سؤال بسيط لا لبس فيه وجه الى سيباستيان غوركا، احد نواب مساعدي الرئيس الامريكي الجديد، في مقابلة اذاعية اجريت معه الاسبوع الماضي. ولكن اجابته لم تكن صريحة بأي حال من الاحوال. قال غوركا "الأمر ليس نقاشا حول الاسلام وعما اذا كان دينا ام لا، الامر يتعلق بالارهاب الاسلامي المتطرف. نحن مستعدون ان نكون صريحين حول التهديد (الذي يشكله هذا الاسلام). لن نتجاهله كما فعلت ادارة أوباما." ولكن هل الاسلام دين ؟ مضى غوركا للقول "اعتقد ان عليكم توجيه هذا السؤال له (ترامب)، ولكني استطيع القول إن هذا التشكيك يعد قراءة خاطئة لكل ما قاله (ترامب) في الاشهر الـ 18 الاخيرة." ولكن نظرة متأنية لما ادلى به ترامب من تصريحات في تلك الفترة تزيد الأمر تعقيدا، وكذلك تفعل وجهات النظر التي يعبر عنها مستشارو الرئيس الجديد. دأب ترامب على التحذير من المخاطر التي يشكلها "الارهاب الاسلامي المتطرف"، وهو موقف ينظر اليه كثيرون على انه انتقاد مباشر للرئيس باراك اوباما الذي رفض باصرار استخدام هذا التعبير. وهاجم ترامب اوباما وهيلاري كلينتون بوصفهما "مؤسسي" تنظيم الدولة الاسلامية، كما تشاجر علنا مع والدي عسكري امريكي مسلم قتل في العراق. ودعا في مناسبات عدة الى فرض حظر مؤقت على دخول المسلمين الى الولايات المتحدة، كما دعا الى تأسيس قاعدة بيانات للمسلمين المقيمين في الولايات المتحدة. يقول منتقدون إن هذه السياسات والمواقف تشير الى ان معاداة الاسلام تقع في قلب فلسفة ترامب السياسية. يقول خالد بيضون، الاستاذ في جامعة ديترويت، "من البداية الى النهاية، كشفت حملة 2016 الانتخابية عن ان مشاعر معاداة الاسلام ما زالت حية وقوية ومؤثرة سياسيا اكثر من اي وقت مضى. بالنسبة لترامب، لم يكن ذم المسلمين وتحميلهم مسؤولية افعال ليست لهم علاقة بها مجرد شعار انتخابي بل كان عبارة عن استراتيجية اعتمدها بنجاح." ولم يفعل ترامب الكثير في اغلب الاحيان لتبديد هذا الاستنتاج، فقد قال في مقابلة اجريت معه في آذار م مارس 2016 "أظن ان الاسلام يكرهنا." ولكنه اتخذ في مناسبات اخرى موقفا اكثر اعتدالا، داعيا للتفريق بين المسلمين بشكل عام والقلة من "الناس السيئين والخطرين" الذين يعتنقون ايضا الدين الاسلامي. فقد قال في ايلول / سبتمبر 2016 "أحب المسلمين، واعتقد انهم بشر رائعون." واذا كانت الادارة الامريكية هي انعكاس للزعيم الذي يجلس في المكتب البيضاوي، فلا ينبغي ان يفاجأ احد بأن آراء ترامب المتناقضة حول الاسلام تجد صداها في فريق المستشارين الكبار الذين عينهم والذين يحيطون به. المعادون يتمترس في خندق معاداة الاسلام في ادارة ترامب اولئك المسؤولون الذين يعتمدون اكثر الآراء التي عبر عنها الرئيس تطرفا. من هؤلاء مستشار الأمن القومي مايكل فلين، والمستشار الاقدم ستيف بانون ووزير العدل المعين جيف سيشنز. فعلى سبيل المثال، وصف فلين الدين الاسلامي بأنه "آيديولوجية سياسية تختبئ وراء الفكرة القائلة إنه معتقد ديني"، وهو الموقف الذي دفع الى توجيه الاسئلة الى غوركا في الاسبوع الماضي. كما شبه فلين الدين الاسلامي "بسرطان خبيث"، كتب تغريدة قال فيها إن الخوف من المسلمين "خوف منطقي." أما بانون، الذي كان يدير موقع برايتبارت الاخباري القومي قبل ان يعينه ترامب في موقع بارز في حملته الانتخابية، فوصف الاسلام بأنه "أكثر اديان العالم تطرفا"، وحذر من ان المسلمين يشكلون "طابورا خامسا هنا في الولايات المتحدة." لا يتفق سيشنز - الذي يعد مهندس سياسات ترامب حيال الهجرة والمهاجرين - مع هذا الرأي كليا، ولكنه قال "هناك آيديولوجية سامة، آمل انها صغيرة جدا في صفوف المسلمين. لا يتفق معظم المسلمين مع هذه الافكار الجهادية والعنفية بالتأكيد، وينبغي علينا التوصل الى طريقة افضل للتفريق بينهما." الواقعيون بالتأكيد هناك مسؤولون في البيت الابيض لا يتفقون مع الآراء المذكورة آنفا. فوزير الدفاع جيمس ماتيس قال في معرض دفاعه عن ضرورة ان تدخل الولايات المتحدة في تحالفات مع العالم الاسلامي إن الجماعات الجهادية "ترتدي لباسا دينيا كاذبا." وكان ماتيس، قبل انضمامه الى فريق ترامب، من الجمهوريين الذين عارضوا مقترح الرئيس الجديد بمنع دخول المسلمين الى الولايات المتحدة شأنه شأن نائب ترامب مايك بنس. وقال آنئذ إن المقترح المذكور "يسبب لنا ضررا كبيرا الآن، وهو يبعث برجات خطيرة الى النظام الدولي." كما قال ماتيس اثناء جلسات الاستماع التي سبقت تعيينه في منصبه الوزاري إنه حارب جنبا الى جنب مع عسكريين امريكيين مسلمين. من جانبه، أكد راينس بريبس، امين عام البيت الابيض الذي ينظر اليه على انه المنافس الاكبر لبانون في اسداء المشورة للرئيس، ان فكرة تسجيل اسماء المسلمين في قاعدة بيانات لن تنفذ، كما اعتمد خطا اقل حدة تجاههم بشكل عام. فقد قال مرة "هناك بعض من اوجه ذلك المعتقد تسبب اشكالا، ولكنها لا تمثل المعتقد بشكل عام." ليس النقاش حول موقف البيت الابيض تجاه المسلمين اكاديميا فحسب. ففي الدعاوى القضائية التي اقيمت من اجل الطعن في شرعية المرسوم الذي اصدره ترامب والذي منع بموجبه مواطني 7 دول اسلامية من دخول الولايات المتحدة، اشار مناوئو ترامب الى خطابه وخطاب مساعديه العدائي كبرهان على ان المنع المذكور موجه للمسلمين بشكل مناف للدستور الامريكي. كان رؤساء امريكيون سابقون يحرصون على التأكيد على ان مشاكلهم ليست مع الدين الاسلامي، اذا كان فقط من اجل موازنة استخدامهم للقوة العسكرية في او ضد دول اسلامية. فالرئيس جورج بوش الابن قال مباشرة عقب هجمات 11 ايلول / سبتمبر إن "وجه الارهاب لا يمثل الدين الاسلامي الحقيقي. هذا العمل لايمثل الاسلام. ان الاسلام هو السلام." ولكنه استتبع ذلك بغزو افغانستان والعراق. كما ادلى الرئيس باراك اوباما بتعليقات مماثلة، إذ قال في احدى المناسبات "إنه من الضروري علينا ان نقف مع الغالبية العظمى من المسلمين الذين يسعون الى تحقيق نفس الاهداف التي نسعى اليها، النظام والسلام والثراء." ولكن اوباما امر في عام 2016 فقد بالقاء اكثر من 26 الف قنبلة على دول اسلامية منها سوريا والعراق وافغانستان وليبيا واليمن والصومال وباكستان. لا يتمتع ترامب بنفس الدفاعات الخطابية التي كان يتمتع بها اسلافه في هذا المجال، ولذا سينظر الى افعاله كرئيس من خلال منظار التصريحات التي ادلى بها ومستشاروه في السابق. كان الرد الغاضب على مرسوم منع دخول المسلمين نموذجا واحدا لذلك، ولكنه بالتأكيد لن يكون النموذج الأخير.

Bu birbaşa sual, ötən həftə radioya müsahibəsi zamanı prezident köməkçisinin assistenti Sebastian Gorka-ya verilib. Onun cavabı isə, birbaşa olmayıb. "İslamın din olub olmaması, müzakirə mövzusu deyil," o cavab verib. "Söhbət radikal İslam terrorizmindən gedir. Biz mümkün təhlükəyə qarşı hazır olmalıyıq. Biz onu Obama administrasiyası kimi gözə soxub silməyəcəyik." Bəs İslam dindirmi? "Məncə sualı siz onun özünə verməlisiniz," Gorka davam edib. "Amma, deməliyəm ki, bu, onun 18 ay qabaq dediyi hər şeyi səhv anlamaq mənasına gələcək." Cənab Trump-ın ötən il yarım ərzində dediklərinə diqqətlə nəzər salsaq, məsələ daha qəlizləşir, eləcədə, yeni prezidentə yaxın olan müşavirlərin fikirləri. Cənab Trump dəfələrlə "radikal İslam terrorizmi" təhlükəsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib. O, sözləri ilə Barack Obama-nı hədəf alsa də, Obama prezident ikən bu ifadədən istifadə etməyib. O, Cənab Obama və Hillary Clinton-u İslam Dövləti adlı qruplaşmanın "yaradıcıları" kimi təqdim edib. İraqda qətlə yetirilən ABŞ-ın müsəlman əsgərinin valideynləri ilə mübahisəyə girib. Yeni prezident, ABŞ-a gəlmək istəyən müsəlmanlara müvəqqəti qadağa qoyub və ABŞ-da olan müsəlmanlar üçün isə "izləmə siyahısı" yaradılmasını təklif edib. Bu siyasi qərar və hərəkətlər, tənqidçilərin dediyi kimi, Cənab Trump-ın anti-islam siyasətini formalaşdırır. "Əvvəldən sona kimi 2016-cı il prezident seçkiləri islamafobiyanın olduğunu, potensial və siyasi olaraq əvvəlki kimi rezonans doğurduğunu göstərdi," Detroit Universitetindən professor Xalid Baydun yazır. "İslamı qapazaltı etmək və müsəlmanları günahlandırmaq, seçki kampaniyasının mesajı deyildi, Donald Trump üçün qələbə strategiyası idi." Donald Trump bir dəfə deyib ki, o düşünür ki, İslam ABŞ-a nifrət edir Trump-ın nəticəsinə xilaf çıxacağı anlar da olub. "Məncə, İslam bizə nifrət edir," 2016-cı ilin mart ayında verdiyi müsahibələrin birində o deyib. Başqa vaxtlar o, daha kəskin tonla İslam dininə mənsub 1.6 milyard insanla, qismətinə müsəlman olmaq dayanan "pis və təhlükəli adamlar" arasında fərq də cızıb. "Mən müsəlmanları sevirəm," Cənab Trump 2015-ci ilin sentyabrında söyləmişdi. "Məncə, onlar, əla insanlardır." Əgər prezident administrasiyası, Oval Otaqda oturan kişi ilə eyni fikirdədirsə, onun ətrafındakı yüksək vəzifəli müşavirlərin də bu cür düşünməsi heç təəccüblü gəlməməlidir. Antaqonistlər Cənab Trump-ın ən tanınmış müşavirləri, prezidentin anti-müsəlman ifadələrinə müsbət yanaşanlardır. Bunlara Milli Təhlükəsizlik Müşaviri Michael Flynn, baş müşavir Steve Bannon və baş prokuror Jeff Sessions daxildir. Cənab Flynn, misal üçün, İslamı, "din anlayışı altında gizlənən siyasi ideologiya" adlandırıb. Michael Flynn (ortada) və Stephen Bannon (sağda) İslam dininə qarşı tənqidi mövqeyə malikdirlər O, dini "bədxassəli xərçəng" ilə müqayisə edərək Twitter hesabında müsəlmanlardan qorxunu "rasional" adlandırıb. Cənab Trump-ın prezident kampaniyasında əsas mövqeni tutmamışdan öncə, milliyyətçi Breitbart media səhifəsinin rəhbəri olan Cənab Bannon, İslamı, "dünyanın ən radikal dini" adlandırıb və müsəlmanların "Birləşmiş Ştatlarda beşinci sütun" təşkil etdiklərini bildirib. Cənab Trump-ın immiqrasiya siyasətinin memarı hesab olunan Mr Sessions isə, aşağıdakı sözləri söyləyib: "Bizdə zəhərli bir ideologiya mövcuddur, ümid edirəm ki, İslam dinində bu daha azdır. Əminliklə, bir çox insan, bir çox müsəlman bu zorakı və cihadçı yanaşma ilə razılaşmır. Və biz bunu müəyyənləşdirmək üçün, daha yaxşı üsullar tapmalıyıq." Praqmatistlər Ağ Evdə daha həlim başlar da var, təbii ki. Müdafiə Katibi James Mattis ABŞ-ın İslam dünyası ilə müttəfiqliyinə ehtiyac duyduğunu bildirərək deyib ki, cihadçı qruplar "yanlış dini zireh geyiniblər." Trump administrasiyasına qoşulmamışdan əvvəl Cənab Mattis - vitse-prezident Mike Pence də daxil olmaqla - müsəlmanlara immiqrasiya qadağasını tənqid edən respublikaçılardan biri idi. Onlar bildirirdilər ki, "bu hazırda bizə, böyük ziyan vurur və beynəlxalq sistemə də şok dalğalarını göndərir." Video: Prezident Trump: "Bu müsəlmanlara qarşı qadağa deyil, amma biz tamamilə hazırıq" Öz təsdiq vərəqələrində o, bildirmişdi ki, amerikalı müsəlman əsgərlərlə çiyin-çiyinə vuruşublar. Bannonun prezident müşavirliyi namizədliyinə əsas rəqiblərdən biri və Ağ Ev heyətinin başçısı Reince Priebus isə bildirib ki, heç bir müsəlman əsgəri qeydə alınmayacaq. "Həmin dinin bəzi aspektləri var ki, problemlidirlər," Priebus İslam haqqında deyib. "Təbii ki, bunu bütün dinə şamil etmək olmaz." Ritorik dəyər Trump-ın müsəlmanlara qarşı Ağ Evdəki münasibəti, qətiyyən akademik deyil. Qaçqınların yerləşməsi və əsasən müsəlmanların olduğu yeddi ölkədən immiqrasiya ilə bağlı prezidentin verdiyi qərarları çətin vəziyyətə salan iddialarını, Cənab Trump-ın rəqibləri hirsli ritorika adlandırır və müsəlmanlara qarşı konstitusiyaya zidd siyasətin sübutu kimi heyətinin yarısını göstərirlər. Keçmiş prezidentlər, onların İslam dini ilə heç bir problemləri olmadığını söyləyir və ya müsəlman xalqları üçün və ya onlara qarşı ABŞ-ın hərbi gücündən, balasanlaşdırıcı vasitə kimi istifadə etdiklərini deyirdilər. "Terrorun üzü, İslamın əsl üzü deyil," Cənab Bush, Dünya Ticarət Mərkəzinə edilən 11 sentyabr hücumundan az sonra bildirmişdi. "Bu İslam deyil. İslam sülh dinidir." George W Bush prezident olduğu dövrdə İslamı sülh dini adlandırıb Sonralar isə o, müsəlman ölkələri Əfqanıstan və İraqa qarşı işğala başlayır. Cənab Obama da bənzəri şərhlər verərək, deyirdi: "Bizim kimi qayda, sülh və firavanlıq istəyən 99.9% müsəlmanlar ilə özümüzü eyni sıraya qoymaqdan başqa mühüm heç nə yoxdur." 2016-cı ildə onun əmri ilə Suriya, İraq, Əfqanıstan, Liviya, Yəmən, Somali və Pakistan kimi müsəlman ölkələrinə bombalar atılıb. Cənab Trump-ın sələfləri kimi eyni ritorik örtük dəbdəbəsi yoxdur. Onun prezident kimi hərəkətlərini keçmiş bəyanatları rəngləyir. Eləcə də onun müşavirlərinin. Onun immiqrasiya ilə bağlı qərarına gələn əsəbi reaksiya buna bir misaldır - və əminliklə demək olar ki, bu sonuncu da olmayacaq.


وهذا العام، تسلط قائمة 100 امرأة الضوء على اللواتي قدن التغيير وأحدثن فرقا خلال هذا الوقت المضطرب الذي نعيشه. وتشمل القائمة سانا مارين، التي تقود الحكومة الائتلافية الفنلندية؛ وجين فوندا، الممثلة والناشطة في مجال المناخ؛ وسارة غلبرت، التي تدير أبحاث أكسفورد للتوصل إلى لقاح يحمي من فيروس كورونا. ومن بين الأسماء أيضا كاتبة وثقت الحياة في مدينة ووهان أثناء الإغلاق، ومغنية وكاتبة أغان تتحدث عن العنف ضد المرأة. وفي هذا العام الاستثنائي، قدم عدد لا يحصى من النساء حول العالم تضحيات جمّة لمساعدة الآخرين، لذا تُرك اسم واحد في قائمة 100 امرأة فارغا كتقدير لكل البطلات المجهولات. مواضيع قد تهمك نهاية كيف تمّ اختيار النساء؟ أعدّ فريق 100 امرأة في بي بي سي قائمة قصيرة بناء على الأسماء التي اقترحها العاملون في الفرق المختلفة لبي بي سي ضمن الخدمة العالمية. كان البحث مركزا على نساء صنعن عناوين الأخبار، أو كنّ جزءا من القصص المهمة على مدار الأشهر الاثني عشر الماضية، وكذلك اللاتي كانت قصصهن مصدر إلهام، أو حققن شيئا مهما أو أحدثن تأثيرا في مجتمعاتهن بطرق قد لا تكون بالضرورة قد وصلت إلى منابر الأخبار. وبعد ذلك، قٌيّمت مجموعات الأسماء تلك وفقا لموضوع هذا العام (النساء اللواتي قدن التغيير)، ومع الأخذ بالاعتبار موضوع التمثيل الإقليمي للنساء، إلى جانب مبدأ الحياد، من أجل اختيار القائمة النهائية. حقوق ملكية الصور تعود لـ: Photo copyrights: University of Melbourne, Kim SooHyeon , Quoc Dat, Rachata Sangkrod, Fee-Gloria Groenemeyer, Rakyan Bramasto, NCID,Thomas Laisne, Nandar, Kunjan Joshi, Shajan Sam,Shahbaz Shazi, AxKimia, Arash Ashourinia, UNHCR, Nancy Rached, Emily Almond Barr, ICARDA, 89up, No Isolation, Anna Khodyreva, Bogdanowa Ekaterina, Anastasia Volkova by Sydney Morning Herald, University of Oxford / John Cairns, Arvid Eriksson, Nemonte Nenquimo, Jeronimo Zúñiga / Amazon Frontlines, Alejandra Lopez, Víctor Hugo Yañez Ramos, Rick Buchanan Photography, Eddie Hernandez Photography, Ant Eye Photography, Chris Collingridge, Abdelhamid Belahmidi, Kunmi Owopetu, Alien Prose Studio, Mastercard Foundation, Karen Dolva, Hannah Mentz, Fortress, Vice Media Group LLC, Vanessa Nakate, Francis Mweze from Sighted Design, Angelou Studio's, Zola Photo, David Gee, Will Kirk, Paloma Herbstein, Miguel Mendoza Photo Studio, Credit Denise Else, Shani Dhanda, Dioned Williams, Alcaldía Mayor de Bogotá, Global Network of Women Peacebuilders, Reece Williams with Artists in Presidents, Sebastian Lindstrom, Getty Images, Salsabila Khairunisa, Andrés Kerese, Gulnaz Zhuzbaeva, Claire Godley, The Australian Water Association, Wu Baojian, Laura Kotila Prime Minister's Office, O'Shea Tometi, María Esme del Río, Gio Solis, Laurent Serroussi, DCMS, Inti Gajardo, Morgan Miller, Helena Price Hambrecht, Courtesy of John Russo, UN Women/Ploy Phutpheng. فريق العمل: الإعداد: إيميلي بترلي، لارا أوين، لورن بوزكورت، فاليريا بيراسو، ستيفاني غابات. الإنتاج: أليسون تروسديل، آنا لوسيا غونزاليز. المبرمجون: مارتا مارتي ماركيز، كلوي سبيلمان. التصميم: سيان ويلموت.

Bu il 100 qadın bu sualı soruşur: Əgər dünyanı qadınlar idarə etsəydi gələcək necə olardı? Suriyanın yenidən qurulmasını planlayan arxitektordan tutmuş, Nasa-da Marsa helikopter layihəsinin menecerinə qədər, siyahıdakı bir çox qadınlar öz sahələrində qabaqcıllıq edirlər və 2030-cu ildə dünyanın necə görünəcəyi barədə öz proqnozlarını verəcəklər. Mafiya ilə mübarizə aparan "kabus" siyasətçi və ya mizoginiyaya qarşı vuruşan futbolçular kimi digər qadınlar isə bu yolda öz təcrübələrindən istifadə edirlər. BBC News Azərbaycanca 100 qadın 2019 siyahısında yer almış bəzi qadınları sizə təqdim edir. Manal ƏlDovayan - Rəssam, Səudiyyə Ərəbistanı Müasir rəssam olan Manal ƏlDovayanın əsərləri qadınların bu ölkədəki gözəgörünməzliyini, xatirələrini və iştirakını önə çıxarır. O bunu Səudiyyə Ərəbistanındakı qadın işçilərin ağ-qara fotolarından tutmuş, Səudiyyə qadınlarına səyahət üçün tələb olunan icazə kartları ilə hazırlanmış quş dəstəsinin təsvirinə qədər əsərləri ilə həyata keçirir. 2018-ci ildə Britaniya Muzeyi onun iki əsərini uzunmüddətli nümayiş üçün yerləşdirib. Kimia Əlizadə - Taekvondoçu, İran 2016-cı ildə Kimia İranın ilk Olimpiya medalını qazanan idmançı olur. Kimia Britaniyanın Financial Times qəzeti tərəfindən taekvondoçu kimi "İran qadınlarını şəxsi azadlıqlarını ifadə etmək yolunda cəsarətləndirdiyi" üçün qiymətləndirilib. İndi 21 yaşlı idmançı Tokyo 2020 olimpiadasına vəsiqə qazanmaq üçün gündə üç dəfə məşq edir. O, yeni nəsil İran qadınlarının bu idmana cəlb etmək üçün onları həvəsləndirmək istəyir. Marva Əl-Sabuni - Memar, Suriya Suriyada memar Marva Əl-Sabuninin doğma şəhəri olan Homsda müharibə başlayanda o, şəhəri tərk etməkdən imtina edir. O, bu dövrü sənədləşdirən kitabın müəllifidir və dağıdılmış Baba Əmr rayonunun yenidən qurulması planını hazırlayıb. Bu planda müxtəlif təbəqədən və etnik qruplardan olan insanların bir arada yaşamasını ehtiva edir. Raya Bidşəhri - Pedoqoq, İran Raya təhsil vasitəsilə dünyanı inkişaf etdirmək məqsədini daşıyan Awecademy təşkilatının təsisçisi və rəhbəridir. Təşkilatın məqsədi gələcəkdə insanlığı müsbət istiqamətdə dəyişmək üçün tələbə və müəllimləri onlayn təhsil modulları ilə ilhamlandırmaqdır. Zərifə Qafari - Mer, Əfqanıstan 26 yaşlı Zərifə Qafari Əfqanıstanın ilk qadın merlərindən biridir. Əfqanıstan prezidenti onu Vərdək vilayətinin meri təyin edib. Bura Talibanın nüfuzlu olduğu bölgələrdən biridir. Həyatı üçün təhlükə olmasına baxmayaraq, o, bu vilayətin meri vəzifəsində işləməyi qəbul edib. Elə ilk iş günündəcə onun ofisinə qəzəbli kütlənin hücumu olub. Onun dediyinə görə məqsədi insanları qadının gücünə inandırmaqdır. Cəlilə Hayder - Hüquqşünas, Pakistan İnsan hüquqları üzrə vəkil olan Cəlilə Pakistanda qadın hüquqlarının müdafiəsi üzrə ixtisaslaşıb və yoxsul qadınlara pulsuz hüquqi məsləhətlər verir. O, "Biz İnsanlarıq" adlı qeyri-hökumət təşkilatının təsisçisidir. Təşkilat həssas uşaq və qadınlara imkanlar yaratmaq üçün yerli icmalarla işləyir. O, çətinliklərlə qarşılaşan Hazara icmasından ilk qadın hüquqşünasdır və 2018-ci ildə xalqının müdafiəsi tələbilə aclıq aksiyası keçirib. Raja Meziane - Müğənni, Əlcəzair Müğənni Raja Mezianenin Allo le Systeme! adlı siyasi klipi YouTube-da 35 milyondan çox izlənilib. Onun hökumət əleyhinə olan ifaları onu Əlcəzairi tərk etməyə məcbur edib. İndi Praqada yaşayan müğənni 2019-cu ildə Əlcəzairdə keçirilmiş etiraz aksiyalarına dəstək verib. Zehra Sayers - Alim, Türkiyə Biofizik Zehra Sayes Yaxın Şərq ölkələrindən səkkiz alimi bir yerə gətirdiyi üçün Yaxın Şərqin ümid işığı kimi qiymətləndirilib. O, İsrail, Fələstin, Türkiyə və Kipr kimi Yaxın Şərq ölkələrindən alimləri bir yerə toplayaraq laboratoriyanın əsasını qoyub. Zehra Sayers 2019-cu ildə prestijli Elm Diplomatiyası mükafatına layiq görülüb. Nur Şaker - İnformatik, Suriya İnformatika elmləri ilə məşğul olan Nur Şaker 2008-ci ildə süni intellekt sahəsinə marağının ardınca Suriyanı tərk edərək Avropaya köçüb. Akademiyadakı uğurlu fəaliyyətinin ardından o, bu sahədə innovativ sahibkarlıq yolunu tutub. Anasının xərçənglə mübarizəsindən ilhamlanan Nur süni intellekt sahəsindəki biliklərini tibbə tətbiq etmək qərarına gəlir. Nəticədə isə yeni dərmanların süni intelekt vasitəsilə daha tez hazırlanmasına nail olunub. Onun işi dünyanın ən tanınmış əczaçılıq şirkətlərinin diqqətini cəlb edib. Lyubov Sobol - Hüquqşünas, Rusiya Hüquqşünas Lyubov Sobol Rusiyada korrupsiya iddialarını araşdırır, öz işini sosial media və bir milyondan çox abunəçisi olan YouTuba kanalı vasitəsilə sənədləşdirir. Bu yay ona və digər müxalif namizədlərə Moskvada keçirilən yerli seçkilərdə namizədliklərini irəli sürmək qadağan edilib. Nəticədə onminlərlə gənc buna etiraz olaraq aksiyalar keçiriblər.


شهد يوم السبت سيلا من الروس الذين زاروا مكان الجريمة حيث وضعوا أكاليل الزهور تكريما للقتيل وعبر الرئيس بوتين في برقية بعث بها إلى والدة القتيل، ونشرت في موقع الكرملين الالكتروني، عن مواساته وأثنى على امانة نمتسوف وانفتاحه. وكان بوريس نمتسوف قد قتل رميا بالرصاص على جسر لا يبعد سوى خطوات عن الكرملين في قلب العاصمة الروسية. وطالب زعماء غربيون بتحقيق شفاف في الحادث. وقال الرئيس بوتين في البرقية التي بعث بها لدينا أيدمان والدة القتيل البالغة من العمر 86 عاما "سنفعل كل ما نستطيع فعله لضمان أن يعاقب الذين ارتكبوا هذه الجريمة القذرة والخسيسة ومن يقف خلفهم." مواضيع قد تهمك نهاية ومضى للقول "أرجو قبول خالص عزائي لهذه الخسارة الكبيرة التي لا تعوض. أشاطرك الحزن بصدق." وقال "لقد ترك بوريس نمتسوف بصماته على تاريخ روسيا وخصوصا في حياتها السياسية والعامة. لقد احتل مواقع مهمة في الفترة الانتقالية الصعبة التي مرت بها البلاد، وكان دائما منفتحا وأمينا ومتمسكا بآرائه." من جانبه، قال رئيس الوزراء الروسي دميتري ميدفيديف إن نمتسوف "رجل ذو مبادئ كان يتصرف بشفافية وثبات ولم يخن مواقفه." وشهد يوم السبت سيلا من الروس الذين زاروا مكان الجريمة حيث وضعوا أكاليل الزهور تكريما للقتيل. وكان نمتسوف البالغ من العمر 55 عاما قد شغل منصب النائب الأول لرئيس الوزراء إبان فترة حكم الرئيس الأسبق بوريس يلتسين في تسعينيات القرن الماضي، ولكنه اختلف مع الرئيس بوتين وأصبح معارضا له خاصة فيما يتعلق الأزمة الأوكرانية الراهنة. وكان نمتسوف قد قال في مقابلة أجريت معه مؤخرا إنه يخشى أن يعمد الرئيس بوتين إلى قتله بسبب معارضته للحرب الدائرة في أوكرانيا. وكان نمتسوف قد قتل بعد ساعات فقط من توجيهه نداءا للروس للمشاركة في مسيرة تنطلق الأحد في موسكو ضد الحرب في أوكرانيا. وقد ألغيت المسيرة التي كان مقررا لها أن تنطلق في احدى ضواحي العاصمة الروسية، فيما حصل منظموها على اذن بتنظيم مسيرة تأبينية في قلب العاصمة. ويقول الإعلام الروسي الرسمي إن المسيرة ستنطلق في الساعة الثالثة عصرا بالتوقيت المحلي الأحد، وستمر أمام المكان الذي أغتيل فيه نمتسوف. ويقول محللون إنه من النادر جدا أن يعلن الإعلام الرسمي زمان ومكان المسيرات التي تنظمها المعارضة. وكان الرئيس الأمريكي باراك أوباما قد أدان جريمة اغتيال نمتسوف بوصفها "جريمة قتل همجية." وقال الرئيس الأمريكي إن على الحكومة الروسية "اجراء تحقيق فوري ومحايد وشفاف" في الجريمة. وجاء في تصريح أصدره الرئيس أوباما "كنت معجبا بشجاعة نمتسوف والتزامه بالصراع ضد الفساد في روسيا، وممتنا لرغبته في مشاركة آرائه الصريحة معي عندما التقينا في موسكو في عام 2009." ومن جانبها، أثنت المستشارة الألمانية أنغيلا ميركل على "شجاعة" القتيل في انتقاداته المستمرة لسياسات الحكومة الروسية. ودعت ميركل الرئيس بوتين "إلى التأكد من حل لغز الجريمة واحالة القتلى إلى العدالة." "تخطيط محكم" وكانت وزارة الداخلية الروسية قد قالت إن نمتسوف قتل حوالي الساعة 11 و40 دقيقة من ليلة الجمعة عندما كان يعبر جسر بولشوي موسكفوريتسكي بصحبة امرأة. وقالت الشرطة إنه قتل باطلاق النار عليه من مسدس من سيارة بيضاء. وقال رئيس هيئة التحقيق فلاديمير ماركين في تصريح إن هيئته تحقق في عدة دوافع محتملة للجريمة منها "التطرف الاسلامي" وارتباطات القتيل المزعومة بأوكرانيا. وجاء في التصريح "قد يكون نمتسوف ضحي به من قبل أطراف لا تتورع عن فعل أي شيء من أجل بلوغ غاياتها السياسية." وأضاف ماركين أن الجريمة خطط لها باحكام، وأن القتلة كانوا يتتبعون تحركات نمتسوف في العاصمة.

Cənab Nemtsovun anasına göndərilən və mətni Kremlin saytında yayılan teleqramda cənab Putin başsağlığı verib və cənab Nemtsovun səmimiliyini alqışlayıb. Qərb liderləri Rusiya hakimiyyətini müxalif siyasətçi Boris Nemtsovun qətli haqqında həqiqəti öyrənmək üçün əllərindən gələni etməyi çağırıblar. Rusiyanın aparıcı müxalifətçi siyasətçisi, sabiq Baş nazirin müavini Boris Nemtsov cümə günü 23:40 radələrində (Bakıda şənbə günü 00:40) Kremlin yaxınlığındakı körpüdə güllələnərək öldürülüb, Rusiya rəsmiləri deyib. Polisin məlumatına görə, naməlum hücumçu maşından cənab Nemtsovun kürəyinə dörd güllə atıb. ABŞ prezidenti Barack Obama "şəffaf istintaq" üçün çağırış edib. Almaniya kansleri Angela Merkel deyib ki, qətl izah olunmalıdır və təqsirli şəxslər məsuliyyətə cəlb edilməlidir. Həmçinin baxın: Boris Nemtsov kim olub? - Şəkillərdə Fərziyyələr Rusiyanın istintaq komitəsi inanır ki, müxalifət siyasətçisi Boris Nemtsovun qətli "ölkədə sabitliyi pozmağa yönəldilmiş təxribat" ola bilər. Komitənin başçısının bəyanatında deyilir: "Mümkündür ki, cənab Nemtsovu siyasi qələbələrinə nail olmaq üçün heç nədən çəkinməyənlər qurban verib". O həmçinin deyib ki, istintaq komitəsi mümkün "İslamçı ekstremizm" əlaqəsini də istisna etmir. Prezident Putin qətl haqqında istintaqı "şəxsi nəzarəti altına" alıb, onun sözçüsü Dmitri Peskov deyib. Hadisədə "sifarişli qətlin əlamətləri" var, cənab Peskov əlavə edib. Qətlindən bir neçə saat öncə cənab Nemtsov bazar günü Moskvada Ukraynadakı mühairbəyə qarşı keçiriləcək yürüşə dəstək üçün çağırış etmişdi. Beynəlxalq reaksiya ABŞ prezidenti Barack Obama "amansız qətli" pisləyib və Rusiya hökumətini "cəld, bitərəf və şəffaf istintaq" aparmağa çağırıb. Avropa Şurasının baş katibi Thorbjorn Jagland həmçinin qətli pisləyərək Twitter hesabında yazıb: "Mən müxalifət lideri Boris Nemtsovun güllələnməsinə görə şok və dəhşət keçirirəm. Qatillər məsuliyyətə cəlb olunmalıdır". Bu yaxınlarda verdiyi müsahibəsində cənab Nemtsov Ukraynadakı müharibəyə qarşı olduğuna görə cənab Putinin onun qətlini sifariş edəcəyi barədə narahat olduğunu demişdi. 55 yaşlı Boris Nemtsov 1990-cı illərdə Prezident Boris Yeltsinin birinci Baş nazir müavini vəzifəsində çalışırdı. Cənab Nemtsov 1991-1997-ci illərdə Nijni Novqorod vilayətinin qubernatoru, daha sonra yanacaq və energetika naziri vəzifələrində də olub və iqtisadi islahatçı kimi tanınıb. Son illər Boris Nemtsov müxalifət hərəkatının liderlərindən biri olub.


ونبدأ من صحيفة الإندبندنت، التي جاءت افتتاحيتها بعنوان "دوري السوبر الأوروبي خيانة فادحة لكرة القدم". وتقول الصحيفة إنه نظرًا لأن توتنهام هوتسبير قد التزم للتو بالانضمام إلى دوري السوبر الأوروبي الجديد، فمن الإنصاف أن نتساءل عما قد دعاهم لإزعاج أنفسهم وإقالة مدربهم الضعيف الأداء، جوزيه مورينيو. وتضيف أنه مع احتلال فريقه المركز السابع في الدوري الإنجليزي الممتاز، وبالتالي فهو غير مؤهل للحصول على مكان في دوري أبطال أوروبا الموسم المقبل، فإن خطوة إقالة مورينيو، على أسس تقليدية، ستكون مفهومة. ولكن إذا تم المضي قدمًا في دوري السوبر المخطط له، فلا يهم كثيرًا أين ينتهي توتنهام في الجدول. فمع إقامة الدوري الجديد، سيمكنهم الاحتفاظ بمكانهم فيه دوما. قد لا يفوزون باللقب قط، لكن لا يمكن أن يهبطوا أبدًا. وتقول الصحيفة إن توتنهام قد يجد نفسه غير قادر على مواكبة الإنفاق الهائل المطلوب للحصول على فرصة كبيرة للفوز في دوري السوبر. لكن، الأندية الأخرى المشاركة في دوري السوبر تستطيع شراء أفضل لاعبي كرة القدم على مستوى العالم. مواضيع قد تهمك نهاية كما أن الأندية الأكثر ثراء في دوري السوبر سيكون لها اليد العليا في شراء أفضل اللاعبين وأمهر المواهب مقاربة بالأندية الأخرى التي تقل عنها ثراء من أعضاء دوري السوبر. وتقول الصحيفة إن الأمر سيتحول إلى مجموعة ضئيلة من أكثر الأندية ثراء ومكانة تخوض حربا دائمة للحصول على أفضل اللاعبين والمزايدة بصورة دائمة على النجوم والمواهب. وتقول الصحيفة إنه يجب وأد دوري السوبر في مهده، لأنه سيجرد كرة القدم من جوهرها وهو التنافس والطموح للفوز. وترى أن دوري السوبر سيحول كرة القدم إلى لعبة بلاستيكية. وتضيف أن الرياضة التي شابها التشوه بالفعل جراء تدخل المال ستصبح أكثر تشوها وبشاعة بسبب دوري السوبر. "معركة من أجل روح" كرة القدم ونبقى مع نفس القضية وافتتاحية صحيفة الفاينانشال تايمز، التي جاءت بعنوان "معركة من أجل روح كرة القدم الأوروبية". وتقول الصحيفة إن كرة القدم لم تشهد من قبل صراعا مثل الذي تواجهه الآن، حيث يقدم دوري السوبر الأوروبي المقترح نموذجًا أمريكيًا للبطولة التي يتم لعبها بين أعضاء مجموعة مغلقة إلى حد كبير، وذلك في مقابل الأسلوب الأكثر انفتاحًا لمسابقات كرة القدم في "القارة العجوز". وتضيف أن البعض قد يرى أنها معركة دامية من قبل من مجموعة قوية جديدة لتحل محل مجموعة أقدم، ومن سيفوز سيكون له تأثير عميق على مستقبل اللعبة الأوروبية. وترى الصحيفة أن الصراع يطرح أسئلة حول طبيعة كرة القدم: هل هي تجارة مثل أي مجال تجاري، أم شيء آخر؟ ومع وجود مليارات اليورو من حقوق البث التلفزيوني وأموال الرعاية والعديد من الأندية المملوكة للمستثمرين، من الواضح أن كرة القدم عالية المستوى هي تجارة كبيرة. وتضيف أن الصدام الحالي يعكس تطور كرة القدم من رياضة مجتمعية لتصبح جزءا من صناعة الترفيه العالمية. وتقول الصحيفة إن جماهير كرة القدم تعمد في حبها للعبة على الشغف والتشويق وعدم القدرة على التنبؤ. وتشير الصحيفة إلى أن الهيكل "الهرمي" للعبة في أوروبا يسمح حتى لأصغر الفرق بالاختراق إلى الرتب العليا. ويأتي ذلك على النقيض من دوري السوبر الذي يتكون خمسة مواقع متناوبة، وسيكون لديه 15 عضوًا دائمًا. وهذا سيجعلها تبدو أشبه ببطولات الدوري الأمريكية حيث لا يوجد هبوط أو ترقية، ونتيجة لذلك، يمكن التنبؤ بالعائدات بشكل أكبر، مما يؤدي إلى تقييمات أعلى. وترى الصحيفة أن كرة القدم ليست مجالًا يجب أن تتدخل فيه الحكومات، وعلى الرغم من ضجيج الساسة مثل رئيس الوزراء البريطاني بوريس جونسون والرئيس الفرنسي إيمانويل ماكرون، إلا أن مستقبل كرة القدم لا يجب أن يقرره الساسة بل يرجع الأمر إلى اللاعبين والأندية والمديرين، وإذا لزم الأمر إلى المحاكم، وفوق كل ذلك الجماهير. سلاح حيوي ضد كوفيد 19 وننتقل إلى وباء كوفيد 19، الذي لا يزال يشغل حيزا كبيرا من اهتمام الصحف البريطانية. وفي صحيفة الغارديان نطالع تقريرا لديفيد هنتر حول مدى أهمية فحوصات كورونا السريعة في المعركة ضد كوفيد-19. وتقول الصحيفة إن الدراسات في مجال الأمراض المعدية تشير إلى إذا أتيح للجميع إجراء اختبار فيروس كورونا مرتين في الأسبوع والعزل الذاتي إذا كان إيجابيًا، فإن الوباء سينتهي. وتضيف أن مسحات (PCR) اقتصرت في البداية على الأشخاص الذين يعانون من الأعراض. ونظرًا لأن الاختبارات المعملية باهظة الثمن نسبيًا، وتتطلب معدات مكثفة، فإن ظهور النتيجة يتطلب في كثير من الأحيان عدة أيام. وتضيف الصحيفة أن العالم إثر ذلك شهد ظهور اختبارات سريعة تستخدم مسحة في كل من فتحتي الأنف والحلق، بحثًا عن بروتينات فيروس كورونا، وتعطي نتيجة في غضون 30 دقيقة. وتضيف أن بعض علماء الأوبئة يرون أنه إذا تم الجمع بين الفحوصات السريعة ودعم تنفيذ العزل الذاتي، فقد يكون هذا أداة حاسمة في مكافحة كوفيد-19.

Arsenal və Liverpool klubları Avropa Super Liqasınə təsis edən klublar arasındadır Elə adından da bəlli olur ki, Super Liqa layihəsinə qoşulan klublar öz ölkələrinin aparıcı klublarıdır, odur ki, bu addımın Avropanın oturuşmuş futbol həyatına nəcə təsir edəcəyini indidən demək hətta təcrübəli ekspertlər üçün də çətindir. İngiltərədən Super Liqaya qoşulan klublar göz qamaşdırır: Manchester United, Liverpool, Arsenal, Chelsea, Tottenham Hotspur və Manchester City. İspaniyadan Superliqada 3 klub olacaq: Atletico Madrid, Barcelona, Real Madrid, Italiyadan isə AC Milan, Inter Milan və Juventus. UEFA prezidenti Aleksander Ceferin Avropa Super Liqasının (ESL) yaradılması planını "rüsvayçı, öz maraqlarına xidmət edən" bir plan adlandırıb və "futbol sevənlərin üzünə tüpürmək" olduğunu söyləyib. O, eyni zamanda qapalı liqada iştirak edən komandalarda oynayan oyunçuların "Dünya Kuboku və Avropa yarışlarından kənarlaşdırılacağını" da vəd edib. Futbol fanatı olmaq sizi xoşbəxt, yoxsa qəmgin edir? Niyə yaradılır? Tənqidçilər tərəfindən ''acgözlülükdə'' və ''pulgirlikdə'' ittiham olunan Super Liqa iştirakçıları olan klublar ESL-in futbola bütövlükdə fayda gətirəcəyini söyləyirlər. Super Liqanın yaradılmasına imza atan klublar yeni həftə içi bir yarışmada iştirak etmək və milli liqalarda çıxışlarını davam etdirmək istəyirlər. Bu layihənin Avropa futbolu üçün 1950-ci illərdən sonra ən böyük inqilab olduğu deyilir. Ekspertlər Superliqa layihəsinin Çempionlar Liqasını məhv edə biləcəyindən ehtiyat edirlər. Bu gün UEFA rəhbərliyi Çempionlar Liqası iştirakçılarının sayının genişləndiriləcəyini elan etməli idi. Nə baş verib? İngiltərənin "Böyük altılıq" deyilən futbol klubları çevrəsinə daxil olan klublar Avropanın digər 6 klubu ilə (İspaniyadan -3 və İtaliyadan 3 klub) sövdəşəşərək ayrıca bir liqa - Super Liqa yaratmaq qərara alıblar. Bu layihənin ideya müəllifi və ilkin təşəbbüskarı isə İspaniyanın Barcelona və Real Madrid klubları olub. Nəzərdə tutulduğuna görə, yeni layihə çərçivəsində ilk 15 kluba ümumilikdə £3.1 milyard mükafat fondu təklif olunacaq. Yeri gəlmişkən, UEFA-nın hazırda bütün Avropa futbol yarışlarında iştirak edən komandalar üçün ayırdığı mükafat fondu və televiziya yayım kontraktlarının məbləği ümumilikdə £3 milyard təşkil edir. Necə oldu ki, bu cür plan yarandı? İllər ərzində futbol nəhəngləri arasında gizli danışıqlar gedib, məqsəd böyük klublar üçün mükafat fondunun daha iri həcmli edilməsi olub. Bu danışıqlar keçən ilin payızından başlayaraq sürətlənib. Yeni sxemə görə, Super Liqada iştrak edən nəhənglərin potensial mükafat fondunun hər klub üçün təxminən £89 - £310 milyon civarında olacağı güman edilir. Super Liqa layihəsinə Almaniyanın Bayern Munich və Borussia Dortmund və Fransanın Paris St Germain klublarının da qoşulacağı barədə söz-söhbətlər dolaşsa da, hələlik buna dair rəsmi məlumat yoxdur. Niyə məhz indi? Bu layihənin məqsədi, çox güman ki, Çempionlar Liqasının islahatlarını qabaqlamaq məqsədi güdüb. Həmin islahatların 2024-ildən başlayaraq rəsmi sürətdə qüvvəyə minəcəyi planlaşdırılıb. UEFA-nın təklif etdiyi islahatlar hazırkı duruma nisbətən bundan sonra Avropanın aparıcı klublarının payına düşəcək mükafat fondunun artırılacağını vəd edir, lakin misal üçün, Manchester United-in vitse-prezidenti Ed Woodward-un və İtaliyanın AC Milan klubunun başçısı Ivan Gazidis-in Avropa Futbol Klubları Assosiasiyasının təklif etdiyi islahat planı ilə bağlı müəyyən sualları qalmaqdadır . Buna baxmayaraq, UEFA rəhbərliyi ümidlidir ki, 2024-cü ildə qüvvəyə minəcək bu islahat, sepatçılıq meyli göstərən klubların ayrılmaq həvəsini soyuda bilər. Lakin geniş futbol aləmi klublarının əksəriyyəti bu plana razılıq versələr də, separatçı futbol nəhənglərinin media və sponsorluq hüquqları ilə bağlı iddiaları UEFA tərəfindən hələ təmin olunmamış qalmaqdadır. UEFA-nın planına əsasən, nəzarət paketinin 51 faizi idarəedici qurumda qalır, qalanı isə Avropa Klublar Assosiasiyasına keçir. Danışıqlara yaxın mənbələr Britaniyanın Telegraph nəşrinə danışıqların final mərhələsinin hələ davam etdiyini bildiriblər, odur ki, bəzi ehtimallara görə, Super Liqanın yaradılması planları barədə xəbərlər danışıqlar taktikasının bir növü də ola bilər. Super Liqa nə vaxt başlayacaq? Bazar günü axşam saatlarında yayılmış bəyanata əsasən, Super Liqa birinciliyinin "mümkün qədər tez başlanması nəzərdə tutulur." Super Liqa təsisçiləri bu layihəni avqust ayında işə salmağı nəzərdə tuturlar, lakin hər yeni layihənin startı zamanı olduğu kimi hələlik müəyyən təşkilatçılıq xarakterli problemlər, o cümlədən, Super Liqa startının istənilən kimi alınması üçün UEFA və FIFA ilə bağlı problemlər həll olunmalıdır. Yeni birincilikdə yarışlar necə qurulacaq? Superliqada 20 klubun iştirak edəcəyi nəzərdə tutulur. Onlardan 15-i Liqanın daimi üzvləri olacaq, 5 komanda isə Liqada iştirak etmək üçün hər il seçmə mərhələsi yolu ilə yarış aparmalıdır. Bu format hərəsi 10 klubdan ibarət iki qrupda seçim oyunlarının keçirilməsini nəzərdə tutur. Hər qrupda birinci dörd yeri tutmuş komanda növbəti mərhələyə keçir və həmin komandalar arasında hazırkı Çempionlar Liqasına bənzər bir formatda yarış aparılır. Super Liqanın daimi, təsisçi hüquqlu 15 klubu üçün əsas üstünlük, göstərdikləri nəticədən asılı olmayaraq, hər il Liqada oynamaq hüququna malik olmaqdır. Çempionlar Liqasında isə hətta islahatlar nəzərə alınmaqla, həmin klubların final mərhələdən kənarda qalmaq ehtimalı var. Təklif olunan Avropa Super Liqası futbol qrandları üçün bu riski aradan qaldırmış olur. Çempionlar Liqasında islahatlar bundan sonra aparılacaqmı? Bazar ertəsi UEFA rəhbərliyi 2024-cu ildə qüvvəyə minəcək islahat planını rəsmən təsdiq etməlidir. Lakin ola bilsin ki, son anda futbol nəhənglərini razı salacaq əlavə təkliflər də nəzərdən keçirilsin. Hələlik, mövcud olan islahat planına əsasən, Çempionlar liqasında iştirakçıların sayının 32-dən 36-ya qaldırılması nəzərdə tutulur və müvafiq olaraq komandalar arasında keçiriləcək görüşlərin sayı bu halda 125-dən 225-ə qalxmalıdır. Bu dəyişiklər, təsdiqlənəcəyi halda 2024/25-ci il futbol mövsümündə qüvvəyə minməlidir. UEFA prezidenti Aleksander Ceferin Mümkün nəticələr UEFA və FIFA Super Liqa klublarını milli, Avropa və dünya turnirlərindən kənarlaşdıracaqlarını vəd edirlər. Həmçinin, rəsmilər oyunçuların milli komandalarında oynamaq imkanını itirəcəklərini söyləyirlər. Ancaq idman analitiklərinə görə, bu təhdidlərin yerinə yetirilməsi çox çətin olacaq və cəhdlər daha şox gərginliyə səbəb ola bilər. Məsələn, futbol tarixinin ən yaxşı hücumçularından biri olan Kriştiano Ronaldo İtaliyanın "Yuventus" klubunda oynayır, lakin Portuqaliya futbol federasiyası onun Portuqaliya millisi tərkibində iştirakından heç vaxt imtina etmək istəməz. Futbol aləmi bu plana necə reaksiya verib? Avropanın aparıcı idman nəşrlərinin çoxu Superliqa planını futbol super zənginlərinin layihəsi, "zənginlər üçün futbol tamaşası" kimi səciyyələndirir. Onlar qeyd edirlər ki, bu planın arxasında yüksək gəlirləri olan bir qrup Avropa futbol klublarının futboldan daha çox gəlir əldə etmək məqsədi durur. UEFA prezidenti Alexander Ceferin Super Liqanın 12 təsisçi klubunun bu layihəsi barədə danışarkən həmin klubların rəhbərlərini "acgözlülük hissini rəhbər tutmaqda" günahlandırıb. "Onları acgözlülük idarə edir. Bəlkə də futbolun özü onları maraqlandırmır. Onları oyunun nəticəsi deyil, bank hesablarındakı rəqəmlər, cibləri maraqlandırır," - UEFA prezidenti deyib. Azərbaycan: Futbola həvəsi olan uşaqlar hansı sınaqlardan keçir?


وجاءت تصريحات ستيرجون تتحدث بعد الاستفتاء الذي قررت فيه بريطانيا الانفصال عن الاتحاد الأوربي بنسبة 52 بالمئة مقابل 48 بالمئة. ولكن كانت الصورة مختلفة في اسكتلندا، حيث أيد 62 بالمئة من الاسكتلنديين البقاء في الاتحاد الأوروبي بينما أيد 38 بالمئة الخروج منه. وفي مقابلة مع برنامج "صنداي بوليتيكس سكوتلاند" في بي بي سي سُئلت ستيرجون عما سيفعله البرلمان الاسكتلندي الآن بعد التصويت لصالح الانفصال. وقالت سترجيون، التي يشغل الحزب الوطني الاسكتلندي الذي تتزعمه 63 مقعدا من مقاعد البرلمان الاسكتلندي البالغ عددها 129 مقعدا، "الأمر الذي تتحدث عنه هو هل سيكون اجراء برلماني بالموافقة على خروج بريطانيا من الاتحاد الاوروبي؟" مواضيع قد تهمك نهاية وأضافت "عندما ننظر للأمر من الجانب المنطقي، أعتقد أنه من الصعب ألا يوجد مثل هذا الشرط. أعتقد أن حكومة بريطانيا سيكون لها رأي مختلف تماما بشأن الأمر، وعلينا أن نرى كيف سينتهي النقاش". وعندما سُئلت ستيرجون عما إذا كانت ستبحث أن تطلب من البرلمان عدم الموافقة على مثل هذا الإجراء، أجابت "بالطبع". وأضافت "اذا كان البرلمان الاسكتلندي يقيم الأمر وفقا لما هو الأفضل لاسكتلندا، فإن خيار قول إننا لن نصوت لشيء ضد مصلحة اسكتلندا مطروح على الطاولة طبعا". وفي وقت سابق يوم الأحد، قالت ستيرجون إنها وزملاءها سيبدأون التشاور مع بروكسل الأسبوع المقبل بشأن استمرار اسكتلندا في الاتحاد الأوروبي. وبعد يوم من إعلان نتيجة الاستفتاء أكدت ستيرجون أن إجراء استفتاء جديد على استقلال اسكتلندا أصبح مطروحا.

Nicola Sturgeon Brexit-ə veto qoya biləcəklərini deyib O, Britaniyanın Aİ-ni tərk etməsinə dair cümə axşamı keçirilmiş referendumun ardından çıxış edib. Referendumun nəticəsinə görə Britaniya əhalisinin 52 faizi Avropanı tərk etməyə səs verib. Şotlandiya Milli Partiyasının lideri xanım Sturgeon deyib ki, o, Şotlandiya parlamentinin üzvlərini Brexit-ə “razılıq” verməməyə çağıracaq. 129 yerlik parlamentdə 63 deputatı olan partiyaya rəhbərlik edən Sturgeon-un sözlərinə görə məsələ “Şotlandiyanın mənafelərinə uyğun” həll edilməlidir. Əvvəlki Britaniya artıq “mövcud deyil” Nicola Sturgeon bildirib ki, Şotlandiyanın 2014-cü ildə tərkibində qalmağa səs verdiyi Britaniya artıq mövcud deyil. BBC-ə müsahibəsi zamanı o deyib ki, Şotlandiya hökuməti ölkəni “qorumaq üçün” istənilən addımı atacaq. Şotlandiya hökumətinin şənbə günü keçirilmiş görürüşündə növbəti müstəqillik referendumuna ilkin hazırlıqların görülməsi barədə razılığa gəlinib. Keçirilmiş ən son sorğunun nəticələrinə görə, iştirakçılardan 52 faizi müstəqilliyə səs verəcəyini bildirib. Şotlandiyada 2014-cü ildə keçirilmiş müstəqilliyə dair referendumda seçicilərin əksəriyyəti Britaniya tərkibində qalmağa səs vermişdi.


تدفق مئات آلاف إلى الشوارع في أنحاء مختلفة من إيران للمشاركة في تشييع قاسم سليماني. وقال علي شامخاني، أمين المجلس الأعلی للأمن القومي الإيراني، إن الانتقام الإيراني "سيكون عسكريا بالتأكيد"، غير أنه أكد أنه "لن يقتصر فحسب على الخيار العسكري". كما أعلنت إيران تخليها عن أي قيود تتعلق بتخصيب اليورانيوم، وفق الاتفاق النووي مع الدول الكبرى. وكان آية الله علي خامنئي، المرشد الأعلى في إيران، قد توعد بـ "انتقام شديد" لمقتل سليماني. وكانت الولايات المتحدة قد اغتالت سليماني وأبو مهدي المهندس، نائب رئيس هيئة الحشد الشعبي العراقي المدعوم من إيران، وعددا من قادة الهيئة في ضربة جويةاستهدفت مطار بغداد فجر يوم الجمعة الماضي. مواضيع قد تهمك نهاية ونقلت وسائل إعلام رسمية إيرانية عن شامخاني قوله إن "الأمريكيين والاستكبار سيدركون قريبًا أن شهادة قاسم سليماني ستكون أكثر خطورة عليهم من حياته". غير أن المسؤول الإيراني لم يذكر أي تفاصل عن الرد العسكري الذي تلوح به إيران. البرلمان العراقي يطالب بإنهاء وجود أي قوات أجنبية في العراق وتدفق مئات آلاف على الشوارع في مختلف أنحاء إيران، خاصة في إقليم الأهواز ومدينة مشهد، شمال شرقي إيران، حيث دفن سليماني وقتلى عملية الاغتيال الأمريكية، لتشييع سليماني. واعتبر شامخاني أن الحكومة والبرلمان والشعب في العراق "أخذوا زمام المبادرة في الانتقام من الولايات المتحدة". الآلاف يشيعون قاسم سليماني في إيران وكان البرلمان العراقي قد صوت بالموافقة على قرار يطالب الحكومة العراقية بالعمل على إنهاء وجود أي قوات أجنبية، بما فيها الأمريكية، في العراق. ووصف شامخاني هذا القرار بأنه "خطوة ثورية" ضد الوجود الأمريكي في الأراضي العراقية. وقال إنه: "بإصدار هذا القانون، سيتم إنهاء الوجود المستمر للولايات المتحدة في العراق"، ووصف هذا الوجود بأنه احتلال. بريطانيا ودول الخليج "رفضت خطة أمريكية لضرب إيران قبل 33 عاما" اغتيال قاسم سليماني: هل لدى ترامب استراتيجية؟ في الوقت نفسه، أعلنت الحكومة الإيرانية أنها "لا تقبل بأي قيود على سعة ونسبة وحجم تخصيب اليورانيوم"، واردة في الاتفاق النووي الموقع عام 2015 مع الدول الكبرى. غير أنها أكدت، في بيان رسمي عقب اجتماع بطهران "استمرار" التعاون مع الوكالة الدولية للطاقة الذرية. وأشار البيان إلى أن طهران "مستعدة للعودة لالتزاماتها ضمن الاتفاق النووي فور رفع الحظر وتحقيق مكاسبها من الاتفاق". وكان الرئيس الأمريكي دونالد ترامب قد انسحب من الاتفاق عام 2018، وأعاد فرض عقوبات اقتصادية قاسية على إيران، وهو ما اعتبرته إيران حربا اقتصادية على شعبها. واستمرارا لردود الفعل الدولية على اغتيال سليماني، قال رئيس الوزراء البريطاني بوريس جونسون إن بريطانيا "لن ترثي موت سليماني"، الذي وصفه بأنه كان "تهديدا لمصالحنا جميعا". غير أن جونسون دعا، في بيان رسمي، إلى عدم التصعيد بعد اغتيال سليماني. وأعلنت الحكومة الألمانية أن المستشارة الألمانية أنجيلا ميركل والرئيس الفرنسي إيمانويل ماكرون وجونسون "اتفقوا على العمل على حفض التوتر في الشرق الأوسط". وفي باريس، دعا الرئيس الفرنسي إيران إلى تجنب " تصعيد عسكري قد يفاقم عدم الاستقرار".

İran İnqilab Keşikçilərinin yeni başçısı İsmayıl Qəni Çünki sui-qəsddən sonra cənab Qəni İranın elit Qüds qüvvələrinin yeni rəisi təyin edilib. Qüds 1979-cu ildə İran İslam İnqilabından sonra ölkədə İslam sistemini qorumaq üçün qurulan İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) xaricdəki qüvvələridir. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) "Əl-Qüds" xüsusi bölümünün öldürülmüş rəhbəri Qasım Süleymaninin yerinə təyin edilmiş briqada generalı İsmayıl Qəni haqqında bilinənlər nələrdir? "Biz hamımız müharibənin övladlarıyıq. Döyüş meydanında yoldaşıydıq, elə orda da dostlaşdıq" - Qəni İranın İRNA agentliyinə müsahibəsində Süleymaniylə münasibətləri haqqında belə deyib. İranın ali dini rəhbəri Ayətulla Xamenei (İİKK birbaşa ona tabedir) "Əl-Qüds"ə Qəninin rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb, onu İrana xidmət edən görkəmli komandirlərdən biri adlandırıb, deyib ki, bölüm Süleymaninin zamanındakı kimi güclü olacaq. Qəni uzun müddət kölgədə olub, ara-sıra İran və Qərb mətbuatında onun haqqında qısa xəbərlər dərc edilib. Qəninin molla rejiminə sonrakı xidməti bir milyon insanın ölümünə səbəb olan İran-İrak müharibəsində iştirakıyla bağlıdır. Həlak olanların bir çoxu İİKK-nın yüngül silahlanmış əsgərləriydi, Qəni isə onların komandiri olub. "Könüllülər hamının öldüyünü görürdülər, amma biz onlara hücum əmri verəndə, tərəddüd etmirdilər", - həmin müharibə haqqında Qəni sonralar belə demişdi. 63 yaşlı cənab Qəni 1957-ci ildə İranın şimal-şərqində ikinci ən sıx məskunlaşmış şəhər və şiə müsəlmanları üçün əhəmiyyətli ziyarət yeri olan Məşhəddə doğulub. O, 1980-ci ildə IRGC-yə üzv olub. Süleymani kimi cənab Qəni də yeni İran hökumətinin qüvvələrinin tərkibində İraqın o zamankı prezidenti Səddam Hüseynə qarşı vuruşaraq 1980-1988-ci illərdə baş verən qanlı İran-İraq müharibəsinin veteranı adını alıb. "O, müharibədə məşhurlaşmış komandirlərdən biridir", - "Financial Times" Qəninin batalyonunda xidmət etmiş Məşhəd sakininə istinadən belə yazıb. İran-İraq müharibəsindən sağ çıxmış Qəni o vaxt yeni yaradılmış "Əl-Qüds" bölümünə daxil olub, İİKK-nın əks-kəşfiyyat əməliyyatlarına rəhbərlik edib. "Times of Israel" ekspertlərə istinadən yazır ki, Süleymani əsasən İranın qərbindən, Qəni isə şərqindən (məsələn, Əfqanıstandan və Pakistandan) məsul olub. Ancaq İranın dövlət KİV-ləri onun fəaliyyəti haqqında heç bir məlumat verməyiblər. "Financial Times" yazır ki, rəsmi Tehran Süleymaninin ölümünü bəyan etdiyi səviyyədə cavablandırsa, bunu məhz Qəni koordinasiya edəcək. Qəzet həmçinin qeyd edir ki, Qəninin İranda xələfi qədər nüfuz sahibi ola biləcəyi hələ ki, sual altındadır. İran prezidenti Həsən Rohani ötən şənbə deyib ki, Süleymanini əvəz etmək "mümkün deyil, çünki o, sadəcə böyük əməliyyatlar həyata keçirə bilən hərbçi deyildi, o həm də siyasətçi və istedadlı strateq idi". Analitiklər isə IRGC-nin gücünün fərdlərə bağlı olmadığını qeyd edirlər. 2012-ci ildə ABŞ-ın Maliyyə Nazirliyi İran proksilərini maliyyələşdirməkdə günahlandırdığı Qəniyə qarşı sanksiya tətbiq edib. O vaxt irəli sürülən əsaslardan biri Nigeriyanın Laqos limanında ələ keçirilmiş silah yükü idi. İranlı yük sahibi 13 dəniz konteynerində şüşə yun və daş plitələr olduğunu göstərmiş, amma hakimiyyət təmsilçilərinin açdığı qutulardan "Katyuşa" raketləri, avtomat patronları və digər silahlar çıxmışdı. 2012-ci ildə Qənini ABŞ Dövlət Departamentinin o zamanki nümayəndəsi Viktoriya Nuland da tənqid etmişdi -Suriyadakı İran hərbçilərinin konfliktin genişlənməsinə mane olduğunu dediyi üçün: ""Əl-Qüds" komandirinin müavini deyir ki, Bəşər Əsədin tərəfdarlarına təlim keçmələri və kömək etmələriylə qürur duyurlar. Ancaq bunun nə ilə nəticələndiyinə baxın". 2015-ci ildə isə Qəni dolayı yolla təsdiq etmişdi ki, İran Fələstini İsraillə mübarizəsinə yardım üçün raket və digər silah növləriylə təmin edir: "ABŞ və İsrail İranın hərbi gücüylə rəqabət aparmaq üçün çox kiçikdirlər. Bu güc əzilən Fələstin və Qəzza xalqı ilə birlikdə raketlər və digər silahlar şəklində özünü göstərir". Onun fəaliyyətindən az şey məlumdur, lakin Süleymaninin Qərbə fokuslandığı vaxt cənab Qəninin İraqın şərqdəki narkotik qaçaqçılığı və Əfqanıstanın Şimali Alyansına Taliban ilə mübarizədə kömək etmək kimi prioritetlərə diqqət yetirdiyi düşünülür. İsmayıl Qəninin Qüds qüvvələrində gündən-günə daha çox inzibati rol oynadığı da deyilir. Təşkilatdakı böyüklüyünün işarəsi olaraq, o, dünyada Qüds əməliyyatını maliyyələşdirdiyi üçün 2012-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatları tərəfindən sanksiyaya məruz qalıb. Süleymani İran, İraq, Livan və Yəməndə aktiv rol oynayaraq İran dövlətinin Yaxın Şərqdəki təsirini artırmaq üçün çalışıb. Cənab Qəninin vəzifəsi sələfi, İranda bir çoxları tərəfindən qəhrəman kimi qarşılanmış lider Ayətullah Xameneinin arxasında ölkənin ən güclü adamı olaraq görülən Süleymanini təqlid etməkdir. O, Süleymaninin ölümündən sonra İran rəhbərliyindən gələn vədləri tez bir zamanda ictimaiyyətə çatdırıb. "Uca Allah şəhid Süleymaninin qisasını alacağını vəd etdi. Əlbəttə, tədbirlər görüləcək" deyib. "Bürokrat olan Qəninin sələfinin xarizmatik rəhbərliyini təqlid etməsini gözləmək çətindir", Vaşinqtondakı Ərəb Körfəzi Dövlətləri İnstitutunun böyük işçisi Əli Alfoneh yazır. "Deyilənə görə, Qəni Qüds qüvvələrinin institusional gücündən istifadə edəcək", o bildirib. "Qəni qaçaraq yerə çırpılacaq", - İRGC ilə bağlı yazı müəllifi və Dəniz liseyi məktəbinin dosenti Afşan Ostovar bildirir. O deyib ki, IRGC "bir çox analitikin hesabladığından daha az sayda fərdə güvənir". "Süleymaninin ölümünün təsirləri olacaq, ancaq intiqam planından başqa İranın regional şəbəkəsi və ya əməliyyatlarında gözə çarpan dəyişiklik olmayacaq".


كيميا علي زاده حصلت على الميدالية البرونزية في أولمبياد ريو 2016 وقالت اللاعبة، التي يبلغ عمرها 21 عاما، عبر وسائل التواصل الاجتماعي إنها غادرت إيران لأنها لا تريد أن تكون جزءا من "النفاق، والكذب، والظلم، والتملق". ووصفت نفسها بأنها "واحدة من ملايين النساء المضطهدات في إيران". ولم تكشف الرياضية الإيرانية عن المكان الذي تعيش فيه حاليا، إلا أن تقارير ذكرت أنها كانت تتدرب في هولندا. وحققت كيميا علي زاده إنجازا تاريخيا لإيران، حين فازت بالميدالية البرونزية في رياضة التايكوندو في دورة الألعاب الأولمبية التي عقدت في ريو دي جانيرو عام 2016. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت عبر حساب على موقع إنستغرام إن السلطات الإيرانية قد "استخدمت" نجاحها الرياضي "كأداة للترويج والدعاية" لسياساتها. ويأتي إعلان الرياضية مغادرتها البلد في وقت تجتاح فيه إيران مظاهرات عقب إسقاط الطائرة الأوكرانية بصاروخ إيراني عن طريق الخطأ يوم الأربعاء، وفي خضم تصاعد المواجهات بين طهران وواشنطن. "تعرضت للإهانة" وكتبت النجمة الأولمبية "أنا واحدة من ملايين النساء المضطهدات في إيران، واللواتي تعرضن للتلاعب بهن لسنوات". وأضافت "كنت أرتدي ما يريدون من ملابس، وأقول كل ما يأمروني به. كررت كل جملة أمروني بقولها. إنهم لا يأبهون لأحد منا. نحن مجرد أدوات". وأضافت أنه برغم أن الحكومة تستغل نجاحها الرياضي سياسياً، فإن المسؤولين كانوا "يهينوها" بتعليقات مثل "ليس من الحشمة بالنسبة للمرأة أن تمد ساقيها". وأنكرت علي زاده أنها دعيت إلى أوروبا أو منحت عرضاً مغرياً، ولم تكشف اسم البلد الذي غادرت إليه. وأثار تسرب خبر اختفاء علي زاده إيران الأسبوع الماضي صدمة في إيران. وانتقد السياسي الإيراني عبد الكريم حسين زاده "عدم كفاءة المسؤولين" الذين سمحوا "لثروة إيرانية بشرية بالهرب". ونشرت وكالة أنباء "إسنا" الإيرانية شبه الرسمية الخميس تقريراً يقول "صدمة للتايكوندو في إيران. كيميا علي زاده هاجرت إلى هولندا". وذكرت الوكالة أن علي زاده كانت تأمل في أن تشارك في الألعاب الأولمبية في طوكيو عام 2020، ولكن ليس تحت علم إيران. ولم تشر البطلة الرياضية في إعلانها مغادرة إيران إلى خططها المستقبلية، إلا أنها قالت إنها ستظل "ابنة إيران أينما كانت".

2016-cı ildə Rio Olimpiadasında Kimya Əlizadə taekvondo güləşində İran üçün bürünc medal qazanıb 21 yaşlı Əlizadə sosial mediada "ikiüzlülük, yalan, haqsızlıq və yaltaqlığın" bir hissəsi olmaq istəmədiyi üçün İranı tərk etdiyini yazıb. O, özünü "İrandakı milyonlarla məzlum qadından biri" olaraq xarakterizə edib. Əlizadə harada olduğunu bildirməyib, lakin bəzi xəbərlərə görə, o, Hollandiyada məşq edir. 2016-cı ildə Rio Olimpiadasında o, taekvondo güləşində İran üçün bürünc medal qazanaraq adını ölkəsinin idman tarixinə yazdırıb. Sosial mediada yayımladığı postlarda o, İran İslam respublikasının rəsmilərinin onun uğurundan təbliğat vasitəsi kimi istifadə etdiklərini bildirib. Onun ölkəni tərk etməsi xəbəri İranda ABŞ-la kəskin qarşıdurma zamanı Ukrayna təyyarəsinin təsadüfən vurulması və buna görə İranda etiraz aksiyaların keçirilməsi günlərinə təsadüf edib. Kimya Əlizadə 2016-cı ildə Rio Olimpiadasında bürünc medal alarkən Məmurlar "məni alçaldıb" "Mən İranda illərdir sıxıntılara məruz qalan və taleləri ilə oynanılan milyonlarla məzlum qadından biriyəm", - o yazıb. "Mənə söylənənləri geyinirdim və göstərişləri yerinə yetirirdim. Onların göstəriş verdikləri hər cümləni təkrarlayırdım. Heç birimiz onlar üçün əhəmiyyət kəsb etmirik, biz sadəcə vasitəyik." O əlavə edib ki, hökumət onun idman uğurlarından siyasi məqsədlər üçün yararlansa da, məmurlar onu "qadına ayaqlarını aralamaq yaraşmaz" kimi kəlmələrlə aşağılayıb. Əlizadə Avropaya dəvət olunduğunu və ya təklif aldığını inkar edib və hansı ölkəyə getdiyini bildirməyib. Keçən həftə Əlizadənin yoxa çıxması xəbəri iranlıları şoka salıb. İran siyasətçisi Əbdulkərim Hüseynzadə "səriştəsiz məmurları" İranın "insan kapitalı axınına" imkan verməkdə ittiham edib. Cümə axşamı yarırəsmi Isna xəbər agentliyi Kimya Əlizadənin Hollandiyaya mühacirət etdiyini bildirərək yazıb: "İran taekvondosu üçün şok". Agentliyin yazdığına görə, Əlizadə 2020-ci il Tokio Olimpiadasında yarışacağına ümid edir, lakin İran bayrağı altında çıxış etməyəcək. İrandan ayrılmaq niyyətində olduğunu bildirən idmançı harada olmasına baxmayaraq "İran övladı" olaraq qalacağını söyləyib.


وعلى الرغم من أن ممارسة هذا العملية تتركز بشكل رئيسي في 30 دولة في أفريقيا والشرق الأوسط، إلا أنها تُمارَس في بعض الدول في آسيا وأمريكا اللاتينية، كما تقول الأمم المتحدة إن بعض المهاجرين الذين يعيشون في غرب أوروبا وأمريكا الشمالية وأستراليا ونيوزيلندا يمارسونها. وتدعو منظمة الأمم المتحدة إلى وقف ممارسة ختان الإناث بمناسبة "اليوم العالمي لعدم التسامح مطلقا إزاء تشويه الأعضاء التناسيلة للإناث" الذي يوافق السادس من فبراير / شباط. وقد تسبب عملية ختان الإناث أضرارا جسدية ونفسية تؤثر على حياة المرأة بعد ذلك، كما تقول بشارة شيخ همو، من جماعة "بورانا" في مقاطعة إيزيولو في كينيا. وتقول بشارة: "خضعت لعملية ختان عندما كان عمري 11 عاما. قالت لي جدتي إن الختان ضروري لكل فتاة، لأنها تجعلنا طاهرات". مواضيع قد تهمك نهاية بيد أن أحدا لم يخبر بشارة بأن العملية ستؤدي إلى حدوث اضطراب الدورة الشهرية لديها، فضلا عن مشكلات في المثانة مدى الحياة، والتهابات متكررة، وعندما يحين الوقت، لن تكون قادرة على الولادة بطريقة طبيعية، بل ستخضع لعملية ولادة قيصرية. وتعمل بشارة حاليا في مجال مناهضة ختان الإناث. تشير تقديرات الأمم المتحدة إلى أن 200 مليون فتاة وسيدة على قيد الحياة اليوم خضعن لشكل من أشكال ختان الإناث ما هو ختان الإناث؟ يُعرف ختان الإناث بأنه عملية قطع أو استئصال متعمدة للأعضاء التناسلية الخارجية للمرأة. وتشمل العملية في أغلب الأحيان استئصال أو قطع الشفرين والبظر، وهي عملية تصفها منظمة الصحة العالمية بأنها "أي عملية تلحق أضرارا للأعضاء التناسلية الأنثوية لأسباب غير طبية". وتقول أمنية إبراهيم، مدوّنة ومنتجة أفلام مصرية، إن عملية ختان الإناث شيء مؤسف وتلحق الضرر بعلاقات المرأة وشعورها تجاه نفسها. وتضيف: "أنت مكعب ثلج، لا تشعرين، ولا تحبين، وليست لديك رغبة". وتقول أمنية إنها عانت من الأثر النفسي لختان الإناث طوال حياتها البالغة، وتشير قائلة إن مجتمعها علّمها "أن الجسد يعني الجنس والجنس خطيئة. وتولد في ذهني أن جسدي أصبح لعنة". وتضيف: "كنت أسأل نفسي باستمرار، هل كرهت ممارسة الجنس لأنني تعلمت الخوف منه، أم لأنني لا أهتم به بالفعل؟" تعمل بشارة حاليا في مجال مناهضة ختان الإناث. وفي كينيا قالت بشارة لبي بي سي إن عملية ختان الإناث أجريت لها مع أربع فتيات أخريات، وتضيف: "كنت معصوبة العينين، وأوثقوا يديّ خلف ظهري، وباعدوا بين ساقي ثم حددوا موضع الشفرين". وتقول: "شعرت بألم حاد بعد دقائق. صرخت، وصرخت، لكن أحدا لم يسمعني. حاولت التملص وتحرير نفسي، لكن قبضة قوية كانت تقيد ساقي بإحكام". وتضيف أن الأمر كان "مثيرا للشفقة، إنها (عملية الختان) واحدة من أقسى العمليات الطبية، وغير صحية للغاية، إذ استخدموا نفس أداة القطع مع الفتيات جميعا". كان العلاج الوحيد المتاح لتسكين الألم عبارة عن عشب تقليدي، "كان يوجد تجويف في الأرض، ويوضع العشب في ذلك التجويف، ثم أوثقوا ساقي مثل عنزة ووضعوا لي العشب، ثم قالوا: الفتاة التالية، الفتاة التالية، ثم أمسكوا بفتاة أخرى". وعلى الرغم من أن عملية ختان الإناث غير قانونية في العديد من الدول، إلا أنها تمُارس بانتظام في مناطق في أفريقيا وآسيا والشرق الأوسط، فضلا عن مناطق أخرى في العالم داخل مجتمعات تنحدر من دول تنتشر فيها عملية ختان الإناث. هناك أربعة أنواع من ختان الإناث: ولا تتسبب هذه العملية في حدوث ألم وضيق حادين فحسب، بل تجعل الضحية عرضة للعدوى المستمرة. ولا تترك العملية، التي تضمنت إغلاق المهبل ومجرى البول، سوى فتحة صغيرة جدا يمر من خلالها دم الطمث والبول. وأحيانا تكون الفتحة الباقية، بعد إجراء عملية التخييط، بالغة الصغر فلا يمكن معها ممارسة الجنس أو الولادة إلا بإجراء فتحة أخرى، مما يتسبب غالبا في حدوث مضاعفات صحية تضر بالأم والجنين معا. على الرغم من أن عملية ختان الإناث غير قانونية في دول عديدة، إلا أنها تمُارس بانتظام في مناطق في أفريقيا والشرق الأوسط لماذا تُمارس عملية الختان؟ تعد أكثر الأسباب التي يُستشهد بها في إجراء عملية الختان: القبول الاجتماعي، والدين، والمفاهيم الخاطئة عن الصحة، فضلا عن اعتبار الختان وسيلة للحفاظ على العذرية، و"تهيئة المرأة للزواج"، وزيادة المتعة الجنسية للذكور. ويعتبر ختان الإناث، في بعض الثقافات، طقسا للبلوغ، وضرورة للزواج. وتعتقد المجتمعات التي تمارس الختان، رغم انتفاء الفوائد الصحية له، أن المهبل يحتاج إلى تشذيب، وأن النساء اللواتي لم يخضعن لعملية الختان لا يتمتعن بالصحة، أو غير نظيفات، أو غير جديرات بالاهتمام بهن. وتجرى عملية الختان بدون إرادة الفتاة في أغلب الأحوال، ويعتقد خبراء في قطاع الصحة في شتى أرجاء العالم أن الختان شكل من أشكال العنف ضد المرأة وانتهاك لحقوقها الإنسانية، أما في حالة الأطفال فيعتبر الختان انتهاكا لحقوق الطفل. أين تمُارس عملية الختان؟ تقول العديد من النساء اللواتي شملهن استطلاع رأي أجرته منظمة الأمم المتحدة للطفولة "يونيسيف" ومنظمة الصحة العالمية إن مجرد إثارة نقاش عن ختان الإناث في مجتمعاتهن يعد من المحرمات، وبالتالي فإن الأرقام المعلنة تستند إلى تقديرات فقط. ولا تتحدث النساء أحيانا عن ذلك علنا خشية الانتقاد، وفي أحيان أخرى، لاسيما في المناطق التي يكون فيها ختان الإناث غير قانوني، يُخشى أن يؤدي ذلك إلى محاكمة أفراد الأسرة أو مجموعة معينة. وتشير إحصاءات الأمم المتحدة إلى أن ختان الإناث يتركز في 30 دولة في أفريقيا وفي الشرق الأوسط، كما يمُارَس في بعض دول في آسيا وأمريكا اللاتينية وبعض المهاجرين الذين يعيشون في غرب أوروبا وأمريكا الشمالية واستراليا ونيوزيلندا. ويقول تقرير لليونيسيف، شمل 29 دولة في أفريقيا والشرق الأوسط، إن الختان لا يزال يُمارس على نطاق واسع في تلك الدول، على الرغم من أن 24 من هذه الدول لديها قوانين أو شكل من أشكال القرارات التي تحظر عملية الختان. وفي دول مثل بريطانيا، حيث يكون الختان غير قانوني، تكثر ممارسته مع الأطفال، وفقا لتشارلوت براودمان، خبيرة ومحامية، والتي تضيف أن العملية "يستحيل رصدها" طالما أن الفتيات غير مقيدات في مدارس أو صغيرات في السن لدرجة يصعب معها الإبلاغ عما تعرضن له. وفي عام 2019، كانت أول شخصية في بريطانيا تدان بممارسة الختان هي أم من أصول أوغندية، بعد أن أجرت عملية ختان لابنتها البالغة من العمر ثلاث سنوات.

Keniya, Mombasalı qadının qızları sünnət etmək üçün istifadə etdiyi ülgüc Bu hala əsasən, Afrika və Yaxın Şərqdə yerləşən 30 ölkədə rast gəlinsə də, bəzi Asiya və Latın Amerikası ölkələrində də qarşılaşmaq mümkündür. Və Qərbi Avropa, Şimali Amerika, Avstraliya və Yeni Zelandiyada yaşayan miqrantlar arasında da qadın sünnəti yayılıb, BMT deyir. Qurum fevralın altısı qeyd olunan Qadın Sünnətinə qarşı Beynəlxalq Sıfır Tolerantlıq Günündə insanları FGM-ə son verməyə səsləyib. FGM qadınların gələcək həyatına təsir göstərən fiziki və əqli problemlərə yol aça bilər, Keniyanın İsiolo əyalətində yerləşən Borana Cəmiyyətindən Bishara Sheikh Hamo izah edir. "Mən 11 yaşımda sünnət edilmişəm," Bishara deyir. "Nənəm mənə sünnətin hər bir qız üçün vacib olduğunu deyirdi. Bu yolla biz pak qalırmışıq." Amma Bishara nizamsız aybaşılar, böyrək problemləri və davamlı infeksiyalara yoluxacağından xəbərsiz imiş. Bu yolla təbii doğuşdan da məhrum olub, yalnız qeysəriyyə əməliyyatı vasitəsilə dünyaya uşaq gətirə bilib. İndi o, anti-FGM kampaniyaçısıdır. Qadın sünnəti nədir? Unicef Afrika, Asiya və Yaxın Şərq ölkələrində 200 milyon qız və qadının sünnətə məruz qaldığını təxmin edir. Miqrant icmalarında da FGM yayılıb - İspaniyada 18 min qızın təhlükə altında olduğu hesab edilir Qadın sünnəti və ya ingilis dilindən qısaldılmış şəkildə FGM qadının cinsi orqanının xaricdən kəsilməsi və ya tamamilə götürülməsi ilə müşayiət olunur. Adətən böyük cinsiyyət dodaqlarının (labia) və klitorisin kəsilməsi ilə baş tutur və Dünya Sağlamlıq Təşkilatı onu "tibbi əsas olmadan qadın cinsi orqanlarına zədə törədən proses kimi" təsvir edir. Misirli bloqçu və rejissor Omnia İbrahim deyir ki, FGM stress yaşadan bir prosesdir və qadınların münasibətləri və özləri haqqında fikrinə dağıdıcı təsir göstərir. "Özünü buz parçası kimi hiss edirsən. Hissiyyat yox; sevgi yox; istək yox," o söyləyir. Omnia, həyatı boyu FGM vurduğu psixoloji təsirdən əziyyət çəkdiyini deyir. Cəmiyyətin ona "bədən seks deməkdir və seks günahdır düşüncəsini aşıladığını" dilə gətirir. "Beynimdə bədənim lənətimə çevrilmişdi." "Həmişə özümə sual edirdim ki, görəsən mənə ondan qorxmaq lazım gəldiyini dediklərinə görəmi seksdən nifrət edirəm, yoxsa həqiqətən də maraqlı deyil deyə?" Bishara sünnətə görə yaşadığı çətinliklərdən sonra, anti-FGM kampaniyaçısı olmaq qərarına gəlib Keniyada Bishara BBC-yə, onunla yanaşı dörd başqa qızın da sünnət olunduğunu deyib. "Gözlərimi bağlamışdılar. Sonra sünnət edən qadın əllərimi də arxadan bağladı. Ayaqlarımı geniş araladılar və labiamı kəsdilər." "Bir neçə dəqiqə sonra, kəskin ağrı hiss etdim. Qışqır-bağır salsam da, heç kim mənə eşitmirdi. Təpik atıb, onları itələməyə çalışırdım, amma güclü bir şey ayağımdan yapışmışdı. O deyir ki, çox "acınacaqlı vəziyyət idi. Ən kəskin tibbi proseslərdən biridir və gigiyenaya məhəl qoyan yox idi. Hər dördümüz üçün eyni kəsici alətdən istifadə etdilər". Yeganə ağrıkəsici vasitə ənənəvi üsul idi: "Yerdə bir deşik var idi və həmin deşikdə bitkilər saxlayırdılar. Sonra ayaqlarımı keçi kimi bağladırlar və o bitkilərdən mənə sürtdülər. Sonra isə 'növbəti qız, növbəti qız' çağırıb, başqa qızı içəri saldılar..." Qadın sünnəti bir çox ölkələrdə qeyri-qanuni sayılsa da, Afrika, Asiya və Yaxın Şərqin müəyyən hissələrində və həmin ölkələrin diasporalarında mütəmadi şəkildə həyata keçirilir. FGM-in dörd növü var: 1. Klitoridektomiya. Həssas klitoris və ətrafındakı dərinin tamamilə və ya qismən kəsilməsi. 2. Eksizisiya. Klitorisin tam və ya qismən kəsilməsi ilə yanaşı, kiçik labia və ya vaginanı örtən daxili dəri qatlarının da kəsilməsi. 3. İnfibulyasiya. Kiçik labia və vaginanı örtən xarici dəri qatlarından ibarət böyük labianın kəsilməsi və yerinin dəyişdirilməsi. Bu zaman xırda dəlik buraxılaraq tikilmə prosesi də baş tutur. Bu təcrübə təkcə kəskin ağrılı və əziyyətli deyil, həm də davamlı infeksiya riski daşıyır: vagina və sidik kanalının üzəri bağlanır və aybaşı mayesinin və sidiyin bədəndən rahat çıxması üçün yer daralır. Hətta, bəzən boşluq o qədər dar olur ki, cinsi münasibət və ya doğuş üçün dəliyi kəsərək böyütmək lazım gəlir. Təbii ki, doğuş zamanı bu, həm ana, həm də körpə üçün təhlükə törədir. 4. Buraya klitoris və ya cinsi orqanın iynələnməsi, pirsinqi, çərtilməsi, qaşınması və dağlanması kimi qalan digər zərərli proseslər daxildir. Niyə baş verir? Keniyada bəzi Maasai qadınları FGM qadağasına qarşı etiraz ediblər. Onlar sünnət olunmayan qızların evlənə bilməyəcəyi və ya fahişəlik edəcəyindən qorxurlar Qadın sünnəti barəsində tez-tez göstərilən səbəblərə sosial normalar, din, gigiyenanı yanlış anlama, qız və ya qadının bakirəliyinin qorunması, qadını "evlənməyə yararlı" etmə və kişinin seksual həzzini artırmaq daxildir. Bəzi mədəniyyətlərdə FGM yetkinliyə keçmək və evlənmək üçün ilkin şərt hesab olunur. Baxmayaraq ki, sünnətin heç bir gigiyenik üstünlüyü və sağlamlıq üçün xeyri yoxdur, bunu tətbiq edən cəmiyyətlər qadının vaginasının kəsilməsini zəruri hesab edirlər və sünnət edilməyən qadınları qeyri-sağlam, natəmiz və qiymətsiz kimi dəyərənlədirirlər. Proses adətən qızların icazəsi olmadan aparılır və dünyada sağlamlıq üzrə mütəxəssislər onu qadınlara və insan haqlarına qarşı zorakılıq hesab edirlər. Bu hal uşaqlara qarşı baş verdikdə, uşaq istismarı kimi qeydə alınır. FGM harada daha çox yayılıb? Demək olar ki, heç vaxt Nadir hallarda, FGM-in ümumi hal sayıldığı etnik azlıq və ya miqrant icmalarda (<11%) 11-25% qadın sünnət edilib 26-50% qadın sünnət edilib Qadınların yarısından çoxu sünnət edilib Heç bir məlumat yoxdur Bu göstəricilərə sünnətin həm yüngül, həm də ağır formaları daxildir. Mənbə: Qadın Statistikası Layihəsi, 2015 Unicef və Beynəlxalq Səhiyyə Təşkilatının sorğu apardığı qadınların əksəriyyəti sünnət haqqında danışmağın tabu olduğunu deyib. Ya tənqiddən, ya da sünnətin qeyri-qanuni olduğu ölkələrdə ailə və icma üzvlərinin həbsindən qorxurlar. Buna görə də rəqəmlər təxmin əsasında tərtib olunub. Yuxarıdakı xəritə Qadın Statistikası Layihəsi (The Woman Stats Project) tərəfindən hazırlanıb. Layihədə məsələ ilə bağlı araşdırmanın nəticəsi, BMT və Unicef-in məlumatlarından istifadə olunub. BMT FGM-in Afrika və Yaxın Şərqdə yerləşən 30 ölkədə daha çox yayıldığını təxmin etsə də, bəzi Asiya və Latın Amerikası ölkələrində də qarşılaşmaq mümkündür. Və Qərbi Avropa, Şimali Amerika, Avstraliya və Yeni Zelandiyada yaşayan miqrantlar arasında da qadın sünnəti yayılıb, BMT deyir. Unicef-in Afrika və Yaxın Şərqdə yerləşən 29 ölkədə apardığı araşdırmanın nəticələrinə əsasən, bu ölkələrdən 24-də FGM-ə qarşı qanunvericilik və ya qərarlar forması olmasına baxmayaraq, təcrübədən hələ də geniş şəkildə istifadə olunur. Qadın sünnətinin qeyri-qanuni sayıldığı Birləşmiş Krallıq kimi ölkələrdə bu, daha çox körpələrə və azyaşlı uşaqlara tətbiq olunur, mütəxəssis və vəkil Dr. Charlotte Proudman deyir. Buna görə də "vəziyyəti aşkarlamaq demək olar ki qeyri-mümkündür". Qızlar məktəbə getmirlər və ya bunu dilə gətirəcək qədər böyük deyillər deyə, araşdırma aparmaq çətindir. Bu yaxınlarda Londonda üç yaşlı qızını sünnət etdirən bir ana qeydə alınıb. Bu, Birləşmiş Krallıqda ictimai şəkildə aşkarlanan ilk bənzəri haldır. Onun haqqında hökm martın 8-i oxunacaq.


قال الشيخ تميم بن حمد أمير دولة قطر إن الأخبار المنسوبة إليه بعد اختراق وكالة الأنباء القطرية ملفقة ونقلت صحيفة "واشنطن بوست" عن مسؤولين في الاستخبارات الأمريكية قولهم إن الإمارات دبرت نشر مقطفات من تصريحات تحريضية منسوبة إلى أمير قطر، الذي أكد من جانبه أنها ملفقة. وساعدت هذه الأنباء في إذكاء خلاف دبلوماسي بين قطر وجيرانها. وقال أنور قرقاش، وزير الدولة الإماراتي لشؤون الخارجية، لبي بي سي يوم الإثنين إن تقرير الصحيفة الأمريكية "غير حقيقي". كما أكد أن الإمارات والدول العربية الخمسة الأخرى لم تتقدم بطلب إلى الاتحاد الدولي لكرة القدم "فيفا" بشأن تجريد قطر من حق استضافة كأس العالم لكرة القدم 2022. وقالت شبكة الأخبار السويسرية "ذا لوكال" إن أخبارا كاذبة بهذا الشأن نشرت على موقع مزيف، نُسبت إلى جياني إنفانتينو، رئيس الفيفا. ونقلت صحيفة "واشنطن بوست" عن مسؤولين في الاستخبارات الأمريكية، لم تحدد أسمائهم، قولهم إن معلومات خضعت لتحليل مؤخرا أكدت أنه في 23 مايو/أيار، ناقش أعضاء بارزون في الحكومة الإماراتية خطة لاختراق مواقع إعلامية تابعة للحكومة القطرية. ونقلت بعدها وكالة الأنباء القطرية، نقلا عن أمير البلاد الشيخ حمد بن تميم آل ثاني، انتقاده "العداء" الأمريكي لإيران، ووصفها بأنها "قوة إسلامية لا يمكن تجاهلها"، ووصف حماس بأنها "ممثل شرعي للشعب الفلسطيني". صورة توضح الأخبار التي قالت قطر إنها كاذبة على تطبيق إنستغرام وقال مسؤولون قطريون إن الوكالة تعرضت لاختراق إلكتروني من قبل "كيان غير معلوم" وأن الأخبار المتداولة "لا أساس لها على الإطلاق". وكان رد فعل الإمارات والسعودية والبحرين ومصر حجب وسائل الإعلام القطرية. وبعد أسبوعين، قطعت أربع دول جميع العلاقات مع قطر، على خلفية مزاعم دعم الإرهاب والعلاقات مع إيران. وتسببت المقاطعة في إثارة اضطرابات داخل قطر، التي تعتمد على البترول والغاز، فضلا عن الواردات البرية والبحرية، لتلبية الاحتياجات الأساسية للسكان الذي يبلغ تعدادهم 2.7 مليون نسمة. وقال مسؤولو الاستخبارات الأمريكية لصحيفة واشنطن بوست إنه غير معلوم ما إذا كانت السلطات الإماراتية قد اخترقت موقع وكالة الأنباء القطرية بنفسها، أم دفعت مبلغا لطرف ثالث مقابل هذه المهمة. وذكرت صحيفة "ذا غارديان" الشهر الماضي أن تحقيقات يجريها مكتب التحقيقات الفيدرالي الأمريكي خلصت إلى أن مقرصنين روس يمستقلون هم المسؤولون عن ذلك. ولم تعلق أجهزة الاستخبارات الأمريكية على مقال واشنطن بوست، غير أن يوسف العتيبة، سفير الإمارات في واشنطن، أصر على أنه "لا يوجد أي دور على الإطلاق في الاختراق المزعوم". وكتب العتيبة في بيان نشره على موقع تويتر :"الحقيقي في الأمر هو سلوك قطر. تمول وتدعم وتمكن المتطرفين من طالبان إلى حماس والقذافي. تحرض على العنف وتشجع التطرف وتقوض استقرار الدول المجاورة".

Bir qrup ərəb ölkəsi Qətər təyyarələrinə öz hava məkanlarını bağlayıb. Haker hücumu barədə kəşfiyyat mənbələrinə istinad edən The Washington Post qəzeti xəbər verib. Həmin yazıya görə Qətər əmirinə məxsus olduğu deyilən təhrikedici ifadələrin sayta yerləşdirilməsi arxasında BƏƏ olub. Qətər əmiri onun adından yazılanların uydurma olduğunu bildirib. Qətər hesab edir ki, ABŞ-da dərc edilmiş məqalə kiberhəmlənin baş verdiyini təsdiqləyir. Qətər miqrantları nədən narahatdır? BƏƏ-nin xarici işlər naziri The Washington Post qəzetindəki xəbərin "həqiqətə uyğun" olmadığını deyib. Hadisə Qətər və onun qonşuları arasında diplomatik qarşıdurmanı dərinləşdirib.


استعادت قوات الأسد السيطرة على منطقة هامة بمدينة حمص الاثنين. وأضاف في رسالة للقوات المسلحة السورية: " لو لم نكن واثقين بالنصر لما امتلكنا القدرة على الصمود ولما كانت لدينا القدرة على الاستمرار بعد أكثر من عامين على العدوان." وجاء ذلك بعد استعادة القوات الموالية للأسد منطقة هامة بمدينة حمص الاثنين من المعارضة المسلحة. وشنت القوات الحكومية قبل شهر هجوما بهدف طرد المعارضة من المدينة. كما تشن قوات الأسد هجوما على الضواحي الشرقية بالعاصمة وغرب مدينة حلب الشمالية. مواضيع قد تهمك نهاية وقال الأسد في رسالة بمناسبة ذكرى تأسيس الجيش: "ثقتي بكم كبيرة وإيماني راسخ بقدرتكم على الاضطلاع بالمهام الوطنية الملقاة على عاتقكم"، بحسب ما نشرته الوكالة العربية السورية للأنباء (سانا). وأضاف: " أظهرتم وما تزالون شجاعة نادرة في مواجهة الإرهاب وذيوله وأذهلتم العالم أجمع بصمودكم... في مواجهة أشرس حرب همجية شهدها التاريخ الحديث." وتقول الأمم المتحدة إن أكثر من 100 ألف شخص قتلوا في أعمال العنف منذ بدء الاحتجاجات ضد الأسد قبل حوالي عامين. ويوم الأربعاء وافقت سوريا على السماح لمحققين تابعين للأمم المتحدة لزيارة ثلاث مناطق أفادت تقارير بأنه استخدمت فيه أسلحة كيمياوية، بحسب ما ذكرته الأمم المتحدة.

Əsədin sözlərinə görə, üsyançıların həlledici məğlubiyyət anı Hələb müharibəsi zamanı olub Dəməşqdə RTL kanalına müsahibə verən Əsədin sözlərinə görə, üsyançıların həlledici məğlubiyyət anı Hələb müharibəsi zamanı olub. Lakin Suriya prezidenti hesab edir ki, şəhərin hökumət qoşunlarının nəzarəti altına keçməsini hələ son qələbə kimi qiymətləndirmək olmaz. "Qələbə bütün terrorçuların məhv edildiyi an olacaq", - Bəşər Əsəd əlavə edib. Dinc əhali arasında çoxsaylı qurbanlara səbəb olan Hələbin bombalanması barədə danışan Suriya prezidenti qeyd edib ki, "xalqın azadlığının qiyməti belədir". Bəşər Əsədin tam müsahibəsi bazar ertəsi France Info, LCP və RTL telekanallarında yayımlanacaq.


جاريد كوشنر (يمين) هو مستشار كبير للرئيس دونالد ترامب وذكرت التقارير أن المحققين يعتقدون أن كوشنر لديه معلومات مهمة، لكنه ليس بالضرورة مشتبه بتورطه في جرم. ويحقق "اف بي آي" في مزاعم تدخل روسيا في الانتخابات الأمريكية، التي أجريت أواخر العام الماضي، وعلاقاتها بحملة ترامب. ونفى الرئيس ترامب وجود أي تواطؤ. وأكد محامي كوشنر أن موكله سيتعاون مع أي تحقيق. ووصف الرئيس ترامب التحقيقات المتعلقة بروسيا بأنها "أسوأ مطاردة لسياسي في التاريخ الأمريكي." وتعتقد وكالات الاستخبارات الأمريكية أن موسكو حاولت التأثير على الانتخابات لتصب في صالح المرشح الجمهوري آنذاك، ترامب، الذي تغلب على منافسته الديمقراطية، هيلاري كلينتون. جاريد كوشنر متزوج من ايفانكا، ابنة الرئيس ترامب وأبلغ مسؤولون أمريكيون شبكة "إن بي سي" بأن الاهتمام بالتحقيق مع كوشنر (36 عاما) لا يعني أن المحققين يشتبهون في أنه متورط في جريمة أو ينوون توجيه اتهام له. وعلى الجانب الآخر، ذكرت صحيفة "واشنطن بوست" أن المحققين يركزون على الاجتماعات التي عقدها كوشنر العام الماضي مع السفير الروسي لدى الولايات المتحدة، سيرغي كيسلياك، وموظف مصرفي من موسكو يُدعى سيرغي غوركوف. وغوركوف هو رئيس مصرف"فنيشكونوم بنك" الحكومي، الذي خضع لعقوبات من جانب إدارة الرئيس السابق باراك أوباما، ردا على ضم روسيا لجزيرة القرم ودعمها للانفصاليين في شرق أوكرانيا. ويخضع هذا البنك لسيطرة رئيس الوزراء ديمتري ميدفيديف ومسؤولين آخرين في الحكومة، واستُخدم لتمويل مشاريع كبرى مثل الأولمبياد الشتوية عام 2014، التي أقيمت في منتجع سوتشي جنوبي روسيا. وأكد كوشنر أنه لم يناقش العقوبات مع غوركوف. وأعلنت وزارة العدل الأمريكية تعيين المدير السابق لمكتب التحقيقات الفيدرالي، روبرت مولر، محققا خاصا للإشراف على التحقيقات في مزاعم تدخل روسيا في الانتخابات الرئاسية الأمريكية. سيرغي غوركوف هو رئيس مصرف "فنيشكونوم بنك" الروسي، الذي خضع لعقوبات من جانب إدارة الرئيس السابق باراك أوباما، ردا على ضم روسيا لجزيرة القرم في أوكرانيا ويحقق الكونغرس الأمريكي أيضا في مزاعم تدخل روسيا في الانتخابات، وأي علاقة محتملة لحملة ترامب بموسكو. ووافق كوشنر بالفعل على أن يقدم للجنة الاستخبارات بمجلس الشيوخ أية معلومات لديه تخص اتصالات مع المسؤولين الروس. وقال جيمي غورليك، محامي كوشنر، لبي بي سي: "السيد كوشنر تطوع سابقا بأن يقدم للكونغرس ما يعرفه بشأن هذه الاجتماعات." وأضاف: "سيفعل (كوشنر) الشيء نفسه إذا جرى الاتصال به فيما يخص أي تحقيق آخر". وتزايدت الدعوات لإطلاق تحقيق خاص منذ أن أقال ترامب المدير السابق لـ"اف بي آي"، جيمس كومي، في وقت سابق من هذا الشهر. ويواجه البيت الأبيض أزمة كبيرة في أعقاب إقالة كومي، ومزاعم حول ارتباط ذلك بطلب ترامب منه إنهاء تحقيق في الاتصالات بين مستشار الأمن القومي السابق، مايكل فلين، وروسيا. واضطر فلين للاستقالة من منصبه في فبراير/شباط الماضي بعدما أعطى معلومات خاطئة ومضللة لنائب الرئيس عن اتصال له مع سفير روسيا، قبل تولى ترامب الرئاسة رسميا.

Jared Kushner ABŞ prezident Donald Trump-ın kürəkəni və baş məsləhətçisisidir Məlumatlara görə, müstəntiqlər hesab edirlər ki, cənab Kushner müvafiq məlumata sahibdir, lakin bu, onun cinayət əməlində şübhəli olması demək deyil. FTB Moskvanın 2016-ci ildə baş tutan ABŞ prezident seçkilərinə müdaxiləsi ilə bağlı iddiaları və Trump kampaniyası rəsmilərinin Rusiya ilə əlaqələrinin olub-olmamasını araşdırır. Donald Trump hər hansı sövdələşməni təkzib edir. Cənab Kushner-in vəkili bildirib ki, onun müdafiə etdiyi şəxs istənilən sorğu ilə əməkdaşlıq edəcək. Prezident Trump vəziyyəti "Amerika tarixində siyasətçinin ən böyük əcinnə ovu" kimi təsvir edib. Adları açıqlanmayan ABŞ rəsmiləri NBC News-a deyib ki, 36 yaşlı cənab Kushner-in FTB nəzarətində olması, onu cinayət şübhəlisi etmir. Ayrıca, Washington Post bildirib ki, müstəntiqlər cənab Kushner-in ötən il Rusiyanın ABŞ-dakı səfiri Sergey Kislyak və Moskvadan olan bankirlə keçirdiyi görüşlərə xüsusi diqqət yetirir. Jared Kushner ABŞ prezidenti Donald Trump-ın qızı İvanka ilə evlidir Ötən həftə ədliyyə departamenti keçmiş FTB rəhbəri Robert Mueller-in Rusiya təhqiqatına nəzarət üçün xüsusi müşavir kimi təyin olunduğunu bildirib. Konqres, həmçinin Rusiyanın 2016-cı il seçkilərinə ehtimal edilən müdaxiləsini və Trump kampaniyası ilə hər hansı bir əlaqəsini araşdırır. Cənab Kushner artıq özünün Rusiya ilə əlaqələrini müzakirə etmək üçün Senatın Kəşfiyyat üzrə Komitəsi ilə razılığa gəlib. Xüsusi araşdırmanın aparılması prezident Trump-ın ayın əvvəlində ən son FTB direktoru James Comey-i vəzifəsindən azad etməsindən sonra tələb edilib. Ağ Ev cənab Trump-ın FTB rəhbərindən sabiq milli təhlükəsizlik məsləhətçisi Michael Flynn-in Rusiya ilə əlaqələri barədə araşdırmanı dayandırmasını istəməsi barədə iddialara görə böhrana bürünüb. Cənab Flynn fevral ayında Rusiyanın ABŞ-dakı səfiri ilə ünsiyyəti barədə yalan dediyi bəlli olduqdan sonra vəzifəsindən istefa verib. Rusiya dəfələrlə ABŞ prezident seçkilərinə müdaxilə etməsi barədə məlumatları inkar edib.


176 شخصا قتلوا في حادثة إسقاط الطائرة ومن المقرر أن يلتقي وزراء من خمس دول فقدت مواطنين لها في تحطم الطائرة، في لندن في وقت لاحق الخميس للمطالبة ببعض الإجابات. وقال وزير خارجية كندا، قبل انعقاد الاجتماع، إن بلاده سوف تطالب "بمعرفة كل شيء" عما حدث. وقالت إيران إن الطائرة أسقطت بصاروخ أطلق عن طريق الخطأ. وكانت الطائرة في رحلة من طهران إلى العاصمة الأوكرانية، كييف، وكان على متنها ركاب في طريقهم إلى كندا، وقد أسقطت وسط تصعيد للتوتر بين إيران والولايات المتحدة. ولم ينج منها أحد. مواضيع قد تهمك نهاية وقبل ساعات من ذلك استهدفت صواريخ إيرانية قاعدتين جويتين في العراق تضمان قوات أمريكية. وظلت إيران تنفي أي مسؤولية عن الحادثة لمدة ثلاثة أيام بعد تحطم الطائرة، ولكن الحرس الثوري الإيراني أعلن، بعد ضغط دولي، تحمله المسؤولية، قائلا إن أفراده ظنوا أن الطائرة "صاروخ كروز". واندلعت تلك الأزمة في وقت شديد الحساسية بالنسبة إلى إيران، من حيث علاقتها مع المجتمع الدولي، ووضعها في الداخل، بعد أن بدأت احتجاجات مناهضة للحكومة. ما هدف اجتماع لندن؟ شكلت خمس دول، كان بعض مواطنيها على متن الطائرة، مجموعة جديدة لتنسيق ردها بينما كانت التحقيقات الإيرانية تتكشف. وهذه الدول هي كندا، وبريطانيا، وأوكرانيا، والسويد، وأفغانستان. وسيضيء وزراء خارجية تلك الدول الشموع تكريما للضحايا أمام المفوضية السامية الكندية في لندن الخميس قبل بدء المناقشات التي ستركز على الحاجة إلى الشفافية من جانب إيران. وقال وزير المواصلات الكندي، مارك غارنو، إن الاجتماع يهدف إلى "التوصل إلى إجماع" بشأن ما سيطلبونه من إيران. وأضاف الوزير: "لن تقبل كندا بأي وضع نشعر فيه بأننا لم نعط المعلومات التي نسعى إليها. ويجب أن تتنبهوا إلى أن كندا لن تدع القضية تمر دون أن تعرف ما حدث بكل تفاصيله". وتسعى مجموعة الدول الخمس إلى تقديم المسؤولين عن إسقاط الطائرة جميعهم إلى المحاكمة، والتأكد من الترتيبات التي تضمن استعادة رفات الضحايا بطريقة كريمة إلى أسرهم في أنحاء العالم. جونسون دعا إلى تهدئة الوضع في المنطقة بعد إقرار إيران بالمسؤولية عن الحادثة وتحقق كندا في التقارير التي تفيد بأن السلطات تحرشت بأسر بعض الضحايا في إيران، وحثتهم على السكوت. ويعتقد أن كثيرا من الأجانب الذين قتلوا في الحادثة يحملون جنسيات مزدوجة، وتقول الحكومة الكندية إنها "قلقة جدا" بسبب الضغط على أسر الضحايا الإيرانيين-الكنديين حتى لا يطالبوا برفاتهم. كما تناقش المجموعة أيضا احتمال اتخاذ إجراء قانوني، ومسألة التعويضات خلال اجتماع الخميس، بحسب ما قاله وزير الخارجية الأوكراني، فاديم بريستياكو. وقال رئيس الوزراء البريطاني، بوريس جونسون، لبي بي سي الثلاثاء إنه "سعيد" بإقرار إيران بأنها ارتكبت "خطأ فظيعا" بإسقاط الطائرة. وأضاف: "جيد أنهم اعتذروا. والأمر المهم الآن هو تهدئة التوتر في المنطقة". ماذا يحدث في إيران الآن؟ زار محققون كنديون الأربعاء موقع تحطم الطائرة، وفحصوا حطامها. ويتوقع أن يشاركوا في تحليل تسجيلات الرحلة الموجودة على الصندوق الأسود، وهذا جزء مهم لمعرفة ما حدث للطائرة، وكيف تحطمت. وقبضت إيران على عدة أشخاص بعد إعلان مسؤوليتها عن الحادثة، وقال الرئيس الإيراني، حسن روحاني، إن نتائج التحقيقات سوف تقدم إلى "محكمة خاصة"، مشيرا إلى أن "العالم كله سيشاهد" المحاكمة. وقال الحرس الثوري إن مشغل صواريخ تصرف من نفسه، بعد أن ظن خطأ أن الطائرة "صاروخ كروز"، عقب ورود تقارير بإطلاق صواريخ من هذا النوع على إيران بعد ضربها لقاعدتين جويتين في العراق. بعض المحتجين نادوا باستقالة الحكومة ولكن روحاني أكد على أنه لا ينبغي الإنحاء باللوم في ذلك "الحادث المأساوي" على شخص واحد. وطالب الرئيس روحاني الجيش الأربعاء، في إشارة إلى حدوث شرخ بين الحكومة والقوات المسلحة بسبب الحادثة، بتقديم تفاصيل ما حدث وكيف أسقطت الطائرة. وأقر وزير خارجيته، جواد ظريف، بأن الإيرانيين ظلوا "يكذبون" على مدى أيام، لكنه أصر على أن الحكومة لم تكن هي الأخرى تعلم. وقال الحرس الثوري، وهو القوة التي أسست للدفاع عن الحكومة بعد ثورة 1979، إنهم نبهوا مسؤولي الحكومة فور وقوع الحادث. وأدى إسقاط الطائرة، وما تبعه إلى خروج احتجاجات على مدى أيام في بعض المدن الإيرانية، وندد متظاهرون بالحكومة لعدم قول الحقيقة. وتواجه إيران ضغوطا على أكثر من صعيد، إذ إن اقتصادها يعاني تحت وطأة العقوبات الأمريكية، كما قتل أكثر قادتها نفوذا في الفترة الأخيرة في غارة أمريكية بطائرة بدون طيار، ويبدو أن اتفاقها النووي الذي وقعته مع قوى العالم الكبرى على وشك الانهيار.

Qəzada vətəndaşlarını itiriən beş ölkə nazirləri İranın qəza ilə bağlı şəffaf beynəlxalq araşdırma ilə "tam əməkdaşlıq" etməsini tələb ediblər. Qəzada vətəndaşlarını itirən beş ölkənin nazirlərinin tələbinə görə, İran qəza ilə bağlı şəffaf beynəlxalq araşdırma ilə "tam əməkdaşlıq" etməlidir. Əfqanıstan, Böyük Britaniya, Kanada, İsveç və Ukraynanın xarici işlər nazirləri İranın həm də təzminat ödəməli olduğunu bildirib. İran təyyarənin raket zərbəsi ilə səhvən vurulduğunu açıqlayıb. Ukraynanın Tehrandan Kiyevə yola düşən Boeing 737-800 təyyarəsi İran və ABŞ arasında gərginliyin artması ərəfəsində vurulmuşdu. Qəza nəticəsində sağ qalan olmayıb. Qəzadan bir neçə saat əvvəl İran raketləri ABŞ hərbi qüvvələrinin İraqdakı bazalarını hədəf almışdı. İran faciədən üç gün sonrayadək hər hansı məsuliyyəti rədd edirdi, lakin beynəlxalq təzyiqlərdən sonra mühafizəkar İnqilab Keşikçiləri etiraf edib ki, təyyarənin "qanadlı raket" olduğu güman edilib və buna görə də sərnişin təyyarəsi səhvən vurulub. Beynəlxalq cəmiyyətlə münasibət, eləcə də ölkə daxilində baş tutan hökumət əleyhinə etirazlar baxımından İran çox həssas dönəmdən keçir. Londondakı görüş nə haqda idi? Qəzada vətəndaşları ölən beş ölkənin xarici işlər nazirləri bildiriblər ki, onlar İrandan "azad və şəffaf beynəlxalq araşdırma" və vəfat edənlərin ailələrinə kompensasiya verilməsi daxil olmaqla beş tələbdə razılaşıblar. Ukrayna Hava Yollarına məxsus "Boeing-737" təyyarəsi yanvarın 8-də qəzaya uğrayıb. Qrup adından çıxış edən Kanadanın xarici işlər naziri François-Philippe Champagne deyib ki, ailələr cavab istəyir. "Belə bir dəhşətli faciədən sonra bir çox sual yaranır. Ailələr cavab istəyir, bu gün burada toplaşan bütün ölkələr və beynəlxalq cəmiyyət cavab istəyir. Dünya bu cavabları gözləyir və biz onları alanadək dayanmayacağıq." Kanada bəzi qurbanların ailələrinin İrandakı rəsmilər tərəfindən təzyiqlə və onların səssiz qalmaları tələbi ilə üzləşməsi xəbərlərini araşdırır.


يقول الناتو إن هذه الغارات تستهدف دعم النظام السوري وتقول موسكو إنها تستهدف تنظيم "الدولة الإسلامية" ومواقع إسلامية أخرى، لكن التحالف الدولي الذي تقوده الولايات المتحدة وتركيا يقولان إن معارضي الحكومة السورية هم المستهدفون من هذه الغارات. وأمرت طائرات تركية من طراز إف-16 بمطاردة طائرة روسية بعدما دخلت إلى المجال الجوي التركي السبت. لكن روسيا قالت إن الحادثة كانت "خطأ في الملاحة الجوية". وفي حادث آخر تقول تركيا إن طائرات تابعة لسلاح الجوي التركي كانت تقوم بطلعات استطلاع فوق المنطقة الحدودية تعرضت للملاحقة من قبل طائرات مجهولة الهوية الأحد. مواضيع قد تهمك نهاية وحذر بيان صادر عن أعضاء الناتو الثماني والعشرين، وبينهم تركيا، من خطورة تكرر حوادث اختراق المجال الجوي التركي. وقالت الولايات المتحدة إنه كان من حق الطائرات التركية إسقاط الطائرة الروسية. وكانت روسيا قد بدأت الأربعاء بشن غارات جوية ضد أهداف لتنظيم "الدولة الإسلامية" وتنظيمات إسلامية أخرى. وقالت سوريا إن الطرفين بدآ بتخطيط الغارات منذ شهور. وكان الرئيس الروسي فلاديمير بوتين قد نفى أن يكون مدنيون قد قتلوا من جراء الغارات الروسية. وتقول تركيا ودول أخرى شريكة في التحالف الذي تقوده الولايات المتحدة إن الغارات الروسية تستهدف أهدافا تابعة للمعارضة السورية بشكل عام. ولم ترد روسيا على تعليقات الناتو لكن فلاديمير كموييدوف رئيس لجنة الدفاع الروسية إن روسيا لم تستثن إمكانية قصف مواقع المعارضة باستخدام سفن حربية، وأكد أن السفن مستعدة، لكن الاحتمال ضعيف لأن الأهداف بعيدة عن مرماها.

Rusiya hava zərbələri çərşənbə günü Homs şəhərindən şimalda olan ərazilərə endirilib Cümə günü açıqlanmış birgə bəyanatda ABŞ, Birləşmiş Krallıq, Türkiyə və digər koalisiya üzvləri bildirirlər ki, Rusiyanın zərbələri "daha çox ekstremizm körükləyir". Rusiya rəsmiləri isə deyirlər ki, zərvbələr yalnız üç-dörd ay davam edəcək. Ərazidən verilən məlumata görə, İD-nin nəzarət etdiyi Deyr əl-Zur şəhəri yaxınlığında güclü partlayış səsləri eşidilir, ağır toqquşmalar gedir və döyüş təyyarələri dövr edir. Rusiya parlamenti xarici işlər komitəsinin rəhbəri Aleksey Puşkov bildirib ki, ABŞ yalnız İD-i vurduğu barədə görüntü yaradırdı. O deyib ki, Rusiyanın kampaniyası daha səmərəli olacaq. Bu arada Fransa və Rusiya prezidentləri Rusiyanın Suriyadakı hədəflərə hava hücumları ilə bağlı gərginliyin artması fonunda görüş keçiriblər. Fransa hərbiyyəsi ABŞ hava qüvvələrilə birlikdə Suriyadakı İslam Dövləti qruplaşmasını hədəfləyir. Bu arada ABŞ bildirir ki, Rusiya Suriyada silahlı müxalifətin mövqelərini bombardman edir. Moskva beynəlxalaq koalisiyanın hədəflədiyi qruplara qarşı zərbələr endirdiyini deyir. Suriya müxalifəti və bir sıra başqa mənbələrə əsasən Kreml müttəfiqi olan Bəşər əl-Əsədə qarşı vuruşan qüvvələri hədəfləyir. Fransa prezidenti Francois Hollande İslam Dövləti qruplaşmasının adını ərəbcə tələffüz edərək deyib ki, "kimin tərəfindən həyata keçirilməsindən asılı olmayaraq bütün hava zərbələri başqa qruplar yox - DAEŞ-i hədəfləməlidir. Cümə axşamı günü Fransa müdafiə nazirliyi bildirib ki, hava zərbələri İD-ni hədəf almayıb. ABŞ müdafiə katibi Ashton Carter isə deyib ki, Rusiyanın bu yanaşması “ocağa benzin tökməyə bərabərdir”. Francois Hollande və Vladimir Putin arasında görüş Ukrayna sülh prosesini müzakirə etmək üçün çağrılsa da çox güman ki, gündəmin əhəmiyyətli hissəsini Suriya məsələsi tutacaq. Rusiya artıq ötən iki gün ərzində Suriyadakı hədəflərə havadan zərbələr endirib. Rusiyanın Suriyadakı hərbi əməliyyatlarında 50-dən çox təyyarə və helikopter iştirak edir, Rusiya müdafiə nazirliyi bildirib. Suriyanın müxalif qrupları bildirir ki, Rusiya hücumlar nəticəsində mülki şəxslər həlak olub. Lakin Rusiya bu iddiaları rədd edib. Suriyanın SANA dövlət informasiya agentliyi Rusiya hərbi təyyarələrinin İD mövgelərini Rastan, Tel-Bisə, Zəfərani, Tülül əl-Xumra, Aydın, Dər-Fülə və Səlamiyyədə bombaladığını xəbər verib. Çərşənbə günü Rusiya parlamentinin yuxarı palatası ölkənin hərbi qüvvələrindən xaricdə istifadəsinə icazə verib.


بي بي سي بي بي سي ترصد ردود الفعل عالميا بعد تصويت البريطانيين لصالح الخروج من الاتحاد الأوروبي: "نرحب بالنتيجة. الآن حان وقتنا كن نتصرف بجدية ومسؤولية. ديفيد كاميرون عليه مسؤوليات تجاه بلده، ونحن علينا مسؤوليات تجاه مستقبل الاتحاد الأوروبي. يمكن رؤية ما يحدث للجنيه الاسترليني في الأسواق، ولا أريد أن يحدث نفس الأمر لليورو". "انتصار للحرية! كما كنت أطالب لسنوات عدة، الآن نحتاج لاستفتاء مماثل في فرنسا، وفي دول الاتحاد الأوروبي". "مرحى للبريطانيين! الآن حان دورنا. حان الوقت لاستفتاء الهولندي!" مواضيع قد تهمك نهاية ستظل درجة من عدم اليقين لبعض الوقت، وقد شهدنا تراجعا كبيرا في أسواق المال. "اللعنة، يوم سيء بالنسبة لأوروبا". "مفاوضات الخروج يجب أن تتم خلال عامين على الأكثر، لا يمكن أن تكون هناك معاملة خاصة. الخروج معناه الخروج". "هذه نتيجة كارثية لبريطانيا ولأوروبا وألمانيا، ولاسيما الاقتصاد الألماني. مقلق أن الديمقراطية الأقدم في العالم تدير ظهرنا لنا". "على الأعضاء الآخرين حماية الاتحاد الأوروبي من التفكك...الإصلاح أو الموت." "اليوم يمكنني أن أتكلم باسم 27 دولة في الاتحاد الأوروبي أننا مصممون على مواصلة الحفاظ على وحدتنا". "هذا أمر رائع أن البريطانيين تمكنوا من استعادة سلطتهم على بلدهم". "هذا ارئع، إنه فوز للمواطنين الاحرار إنها هزيمة للكذب وللتهديدات والتشويه". "الأخبار القادمة من بريطانيا تدعو للدهشة، هذا يوم حزين بالنسبة لبريطانيا ولأوروبا". "آثار نتيجة الاستفتاء من غير الممكن انكارها في شكل "تأثير الدومنو." "إسبانيا ستبقى ملتزمة بعضويتها في الاتحاد الأوروبي، الذي يعتبر مكانا للازدهار وللرفاه، وسنواصل بناء مستقبلنا المشترك". "تجاوزا التحديات الكبرى، والآن حان وقت الوحدة، معا متحدين سنواصل التقدم." "هذه النتيجة لديها وقع عميق بالنسبة لإيرلاندا وبريطانيا والاتحاد الأوروبي، وسنجتمع لتحديد موقفنا." "ما نراه من عدم الرضا في بريطانيا موجود أيضا في بلدان أخرى ونجتمع لتحديد موقفنا". "إنه من واجنبا نحن 27 دولة الباقية في الاتحاد أن تكون لدينا القوة لنقول إن السياسات التي ينتهجها الاتحاد الأوروبي الرئيسية يجب أن تخضع لتغييرات جذرية".

Theresa May deyib ki, razılaşma hazırkı vəziyyətdə parlament tərəfindən qəbul edilməsə "ölkə asılı vəziyyətdə qalacaq. Britaniya rəhbərliyi ölkənin Avropa İttifaqını (Aİ) tərk etməsi məsələsiylə bağlı mühüm səsverməni təxirə salıb. Çərşənbə axşamına təyin edilən səsvermədə parlament üzvləri baş nazir Theresa May və Brüssel arasında neçə aylardır davam edən danışıqlar nəticəsində əldə edilən razılaşmaya öz münasibətlərini bildirməli idilər. Bazar ertəsi Theresa May səsvermənin təxirə salındığını parlamentdə bəyan edib. BBC-nin siyası şöbəsinin redaktoru Laura Kuenssberg-in mənbələri əvvəlcədən səsvermənin təxirə salınacağı ehtimalı barədə xəbərdarlıq etmişdi. Bu, niyə mühümdür? May-in razılaşması insanların Britaniya və qitə arasında sərbəst hərəkəti və Britaniyanın mövcud sərhədləri kimi çətin məsələlər istiqamətində Brüssellə 18 ay apardığı danışıqların nəticəsidir. Müşahidəçilərin əksəriyyəti hesab edir ki, hazırkı vəziyyəti ilə razılaşma səsvermənin tarixindən asılı olmayaraq təsdiqlənməyəcək. Bu sənədi avroskeptiklərlə yanaşı "Brexit" əleyhdarları da tənqid ediblər. Bununla belə, əgər bu baş verərsə, martın 29-na təyin edilən Britaniyanın Aİ-nı tərk etməkdə son yolu əhəmiyyətli dərəcədə asan olacaq. Əgər razılaşma qəbul olunmasa hadisələrin inkişafında Britaniyanı 6 mümkün variant gözləyir. Nə baş verəcək Parlament tərəfindən iyun ayında Aİ-nı tərk etmək barədə qəbul edilən qanun bir sıra qaydaları müəyyənləşdirir. Əgər "May razılaşması" parlamentarilər tərəfindən qəbul edilməzsə, hökumət 21 gün ərzində yeni fəaliyyət planı təqdim etməlidir. Seçkilər elan olunarsa Brexit əsas mövzu olacaq Daha sonra parlament 7 gün ərzində ona səs verməlidir. Lakin hökumət daha tez də hərəkət edə bilər. Bundan başqa, vəziyyətin dəyişməsi ehtimalı həmişə vardır. Əgər parlament razılaşmanı qəbul etməsə, hadisələrin inkişafının müxtəlif variantları mümkündür. Lakin ən çox gözlənilən olunan aşağıdakı 6 ehtimaldır: "May razılaşması" qəbul edilməyəcəyi təqdirdə parlamentarilər istənilən hökumət fəaliyyəti planına alternativ təklif etmək imkanı əldə edəcəklər. Lakin istənilən parlament təşəbbüsü hökumət tərəfindən təsdiqlənməlidir. 1. Razılaşmasız "Brexit" Əgər parlament təqdim olunan razılaşmanı təsdiqləməsə və martın 29-na kimi yeni razılaşma əldə etməyə cəhd etməsə, o zaman "razılaşmasız çıxış" baş verəcək. Ehtimal var ki, hökumət bu cür tərk etməyə hazırlıq çərçivəsində hansısa qanunları qəbul edəcək. Lakin bu mütləq deyil. Əgər parlament hökumətin Aİ-ni razılaşmasız tərk etməsi barədə qərarından narazı qalarsa, deputatlar hökumətə təsir göstərmək üçün bir sıra tədbirlər qəbul edə bilərlər. Məsələn, onlar etimadı səsverməyə qoya bilərlər. Bu variant 5-ci bənddə yer alıb. 2. Hazırkı razılaşma üzrə yeni səsvermə Əgər hazırkı razılaşma birinci dəfə təsdiqlənməsə, o zaman hökumət onu yenidən parlamentdə səsverməyə çıxara bilər. Burada çətinliklər var. Cünki rəsmi olaraq deputatlardan bir parlament sessiyası çərçivəsində eyni məsələ üzrə iki səsverməni tələb etmək olmaz. Lakin əgər hökumət Aİ-nı razılaşmaya kiçik dəyişikliklər (məsələn, qeyri-məcburi siyasi hissəsində) etməyə inandıra bilsə, o zaman razılaşma yenidən səsverməyə çıxarıla bilər. Bundan başqa, icma palatasının katibi David Natzler "əgər palata açıq-aşkar bu arzusunu bildirərsə", o zaman iki səsvermə barədə qaydaların diqqətə alınmayacağının mümkün olduğunu bildirib. Beləliklə, hazırkı razılaşmanın və ya ona bənzər sənədin bir qədər sonraya təyin edilən tarixdə qəbul edilməsi mümkündür. Yekunda bu sənədlə bağlı ikinci səsvermənin mümkün olub-olmadığı barədə qərarı palatanın spikeri verməlidir. Lakin parlament üzvləri hazırkı razılaşmanın təkrar səsverməyə çıxarılmasını istəməyə bilərlər. Hökumət də hər dəfə qəbul ediləcəyi ümidlə bu layihəni təkrar-təkrar səsverməyə çıxara bilməz. 3. Razılaşmada əhəmiyyətli dəyişiklik Hökumət yaxşı şərtlər ümidiylə Aİ ilə danışıqları davam etdirməyi təklif edə bilər. Birləşmiş Krallıqla Aİ arasına sövdələşmənin ən mübahisəli hissəsi Şimali İrlandiya ilə İrlandiya Respublikası arasında yeganə quru sərhədidir. Hazırda Britaniya ilə İrlandiya arasında sərhəd "şəffafdır" Biz artıq bilirik ki, yenidən səsverməyə çıxarılması üçün sənədə kiçik dəyişikiklik bir neçə həftə ərzində edilməlidir. Mühüm dəyişikliklərin edilməsi isə daha çox vaxt aparacaq. Bunun üçün, çox güman ki 50-ci maddənin fəaliyyətini və buna müvafiq olaraq Aİ-dan rəsmi çıxışı təxirə salmaq tələb olunacaq. Bunun üçün iki addım atmaq lazımdır. Əvvəlcə Britaniya Brüsseldən təxirə salmağı xahiş etməlidir. Aİ üzv ölkələrinin hamısı bunun lehinə səs verəcəyi təqdirdə bu xahiş qəbul edilə bilər. Daha sonra hökumət tərk etmək barədə hazırkı qanunda "Aİ-nı tərk etmək günü" anlayışının məzmununu dəyişmək üçün hüquqi aktı səsverməyə çıxarmalıdır. Aİ gələcək danışıqlardan imtina edəcəyi təqdirdə hökumət digər variantlardan birini nəzərdən keçirməli olacaq. 4. Ümumilli seçkilər Theresa May vəziyyətdən çıxış yolunu parlamentin dəstəyini qazanmağa kömək edəcək erkən ümummilli seçkilərin keçirilməsində görə bilər. May özü yeni seçkilər təyin edə bilməz. Lakin 2017-ci ildə baş verdiyi kimi, o parlamentin fəaliyyəti barədə 2011-ci ildə qəbul edilən qanuna uyğun olaraq parlamentin səsverməyə çıxarılması təşəbbüsünü irəli sürə bilər. Erkən seçkiləri parlamentin üçdə ikisi dəstəkləməlidir. Belə olan halda parlamentdəki səsvermədən 25 gün sonra seçkiləri keçirmək mümkündür. Dəqiq tarixi isə baş nazir təyin etməlidir. Danışıqların davam etdirilməsində olduğu kimi, bu ssenariyə də həmçinin "Brexit"in təxirə salınması barədə Avropa ittifaqına rəsmi müraciət də daxil ola bilər. Bu erkən seçkilərlə bağlı yeganə mümkün ssenari deyil. 5. Hökumətə etimadsızlıq səsverməsi Əgər parlament təklif edilən razılaşmanı təsdiqləməsə, müxalifət hökumətə etimad barədə səsvermənin keçirlməsinə təşəbbüs göstərə bilər. Bu cür səsverməyə hətta May özü də, parlamentin ona etimad göstərməsi ümidylə təşəbbüs edə bilər. Parlamentin fəaliyyətinin məhdud müddəti barədə qanuna uyğun olaraq, əgər hökumətə etimadsızlıq göstərilsə hadisələrin inkişafının bir neçə variantı var. Əgər parlament 14 gün ərzində mövcud hökumətə və ya onun alternativ tərkibinə etimad göstərməsə o zaman yenidən seçkilər keçiriləcəkdir. Seçkiləri 25 gündən sonra keçirmək mümkündür. Lakin 14 gün ərzində hökumət parlamentin etimadını qazana bilsə, o zaman fəaliyyətini davam etdirəcək. Bundan başqa, hökumət tamamilə dəyişə bilər. Bu isə Britaniyanın başqa baş nazirlə koalisiya hökuməti və ya parlamentin etimad göstərdiyi partiya tərəfindən formalaşdırılan daha bir mühafizəkar hökumət azlığı əldə edəcəyi deməkdir. Yeni hökumətlərdən hər birinin əlbəttə ki, "Brexit"lə bağlı öz siyasəti ola bilər. 6. Yeni referendum Hökumət Britaniyanın Aİ-ni tərk etməsiylə bağlı daha bir referendum keçirməyə cəhd edə bilər. Danışıqların davam etdirilməsi və erkən seçkilərdə olduğu kimi bu "Brexit" tarixinin təxirə salınmasını tələb edə bilər. Hökumət Britaniyanın Aİ-ni tərk etməsiylə bağlı daha bir referendum keçirməyə cəhd edə bilər. Hazirda isə çox güman ki, martın 29-na qədər referendum keçirməyə cəhd etmək artıq gecdir. Bundan başqa referenduma təşəbbüs elə də asan məsələ deyil. Onun keçirilməsi barədə qaydalar siyasi partiyalar, seçkilər və referendumlar barədə qanunda öz əksini tapır. Yeni referendum üçün, onun qaydalarını və seçicilərin minimum yaş həddini müəyyən edəcək yeni qanunvericilik aktı lazımdır. Yeni referendumun keçirilməsi barədə qərarı qəbul etmək üçün çox güman ki, uzun vaxt lazımdır, çünki seçki komissiyası onu təsdiqləməlidir. "Brexit" razılaşması niyə tənqid olunur May-in təklif etdiyi razılaşma layihəsilə bağlı səsvermə "Brexit"ə hazırlıqda yeni mərhələnin başlanğıcı olacaq. Lakin razılaşmanın özü ciddi tənqid olunur. Birləşmiş Krallıqla Aİ arasına sövdələşmənin ən mübahisəli hissəsi Şimali İrlandiya ilə İrlandiya Respublikası arasında yeganə quru sərhədidir. Hazirda bu sərhəd sözdə mövcuddur. Bu mövqe Şimali İrlandiyada silahlı münaqişəyə son qoyan tarixi Mübarək Cümə sazişiylə qurulub. "Brexit"in şərtləri barədə razılaşmada deyilir ki, əgər tərəflər arasında digər razılaşmalar əldə olunmasa, Birləşmiş Krallığın bütün ərazilərində Aİ gömrük qaydaları, Şimali İrlandiyada isə digər Avropa normaları tətbiq ediləcək. Tənqidçilər "Brexit"ə münasibətlərindən asılı olmayaraq göstərirlər ki, bu təklif Şimali İrlandiyanı ölkənin qalan ərazisindən ayırır, Londonu üçüncü ölkə ilə şəxsi ticarət razılaşmalarına nail olmaqdan məhrum edir və onu qəbuluna heç bir təsiri göstərə bilmədiyi Avropa rəhbər orqanlarının bütün qərarlarını yerinə yetirməyə məcbur edir. Britaniya hökuməti noyabrın 15-də Aİ-nı tərk etmək şərtləri barədə razılaşma layihəsini təsdiqləyib. Bundan sonra kabinetin bir neçə üzvü, o cümlədən "Brexit" üzrə nazir Dominic Raab da oranı tərk edib. Theresa May bir qədər əvvəl deyib ki, razılaşma hazırkı vəziyyətdə parlament tərəfindən qəbul edilməsə "ölkə asılı vəziyyətdə qalacaq. Və Aİ-nı razılaşmasız tərk etmək və ya ümumiyyətlə tərk etməmək riski tamamilə real olacaq", deyə bəyan edib.


المفتشون تركوا فندقهم في بعد ظهر الاثنين بعد انتهاء مهمتهم الثانية. وكان الرئيس السوري بشار الأسد قد أكد التزامه تنفيذ قرار مجلس الأمن حول نزع الترسانة الكيمياوية. وغادر الفريق الدولي الذي يضم ستة مفتشين، على رأسهم الخبير السويدي آكي سلستروم، فندقهم وسط دمشق ضمن موكب من أربع سيارات. وشملت المهمة الثانية للفريق التي بدأت الأربعاء، التحقيق في "استخدام مفترض" للسلاح الكيمياوي في سبعة مواقع. وأعلن الفريق الجمعة أنه سيعد تقريرا شاملا يأمل في "أن يكون جاهزا بحلول نهاية أكتوبر/تشرين الأول". مواضيع قد تهمك نهاية تقرير مبدئي وأصدر المفتشون إثر مهمتهم الأولى في وقت سابق من هذا الشهر تقريرا مبدئيا أكدوا فيه استخدام غاز السارين على نطاق واسع في هجوم قرب دمشق في 21 أغسطس/آب. ومن المقرر ان يغادر فريق من 20 خبيرا في منظمة حظر الأسلحة الكيمياوية لاهاي الاثنين ليصلوا إلى دمشق ظهر الثلاثاء. وسيقوم هؤلاء بزيارة المواقع ويبدؤون الثلاثاء جلسات عمل مع مسؤولين سوريين. وقال مسؤول في المنظمة الأحد إنه لا يوجد أي سبب للشك في المعلومات التي قدمتها السلطات السورية في 19 سبتمبر/أيلول، وهي عبارة عن لائحة تشمل مواقع الإنتاج والتخزين. وكانت موسكو وواشنطن قد اتفقتا في 14 سبتمبر/أيلول على اتفاق لنزع الترسانة الكيمياوية السورية، في خطوة تلت تلويح الولايات المتحدة بتوجيه ضربة عسكرية للنظام ردا على الهجوم الكيمياوي قرب دمشق. وحدد مجلس الأمن الدولي في قرار أصدره ليلة السبت، إطار إزالة الترسانة السورية تحت إشراف منظمة حظر الأسلحة الكيمياوية.

BMT komandası Suriyaya iddia olunan kimyəvi hücum yerlərini araşdırmaq üçün gəlmişdi. Onlardan biri, avqustun 21-də baş verən, az qala Qərbin hərbi hücum etməsinə gətirib çıxaran hücumdur. Komandanın hesabatı müəyyən edib ki, hücumda sarin sinir qazından istifadə olunub - amma bunu hansı tərəf təşkil etdiyini bildirməyib. Gozlənilir ki, digər kimyəvi müfəttişlər komandası Suriyadakı kimyəvi silahları məhv etmək prosesini başlayacaq. Rəsmi Dəməşq buna BMT mandatı çərçivəsində razılıq verib.