

Su-24 təyyarəsi Suriya sərhədi yaxınlığında yerə düşüb. Bu ilk dəfədir ki, Rusiya, sentyabrda prezident Bəşər əl-Əsədə dəstək üçün hava zərbələrinə başlayandan bəri döyüş təyyarəsini itirib. Nə baş verib? Həm Rusiya, həm də Türkiyə Rusiyanın bütün hava şəraitlərində əməliyyat aparmağa qabil Su-24 bambardmançı təyyarəsinin noyabrın 24-də Türkiyə-Suriya sərhədində Türkiyənin F-16 qırıcısı tərəfindən vurulduğunu təsdiq ediblər. Rusiya prezidenti Vladimir Putin deyib ki, iki pilotdan ibarət ekipajı olan təyyarə göy-göy tipli raketlə 6000 metr yüksəklikdə uçarkən vurulub. Təyyarənin qalıqları Suriyanın sahil əyaləti olan Latakiyanın Türkmən dağı deyilən ərazisinə düşüb. Bu ərazi uğrunda Suriya hökumət qüvvələri ilə qiyamçılar arasında döyüşlər gedir. Təyyarə niyə vurulub? “Türkiyə hərbiyyəsi deyib ki, F-16 təyyarələri “döyüş qaydalarına uyğun hərəkət edib” BMT Təhlükəszilik Şurasına yazdığı məktubda Türkiyənin daimi nümayəndəsi Halit Çevik bildirib ki, ölkə mənsubiyyəti bilinməyən iki təyyarə Hatay əyalətinin Yayladağı şəhəri üzərində Türkiyənin hava məkanına yaxınlaşıb. Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən radar görüntüsü əsasında çəkilmiş xəritədə iddia edilir ki, 2015-ci il, noyabrın 24-də vurulmazdan əvvəl Rusiyanın iki Su-24 təyyarəsinin uçuş trayektoriyası Türkiyənin hava məkanına daxil olub. Bu da deyilir ki, təyyarələrə 5 dəqiqə ərzində “fövqəladə əlaqə kanalı ilə” 10 dəfə xəbərdarlıq edilib və onlara uçuş istiqamətinin dəyişdirilməsi göstərişi verilib – deyilir Çevikin məktubunda. Hər iki təyyarə xəbərdarlıqlara məhəl qoymayıb və 17 saniyə ərzində müvafiq olaraq 2, 19 kilometr və 1, 85 kilometr dərinliyində Türkiyə hava məkanına müdaxilə edib. Türkiyə hərbiyyəsi F-16 təyyarəsinin "döyüş qaydalarına uyğun hərəkət" etdiyini bildirib. “Sərhədin pozulmasından sonra təyyarələrdən biri Türkiyənin milli hava məkanını tərk edib. İkinci təyyarəyə o hələ Türkiyənin hava məkanında ikən sərhəd keşiyi çəkən F-16 tərəfindən atəş açılıb, - yazır Çevik, - İkinci təyyarə Türkiyə-Suriya sərhədinin Suriya tərəfinə düşüb”. Türkiyə hərbiyyəsi həmçinin Rusiya təyyarəsinin uçuş trayektoriyasını göstərdiyi söylənən xəritə təqdim edib. Bu xəritədə təyyarənin Türkiyənin cənub-şərqindəki ərazi çıxıntısına daxil olduğu görünür. Lakin Putin deyib ki, Su-24 vurularkən Suriya-Türkiyə sərhədindən 1 kilometr aralıda, Suriya ərazisində olub. Təyyarə yanaraq sərhəddən 4 kilometr aralıda Suriya ərazisinə düşüb. Rusiya Müdafiə Nazirliyi bildirib ki, təyyarə bütün missiyası ərzində Suriya ərazisində olub. “Monitorinq materialının obyektiv təhlili göstərib ki, Türkiyənin hava sərhədi heç bir halda pozulmayıb” – deyə bildirib nazirlik. ABŞ-ın hərbi rəsmiləri isə deyirlər ki, vurulmuş təyyarənin saniyələr ərzində Türkiyə ərazisinə daxil olduğunu gösrtərən əlamətlər mövcuddur və təyyarəyə geri çəkilməsi üçün xəbərdarlıq edilib. Ekipaja nə olub? Türkiyə mediasında yayılmış videolardan görünür ki, Su-24-ün iki nəfərdən – pilot və şturmandan ibarət ekipajı yanan təyyarədən paraşütlə katapult ediblər. Rusiyanın Su-24 təyyarələri Latakiyadakı bazadan Suriya üzərinə yüzlərlə uçuş edib Türkmən dağındakı qiyamçıların 10-cu Sahil Briqadasının sözçüsü Associated Press agentliyinə bildirib ki, ekipaj paraşütlə hökumətin nəzarətində olan əraziyə enmək istəsə də, briqadanın döyüşçüləri tərəfindən havada atəşə tutulub. Onlardan biri paraşütlə yerə enəndə artıq ölmüşdü, Cahed Əhməd deyib. İnternetdəki videoların birindən görünür ki, əynində təyyarəçi forması olan pilot ağır yaralıdır və silahlıların əhatəsində tamamilə hərəkətsiz vəziyyətdədir. Onun bəlkə də artıq öldüyünü düşünmək mümkündür. Ertəsi gün Rusiyanın Müdafiə Nazirliyi bəyan edib ki, ikinci ekipaj üzvü “sağ və salamatdır” və Suriya hökumət qüvvələri tərəfindən Latakiyadakı Rusiya hərbi-hava bazasına gətirilib. Suriya üsyançıları paraşütlə yerə enərkən pilotlara atəş açdığını deyiblər. Rusiya hərbiyyəsinin xəbərinə görə, bundan əvvəl ekipajın xilas edilməsi missiyasını həyata keçirən Mi-8 helikopteri vurulmuş və missiyada iştirak edən bir Rusiya dəniz piyadası həlak olmuşdu. Rusiya təyyarəsi niyə orada idi? Rusiya 2011-ci ildən bəri 250 min insanın həyatına son qoymuş Suriya münaqişəsinə birbaşa müdaxilə etmiş bir neçə ölkədən biridir. Putin hadisəni "arxadan vurulan zərbə" adlandırıb. Moskva Suriya prezidenti Bəşər əl-Əsədin sadiq müttəfiqidir və onun hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün hava zərbələri kampaniyası keçirir. Moskva iddia edir ki, o, yalnız “terrorçuları”, ilk növbədə İslam Dövləti(İD) adlanan təşkilatın silahlılarını hədəfləyir. Bununla belə hava zərbələrinin əsas hədəfi Qərb tərəfindən dəstəklənən qiyamçılardır. Öz növbəsində Suriya qiyamçıları Əsədin qatı düşməni olan Türkiyədən əhəmiyyətli dəstək alırlar. Ankara həmçinin çoxmillətli ABŞ koalisiyasının İD-ə qarşı əməliyyatları üçün öz hərbi bazalarını müttəfiqlərin istifadəsinə verib. Rusiya necə reaksiya verib? Prezident Putin deyib ki, çərşənbə axşamı baş vermis hadisənin Türkiyə üçün “ciddi nəticələri” olacaq. O iddia edib ki, Su-24 Türkiyə üçün heç bir təhlükə təşkil etmirdi. Prezident qeyd edib ki, təyyarə şimali Latakiyada İslam Dövlətinə (İD) qarşı “önləyici hücum əməliyyatı” keçirirdi. Putin Türkiyəni cihadçılarla ticarət əlaqəsində ittiham edib. “Biz çoxdan bəridir ki, İD-in işğalı altında olan ərazidən Türkiyəyə böyük həcmlərdə neft və neft məhsullarının daşınmasını sənədləşdiririk. Bu terrorçuların əhəmiyyətli maliyyə dəstəyi aldığını göstərir” – deyib Rusiya prezidenti. “Bu terrorçularla əlbir olanların bizə arxadan vurduqları zərbədir” – Putin bəyan edib. NATO bildirib ki, Rusiya təyyarəsinin vurulmasından sonra Türkiyə ilə yaxın əlaqədə olub İD Türkiyənin öz ərazisindən qiyamçı döyüşçülərin və silah-sursatın keçməsinə imkan verən siyasətindən faydanıbsa da, rəsmilər bu qrupu dəstəklədiklərini inkar edirlər. Fəallar deyirlər ki, təyyarənin vurulduğu ərazidə İD-in mövcudiyyəti yox dərəcəsindədir. NATO Türkiyəni dəstəkləyirmi? Türkiyənin üzv oldüğü NATO hərbi bloku özünün idarə qurumu sayılan Şimali Atlantika Şurasının təcili iclasını çağırıb. Bu görüşün ardınca NATO-nun baş katibi Jens Stoltenberg bəyan edib: “Biz Türkiyə ilə həmrəy mövqedə dururuq və NATO müttəfiqimizin ərazi toxunulmazlığını dəstəkləyirik”. “Mən Ankara və Moskva arasında əlaqələrin qurulacağına ümid edirəm və təmkinə, habelə gərginliyin azaldılmasına çağırıram” – Stoltenberg deyib. Bəzi məlumatlara görə, NATO üzvü olan hər hansı ölkə, Rusiya, daha doğrusu sovet təyyarəsini son dəfə 1950-ci illərdə vurub. Türkiyə prezidenti Recep Tayyip Erdoğan xəbərdarlıq edib ki, “Türkiyənin öz sərhədlərini müdafiə etmək haqqına hamı hörmət etməlidir”. "Keçmişlərdə Suriya ilə əlaqədar daha pis indsidentlər Türkiyənin soyuqqanlığına görə baş verməyib” – deyib Türkiyə prezidenti. Cənab Erdoğan habelə vurğulayıb ki, Türkiyənin hərəkətləri 2012-ci ildə Suriya Türkiyə təyyarəsini vurandan bəri qəbul edilmiş qaydalar çərçivəsində olub. Bu qaydalarda deyilir ki, Suriya tərəfindən sərhədlərə yaxınlaşan hər hansı “element” düşmən təhlükəsi hesab edilir.


هناك تغييرات بسيطة تجريها على حياتك يمكنها أن تجنبك الإجهاد النفسي هل تشعر أن العمل يكاد يقضي عليك الآن، على الرغم من أنك لم يسبق عانيت من هذا الأمر؟ ربما أن ضغط الحياة العائلية والأعباء التي لا تنتهي هو الذي جعلك لا ترى مخرجا. أنت إذن على حافة الإجهاد النفسي. ولكن لا تخشى شيئا، فالإعلامية والطبيبة، رادا مودغيل، تقدم لك نصائح تخرجك مما أنت فيه، وتساعدك في التعرف على مؤشرات الإجهاد النفسي، حتى تتجنبها مستقبلا. ما هي حقيقة الإجهاد النفسي؟ الإعلامية والطبيبة مودغيل تقول إن التغييرات الكبيرة قد تؤدي إلى الإجهاد النفسي ورد مصطلح "الإجهاد النفسي" أول مرة في بحث علمي أعده هيربرت فرودنبرغر في عام 1974. ووصفه الباحث بأنه "حالة إرهاق نفسي وجسدي" تحدث بسبب الحياة العملية، وتمر "بمراحل عديدة من بينها الإكراه من أجل إثبات النفس". أما اليوم فنرى أن الإجهاد النفسي هو "ضغط مفرط ومتواصل" حسب الدكتورة رادا مودغيل، التي تقول إنه "يجعلنا غير قادرين على تحمل مصاعب الحياة". وعلى عكس هيربرت فرودنبرغر، فإن الدكتورة مودغيل تعتقد أن أسباب الضغط قد تأتي من جوانب الحياة المختلفة وليس من ظروف العمل وحدها. كيف يكون الشعور بالإجهاد النفسي؟ الشعور بالإجهاد النفسي يشبه البطارية الفارغة تشبه الدكتورة مودغيل الإجهاد النفسي بالبطارية الفارغة في هاتفك. قد تشعر بإرهاق الحياة كما لو أنك فقدت كل ما لديك من مخزون. قد تكون من الذين يتحملون عادة الضغط ومصاعب العمل، ولكنك حاليا غير قادر على التحمل. وتقول الدكتورة مودغيل إن ذلك ربما مؤشر على أن "مخزونك النفسي" بدأ ينضب. عليك أن تنظر إلى الأمور بهذه الطريقة: لديك "مخزون العمل" و"مخزون البيت"، إذا بدأ أحدهما ينضب، والآخر لا يزال مليئا، قد تستطيع التحمل. ولكن إذا بدأ الاثنان في النضوب في وقت واحد، فلن تجد مخزونا تعتمد عليه، وهنا تبدأ المشاكل. فنحن بحاجة إلى مراقبة بطاريتنا النفسية تماما مثلما نراقب بطارية الهاتف، حسب الدكتورة، وعليك أن تتساءل كيف تشحن البطارية. ما هي أسباب الإجهاد النفسي؟ تقول الدكتورة مودغيل إذا ساءت الأمور في العمل وفي البيت معا يبدأ الإجهاد النفسي تقول الدكتورة مودغيل إن أي "تغيير كبير في الحياة أو أي حدث مثير للقلق" قد يساهم في الإجهاد النفسي. وتعطي أمثلة مثل المخاوف المالية أو المشاكل العائلية. وكذا الظروف المسببة للتوتر مثل الانتقال أو فقدان وظيفة أو إجراء امتحانات. كيف نستطيع إذن وقف الإجهاد النفسي وتجنب الإرهاق؟ نصائح الإجهاد النفسي لقاءات الأصدقاء وممارسة النشاطات التي نحبها قد تساعد في تجنب الإجهاد النفسي تقول الدكتورة كودغيل: تأمل الدكتورة مودغيل أن تساعدك هذه النصائح في تجنب الإجهاد النفسي. وتعتقد أيضا أننا لو أولينا "بطارياتنا النفسية" اهتماما يوميا مثل الاهتمام الذي نوليه إلى بطاريات الهاتف، فإننا سنرى تحسنا في الصحة النفسية عامة.

Hamımızın başına gəlib: yatağa uzanan kimi yuxuya getmək istəyirik, amma heç cür alınmır. Narahat olmayın, aşağıdakı üsullarla beyninizi sakitləşdirib dərin bir yuxuya gedə bilərsiz. 1. Həqiqətən yorğun olduğunuzdan əmin olun Çox aydın məsələ kimi görünə bilər, amma yatağa ancaq yatmağa hazır olduğunuz vaxtda girməyiniz yuxuya getmənizi xeyli asanlaşdırar. Ancaq bəzi "gecəquşları" digər insanlar üçün "normal" olan saatlarda yuxuya gedə bilmirlər. Əgər sizdə də belədirsə, səhərlər yataqdan yorğun qalxanda gün işığına çıxın və gün ərzində Günəşdən mümkün qədər çox faydalanmağa çalışın. Alimlər deyirlər ki, "gecəquşları" orqanizmlərini daha erkən saatda yatmağa bu üsulla alışdıra bilərlər. Gün ərzində idman hərəkətləri etmək də vacibdir, ancaq yatağa girməzdən 4 saat əvvəl bu hərəkətləri bitirmək lazımdır, çünki adrenalin də yuxuya getmənizə mane ola bilər. Hamilə deyilsinizsə və xüsusilə yuxusuz qaldığınız günlər olmursa, gündüzlər yatmamağa çalışın. Gün ərzində, xüsusilə də axşam 4-dən sonra bir az mürgüləmək gecə yuxuya getməyi çətinləşdirir. 2. Yeyib-içdiklərinizə diqqət edin Yaxşı yuxu yaxşı hazırlıq tələb edir. Məsələn, günün sonuncu kafeinli mayesini yatağa girməzdən ən azı 6 saat əvvəl içmək lazımdır. Kafein orqanizmdə doqquz saata qədər qala bilir. Ona görə də gecə tez yuxuya getmək üçün günortadan sonra çay, kofe və ya kola kimi içkilərdən uzaq durmalısınız. Çox adam acqarına yuxuya gedə bilmir. Ancaq dolu mədəylə də yatmaq çətindir. Yatağa girməzdən ən geci 4 saat əvvəl yeməyə çalışın, yuxunuza mane olacaq və ya sizi yuxudan oyandıracaq ağır və şəkərli yeməklərdən uzaq durun. Spirtli içkilərdən də uzaq olun. Çünki alkoqol yuxuya getməyi asanlaşdırsa da, onun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Xüsusilə də öyrənmə və yaddaş üçün əhəmiyyətli olan REM yuxusuna keçməyi çətinləşdirir. Bundan başqa, alkoqol həm də sidikqovucu xüsusiyyətə malikdir. Yəni yatmazdan əvvəl içdiyiniz spirtli içki tualet ehtiyacı yaradaraq gecə sizi yuxudan oyada bilər. 3. Yatağa girməzdən əvvəl sizi rahatladan bir üsuldan istifadə edin Yatağa girməzdən əvvəl sizi rahatladan bir üsuldan istifadə etsəniz, bu, həm beyninizin, həm də bədəninizin dincəlməsinə səbəb olar. Hər hansı bir üsuldan istifadəni adət halına gətirsəniz, həm beyniniz, həm də bədəniniz bunu yuxu zamanın gəldiyinə işarə kimi qəbul edəcək. Belə üsullar arasında isti hamam və ya duş, meditasiya, həyat yoldaşınızla və ya digər ailə üzvlərinizlə söhbət, gündəlik yazmaq, kitab oxumaq və ya tutqun işıqda musiqi dinləmək ola bilər. Normal və sağlam həyat üçün neçə saat yatmaq lazımdır? Hansı musiqilər yuxuya getməyi asanlaşdırır? 2015-ci ildə bəstəkar Max Richter yuxunun mərhələləri və hər yuxu fazası üçün hansı fon səslərin uyğun gəlməsi barədə bir neyrobioloqun fikrini öyrənib. Sonra da gözəl bir gecə yuxusunu müşayət edəcək 8 saatlıq "Sleep" ("Yuxu") adlı əsər bəstələyib. Hesab olunur ki, bu əsərdəki səs dalğalarının təkrarı və aşağı frekanslardan istifadə dərin bir "yavaş dalğa" yuxusu gətirir. Qeyd edilir ki, bu, qısa vaxt yaddaşını möhkəmləndirir və beyindəki informasiyaları nizama salır. 4. Yuxu gigiyenanızı qoruyun Yatmazdan əvvəl mütləq çimmək və ya dişlərinizi fırçalamaq məcburiyyət deyil, hərçənd bunlar da pis fikir deyil. Yaxşı yuxu gigiyenası yuxu üçün ideal şərait yaratmak deməkdir: nizamlı yuxu planına sahib olmaq, alkoqoldan uzaq durmaq və yataq yerinə diqqətlə yanaşmaq. Məsələn, yataq otaqlarından ancaq yatmaq üçün istifadə etməyə çalışmalıyıq. Çox adam qaranlıq, səliqəli, sərin və elektron cihazların olmadığı otaqda daha yaxşı yatır. Yatmazdan ən azı bir saat əvvəl hər hansı elektron cihazın ekranına baxmaq məsləhət görülmür. Çünki bu, həm yuxunuzu qaçıracaq, həm də bir çox televizorların və ağıllı telefonların ekranından çıxan mavi işıq beyninizin hələ xeyli oyaq qalmasına səbəb olacaq. Əgər hansısa elektronik cihaz vasitəsilə musiqi dinləyirsizsə, yuxuya getməzdən əvvəl cihazın özü-özünü dayandırması üçün saat qurun. 5. Yuxu bir nömrəli məsələdir Uğurlu iş adamlarının və ya dünya liderlərinin gündə sadəcə 4 saat yatmalarıyla öyündüklərini yəqin ki, siz də eşitmisiz. Ancaq insanların böyük əksəriyyəti bu rejimlə yaşaya bilməz. Cəmi bir neçə saatlıq yuxunun sizə bəs etdiyi görünə bilər, ancaq bunun uzun müddət davam etməsi fiziki və ruhi sağlamlığınıza zərər vura bilər. Davamlı olaraq 5 saatdan az yatmaq ürək tutması, insult və ya xərçəng riskini artırır. Bundan başqa, bir çox tibbi məlumatlar az yuxunun ömrü qısaltdığını göstərir. Ona görə də nizamlı bir yuxu planına sadiq qalaraq hər gecə 7-8 saat yatmağa səy göstərin. Bunun üçün hər gecə yatağa eyni saatda girməyə və həftə sonları da daxil, hər səhər eyni saatda qalxmağa çalışın.


شروق الشمس في فنلندا - فبراير 2020 ووفقا لتقرير السعادة العالمي هذا، جاءت الدنمارك في المرتبة الثانية، وتلتها كل من سويسرا وأيسلندا وهولندا. ومجددا، حلّت نيوزيلندا، الدولة الوحيدة غير الأوروبية، ضمن الدول العشر الأوائل في القائمة، في حين تراجع مركز المملكة المتحدة من الثالث عشر إلى المركز السابع عشر. وكانت بيانات قد جمعت من شركة البيانات الأمريكية "جالوب Gallup" بعد أن طلب من أشخاص يعيشون في 149 دولة تقييم درجة سعادتهم. وتتضمن معايير القياس: الدعم الاجتماعي والحرية الشخصية والناتج المحلي الإجمالي ومستويات الفساد. مواضيع قد تهمك نهاية أما الدولة الأكثر تعاسة في العالم فهي - كما ورد في التقرير - أفغانستان، تليها ليسوتو (في أقصى جنوب قارة أفريقيا) وبوتسوانا ورواندا وزيمبابوي. وقال معدو التقرير إنهم لاحظوا "تواترا أعلى بكثير للمشاعر السلبية" في أكثر من ثلث البلدان، وأرجعوا السبب إلى آثار وباء كورونا. وشهد تقييم هذا العام تقدم كثير من الدول الآسيوية عما كانت عليه العام الماضي، وانتقلت الصين من المرتبة 94 إلى المركز 84. وقال جون هيليويل، أحد معدي التقرير، في بيان: "من المفاجئ أنه لم يكن هناك تدهور في مستوى الرفاهية من خلال تقييم الناس لحياتهم". وأضاف "أحد التفسيرات المحتملة لذلك هو أن الناس يرون أن كوفيد-19 هو تهديد خارجي مشترك يؤثر على الجميع، وأن هذا الخطر المشترك قد ولّد شعورا أكبر بالتضامن مع الآخرين". وقال المؤلفون إن فنلندا "احتلت مرتبة عالية جدا في معايير الثقة المتبادلة التي ساعدت على حماية الأرواح وسبل العيش أثناء الوباء". إذ كان أداء هذه الدولة الاسكندنافية، التي يبلغ عدد سكانها 5.5 مليون نسمة، أفضل بكثير من معظم دول أوروبا خلال الوباء، وسجلت ما يزيد قليلا عن 70 ألف حالة إصابة، ونحو 800 وفاة، وذلك وفقا لجامعة جونز هوبكنز. بحسب التقرير فإن أسعد عشر دول في العالم هي:

Bu o deməkdir ki, İslandiyada qadınların təhsil və səhiyyə üçün imkanları daha bərabər, onların ölkənin siyasi və iqtisadi işlərində iştirak etmək ehtimalı daha böyükdür. Azərbaycan ümumi siyahıda 99-cu, səhiyyə üzrə 136-cı, təhsil üzrə 85-ci, iqtisadiyyat üzrə 72-ci, siyasət üzrə isə 114-cü yerdədir. 2007-ci ildə Azərbaycan 128 ölkə arasında 59-cu yerdə idi. 2013-cü il hesabatında Ermənistan ümumi siyahıda 94-cü, Gürcüstan isə 86-cı yerdədir. Qlobal Gender Boşluğu Hesabatı 2013-də birinci yerdə İslandiya ilə birgə onun Skandinav qonşuları Finlandiya, Norveç və İsveçdir. Ümumiyyətlə 2013-cü ildə dünyadakı gender boşluğu bir qədər daralıb. Sorğuda iştirak edən 136 ölkədən 86-sı, yani dünya əhalisinin 93%-i, irəliləyiş edib. Amma "aydındır ki, dəyişiklik ləngdir", hesabatın müəlliflərindən biri olan Saadia Zahidi deyir. Ölkələri həm ümumi şəkildə, həm də gündəlik həyatın müxtəlif sahələri üzrə müqayisə etmək üçün aşağıdakı xəritələrə baxın. Avropa Şimali Avropa ölkələri digər ölkələrlə müqayisədə nisbətən yaxşıdırlar. DİF-ə əsasən bu, qismən, iş və ailə həyatını tarazlaşdırmağa yardım edən siyasətə görədir. Cənubi Avropada təhsildəki gender boşluğu bir neçə il bundan əvvəl ləğv olunmuşdu. Amma işçi qüvvəsində qadınların iştirakı azalıb. Asiya Asiyada ən bərabər ölkə Filippindir. Bu, səhiyyə və təhsildəki boşluğun aradan azaldılmasına görədir. İqtisadi iştirak səviyyəsi həmçinin yüksəkdir, DİF deyir. Ümumi siyahıda Çin 69-cu, Hindistan isə 101-ci yerdədir. Hindistanın aşağı reytinqi, DİF-dən təhsil, səhiyyə və iqtisadiyyat üzrə aldığı qiymətlərə görədir. Mərkəzi və Latın Amerikası Burada ən yüksək yerləri Nikaraqua, Kuba və Ekuador qazanıb. Onlar dünya üzrə ilk 25-liyə daxildirlər. Braziliya keçən il kimi 62-ci yerdədir. "Burada səhiyyə və təhsil üzrə boşluq çoxdan aradan qaldırılıb. Beləliklə bu kontinent əmək və siyasi iştirak üzrə də irəliləyişlər etməyə hazırdır", Saadia Zahidi deyir. Şimali Amerika Kanada və ABŞ müvafiq olaraq 20-ci və 23-cü yerdədirlər. Kanada təhsil üzrə yaxşı qiymət alsa da, siyasət üzrə reytinqi o qədər yüksək deyil. ABŞ siyasət üzrə Kanadadan aşağı yer alsa da, iqtisadiyyat və səhiyyə üzrə qonşusundan daha yaxşı qiymət alıb. Təhsil üzrə iki ölkə bərabərdir. Sub-Sahara Afrikası Dünyanın ən böyük gender boşluğu olan ölkələrin bəziləri burada yerləşir: Çad və Fil Dişi Sahili ümumi reytinqə görə siyahının sonuna yaxın yer alıblar. Amma cənubi Afrika ölkələrinin bəziləri işçi qüvvəsinin iştirakı və siyasi imkanların səviyyəsinə görə ilk 30-luğa daxildirlər. Lesoto 16-cı, Cənubi Afrika 17-ci, Mozambik isə 26-cı yerdədir. Orta Şərq və Şimali Afrika Ən böyük gender bərabərsizliklərinin bəziləri bu bölgə baş verir. Amma vəziyyət müntəzəm deyil. Məsələn Körfəz ölkələri qadınların təhsilinə böyük investisiya qoymağa meyil göstərir və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində əks genger boşluğu mövcuddur. Belə ki, burada universitet bitirən qadınların sayı kişilərdən çoxdur. Bu, Yəmən kimi qadının təhsil səviyyəsi çox aşağı olan ölkələrə ziddir. Reytinqlər necə hesablanır? Gender boşluqlarını müqayisə etmək üçün, DİF 10-dan artıq verilənlər dəstindən ibarət olan cədvəl hazırlayır. Bir - bərabərlik, sıfır isə qeyri-bərabərlik deməkdir. Bundan sonra ölkələr nəticələr üzrə təsnif olunur.


وفي العقود الأخيرة، زاد دور الأكراد في التطورات الإقليمية، إذ قاتلوا من أجل حقوقهم القومية في تركيا، ولعبوا دورا هاما في الصراعات الداخلية في العراق وسوريا وآخرها قيادة المعارك ضد تنظيم "الدولة الإسلامية". ما هي أصول الأكراد؟ تاريخيا، عاش الأكراد حياة قائمة على الرعي والزراعة في سهول بلاد الرافدين، وفي المناطق الجبلية المرتفعة الموجودة الآن في جنوب شرقي تركيا، وشمال شرقي سوريا، وشمالي العراق، وشمال غربي إيران، وجنوب غربي أرمينيا. واليوم يشكلون مجموعة متميزة، يجمعها العرق والثقافة واللغة، رغم عدم وجود لهجة موحدة. كما أنهم ينتمون لمختلف الأديان والمذاهب. لماذا ليس لهم الدولة؟ في مطلع القرن العشرين، بدأت النخب الكردية التفكير في إقامة دولة "كردستان" المستقلة. وبعد هزيمة الدولة العثمانية في الحرب العالمية الأولى، وضع الحلفاء الغربيون المنتصرون تصورا لدولة كردية في معاهدة سيفر عام 1920. مواضيع قد تهمك نهاية إلا أن هذه الآمال تحطمت بعد ثلاث سنوات، إثر توقيع معاهدة لوزان التي وضعت الحدود الحالية لدولة تركيا، بشكل لا يسمح بوجود دولة كردية. رغم تاريخ الأكراد الطويل في البلاد التي يشكلون فيها أقليات، لم تكن لهم أبدا دولة وانتهى الحال بالأكراد كأقليات في الدول السابق ذكرها. وعلى مدار السنوات الثمانين التالية، سحقت أي محاولة كردية لتأسيس دولة مستقلة أو حكم ذاتي. المواجهة مع"الدولة الإسلامية"؟ في منتصف عام 2013، توجهت أنظار تنظيم الدولة الإسلامية إلى ثلاثة مناطق كردية متاخمة لحدوده في شمالي سوريا. وأطلق التنظيم هجمات متكررة. وظلت وحدات حماية الشعب، الذراع العسكري لحزب الاتحاد الديمقراطي الكردي في سوريا، تتصدى لهذه الهجمات حتى منتصف عام 2014. وكانت نقطة التحول هي هجوم تنظيم الدولة الإسلامية في العراق في يونيو/حزيران 2014، واستيلاؤهم على مدينة الموصل شمالي العراق، وهزيمتهم لوحدات الجيش العراقي والاستيلاء على أسلحتهم ونقلها إلى سوريا. وأدى تقدم التنظيم في العراق إلى انخراط الأكراد في الصراع. وأرسلت حكومة الإقليم شبه المستقل في منطقة كردستان قوات البيشمركة لقتال الدولة الإسلامية في المناطق التي تراجع منها الجيش العراقي. وكانت الاشتباكات بين البيشمركة وتنظيم الدولة الإسلامية صغيرة، حتى كثف التنظيم من هجماته في أغسطس/آب 2014. لكن قوات البيشمركة تراجعت وانسحبت من عدد من المناطق، فاستولى التنظيم على العديد من البلدات والمناطق التي تسكنها أقليات دينية، من بينها سنجار التي كان يسكنها الآلاف من الإيزيديين. وأطلقت الولايات المتحدة سلسلة من الهجمات الجوية على مواقع التنظيم في شمال العراق، وأرسلت خبراء عسكريين، خوفا من حدوث مجزرة ضد الإيزيديين بعد انسحاب البيشمركة. كما بدأت الدول الأوروبية في إرسال أسلحة لدعم قوات البيشمركة. كما انضم إلى جهود المساعدة مقاتلو وحدات الحماية الشعب من أكراد سوريا، ومقاتلو حزب العمال الكردستاني في تركيا. ورغم تقدم البيشمركة أمام الدولة الإسلامية في العراق، إلا أن مقاتلي التنظيم استمروا في محاولة الاستيلاء على المناطق الكردية في سوريا. وفي منتصف سبتمبر/أيلول 2014، شن التنظيم حملة على المنطقة المحيطة بمدينة عين العرب (كوباني) شمالي سوريا، وأجبر أكثر من 160 ألف شخصا على النزوح إلى تركيا. وتمكن التنظيم من احتلال معظم أحياء كوباني وبقي عشرات المقاتلين محصورين في جيب صغير ورفضت تركيا السماح بدخول الامدادات إلى المدينة رغم المناشدات الدولية كما رفضت السماح للطيران الأمريكي باستخدام قاعدة انجرليك في شن غارات على مواقع التنظيم. لم يتدخل الجيش التركي في كوباني كما منعت تركيا مواطنيها الأكراد بالعبور إلى الأراضي السورية لمواجهة التنظيم، مما أجج الاحتجاجات الكردية، وهدد حزب العمال الكردستاني بالانسحاب من مباحثات السلام مع الحكومة. وفي منتصف أكتوبر/تشرين الأول 2014، سمحت أنقرة لقوات البيشمركة بالمشاركة في القتال حول عين العرب. وفي يناير/كانون ثاني 2015 وبعد معركة لقي فيها نحو 1600 شخص حتفهم استعادت القوات الكردية السيطرة على كوباني. وخاض الأكراد الحرب مع العديد من الميليشيا العربية المحلية تحت راية قوات سورية الديموقراطية، وبمساعدة الغارات الجوية الأمريكية والتسليح والتدريب الأمريكي نجحوا في طرد قوات تنظيم الدولة من عشرات الآلاف من الكيلومترات في شمال شرق سوريا على الحدود مع تركيا. قوات سوريا الديموقراطية تستولي على الرقة وفي أكتوبر/تشرين أول عام 2017 استولى مقاتلو قوات سورية الديمقراطية على الرقة عاصمة التنظيم وتقدموا في محافظة دير الزور آخر معاقل التنظيم في سوريا. وسقط آخر جيب تابع للتنظيم في سوريا في قرية الباغوز في يد قوات سوريا الديموقراطية في مارس/آذار عام 2019 لتعلن نهاية دولة الخلافة ولكن في الوقت ذاته حذرت من الخطر الكبير الذي تمثله الخلايا النائمة حول العالم. وكان على قوات سوريا الديموقراطية التعامل مع الآلاف من أسرى التنظيم وعشرات الآلاف من النازحين من النساء والأطفال. والآن يواجه الأكراد هجوما عسكريا من قبل تركيا التي تريد إقامة منطقة آمنة بعمق 32 كيلومترا داخل شمال شرق سوريا لحماية حدودها من المسلحين الأكراد وإعادة توطين أكثر من مليوني لاجئ سوري في تركيا هناك. وقالت قوات سوريا الديموقراطية إنها ستدافع عن أراضيها بأي ثمن. كما تعهدت الحكومة السورية المدعومة من روسيا مجددا بإعادة بسط سيطرتها على كل سوريا. لماذا تعتبر تركيا الأكراد مصدر تهديد؟ ثمة صراع قديم بين الدولة التركية والأكراد، الذين يمثلون حوالي 15 أو 20 في المئة من السكان. وعلى مدار أجيال، عاملت السلطات التركية الأكراد معاملة قاسية وحاولت طمس هويتهم وثقافتهم وتاريخهم. قاد الأكراد عدد من حركات التمرد في عشرينيات وثلاثينيات القرن الماضي لكن تم إخمادها بالحديد والنار وتم إبعاد عشرات الآلاف منهم الى مناطق بعيدة عن مدنهم وقراهم في إطار سياسية التغير الديمغرافي وتم تغيير اسماء القرى والبلدات والمدن الكردية وتم حظر الأسماء والأزياء الكردية. كما حظر استخدام اللغة الكردية، وأنكر وجود الهوية العرقية الكردية، وأطلق عليهم اسم "أتراك الجبال". وفي عام 1978، أسس عبد الله أوجلان حزب العمال الكردستاني، الذي نادى بتأسيس دولة مستقلة في تركيا. ثم بدأ الحزب الصراع المسلح بعد ست سنوات من تأسيسه. ومنذ ذلك الحين، قتل أكثر من 40 ألف شخص وتدمير أكثر من 3 آلاف قرية وتهجير سكانها إلى غرب تركيا . وفي تسعينيات القرن الماضي، تراجع حزب العمال الكردستاني عن مطلب الاستقلال، وطالب بالحقوق الثقافية والسياسية وتحقيق نوع من الادارة الذاتية مع استمرار القتال. حزب العمال الكردستاني وفي عام 2012، بدأت محادثات السلام بين الحكومة التركية والحزب، بعد الاتفاق على وقف إطلاق النار لمدة سنة. وطلب من مقاتلي حزب العمال الكردستاني التراجع إلى شمالي العراق. وفي عام 2013 تم التوصل لوقف لإطلاق النار بين الطرفين. وانهار وقف إطلاق النار في يوليو/تموز عام 2015 بعد عملية انتحارية اعتبر تنظيم الدولة مسؤولا عنها وأسفرت عن مقتل 33 من النشطاء الأكراد في مدينة سروج ذات الأغلبية الكردية قرب الحدود السورية. واتهم حزب العمال السلطات بالتورط في الهجوم على قوات الجيش والشرطة التركية. ومنذ ذلك الحين لقي الآلاف من بينهم مئات المدنيين حتفهم في اشتباكات في جنوب شرق تركيا. وقد احتفظت تركيا بوجود عسكري في سوريا منذ أغسطس/آب عام 2016 عندما أرسلت قواتها عبر الحدود لدعم هجوم المعارضة السورية ضد تنظيم الدولة. وفي عام 2018 شنت القوات التركية والمتمردون السوريون المتحالفون معها هجوما على منطقة عفرين لطرد وحدات حماية الشعب الكردي من المنطقة وأسفر الهجوم عن مصرع العشرات ونزوح عشرات الآلاف من المنطقة. وتقول الحكومة التركية إن وحدات حماية الشعب والحزب الاتحاد الديمقراطي امتداد لحزب العمال الكردستاني ويشاركونه نفس الأهداف وأنهما تنظيمان إرهابيان يجب القضاء عليهما. ماذا يريد الأكراد السوريون؟ يمثل الأكراد ما بين سبعة وعشرة في المئة من تعداد السكان في سوريا، ويعيش معظمهم في محافظتي الحسكة وحلب إلى جانب العاصمة دمشق ومدينة حلب. وتعرض الأكراد السوريين للكثير من القمع والحرمان من الحقوق الأساسية. وتم تجريد حوالي 300 ألف من الأكراد من الجنسية السورية منذ ستينيات القرن الماضي، وصودرت الأراضي الكردية وأعيد توزيعها على العرب في محاولة "لتعريب" المناطق الكردية. بدأت وحدات حماية الشعب مواجهاتها مع الجهاديين في سوريا عام 2013 ولم تتأثر المناطق الكردية كثيرا بالصراع السوري في السنتين الأوليين. وتجنبت الأحزاب الكردية الكبرى اتخاذ أي موقف من أي من طرفي الصراع. وفي منتصف عام 2012، انسحبت القوات السورية من المناطق الكردية لتركز على قتال المعارضة في مناطق أخرى، ففرضت القوات الكردية سيطرتها على المنطقة حيث أقام حزب الاتحاد الديمقراطي إدارات ذاتية في كل من القامشلي وكوباني وعفرين عام 2014. وأكد الحزب أنه لا يسعى للاستقلال بل إلى "إدارة محلية ديمقراطية". في مارس/آذار عام 2016 أعلنت الأحزاب الكردية إقامة "نظام فيدرالي" يشمل المناطق العربية والتركمانية التي تم استعادتها من التنظيم. وقد رفض هذا الإعلان من قبل الحكومة السورية والمعارضة السورية وتركيا والولايات المتحدة. وأعلن حزب الاتحاد الديمقراطي (الحزب الكردي المهيمن في المنطقة) أن أية تسوية سياسية في سوريا لابد وأن تضمن الحقوق القانونية للأكراد والاعتراف بالحكم الذاتي لهم. وكان الرئيس السوري بشار الأسد قد تعهد باستعادة كل شبر من الأراضي السورية بالمفاوضات أو القوة العسكرية. ورفضت حكومته المطالب الكردية بالحكم الذاتي. هل سيحصل الأكراد العراقيون على دولة؟ يمثل الأكراد حوالي 15 إلى 20 في المئة من سكان العراق. وتاريخيا، كان للأكراد في العراق امتيازات مدنية مقارنة بالأكراد المقيمين في الدول المجاورة، إلا أنهم تعرضوا لقمع شديد. وثار الأكراد في شمال العراق ضد الحكم البريطاني في فترة الانتداب، لكنهم قمعوا. وفي عام 1946 أسس الملا مصطفى البارزاني الحزب الديمقراطي الكردستاني بهدف الحصول على الحكم الذاتي في إقليم كردستان. توصلت الحكومة العراقية والحزب الديمقراطي الكردي إلى اتفاق عام 1970، لكنه انهار بعد أربع سنوات وبعد ثورة عام 1958، اعترف الدستور المؤقت بالقومية الكردية قومية رئيسية واعتبر الأكراد شركاء في الوطن مع العرب والأقليات الأخرى، لكن الزعيم الكردي مصطفى البارزاني أعلن القتال المسلح عام 1961. وفي عام 1970، عرضت الحكومة التي كان يقودها حزب البعث على الأكراد إنهاء القتال ومنحهم منطقة حكم ذاتي. لكن الاتفاق انهار واستؤنف القتال عام 1974. وبعد عام، انقسم الحزب الديمقراطي الكردستاني حيث أسس السياسي المعروف جلال طالباني الاتحاد الوطني الكردستاني. وفي نهايات سبعينيات القرن الماضي، بدأت الحكومة في توطين عرب في بعض المناطق لتغيير التركيبية السكانية، خاصة حول مدينة كركوك الغنية بالنفط. كما قامت بإعادة توطين الأكراد في بعض المناطق قسرا. وفي عام 1988، قبيل انتهاء الحرب مع إيران تعرضت مدينة حلبجة لهجمات بالسلاح الكيماوي وأطلق صدام حسين حملة انتقامية ضد الأكراد أطلق عليها اسم "الأنفال" قتل فيها 180 الف شخص. وبعد هزيمة العراق في حرب الخليج عام 1991، اشتعلت انتفاضة واسعة في مناطق جنوب العراق وإقليم كردستان ولشدة قمع الدولة لهذه الانتفاضة، فرضت الولايات المتحدة وحلفاؤها منطقة حظر جوي على شمال العراق، مما سمح للأكراد بالتمتع بحكم ذاتي. واتفق الحزبان الكرديان على تقاسم السلطة، لكن الصراعات احتدمت، واشتعل صراع داخلي عام 1994، دام أربع سنوات. هاجر حوالي مليون ونصف كردي عراقي إلى تركيا وإيران بعد قمع انتفاضة عام 1991 وتعاون الحزبان الكرديان الرئيسيان مع قوات الغزو الأمريكي للعراق عام 2003، التي أطاحت بصدام حسين، وشاركا في جميع الحكومات التي شكلت منذ ذلك التاريخ وكذلك في البرلمان العراقي. كما تشارك الحزبان في مؤسسات الحكم في الإقليم المكون من ثلاث محافظات هي دهوك وإربيل والسليمانية. وتم تعيين مسعود البرزاني رئيسا للإقليم، وجلال الطلباني أول رئيس للجمهورية من الأكراد. وبعد هجوم تنظيم الدولة الإسلامية في يونيو/ حزيران عام 2014، أرسلت حكومة الإقليم قوات البيشمركة للمساهمة في التصدي لزحف التنظيم فاستعادت مساحات كبيرة منه بمساعدة الطيران الأمريكي. وفي سبتمبر/أيلول عام 2017 أجري استفتاء على الاستقلال في المناطق التي يسيطر عليها البشمركة منذ عام 2014 ومنها كركوك، وهي الخطوة التي عارضتها الحكومة المركزية في العراق واعتبرها غير قانونية. وقد أيد 90 في المئة من الناخبين وعددهم 3.3 مليون ناخب الاستقلال. وقال مسؤولون أكراد حينئذ إن هذه النتيجة تعطيهم تفويضا ببدء التفاوض مع بغداد لكن رئيس الوزراء العراقي حيدر العبادي طالب بإلغاء نتيجة الاستفتاء. وفي الشهر التالي استعادت القوات العراقية المناطق المتنازع عليها مع الأكراد، فكان فقدان كركوك وعائداتها النفطية ضربة قوية للتطلعات الكردية لدولة مستقلة. وعقب ذلك تنحى البارزاني عن موقعه كرئيس للإقليم وقد ظل منصبه شاغرا حتى يونيو/حزيران عام 2019 بسبب الخلافات بين السياسيين في الإقليم عندما شغله ابن شقيقه نجيرفان.

Son onilliklərdə kürdlər Türkiyədə muxtariyyət uğrunda vuruşublar. Onlar cihadçı İslam Dövləti qrupuna müqavimət göstərməklə İraq və Suriyadakı münaqişələrdə mühüm rol oynayaraq regional hadisələrə təsir göstəriblər. Kürdlərin kökü hardan gəlir? Kürdlər tarixən köçəri həyat keçirərək Mesopatamiya düzlərində və hazırda cənub-şərqi Türkiyə, şimal-şərqi Suriya, şimali İraq, şimal-qərbi İran və cənub-qərbi Ermənistanın yerləşdiyi dağlarda qoyun və keçi sürülərini otarmaqla məşğul olublar. Bu gün onlar irq, mədəniyyət, və çox fərqli dialektləri olsa da vahid dil əsasında birləşmiş və seçilən bir icma təşkil edirlər. Onlar həmçninin müxtəlif dinlərə sitayiş etsələr də, əksəriyyəti sünni müsəlmanlardır. Onların niyə öz dövləti yoxdur? 20-ci əsrin əvvəllərində kürdlər ümumi şəkildə Kürdüstan adlandırdıqları ölkəni yaratmaq niyyətində olublar. Birinci Dünya Müharibəsi qurtardıqdan və Osmanlı imperiyasının məğlubiyyətindən sonra müzəffər Qərb Müttəfiqləri 1920-ci ilə aid Sevr müqaviləsinə kürd dövlətinin yaradılmasını nəzərdə tutan maddə salmışdılar. Lakin üç il sonra bu ümidlər boşa çıxdı. Müasir Türkiyəinin sərhədlərini müəyyən edən Lozanna müqaviləsində kürd dövlətinə aid maddə artıq yox idi və onlar qonşu ölkələrin ərazilərində etnik azlıq olaraq qalmağa məhkum olmuşdular. Sonrakı 80 ildə kürdlərin müstəqil dövlət yaratmaq cədhdlərinin qarşısı hər dəfə amansızlıqla alınırdı. Kürdlərin daimi müstəqil dövlət yaratmaq cədhdləri baş tutmayıb. Kürdlər nə üçün İD-lə döyüşün ön cəbhəsindədirlər? 2013-cü ilin ortalarında İD nəzərlərini Suriyanın şimalındakı üç kürd anklavına yönəltdi. 2014-cü ilin ortalarınadək İD-in bu anklavlara hücumunun qarşısını Suriya Kürd Demokratik Partiyasının (PYD) silahlı qanadı olan Xalq Müdafiə Birlikləri (YPG) alırdı. Lakin iyun ayında İD-in İraqın şimalındakı Mosul şəhərini zəbt etməsi, İraq ordusu diviziyalarını oradan qovması və sonradan Suriyaya ötürəcəyi silahları ələ keçirməsi vəziyyəti dəyişdi. Kürdlərin peşmərgə döyüşçüləri İraqın şimalında İslam Dövlətinə qarşı vuruşurlar. Cihadçıların İraqdakı hücumları oradakı kürdləri də münaqişəyə çəkdi. İraqın yarımmüstəqil Kürdüstan Regional Hökuməti öz silahlı qüvvələrini – peşmərgələrini ordunun qoyub qaçdığı mövqelərə göndərdi. İraqda bir müddət peşmərgə qüvvələri ilə İD arasında döyüşlər getdi, lakin avqust ayında cihadçılar qəfil həmləyə keçdilər. Peşmərgə çaşqınlıq içində geri çəkildi və əsasən də minlərlə yezidinin sığındığı Səncər dağı və başqa dini azlıqların yaşadığı yerlər cihadçıların əlinə keçdi. Peşmərgənin məğlubiyyətindən və Səncər dağlarına qaçmış yezidilərin qətliam edilə biləcəyindən narahat olan ABŞ, İraqın şimalını raket atəşinə tutdu və bu ölkəyə hərbi müşavirlər göndərdi. Avropa ölkələri peşmərgə qüvvələrinə silah göndərməyə başladı. YPG və PKK da onların köməyinə gəldi. Sərhədə hərbi texnikanı yerləşdirən Türkiyə münaqişəyə qatılmayıb. Cihadçılar İraqın şimalındakı peşmərgələri tədricən geri oturtmaqda ikən, Suriyadakı kürd anklavlarını zəbt etmək fikrindən də vaz keçməmişdilər. Sentyabrın ortalarında İD Suriyanın şimalındakı Kobani şəhərini əhatələyən anklava hücum etdi. Bu hücum nəticəsində 160 min yerli sakin qonşu Türkiyəyə qaçdı. Buna baxmayaraq Türkiyə öz sərhədləri yaxınlığında mövqe tutmuş İD döyüşçülərinə hücum etməkdən və ya kürdlərin sərhədi keçərək Kobaniyə köməyə getmələrinə icazə verməkdən imtina edirdi. Ankaranın bu mövqeyi Türkiyədəki kürdlərin böyük etirazlarına səbəb oldu, lakin peşmərgə əsgərlərinin Kobaniyə getməsinə oktyabrın ortalarınadək imkan verilmədi. Türkiyə nə üçün kürdlərin Kobanini müdafiəsinə kömək etmir? Türkiyə dövləti ilə onun əhalisinin 15-20 faizini təşkil edən kürdlər arasında dərin düşmənçilik hissi var. Həbs edilmiş PKK lideri Abdullah Öcalan 2012-ci ildə Türkiyə hökumətilə sülh danışıqlarına başlayıb. Kürdlər nəsillər boyu Türkiyə hakimiyyətindən sərt rəftar görüblər. Kürdlərin 1920-30-cu illərdəki üsyanlarından sonra onların bir çoxunun məskənləri dəyişdirilib, kürd adları və geyimləri qadağan edilib, kürd dilindən istifadə məhdudlaşdırılıb və hətta kürd etnik kimliyinin mövcudluğu inkar edilib, onlar “dağ türkləri” adlandırılıblar. 1978-ci ildə Abdullah Ocalan Türkiyənin daxilində müstəqil dövlət qurulmasına çalışan PKK-nı yaradıb. O vaxtdan bəri 40 min insan öldürülüb və minlərlə başqaları yurdlarından didərgin düşüb. 1984-cü ildən bəri PKK ilə silahlı qarşıdurmada 40 min adam öldürülüb. 1990-cı illərdə PKK müstəqillik tələbindən geri çəkilib, əvəzində mədəni və siyasi muxtariyyətə çağırıb, lakin eyni zamanda mübarizəni də davam etdirib. 2012-ci ildə hökumət və PKK sülh danışıqlarına başlayıblar və növbəti ildə atəşkəs razılaşması əldə edilib. PKK döyüşçülərindən İraqın şimalına keçmək tələb olunub, lakin toqquşmalar yenə də kəsilməyib. Ankara İD-i təhlükə hesab etsə də, Türkiyə kürdlərinin sərhədi keçərək PKK-nın Suriyadakı qolu sayılan PYD-ə qoşulacağından və Türkiyə ərazisinə hücumlar edəcəyindən də qorxur. Türkiyə Kobanini tərk edən 160 mindən artıq qaçqın qəbul edib. Onların əksəriyyəti kürddür. Türkiyə həmçinin bəyan edib ki, Suriya prezidenti Bəşər əl-Əsəd hakimiyyətdən devrilməyincə ABŞ-ın rəhbərliyi altında İD-ə qarşı koalisiyaya dəstək verməyəcək. Suriya kürdləri nə istəyirlər? Demokratik Birlik Partiyası Suriya kürdlərinin məskunlaşdığı ərazilərdə aparıcı qüvvədir. Kürdlər Suriya əhalisinin 7-10 faizini təşkil edirlər. Onların əksəriyyəti Dəməşq və Hələbdə, habelə Suriyanın şimalında bir-biri ilə əlaqəsi olmayan Kobani, şimal-şərq şəhərləri Afrin və Qamışlı ətrafındakı üç anklavda yaşayırlar. Suriya kürdləri uzun müddət sıxışdırılıb və təməl haqlardan məhrum ediliblər. 1960-cı illərdən bəri onlardan 300 mininə vətəndaşlıq verilməsindən imtina edilib və kürd rayonlarının ərəbləşdirilməsi məqsədləri ilə onların torpaqları müsadirə edilərək ərəblərə paylanıb. Dövlət həmçinin etirazları əzərək və siyasi liderləri həbs edərək kürdlərin daha geniş muxtariyyət tələblərini məhdudlaşdırmağa çalışıb. Suriya münaqişəsinin ilk iki ili ərzində kürd anklavlarına ümumən o qədər də toxunulmamışdı. Əsas kürd partiyaları neytral mövqe tutmağa çalışırdılar. Kürdlərin Xalq Müdafiə Birlikləri İD cihadçılarına qarşı 2013-cü ildən bəri vuruşmağa başlayıb. 2012-ci ilin ortalarında hökumət qiyamçılarla vuruşmaq məqsədilə qoşunlarını başqa yerlərdə cəmləşdirməyə başlayarkən nəzarəti buradakı kürd qüvvələri ələ keçiriblər. Demokratik Birlik Partiyası və ya qısaca PYD çox tezliklə özünü hegemon qüvvə kimi təsdiq edib. Bu onun daha kiçik partiyalarla münasibətlərini korlayıb və bu partiyalar Kürdüstan Milli Şurasını (KNC) yaradıblar. Bununla belə, 2014-cü ilin yanvarında hər iki tərəf bir araya gələrək Kürdüstan regional hökumətinin təşkilini elan edib. Onlar vurğulayıblar ki, müstəqillik yox, “yerli demokratik administrasiya” qurulmasını istəyirlər. İraq kürdləri müstəqillik əldə edəcəklərmi? Kürdlər İraq əhalisinin 15-20 faizini təşkil edirlər. Onlar tarixən qonşu ölkələrdə yaşayan başqa kürdlərdən daha çox milli haqlara malik olsalar da, qəddar repressiyalarla üzləşiblər. Kürdlərin KDP partiyası ilə İraq hökuməti arasında 1970-ci ildə əldə olunmuş razılaşma 4 il qüvvədə qalıb. İraqın şimalındakı kürdlər Britaniya mandatı dövründə üsyan qaldırsalar da, əziliblər. 1946-cı ildə Mustafa Bərzani İraqda muxtariyyətin əldə edilməsi məqsədilə Kürdüstan Demokratik Partiyasını (KDP) yaradıb. 1958-ci ilin inqilabından sonra kürd milləti rəsmən tanınıb. Lakin Bərzaninin özünüidarə planı mərkəzi ərəb hökuməti tərəfindən rədd edilib və KDP 1961-ci ildə silahlı mübarizəyə qalxıb. 1970-ci ildə hökumət kürdlərə de facto muxtariyyət verilməsi müqabilində döyüşlərin dayandırılmasını təklif edib. Lakin muxtariyyət sonunda süqut edib və 1974-cü ildə döyüşlər bərpa olunub. Bir il sonra KDP daxilindəki parçalanmalar nəticəsində Cəlal Talabani partiyanı tərk edib və Kürdüstan Demokratik İttifaqını və ya qısaca PUK-u yaradıb. 1970-ci illərin sonlarında hökumət kürd çoxluğunun yaşadığı ərazilərdə, xüsusən də neftlə zəngin Kərkük şəhərinin ətrafında ərəblərin məskunlaşdırılmasına başlayıb. 1991-ci ildəki üsyanın yatırılmasından sonra təqribən 1.5 milyon İraq kürdü Türkiyə və İrana keçib. Bu siyasət 1980-ci illərdə, İran-İraq müharibəsi zamanı daha da gücləndirilib. Bu müharibədə kürdlər İslam İran Respublikasını dəstəkləyirdilər. 1988-ci ildə Səddam Hüseyn kürdlərə qarşı qisas kampaniyasına başlayıb və Hələbcə şəhərində onların üzərinə zəhərli qaz hücumları edilib. 1991-ci ildə baş vermiş Körfəz müharibəsində İraqın məğlubiyyətinin ardınca Bərzaninin oğlu Məsud kürd qiyamına başçılıq edib. Bu qiyamın zorakılıqla yatırılması ABŞ və müttəfiqlərinin İraqın şimalında uçuşlarsız zona elan etməsi ilə nəticələnib və bu, kürdlərə yerli özünüidarə imkanı yaradıb. KDP və PUK hakimiyyətin bölüşdürülməsinə razılaşıblar, lakin yenidən gərginlik yaranıb və 1994-cü ildə dörd illik daxili münaqişə başlanıb. 2003-cü ildə Səddam Hüseynin devrilməsi ilə nəticələnmiş ABŞ müdaxiləsi zamanı hər iki partiya Amerikanı dəstəkləyib və o vaxtdan bəri yaradılan bütün hökumətlərdə iştirak edib. Məsud Bərzaninin KDP və Cəlal Talabaninin PUK partiyaları Kürdüstan bölgəsində hakimiyyətin bölüşdürülməsinə razılaşıblar. Onlar həmçnin 2005-ci ildə Dohuk, Ərbil və Suleymaniyyə əyalətlərinin idarə olunması üçün yaradılmış Kürdüstan Regional Hökumətində (KRH) koalisiya təşkil ediblər. İyun ayında İD-in hücumundan sonra KRH kürdlər və mərkəzi hökumət arasında mübahisəli sayılan ərazilərə peşmərgə qüvvələrini göndərib və bundan sonra kürd parlamentinə müstəqilliyə dair referendum keçirilməsinə hazırlıq görülməsi üçün müraciət edib. Lakin burası bəlli deyildir ki, kürdlər öz müqəddəratlarını müəyyən etmək yolu ilə gedəcəklər, yoxsa federal İraq daxilində daha müstəqil vahid olmaq istəyəcəklər.