aangelakis/STOMA huggingface dataset:
Επίσης, οι ασκούμενοι διέθεταν περισσότερη φαιά ουσία.
Πιθανώς, λένε οι ερευνητές, αυτό να συμβαίνει επειδή η άσκηση βοηθά στην καλύτερη αιμάτωση του εγκεφάλου, μεταφέροντας εκεί οξυγόνο και θρεπτικά υλικά.
Μια ακόμη επιστημονική έρευνα έγινε, αυτή τη φορά από Βραζιλιάνους ερευνητές.
Yποστηρίζει ότι η ανακάλυψη της τεχνικής του μαγειρέματος των τροφών έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη συνεχή διόγκωση του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Kατά συνέπεια, επιδρούσε και στην ανάπτυξη των πιο εξελιγμένων νοητικών ικανοτήτων και του ανθρώπινου πολιτισμού.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι αν οι άνθρωποι έτρωγαν μόνο ωμές τροφές, χωρίς να τις μαγειρεύουν, τότε θα έπρεπε να τρώνε τουλάχιστον επί εννιά ώρες κάθε μέρα.
Αυτό για να συντηρήσουν τους περίπου ογδόντα έξι δισεκατομμύρια νευρώνες του σημερινού ανεπτυγμένου εγκεφάλου.
Οι ανθρώπινοι νευρώνες είναι πολύ περισσότεροι σε αριθμό σε σχέση με τα εγκεφαλικά κύτταρα των μεγάλων πιθήκων.
O χιμπατζής έχει περίπου είκοσι οχτώ δισεκατομμύρια νευρώνες και ο γορίλας τριάντα τρία δισεκατομμύρια.
Οι Βραζιλιάνοι ερευνητές μέτρησαν τον αριθμό των νευρώνων σε δεκατρία είδη πιθήκων και πάνω από τριάντα άλλα είδη θηλαστικών.
Έτσι, ανακάλυψαν αφενός ότι το μέγεθος του εγκεφάλου σχετίζεται άμεσα με τον αριθμό των νευρώνων.
Aφετέρου ότι ο αριθμός των νευρώνων σχετίζεται άμεσα, με τη σειρά του, με την ποσότητα ενέργειας (θερμίδων) που χρειάζεται ο εγκέφαλος για τη συντήρησή του.
Oι πρόγονοί μας είχαν εφεύρει το μαγείρεμα στη φωτιά ως μέθοδο για να αυξάνουν σε μικρό χρόνο τον αριθμό των θερμίδων που κατανάλωναν.
Αν δεν το είχαν κάνει αυτό ο εγκέφαλός τους δεν θα ήταν δυνατό να μεγαλώσει τόσο πολύ.
Το γεγονός αυτό εξηγεί, όπως αναφέρουν, γιατί οι μεγαλόσωμοι γορίλες, έχουν έως τριπλάσιο σωματικό βάρος σε σχέση με τους ανθρώπους.
Διαθέτουν σημαντικά μικρότερους εγκεφάλους - ακριβώς επειδή συνεχίζουν να εξαρτιούνται από τις ωμές τροφές.
Ο εγκέφαλος είναι τόσο «πεινασμένος» για ενέργεια.
Στους σύγχρονους ανθρώπους, παρόλο που αποτελεί μόλις το δύο τοις εκατό της σωματικής μάζας τους, ευθύνεται για το είκοσι τοις εκατό περίπου του ανθρώπινου μεταβολισμού σε συνθήκες ανάπαυσης (έναντι εννέα τοις εκατό στους μεγάλους πιθήκους).
Η ανακάλυψη του μαγειρέματος κρέατος και φυτών πιθανώς έγινε από τον «όρθιο άνθρωπο» πριν από περίπου ένα κόμμα οχτώ εκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Μετέτρεψε τον εγκέφαλο από ενεργειακό-μεταβολικό βάρος σε σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα, προσδίδοντας σταδιακά στον άνθρωπο νέες δεξιότητες και καθιστώντας την ατομική και κοινωνική ζωή του πιο ευέλικτη και πολύπλοκη.
Σύμφωνα με ειδικούς, υπάρχει προφανής απάντηση στο ερώτημα, γιατί τα άλλα είδη όπως οι μεγάλοι πίθηκοι δεν μπορούν να κάνουν ό,τι και οι άνθρωποι.
Eίναι ότι μόνο εμείς κάποτε μάθαμε να μαγειρεύουμε και αυτό οδήγησε σε μια εκρηκτική ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Τη θεωρία αυτή πρώτος την υποστήριξε, στο τέλος της δεκαετίας του ενενήντα, ο καθηγητής βιολογικής ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου Χάρβαρντ Ρίτσαρντ Ράνγκαμ.
Tο βιβλίο του «Παίρνοντας φωτιά: Πώς η μαγειρική μας έκανε ανθρώπους» έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά.
Ο Ράνγκαμ και οι συνεργάτες του έχουν κάνει πιο πρόσφατα εργαστηριακά πειράματα που δείχνουν ότι διάφορα ζώα (τρωκτικά, πύθωνες και άλλα) μεγαλώνουν ταχύτερα και πιο πολύ, όταν τρώνε μαγειρεμένο αντί για ωμό κρέας.
Όμως υπάρχει και ο επιστημονικός αντίλογος ότι οι αρχαιότερες εστίες φωτιάς που έχουν ανακαλυφθεί, χρονολογούνται μόνο πριν από οχτακόσιες χιλιάδες χρόνια περίπου.
H τακτική χρήση της φωτιάς για μαγείρεμα, σύμφωνα με τα παλαιοντολογικά και αρχαιολογικά ευρήματα, φαίνεται πως εξαπλώθηκε πολύ πιο πρόσφατα.
Σε αυτή την περίπτωση, λένε οι σκεπτικιστές, είναι αμφίβολο αν το μαγείρεμα έπαιξε όντως καθοριστικό ρόλο στην πρώτη «έκρηξη» του ανθρωπίνου εγκεφάλου που συνέβη πριν από ένα κόμμα έξι έως ένα κόμμα οχτώ εκατομμύρια χρόνια.
Tο μαγείρεμα μπορεί να έπαιξε σημαντικό ρόλο στη δεύτερη φάση ταχείας εγκεφαλικής ανάπτυξης, που σημειώθηκε πριν από περίπου εξακόσιες χιλιάδες χρόνια.
Παραμένει άγνωστο ποια είναι ακριβώς η σχέση που διέπει τη συρρίκνωση του εγκεφάλου και της γυμναστικής.
Το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση αναγνωρίζει τη δυναμική θέση που κατέχει ο επιχειρηματικός τομέας στην κοινωνία αλλά και τις δυνατότητες που έχει να προσφέρει ενεργή και ουσιαστική βιώσιμη ανάπτυξη.
Τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, επιδιώκει το διάλογο με τις επιχειρήσεις και εστιάζει στη δημιουργία πρωτοπόρων και εποικοδομητικών συνεργασιών.
Διατηρεί παράλληλα την ανεξαρτησία, την ακεραιότητα και το δικαίωμα του να ασκήσει ανοιχτή κριτική.
Κάθε συνεργασία είναι ξεχωριστή και ο σχεδιασμός της αποτελεί πρόκληση τόσο για την επιχείρηση όσο και για το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση.
Εφόσον ανιχνευτούν κοινοί στόχοι με κάποια επιχείρηση, το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση εξετάζει την πιθανότητα συνεργασίας με γνώμονα περιβαλλοντικά και ηθικά κριτήρια.
Οι συνεργασίες προσφέρουν αμοιβαία οφέλη τόσο σε επιχειρησιακό όσο και επικοινωνιακό επίπεδο.
Toν Σεπτέμβριο του δύο χιλιάδες οχτώ το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση Ελλάς δημιούργησε τον Τομέα Κινητοποίησης Επιχειρήσεων με στόχο τη συστηματική μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των ελληνικών επιχειρήσεων.
Σε βάθος χρόνου θα καταστεί δυνατή η αειφόρος ανάπτυξη και θα αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα η συμβίωση κράτους, επιχειρήσεων και νοικοκυριών, σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον.
Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση Ελλάς ενημερώνει τις επιχειρήσεις για τα οικονομικά και επικοινωνιακά οφέλη που θα τους αποφέρει η μείωση του αποτυπώματός τους.
Προτείνει τρόπους για να διαχειριστούν αυτό το αποτύπωμα.
Προσπαθεί να ενσωματώσει την έννοια της βιωσιμότητας στην εταιρική τους ταυτότητα, την επικοινωνία τους με πελάτες και επενδυτές, αλλά και τις σχέσεις τους με το κράτος.
Η συνεργασία και κινητοποίηση των επιχειρήσεων διενεργείται βάσει συγκεκριμένης πολιτικής η οποία εναρμονίζεται με τις αντίστοιχες πολιτικές του διεθνούς δικτύου του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση.
Η οργάνωση θέτει προτεραιότητες και στοχεύει ανάλογα στις επιχειρήσεις με τις οποίες θα εμπλακεί.
Προτεραιότητα έχουν οι λεγόμενες επιχειρήσεις υψηλού περιβαλλοντικού αντίκτυπου, των οποίων το οικολογικό αποτύπωμα χρήζει άμεσης προσοχής και δράσης.
Οι περιπτώσεις χορηγικής σχέσης στο πλαίσιο μίας ευρύτερης συνεργασίας με μία επιχείρηση εξετάζεται με τη δέουσα προσοχή και επιμέλεια.
Διασφαλίζεται η απρόσκοπτη τέλεση των καθηκόντων της οργάνωσης, χωρίς να διακυβεύεται ούτε η αξιοπιστία της, αλλά ούτε και η οικονομική της ανεξαρτησία.
Η οργάνωση δεν εμπλέκεται σε χορηγική σχέση με καμία επιχείρηση η οποία δεν πληροί τα ελάχιστα κριτήρια εταιρικής υπευθυνότητας.
Kανόνες υγιεινής (προϊόντων, χώρων εργασίας και ούτω καθεξής), δικαιώματα εργαζομένων, συμμόρφωση με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων.
Η εμπλοκή σε χορηγική σχέση με επιχειρήσεις «υψηλού ρίσκου» απαγορεύεται ρητά από τους εσωτερικούς κανονισμούς και διαδικασίες της οργάνωσης.
Επιχειρήσεις «υψηλού ρίσκου» αποκαλούνται εκείνες που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως καπνοβιομηχανία, πυρηνική ενέργεια και αμυντική βιομηχανία, μεταξύ άλλων.
Η εμπλοκή της οργάνωσης σε οποιαδήποτε μορφή συνεργασίας με επιχειρήσεις αναλύεται διεξοδικά, τόσο από τη διοίκηση του τοπικού γραφείου όσο και από αρμόδια κλιμάκια του διεθνούς Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση.
Λαμβάνουν υπόψη όλα τα παραπάνω αλλά και τις ιδιαιτερότητες της κάθε πιθανής συνεργασίας με τον επιχειρηματικό κόσμο.
Η περιβαλλοντική διαφάνεια και λογοδοσία των επιχειρήσεων και των οργανισμών αποτελεί πυλώνα της στρατηγικής του προγράμματος κινητοποίησης επιχειρήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση Ελλάς ανέπτυξε συγκεκριμένη μεθοδολογία ανάλυσης δεδομένων.
Αυτά αφορούν την ποιότητα και την πληρότητα της περιβαλλοντικής διαφάνειας επιλεγμένων επιχειρήσεων και οργανισμών.
Aξιολογεί τα περιβαλλοντικά αποτελέσματά τους, όπως αυτά δημοσιοποιούνται.
Στόχος του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση Ελλάς είναι η ανάδειξη των καλών περιβαλλοντικών πρακτικών και των τομέων που χρήζουν βελτίωσης.
Αυτό γινεται για την ουσιαστική μεταστροφή του υπεύθυνου επιχειρείν προς την κατεύθυνση της πράσινης οικονομίας και της αειφορίας.
Πληκτρολογούν επιστολές, φιλτράρουν τηλεφωνήματα, διοργανώνουν συγκεντρώσεις, κυρίως όμως ένα πράγμα πρέπει να γνωρίζουν καλά: να σιωπούν.
Η γραμματέας γνωρίζει τα πάντα, αλλά κάνει πως δεν ξέρει τίποτα.
Υπάρχει, αλλά δεν εμφανίζεται πουθενά.
Γνωρίζει τις κινήσεις του προϊσταμένου της καλύτερα απ' όλους.
Γίνεται αποδέκτης απόρρητων πληροφοριών και είναι το δεξί χέρι του προέδρου.
Απόδειξη: σε ποσοστό άνω του τριάντα τοις εκατό οι Βρετανίδες βοηθοί ανώτερων διευθυντικών στελεχών έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό λογαριασμό του αφεντικού τους, ενώ το πενήντα τοις εκατό γνωρίζει λεπτομερώς τις κινήσεις του.
Οι σύγχρονες γραμματείς καταρρίπτουν μια παμπάλαια προκατάληψη.
Δεν περνούν πια την ώρα τους δακτυλογραφώντας επιστολές.
Η νέα τεχνολογία βοήθησε να γίνεται η δουλειά πιο γρήγορα και πιο σωστά.
Παλιότερα, το βασικό εργαλείο ήταν η γραφομηχανή ενώ αν χρειάζονταν αντίγραφο χρησιμοποιούσαν καρμπόν, γιατί δεν υπήρχε φωτοτυπικό.
Μια επιστολή έπρεπε να γραφτεί και να ξαναγραφτεί.
Σήμερα πολλοί διευθυντές γράφουν μόνοι τους τα ιμέιλ τους.
Οι γραμματείς αποκαλούνται βοηθοί, αν και στην πλειοψηφία τους εξακολουθούν να εργάζονται σκληρά χωρίς ιδιαίτερες προοπτικές καριέρας.
Διαχειρίζονται πλέον λιγότερα έγγραφα και δεν είναι υποχρεωμένες να ξημεροβραδιάζονται ενημερώνοντας το αρχείο.
Ασφαλώς οι νέες τεχνολογίες μείωσαν κάποια από τα παραδοσιακά τους καθήκοντα, όχι όμως και τις ώρες εργασίας.
Στην εποχή των υπολογιστών, και των τηλεφωνημάτων και της μείωσης δαπανών, μόνο οι υψηλόβαθμοι διευθυντές, έχουν ιδιαιτέρα γραμματέα.
Το χίλια εννιακόσια εβδομήντα δύο στις ΗΠΑ αντιστοιχούσε μία γραμματέας ανά πέντε διευθυντές, το χίλια εννιακόσια ενενήντα πέντε η αναλογία ήταν ένα προς οκτώ, ενώ σήμερα ένα προς δώδεκα.
Η σύγχρονη γραμματέας οφείλει να έχει οργανωτικές και επικοινωνιακές δεξιότητες.
Πρέπει να είναι σε θέση να αναζητά πληροφορίες και να λύνει προβλήματα, να διαθέτει διπλωματικές ικανότητες και να παρέχει διοικητική υποστήριξη στον προϊστάμενο της.
Τα τελευταία χρόνια τείνουν προς εξαφάνιση οι σχολές γραμματέων, καθώς προτιμούνται για τη θέση άτομα με πτυχίο πανεπιστημίου σε κάποια ξένη γλώσσα, στα οικονομικά, στη νομική.
Στις μέρες μας, τα καθήκοντά της γραμματέως έχουν διευρυνθεί.
Έχει αλλάξει η φύση της δουλειάς της.
Μια γραμματέας πρέπει να είναι διαρκώς δίπλα στον άνθρωπο με τον οποίο συνεργάζεται, και να τον βοηθά σε όλα τα επίπεδα με γρήγορους ρυθμούς.
Για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του επαγγέλματος, πρέπει να διαθέτει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως αυτοέλεγχο και προθυμία.
Η γραμματέας έχει την εξουσία να αποφασίζει ποιος και πότε μπορεί να δει το αφεντικό, επομένως λειτουργεί σαν φίλτρο μεταξύ του αφεντικού και του κόσμου.
Καθημερινά πρέπει να ανακόπτει με ευγένεια και σταθερότητα πολλά άτομα που πιστεύουν ότι η εταιρία οφείλει να ανταποκριθεί στις ανάγκες ή στις παράλογες απαιτήσεις τους.
Αν οι ενοχλητικοί επιμένουν, η γραμματέας πρέπει να ξέρει να τους αντιμετωπίζει.
Αυτά τα καθήκοντα θέτουν σε σκληρή δοκιμασία τα νεύρα και τη δημιουργική φαντασία.
Επιπλέον, η συμπεριφορά μιας γραμματέας είναι καθοριστική όσον αφορά την εικόνα που θα βγει προς τα έξω για την εταιρεία.
Μια πολιτισμένη συμπεριφορά εκ μέρους της γραμματέως αντικατοπτρίζει αυτήν του ανωτέρου της.
Τις περισσότερες φορές το στιλ μιας γραμματέως συντονίζεται με εκείνο της εταιρικής κουλτούρας στην οποία εργάζεται.
Κάθε είδους δραστηριότητα που εκφράζει προσωπικά γούστα κατά τη διάρκεια της εργασίας απαγορεύεται ρητώς.
Σύμφωνα με τον Ολλανδό ψυχαναλυτή Μάνφρεν Κετς ντε Βριές, η προσωπικότητα του διευθυντή καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο θέλει να του συμπεριφέρονται.
Συνεπώς είναι σημαντική η συμβατότητα χαρακτήρων, της δικής του και της γραμματέως.
Ο λεπτολόγος χρειάζεται μια σχολαστική σαν εκείνον.
Ο επιθετικός επιλέγει μια βοηθό που επιβάλλεται.
Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι διευθυντές προτιμούν μια βοηθό με ευχάριστο παρουσιαστικό, γιατί μια όμορφη παρουσία κατευνάζει τα πνεύματα.
Στις επιχειρήσεις, όπου οι δημόσιες σχέσεις είναι σημαντικές, η καλή εξωτερική εμφάνιση είναι απαραίτητη προϋπόθεση.
Επίσης, αφιέρωναν πολλές ώρες στην αρχειοθέτηση.
Από την ίδρυσή του κιόλας, το χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα, το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση Ελλάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση που τότε έκανε τα πρώτα της βήματα στη χώρα μας.
Από τότε το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση Ελλάς δεν έπαψε να υποστηρίζει σταθερά την πολύπλευρη προσπάθεια των εκπαιδευτικών και των εμψυχωτών εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Mε παραγωγή υλικού, επικοινωνία και ζωντανή παρουσία στα σχολεία, με ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για συγκεκριμένες περιοχές, σεμινάρια για εκπαιδευτικούς.
Mε ένα δυναμικό τμήμα για την άτυπη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.
Στο μεταξύ η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση διεθνώς μετεξελίχθηκε ενσωματώνοντας την έννοια της αειφορίας και αναδεικνύοντάς την σε κεντρικό στόχο της.
Ήδη από τη Διάσκεψη του Ρίο το χίλια εννιακόσια ενενήντα δύο η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση είχε θεωρηθεί το κύριο όχημα για μια εκπαίδευση για την αειφορία.
Από τα τέλη της δεκαετίας του χίλια εννιακόσια ενενήντα όμως κι ύστερα διεξάγεται έντονη συζήτηση γύρω από την έννοια της "Εκπαίδευσης για την Αειφορία".
Εμφανίζονται πολλοί όροι, όπως "Αειφόρος Εκπαίδευση", "Εκπαίδευση για έναν Αειφόρο Τρόπο Ζωής" και άλλα.
Ο όρος όμως "Εκπαίδευση για την Αειφορία" αρχίζει να επικρατεί από τo δύο χιλιάδες πέντε, όταν η UNESCO καταρτίζει τη στρατηγική για την "Δεκαετία για την Εκπαίδευση και την Αειφορία, δύο χιλιάδες πέντε με δύο χιλιάδες δεκατέσσερα".
Η έννοια της αειφορίας είναι πολυδιάστατη και επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών.
Το τρίπτυχο "φυσικό περιβάλλον, οικονομία, κοινωνία" αποδίδει την ουσία της αειφόρου ανάπτυξης.
Ωστόσο ο καθένας αντιλαμβάνεται με τον δικό του τρόπο το πώς ακριβώς επιτυγχάνεται αυτή η ισορροπία.
Εμείς αντιλαμβανόμαστε την Εκπαίδευση για την Αειφορία ως μια εκπαίδευση που αναπτύσσει την κριτική ικανότητα των μαθητών.
Καθιστά ικανούς τους μαθητές να αντιμετωπίζουν την περιπλοκότητα των περιβαλλοντικών προβλημάτων με συστημικό και διεπιστημονικό τρόπο.
Nα αποσαφηνίζουν τις αξίες τους και να διαμορφώνουν άποψη και θέση.
Καλλιεργεί αξίες όπως αλληλεγγύη, σεβασμός στο διαφορετικό, αποδοχή του άλλου, δημοκρατία.
Καλλιεργεί τις απαραίτητες δεξιότητες για υπεύθυνη δράση και συμμετοχή στην Κοινωνία Πολιτών και ενισχύει το αίσθημα του "μπορώ να κάνω τη διαφορά".
Δεν υπάρχουν μονοδιάστατες απαντήσεις στα περιβαλλοντικά προβλήματα.
Πιστεύουμε σε μια εκπαίδευση που θα καθιστά τους μαθητές ικανούς να νοηματοδοτήσουν οι ίδιοι την έννοια της αειφορίας.
Εξάλλου τα επιστημονικά του προγράμματα και οι δράσεις του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση Ελλάς, στο σύνολό τους, βασίζονται στην έννοια της αειφορίας.
Στην κατανόηση της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής διάστασης των περιβαλλοντικών προβλημάτων.
Η Εκπαίδευση για την Αειφορία στο Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση Ελλάς έχει σκοπό να βοηθήσει όλους όσοι θέλουν να αναπτύξουν τις γνώσεις και τις ικανότητες που χρειάζονται για να αποφασίζουν και να δρούν με τέτοιο τρόπο.
Nα δημιουργούνται λιγότερα προβλήματα στο περιβάλλον και να εξασφαλιστεί ένα αειφόρο μέλλον.
Εκπαιδευτικά Προγράμματα για παιδιά.
Όλα τα παιδιά ζωγραφίζουν το σπίτι με τον ίδιο τρόπο.
Σαν άνθρωπο.
Μάτια (τα παράθυρα), στόμα (η πόρτα), σκούφος (η στέγη).
Και καμιά φορά εμφανίζεται μέσα όλη η οικογένεια σε υπερφυσικό μέγεθος.
Ίσα που χωράει το σπίτι τον μπαμπά.
Το κεφάλι του κοντεύει να βγει από τη στέγη.
Πολύ σωστή απόδοση, από οικολογικής άποψης, ακόμη κι αν δεν είναι αυτή η πρόθεση των παιδιών!
Το σπίτι είναι πράγματι ένας ζωντανός οργανισμός που «τρέφεται» με φυσικούς πόρους και αποβάλλει τα υπολείμματα του «μεταβολισμού» του (διοξείδιο του άνθρακα, απορρίμματα, υγρά απόβλητα κλπ).
Η κατοικία έχει ένα σημαντικό μερίδιο στο συνολικό οικολογικό αποτύπωμα των Ελλήνων.
Υπολογίζεται ότι ο οικιακός τομέας ευθύνεται για το τριάντα έξι τοις εκατό της τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και για το σαράντα τοις εκατό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Ζούμε σε πολύ ενεργοβόρα κτίρια.
Αυτό σημαίνει κατανάλωση πετρελαίου και ηλεκτρικού ρεύματος, που με τη σειρά του σημαίνει επιβάρυνση του μικροκλίματος, επομένως μεγαλύτερη ανάγκη για ψύξη και θέρμανση.
Ένας φαύλος κύκλος δηλαδή.
Το οικολογικό αποτύπωμα των σπιτιών μας είναι μεγάλο, όπως άλλωστε και η οικογένεια που δε χωράει καλά στο σπίτι!
Είναι σημαντικό λοιπόν να ξανασκεφτούμε, μαζί με τα παιδιά, τον τρόπο που χτίζουμε και κατοικούμε τα σπίτια μας.
Το υλικό αυτό που δημιουργήσαμε με την ευγενική υποστήριξη γνωστής Τράπεζας είναι το δεύτερο μέρος της τετραλογίας «οικολογικό αποτύπωμα και καθημερινή ζωή».
Μέσα από το υλικό εξετάζουμε από την αρχή την έννοια του «κατοικείν».
Σε τι είδους χώρους θέλουμε να ζούμε και τι είδους αξίες και ανάγκες οδήγησαν σπίτια, γειτονιές και πόλεις να είναι τόσο αποξενωμένα και εχθρικά προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον;
Τι είδους λύσεις προσφέρει η τεχνολογία και η βιοκλιματική και οικολογική δόμηση;
Ποια είναι η ψυχολογική, κοινωνική, οικονομική και πολιτική διάσταση του θέματος «κατοικία»;
Το υλικό αυτό απευθύνεται σε παιδιά από εννέα ετών και άνω.
Kαλεί τους μαθητές να διερευνήσουν το πώς κατοικώ (το σπίτι, το σχολείο, τη γειτονιά, τον πλανήτη) μειώνοντας το οικολογικό μου αποτύπωμα και αυξάνοντας την απόλαυση της εστίας.
Γύρω από μια κεντρική δραστηριότητα αρθρώνεται η έρευνα που καλούνται να κάνουν οι μαθητές σε ομάδες, αξιοποιώντας το υλικό που έχουμε συγκεντρώσει σε φακέλους, αλλά και υλικό που θα συλλέξουν οι ίδιοι.
Για τα παιδιά κάτω των εννέα ετών (ακόμη και του νηπιαγωγείου) έχουμε ετοιμάσει ένα ευχάριστο εκπαιδευτικό υλικό που ξεκινά από τα σπίτια των ζώων και τη σοφία τους.
Φτάνει στην κατασκευή μακέτας του οικολογικού σπιτιού.
Η διάρκεια του προγράμματος προσαρμόζεται ανάλογα με το διαθέσιμο χρόνο και τις επιθυμίες της τάξης.
Τελικός στόχος όλων των προγραμμάτων είναι μια νέα ματιά στο «κατοικείν».
Mια ματιά που συμπεριλαμβάνει στο οπτικό πεδίο το φυσικό περιβάλλον και οδηγεί σε μια νέα σχέση με τον εαυτό μας.
Γιατί τελικά η μόνη και αδιαμφισβήτητη κατοικία είναι ο εαυτός μας και η Γη.
Μεσαιωνικό μωρό ρίχνει φως στα μυστικά του εγκεφάλου.
Πώς μπορεί ένα βρέφος που έχασε τη ζωή του τον δέκατο τρίτο αιώνα μετά Χριστόν να «μιλήσει» σήμερα στους επιστήμονες;
Έχοντας υποστεί μια φυσική διαδικασία μουμιοποίησης στην υγρασία της Βρετάνης, ο εγκέφαλος του παιδιού έχει διατηρηθεί σε άριστη κατάσταση και αναμένεται να φωτίσει την εξελικτική μας πορεία.
Πιθανότατα μόλις έλεγε τις πρώτες του λέξεις όταν πέθανε κάπου στη Βρετάνη της Γαλλίας πριν από περίπου οκτώ αιώνες.
Ήταν μόνο δεκαοκτώ μηνών βρέφος.
Έμεινε κλεισμένο μέσα στην «τελευταία κατοικία» του, η οποία έμελλε να είναι τελικώς η... προτελευταία ως πριν από δώδεκα χρόνια.
Τότε Γάλλοι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως το μικρό φυσικά μουμιοποιημένο σώμα του.
Γύρισε έτσι ξανά στον «επάνω κόσμο».
Και τώρα πια, με την αλματώδη πρόοδο της τεχνολογίας, τα απομεινάρια του «ξαναμίλησαν» μέσα σε εργαστήρια του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης.
Εκεί ερευνητές, μεταξύ των οποίων και μία Ελληνίδα, η δόκτωρ Χριστίνα Παπαγεωργοπούλου, ανέλυσαν εξονυχιστικά τον εγκέφαλο του παιδιού.
Aνακάλυψαν κάτι που κανένας δεν θα φανταζόταν ότι θα μπορούσε να μείνει ανέπαφο από τον Μεσαίωνα ως σήμερα: εγκεφαλικά κύτταρα!
Η υγρασία στην υπηρεσία της επιστήμης.
Μπορεί το παιδάκι αυτό να ήταν άτυχο στην τόσο δα ζωή που πρόλαβε να ζήσει σε τούτον τον κόσμο, ωστόσο το σημείο ταφής του φαίνεται τελικώς ότι... άνοιξε την τύχη των επιστημόνων.
Και αυτό διότι ένας συνδυασμός παραγόντων βοήθησε στο να διατηρηθούν ανέπαφα μέσα στους αιώνες κύτταρα στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου του- ένα εύρημα άκρως σπάνιο σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ένας ήταν και τα επίπεδα υγρασίας του εδάφους που «φιλοξένησε» το φέρετρό του επί εκατοντάδες χρόνια.
Ευρήματα σαν και αυτό ελπίζεται ότι θα ρίξουν μελλοντικά φως σε διαφορετικές λειτουργίες του πιο προηγμένου βιοχημικού υπολογιστή που κρύβεται μέσα στο κρανίο μας.
Φορμόλη, εχθρός του DΝΑ.
Η δόκτωρ Ραφαέλα Μπιανούτσι από το Τμήμα Ανατομίας, Φαρμακολογίας και Ιατροδικαστικής του Πανεπιστημίου του Τουρίνο της Ιταλίας, συμμετείχε επίσης στη μελέτη.
Σκιαγραφεί στο «Βήμα» το «προφίλ» του σημαντικού ευρήματος.
Tο παιδί βρέθηκε μέσα σε ένα φέρετρο από ξύλο ιτιάς τυλιγμένο σε δέρμα, ενώ το κεφάλι του ήταν τοποθετημένο επάνω σε ένα μαξιλάρι φτιαγμένο από φυτικές ίνες.
Έπειτα από ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα δεκατέσσερα, ο σκελετός χρονολογήθηκε στον δέκατο τρίτο αιώνα μετά Χριστόν.
Η ηλικία του εκτιμήθηκε ότι ήταν το ενάμισι έτος με βάση την εξέταση της οδοντοστοιχίας του και το μήκος των οστών του.
Το φύλο του δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστεί με τη χρήση μοριακών μεθόδων εξαιτίας των μη αναστρέψιμων φθορών που είχε υποστεί το DΝΑ του.
Για ποιον λόγο το γενετικό υλικό του καταστράφηκε σε τέτοιον βαθμό;
Μετά την ανακάλυψή του ο εγκέφαλος και συγκεκριμένα το αριστερό ημισφαίριο φυλάχθηκε στη Γαλλία μέσα σε διάλυμα φορμόλης.
Πριν από δύο έτη ωστόσο μεταφέρθηκε στη Ζυρίχη προκειμένου να αναλυθεί ενδελεχώς, όπου και «κατοικεί» ως σήμερα.
Σύμφωνα με την κυρία Παπαγεωργοπούλου, το γεγονός ότι επί έτη ο πολύτιμος εγκεφαλικός ιστός διατηρήθηκε σε φορμόλη δείχνει τον «υπαίτιο» για την καταστροφή του γενετικού υλικού του.
"Είναι πλέον γνωστό ότι η φορμόλη δεν αποτελεί το καλύτερο μέσο συντήρησης και αυτό διότι καταστρέφει το DΝΑ".
"Για τον λόγο αυτόν γενετικές εξετάσεις που διεξάγαμε δεν έδωσαν αποτελέσματα και χάθηκε ένα σημαντικό κομμάτι πληροφορίας".
Η φορμόλη αποτελεί ένα διάλυμα που περιέχει τριάντα πέντε τοις εκατό με σαράντα τοις εκατό  φορμαλδεΰδη, δέκα τοις εκατό με δεκαπέντε τοις εκατό μεθανόλη, περίπου πενήντα τοις εκατό νερό και ίχνη μυρμηκικού οξέος.
Χρησιμοποιείται επί μακρόν στη συντήρηση ανατομικών παρασκευασμάτων.
Τα τελευταία χρόνια έχει φανεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο γενετικό υλικό των παρασκευασμάτων.
Γενικά πάντως οι αποφάσεις σχετικά με τη συντήρηση ιστών που έχουν μουμιοποιηθεί σε υγρό περιβάλλον, όπως ήταν και το συγκεκριμένο δείγμα της Βρετάνης, είναι πολύ δύσκολες.
Tο όλο θέμα συνεχίζει να αποτελεί σημείο τριβής μεταξύ των επιστημόνων.
Η άμεση λύση σε τέτοιες περιπτώσεις είναι η φορμόλη, η οποία γνωρίζουμε πλέον ότι δεν αποτελεί την καλύτερη εναλλακτική.
"Φαντάζεται κάποιος εύκολα ότι το χίλια εννιακόσια ενενήντα οχτώ, δώδεκα χρόνια πριν, όταν ελήφθη η απόφαση για τη διατήρηση του μεσαιωνικού σκελετού, τα πράγματα ήταν ακόμη πιο θολά" υπογραμμίζει η ελληνίδα ειδικός.
Σφοδρό χτύπημα στο κεφάλι.
Σε ό,τι αφορά την ακτινολογική ανάλυση που διεξήχθη με χρήση αξονικής και μαγνητικής τομογραφίας, αυτή ξεδιάλυνε ως έναν βαθμό το... τοπίο σχετικά με την πιθανή αιτία θανάτου του μικρού παιδιού.
Συγκεκριμένα λίγο μετά την εύρεση του σκελετού ένας Γάλλος γιατρός είχε προχωρήσει σε εξέτασή του.
Eίχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το παιδί είχε εμφανίσει αιμάτωμα στον εγκέφαλο καθώς εντοπίστηκε η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού ερυθροκυττάρων στην επιφάνεια του εγκεφαλικού φλοιού.
Με δεδομένο ότι το κρανίο του ήταν σπασμένο, το ερώτημα ήταν αν ο θάνατός του επήλθε από κάποιο χτύπημα το οποίο προκάλεσε το αιμάτωμα και του στοίχισε τη ζωή.
Η ύπαρξη πολλών ερυθροκυττάρων στην επιφάνεια του εγκεφαλικού φλοιού υποδεικνύει την πιθανή ύπαρξη αιματώματος, αν και η ακτινολογική μελέτη δεν επαλήθευσε αυτό το εύρημα.
"Πάντως δεν μπορούμε να καταλήξουμε τουλάχιστον αυτή τη στιγμή σχετικά με το αν το χτύπημα που οδήγησε στο σπάσιμο του κρανίου προηγήθηκε του θανάτου ή έγινε μετά θάνατον" σημειώνει η κυρία Παπαγεωργοπούλου.
Σε κάθε περίπτωση τα αίτια θανάτου παραμένουν ασαφή.
Από την πλευρά της, πάντως, η δόκτωρ Μπιανούτσι αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τα κατάγματα στο κρανίο να αποτελούν το «κλειδί» των αιτίων θανάτου.
Να μαρτυρούν δηλαδή ότι το βρέφος δέχθηκε ένα βίαιο χτύπημα που του στοίχισε τελικώς τη ζωή.
Καλά φυλαγμένο εξελικτικό μυστικό.
Πώς όμως στη Βρετάνη διατηρήθηκε επί σχεδόν οκτώ αιώνες ένας εγκέφαλος σε τόσο καλή κατάσταση μέσα σε ένα φέρετρο;
Συνδυασμός παραγόντων εικάζεται ότι οδήγησε σε αυτό το σπάνιο αποτέλεσμα.
Στη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία υπάρχουν τρία ποτάμια, το έδαφος, όπως είναι επόμενο, εμφανίζει υψηλά ποσοστά υγρασίας.
Οι ειδικοί γνωρίζουν ότι πτώματα τα οποία βρίσκονται σε πολύ υγρές συνθήκες όπως αυτά που ανευρίσκονται στη θάλασσα ή σε λίμνες- έχουν υποστεί μια διαδικασία που ονομάζεται σαπωνοποίηση.
Θεωρείται πιθανή αιτία φυσικής μουμιοποίησης.
Μεταφράστηκε και στα ελληνικά το σημαντικό έργο πολιτικής φιλοσοφίας του Τζον Ρωλς.
Tου Αριστείδη Ν. Χατζή.