aangelakis/STOMA huggingface dataset:
Έμβλημα θεοτήτων, σύμβολο μακροζωίας και γονιμότητας, οι Πέρσες το αποκαλούν και «φρούτο του Παραδείσου».
Το ρόδι έχει συνδεθεί διαχρονικά με τη ζωή, τον πλούτο, τη γονιμότητα, την καλοτυχία.
Με αδιαμφισβήτητη νοστιμιά και θρεπτική αξία, το ρόδι περιέχει σημαντική ποσότητα βιταμινών, πολυφαινολών, καθώς και ικανοποιητική ποσότητα μετάλλων.
Σύμφωνα με την κλινική διαιτολόγο - διατροφολόγο κυρία Κατερίνα Χρέμου, μισό φλιτζάνι σποριών ροδιού (ενενήντα γραμμάρια) περιέχει μόνον εβδομήντα δύο θερμίδες.
Παρέχει υδατάνθρακες, φυτικές ίνες, σειρά βιταμινών και μέταλλα σε πολύ ικανοποιητικές ποσότητες για τις ημερήσιες ανάγκες του οργανισμού.
Η κατανάλωση ροδιού μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.
Συμβάλλει στην πρόληψη δημιουργίας αθηρωματικής πλάκας στις αρτηρίες, μειώνοντας την οξείδωση της κακής χοληστερόλης, υπογραμμίζει η κυρία Χρέμου.
Η επιφερόμενη μείωση της φλεγμονής το καθιστά αποτελεσματικό κατά της οστεοαρθρίτιδας και υπέρ της ενίσχυσης της ανοσοποιητικής λειτουργίας.
Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και άλλων μορφών καρκίνου.
Επιπρόσθετα βοηθά στην καταπολέμηση των επιπτώσεων της γήρανσης και στην προώθηση της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Παράλληλα, υπάρχουν έρευνες που εστιάζουν στην πιθανή αντικαρκινική του δράση, με κορυφαία αυτή που παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό Έρευνα Πρόληψης του Καρκίνου στις αρχές του δύο χιλιάδες δέκα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ορισμένες αντιοξειδωτικές ουσίες του ροδιού, οι ελλατζιταννίνες, εμφανίζονται να μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Ωστόσο δεν γίνεται σαφές αν το αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω της διατροφής.
Όπως και να έχει, πάντως, η νοστιμιά του προσφέρει πολλές δυνατότητες ένταξης στο καθημερινό διαιτολόγιο.
Καταναλώστε τους σπόρους του ροδιού σε σαλάτες φρούτων και λαχανικών.
Συνδυάστε τους με δημητριακά πρωινού ή με γιαούρτι, προσθέστε τους σε γλυκά ή ακόμα και σε κυρίως πιάτα (παραδείγματος χάριν, χαλβά, σούπες, σάλτσες).
Φτιάξτε χυμό ροδιού.
Η συνολική αντιοξειδωτική δράση του έχει υπολογιστεί δύο με τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτήν του κόκκινου κρασιού ή του πράσινου τσαγιού.
Ο χυμός του συνιστάται, επίσης, να καταναλώνεται κατά τη διάρκεια ή έπειτα από έντονη άσκηση, αφού φαίνεται να αυξάνει την αιματική παραγωγή και να μειώνει την καρδιακή επιβάρυνση.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα άτομα που έχουν χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, είναι καλό να αποφεύγουν το ρόδι, λόγω της αυξημένης περιεκτικότητάς του σε κάλιο.
Σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες Δημοκρατία σημαίνει το "κράτος", η δύναμη του "δήμου", του συνόλου δηλαδή των ανθρώπων με πολιτικά δικαιώματα.
Είναι το πολίτευμα εκείνο όπου η εξουσία πηγάζει από τον λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντα του λαού.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Ουίνστον Τσόρτσιλ, είχε πει πως «Η δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα, αν εξαιρέσει κανείς όλα τα άλλα που έχουμε δοκιμάσει».
Γιατί άραγε;
Ίσως επειδή είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.
Είναι πολύ εύκολο αν δεν υπάρχει μέτρο, στο όνομα της απόλυτης ελευθερίας και ισότητας, να διαστρεβλωθεί η πραγματική έννοια της Δημοκρατίας.
Ο Έλληνας ιστορικός του πρώτου αιώνα μετά Χριστόν, Πλούταρχος, είχε γράψει πως «Άριστη Δημοκρατία είναι εκείνη στην οποία όλοι φοβούνται τον νόμο όπως τον τύραννο».
Για να δουλέψει σωστά και προς όφελος όλων η Δημοκρατία, θα πρέπει να τηρείται ο νόμος και οι κανόνες της δικαιοσύνης.
Μία "ανεξέλεγκτη" Δημοκρατία μπορεί να οδηγήσει σε καταπάτηση βασικών δικαιωμάτων του ανθρώπου κατά τον αμερικανό θεατρικό συγγραφέα Σαμ Σέπαρντ.
Η δημοκρατία είναι πολύ εύθραυστο πράγμα.
Πρέπει να τη φροντίζεις τη δημοκρατία.
Την ώρα που θα σταματήσεις να της φέρεσαι υπεύθυνα και της επιτρέπεις να μετατραπεί σε τακτική εκφοβισμού, δεν είναι πλέον δημοκρατία.
Είναι κάτι άλλο.
Κάτι που μπορεί να απέχει μερικά εκατοστά από τον ολοκληρωτισμό.
Κλείνοντας, ο Αλέν ντε Μπενουά, Γάλλος φιλόσοφος θεωρεί πως «Το μεγαλύτερο μέτρο της δημοκρατίας δεν είναι ο βαθμός ελευθερίας ούτε ο βαθμός ισότητας, αλλά μάλλον ο βαθμός συμμετοχής».
Οι αντοχές της Δημοκρατίας, δηλαδή, μετρώνται από το βαθμό συμμετοχής των ανθρώπων στα κοινά.
Η αδιαφορία μπορεί να κρύβει πολλούς κινδύνους, ένας από τους οποίους είναι η κατάρρευση της Δημοκρατίας.
Ηλικιωμένος άνθρωπος επί χρόνια πολλά εργάστηκε στη διοικητική υπηρεσία του Κράτους και ανέβηκε όλες τις βαθμίδες της.
Συνόψισε κάποτε τα διδάγματα της μακράς πείρας του με μια παρατήρηση άξια να μας βάλει σε πολλές σκέψεις.
Το Κράτος, έλεγε, όχι ως αφηρημένη ιδέα, αλλά ως συγκεκριμένο βίωμα, σαν ένα κομμάτι από την ίδια τη ζωή μας, λείπει από τους σημερινούς Έλληνες.
Το αισθάνονται σαν ξένο, όχι δικό τους, και δεν το πονούν.
Τη χώρα τους την αγαπούν με πάθος.
Για μια χούφτα από το χώμα της είναι άξιοι να πεθάνουν με την πιο μεγάλη ευκολία.
Άλλο Πατρίδα, όμως και άλλο Πολιτεία.
Την έχουμε βάλει μέσα στο αίμα μας, γιατί και με το αίμα μας την έχουμε κρατήσει.
Την Πολιτεία, όμως, δηλαδή αυτό τον ορισμένο τρόπο με τον οποίο έχει οργανωθεί και διοικείται ο τόπος δεν μπορούμε να τη νιώσουμε σαν κάτι εντελώς δικό μας.
Είναι ξένο σώμα για το αίσθημα μας.
Απόδειξη ότι δεν πονούμε ούτε αισθανόμαστε την ανάγκη να προστατέψουμε ό,τι ανήκει στο Κράτος, το δημόσιο κτήμα.
Απέναντί του δείχνουμε αδιαφορία και κάποτε μιαν απίστευτη εχθρότητα και μανία καταστροφής.
Μόλις αντιληφθούμε ότι κάτι ανήκει ή με κάποιο τρόπο βρίσκεται στην κυριότητα αυτής της απρόσωπης δύναμης, αν δεν μπορούμε να το οικειοποιηθούμε, με ευχαρίστηση το φθείρουμε.
Με την ίδια ευκολία προσπαθούμε ν' αποφεύγουμε τις υποχρεώσεις μας προς το Κράτος ή να καταστρατηγούμε τους νόμους του.
Είναι ο «άλλος», όχι ο εαυτός μας.
Και τον ξεγελούμε ή σηκώνουμε το όπλο εναντίον του, χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι κατά βάθος τον εαυτό μας απατούμε ή πληγώνουμε.
Και από τις παρατηρήσεις του αυτές ο πολύπειρος άνθρωπος έβγαζε το συμπέρασμα ότι ίσως οι Έλληνες να μην είναι οργανικά ικανοί να ποτιστούν από την ιδέα του Κράτους.
Πιθανόν μέσα στην ίδια τη φυσική τους υφή να υπάρχει κάποια τάση αναρχισμού...
Έχει αρκετά διαδοθεί αυτή η αντίληψη και ακούγεται συχνά.
Ωστόσο, μου φαίνεται πολύ παρακινδυνευμένη και άδικη στην απαισιοδοξία της.
Δεν αμφισβητώ τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται, καθώς τα περισσότερα είναι δυστυχώς πραγματικά είτε μας αρέσουν είτε όχι, αλλά την ερμηνεία που δίνεται σ' αυτά τα γεγονότα.
Ότι δεν πονούμε, ή ότι δεν πονούμε αρκετά την Πολιτεία σαν κάτι εντελώς δικό μας, είναι βέβαιο.
Από αναρχισμό, όμως, πράττουμε με τρόπους αντιθέτους προς τα αισθήματα και τα συμφέροντά μας ή από άλλους λόγους;
Και πώς είναι δυνατόν αυτός ο δήθεν αναρχισμός να θεωρηθεί έμφυτη ιδιότητα ριζωμένη μέσα στη δική μας φυλή;
Μπορεί ο Έλληνας να είναι περισσότερο από άλλους λαούς ατομιστής, να μην πειθαρχεί τόσο εύκολα στο συλλογικό σώμα και πνεύμα της ομάδας.
Αλλά από το σημείο τούτο ως το σημείο να τον πούμε από τη φύση του αναρχικό, η απόσταση είναι πολύ μεγάλη.
Ορθότερη φαίνεται μια άλλη εξήγηση.
Ότι αυτή η αδιαφορία ή η λανθάνουσα εχθρότητα προς το Κράτος και τις λειτουργίες του είναι αποτέλεσμα ιστορικών αιτίων και μιας κακοδαιμονίας που ατυχώς διαιωνίζεται.
Ας μη λησμονούμε ότι επί πολλά χρόνια και κατά μακρά διαστήματα δεν υπήρχε η κρατική εξουσία στις διάφορες περιόδους της δουλείας.
Σε εκείνες τις περιόδους η εξουσία δεν ήταν μονάχα ξένη αλλά και εχθρική προς την εθνική μας υπόσταση.
Και επομένως γενεές γενεών, προσπαθούσαν να βεβαιώσουν την εθνική τους ιδιοτυπία, την ξεχωριστή τους ύπαρξη.
Ήταν αναγκασμένες να μισούν, να απατούν και να πολεμούν τα όργανα και τις λειτουργίες που στα μάτια τους εκπροσωπούσαν το Κράτος και σάρκωναν την ιδέα της Πολιτείας.
Το κρυφό μίσος με τα ψυχικά επακόλουθά του είναι πολύ πιο επικίνδυνο από τη φανερή αντίθεση, τον ανοιχτό πόλεμο.
Ένα παράδοξο μάλιστα μηχανισμό μας εξηγεί σήμερα η Ψυχολογία.
Όταν ένας πολίτης με τέτοιες υποσυνείδητες κακώσεις από αρχόμενος γίνεται άρχων, παίρνει τις διαθέσεις και τους τρόπους που ο ίδιος πρώτος, μισούσε.
Παίζει δηλαδή το ρόλο του ειδώλου που ως τώρα το φοβόταν και το αντιπαθούσε, γιατί έτσι νομίζει πως μπορεί να λευτερωθεί από τον εφιάλτη του.
Ίσως γι' αυτό το λόγο συμβαίνει όποιος παίρνει και μια παραμικρή ακόμη εξουσία στην Ελλάδα να μεταβάλλεται αμέσως σε σατράπη...
Με την Πατρίδα είμαστε στενότατα δεμένοι.
Τελικά αποδεικνύεται πως η στροφή στα κλασικά αναγνώσματα της εθνικής και παγκόσμιας λογοτεχνίας έχει εμπράκτως αποδεδειγμένη αξία.
Ευεργετική δράση στη λειτουργία του εγκεφάλου φαίνεται πως έχουν τα έργα κλασικών συγγραφέων και ποιητών όπως παραδείγματος χάριν ο Γουίλιαμ Σαίξπηρ.
Έτσι υποστηρίζουν σύγχρονοι ειδικοί μέσα από τη διεξαγωγή ειδικής μελέτης.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα πολλών εθελοντών κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης αριστουργημάτων της κλασικής λογοτεχνίας στην πρωτότυπη μορφή τους.
Στη γλώσσα στην οποία γράφηκαν την εποχή που πρωτοεκδόθηκαν.
Στη συνέχεια εξέθεσαν και πάλι τους εθελοντές στα κλασικά κείμενα τα οποία ήταν γραμμένα αυτή τη φορά στη σύγχρονη γλώσσα, αλλά σε μια απλοποιημένη εκδοχή τους.
Κατέγραψαν εκ νέου την εγκεφαλική δραστηριότητα των τελευταίων.
Παρατήρησαν λοιπόν, ότι η απαιτητική πρόζα, καθώς και η περίτεχνη και περίπλοκη ποιητική γλώσσα ανέβαζε τη δραστηριότητα του εγκεφάλου στα ύψη, σε αντίθεση με τη σύγχρονη και πολύ πιο απλοϊκή γλώσσα.
Οι δομές, λοιπόν, του πρωτοτύπου, οι απαιτήσεις επεξεργασίας του και η προσπάθεια αναμέτρησης του αναγνώστη με τη μεσαιωνική ή/και την αρχαία γλώσσα έθεταν τον εγκέφαλο σε κίνηση και έντονη δραστηριότητα.
Πρόσφεραν πολύτιμη άσκηση και ενίσχυση στις νοητικές διεργασίες.
Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές, ότι ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου τους «άναβαν», φωτίζονταν στη μαγνητική απεικόνιση με πρωτοφανή τρόπο.
Αυτό γινόταν κάθε φορά που οι αναγνώστες συναντούσαν στο κείμενο παράξενες και λιγότερο συνηθισμένες λέξεις, πρωτότυπες εκφράσεις και πιο απαιτητικά σημεία από πλευράς δομής.
Η συγκεκριμένη εγκεφαλική υπερδραστηριότητα, φάνηκε να διαρκεί αρκετά.
Ανέβαζε την ταχύτητα επεξεργασίας του εγκεφάλου και ενθάρρυνε έτσι την περαιτέρω ανάγνωση των δύσκολων κειμένων.
Οι νοητικές διεργασίες που ενεργοποιήθηκαν, λοιπόν, με την επεξεργασία των απαιτητικών αυτών έργων ενίσχυσαν κατά κόρον τη γενική εγκεφαλική δραστηριότητα.
Μάλιστα, η ανάγνωση συγκεκριμένου λογοτεχνικού είδους ενδέχεται να συνδέεται με την ενίσχυση συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου.
Έτσι, η μελέτη κατέδειξε πως η ανάγνωση ποίησης ενισχύει τη δραστηριότητα του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου.
Είναι η περιοχή η οποία σχετίζεται με την «αυτοβιογραφική μνήμη», βοηθώντας τον αναγνώστη να ανακαλεί μνήμες που αφορούν προσωπικά του βιώματα με αφορμή αυτά που διαβάζει.
Με τον τρόπο αυτό ο αναγνώστης αποκτά ένα πολύτιμο βοηθό στο να μελετήσει και να επανεκτιμήσει τις δικές του εμπειρίες, καθώς αυτόματα ενεργοποιούνται και οι μηχανισμοί αναλογισμού.
Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα μπορούσε να συνεπάγεται ότι η ανάγνωση κλασικών έργων είναι πιο αποτελεσματική από τα βιβλία αυτοβοήθειας.
Είναι πιο αποτελεσματικά από αυτά, δηλαδή, τα έργα που υποδεικνύουν στον αναγνώστη τι να κάνει ή τι να μην κάνει για να πετύχει τους στόχους του.
Η δυνατότητα ενδοσκόπησης που προσφέρουν τα κλασικά έργα φαίνεται πολύ σημαντικότερη.
Το γεγονός αυτό συνιστά ένα ατράνταχτο επιχείρημα υπέρ της «σοβαρής» γλώσσας και λογοτεχνίας έναντι των περισσότερο εύπεπτων αναγνωσμάτων που αναμασούν κοινοτοπίες και διατυπώνουν προβλέψιμες γνώμες.
Υπό αυτήν την έννοια τα σοβαρά αναγνώσματα προωθούν την ίδια την αυτογνωσία θέτοντας στο κέντρο του προβληματισμού σημαντικά ζητήματα της ανθρώπινης ζωής σε όλους τους τομείς.
Η ποίηση, μάλιστα, προσφέρει διαφορετικές βαθιές αναγνώσεις της ανθρώπινης εμπειρίας.
Προσφέρουν συναισθηματικές και βιογραφικές αποχρώσεις και συνιστώσες στις γνωστικές μας λειτουργίες.
Δεν είναι, δηλαδή, απλά η αίσθηση της αποκτώμενης σοφίας από την ανάγνωση των έργων αυτών.
Είναι, επίσης, και ο συσχετισμός των βιωμάτων που περιγράφονται.
Της ενσταλαγμένης στο λόγο ανθρώπινης εμπειρίας με τα προσωπικά βιώματα του αναγνώστη που καλλιεργούν μια αίσθηση εκ βαθέων αναστοχασμού.
Η συγκεκριμένη έρευνα αποδεικνύει, έτσι, έμπρακτα τη δύναμη της λογοτεχνίας.
Δεν συνιστά μια θεωρητική ενασχόληση και μια ανώδυνη δραστηριότητα για τον ελεύθερο χρόνο μας.
Συνιστά εργαλείο επαναπροσδιορισμού των αξιών, των εμπειριών και των γνώσεών μας, καθώς και μέσο εμπλουτισμού των τελευταίων.
«Τα κλασικά αριστουργήματα λογοτεχνίας φάνηκε να λειτουργούν ως "ρουκέτες ενέργειας" του εγκεφάλου» εξηγεί χαρακτηριστικά ο κύριος ερευνητής.
Η συγκεκριμένη μελέτη επισημαίνει τη δύναμη της λογοτεχνίας, η οποία δημιουργεί νοητικά μονοπάτια και συλλογισμούς.
Διαμορφώνει τον τρόπο σκέψης και δημιουργεί συνδέσμους ανάμεσα σε βιώματα και εμπειρίες, τόσο σε νέους όσο και σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας.
Σε επόμενη φάση οι ερευνητές σκοπεύουν να παρακολουθήσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα εθελοντών κατά την ανάγνωση έργων του Βρετανού συγγραφέα Τσαρλς Ντίκενς.
Επίσης, αναμένεται να εξετάσουν την επίδραση της ανάγνωσης κλασικών έργων στον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου ασθενών που πάσχουν από άνοια.
Από ό,τι φαίνεται, πάντως, από την πρώτη έρευνα τα αποτελέσματα αναμένονται να είναι ενθαρρυντικά.
Μεγάλο ενδιαφέρον θα είχε μια ανάλογη μελέτη σε σχέση με την αρχαία ελληνική γραμματεία.
Έχω φτάσει στο σημείο πια να σκέφτομαι πως ό,τι καλό και τίμιο έχω σκεφτεί δεν θα το καταφέρω πια.
Δεν είμαι καθόλου απογοητευμένος, έτσι όπως κοιτώ το παράθυρο προς το δρόμο.
Κι ας είμαι μόνος, αγαπώ τη μοναξιά μου.
Αφήνω ζωτικό χώρο για τους νέους.
Η εξιστόρηση γεγονότων μου ταιριάζει, όχι πια η δράση.
Το γερασμένο μου σώμα και η γενική μου κατάσταση δεν μου επιτρέπουν την ευθύνη, γιατί δεν έχω ικανότητα λογοδοσίας, δεν μπορώ να αναλάβω κάτι που αδυνατώ να υποστηρίξω.
Παλιά, τα κείμενά μου είχαν μια ιδεολογική φόρτιση και πολύ παραπάνω, ένα συναισθηματικό φορτίο, ενώ τώρα δεν εμπνέομαι να φορτίζω και να φορτίζομαι.
Επιθυμώ να αναλογιστώ, να απολαύσω τις μικρές χαρές που μου απομένουν, να βοηθήσω τους νεότερους όσο μπορώ, αποστασιοποιημένα πια.
Πάντα με ρωτούσαν σχετικά με την πηγή της έμπνευσής μου.
Ο ρεαλισμός ως παρατήρηση του κοινωνικού περιβάλλοντος, των στάσεων και των αντιδράσεων των ανθρώπων, των υπερβολών, των μεταβολών, των πεποιθήσεών τους.
Τι είναι ο συγγραφέας αν όχι ο παρατηρητής;
Αν όχι ο διαβασμένος παρατηρητής της ανθρωπότητας;
Η συγκίνησή μου ανέκαθεν τροφοδοτούνταν από την παρατήρηση κοινωνικών καταστάσεων όπου ένιωθα να συνυφαίνεται, στο συγκεκριμένο συμβάν, κάτι από την κοινή ανθρώπινη μοίρα.
Μου τηλεφώνησαν για μια ακόμα συνεργασία, να τους γράψω κάτι ακόμα, αλλά δεν θέλω πια, γέρος άνθρωπος εγώ.
Εξάλλου ό,τι είχα να πω, φίλοι μου, το είπα.
Και πάντα πίστευα πως η δράση δεν προϋποθέτει απλά σκέψη αλλά την άμεση ανάληψη της ευθύνης.
Πηγή έμπνευσής μου ήταν ο ρεαλισμός, θα απαντήσω, και η μουσική.
Πώς ξεφεύγει κανείς από την υποβολή των γονιών του;
Πότε;
Κι εκείνη η σκληρή όσο και λυτρωτική παραίνεση κατά το μυστήριο του γάμου, «να απαρνηθείς τους γονείς σου και να προχωρήσεις στη νέα σου ζωή» είναι μια απόδραση εφικτή;
Είναι τόσο δυνατός ο νέος άντρας, η νέα γυναίκα ώστε να αναλάβουν την ευθύνη της αγάπης τους εν ελευθερία;
Είναι όντως στοργικοί και ώριμοι οι γονείς, ώστε, όχι μόνο να επιστρέψουν, αλλά και να υποβοηθήσουν την εγκατάλειψή τους;
Γιατί είναι φορές που το παιδί διστάζει να απομακρυνθεί από τη ζεστή φωλιά τους.
Ποιος αντέχει εύκολα την παγωνιά του έξω κόσμου άμα έχει ζήσει σε τόσο θερμή ασφάλεια;
Καλούνται, τότε ιδίως, οι γονείς να ενθαρρύνουν την έξοδο, όσο κι αν τους πονάει.
Nα δώσουν φτερά και πεποίθηση για να πετάξουν τα παιδιά μακριά τους και να τους αφήσουν μόνους, χωρίς πίκρα, χωρίς παράπονο, κρύβοντας τη θλίψη τους και τους φόβους.
Το έχουμε αναλογιστεί πολλές φορές: αγαπάει αληθινά ο γονιός -η μάνα, ο πατέρας-, που ανατρέφει το παιδί του έτσι ώστε να δεχτεί ότι το παιδί του θα τον «απαρνηθεί» μια μέρα;
Όχι, δεν εννοούμε το παιδί να απορρίψει το πρόσωπό του γονιού του.
Nα μην υποτάσσεται στην επιρροή, την οποία ως μικρό παιδάκι, αδύναμο και φοβισμένο, δεχόταν, σκλαβωνόταν ή βολευόταν κάτω από τη φτερούγα του.
Nα πετάξει με τα δικά του προσωπικά μέτρα και γούστα προς τον μόνο τρόπο ζωής που είναι ζωή.
Tον τρόπο της μοναδικότητάς του, της δικής του απόφασης, του δικού του θελήματος όποιο και αν είναι.
Ίσως τότε, μάλιστα, αρχίσει και μια πραγματική, ουσιαστική σχέση ανάμεσα σε γονέα και παιδί.
Όταν η πιεστική ανάγκη του να υπακούει πάψει, όταν η σχέση μεταξύ γονιού και παιδιού γίνει σχέση ελεύθερων ενηλίκων, τότε θα αγαπηθούν, τότε δηλαδή θα γνωριστούν πραγματικά.
Τότε ο καθένας θα μάθει ποιος στ' αλήθεια είναι ο πατέρας του, ποια η μητέρα του, ποιο το παιδί του.
Δίχως γνώση και αποδοχή του άλλου δεν υφίσταται δεσμός.
Βράζει μονάχα τυφλή ανάγκη, φαντασίωση και φαντάσματα εκείνη η μίζερη εξάρτηση που ακυρώνει τη σχέση.
Και δεν ξέρω αν η εξάρτηση είναι ποτέ μονομερής.
Δεν ξέρω αν μπορεί να υπάρξει το σχήμα όπου ένα αδύναμο πλάσμα εξαρτάται από ένα άλλο, ελεύθερο πλάσμα.
Γιατί κανένα ελεύθερο πλάσμα δεν ανέχεται και δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο.
Η ίδια του η ωριμότητα αντιδρά, αγωνίζεται να διορθώσει τα πράγματα ή τρέχει και εξαφανίζεται μακριά από κάτι τόσο νοσηρό και πνιγηρό.
Όσο πιο ελεύθερος είναι κανείς τόσο πιο πολύ πνίγεται κοντά σε ανελεύθερους.
Για να διαρκεί μια εξάρτηση σημαίνει πως και τα δύο μέρη είναι εξαρτησιακά.
Και ο «αδύναμος» και ο «δυνατός».
Κατά κανόνα μάλιστα η εξάρτηση του «δυνατού» είναι μεγαλύτερη, όπως και η αδυναμία του «αδύναμου» μπορεί να υποκρύπτει μια τυραννία.
Η δυναστεία των αδύναμων είναι εξαιρετικά ύπουλη και διαβρωτική, έχει συνειδητά ή υποσυνείδητα μελετήσει πάμπολλα τεχνάσματα ώστε να καταφέρνει εκείνο που χρειάζεται.
Ο οίκτος που έχει μάθει να καλλιεργεί είναι απ' τα ισχυρότερα όπλα, ίσως το ισχυρότερο.
«Από ένα μεγάλο έρωτα ξεφεύγεις πολύ πιο εύκολα απ' ό,τι από έναν οίκτο που σου προκαλεί ο άλλος», άκουσα να εξομολογείται ένας «δυνατός».
Στην περίπτωση για την οποία γίνεται λόγος, ο γονέας-ισχυρός θα χάσει τον κόσμο, όταν το παιδί του φύγει στο στρατό, αποφασίσει να κατοικήσει αλλού, και κυρίως όταν αποφασίσει να παντρευτεί.
Άλλο το ανησυχώ, άλλο το νοιάζομαι, άλλο το χάνω το έδαφος κάτω από τα πόδια μου.
Και όποιος χάνει τον κόσμο και το έδαφος κάτω απ' τα πόδια του κάνει κινήσεις σπασμωδικές πανικόβλητου.
Xρησιμοποιεί χίλιους τρόπους επιβίωσης, θυμώνει άσχημα με εκείνον που τον τυραννά τόσο, και συνηθέστερα χρησιμοποιεί την απειλή και την υπερπροσφορά.
Και ασφαλώς η μεγαλύτερη απειλή για ένα εξαρτημένο παιδί είναι ακριβώς εκείνη που είχε μάθει να αισθάνεται από βρέφος.
Αν στενοχωρήσω τη μαμά μου θα πληγωθεί, θα αρρωστήσει - έτσι λέει κάθε τόσο - , θα πάθει κακό, ίσως στο τέλος και να πεθάνει, κι αν πεθάνει αυτή, θα πεθάνω και εγώ.
Είμαστε ένα!
Σε μεγάλο ή μικρότερο βαθμό αυτός είναι ο εσωτερικός τρόμος ενός προσκολλημένου παιδιού και η προσκολλημένη μητέρα τον γνωρίζει πολύ καλά και τον χειρίζεται, υποσυνείδητα έστω.
Η σκιά του πατέρα.
Επικρατεί πάντα η γενική αίσθηση να θεωρούμε πως η μητέρα είναι ένα βουνό δυσανάβατο για την ψυχή του κοριτσιού, σύνορο αξεπέραστο για την ψυχή του αγοριού.
Και όταν εδώ μέσα κάποιες φορές χρησιμοποιούμε τη λέξη ψυχή, εννοούμε τον ψυχισμό και την ψυχολογία, όχι τον γνήσιο εαυτό ή το πνεύμα, όπως εννοούν συχνά θεωρίες, φιλοσοφίες, θρησκείες.
Η εμπειρία μας, η γύρω κοινωνική μυθολογία, μας ωθούν να πιστεύουμε πως το πρόσωπο-ταμπού, η μάνα, και αργότερα η πεθερά, είναι ένα ζήτημα δυσχερές, συχνότατα παθολογικό.
Ακόμα και τα πάμπολλα περιστατικά, που κυκλοφορούν στην ατμόσφαιρα της ελληνικής και γενικότερα της μεσογειακής οικογενειακής ζωής συμβάλλουν σε αυτό.
Σίγουρα είναι!
Ωστόσο με την τεράστια κουβέντα γύρω από αυτού του τύπου την ψυχολογική μητριαρχία, υποβαθμίζουμε ένα άλλο μεγάλο, ιδιαιτέρως περίπλοκο σχήμα ζωής: τη σχέση γιου και πατέρα.
Γενικά οι σχέσεις μεταξύ αντρών είναι μια ιστορία με λιγότερα λόγια.
Δεν ξέρουμε αν η ροπή να συζητούν οι άντρες τα συναισθηματικά τους θέματα απείρως λιγότερο από όσο οι γυναίκες, είναι συνέπεια κοινωνικών ιδεών ή ανήκει στην αρσενική φύση.
Η ροπή, δηλαδή, να μην ασχολούνται πολύ με εσωτερικά προβλήματα και να μην τα αναλύουν.
Πιθανόν, και όπως στα περισσότερα παρόμοια ερωτήματα συμβαίνει, πρόκειται για μια σύνθεση και των δύο αιτιών και όχι μόνο.
Όμως, όπως λέει και η γερμανική παροιμία, «σιωπηλά νερά, βαθιά νερά».
Την ιστορία της Αθήνας μέσα από τα περιστατικά που χαρακτήρισαν την κάθε γειτονιά της, επιχειρούν να αφηγηθούν ο Θανάσης Γιοχάλας και η Τόνια Καφετζάκη στην εξαιρετική μελέτη τους που μόλις κυκλοφόρησε.
Όλες οι πρωτεύουσες των ευρωπαϊκών χωρών διαθέτουν έναν χάρτη, μία έρευνα σπιθαμή προς σπιθαμή, όπου κάθε δρόμος, κάθε κτίριο, κάθε άγαλμα, έχει κάτι να θυμίσει από το παρελθόν.
Ο επισκέπτης -ειδικά όταν είναι ξένος- παίζει λιγάκι την τυφλόμυγα, διότι ξέρει μεν ότι βλέπει, αλλά ελάχιστα καταλαβαίνει.
Μάλιστα, όταν έχουμε να κάνουμε με την αρχαιότερη πρωτεύουσα της ευρωπαϊκής ηπείρου, η αφήγηση τόπων, κτιρίων, δρόμων, μνημείων, αρχαιολογικών χώρων μοιάζει με αιώνιο παραμιλητό.
Όταν ο Τούρκος περιηγητής Εβλιά Τσελεμπί επισκέφτηκε την Αθήνα το χίλια εξακόσια εξήντα εφτά σημείωσε: "Επτά χιλιάδες συνολικά είναι τα σπίτια της Αθήνας - όλα κεραμοσκέπαστα και πολύ στέρεες πέτρινες κατασκευές".
Εδώ δεν πρόκειται να δεις ξύλινο σπίτι ή χτισμένο με τούβλα και λάσπη και σκεπασμένο με χώματα.
Όλα τα οικοδομήματα είναι τέλειες λιθοδομές, στρωμένες με ασβέστη και γύψο.
Τα σπίτια έχουν στέρνες για να μαζεύουν τα νερά της βροχής (που πέφτουν στις στέγες και τους εξώστες).
Επειδή δεν έχει λασπουριά, δεν κατασκευάζουν καλντερίμια.
Η έρευνα των δύο συγγραφέων απλώνεται σε έντεκα κεφάλαια και ο οδηγός τους ακολουθεί τους τόπους, τα κτίρια και τους δρόμους.
Πλάκα, Ακρόπολη, εμπορικό κέντρο Αιόλου, οδός Ακαδημίας και λεωφόρος Αλεξάνδρας, Ελαιώνας, πλατεία Συντάγματος, Ομόνοια, Χαυτεία και Πατήσια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρεμβολή από τα αποσπάσματα γνωστών έργων που σχολιάζουν και δίνουν άλλη βαθύτητα σε όσα βλέπει (και δεν βλέπει) το μάτι.
Αντί, λοιπόν, να κάνουμε συνολική αποτίμηση, προτιμήσαμε να περιγράψουμε το πρώτο κεφάλαιο, με τίτλο «Πλάκα», για να πάρει ο αναγνώστης μια ισχυρή δόση από την πιο παλαιά συνοικία της Αθήνας.
Η ονομασία Πλάκα οφείλεται στην αρβανίτικη διάλεκτο και σημαίνει «παλαιός» (πλάκα Αθήνα: παλιά Αθήνα).
Συνδέεται με την κατοίκηση της περιοχής κατά τα τέλη του δέκατου έκτου αιώνα από Αρβανίτες της Αργοναυπλίας.
Επίσης, αρβανίτικη είναι και η ονομασία «Γκάγκαρος», δηλαδή, γνήσιος Αθηναίος, προέρχεται δε από τη λέξη «Βάγκαρης», δηλαδή μισθοφόρος αποστρατευμένος.
Πλακιώτης ήταν ο μπαρμπα-Γιάννης ο Κανατάς και εμφανίστηκε στην πόλη το χίλια οχτακόσια εξήντα.
Γύριζε στους δρόμους της πόλης με το γαϊδουράκι του φορτωμένο κανάτια.
Τις Κυριακές, όμως, μεταμορφωνόταν σε αριστοκράτη και οι εφημερίδες τον τιμούσαν με ειδικά σχόλια.
Το χίλια εξακόσια πενήντα οχτώ Γάλλοι Καπουτσίνοι μοναχοί ίδρυσαν μονή στην Αθήνα και έγιναν δεκτοί από τους κατοίκους, σε αντίθεση με τους Βενεδικτίνους του Δαφνιού και τους Ιησουίτες.
Άλλωστε, είναι οι πρώτοι που εκπόνησαν χάρτη της αρχαίας Αθήνας.
Ο Λόρδος Μπάιρον, που φιλοξενήθηκε στη μονή, έγραψε: "Μένω στο μοναστήρι των Καπουτσίνων".
Mπροστά μου έχω τον Υμηττό, πίσω μου την Ακρόπολη, δεξιά μου τον ναό του Δία, μπροστά το Στάδιο, αριστερά μου την πόλη, ε, κύριε, αυτό θα πει τοπίο, αυτό θα πει γραφικότητα!
Δεν υπάρχει, κύριε, τίποτα παρόμοιο στη Λόντρα, όχι, ούτε καν η κατοικία του Λόρδου Δημάρχου.
Τα Χριστούγεννα του χίλια οχτακόσια σαράντα τρία στήθηκε το πρώτο χριστουγεννιάτικο δέντρο με στολίδια από τη Ρωσία.
Πρώτη του εμφάνιση θα πρέπει να έγινε στη βασιλική κατοικία του Όθωνος, καθότι το έθιμο ήταν γερμανικό και υπήρχε στη Βαυαρία.
Ο Μενδρεσές, το ιεροσπουδαστήριο των Μουσουλμάνων, ιδρύθηκε το χίλια εφτακόσια είκοσι ένα.
Ο πιο γνωστός «ένοικος» του Μενδρεσέ ήταν ο Μακρυγιάννης μετά την καταδίκη του για συνωμοσία κατά του Όθωνα.
Στην κεντρική αυλή του κτιρίου υπήρχε ένας πλάτανος, στον οποίο απαγχονίζονταν οι καταδικασμένοι σε θάνατο.
Όσοι φυλακισμένοι αποφυλακίζονταν έλεγαν τη φράση «χαιρέτα μας τον πλάτανο», η οποία επιβίωσε μέχρι των ημερών μας.
Ο Όθων κατέφθασε στην Αθήνα υπό τον ήχο εκατόν ένα κανονιοβολισμών.
Εφόσον ούτε η πόλη των Αθηνών αλλά ούτε κι εμείς διαθέταμε αρκετό μπαρούτι, ζητήθηκε βοήθεια από τον Οσμάν Πασά.
Προθυμοποιήθηκε να την προσφέρει, κι έτσι ο χαιρετισμός του βασιλέως της Ελλάδος έγινε με τουρκικό μπαρούτι και τουρκικές ομοβροντίες.
Άρειος Πάγος.
«Πάγος» σημαίνει βράχος, ενώ για το επίθετο Άρειος έχουμε δύο εκδοχές.
Eίτε από τις Αρές, θεότητες τύψεων, είτε επειδή ο Άρης δικάστηκε εδώ λόγω του ότι σκότωσε τον Αλιρρόθιο, γιο του Ποσειδώνα.