وأرجع التقرير، الذي أصدرته الوكالة الدولية لأبحاث السرطان التابعة لمنظمة الصحة العالمية، هذا الارتفاع، مقارنة بـ 14.1 مليون حالة إصابة و8.2 مليون حالة وفاة بسبب المرض عام 2012، إلى عدة عوامل أبرزها نمو عدد السكان وارتفاع معدل الشيخوخة. وتشير الأرقام إلى أن 1 من بين كل 5 رجال وواحدة من بين كل 6 نساء سيصابون بالمرض خلال حياتهم. ومع تحول عدد من الدول لتصبح أكثر ثراء، سيصاب بعض الأشخاص بالسرطان، بسبب نمط الحياة أكثر منه بسبب الفقر. وتقدم الوكالة الدولية لأبحاث السرطان لمحات عن تطور انتشار المرض حول العالم بصورة دورية، عن طريق دراسة 36 نوعا من السرطان في 185 دولة. ويقول باحثون إنه بينما تطورت طرق قياس وجمع البيانات حول مرض السرطان، عبر السنوات الماضية، إلا أن الاتجاه العام يفيد بتزايد معدلات الإصابة، والوفيات الناجمة عن السرطان عاما بعد عام. "مكافحة التبغ" ويقول الباحثون إن سرطان الرئة هو السبب الرئيسي، للوفيات الناجمة عن السرطان بين النساء في 28 دولة. ومن أكثر الدول المتضررة من المرض الولايات المتحدة، المجر، الدنمارك، الصين، ونيوزلندا. ويقول جورج باتروورث، من معهد أبحاث السرطان في بريطانيا: "التبغ هو أكبر سبب منفرد، في تزايد إصابة النساء بمرض سرطان الرئة حول العالم، أكثر من أي وقت مضى". وأضاف: "في بريطانيا أصبح التدخين بين النساء أكثر تزايدا مؤخرا، مقارنة بالرجال، لذا ليس مفاجئا بالمرة أن نرى معدلات متزايدة لسرطان الرئة الآن". وتابع: "تدخين السجائر الآن أصبح أكثر تزايدا بين النساء، في الدول ذات الدخل المنخفض والمتوسط، كما أن التسويق القوي لصناعة التبغ يؤثر على ذلك". في غضون ذلك، قال الدكتور فريدي براي من الوكالة الدولية لأبحاث السرطان: "تؤكد النتائج على ضرورة الاستمرار، في تنفيذ سياسات مكافحة مستهدفة وفعالة لتدخين التبغ، في كل دولة حول العالم". "تنوع غير عادي" عموما، يقدر التقرير أن نحو نصف حالات الإصابة وأغلب حالات الوفيات، الناجمة عن السرطان في العالم خلال العام الجاري، ستحدث في آسيا. ويرجع ذلك جزئيا إلى ارتفاع عدد السكان في تلك القارة، وإلى أن بعض أنواع السرطان المميتة أكثر شيوعا في تلك المنطقة. ويشمل ذلك، على سبيل المثال، معدلات عالية من الإصابة بسرطان الكبد في الصين. وعلاوة على ذلك، يقول معدو التقرير إن هناك "تنوعا غير عادي" في أنواع السرطان وأنماط المرض حول العالم. وبسبب ذلك، يقول الباحثون إن دول العالم بحاجة إلى إعادة النظر في سياساتها، بشأن كيفية الوقاية والعلاج من السرطان. ----------- يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

2012-ci ildə isə rəqəmlər uyğun şəkildə 14.1 milyon və 8.2 milyon olub. Bu artıma səbəb dünya əhalisinin artması və yaşlanma sayıdır. Rəqəmlər göstərir ki, hər beş kişi və hər altı qadından biri xəstəliyə tutulur. Ölkələr varlandıqca əhalisinin xərçəngə tutulma riski, kasıb ölkələrin əhalisinə nisbətən daha da artır. Xərçəng üzrə Beynəlxalq Araşdırma Mərkəzi (IARC) dünyada xərçəngə tutulma halları ilə bağlı mütəmadi məlumatlar təqdim edir. Xüsusilə də 185 ölkədə xərçəngin 36 müxtəlif növünü yaxından izləyir. Araşdırmaçılar, illər ərzində xərçənglə bağlı məlumatların toplanması və ölçülməsi prosesinin inkişaf etdiyini desələr də, xərçəng və xərçəng əsaslı ölüm halları ildən-ilə artaraq ümumi bir trendə çevrilib. Onların son hesabatı göstərir ki, insanların düçar olduğu və öldüyü xərçəng növlərindən üçdə biri ağciyər xərçəngi, qadınlarda süd vəzisi xərçəngi və bağırsaq xərçənginin payına düşür. 'Tütünə nəzarət' Müəlliflər, 28 ölkədə qadınların ölümünə daha çox səbəb olan xərçəngin ağciyər xərçəngi olduğunu deyirlər. Bu mənada ən pis göstəriciyə malik ölkələrə ABŞ, Macarıstan, Danimarka, Çin və Yeni Zelandiya daxildir. Birləşmiş Krallığın (Britaniya) Xərçəng Araşdırması (Cancer Research UK) adlı xeyri cəmiyyətindən George Butterworth deyib: "Dünya üzrə qadınların əvvəlki illərdən daha çox ağciyər xərçənginə yoluxmasının yeganə ən böyük səbəbi tütündür. "Britaniyada qadınlar kişilərdən daha çox siqaret çəkirlər və buna görə də ağciyər xərçəngi halları ilə bu qədər çox qarşılaşmaq heç də təəccüblü deyil. "Eynilə, siqaret çəkmək aşağı və orta gəlirli ölkələrdəki qadınlar arasında da son dərəcə populyardır və tütün sənayesinin onlara yönələn aqressiv marketinq siyasəti də buna təsir göstərir." IARC-dan Dr Freddie Bray isə söyləyib: "Nəticələr, dünyanın hər bir ölkəsində hədəfli və təsirli tütün nəzarəti siyasətinin tətbiqini yenidən vurğulamaq ehtiyacı yaradır." 'Qəribə müxtəliflik' Ümumi olaraq hesabatda, xərçəngə tutulma hallarının yarısının və bununla bağlı ölüm sayının daha çox Asiyada baş verdiyi göstərilir. Bunun bir səbəbi qitə əhalisinin sayının çoxluğudursa, digər səbəbi də yuxarı ölüm göstəricili xərçəng növlərinə regionda daha çox rast gəlinməsidir. Məsələn, təhlükəli sayılan qaraciyər xərçəngi Çində daha çox yayılıb. Bundan əlavə müəlliflər, sözügedən xəstəliyin dünyada rast gəlinən növləri və nümunələri arasında "qəribə müxtəliflik" olduğunu söyləyirlər. Onlar deyirlər ki, ölkələr xərçəngin qarşısının alınması və müalicəsini məhz növlər və nümunələrə uyğun tətbiq etməlidirlər.


لقد كان القيام بهذا الدور صعبا للغاية لأي شخص، ناهيك عن رجل كان ضابطاً بحرياً وصاحب آراء قوية بشأن طيف واسع من القضايا. بيد أن قوة شخصيته هي التي مكنته من الاضطلاع بمسؤولياته بمنتهى النجاح، وتقديم العون لزوجته في تأدية واجباتها الملكية. وبوصفه زوج الملكة، لم يكن للأمير فيليب وضع دستوري. لكن لم يكن هناك أحد أقرب إلى العرش، أو أكثر أهمية للملكة كما كان الأمير فيليب. ولد الأمير فيليب في العاشر من يونيو/ حزيران 1921 في جزيرة كورفو اليونانية. وتشير شهادة ميلاده إلى أنه ولد في الـ 28 من مايو/ أيار عام 1921، إذ لم تكن اليونان قد تبنت وقتها التقويم الميلادي بعد. نظام اسبارطي تعود أصول الأمير أندرو، والد الأمير فيليب، إلى الأسرتين الملكيتين اليونانية والدنماركية فهو الابن الأصغر لملك اليونان جورج الأول. أما والدته فهي الأميرة أليس، أميرة باتنبيرغ، وهي ابنة الأمير لويس، أمير باتنبيرغ، وشقيقة إيرل ماونتباتن، وابنة حفيدة الملكة فيكتوريا. بوصفه زوج الملكة، لم تكن للأمير فيليب مكانة دستورية بعد انقلاب عام 1922، أُبعد والده عن اليونان بقرار من محكمة ثورية. ونقلت سفينة حربية بريطانية أرسلها ابن عمه الثاني، ملك بريطانيا جورج الخامس، العائلة إلى فرنسا. وقضى الطفل فيليب معظم فترة الرحلة داخل مهد مؤقت صُنع من خشب صندوق لنقل البرتقال. كان فيليب الابن الأصغر والصبي الوحيد في الأسرة فكان محاطاً في طفولته بالرعاية والحنان. بدأ فيليب تعليمه في فرنسا، ولكن في سن السابعة، ذهب للعيش مع أقاربه من أسرة مونتباتن في انجلترا ودخل المدرسة الابتدائية في مقاطعة سَري. وبحلول ذلك الوقت تبين أن والدته تعاني من انفصام الشخصية ( شيزوفرينيا) ووضعت في أحد المصحات. ولم يكن لفيليب الصغير اتصال يذكر بوالدته خلال فترة طفولته. في عام 1933 أرسل إلى مدرسة "شول شلوس سالم" في جنوب ألمانيا، التي كانت تدار من قبل الرائد في مجال التعليم كورت هان. لكن في غضون أشهر، اضطر هان اليهودي إلى الفرار من القمع النازي. وانتقل إلى اسكتلندا حيث أسس مدرسة "غوردونستون"، والتي انتقل إليها فيليب بعد قضائه فصلين دراسيين فقط في ألمانيا. كان النظام الاسبارطي (نسبة إلى نظام التأهيل البدني والعسكري الصارم في مدينة اسبارطة القديمة) في غوردونستون الذي ينمي الاعتماد على الذات، بيئة مثالية لصبي في سن المراهقة، انفصل عن والديه، ويعاني من الوحدة إلى حد بعيد. الأمير فيليب في كلارنس هاوس الخدمة العسكرية ومع اقتراب نذر الحرب العالمية الثانية، قرر فيليب الالتحاق بالخدمة العسكرية. وأراد الانضمام إلى سلاح الجو الملكي، لكنه انتسب إلى البحرية إذ أن لأسرة والدته تاريخ حافل في البحرية، وأصبح طالباً في الكلية البحرية الملكية في دارتموث. وخلال وجوده هناك، أوكلت إليه مهمة مرافقة الأميرتين الشابتين، إليزابيث ومارغريت، أثناء قيام الملك جورج السادس والملكة إليزابيث بجولة في الكلية. وحسب شهود عيان، تباهى فيليب بنفسه كثيراً، وترك هذا اللقاء انطباعاً عميقاً لدى الأميرة إليزابيث التي كان عمرها 13 عاماً حينها. وسرعان ما برز فيليب في الكلية كطالب متميز وواعد وجاء في المرتبة الأولى بين زملائه في يناير/ كانون الثاني عام 1940 وشارك في العمليات العسكرية للمرة الأولى في المحيط الهندي. انتقل فيليب للعمل على متن السفينة الحربية "فاليانت" في أسطول البحر المتوسط، حيث ورد اسمه في البرقيات العسكرية من باب الإشادة بشجاعته وذلك لدوره في معركة "كيب ماتابان" عام 1941. وكان فيليب الضابط المسؤول عن كشافات السفينة، فلعب دوراً حاسماً في تلك المعركة الليلية. وبحلول أكتوبر/ تشرين الأول عام 1942، كان واحداً من أصغر الضباط في البحرية الملكية، يخدم على متن المدمرة "والاس". الخطبة وطوال هذه الفترة كان فيليب يتبادل مع الأميرة الشابة إليزابيث الرسائل، ووجهت له الدعوة لقضاء بعض الوقت مع الأسرة الملكية في عدة مناسبات. كان الأمير يهوى الطيران بعد واحدة من هذه الزيارات، وخلال عيد الميلاد عام 1943، وضعت إليزابيث صورة فيليب، وهو في زي البحرية الملكية على مكتبها. وتطورت العلاقة بينهما خلال وقت السلم، على الرغم من وجود معارضة من بعض رجال الحاشية، إذ وصفه أحدهم بأنه "خشن وسيء التصرف". لكن الأميرة الشابة كانت تحبه حباً جماً، وفي صيف عام 1946، طلب فيليب يدها من والدها للزواج. ومع ذلك، وقبل أن يتم الإعلان عن الخطوبة، كان على فيليب أن يحصل على جنسية جديدة ولقب جديد. وتخلى عن لقبه اليوناني، وأصبح مواطناً بريطانياً وأخذ اسم والدته الإنجليزي، مونتباتن. وقبل يوم واحد من مراسم الزواج، منحه الملك جورج السادس لقب صاحب السمو الملكي. وصبيحة الزفاف، خلع عليه ألقاب دوق إدنبره وإيرل ميريونيث وبارون غرينويش. وجرت مراسم الزواج في كنيسة وستمنستر آبي في 20 نوفمبر/ تشرين الثاني عام 1947. ووصف وينستون تشرشل، رئيس الوزراء السابق هذا الزفاف بأنه "بريق ألوان " في بريطانيا الكئيبة ما بعد الحرب. تقدير الواجب العام عاد فيليب إلى عمله في البحرية الملكية وأرسل إلى جزيرة مالطا حيث تمكن الزوجان للمرة الأولى من العيش مثل أي عائلة في القوات المسلحة. ولد ابنهما الأمير تشارلز في قصر باكينغهام عام 1948، بينما أبصرت ابنتهما الأميرة آن النور عام 1950. في عام 1952 انطلق الزوجان في جولة بدول الكومنولث نيابة عن الملك جورج السادس، والذي كان يعاني من سرطان الرئة، دون أن تعمل ابنته إليزابيث بذلك. لكن مشواره المهني كان على وشك الانتهاء. ومع تدهور صحة الملك جورج السادس، تعين على ابنته القيام ببعض الواجبات الملكية، وبالطبع يجب أن يكون زوجها بجانبها. وخرج فيليب في إجازة من البحرية في يوليو/تموز 1951، لكنه لم يعد إليها أبدا فعلياً. ولا يُعرف عن الأمير فيليب ندمه على أي شيء، لكنه أبدى أسفه لاحقا لعدم قدرته على استكمال مشواره المهني في البحرية. ويقول من عاصروه إنه كان قادرا، بكفاءته الشخصية، على الوصول إلى أعلى منصب في البحرية. وفي عام 1952، سافر الزوجان الملكيان في جولة لدول الكومنولث، كان مقررا أن يقوم بها الملك والملكة. اهتم الأمير بمشروع تطوير طائرة كونكورد الأسرع من الصوت تحديث النظام الملكي علم الأمير فيليب أثناء وجوده مع الملكة إليزابيث في صالة للألعاب في كينيا في فبراير/ شباط 1952 بموت الملك بجلطة قلبية. وكان على فيليب في هذا الوقت إخبار زوجته بأنها أصبحت "ملكة البلاد". وفيما بعد وصف صديق لفيليب ذلك الموقف بقوله: "بدا كأنه يحمل نصف العالم على كاهله" وكان من بين أسباب ذلك معرفته بأنه لن يستطيع أن يستكمل مشواره المهني في البحرية. ومع تولي الملكة عرش بريطانيا، كان على الأمير فيليب أن يخلق لنفسه دوراً جديداً ولكن ذلك أثار تساؤلات حول ماهية هذا الدور. ومع اقتراب حفل التنصيب، صدر مرسوم ملكي يفيد بأن الأمير له الأسبقية بعد الملكة في كل المناسبات دون تحديد وضع خاص له في الدستور. بيد أن الأمير فيليب كان لديه الكثير من الأفكار لتحديث النظام الملكي لكن أفكاره اصطدمت بمعارضة عدد من الحرس القديم بالبلاط الملكي. ضربة قاسية ووجه فيليب كثيراً من طاقاته للعمل الاجتماعي، بالإضافه إلى لقاء أصدقائه أسبوعياً في غرفة فوق أحد المطاعم بحي سوهو الشهير في لندن. وزاد ظهور دوق إدنبرة في المطاعم والملاهي الليلية، وانتشرت صوره مع المشاهير. وكانت العائلة هي المجال الذي مارس فيه فيليب كافة سلطاته، رغم أنه خسر معركة حمل أبنائه اسمه. وكان قرار الملكة بأن تحمل الأسرة لقب ويندسور بدلاً من لقبه "ماونتباتن" ضربة قاسية. وبدا الأمير فيليب صارما وغير عاطفي في صورته كأب. وبحسب كاتب السيرة الذاتية للأمير تشارلز، جوناثان ديمبلبي، كثيرا ما بكى ولي العهد في صباه بسبب الواجبات العامة التي ألقاها عليه والده، ولم تكن العلاقة بين الأب وابنه الأكبر سلسة. قوة الشخصية وأصر الأمير فيليب على أن يلتحق الأمير تشارلز بمدرسته القديمة "غوردونستون" حيث كان يعتقد أن النظام الصارم الذي تتبعه المدرسة قد يساعد الأمير الصغير في تجاوز طبيعته الخجولة. لكن الأمير الصغير كره المدرسة، وكان يعاني من الوحدة والحنين إلى المنزل إضافة إلى تعرضه للمضايقة. وعندما اشتكى تشارلز من المدرسة، كان الأمير فيليب حازما في التعامل مع الأمر، وعكس سلوكه جلده وطبيعته القوية حيث عاش أحيانا وحيدا في طفولته، وأجبر منذ صغره على الاعتماد على نفسه. وكانت رفاهية الشباب من أهم الأمور التي شغلت الأمير فيليب. وترجم هذا الاهتمام في عام 1956، عندما بدأ برنامجه الذي حقق نجاحاً مدوياً بإطلاق "جائزة دوق إدنبره". فخلال ذلك العام، مكّن البرنامج نحو 6 ملايين شاب من الأصحاء و ذوي الاحتياجات الخاصة بين سن 15 و 25 عاما من التعبير عن قدراتهم الجسدية والعاطفية والعقلية من خلال القيام بمجموعة من الأنشطة لدعم العمل الجماعي والحفاظ على الطبيعة واحترامها. في حياته العائلية كان الأمير فيليب أبا صارما وقال الأمير فيليب لبي بي سي في هذا الصدد "إذا استطعت أن تدفع الشباب إلى النجاح في مساحة من النشاط، فإن هذا الإحساس بالنجاح سيشمل الآخرين على نطاق واسع". وخلال حياته، كرس الأمير فيليب كثيراً من وقته لهذا البرنامج والاهتمام بتفاصيل العمل اليومية بالمنظمة. "حس أخلاقي" ولطالما كان الأمير فيليب مدافعاً متحمساً عن الحياة البرية وقضايا البيئة رغم أن إطلاقه النار على نمر أثناء رحلة برية في الهند عام 1961 قد أحدث ضجة كبيرة وجاء نشر صورة النمر في شكل غنيمة ليجعل الموقف أكثر سوءاً. ولكن الأمير فيليب كرس الكثير من نفوذه المؤثر وحيويته لدعم الصندوق العالمي للحياة البرية وتولى لاحقا منصب أول رئيس للمنظمة العالمية للطبيعة، التي حلت مكان الصندوق. وقال في لقاء مع بي بي سي: "إنه من المدهش أن يكون لدينا هذا التنوع على كوكبنا، كل يعتمد على الآخر". وأضاف: "إذا كان للإنسان القدرة على اتخاذ قرارات بشأن قتل الحيوانات أو الحفاظ عليها ( الانقراض أو البقاء)، فلماذا لا يمارس سلطته تلك بنوع من الوازع الأخلاقي، لماذا نتسبب بانقراض كائن إذا لم نكن مضطرين لفعل ذلك". لكن تعليقات أخرى له عن صيد طائر الطهيوج (نوع من الدجاج البري) أغضبت المدافعين عن البيئة. إذ قال الأمير فيليب: "إذا كان أحد الأنواع مرتبطا برياضة الصيد، ستكون حريصاً على الحفاظ عليه لأنك تريده أن يكون موجودا العام القادم، تماما كما المزارع. أنت تريد حصاده في موسمه، لا القضاء عليه". صراحة وكان الأمير دائماً موضع إشادة نظراً لما أبداه من التزام بالحفاظ على الغابات والقيام بحملات ضد الصيد الجائر في المحيطات. كما أبدى الأمير فيليب اهتماما أيضا بالصناعة، وزيارة المصانع حتى أصبح راعيا للجمعية الصناعية المعروفة حاليا بمنظمة العمل. وفي عام 1961، واجه الدوق فيليب مجموعة من رجال الصناعة صراحة ودعاهم بلهجة قاسية إلى التوقف عن تضييع الوقت والانطلاق في العمل. وكانت صراحة الأمير فيليب سبباً في تعرضه للانتقاد بشأن سوء تقديره لبعض المواقف، وبعض الملاحظات التي يبديها، خاصة في المحافل الدولية، كما حدث في زيارة رسمية كان يصحب فيها الملكة إلى الصين في 1986 وأثارت تعليقاته حول "شكل عيون الصينين" لغطاً كبيراً. وتلقفت الصحف المعنية بأخبار المشاهير هذه الواقعة، رغم أنها لم تُثر الكثير من الإهتمام في الصين. وفي زيارة إلى أستراليا عام 2002، سأل أحد رجال الأعمال من السكان الأصليين إن كانوا "ما زالوا يقذفون بعضهم البعض بالرماح". خلافات وعلى الرغم من الانتقادات الشديدة التي واجهها في بعض الأوساط بشأن مثل هذه التصريحات، إلا أن آخرين رأوا أن ذلك كان يعكس الشخصية العنيدة للأمير ورفضه الخضوع لمعايير السياسة في الصواب والخطأ. وبالفعل يرى الكثيرون أن بعض "مزاحه" ليس أكثر من محاولة للتخفيف من الأجواء الرسمية للناس. كان الأمير مهتما بالعلوم إلى حد بعيد التحمس للرياضة ظل فيليب دائماً متحمساً للرياضة. فكان يمارس الإبحار ولعب الكريكيت والبولو وتميز في قيادة العربات التي تجرها الخيول وتولى رئاسة الاتحاد الدولي للفروسية لعدة أعوام. وبرز التوتر في علاقته بالأمير تشارلز عندما نشرت السيرة الذاتية لابنه الأكبر، وجاء فيها أنه دفع تشارلز للزواج من الأميرة ديانا. ولكن فيليب كان مهموما أكثر من المتوقع عندما تفكك زواج ثلاثة من أبنائه الأربعة. وأخذ فيليب زمام المبادرة في محاولة فهم المشكلات التي تترتب على الزواج داخل العائلة الملكية مستعيدا ذكرياته مع هذه التجربة. لكنه رفض دائماً التحدث مع وسائل الإعلام حول هذه الأمور، وقال لإحدى الصحف في عام 1994 إنه لم يفعل ذلك من قبل، ولن يفعله الآن. الحج وكان الأمير كثير الأسفار سواء في رحلات ملكية أو تلك التي تتطلبها مناصبه المتعددة. ولم يحل تقدمه في العمر بينه وبين أسفاره، إذ استمر في السفر لصالح صندوق الحياة البرية أو في الزيارات الرسمية مع الملكة. وزار فيليب القدس في عام 1994 لزيارة قبر والدته التي طلبت أن تُدفن بالمدينة القديمة. وكان له موقف حاد آخر في الذكرى الخمسين للانتصار على اليابان عام 1995. وفي وقت الحرب، كان الأمير فيليب على متن مدمرة بريطانية على خليج طوكيو عندما استسلم اليابانيون. وفي ذكرى يوم الاستسلام، انضم إلى مجموعة من المحاربين القدامى في حملة الشرق الأقصى في عرض عسكري أمام الملكة. نبرة دافئة كما أبدى الأمير تعاطفه مع من كانوا مسجونين لدى اليابانيين الذين عبروا عن عدم قدرتهم على تجاوز ما حدث لهم أو الصفح عنه. وخفتت حدة طبعه في سنوات لاحقة، ربما بسبب رد الفعل الشعبي العدائي تجاه العائلة المالكة بعد وفاة الأميرة ديانا. وفي عام 2007، نُشرت خطابات بين الأمير فيليب والأميرة ديانا في محاولة لدحض الادعاءات بسوء معاملته لزوجة ابنه. وخاطبت الأميرة ديانا الأمير فيليب بـ "أبي العزيز"، ما يظهر أنه كان مصدرا كبيرا لدعمها، والذي تجلى في عباراتها الدافئة في خطاباتها له. وكان محمد الفايد، والد دودي (عماد) رفيقها عند وفاتها، قد أشار إلى أن الأميرة قُتلت بأمر من الأمير فيليب، الزعم الذي نفاه بشده تقرير محققي الطب الشرعي. لقد كان الأمير فيليب، دوق إدنبرة، صاحب إرادة صلبة وشخصية مستقلة، وجد نفسه في قلب المجتمع البريطاني. "هذا هو أسلوبي" كان الأمير فيليب قائدا بالفطرة، لكن دوره وموقعه أجبراه على أن يكون في المركز الثاني دائما. رجل ذو طبع حاد لم يتناسب في الكثير من الأحيان مع حساسية موقعه. وقال في حوار مع بي بي سي: "فعلت ما رأيت أنه الأصلح. لا يمكنني فجأة تغيير طريقتي في التصرف. لا يمكنني تغيير اهتماماتي أو ردود فعلي. هذا هو أسلوبي". وأثنى رئيس الوزراء السابق، ديفيد كاميرون، على هذه الخصال عند تهنئته للأمير في عيد ميلاده التسعين في يونيو/حزيران 2011. وقال كاميرون: "دائما ما أنجز الأمور بطريقته الخاصة التي لا يحاكيها أحد، وبأسلوب متواضع وجاد وجده الشعب البريطاني، كما أعتقد، محببا". التقاعد وأعلن الأمير فيليب عن تقاعده واعتزاله الحياة العامة في أغسطس/ آب 2017 بعد عقود من مشاركة الملكة في جل مناسبات ظهورها، بجانب المناسبات الخاصة بالجمعيات الخيرية والمنظمات التي رعاها. وبلغ عدد المناسبات والأنشطة الرسمية التي شارك فيها وحده 22,219 منذ عام 1952، حسب سجلات قصر باكنغهام. وأعربت رئيسة وزراء بريطانيا حينها تيريزا ماي عن شكرها له على الخدمات التي قدمها لبريطانيا. ونجح الأمير فيليب في استغلال موقعه لتقديم إسهامات كبرى للحياة البريطانية، وقام بدور كبير في مساعدة الملكية على مواكبة التغيرات الاجتماعية في العصور المختلفة. لكن يبقى أكبر إسهاماته دعمه الدائم والمستمر للملكة طوال سنوات حكمها. وكان يرى أن وظيفته هي "ضمان حُكم الملكة" كما قال لكاتب سيرته الذاتية. وقالت الملكة في الاحتفال باليوبيل الذهبى لزواجهما: "قد لا يكون من الأشخاص الذين يجيدون المديح، لكنه ببساطة سر قوتي وبقائي كل هذه الأعوام وأنا وكل أفراد الأسرة وكثيرون حول العالم ندين بالكثير لهذا الشخص".

Şahzadə Philip kölgədə qalmağa məcbur olan ata olub Bu hamı üçün çətin bir rol idi, o ki qala dəniz komandanlığına öyrəşmiş və müxtəlif mövzularda güclü fikirlərə sahib bir adam üçün. Yenə də məsuliyyətlərini bu qədər effektiv şəkildə yerinə yetirməsini və həyat yoldaşına Kraliça rolunda bu cür ürəkdən dəstək verməsini təmin edən çox güclü xarakteri var idi. Qadın bir hökmdarın kişi həyat yoldaşı olaraq Şahzadə Philip-in konstitusiya vəzifəsi yox idi. Ancaq monarxiyaya heç kim ondan yaxın və ya monarx üçün ondan daha əhəmiyyətli deyildi. Yunanıstan Şahzadəsi Philip 10 iyun 1921-ci ildə Korfu adasında anadan olub. Yunanıstan o vaxt hələ Qriqorian təqvimini qəbul etmədiyi üçün onun şəhadətnaməsində doğum tarixi 28 May 1921 kimi göstərilib. Atası, Yunanıstan Şahzadəsi Andrew Hellenes Kralı I George-un kiçik oğlu idi. Anası, Battenberg Şahzadəsi Alice Battenberg Şahzadəsi Luisin böyük övladı və Birma Qrafı Mountbatten'in bacısı idi. 1922-ci il dövlət çevrilişindən sonra atası inqilabi məhkəmə tərəfindən Yunanıstandan sürgün edilib. İkinci əmisi oğlu Kral V George tərəfindən göndərilən İngilis hərbi gəmisi ailəni Fransaya aparıb. Körpə Philip səyahətinin çox hissəsini narıncı qutudan hazırlanmış bir beşikdə keçirib. Philip-in anası kraliça Victoria-nın kötücəsi olub O, ailənin ən kiçik uşağı, bacılarının yeganə qardaşı idi, onun erkən uşaqlığı sevgi dolu bir atmosferdə keçib. Şahzadə təhsilinə Fransada başlayıb, lakin yeddi yaşında olanda Surrey-dəki bir hazırlıq məktəbində oxumaq üçün İngiltərədəki Mountbatten qohumlarının yanında yaşamağa gəlib. Bu vaxt anasına şizofreniya diaqnozu qoyulub və sığınacağa yerləşdirilib. Gənc şahzadə onunla az təmasda olub. 1933-cü ildə o, təhsil öncülü Kurt Hahn tərəfindən idarə olunan Almaniyanın cənubundakı Schule Schloss Salem-ə göndərilib. Ancaq aylar sonra yəhudi olan Hahn nasist təqibindən qaçmaq məcburiyyətində qalıb. Xəbərlərdə xatırlanma Hahn Şotlandiyaya köçərək orada Gordonstoun məktəbini qurdu və şahzadə isə Almaniyadan ora yalnız iki rübdən sonra köçürüldü. Gordonstounun spartalı rejimi özünə güvənməyi ön plana çəkərək, valideynlərindən ayrılmış, öz məsuliyyətini çox dərk edən bir gənc oğlan üçün ideal mühit idi. Müharibə yaxınlaşdıqca Şahzadə Philip hərbi karyeraya qərar verib. Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə qoşulmaq istədi, ancaq anasının ailəsi dənizçilik ənənəsinə sahib olduğundan Dartmouth-dakı Britaniya Kral Hərbi Dənizçilik Kollecində kursant olub. Orada olarkən Kral Vl George-un ailəsi ilə kollecə ziyarəti zamanı Philip-i iki çox gənc şahzadələri - Elizabeth və Marqaret-i - müşayiət etməyə göndərirlər. Şahidlərin sözlərinə görə, görüş 13 yaşlı şahzadə Elizabeth-ə dərin təsir bağışlamışdı. Philip çox tez bir vaxtda özünü kollecdə ən yaxşılardan biri kimi tanıtmış, 1940-cı ildə kursu birinci kimi Hind okeanında döyüşlərdə iştirak edib. Şahzadə Philip Gordonstone-da həvəskar səhnələrdə iştirak edib Aralıq dənizi donanmasındakı HMS Valiant döyüş gəmisinə köçürüldükdən sonra 1941-ci ildə Matapan Burnu Müharibəsindəki xidmətinə görə göndərilən məlumatlarda ondan bəhs edilib. Gəminin axtarış işıqlarından məsul zabit olaraq, o, bu vacib gecə hərəkətində həlledici rol oynayıb. "Başqa bir gəmi tapdım və onun orta hissəsini işıqlandırdım, bununla da o, praktik olaraq 15 düyümlük mərmilərdən ibarət bir hissə altında dərhal yoxa çıxdı", o, 2014-cü ildə BBC Radio 4-ə verdiyi açıqlamada deyib. 1942-ci ilin oktyabrında HMS Wallace hərbi gəmisinin göyərtəsində xidmət edəndə o, Kral Donanmasının ən gənc ilk leytenantlarından biri idi. Nişan Bu müddət ərzində o və gənc Şahzadə Elizabeth bir-birinə məktublar göndəriblər və o, bir neçə dəfə Kral Ailəsinin yanında qalmağa dəvət edilib. Bu ziyarətlərdən birindən sonra, 1943-cü il Miladında Elizabeth Philip-in hərbi-dəniz formasında çəkdirdiyi bir fotosunu masasına qoyub. Onların münasibətləri dinc şəkildə inkişaf edib, baxmayaraq ki, bəzi saray əhli tərəfindən buna qarşı müxaliflik edənlər olub - onlardan biri Şahzadə Philip'i "kobud və tərbiyəsiz" olaraq xarakterizə edirdi. Ancaq gənc şahzadə çox aşiq idi və o, 1946-cı ilin yayında qızı ilə evlənməsi üçün Kraldan razılıq istəyib. Şahzadə Philip-in parlaq hərbi karyerası olub Ancaq nişan elan olunmazdan əvvəl şahzadəyə yeni bir milliyət və bir soy adı lazım idi. O, yunan titulundan imtina edərək İngilis vətəndaşı oldu və anasının ingilisləşdirilmiş adını Mountbatten-i götürdü. Nikah mərasimindən bir gün əvvəl Kral VI George Philip-ə Əlahəzrət titulunu verdi və toy günü səhəri o, Edinburq hersoqu, Merioneth qrafı və Greenwich baronu oldu. Toy 20 Noyabr 1947-ci ildə Westminster Abbey-də keçirildi. Winston Churchill-in dediyi kimi, bu müharibədən sonrakı boz İngiltərədə "rəng parıltısı" idi. Məhdudlaşmış karyera Hərbi-dəniz karyerasına qayıdan Hersoq Maltaya göndərildi, cütlük burada bir müddət sadə dənizçi ailəsinin həyatını yaşaya bildi. 1948-ci ildə Bukingem Sarayında onların oğlu Şahzadə Charles doğulur, 1950-ci ildə isə qızı Şahzadə Anne dünyaya gəlir. Daha sonra onlara Şahzadə Andrew (1960) və Şahzadə Edward (1964) qatıldı. 1950-ci il sentyabrın 2-də o, hər bir hərbi-dəniz zabitinin iddiası olan, özünün komandanlıq edəcəyi HMS Magpie-yə təyin edilmək arzusuna çatır. Ancaq dəniz karyerası məhdudlaşmaq üzrə idi. VI George-un səhhətinin pisləşməsi, qızının daha çox krallıq vəzifəsi götürməsi və ərinin də onun yanında olmasına ehtiyac duyması demək idi. Winston Churchill deyib ki, Philip-lə Elizabeth-in toyu Britaniyanın müharibədən sonrakı həyatında "parlaq bir an" olmuşdur. Philip 1951-ci ilin iyulunda Kral Donanmasından məzuniyyətə çıxdı. Bir daha aktiv rolda oraya geri qayıtmadı. Hersoq peşmançılıq çəkəcək adam deyildi, ancaq həyatının sonrakı dövründə donanma karyerasına davam edə bilmədiyinə görə təəssüfləndiyini söyləyib. Müasirləri onun öz gücünə Birinci Dəniz Lordu olmağa qədər yüksələ biləcəyini söylədilər. 1952-ci ildə kraliyət cütlüyü əvvəlcədən Kral və Kraliça tərəfindən həyata keçirilməsi planlaşdırılan Birlik ölkələrinə tura yola düşdülər. Yenilikçi fikirlər Fevral ayında Keniyada bir oyun evində qaldıqları zaman Kralın öldüyünü bildirən xəbər gəlir. O, koronar tromboz - ölümcül ürək qan laxtalanmasındən əziyyət çəkirdi. Arvadına indi Kraliça olduğu xəbərini vermək şahzadəyə düşür. Sonradan bir dostunun təsvirinə görə, Şahzadə Philip sanki "dünyanın yarısı" çiyninə düşmüş kimi görünüb. Şahzadə Philip II Elizabeth-in taxta çıxması mərasimində O, dənizçilik karyerasından məhrum olaraq özü üçün yeni bir rol yaratmalı idi və Elizabeth-in taxta çıxması bunun nə olacağı ilə bağlı bütün sualları gündəmə gətirdi. Tacqoyma mərasimi yaxınlaşdıqda Kral Zəmanəti elan etdi ki, şahzadə Philip-in Kraliçadan sonra bütün hallarda üstünlüyü olacaq, lakin o, heç vaxt konstitusiya vəzifəsinə sahib olmayacaq. Hersoq monarxiyanı ən yaxşı şəkildə necə modernləşdirmək və düzəltmək barədə ideyalarla dolu idi, lakin sarayın bir sıra yaşlı gözətçilərinin möhkəm müqavimətindən getdikcə məyus olurdu. Acı zərbə O, enerjisinin bir hissəsini aktiv bir ictimai həyata yönəltdi. O, bir qrup kişi dostu ilə hər həftə Londonun mərkəzindəki Sohodakı bir restoranın üstündəki otaqlarda görüşürdü. Uzun, rahat naharlar və gecə klublarına ziyarətlər olurdu və tez-tez cazibədar yoldaşları ilə şəkil çəkdirirdi. Səlahiyyətlərini həyata keçirmək üçün Hersoqa sərbəstlik verildiyi sahələrdən biri ailə idi, amma o, uşaqlarının daşıyacağı soyad uğrunda mübarizəni uduzmuşdu. Şahzadə Philip Buckingham sarayında 1953-cü ildə Kraliçanın ailənin onun Mountbatten soyadını deyil, Windsor soyadını daşıyacağı qərarı acı bir zərbə oldu. "Ölkədə uşaqlarına soyadını verməsi icazə verilməyən tək kişi mənəm" deyə dostlarına "Mən qanlı bir amöbdən başqa bir şey deyiləm," -deyə şikayət edirmiş:" Valideyn olaraq Şahzadə Philip sərt və qeyri-həssas görünə bilər. Şahzadə Charles-in bioqrafı Jonathan Dimbleby -in dediyinə görə, Charles gəncliyində atasından aldığı ictimai qınaqlara görə göz yaşlarına boğulub və ata ilə böyük oğul arasındakı münasibət heç vaxt asan olmayıb. Xarakterin gücü Philip təhsil rejiminin oğlunun bir qədər təqaüdçü təbiətindən çıxmasına yaxşı mənada kömək edəcəyinə inandığı və özünün də getdiyi Gordonstoun məktəbinə getməsində israr edirdi. Lakin gənc şahzadə məktəbə nifrət edirdi: o, ev üçün darıxırdı və tez-tez məktəb yoldaşlarının rişxənd ilə üzləşirdi. Hersoqun hərəkətlərini onun ağır və bəzən tənha uşaqlığı ilə izah etmək olar. Uşaqlığının ilk çağlarından o, özündə sərbəstlik inkişaf etdirməyə məcbur olub, buna görə də bəzən şahzadə üçün başqalarının eyni iradə qüvvəsinə malik olmadığını anlamaq çətin olub. Şahzadə Philip təkid edirdi ki, oğlu Charles Gordonstone məktəbində təhsil alsın Şahzadə Philipin əsas narahatlıqlarından biri gənclərin rifahı idi və bu maraq 1956-cı ildə onun fövqəladə dərəcədə uğurlu Edinburq Hersoqu Mükafatını başlamasına səbəb olub. İllər ərzində dünyada təxminən altı milyon əmək qabiliyyətli və əmək qabiliyyəti məhdud olan 15 - 25 yaş arası gənclərin özlərini komanda işi, bacarıqlar və təbiətə hörməti təşviq etmək üçün hazırlanmış bir sıra açıq hava fəaliyyətlərində fiziki, əqli və emosional cəhətdən sınamalarına imkan verdi. "Gənclərin hər hansı bir fəaliyyət sahəsində müvəffəq olmasını təmin edə bilsəniz," o, BBC-yə deyib, - "bu müvəffəqiyyət hissi bir çox digər insana yayılacaq." Hersoq ömrü boyu bu layihəyə çox vaxt ayırıb, müxtəlif funksiyalar həyata keçirərək onu gündəlik işinin bir hissəsi edib. "Mənəvi məna" Philip-in həmçinin vəhşi təbiət və ekologiyanın mühafizəsinə həvəsi var idi, lakin onun 1961-ci ildə Hindistana səfəri zamanı bir pələngi vurması böyük səs-küyə səbəb olmuşdu. Pələngin qənimət kimi əks olunmuş fotoşəkillərinin dərci vəziyyəti daha da şiddətləndirmişdi. Lakin o, öz nüfuzunu və enerjisini 1981-ci ildə ilk prezidenti olduğu Dünya Vəhşi Təbiəti Fondunun rifahı üçün istifadə edib. Şahzadə Philip vəhşi təbiəti qoruma mövzusunda həvəsli idi "Düşünürəm ki, bu planetdə bir-birindən asılı olan bu qədər fantastik həyat tərzimizin olması mükəmməldir,"- o, BBC-yə müsahibəsində deyib. "Həm də düşünürəm ki, biz insanlar həyat və ya ölüm - yox olma və ya sağ qalma gücünə sahibiksə, bunu bir növ əxlaqi mənada həyata keçirməliyik. Etməli deyiliksə, niyə nəyinsə nəslini kəsək?" Onun tetra quşu (grouse) ovunu müdafiə etməsi bəzi təbiət mühafizəçilərini qəzəbləndirmişdi. "Ov heyvanı varsa, onun gələn il də olmasını istəyirsən - eynən fermerlər kimi. Onu (məhsulu-red.) biçmək istəyirsən, onu məhv etmək istəmirsən". Dümdüz Ancaq o, dünyanın meşələrini qorumaq və okeanlarda həddindən artıq balıq ovu ilə mübarizə aparmaq öhdəliyinə görə çox təriflənirdi. Şahzadə Philip sənayeyə də böyük həvəs göstərib, fabrikləri gəzir və indi İş Fondu olaraq bilinən Sənaye Cəmiyyətinin hamisi olub. 1961-ci ildə hersoq bir qrup sənayeçiyə müraciətində özünəməxsus kobud açıqlıq nümayiş etdirdi: "Cənablar, bir yerlərinizi tərpətməyin vaxtı gəldi". Şahzadə Philip Britaniya sənayesinin nailiyyətləri ilə çox maraqlandı Onun fikrini açıqcasına söyləmək meyli bəzən kobudluq kimi qəbul olunub və dəfələrlə onun üçün problemlər yaradıb. Nəticədə o, xüsusilə xaricdə olarkən, vəziyyəti düzgün qiymətləndirə bilməyən birisi kimi reputasiya qazanıb. Onun ən məşhur şərhlərindən biri 1986-cı ildə ll Elizabeth ilə Çinə dövlət səfəri zamanı baş verib. O, fərdi şəkildə dediyini düşündüyü "yarıq gözlər" haqqında bir rəy söyləmişdi. Britaniya tabloidləri hiddətlənsə də, bu, Çində az narahatlıq yaratmışdı. 2002-ci ildə Avstraliyaya səfər zamanı o, bir aborigen biznesmendən soruşmuşdu ki, "siz hələ də bir birinizə nizə atırsınız". Gərginliklər O, bəzi dairələrdə bu cür ifadələrə görə ağır bir şəkildə tənqid olunsa da, digərləri bunları siyasi ədəbiliklə razılaşmaq istəməyən və öz sözünün ağası olan adamın təzahürü kimi qəbul edirdi. Həqiqətən də, çoxları replikalarını əhval-ruhiyyəni yüngülləşdirmək və insanları rahatlaşdırmaq cəhdi kimi görürdü. Şahzadə Philip həyatı boyunca idmana olan həvəsini qorudu. Yelkənlə üzdü, kriket və polo oynadı, araba sürücülüyündə üstün idi və uzun illər Beynəlxalq Atçılıq Federasiyasının prezidenti oldu. Şahzadə Philip xüsusilə polo oynamağı çox sevirdi Böyük oğlu ilə münasibətlərində gərginlik Jonathan Dimbleby-ın Charles-ın tərcümeyi-halı dərc etdikdən sonra üzə çıxıb. Deyilənə görə, Charles-ı Diana Spencerlə evlənməyə məhz Philip məcbur edib. Övladlarının evliliklərinin dağıldığı çətin illərdə hersoq, bir çox tənqidçidən daha çox həll yolu tapmağa çalışan birisi olub. O, problemləri anlamağa çalışmaqda liderliyi ələ alıb, bəlkə də bu, Kral ailəsinə evlənməyin çətinliyinə dair öz xatirələrindən irəli gəlib. Zəvvarlıq Şahzadə Philip dörd övladından üçünün - Şahzadə Anne, Şahzadə Andrew və Şahzadə Charles-in evliliklərinin uğursuzluğundan çox kədərlənib. Ancaq 1994-cü ildə bir qəzetə əvvəllər bunu etmədiyini və bundan sonra da etməyəcəyini söyləyərək həmişəki kimi şəxsi məsələlər barədə danışmaqdan imtina edib. Yaşının irəliləməsi onun həyat tempini azaltmamışdı. O, həm Ümumdünya Təbiət Fondu üçün, həm də Kraliça ilə xaricdəki rəsmi səfərlərinə davam edirdi. At arabası sürmək Şahzadə Philipin hobbilərindən biri idi O, 1994-cü ildə anasının məzarını ziyarət etmək üçün Qüdsə fərdi zəvvar ziyarəti etdi. Anasının orada dəfn olunmaq istəyi yerinə yetirilmişdi. 1995-ci ildə Yaponiya üzərində Qələbə Gününün 50-ci ildönümü onun üçün daha bir cəlbedici məqam oldu. Şahzadə Philip yaponlar Tokio Körfəzində təslim olanda İngilis qırıcısında idi, buna görə ildönümü günü o, Uzaq Şərqdə vuruşmuş digər veteranlara qoşularaq Kraliçanın önündən keçib. Səmimi çalarlar O həmçinin yaponların onlara edilənləri bağışlamağı çətin və ya həqiqətən imkansız hesab edən keçmiş məhbuslarına simpatiya bildirib. Sonrakı illərdə kəskin xasiyyəti bir az yumşalıb, buna xalqın Uels Şahzadəsi Diana-nın ölümündən sonra Kral ailəsinə qarşı bəzən qərəzli münasibəti səbəb olub. 2007-ci ildə onun gəlininə düşmən münasibəti göstərməsi kimi iddiaları rədd etmək üçün hersoq və şahzadə arasındakı məktublar çap edildi. Şayiələrin əksinə olaraq, Edinburq hersoqu Şahzadə Diananı dəstəklədi "Hörmətli Pa" adlandırılan məktublar onun Diana-ya böyük dəstək olduğunu göstərdi və şahzadənin hersoqa yazarkən istifadə etdiyi səmimi çalarlar nümayiş etdirildi. Diana-nın son dostu Dodi-nin atası Mohamed Al Fayed istintaqda hətta Şahzadə Diananın Şahzadə Philip-in əmri ilə öldürüldüyünü irəli sürdü - ədliyyə eksperti bunu qətiyyətlə rədd etdi. Edinburq Hersoqu olan Şahzadə Philip, özünü İngilis cəmiyyətinin mərkəzində tapan iradəli və müstəqil bir adam idi. "Sadə yanaşma" O, roluna görə həmişə ikinci yeri tutmağa məcbur olan təbii bir lider idi; mövqeyinin həssaslığı ilə tez-tez narahat olan döyüş xasiyyəti bir adam. "Mən sadəcə gücüm çatdığını etmişəm", o, BBC-yə verdiyi müsahibələrinin birində deyib. "Mən birdən-birə öz xasiyyətimi dəyişə bilmərəm, maraqlarımı yaxud müxtəlif hadisələrə reaksiya tərzimi dəyişə bilmərəm. Bu, sadəcə mənim tərzimdir". Sabiq baş nazir David Cameron 2011-ci ilin iyununda Şahzadənin 90 illiyi münasibətilə çıxışında bunu qiymətləndirib: "O, həmişə hər şeyi özü istədiyi kimi edib və mənə elə gəlir ki, onun hərəkətlərində ifadə olunan sadəlik və açıqlıq Britaniya xalqının xoşuna gəlir". Kraliça həmişə Şahzadə Philipi özünün ümidi və dayağı hesab edib İctimai həyatdan təqaüdə çıxış Hersoq 2017-ci ilin avqust ayında, onilliklər boyu Kraliçaya dəstək verdikdən və öz xeyriyyə və digər təşkilatlarındakı tədbirlərə qatıldıqdan sonra ictimai həyatdan təqaüdə çıxıb. Buckingham Sarayı onun 1952-ci ildən bəri 22,219 tədbirə qatıldığını hesablayıb. Sabiq Baş nazir Theresa May ona "ictimai xidmətdə əlamətdar həyata" görə təşəkkür edib. Philip-in öz mövqeyindən istifadə etməklə Britaniya həyatının inkişafına töhfəsi böyük olub və o, monarxiyanın illər ərzində dəyişən sosial dəyişiklərə uyğunlaşmasında öz rolunu oynayıb. Lakin onun ən böyük nailiyyəti, şübhəsiz, taxtda olduğu uzun illər boyu Kraliçaya verdiyi dəstəyin sabitliyi və gücü idi. O inanırdı ki, bioqrafına dediyi kimi, işi "Kraliçanın hökmranlığını təmin etmək" idi. Toylarının Qızıl nikah ildönümü münasibətilə çıxış edən ll Elizabeth Britaniya tarixində ən uzun müddət Kral yoldaşı kimi xidmət edən ərinə hörmətini ifadə edib: "O, tərifləri asanlıqla qəbul etmir, lakin bütün bu illər boyu o, sadəcə, mənim ümidim və dayağım olub. Və mən, bütün ailəsi və bu və digər bir çox ölkə ona onun heç vaxt iddia etməyəcəyi və ya bizim heç vaxt bilməyəcəyimiz qədər çox borcluyuq. " Şahzadə Philip hərbi-dəniz uniformasında Bütün fotolar müəllif hüquqları ilə qorunur.


وفي بيان مشترك عبر الرئيس الفرنسي فرانسوا هولاند والمستشارة الألمانية أنغيلا ميركيل عن مخاوفه بلديهما من تزايد عدم الاستقرار في اوكرانيا. كما جاء في البيان أن البلدين يعتبران الاستفتاء المقرر الأحد في شرق أوكرانيا غير قانوني مطالبين روسيا بتقليل حجم قواتها المحتشدة على الحدود الأوكرانية. من جانبه حذر الرئيس الاوكراني الانتقالي أوليكسندر تورشينوف من التصويت بنعم خلال الاستفتاء المقرر الاحد في شرق أوكرانيا معتبرا الاستفتاء غير قانوني. وأكد تورشينوف أن التصويت بنعم على الانفصال عن أوكرانيا سيؤدي إلى كارثة كبيرة. مواضيع قد تهمك نهاية ومن المقرر أن يجري الاحد استفتاء في إقليمي دونتسك ولوهانسك شرق أوكرانيا حول الانفصال عن البلاد على غرار ما جرى في القرم. في هذه الأثناء ألقى الرئيس الروسي، فلاديمير بوتين، خطابا حماسيا أمام الجماهير في شبه جزيرة القرم خلال زيارته الأولى للإقليم بعد ضمه إلى بلاده. ووصل بوتين إلى شبه جزيرة القرم التي كانت روسيا قد ضمتها في مارس/آذار الماضي في ظل الاحتفالات التي تقيمها موسكو بمناسبة انتصارها على ألمانيا النازية في الحرب العالمية الثانية في عام 1945. وقالت المستشارة الألمانية، أنغيلا ميركل، "من المؤسف" أن "يستخدم" بوتين هذه الاحتفالات لزيارة القرم. وكان مسلحون موالون لروسيا قد سيطروا على عدة مبان حكومية في الاقليمين الواقعين شرق أوكرانيا بينما لم تفلح حملة أمنية لكييف في إنهاء هذه المظاهر المسلحة في الإقليمين.

Prezident Francois Hollande və Almaniya kansleri Angela Merkel birgə bəyanatda Ukraynada qeyri-sabitliyin daha da dərinləşəcəyindən ehtiyat etdiklərini bildiriblər. Avropa liderləri Ukraynanın şərqində bazar günü keçəcək muxtariyyət referendumlarının qanuna zidd olduğunu bəyan ediblər. Francois Hollande və Angela Merkel Ukrayna sərhədindəki Rusiya qoşunlarının sayının nəzərə çarpacaq dərəcədə azaldılmasına səsləyiblər. NATO dəyərləndirməsinə görə Rusiya Ukrayna sərhədində 40 minlik qoşun yerləşdirib. Hərçənd ki, Moskva qüvvələrin geri çəkdiyini bildirir. Bəyanat Angela Merkelin seçki dairəsində Almaniya və Fransa liderlərinin görüşündən sonra səslənir. Avropa İttifaqı ilə ABŞ Rusiya rəsmiləri və Vladimir Putinə yaxın şirkətləri hədəfləyən sankisyalarını elan ediblər. Bəyanatda Kiyevdəki hökumətə də çağırış əks olunub. Belə ki, Avropa liderləri Ukrayna hakimiyyətini seçkilərədək hərbi addımlardan çəkinməyə səsləyiblər. Bütün tərəflər zorakılığa son qoymalı və qeyri-rəsmi qüvvələri ATƏT nəzarətilə mayın 15-dək tərksilah etməlidir, bəyanatda deyilir. Ukrayna prezident seçkiləri mayın 25-də keçməlidir.


ترامب وبوتين التقيا لأول مرة وجها لوجه خلال قمة مجموعة العشرين في مدينة هامبورغ الألمانية وعقد الزعيمان محادثات خاصة بعد جلسة رسمية، لكن لم يُكشف عن تفاصيل هذه المحادثات. ووصف ترامب تقارير حول "عشاء سري" مع نظيره الروسي بأنها "أخبار كاذبة". وقال مسؤول في البيت الأبيض إن الاجتماع الثاني كان "حوارا مقتضبا." وتخضع العلاقة بين ترامب وبوتين لمراقبة شديدة في الولايات المتحدة وسط مزاعم بوجود تواطؤ بين روسيا وحملة ترامب الانتخابية. وتعتقد المخابرات الأمريكية أن روسيا ساعدت ترامب في الانتخابات الرئاسية التي أجريت العام الماضي، وهو ما تنفيه روسيا. ونفى ترامب أيضا وجود أي تواطؤ مع روسيا. وعُقد الاجتماع الثاني خلال حضور الزعيمين مأدبة عشاء خاصة لرؤوساء الدول في قمة مجموعة العشرين التي استضافتها مدينة هامبورغ الألمانية. وكان الرئيس الأمريكي بمفرده في هذا الاجتماع، وكان بوتين برفقة مترجمه الرسمي فقط، وذكرت وسائل إعلام أمريكية أن هذا الاجتماع استمر ساعة. والرواية الوحيدة لتفاصيل الاجتماع التي قُدمت لمسؤولي البيت الأبيض كان مصدرها ترامب نفسه، إذ أنه لم يشارك أي من مساعديه في الحوار. اقرأ أيضا: بوتين وترامب: مقارنة بين رجل الظل وعاشق الأضواء اقرأ أيضا: عميل سابق بالاستخبارات السوفيتية "حضر اجتماعا مع ابن ترامب" وجاء تأكيد البيت الأبيض بعد أن كشفت تقارير إعلامية عن هذا الاجتماع. ووصف مسؤول أمريكي المقابلة بأنها كانت "حوارا مقتضبا"، وليس "اجتماعا ثانيا" بين الرئيسين. وأضاف المسؤول بأنه جرى الاستعانة بمترجم روسي لأن المترجم الأمريكي الذي كان موجودا على مأدبة العشاء لم يكن يتحدث الروسية. وكان آيان بريمر، رئيس مجموعة "يوراسيا" ومقرها الولايات المتحدة، هو أول من كشف عن هذه المحادثات في نشرة إخبارية لعملائه. وأوضح بريمر أن ترامب وبوتين تحدثا "بشكل خاص وودي"، وأن عدم وجود مترجم أمريكي أثار الدهشة على مأدبة العشاء. وأضاف مسؤول البيت الأبيض أن "التلميح" بأن الحكومة الأمريكية "حاولت أن "تخفي عقد اجتماع ثان (بين الزعيمين في ألمانيا) هو (تلميح) كاذب وخبيث وسخيف." خلال مأدبة العشاء، جلست ميلانيا، زوجة ترامب، بجوار الرئيس الروسي بوتين ترشيح سفير أمريكي جديد لدى موسكو وخلال الاجتماع الرسمي الذي كان أول مقابلة بين الزعيمين وجها لوجه، قال ترامب إنه سأل بوتين مرارا بشأن المزاعم التي تدور حول تدخل روسيا في الانتخابات الأمريكية. وقال ترامب: "قلت له هل فعلتها (تدخلت في هذه الانتخابات)؟ فقال (بوتين) لا، لم أفعل، لم أفعل مطلقا. ثم سألته بعدها مرة أخرى وبطريقة مختلفة تماما، فأجاب (بوتين) لا بكل تأكيد (لم أتدخل في الانتخابات)." وعلى صعيد متصل، أعلن البيت الأبيض أن ترامب سيرشح حاكم ولاية يوتا السابق جون هانتسمان سفيرا للولايات المتحدة في روسيا، وهو منصب مُهم لرئيس تعهد بتحسين العلاقات مع موسكو. ويحتاج هانتسمان، الذي عمل سفيرا سابقا لدى الصين وسنغافورة، إلى مصادقة مجلس الشيوخ الأمريكي على ترشيحه. ويقول مراسلون إن الشكوك التي تحوم حول تدخل روسيا في الانتخابات على الأرجح ستلعب دورا مهما في التصديق على ترشيح هانتسمان.

Rəsmi danışıqlardan sonra baş tutmuş görüş barədə əvvəldən heç bir məlumat verilməyib, Ağ Ev də onun detallarını açıqlamayıb. Prezident Trump "gizli nahar" barədə iddiaları "saxta xəbər" adlandırıb. İki liderin qarşılıqlı münasibətləri Rusiya ilə Trump kampaniyasının sövdələşməsi ittihamları fonunda intensiv nəzarət altındadır. ABŞ kəşfiyyatı hesab edir ki, Rusiya ötən il prezident seçkilərində cənab Trumpa kömək edib. Rusiya bu iddiaların bəzilərini təkzib edib. Cənab Trump isə hər hansı sövdələşməni rədd edib. Media yazır ki, ikinci görüşdə cənab Trump tək olub və görüşdə cənab Putin və onun tərcüməçisi iştiak edib. Görüş bir saat davam edib. Şam yeməyi zamanı cənab Trump-ın həyat yoldaşı Melania cənab Putin-in yanında əyləşib. Müzakirə mövzusu barədə Ağ Ev rəsmilərindəki məlumat yalnız cənab Trumpın dediklərinə əsaslanır, çünki prezident köməkçiləri də görüşdə olmayıb. Ağ Ev bu məlumatı mediada çıxan yazılardan sonra təsdiqləyib, lakin adı çəkilməyən rəsmi görüşü "ikinci görüş" kimi deyil, "qısa söhbət" kimi səciyyələndirib. Rəsmi onu da deyib ki, ABŞ-lı tərcüməçi rusca bilmədiyindən rus tərcüməçinin yardımından istifadə olunub. Cənab Trump isə Twitter-də bildirib: "Putinlə gizli nahar barədə xəbərlər saxta "xəstədir". Bütün G20 liderləri və xanımları Almaniya Kansleri tərəfindən dəvət olunub. Mətbuat bilirdi" Danışıqlar barədə ilk məlumat ABŞ-da mənzillənən Eurasia Groupun prezidenti İan Bremmerin müştəriləri üçün hazırladığı bülletendə açıqlanıb. Onun sözlərinə görə, prezidentlər həm "təkbətək və qızğın" söhbət edib və ABŞ-lı tərcüməçinin olmaması şam yeməyində hamını təəccübləndirib. Ağ Ev rəsmisi əlavə edib ki, hökumətin "ikinci görüşü gizlətmək" cəhdi barədə "iftiralar yalan, qərəzli və absurddur".


كان الحجاب مفروضًا على المرأة الإيرانية حتى قبل قيام الثورة الإسلامية عام 1979. أُطلقت تلك الصفحة على موقع التواصل الاجتماعي فيسبوك منذ أسبوع واحد فقط . رغم ذلك، حصلت الصفحة على 130 ألف متابع أغلبهم من سكان إيران من الرجال والنساء. وحتى الآن، نُشر على الصفحة 150 صورة لنساء على الشاطئ أو في الشارع أو في الريف. وتتضمن الصورة صاحبتها وحدها أو مع غيرها من الأصدقاء والأزواج، ولكن الشيء الوحيد المشترك فيما بينها هو أن النساء تظهر بها دون حجاب. وكتبت بعض المتابعات تعليقات على الصور التي نشرنها، من بينها على سبيل المثال، "لقد خلعت الحجاب. إنني أيضًا أحب أن اشعر بضوء الشمس والهواء وهما يداعبان شعري، فهل هذه خطيئة كبيرة؟". بدأت النساء في إيران التعبير عن غضبهن من فرض الحجاب من خلال مواقع التواصل الاجتماعي. يُذكر أنه حتى قبل قيام الثورة الإسلامية منذ ما يزيد على 35 سنة، كان محظورًا على المرأة أن تغادر منزلها بدون حجاب أو غطاء رأس في إيران. وكانت عقوبة مخالفة ذلك تتراوح ما بين الغرامة والسجن. تقول الصحفية الإيرانية في الشأن السياسي ومؤسسة الصفحة على فيسبوك التي تعيش في بريطانيا ، ماسيه ألينجاد: "لقد كان شعري مثل الرهينة لدى الحكومة". وأضافت أن "الحكومة لا زال لديها الكثير من الرهائن." وكانت الفكرة قد وافت ماسيه بعد أن نشرت بعض الصور لنفسها بدون حجاب على صفحتها على موقع التواصل الاجتماعي فيسبوك. وكان المحفز تجاه إنشاء الصفحة هو عدد المعحبين بتلك الصور والذي بلغ الآلاف. ومنذ أن حدث ذلك، بدأت نساء كثيرات في إرسال صورهن لها ومن ثم قررت أن تنشأ الصفحة. ورغم أن ماسيه معروفة بأنها دائمة الانتقاد للحكومة الإيرانية، إلا أنها تصر أن الصفحة ليست سياسية على الإطلاق. انطلقت صفحة على فيسبوك للترويج إلى نشر صور النساء الإيرانيات بدون حجاب. قالت ماسيه إن "هؤلاء النسوة ليسو ناشطات، ولكنهن نساء عاديات يتحدثن من القلب" وكتبت واحدة من النساء المشاركات بالصفحة على موقع التواصل الاجتماعي إن "المشكلة ليست في الاضطرار لارتداء الحجاب، ولكنها في عدم وجود خيار آخر." وكتبت إمرأة أخرى إن "اسم الصفحة، "لحظات حرية مسروقة"، يعني ممارسة الحرية للحظات معدودة، وهذا ما أقوم به. يُذكر أن الحجاب يعتبر من القضايا المثيرة للجدل في إيران. وكانت هناك حملة إعلانية في شكل لافتات كبيرة على الطرق تذكر المرأة بضرورة الحجاب، وهي الحملة التي سخر منها العديدون على مواقع التواصل الاجتماعي عندما شبهت النساء بالشيكولاتة التي لابد أن تكون مغلفة. في المقابل، هناك الكثير من مؤيدي فرض الحجاب على المرأة، إذ يرون أنه جزء أصيل من تعاليم الإسلام. ونظم بعض هؤلاء تظاهرة في طهران الأسبوع الماضي مطالبين تطبيق قواد أكثر صرامة فيما يتعلق بفرض الحجاب.

Facebook səhifəsi bir həftədən bir az çoxdur ki, mövcuddur və artıq 143 000 "like" qazanıb. Səhifəni bəyənənlər demək olar ki, hamısı İrandandır və həm kişilər, həm də qadınlardan ibarətdir. Hazırda səhifəyə təxminən 150 foto yerləşdirilib. Fotolarda çimərlikdə, küçədə, kənddə, tək, dostları və ya sevgililəri ilə şəkil çəkdirən qadınları görmək olar - amma əsas odur ki, hamısı hicabsızdır. Çoxunun altyazısı var, məsələn: "Hicaba nifrət edirəm. Mən də günəşin və küləyin saçıma toxunmasını xoşlayıram. Böyük günahdırmı bu?" 35 il əvvəlki İslam İnqilabından sonra qadın hicabsız evdən çıxa bilməz. Buna riayət etməyənlər cərimə və ya həbs oluna bilər. "Saçım hökümətin girovudur", - səhifəni yaradan, Britaniyada yaşayan iranlı siyasi jurnalist Masih Alinejad deyir. "Hökümət hələ də çox adamı girov saxlayır". O, öz hicabsız şəkillərini Facebook-a əlavə edəndən sonra səhifəni yaratmaq qərarına gəlib. Şəkilləri minlərlə adam "like" etmişdi (bəyənmişdi). Çoxsaylı qadınlar öz şəkillərini göndərməyə başlayandan sonra o, bu səhifəni yaradıb. İranda onu höküməti tənqid etdiyinə görə tanısalar da, o səhifənin qeyri-siyasi olduğunu deyir. "Bunlar qadın fəallar deyil, sadəcə ürəkdən danışan adi qadınlardır". "Məsələ hicabı geyinməkdə deyil. Məsələ seçimin olmamasındadır", - bir qadın Facebook səhifəsində şərh edir. "Oğrun azadlıq o deməkdir ki, cəmi bir neçə saniyəlik olsa da, mən istədiyim adam ola bilərəm", digəri yazır. İranda hicab mübahisəli məsələdir. Bu yaxınlarda qadınlara özlərini örtməyi xatırladan reklam kampaniyası qadınları qutuda şokolada bənzətdiyinə görə sosial mediada rişxəndlə qarşılanmışdı. Amma bir çoxu islam qanununa istinad edərək hicabı dəstəkləyir. Ötən həftə Tehranda keçirilən aksiyada iştirakçılar hicab barədə qanunların daha sərt tətbiq olunmasını tələb ediblər. İranda hicab barədə qanunu dəstəkləyənlər də çoxdur Xəbəri Cordelia Hebblethwaite (#BBCTrending) və Noushin Irani hazırlayıb.


وأفادت الوكالة الرسمية السعودية بأن الوزراء في الحكومة بصدد تحضير تقارير خلال 30 يوماً يتم بموجبه تطبيق الأمر الملكي بحلول يونيو/حزيران 2018. والسعودية هي البلد الوحيد في العالم الذي يفرض حظراً على قيادة النساء للسيارات. وكانت السعوديات قد دشن حملات على مدار سنوات للمطالبة بحقوقهن في قيادة السيارات، كما تعرضت بعض السعوديات للسجن بسبب تحديهن لقرار حظر قيادة السيارات حينها. وصدر الأمر الملكي بتطبيق أحكام نظام المرور ولائحته التنفيذية، بما فيها إصدار رخص القيادة على الذكور والإناث على حد سواء. وقال الأمير خالد بن سلمان، السفير السعودي في واشنطن، إنه " يوم تاريخي في المملكة". وأضاف " قيادتنا ترى أنه الوقت مناسب لإجراء هذا التغيير لأنه لدينا في السعودية مجتمع منفتح وديناميكي وشاب"، مشيراً إلى أنه "ليس هناك توقيت خاطئ للقيام بأمر صائب". خطوة إيجابية وقد رحب الرئيس الأمريكي دونالد ترامب بقرار الملك السعودي وقال في بيان نشره البيت الأبيض إن القرار "خطوة ايجابية تجاه حقوق المرأة السعودية والفرص المتاحة لها في البلاد". واشادت الخارجية الأمريكية بالقرار التاريخي معتبرة إياه "خطوة إيجابية في الطريق الصحيح". وقالت هيذر نويرت، المتحدثة باسم الخارجية الأمريكية إننا : "نرحب بسماع هذه الأخبار"، مضيفة أنها "خطوة عظيمة في الاتجاه الصحيح، نحن سعداء اليوم، فهذه إشارة إيجابية". وغردت الناشطة الحقوقية السعودية لجين الهذلول -التي اعتقلت لمدة 73 يوماً في عام 2014 بسبب تحديها لقرار الحظر المفروض على قيادة السيارة في البلاد - على "تويتر" "الحمد الله"، وذلك بعد إعلان الأمر الملكي. ونشرت منال الشريف، الناشطة السعودية صاحبة حملة "سأقود سيارتي بنفسي" تغريده على "تويتر" تقول فيها إن "السعودية لن تكون كما كانت في السابق"، وكانت الشريف قد سجنت بسبب تحديها لقرار الحظر في السابق. وقالت الناشطة عزيزة اليوسف إن " هذا التطور يشير إلى تغيير في حقوق المرأة"، مضيفة " نهنئ الأمة ونساءها ونأمل بحل جميع المشاكل الأخرى العالقة". سُمح للسعوديات مؤخراً بحضور احتفالات اليوم الوطني السعودي في ملعب الملك فهد

Səudiyyə Ərəbistanında qadınların küçədə yanlarında kişi olmadan gəzməkləri çox çətindir Lakin 2018-ci ilin iyununda qüvvəyə minməsi gözlənilən bu dəyişikliyə baxmayaraq həddən artıq mühafizəkar olan bu ölkədə qadınlara qadağan olunan çox şey var. Qadınlar gündəlik həyatda etmək istədikləri bir çox şey üçün kişilərdən icazə almalıdır. Bunların arasında pasport almaq, xaricə səyahət etmək, evlənmək, bank hesabı açmaq, bəzi sahələrdə şirkət təsis etmək, öz istəyi ilə əməliyyat keçirmək və həbsxanadan cıxmaq kimi şeylər də var. Bunun arxasında Səudiyyə Ərəbistanının islamın mühafizəkar qanadı olan vəhhabiliyə söykənən qaydaları və valilik sistemi dayanır. 1979-cu ildə baş verən radikal qiyamdan sonra qaydalar sərtləşdirildi. Dünya İqtisadi Forumunun 2016 Gender İndeksində Səudiyyə Ərəbistanı sadəcə müharibə şəraitində olan Suriya və Yəməndən daha yaxşı göstərici almışdı. İnsan Haqları Təşkilatı (HRW) ölkədə tətbiq edilən valilik sisteminin qadınlara ömür boyu müstəqil qərar verə bilməyən yetkinlik yaşına çatmayan insan kimi davranıldığını söyləyərək bu sistemi tənqid edir. Bu çətinliklərə baxmayaraq, bəzi qadınlar yanında kişi olmadan küçədə gəzməyin belə çətin olduğu bu ölkədə haqqları üçün etiraz aksiyaları təşkil edirlər. İki il əvvəl qadınlara səs vermək hüququ verilib Qadınlar məhkəmə sistemində də ayrı-seçkiliyə məruz qalır. Şəriətin mühafizəkar şərtlərini tətbiq edən bəzi ölkələrdə məlum olduğu kimi bir kişinin şahidliyi iki qadının şahidliyinə bərabər tutulur. Qadınların boşandıqdan sonra yeddi yaşından böyük oğullarının və doqquz yaşından böyük qızlarının onlarla birgə yaşaması üçün icazə alması da çox çətindir. Ananın Səudiyyə Ərəbistanında yaşayan bir xarici vətəndaş olması və ya müsəlman olmaması bu vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Səudiyyə qadınlarına qadağan edilən digər şey də, abayə deyilən çarşabı geyinmədən evdən çölə çıxmaqdır. Qadınlar çarşab geyinmədən yalnız alış-veriş mərkəzlərində onlar üçün ayrılmış mərtəbələrdə gəzə bilərlər. Qadınlar burada çarşablarını çıxarmaq haqqına sahibdirlər. Bu qaydalar müsəlman olmayan qadınlar üçün tətbiq edilmir. Melania Trump (solda) və Michelle Obama da Səudiyyə Ərəbistanına ziyarət edən zaman uzun qollu paltar geymişdilər Müsəlman olmayan qadınlar başlarını örtmək məcburiyyətində deyillər. Səudiyyə Ərəbistanına gələn xarici qadınlar hava limanından çıxarkən onlara başlarını örtmələri barədə xəbərdarlıq edildiyini söyləsələr də, xarici dövlətlərin xanım başçıları və ya prezidentlərin xanımları ölkədə başlarını örtmədən gəzə bilərlər. İsraildə ərin icazə olmasa boşanmaq mümkün deyil Qadınlara Səudiyyə Ərəbistanı qədər məhdudiyyətlər tətbiq edən çox az ölkə var. Lakin yenə də qadınların müxtəlif qadağalarla qarşılaşdığı ölkələr mövcuddur. Çində Təhsil Nazirliyi qadınların mədən, tunel mühəndisliyi, aviasiya və bəzi başqa sahələrdə təhsil almasını qadağan edir. Səbəb kimi isə "qadınların təhlükəsizliyi" göstərilir. İsraildə boşanma iddialarına dini məhkəmələr baxdığı üçün qadınlar ərin icazəsi olmadan boşanma iddiası qaldıra bilməzlər. İngiltərədə çox az rast gəlinən məhkəmə prosesində qadına ərindən boşanmasına icazə verilməmişdi. Məhkəmə səbəb kimi ərin boşanmaq istəmədiyini göstərmişdi. İndoneziyada qadınlara dar şalvar geyinmək qadağandır Rusiyada qadınlara icazə verilməyən işlərin siyahısı var. Bunların arasında dülgərlik, yanğınsöndürən, tramvay sürücüsü və kapitanlıq var. Bu siyahı 2000-ci ildə təsdiqlənib. Şirkətlərin "qadınlar üçün təhlükəsizlik qaydalarını təmin etdiyi halda" bu işi yerinə yetirəcək qadınlara xüsusi icazə verilməsi mümkün olsa da, təcrübədə bir çox şirkət maliyyə xərcləri səbəbiylə bunu etmir. İndoneziyanın Lhokseumawe şəhərində isə qadınların motosikletdə kişinin arxasında sərnişin kimi normal vəziyyətdə oturması qadağan edilib. Bu şəhərdə motosikletin qadın sərnişinləri yana dönmüş vəziyyətdə otumaq məcburiyyətindədirlər. İndoneziyada qadağaya riayət etməyərək motosikletə normal vəziyyətdə minən, həm də dar şalvar geyinən bir qadın şəriət polisi tərəfindən saxlanırkən Şəhərin bələdiyyə başçısı bunu "insanların əxlaqını qorumaq üçün" qadağan etdiklərini açılqamışdı. Həmin şəhərdə qadınların dar şalvar geyinməsi də qadağan edilib. Dar şalvar geyinən qadınların həmin anda saxlanılacağı, şalvarın əyindən çıxarılaraq parça-parça ediləcəyi və onlara hökumətin icazə verdiyi ətəklərdən geyindirililəcəyi bildirilmişdi. Sudanda isə şalvar geyinən qadınlar qamçıyla cəzalandırılır.


نافالني طالب بخروج احتجاجات في أنحاء روسيا ضد الفساد وكان نافالني واحدا من بين 500 شخص على الأقل اعتقلوا في أعقاب خروج مظاهرات في موسكو ومدن أخرى احتجاجا على الفساد. وقضت المحكمة في وقت سابق الاثنين بتغريم نافالني 20.000 روبيل، أي ما يعادل 350 دولارا، لاتهامه بتنظيم احتجاجات غير مشروعة. واتهم الكرملين المعارضة - في رده على الاحتجاجات الحاشدة الأحد - بتشجيع الناس على انتهاك القوانين، وإثارة العنف. وقال متحدث باسم الرئاسة الروسية إن بعض الشباب دُفع لهم ليشاركوا في الاحتجاجات. وكرر نافالني في المحكمة الاتهامات بالفساد لرئيس الوزراء الروسي، ديميتري ميدفيدف. وكانت تلك الاتهامات هي السبب الرئيسي وراء خروج احتجاجات الأحد، التي اجتذبت آلاف المتظاهرين في أنحاء روسيا، بما في ذلك سانت بطرسبورغ، وفلاديفستوك، ونوفوسيبيرسك، وتومسك، ومدن أخرى، إلى جانب موسكو. وقال المتحدث باسم الكرملين، ديمتري بيسكوف، في أول تعليق للرئاسة على الاحتجاجات: "ما شاهدناه أمس في الأساس في عدة أماكن - خاصة في موسكو - هو استفزاز وكذب". وأضاف أن "بعض الشباب وُعدوا بجوائز مالية في حال اعتقال الشرطة لهم". وأثنى بيسكوف على أداء قوات الأمن واصفا إياه بأنه كان "ملائما ومهنيا وقانونيا"، ورفض في الوقت نفسه دعوات الاتحاد الأوروبي، الاثنين، إلى إطلاق سراح المعتقلين "دون تأخير". وقال المتحدث ردا على سؤال من بي بي سي عن إن كان ينبغي لميدفيدف أن يرد على الادعاءات بالفساد التي وجهت إليه من قبل الحشود في الشوارع: "لا تعليق". ولكنه أضاف: "إن كانت المسيرات خرجت بطريقة مشروعة، فإن الشعارات التي رفعت والانتقادات التي وجهت - في مثل هذه الحالة كما هو واضح - ستحظى بالانتباه". ويقول مراسلون إن المسيرات فيما يبدو كانت الأكبر منذ المظاهرات المناوئة للحكومة في عامي 2011 و2012. وكان زعيم المعارضة نافالني - البالغ من العمر 40 عاما - قد كتب في تغريدة من مبنى المحكمة قبل مثوله أمامها، الاثنين، يقول "أحييكم جميعا من مبنى المحكمة. سيأتي الوقت الذي سنجعلهم فيه يمثلون أمام المحكمة". وقال نفالني إن من ينبغي أن يستدعى إلى المحكمة هو ميدفيدف، باعتباره المنظم الرئيسي للاحتجاجات، بسبب "أنشطته الفاسدة التي أدت إلى خروج الناس إلى الشوارع في 99 مدينة روسية". وأضاف أنه يريد أن يمنح المعتقلون الفرصة لتقديم قضاياهم أمام المحكمة الأوروبية لحقوق الإنسان. وتقول مراسلة بي بي سي في موسكو، سارة راينسفورد، إن السلطات في حيرة إزاء ما ينبغي أن تفعله مع نفالني: فلو احتجز وراء القضبان فسوف يصبح شهيدا، وإذا ظل طليقا، فإنه يستطيع تنظيم المزيد من الاحتجاجات في الشوارع. وأدانت واشنطن بشدة اعتقال "مئات" المتظاهرين السلميين في أنحاء روسيا، حسبما قالت وزارة الخارجية الأمريكية. المحتجون اتهموا ميدفيدف بالفساد وطالبوا بإقالته واعتبرت واشنطن هذه الإجراءات تحديا للقيم الديمقراطية، وفقا لما قاله مارك تونر المتحدث باسم الخارجية الأمريكية. ودعا تونر الحكومة الروسية "إلى الإفراج فورا عن كل المتظاهرين السلميين". وأضاف أن الحكومة الأمريكية "منزعجة" من سماع خبر اعتقال نافالني. وكانت قوات الشرطة قد انتشرت بأعداد كبيرة للسيطرة على الاحتجاجات، خاصة في العاصمة الروسية، موسكو. وأظهرت لقطات تلفزيونية متظاهرين وهم يهتفون "يسقط بوتين"، "وروسيا بدون بوتين"، و"بوتين لص." كما طالبت المسيرة باستقالة رئيس الوزراء ديميتري ميدفيدف بسبب مزاعم باستغلاله منصبه للإثراء غير المشروع. واعتقل نافالني فور وصوله إلى موقع الاحتجاج، حسبما ذكرت وسائل إعلام روسية، وكان قد دعا المتظاهرين في تغريدة له على موقع تويتر إلى مواصلة الاحتجاج.

Aleksey Navalnı Məhkəmə çıxışında cənab Navalnı baş nazir Dmitri Medvedevin məhkəməyə çağırılmalı olduğunu deyib. Cənab Navalnının baş nazirə qarşı korrupsiya ittihamlarından sonra Rusiyanın bir çox şəhərində təşkil edilən etiraz aksiyalarında minlərlə etirazçı iştirak edib və onların ən azı 500-ü həbs edilib. Bazar ertəsi günü Avropa İttifaqı (Aİ) saxlanılan etirazçıların dərhal buraxılmasını tələb edib. Məhkəmədə çıxışından əvvəl 40 yaşlı Navalnı binadan tvit edib: "Tverski məhkəməsindən hamıya salam. Vaxt gələcək ki, biz onların məhkəməsini keçirəcəyik (həqiqətən)". Cənab Medevedevin "korrupsiyalaşmış fəaliyyəti insanların Rusiyanın 99 şəhərində küçələrə tökülüşməsinə səbəb olduğunu" deyən cənab Navalnı baş nazirin aksiyaların əsas təşkilatçısı qismində məhkəmədə sorğulanmasının lazım olduğunu deyib. Cənab Navalnı həmçinin saxlanılan etirazçıların öz işlərini Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə aparmalarını istədiyini bildirib. Moskva, Sankt Peterburq, Vladivostok, Novosibirsk, Tomsk və bir neçə digər şəhərlərdə keçirilən aksiyalarda minlərlə etirazçı iştirak edib. 500 insan həbs edilib və aksiyaların əksəriyyəti rəsmi icazə olmadan təşkil olunub. Televiziya yayımları etirazçıların "Putinə yox!", "Putinsiz Rusiya!" və "Putin oğrudur!" şuarları səsləndirdiklərini göstərib. Müxbirlər hazırki aksiyaların 2011 və 2012-ci illərdə təşkil edilən aksiyalardan sonra ən böyük etirak aksiyaları olduğunu deyirlər. Aleksey Navalnı məhkəmədən selfi və tvitlərini paylaşıb Etirazların səbəbi nədir? Cənab Navalnı Youtube saytında paylaşdığı hesabatda cənab Medvedevin villalar, yaxtalar və üzüm bağlarına sahib olduğunu iddia edib. Cənab Navalnı mülklərə baş nazirin rəsmi əmək haqqı ilə sahib olmağın mümkün olmadığını deyib. Hazırda video hesabata 11 milyon dəfə baxılıb. Hesabatda həmçinin cənab Medvedevin mülkərindən birində bir ördək üçün xüsusi ev olduğu iddia edilir. Aksiyalara qoşulan bəzi etirazçılar əllərində sarı ördək oyuncağı daşıyıblar. Cənab Medvedevin sözçüsü ona qarşı iddiaların "təbliğat hücumları" olduğunu deyib. İnstagramda bazar gününün necə keçdiyi sualına cavabında cənab Medvedev sadəcə "Pis deyil, xizək sürdüm" deyib.


تميزت الحملة الانتخابية ببعض المناظرات الحامية بين ترامب وكلينتون. وذكر تقرير لصحيفة نيويورك تايمز إن وكالات استخبارات في الولايات المتحدة لديها "ثقة كبيرة"، في تورط روسيا في عمليات قرصنة إلكترونية. وخلص تقييم لوكالة الاستخبارات المركزية الأمريكية "سي أي إيه" نقلته صحيفة واشنطن بوست إلى نتائج مشابهة. لكن الفريق الانتقالي للرئيس المنتخب ترامب رفض تقرير المخابرات المركزية، قائلا: "هؤلاء هم نفس الأشخاص الذين قالوا إن صدام حسين لديه أسلحة دمار شامل". من جانبهم، نفى مسؤولون روس مرار صحة تلك الاتهامات المتعلقة بالقرصنة. وكان الرئيس الأمريكي باراك أوباما قد أمر الجمعة بفتح تحقيق في سلسلة من الهجمات الإلكترونية - وجهت الاتهامات بشأنها إلى روسيا - خلال موسم الانتخابات الأمريكية. واستهدفت تلك الهجمات المراسلات الإلكترونية للحزب الديمقراطي، ومراسلات مساعد بارز للمرشحة الديمقراطية هيلاري كلينتون. وفي أكتوبر/ تشرين الثاني الماضي، وجه مسؤولون أمريكيون أصابع الاتهام إلى روسيا، متهمين إياها بالتدخل في الحملة الانتخابية. والآن، نقلت صحيفة نيويورك تايمز عن مسؤولين كبار في الإدارة الأمريكية قولهم إنهم واثقون، من أن القراصنة الروس قد تسللوا أيضا إلى أنظمة الحاسب التابعة للجنة الوطنية للحزب الجمهوري، كما فعلوا مع الحزب الديمقراطي، لكنهم لم يكشفوا عن المعلومات التي حصلوا عليها من شبكات الحزب الجمهوري. وتقول وكالات الاستخبارات الأمريكية إن الروس مرروا الوثائق، التي حصلوا عليها بشأن الحزب الديمقراطي، إلى موقع ويكيليكس، وذلك حسبما نقلت صحيفة نيويورك تايمز. اخترقت أيضا قاعدة بيانات الناخبين في ولايتي إلينوي وأريزونا. وقالت صحيفة واشنطن بوست، نقلا عن "مسؤول أمريكي رفيع المستوى" لم يذكر اسمه، إن "وكالات الاستخبارات قد حددت هوية الأشخاص المرتبطين بالحكومة الروسية، الذين زودوا موقع ويكيليكس بآلاف المراسلات المخترقة للجنة الوطنية للحزب الديمقراطي وآخرين، من بينهم رئيس الحملة الانتخابية لهيلاري كلينتون". وخلال الحملة الانتخابية، حث ترامب روسيا علنا على "العثور" على المراسلات الإلكترونية لكلينتون، لكنه قال في وقت لاحق إنه كان يسخر. وقال الديمقراطيون إن الاختراقات كانت بمثابة محاولة مقصودة، لتقويض الحملة الانتخابية لكلينتون. من جانبه، قال المتحدث باسم البيت الأبيض، إيريك شولتز، إن الرئيس باراك أوباما يرغب في إجراء تحقيق تحت بصره في هذا الأمر، "لأنه يأخذه بمنتهى الجدية". وأضاف: "نحن ملتزمون بضمان نزاهة انتخاباتنا". هذا ولم يتضح بعد ما إذا كان سيتم الكشف عن نتائج ذلك التحقيق.

Prezident kampaniyası namizədlər arasında kəskin debatlarla yadda qalıb Məsələ ilə bağlı New York Times qəzetində dərc olunmuş məqalədə deyir ki, rəsmilər seçkilər vaxtı baş verən kibermüdaxilələrdə Rusiyanın əli olduğunu "böyük əminliklə" təsdiqləyib. Lakin Donald Trump-ın komandası Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin dediklərilə razılaşmır. "Bu həmin adamlardır ki, Səddam Hüseynin kütləvi qırğın silahlarına malik olduğunu deyirdi". Məlumata əsasən Illinois və Arizona ştatının seçki bazaları da kibermüdaxiləyə məruz qalıb. Seçkilər vaxtı o cümlədən ABŞ-ın bir sıra ştatlarında seçki ilə bağlı sistemlərə, o cümlədən seçici bazalarına müdaxilə qeydə alınıb. Rusiya ABŞ seçkilərinə haker müdaxiləsi barədə iddiaları rədd edir. Moskva son illərdə, o cümlədən Ukrayna və Gürcüstandakı münaqişələrdə hibrid müharibə üsulları və informasiya əməliyyatlarını sınaqdan keçirib. Rusiya kəşfiyyatı hələ Soyuq Müharibə vaxtından bəri "fəal tədbirlər" və "təsir əməliyyatları" kimi üsullardan istifadə edib. Ancaq kiberməkan bu üsullardan istifadə etmək üçün tamamilə yeni sahədir.


بدأ بعض السكان النزوح من المناطق الساحلية إلى الجبال قد شعر بالهزة كل من الهند واستراليا وسينغافورا وسيريلانكا. وقد قال المركز الامريكي للتحذير من التسونامي في المحيط الهادي إن زلزالا بهذه القوة من شأنه ان يحدث تسونامي مدمر قد يؤثر على جميع سواحل المحيط الهندي. ولايبعد مركز الزلزال كثيرا عن مكان التسونامي المدمر الذي حدث قبل ثمانية سنوات والذي اودى بحياة مئتي الف شخص. وقال مركز إنذار التسونامي إنه من غير المعروف إن كانت أمواج التسونامي قد تشكلت فعلا ولكنه نصح السلطات باتخاذ التدابير الضرورية. يذكر ان المنطقة عرضة للهزات الأرضية بشكل متكرر، وكانت أمواج التسونامي قد أدت إلى مقتل 170 ألف شخص في إقليم آتشيه عام 2004. وقال معهد المسح الجيولوجي الأمريكي الذي يوثق الهزات الأرضية في العالم ان الهزة الأخيرة وقعت على عمق 33 كم تحت سطح البحر على بعد 495 كم من عاصمة الإقليم باندا آتشيه. وورد في إنذار التسونامي أن وقوع هزات بقوة مماثلة لقوة الهزة التي وقعت في آتشي يمكن أن يؤدي الى تشكل أمواج تسونامي توقع دمارا في المناطق الساحلية. وقد وصل أثر الهزة الأرضية الى سنغافورة وتايلاند والهند. وقالت وكالة أنباء رويترز ان بعض سكان المناطق المهددة بدأوا بالنزوح عن المناطق الساحلية باتجاه الجبال. وقال مراسل بي بي سي في العاصمة الاندونيسية جاكارتا ان الارض قد اهتزت لمدة خمس دقائق وانه لم يتمكن من إجراء اتصالات مع أي شخص في إقليم آتشي.

35 kilometr dərinlikdə olan yeraltı təkanları, episentrdən 100 km aralıda yerləşən Meksika paytaxtının sakinləri də hiss ediblər Meksika rəhbərliyinin məlumatına görə, baş verən zəlzələ nəticəsində ölkədə azı 6 nəfər həlak olub. Meksika prezidenti Enrique Peña Nieto baş verən təbii fəlakəti son yüz ilin ən güclü zəlzələsi adlandırıb. Zəlzələnin episentri Pijijiapan şəhərinin cənub-şərqindən 100 kilometr aralıda, 35 kilometr dərinlikdə qeydə alınıb. Bu barədə ABŞ geoloji xidməti məlumat verib. "3 metr yüksəklikdəki tsunami dalğaları Meksika sahillərində müşahidə oluna bilər", Məlumatı France Press agentliyi tsunami barədə xəbərdarlıq edən Sakit Okean Mərkəzinə istinadən yayıb. Tsunami dalğaları həmçinin Argentina, Qvatamela, El-Salvador və regionun digər ölkələrini də əhatə edə bilər. Lakin mərkəzin məlumatına görə, bu dalğalar Meksikayla müqayisədə digər ölkələrdə zəif olacaq. Yeraltı təkanlar episentrdən bir neçə yüz kilometr aralıda yerləşən Mexico-da hiss edilib. Şahidlərin dediyinə görə, güclü yeraltı təkanlar nəticəsində bir neçə rayonda elektriklər kəsilib. Yeraltı təkanlar şəhərdə gecə vaxtı hiss edilib. Reuters agentliyinə müsahibə verən şahidlərdən biri insanların gecə geyimində evlərindən küçələrə qaçdığını söyləyib. Ciddi dağıntılar və həlak olanlar barədə məlumat yoxdur. Mexico-nun bir neçə rayonun sakinləri gecənin böyük hissəsini küçədə keçiriblər Meksikada, həmçinin "Katya" qasırğası təhlükəsi də gözlənilir. Sinoptiklərin məlumatına görə, dördüncü gün gecə Meksika körfəzində yaranan qasırğanın Meksika sahillərinə cümə günü çatacağı gözlənilir. Yaxın vaxtlarda "Katya" qasırğası güclənib və küləyin sürəti saatda 140 kilometr təşkil edib. 300 kilometr diametri əhatə edən qasırğa hazırda Tampiko şəhərinin cənub-şərqindədir.


خلصت المخابرات الأمريكية في عام 2016 إلى أن روسيا كانت وراء محاولة لتقويض سباق هيلاري كلينتون الرئاسي ضد ترامب ووفقا لتقرير حكومي أمريكي، نشرت موسكو "مزاعم مضللة أو لا أساس لها" بشأن الفائز النهائي، جو بايدن. لكنه قال إن أي حكومة أجنبية لم تخترق النتائج النهائية. ونفت روسيا مرارا مزاعم التدخل في الانتخابات. وحدّد التقرير المكون من 15 صفحة، والذي أصدره يوم الثلاثاء مكتب مدير المخابرات الوطنية، ما وصفه بـ "عمليات التأثير" التي تقوم بها روسيا وإيران. وقال إن الأفراد المرتبطين بروسيا نشروا مزاعم لا أساس لها بشأن الرئيس بايدن قبل انتخابات 3 نوفمبر/تشرين الثاني. وأضاف أن حملة تضليل سعت لتقويض الثقة في العملية الانتخابية الأوسع. مواضيع قد تهمك نهاية وأشار التقرير إلى أن بعض الأشخاص المرتبطين بالمخابرات الروسية، قدموا روايات مناهضة لبايدن إلى وسائل الإعلام وكبار المسؤولين وحلفاء ترامب. وهزم الرئيس بايدن ترامب وتم تنصيبه في 20 يناير/كانون الثاني. وزعم التقرير أنه بينما سعت روسيا إلى تعزيز فرص فوز ترامب، أطلقت إيران "حملة خفية متعددة الجوانب" في محاولة لإضعافه. وقد انتهج الرئيس السابق سياسة "الضغط الأقصى" على إيران، بفرض عقوبات ضارة وتصعيد الحرب الكلامية بين البلدين. كما خلص التقرير إلى أن الصين، التي طالما اتهمتها واشنطن بالتجسس الإلكتروني، اختارت عدم "بذل جهود التدخل" قبل التصويت. وأضاف أن "الصين سعت إلى الاستقرار في علاقتها مع الولايات المتحدة، ولم تنظر إلى نتيجة الانتخابات على أنها مفيدة بما يكفي لها للمخاطرة برد فعل سلبي" إذا تم كشف الأمر. وبحسب التقرير، لم تتدخل الدول الأجنبية في عملية التصويت والنتائج النهائية. قال التقرير إنه لا يوجد دليل على أن روسيا وإيران تدخلتا بشكل مباشر في عملية التصويت عام 2020 وصدر تقرير المخابرات بالتزامن مع تحقيق مشترك بين وزارتي العدل والأمن الداخلي توصل إلى نتيجة مماثلة. وذكر تقريرهما أن "الحملات الروسية والإيرانية الواسعة التي تستهدف قطاعات البنية التحتية الحيوية المتعددة قد أضرّت بأمن العديد من الشبكات التي أدارت بعض الاجراءات الانتخابية". لكنها أكدت أن محاولات التدخل المزعومة كانت غير مباشرة إلى حد كبير. وجاء في الوثيقة "ليس لدينا ما يشير إلى أن أي جهة أجنبية حاولت التدخل ... عن طريق تغيير أي جانب تقني من عملية التصويت، بما في ذلك تسجيل الناخبين، أو الإدلاء بأصواتهم، أو جدولة الأصوات، أو الإبلاغ عن النتائج". وقالت أجهزة المخابرات الأمريكية في أغسطس/آب الماضي إن الصين وروسيا وإيران تحاول بنشاط التدخل في الانتخابات الرئاسية المقبلة. ووجد التقييم أن روسيا كانت تسعى إلى "تشويه سمعة" بايدن. ووجد أيضا أن الصين وإيران تريدان أن يخسر ترامب التصويت.

Məxfiliyi açılmış hesabatda deyilir ki, Rusiya lideri seçkini təsirləndirmək məqsədilə aparılan kampaniyaya "əmr" verib. Moskva hələlik reaksiya verməyib, lakin Rusiya əvvəllər bu iddiaları rədd edib. Cənab Trump kəşfiyyatın tapıntıları ilə tanış edildikdən sonra, Rusiyanı müdaxiləyə görə tənqid etməyib, lakin bildirib ki, müdaxilə seçkinin nəticəsini təsirləndirməyib. Bunun ardınca cənab Trump Demokratik Partiyanın Milli Komitəsini haker müdaxiləsinə "imkan verdiyinə" görə səhlənkaralıqda günahlandırıb. Bu hesabatın ardınca ABŞ-ın Daxili Təhlükəszilik Nazirliyi bidlirib ki, bundan sonra seçki maşınları və başqa seçki məlumat bankları "mühüm infrastruktur" kimi təsnif ediləcək və bu avadanlıq kiberhücumlardan daha etibarlı qorunacaq. 25 səhifəlik hesabatda deyilir ki, Kreml "aşkar şəkildə" Trump-ın qələbəsini istəyib. Sənəddə bildirlir ki, Rusiyanın məqsədləri ABŞ-ın demokratik prosesinə "ictimai inamı sarsıtmaq" və Trump-ın demokrat rəqibi Hillary Clinton-u "qaralayaraq" onun seçilməsinə və potensial prezidentliyinə ziyan vurmaq olub. "Bizim təhlilimizə görə Rusiya prezidenti Vladimri Putin 2016-cı ildə ABŞ prezident seçkisini təsirləndirmək məqsədilə kampaniyanın aparılmasını əmr edib" - deyilir hesabatda. Sənədin məxfiliyi açılmış versiyasında cənab Putinin iddia edilən rolu barədə təfərrüatlı dəlillər yoxdur, lakin bildirilir ki, Rusiyanın hərəkətləri aşağıdakılardan ibarət olub: Hesabatda qeyd olunduğuna əsasən cənab Putin cənab Trump-ı ona görə xoşlayıb ki, o Rusiya və Rusiya lideri ilə işləyəcəyini vəd edib. Bu da qeyd olunur ki, Vladimir Putin İtaliyanın keçmiş baş naziri Silvio Berlusconi və Almaniyanın keçmiş kansleri Gerhard Schroeder kimi Rusiyada biznes maraqları olan Qərb siyasi liderləri ilə "müsbət iş təcrübəsinə" malikdir. Bunun tam əksi olaraq cənab Putin xanım Clinton-u 2011 və 2012-ci ildə Rusiyada baş vermis antihökumət etirazlarını qızışdırmaqda ittiham edirdi, hesabatda deyilir. Bu da qeyd olunur ki, haker müdaxiləsində iştirak etmiş Rusiya agentlərinin adları ABŞ hakimiyyət orqanlarına məlumdur, lakin açıqlanmır. Məxfiliyi açılmış hesabat prezident Barack Obamaya təqdim edilmiş daha geniş və tamamilə məxfi hesabatın qısa versiyasıdır.


وقال السفير الروسي في لندن، ألكساندر ياكوفينكو، إن تصريحات جونسون "غير مسؤولة"، مضيفا أنه"ليس من حق أي شخص أن يقارن روسيا التي ضحت بأرواح 25 مليون قتيل في الحرب العالمية الثانية بألمانيا النازية". وأكد ياكوفينكو أن بريطانيا لا تمتلك أي دليل يثبت تورط روسيا في هجوم ساليزبيري على الجاسوس الروسي المزدوج سيرغي سكريبال باستخدام الغاز السام. وكانت رئيسة الوزراء البريطانية تيريزا ماي قد أعلنت أن المادة الكيماوية المستخدمة في الهجوم هي جزء من مجموعة مختلفة من غاز الأعصاب الذي تم تطويره في روسيا ويعرف باسم نوفيتشوك. واعتبرت ماي أن استخدام هذا الغاز في محاولة اغتيال سكريبال وابنته على الأراضي البريطانية يوضح بما لا يدع مجالا للشك أن روسيا لا تحترم القانون الدولي وهو الأمر الذي تعتزم ماي تأكيده أمام قمة قادة دول الاتحاد الاوروبي. وكان جونسون قد أدلى بتصريحاته أمام لجنة العلاقات الخارجية في مجلس العموم البريطاني الأربعاء. دبلوماسيون روس يغادرون بريطانيا مع استمرار أزمة الجاسوس سكريبال جمهورية التشيك ترفض مزاعم روسيا بشأن تسميم الجاسوس الروسي وخلال المناقشات قال أحد أعضاء اللجنة أنه يجب المقارنة بين كأس العالم في روسيا وأولمبياد برلين عام 1936 وهو ما رد عليه جونسون قائلا " أتفق مع مقارنتك بين ما سيجري في موسكو خلال كأس العالم وفي كل الساحات وما جرى خلال عام 1936 نعم أتفق معك بكل تأكيد". وأشار جونسون إلى ان الحدث الرياضي سيستغل لتمجيد شخص الرئيس الروسي فلاديمير بوتين. وفي كلمة ألقاها في مقر السفارة الروسية في لندن قال ياكوفينكو "ليس من حق أي شخص إهانة المواطنين الروس الذين هزموا النازية وضحوا بأرواح 25 مليون شخص ويقارن دولتنا بألمانيا النازية". وانتقد ياكوفينكو موقف الحكومة البريطانية مؤكدا أنها ترفض التعاون مع موسكو وإمدادها بعينة من الغاز المستخدم في الهجوم. متهما رئيسة الوزراء ببناء موقف بلادها السياسي على مجرد افتراضات.

Britaniyanın xarici işlər naziri Boris Johnson Britaniya parlamentində müzakirələr zamanı Boris Johnson futbol üzrə dünya çempionatından Putinin öz xeyrinə istifadə edəcəyi fikirlərini səsləndirən deputat Ian Austin-la razılaşaraq: "Qorxuram ki, bu, həqiqətən də belədir, həqiqətən də belədir" deyib. Ian Austin parlamentdə çıxışında bildirib ki, Adolf Hitler Almaniyada keçirilmiş 1936-cı il olimpiadasını nasizim təbliğatına çevirdiyi kimi Putin də ölkəsində keçiriləcək futbol üzrə dünya çempionatını öz təbliğatına çevirəcək. Boris Johnson öz çıxışında deputatın fikirlərini bölüşüb. 1936-cı il Olimpiadası Berlində nasist Almaniyasının hakimiyyəti vaxtında keçirilmişdi. O vaxt nasist rejim Olimpiadanı hitlerizmin nümayişinə çevirmişdi. Britaniya komandası mütləq oyuna qatılmalıdır, Boris Johnson deyib Boris Johnson deyib ki, təcili yarışa gedəcək azarkeşlərin təhlükəsizliyi barədə Rusiya ilə müzakirə aparmaq lazımdır. Ancaq o, Dünya Kubokunu boykot etmək təklifi ilə razılaşmayıb, deyib ki, Britaniya komandası mütləq oyuna qatılmalıdır. İndiyə qədər bu ilin yayındakı Dünya Kubokuna qatılmaq üçün 24 min ingiltərəli azarkeş müraciət edib. Boris Johnson deyib ki, Rusiyadan çıxarılan 23 Britaniya diplomatı arasında azarkeşlərlə məşğul olacaq səlahiyyətli şəxslər də var. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Maria Zakharova Boris Johnson-u Rusiyanın düşmən obrazını yaratmaqda ittiham edib. Britaniya və Rusiya arasında münasibətlər keçmiş rusiyalı casusun zəhərlənməsindən sonra gərginləşib. Britaniyada sığınacaq almış keçmiş kəşfiyyat rəsmisi Sergei Skripal və onu qızı naməlum vəziyyətdə zəhərləniblər. Britaniya hakimiyyəti bu işdə Rusiyanın əli olduğu iddiasını ortaya qoyub, Rusiya isə bu iddiaları təkzib edir.


فتح الناشطون النار من أسلحتهم الآلية على مركز الشرطة الرئيسي بالمدينة واستولى الناشطون على المبنى الإداري التابع للحكومة في المنطقة ومكتب النائب العام، قبل أن يفتحوا النار من أسلحتهم الآلية على مركز الشرطة الرئيسي بالمدينة. وانتقد الرئيس الأوكراني المؤقت أوليكساندر تورتشينوف عدم قيام أفراد الشرطة المحلية بالمدينة بأي شيء، موجها إليهم الاتهام بـ "الخيانة". فيما وجهت الولايات المتحدة الاتهام إلى روسيا بالسعي "لتغيير الخريطة الأمنية بوسط أوروبا وشرقيها". ففي خطاب ألقاه أمام المجلس الأطلسي في واشنطن، طالب وزير الخارجية الأمريكي جون كيري الكريملن في روسيا أن "يترك أوكرانيا في سلام". مواضيع قد تهمك نهاية واستطرد كيري محذرا روسيا من أن أراضي دول حلف شمال الأطلسي "النيتو" "لا يمكن انتهاك حرمتها"، مؤكدا على أن الحلف سيدافع عن كل شبر منها. وشهد يوم الثلاثاء تطورات أخرى فيما يتعلق بالأزمة في أوكرانيا، حيث شهدت العاصمة البريطانية لندن انعقاد مؤتمر للاستماع إلى عدد من الدعاوى التي تتهم الرئيس الأوكراني المعزول فيكتور يانوكوفيتش وعددا من معاونيه باحتمالية الضلوع في سرقة أصول تقدر قيمتها بعشرات المليارات من الدولارات. وكان وزير الداخلية الأوكراني آرسين آفاكوف قد أفاد للخدمة الروسية في بي بي سي بأنه من المحتمل ألا تشهد جميع المناطق في أوكرانيا إجراء الانتخابات الرئاسية المقرر الشهر المقبل، وذلك نظرا للاضطرابات التي تشهدها البلاد. وكانت موكسو قد أعلنت عدم نيتها غزو شرقي أوكرانيا، وهي المنطقة التي تشهد سيطرة ناشطين موالين لروسيا على المباني التابعة للحكومة الأوكرانية في عدد من المدن والبلدات هناك. اقتحمت مجموعة من الرجال المسلحين بالعصي والقضبان المعدنية المبنى الرئيسي للحكومة الإقليمية بلوهانسك قامت مجموعة من الناشطين بتكسير عدد من نوافذ المبنى الذي لم يكن محميا من قبل قوات الأمن لاقتحامه وما أن دخلوا المبنى، حتى قاموا بفتح بوابته الرئيسية ليسمحوا للمحتجين المتجمعين خارجه بالدخول قام المحتجون باستبدال العلم الأوكراني المرفوع أعلى المبنى بالعلم الروسي وعلم "جمهورية دونيتسك الشعبية" وحتى الآن، لم يستهدف سوى المبنى المحلي لجهاز أمن الدولة في لوهانسك، وهي المدينة التي تقع على بعد أقل من 30 كيلومترا من الحدود الأوكرانية مع روسيا ويبلغ تعداد سكانها 465 ألف نسمة. إلا أن المئات تجمعوا عصر يوم الثلاثاء خارج المبنى الرئيسي للحكومة الإقليمية مطالبين بإجراء استفتاء من أجل الاستقلال بشكل أوسع وهم يهتفون لروسيا. واقتحمت مجموعة من الرجال المسلحين بالعصي والقضبان المعدنية ذلك المبنى، وقاموا بإنزال العلم الأوكراني من على سطحه ورفعوا بدلا منه العلم الروسي وعلم دونيتسك، ذلك الإقليم الذي أعلنه المتظاهرون جمهورية شعبية وطالبوا باستقلاله عن أوكرانيا. ثم قامت جموع من الناشطين الموالين لروسيا باقتحام المبنى الذي يضم مكتب النائب العام وذلك قبل اقتحامهم مركز الشرطة الرئيسي التابع لوزارة الداخلية الأوكرانية. وبحسب ما نقلته وكالة فرانس بريس للأنباء، أخلى ضباط الشرطة ذلك المبنى بعد ساعات ونقلوا بعيدا على متن الحافلات وسط هتافات الجموع التي تطالبهم بأن "يعودوا إلى منازلهم". واقتحم نشطاء آخرون محطة بث تلفزيوني إقليمية، إلا أنهم قرروا عدم الاستيلاء عليها قبل أن يسمح لهم بعمل بث منها. وفي أعقاب عمليات الاقتحام تلك، أمر الرئيس تورتشينوف بتسريح كبار ضباط الشرطة في مدينتي لوهانسك ودونيتسك. وعلق قائلا: "فشلت الأغلبية الساحقة من الأجهزة التي تعمل على تنفيذ القانون بشرقي أوكرانيا في القيام بواجبها الذي يتمثل في الدفاع عن المواطنين الأوكرانيين." يذكر أن النشطاء الموالين لروسيا يسيطرون أيضا على غالبية المناطق في مدينة دونيتسك المجاورة. عقوبات وكانت منطقة شرق أوكرانيا، التي تقطنها غالبية تتحدث باللغة الروسية، تعد معقلا للرئيس الأوكراني السابق يانوكوفيتش، وذلك قبل الإطاحة به من قبل المتظاهرين في فبراير/شباط الماضي. ورفضت الحكومة الأوكرانية المؤقتة دعوات النشطاء الموالين لروسيا والتي تطالب بالاستقلال، خوفا منها أن يؤدي ذلك إلى وقوع المزيد من الانقسامات في البلاد، وانضمام عدد أكبر من المناطق تحت مظلة الحكم الروسي، كما حدث في شبه جزيرة القرم الشهر الماضي. ولا يزال نشطاء موالون لروسيا يحتجزون منذ الأسبوع الماضي ما يقرب من أربعين شخصا، بما في ذلك سبعة مراقبين عسكريين لهم علاقة بمنظمة الأمن والتعاون في أوروبا. فيما أكد فياتشيسلاف بونوماريوف، الذي أعلن نفسه "عمدة" على بلدة سلوفيانسك التي يحتجز فيها المراقبون، على أن هناك "تقدما" في المفاوضات مع ممثلي المنظمة، وكان قد اشترط إطلاق سراحهم إذا ما رفع الاتحاد الأوروبي العقوبات عن بعض القادة الانفصاليين في أوكرانيا. وكان الاتحاد الأوروبي قد أصدر في وقت سابق قائمة جديدة لخمسة عشر شخصا يواجهون منعا من السفر وتجميدا لأصول أموالهم. وضمت تلك القائمة رئيس الأركان في الجيش الروسي ورئيس المخابرات العسكرية الروسية ونائبا لرئيس الوزراء الروسي وعددا من القادة الانفصاليين في شبه جزيرة القرم ومدينتي لوهانسك ودونيتسك. كما أعلنت الولايات المتحدة يوم الاثنين الماضي فرض عقوبات على سبعة أفراد وسبع عشرة شركة قالت إنها لها صلات بالدائرة المقربة من الرئيس الروسي فلاديمير بوتين. فيما حذر بوتين من أن العقوبات الجديدة قد يكون لها تأثير على العمليات التجارية التي تقوم بها شركات غربية في روسيا.

Onlar Daxili İşlər Nazirliyinin binasını mühasirəyə alıb, regional administrasiyanın və prokurorluğun binalarına nəzarət edir. İnsanlar əllərində dəyənək və Rusiya bayraqları ilə, həmçinin yerli teleradio şirkətini də ələ keçirməyə cəhd edib. Bununla belə, danışıqlardan sonra onlar canlı efirdə bəyanat verməyin əvəzində binanı zəbt etməməyə razılaşıblar. "Xahiş edirəm təşvişə düşməyin. Hər şey yaxşı olacaq. Biz mayın 11-də keçiriləcək referenduma hazırlaşırıq. Hər kəs düşünməli və qərar verməlidir", efirdə separatistlərin liderlərindən biri Vyaçislav Petrov bəyan edib. Kütlə, həmçinin Luqanskda Ukrayna DİN binasını ələ keçirməyə cəhd edir. Basqın zamanı tüstü bombalarından istifadə olunub. Separatçılar polislərin silahı qoyaraq binadan getmələrini tələb edib, BBC-nin Ukrayna xidmətinin müxbiri Luqanskdan xəbər verir. Onlar razılaşmayıb. Sonra basqın bitib, binaya danışıqlar aparmaq üçün bir qrup fəal keçib. İnterfaks Agentliyinin məlumatına görə, polisin regional idarəsinin qarşısında minə yaxın rusiyameylli etirazçılar qalıb. Onların münayəndəsi "milli polis rəhbəri" bəyan edib. Luqanskda regional inzibati binanın tutulması çərşənbə günü gündüz saat üçə qədər davam edib. Müxtəlif məlumatlara görə, Luqansk regional inzibati binasının qarşısına iki mindən üç minə qədər insan toplaşıb. İnsanlar Rusiya bayraqları və geyimlərində Georgiyevsk lentləri ilə dayanıb. Metal çubuqlu iyirmi gənc insandan ibarət qrup birinci mərtəbədə pəncərələri sındıraraq binaya soxulub. Fəallar Ukrayna bayraqlarını çıxarıb və yerinə Rusiyanın üçrəngli bayrağını yerləşdirib. Polis binanın tutulmasına mane olmayıb və meydanda toplaşmış rusiyameylli fəalların alqışları altında binanı tərk edib. Kütlə "Rusiya", "Referendum" kimi şüarlar səsləndirib. Basqınların bəzi iştirakçıları yaxşı silahlanmış və təchiz olunub. Rusiyameylli fəallar regional prokurorluğun binasından Ukrayna bayrağını götürüb və onu yandırıblar. Luqansk regional inzibati binasını rusiyameylli fəallar bundan öncə zəbt edib: martın 9-da gənc insanlardan ibarət qrup damda Rusiya bayrağını yerləşdirib və reginal dövlət inzibati binasının təmsilçisi Mixail Bolotskixi istefa vermək haqqında ərizə yazmağa məcbur ediblər. Daha sonra o bəyan edib ki, ərizəni təzyiq altında yazdığına görə onun heç bir hüquqi qüvvəsi yoxdur. Prokurorluq regional binanın tutulması ilə bağlı cinayət işi başladıb.


الهجوم قتل 22 شخصا وقتل 22 شخصا وأصيب 59 آخرون في الحادث الذي استهدف مجمع حفلات موسيقية بمدينة مانشستر، شمالي بريطانيا. ووقع التفجير الاثنين ليلا في بهو داخل المجمع في نهاية الحفل الغنائي، للمغنية الأمريكية، أريانا غراندي. فقد فجر انتحاري قنبلة يدوية الصنع الاثنين ليلا، في هجوم وصفته رئيسة الوزراء، تيريزا ماي، بأنه "بغيض". واعتقلت الشرطة رجلا، يبلغ من العمر 23 عاما، في تشارلتون، جنوبي مانشستر، تعقد أن له علاقة بالتفجير. المصابون بينهم 12 طفلا على الأقل ونشر تنظيم الدولة الإسلامية بيانا على مواقع التواصل الاجتماعي يقول فيه إن أحد أنصاره نفذ الهجوم. وقالت شرطة مانشستر إن أولويتها تتمثل في الوقت الحالي في تحديد إذا ما كان المشتبه به خطط للهجوم بمفرده أم أن لديه شركاء. ويعتقد أن عبيدي فجر نفسه في بهو مجمع الحفلات أثناء مغادرة الحاضرين للحفل الغنائي. وللمشتبه به 3 أخوة على الأقل، وقد عاش في 3 عناوين مختلفة في مدينة مانشستر بما ذلك شقة فتشتها الشرطة في وقت سابق بعد تنفيذ تفجير عن بعد لدخولها بشكل آمن، بحسب آيان هوبكنز قائد الشرطة بالمدينة. وأضاف أن منفذ الهجوم لم يتم تسميته بشكل رسمي، رافضا اعطاء المزيد من التفاصيل. كما ألقت الشرطة القبض على شخص آخر، 23 عاما، يعتقد أنه له صلة بالهجوم، في منطقة تشرلتون جنوبي مانشستر. وقتلت فتاة في الثامنة من عمرها في الهجوم، كما شملت قائمة الأشخاص الذين يتلقون العلاج في المستشفيات 12 طفلا (أقل من 16 عاما). ويتلقى المصابون العلاج في 8 مستشفيات مختلفة في أنحاء المدينة بينما لا يزال عدد من المراهقين في عداد المفقودين. ونكست الأعلام في أنحاء بريطانيا لنصف السارية، وأوقفت الأحزاب السياسية حملاتها الانتخابية لحين إشعار آخر. ويعد هذا أفدح هجوم إرهابي في بريطانيا منذ تفجيرات 7 يوليو/ تموز 2005، التي قتل فيها 52 شخصا على يد 4 انتحاريين. وتوصف حالة التأهب في بريطانيا بأنها عالية منذ ثلاثة أعوام، وهو ما يعني توقع مثل هذا الهجوم. وكثفت أجهزة مكافحة الإرهاب نشاطها في الأشهر الأخيرة، إذ سجلت تزايدا في الاعتقالات بمعدل اعتقال شخص واحد يوميا. وشارك الآلاف في وقفة "سلام" أقيمت في مانشستر وبرمنغهام وجلاسغو وبلفاست لتأبين الضحايا، وحمل المشاركون لافتات تحمل عبارات "مانشستر لن تستسلم للخوف" و"معا ضد الكراهية". وقفة لتأبين هجوم ضحايا الهجوم في مانشستر وقفة تأبين هجوم ضحايا الهجوم في مانشستر وقفة تأبين هجوم ضحايا الهجوم في مانشستر

8 yaşlı Saffie Roussos və 28 yaşlı Georgina Callander hücumda həlak olanlar arasındadırlar. Manchester şəhərində Livan əsilli ailəyə doğulan Salman Abedin-in ən azı üç bacı və qardaşı olduğu məlumdur. Onun Manchester-də bir neçə ünvanda yaşadığı deyilir. Polis əsas prioritetin cənab Abedinin hücumu tək və ya digər şəxslərlə planlaşdırdığını müəyyən etmək olduğunu bildirib. Greater Manchester polisinin baş rəisi İan Hopkins iki ünvanda axtarış aparıldığını təsdiqləyib. Cənab Abedin-in şəxsiyyəti rəsmən müəyyən edilmədiyinə görə polis daha ətraflı məlumat verməkdən imtina edib. Hazırda hücumda həlak olanlardan yalnız üç nəfərin kimliyi məlumdur - 8 yaşlı Saffie Rose Roussos və hər ikisi 28 yaşında olan Georgina Callander və John Atkinson. Partlayış bazar ertəsi Bakı vaxtilə saat 01:35 radələrində ABŞ-dan olan müğənni Ariana Grande-nin konsertinin ardınca baş verib. Bundan əvvəl özünü İslam Dövləti (İD) adlandıran qrup Telegram tətbiqində İD kanalı vasitəsilə hücumu törətdiyini deyib. Polis Manchesterin cənubunda hadisə ilə əlaqəsi olduğu deyilən 23 yaşlı kişini həbs edib. Bu, Britaniyada 2005-ci il iyulun 7-dən bəri baş vermiş ən pis terrorçu hadisəsidir. Həmin vaxt 52 nəfər həyatını itirmişdi. Hadisənin baş verdiyi əraziləri göstərən xəritə Rəsmilər nə deyir? Kraliça zərərçəkmişlərə "dərin başsağlığı" bildirib və bildirib ki, "bütün xalq ölüm və xəsarətlərdən şok keçirib". Baş nazir Theresa May bildirib ki, onun fikirləri "polis tərəfindən dəhşətli terror aktı kimi nəzərdən keçirilən" hadisədən zərər çəkmiş insanlarladır. "Biz Manchester-də nə baş verdiyinin tam detallarını üzə çıxarmaq istiqamətində müvafiq işlər aparırıq". O əlavə edib ki, təhlükəsizlik xidməti hücumçunun kimliyini təyin edib, amma hələ bu barədə məlumat verə bilməz. Xanım May bugün fövqəladə Cobra (Nazirlər Kabineti üzvləri ilə görüş) görüşü keçirib və birazdan Mançesterə getməlidir. Bundan başqa, o, Mühafizəkar Partiyanın ümumi seçkiqabağı təşviqatını dayandırıb. Hadisə yerində vəziyyət necədir? Hadisə yerindəki tibb işçiləri BBC-ə deyib ki, onlar bəzi "qəlpəyəbənzər xəsarəti olan" yaralıları müalicə edib. Şimali Qərb Təcili Yardım Xidməti bildirib ki, baş vermiş partlayışdan sonra xəstəxanalara 59 nəfər aparıb və bir sıra yüngün xəsarətli, yeriyə bilən yaralılara tibbi yardım göstərib. Böyük Manchester Polisi hücuma cavab olaraq fövqəladə telefon nömrəsi yaradıb. BBC-nin daxili siyasət müxbiri Daniel Sandford bildirib ki, yüksək rütbəli antiterror xidmətinin əməkdaşları Londonda yığılır və Daxili İşlər Nazirliyi (Home Office) ilə əlaqə yaradır. İki anonim ABŞ məmurunun təsdiqlənməmiş məlumatına əsasən, hücum intiharçı tərəfindən həyata keçirilib. Britaniyanın Nəqliyyat Polisi bildirib ki, partlayış Victoria dəmir yolu və tramvay stansiyası ilə əlaqələnən arenanın foyesində baş verib. Hadisədən az sonra stansiya bağlanıb və bütün qatarlar ləğv edilib. Partlayış müğənni Ariana Grande səhnəni tərk etdikdən qısa müddət sonra baş verib. Manchester Arena şəhərin ən böyük qapalı məkanıdır. Bura təxminən 18 min nəfərlik konsert tutumu olan arenadır. Amerikalı pop ulduz, 23 yaşlı Ariana Grande keçmiş televiziya aktrisasıdır. Onun yeniyetmə qızlar və uşaqlar arasında çox pərəstişkarı var. O, hadisədən sonra Twitterdə yazıb ki, "səmimi qəlbdən, çox təəssüf edir". Hadisədən sonra bir neçə saat ərzində insanlar #RoomForManchester (#ManchesterÜçünOtaq) haştaqını istifadə edərək şəhərdə olan insanlara boş otaqlar və ya boş çarpayılar təklif ediblər. Bu tipli yüzlərlə tvitlər yazılıb və minlərlə dəfə paylaşılıb. Dünya liderləri nə deyir? Rusiyanın rəsmi mediası yazır ki, prezident Vladimir Putin baş nazir May-ə başsağlığı göndərib. "Biz bu utanmaz və qeyri-insanı cinayəti qətiyyətlə pisləyirik." O deyib ki, Rusiya Britaniya ilə birgə terrorla mübarizədə əməkdaşlığa hazırdır. Kanadanın baş naziri Justin Trudeau Twitterdə yazıb: "Kanadalılar bu axşam Manchesterdə dəhşətli hücum xəbərindən sarsılıb. Xahiş edirəm, fikirləriniz qurbanlar və onların ailələri ilə olsun." ABŞ prezidenti Donald Trump mətbuat konfransında bildirib ki, "bu qədər gənc gözəl günahsız insanlar... Onlar şərə uduzanlar tərəfindən öldürülüblər. Hazırda Orta Şərqdə səyahətdə olan ABŞ prezidenti Donald Trump mətbuat konfransında bildirib ki, "bu qədər gənc gözəl günahsız insanlar... Onlar şərə uduzanlar tərəfindən öldürülüblər. "Mən onları qulyabanı adlandırmaq istəmirəm, çünki onlar bu adı xoşlayarlar. Onlar düşünərlər ki, bu gözəl addır. "Mən onları daha məğlub olan adlandıracağam, çünki onlar məhz belədirlər."


وقال داود اوغلو إن جهاز المخابرات التركي هو الذي اعاد المختطفين الى بلادهم. واستقبلت جموع غفيرة المطلق سراحهم بعد عودتهم الى انقرة من مدينة سانلي اورفه الواقعة جنوبي تركيا وفي وقت لاحق، قال الرئيس التركي رجب طيب اردوغان إن اطلاق سراح الرهائن كان نتيجة "عملية اعد لها مسبقا" جهاز المخابرات التركي. وكان الرهائن، ومنهم دبلوماسيون وعسكريون واطفال، قد اختطفوا في مقر القنصلية التركية في الموصل في يونيو / حزيران الماضي عندما تمكن تنظيم الدولة الاسلامية (الذي كان يسمى آنذاك "الدولة الاسلامية في العراق والشام" - داعش) من السيطرة على المدينة. مواضيع قد تهمك نهاية وشكر داود اوغلو جهاز المخابرات التركي. وكان احتجاز الرهائن الاتراك قد قيد رد تركيا على التهديد الذي يشكله التنظيم لحدودها الجنوبية. وكانت تركيا قد اوضحت انها لا ترغب في الاضطلاع يدور بارز في الخطط التي تعدها الولايات المتحدة للتصدي "للدولة الاسلامية" لاسباب منها الخوف على مصير الرهائن. وقال تلفزيون ان تي في التركي إن السلطات التركية لم تدفع فدية لتحرير الرهائن، ولكنها لم تذكر كيف حصلت على هذه المعلومات. ولم يكشف الرئيس التركي رجب طيب اردغان الكثير عن كيفية تحرير الرهائن، وقال في بيان "أشكر رئيس الوزراء وزملاءه لهذه العملية السرية المخططة والمنظمة بعناية التي استمرت طوال الليل وتمت بنجاح في الساعات الاولى من الصباح". فر آلاف العراقيين من الموصل بعد استيلاء تنظيم الدولة الاسلامية عليها وكان اكثر من 30 سائق شاحنة تركي احتجزوا في الموصل في يونيو/حزيران واطلق سراحهم بعد شهر ولكن لم تعلن تفاصيل اطلاق سراحهم. واستولى تنظيم الدولة الاسلامية على مساحات كبيرة من سوريا والعراق، مما دعا الى حملة متعددة الجنسيات للتصدي له. وشنت الولايات المتحدة اكثر من 170 هجوما جويا في العراق منذ اغسطس/اب. وشنت الطائرات الفرنسية اولى هجماتها يوم الجمعة.

Baş nazir girov götürülənlərin şənbə günü buraxıldığını deyib. Hadisə ilə bağlı Azərbaycana səfərini yarıda kəsərək Türkiyə qayıdan Ahmet Davutoğlu 46 nəfərin Şanlıurfa şəhərinə gətirildiyini bildirib. Baş nazir girov götürülənlərin şənbə günü buraxıldığını qeyd edib. Mosul şəhərindəki Türkiyə konsulluğunda çalışan diplomat, onların ailələri və əsgərlərdən ibarət qrup İD döyüşçüləri tərəfindən iyun ayında girov götürülmüşdü. Türkiyə girovluqda qalanların təhlükəsizliyini nəzərə alaraq İslam Dövlətinə qarşı hərbi kampaniyaya qatılmaqdan imtina edib. "Allah sizi bir daha ailələrinizdən ayırmasın. Siz bizim qəhramanımızsınız", - Şanlıurfa Hava Limanında girov götürülənləri qarşılayarkən Ahmet Davutoğlu deyib. İyun ayında Mosula İD hücumundan sonra minlərlə adam bölgəni tərk etməli olub. İyun ayında Mosulda İslam Dövləti tərəfindən girov götürülən 32 türkiyəli sürücü bir ay keçmiş buraxılsa da onların azad olunması ilə bağlı təfərrüatlar açıqlanmamışdır. İraq və Suriyada geniş ərazilər üzərində nəzarəti ələ keçirən İslam Dövlətinin 30 min döyüşçuyə malik olduğu güman edilir. İraq hökuməti və kürd döyüşçülərini dəstəkləyən ABŞ avqust ayından başlayaraq cıhadçıların mövqelərinə 170-dən artıq hava zərbələri endirib.


قال المسؤول إن بين المسلحين القتلى ازبك وأفغان وعناصر من حركة "تحريك طالبان باكستان" وتأتي هذه الغارات بعد يومين من الهجوم الذي وقع في ميناء كراتشي الجنوبي الذي أسفر عن مقتل 45 شخاص أغلبهم من أتباع المذهب الشيعي الاسماعيلي، وهو هجوم تبناه تنظيم "الدولة الإسلامية" (داعش) وتنظيم "جند الله" المنبثق عن حركة طالبان الذي سبق له أن اعلن "بيعته" لداعش. ونقلت وكالة فرانس برس عن مصدر أمني باكستاني قوله إن الطيران الحربي استهدف مخابئ للمسلحين في الغابات الجبلية الكثيفة الواقعة على الحدود الأفغانية في منطقة واريكا ماندي في ولاية وزيرستان الشمالية على مسافة 65 كيلومترا من مركز ولاية ميرانشاه. وقال المصدر للوكالة الفرنسية "دكت مقاتلات القوة الجوية مناطق قريبة من الحدود مع أفغانستان وقتلت 17 مسلحا على الأقل، كما دمرت 3 مبان و5 آليات." وقال المسؤول إن بين المسلحين القتلى ازبك وأفغان وعناصر من حركة "تحريك طالبان باكستان" (طالبان باكستان). مواضيع قد تهمك نهاية وأكد اثنان من سكان المنطقة وقوع الغارات لوكالة فرانس برس. ويحظر على الصحفيين التوجه إلى المنطقة التي شهدت الهجمات، مما يجعل من العسير التأكد من صحة التقارير الواردة منها.

Son aylar ərzində silahlılarla döyüşlərdə ordu bir neçə dəfə məğlubiyyətə uğrayıb Müdafiə Nazirliyinin mətbuat katibinin sözlərinə görə, ərazidə ağır döyüşlər davam edir, ordu hissəsinin köməyinə qoşun göndərilib. Nazirlikdən verilən məlumata görə, gecə döyüşündə 13 əsgər yaralanıb. Taliban, Xakrez bölgəsində yerləşən bazanın nəzarətinə keçdiyini bildirib. Bu, son aylarda Taliban silahlıları ilə döyüşdə ordunun uğradığı məğlubiyyətlərin sonuncusudur. Əfqanıstan kəşfiyyat qaynaqları daha əvvəl BBC-yə bildiriblər ki, hücum zamanı 40-dan çox əsgər öldürülüb. Bir mənbənin məlumatına görə, 30 əsgərin cəsədi Qəndəhar şəhərinə gətirilib. Talibanın hücumuna məruz qalan əsgərlərdən onu qaçmağa müvəffəq olub. AFP agentliyinin xəbər verdiyinə görə, yerli sakinlər bildiriblər ki, atışma saatlarla çəkib və yüzlərlə Taliban silahlıları bazaya müxtəlif istiqamətlərdən hücum edib. Taliban hücumu nəticəsində 70-dən çox əsgərin öldürüldüyü və yeddi əsgərin tutulduğu bildirilib. Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə, Əfqanıstan əsgərləri "cəsarətlə döyüşüblər", təxminən 80 Taliban silahlısını öldürüb və ya yaralayıblar. Tərəflərin iddialarının müstəqil təsdiqi yoxdur. Son aylarda qonşu Hilmənd vilayətinin əksəriyyətini ələ keçirən Taliban Qəndəhar və digər vilayətlərdə də hücum əməliyyatları keçirib. Belə əməliyyatlar, o cümlədən, ölkənin şimal-qərbində yerləşən Fəryab və şimal-şərqindəki Künduz vilayətlərində də keçirilib. Eyni zamanda, əsasən paytaxt Kabulda Taliban və özünü İslam Dövləti (İD) adlandıran qrupun silahlıları bir sıra öldürücü hücumlar həyata keçirib. May ayında Taliban 1990-cı illərdə özünün istehkamı saydığı Şah Vali Kot məntəqəsində ordu postunu darmadağın etdi. Son günlərdə bir neçə yaralı əsgər müalicə məqsədilə Kabula köçürülüb Aprel ayında ölkənin şimalındakı Mazar-i Şərifdə yerləşən ordu bazasına Talibanın hücumu nəticəsində, məlumatlara görə, təxminən 170 əsgər həlak olmuşdu. ABŞ-ın SIGAR nəzarətçi qurumunun məlumatına görə, Əfqanıstan ordusunun hazırda nəzarət etdiyi ərazi ölkənin 60 faizdən çoxunu təşkil etmir. Taliban və digər üsyançıların nəzarət etdiyi ərazilər isə 10 faizdən təxminən 11 faizə qədər artıb. Qalan ərazilərdə nəzarətin kimdə olması məsələsi isə mübahisəlidir.