aangelakis/STOMA huggingface dataset:
Φυσικά, το πόσο σημαντική είναι η σχέση μας με αυτόν που μας πλήγωσε καθορίζει και το πόσο μας επηρεάζουν τα συναισθήματά μας.
Αν η άρνησή μας να συγχωρέσουμε αφορά μόνο μία συγκεκριμένη σχέση, τότε ίσως έχουν προηγηθεί και άλλα γεγονότα που μας έχουν πληγώσει.
Αν, πάλι, είμαστε άνθρωποι που δεν συγχωρούμε, τότε συσσωρεύουμε αρνητική ενέργεια, που μακροπρόθεσμα θα επηρεάσει τη ζωή μας και τις σχέσεις μας.
Επίσης, στην τελευταία περίπτωση, δεν συγχωρούμε ούτε τον εαυτό μας και είμαστε ιδιαίτερα απαιτητικοί από αυτόν, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να χαρούμε τη ζωή μας.
Αν αυτό που αναζητάμε είναι η εκδίκηση, τότε πάλι αρνούμαστε να αποδεσμευτούμε από ένα παρελθόν που μας βαραίνει και επιλέγουμε να το διατηρούμε ζωντανό μέσα από σκέψεις εκδίκησης.
Έτσι, ξαναζούμε τον πόνο, αλλά αυτή τη φορά υπεύθυνοι για την πρόκλησή του είμαστε εμείς και η εμμονή μας.
Αντί να εστιάζουμε σε πράγματα που θα βελτιώσουν τη ζωή μας, επιδιώκουμε μια ανακούφιση που δεν είναι ποτέ αρκετή και δεν μας αφήνει να βγούμε από τη θέση του «θύματος».
Δίνουμε τη δύναμή μας στον άλλον, αφού με τις πράξεις του καθορίζει τη ζωή μας, χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι και εμείς έχουμε ευθύνη.
Πέρα από τη συγχώρεση, υπάρχει και η «συγγνώμη», μια λέξη που φαίνεται εξίσου δύσκολο να την προφέρουμε, ενώ είναι ακόμα πιο δύσκολο να την εννοούμε.
Όταν ζητάμε συγγνώμη, στην ουσία αναλαμβάνουμε την ευθύνη για ό,τι κάναμε ή είπαμε σε βάρος κάποιου άλλου.
Η ανάληψη της ευθύνης αυτής συνδέεται άμεσα με το αίσθημα της δύναμης και όχι της αδυναμίας, αφού προϋποθέτει να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας, να μπούμε στη θέση του άλλου και να δείξουμε ευαισθησία.
Μια πανεπιστημιακή έρευνα έδειξε πως υπάρχουν τρεις μορφές συγγνώμης, από τις οποίες η καθεμία είναι αποτελεσματική ανάλογα με το άτομο στο οποίο απευθύνεται.
Η πρώτη περιέχει την έννοια της επανόρθωσης, η δεύτερη της κατανόησης και η τρίτη της αναγνώρισης παραβίασης κανόνων.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν πως η πρώτη είναι πιο αποτελεσματική με όσους είναι ατομιστές και υλιστές.
Η δεύτερη με ανθρώπους που ορίζουν τον εαυτό τους κυρίως μέσα από τις σχέσεις τους και η τρίτη με όσους ορίζουν τον εαυτό τους ως μέλη μιας ομάδας.
Όταν ζητάμε συγγνώμη από κάποιον, σημαίνει ότι μας ενδιαφέρει πραγματικά η σχέση που έχουμε μαζί του.
Όμως, και η ειλικρίνεια είναι βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει η συγγνώμη θετικά.
Αν ζητήσουμε συγγνώμη, αλλά εξακολουθήσουμε να λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο, αυτό δείχνει ότι δεν αναγνωρίζουμε πραγματικά τις συνέπειες των πράξεών μας.
Δεν νοιαζόμαστε ουσιαστικά για τα συναισθήματα των άλλων.
Οι πράξεις μας είναι εκείνες που ενδυναμώνουν τον λόγο μας.
Σήμερα θα μιλήσουμε για μια άλλη ιδιότητα του Γιώργου Σεφέρη, εκείνη του φωτογράφου.
Το χίλια εννιακόσια πενήντα, κάνοντας ένα ταξίδι επιστροφής έπειτα από τριάντα έξι χρόνια στη Σμύρνη και στο πατρικό του στα Βουρλά, ο Γιώργος Σεφέρης θα σταθεί κάπου στον δρόμο Μούγλα - Μαρμαρίς.
Θα φωτογραφίσει έναν μικρό ερειπωμένο αρχαίο ναό, σκαλισμένο μέσα στην πέτρα τεράστιου βράχου.
Ο φακός καταγράφει τη στιγμή και στο μαυρόασπρο φιλμ αποτυπώνεται, φωτισμένο από τον ήλιο, ό,τι καλύτερο έχει να δείξει αυτό το ταπεινό μνημείο.
Αυτό είναι το ιωνικό κιονόκρανο που στέκεται ακόμα ψηλά, με τους χαριτωμένους του έλικες να υπενθυμίζουν την ταυτότητά του.
Πρόκειται για μία μόνο από τις δύο χιλιάδες πεντακόσιες φωτογραφίες του ποιητή που υπάρχουν στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης ύστερα από τη δωρεά της Μαρώς Σεφέρη το χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα και της κυρίας Άννας Λόντου το χίλια εννιακόσια ενενήντα εννιά.
Τώρα, ένα μικρό μέρος από αυτές, προσεκτικά επιλεγμένο, θα γίνει γνωστό και στο Μιλάνο χάρη στην έκθεση που θα εγκαινιαστεί στην κεντρική βιβλιοθήκη της πόλης.
Εκ πεποιθήσεως μαυρόασπρες, αφού ο ίδιος πίστευε ότι έτσι αναδεικνύεται σωστότερα το θέμα του, οι φωτογραφίες τού Σεφέρη παίζουν συνειδητά με το φως και τη σκιά.
Δημιουργούν άπειρες διαβαθμίσεις του γκρι πάνω σε τοπία, μνημεία, ανθρώπους.
Παρ' ότι, όμως, η δραματικότητα είναι μέρος της μαυρόασπρης φωτογραφίας, σπάνια ο ποιητής την αναζητεί.
Εκείνο που τον ενδιαφέρει και στη φωτογραφία είναι «να μιλήσει απλά», όπως είχε γράψει από το χίλια εννιακόσια σαράντα δύο σε ποίημά του.
Τον ενδιέφερε πολύ η φωτογραφία ως τέχνη, ως μάθημα.
Ξεχώριζε την ωραία από την ωραιοπαθή φωτογραφία.
"Του άρεσε ο άνθρωπος με το καλό μάτι" θα πει αργότερα η Μαρώ Σεφέρη.
Ο Σεφέρης ήθελε, λοιπόν, να κάνει «ωραίες» φωτογραφίες, όχι από τις άλλες, τις επιτηδευμένες.
Τον ενδιαφέρει η καθαρή φωτογραφία, η εύστοχη, η σωστά καδραρισμένη λήψη και ελάχιστα ή καθόλου η καλλιτεχνία, η αόριστη υποβολή, η σκηνοθεσία.
Το αποτέλεσμα είναι "πολλές από τις φωτογραφίες του να μοιάζει πως έχουν βγει ατόφιες μέσα από τον κόσμο της ποίησής του".
Η αλήθεια, πράγματι, είναι ότι παρατηρώντας τις φωτογραφίες του Σεφέρη νιώθει κάποιος ότι πρόκειται για «σημειώσεις», για ένα άλλο είδος ημερολογίου, παραστατικό και άμεσο.
Γιατί ο ποιητής γνωρίζει πως η φωτογραφία, πέρα απ' όλα τα άλλα, μπορεί να ανακαλέσει εικόνες, συναισθήματα, κάποια περιστατικά που ξεχάστηκαν, κάποιες λέξεις που ειπώθηκαν και έσβησαν.
Ένα μικρό γράμμα «φ» λοιπόν, που προστίθεται στις σημειώσεις του, υποδηλώνει την ύπαρξη σχετικών φωτογραφιών.
Από τη Μέση Ανατολή, όπου καταφεύγει με την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση, προέρχεται ένας μεγάλος αριθμός φωτογραφιών του Γιώργου Σεφέρη.
Φαίνεται να εστιάζει τον φακό του με επιμονή στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων των απογόνων του Αλέξανδρου, στα βυζαντινά μοναστήρια της Καππαδοκίας και σε τόπους ιστορικούς.
Αναζητά τρόπο να τα κάνει να «μιλήσουν».
Η Κύπρος θα τον συγκλονίσει.
Από τα τρία ταξίδια που θα κάνει στο νησί θα προκύψει μεγάλος αριθμός φωτογραφιών.
Τοπία, μνημεία, επιγραφές, πρόσωπα αποτελούν γι' αυτόν μαρτυρίες ότι «η Κύπρος είναι ένας τόπος όπου το θαύμα λειτουργεί ακόμη», όπως λέει.
Οι εικόνες του, άλλωστε, θα αποδειχτεί ότι παρακολουθούν στενά τις εγγραφές των ημερολογίων του για τα χρόνια κατά τα οποία γράφονται τα ποιήματα της συλλογής.
Ο Σεφέρης δεν φωτογραφίζει μόνο ερείπια, αρχαιολογικούς χώρους, άγνωστους τόπους.
Στρέφει τον φακό στα κοντινά του πρόσωπα, στη Μαρώ, στον πατέρα του Στέλιο Σεφεριάδη, στους φίλους του.
Και τις περισσότερες φορές τούς φωτογραφίζει σε στιγμές σχόλης, γελαστούς, ωραίους.
Οι άγνωστοι άνθρωποι, όμως, είναι αυτοί που κυρίως τραβούν την προσοχή του.
Τους συναντά στα ταξίδια του, πρόσωπα τραχιά, σκαλισμένα από τον χρόνο, χέρια σκληρά δουλεμένα στη γη, και φαίνεται σαν να θέλει να τους κρατήσει για πάντα στη μνήμη του.
Στην έκφρασή τους αναζητεί στοιχεία από τη ζωή τους, στη στάση τους την περιπέτειά τους πάνω στη Γη.
Κάποιες φορές μάλιστα σημειώνει και τα ονόματά τους.
Και έτσι γρήγορα αποδεικνύεται ότι το ενδιαφέρον του φωτογράφου Σεφέρη είναι περισσότερο ανθρωποκεντρικό παρά αρχαιολατρικό.
Όπου πηγαίνει άλλωστε θα έχει μαζί του τις μηχανές του (δυστυχώς, δε σώζεται καμία), ένα φωτόμετρο και ένα τρίποδο, υπεραρκετά εργαλεία για την απλότητα και την καθαρότητα που επιζητεί.
Δεν θα εμφανίσει ποτέ τις φωτογραφίες του ο ίδιος.
Προτιμά να τις στέλνει σε εργαστήρια.
Θα ταξινομήσει με επιμέλεια τα αρνητικά και τις ίδιες, συνοδεύοντάς τα με λιγόλογες πλην σαφείς σημειώσεις για τον χρόνο, τον τόπο, τα συναισθήματα που του γέννησαν, τις σκέψεις που του προκάλεσαν.
Σαν να θέλει να καταγράψει κάθε σπιθαμή του.
Κείνες τις μέρες ο Αλέκος λίγο έλειψε να τσακωθεί με τον Λοΐζο στα καλά καθούμενα.
Μιλούσε με θυμό για ψύλλου πήδημα, τόσο που είπαν όλοι πως δεν κάνει για παρέα.
Η αλήθεια είναι πως κι αυτός δεν την επιζητούσε.
Μια μέρα τον αντάμωσαν οι φίλοι του στον δρόμο και του φώναξαν να πάει μαζί τους.
Προσποιήθηκε πως δεν ακούει κι έστριψε στη γωνία.
Η ματιά του πήγαινε άπλανη.
Μόνο μπροστά στη θεία Φίλις έδειχνε πως ικέτευε για κάτι που τον ξεπερνούσε ή και τον φόβιζε.
Η Βερενίκη τον πείραζε όπως παιδεύουν κάποιο ζωύφιο με ένα κομμάτι καλάμι.
Εκείνος πείσμωνε, γινότανε κακός, μιλούσε απότομα.
Πάνω σε κάτι τέτοιο σήκωσε το χέρι του να τη χτυπήσει και ποιος ξέρει τι θα 'ταν οι συνέπειες αν δεν διόρθωνε τα πράματα η θεία Φίλις.
Το αίτημα εκείνο της ματιάς του την έκανε να υποψιαστεί.
Τον κρυφοκύτταζε και μια κουνούσε το κεφάλι, μια σήκωνε τα μάτια της στον ουρανό - μα κιόλα σα να διασκέδαζε λιγάκι.
Τόσο παιδί ακόμα!
Η θεία Φίλις ανασήκωσε τους ώμους.
Τι συμβαίνει!
Να, η καρδιά των αγοριών δε βρίσκει που να ξεθυμάνει.
Τα κορίτσια έχουν τουλάχιστον τις κούκλες...
Αν δεν την κούραζε η εξοχή - πάντα έτσι το πάθαινε σε τέτοια εποχή - θα 'παιρνε αμέσως τον Αλέκο να φύγουν για το κτήμα.
Ένα παιδιάτικο αίσθημα.
Το πρώτο νέο περιστατικό, η αλλαγή, θα σβήσουν γρήγορα την τελευταία εικόνα μέσα στ' απλοϊκά του μάτια - τόσο παιδί που είναι!
Μένουν ακόμα ολοκαίνουργια, ολάνοιχτα στις εντυπώσεις.
Αλλάζει αργότερα - ω βέβαια, θ' αργήσει ακόμα - Θεέ μου, τι να ευχηθεί κανένας; - αργότερα, η στιγμή εκείνη, τότε που σταματά η ύπαρξη με κρατημένη ανάσα μπροστά σε μια αιωνιότητα...
Κάποιοι το λένε τρέλα και άλλοι πεπρωμένο.
Aυτό γίνεται, παραδείγματος χάρην, με το να βλέπει όσο το δυνατόν λιγότερο τηλεόραση μόνο του (ιδιαίτερα σε μικρές ηλικίες), και ακόμα καλύτερα με άλλα παιδιά, με το να μπορεί να κινείται, να φωνάζει, να την κλείνει, όταν «δεν αντέχει».
Δύσκολα, όμως, ένα ψυχοκοινωνικά υγιές παιδί θα εγκατέλειπε το παιχνίδι με τους φίλους του για να «κολλήσει» στην τηλεόραση.
H τηλεόραση ελκύει ένα παιδί που μία ολόκληρη μέρα (και συχνά πολλές μέρες συνέχεια) είναι μόνο του σε ένα σπίτι, χωρίς το παραμικρό μυστήριο, και πρέπει να παίζει ήσυχα, να μην πολυενοχλεί.
Δύο: «Mόλις έρθει σπίτι, πηγαίνει κατευθείαν στην τηλεόραση, σαν μαγνητισμένο».
Tα παιδιά αντιγράφουν συμπεριφορές.
Aυτό θα μπορούσε να είναι μία πιθανή εξήγηση.
Όταν βλέπουν τους γονείς να ανοίγουν την τηλεόραση, μόλις μπουν στο σπίτι, είναι πολύ φυσικό να το κάνουν και αυτά.
Πέρα όμως από τη μίμηση, έχουν εξίσου την ανάγκη να χαλαρώσουν, ακριβώς όπως οι γονείς, γυρνώντας από τη δουλειά, πολλές φορές θα ήθελαν να τους «καταπιεί για λίγο η γη», για να συνέλθουν και να χαλαρώσουν.
Nα «ξεφύγουν» και καμιά φορά να κλειστούν στον εαυτό τους, να αποφύγουν για λίγο τις ερωτήσεις της μητέρας τους, που πολλές φορές είναι ενοχλητικές και αδιάκριτες.
Τρία: «H τηλεόραση ταράζει πολύ τα παιδιά».
Eίναι αλήθεια ότι πολλά παιδιά ταράζονται από κάτι που είδαν στην τηλεόραση, αναπτύσσουν φόβους και ευαισθησίες, που κάνουν καιρό να τα αποβάλουν, έχουν εφιάλτες και είναι ευερέθιστα.
Tο θέμα, όμως, αυτό είναι πιο σύνθετο από όσο φαίνεται.
O φόβος είναι ένα συναίσθημα που συνδέεται άρρηκτα με την παιδική ηλικία.
Να θελήσει κανείς να ερευνήσει το έργο του Σαίξπηρ μοιάζει με θαλασσοπορία σε ωκεανό ή περιπλάνηση σε ατέλειωτο δάσος.
Δεν έχω τέτοια πρόθεση, όσα ακολουθούν αποτελούν απλώς παρατηρήσεις και σκέψεις ενός αναγνώστη της σαιξπηρικής δραματουργίας.
Περιορίζονται άλλωστε σε ένα μόνο έργο, τον Άμλετ, το οποίο και προσεγγίζεται από μια ιδιαίτερη σκοπιά, εκείνη ενός από τα πρόσωπα του δράματος, του Οράτιου.
Γιατί όμως του Οράτιου;
Το πρόσωπο αυτό τραβούσε πάντα την προσοχή μου και η έλξη δεν οφειλόταν τόσο στα στοιχεία που δίνονται για αυτό, όσο σε εκείνα που υπονοούνται, δημιουργώντας γύρω του κλίμα μυστηρίου και περιβάλλοντάς το με κάποια αχλύ.
Περισσότερα μάλιστα ερωτηματικά προκαλούν κάποτε τα δικά του λόγια, και ας είναι οι διατυπώσεις του εξαιρετικά ακριβόλογες.
Αναφέρομαι σε εντυπώσεις προσωπικές για να εξηγήσω απλώς το κίνητρό μου.
Δεν είναι ωστόσο αυθαίρετες.
Τις προκάλεσε το ίδιο το έργο.
Μπορώ μάλιστα να πω ότι αυτή η κάπως απροσδιόριστη εικόνα του συγκεκριμένου προσώπου αποτελεί και αυτή μέρος του καλλιτεχνικού σχεδίου.
Ο δραματουργός θέλησε σκόπιμα την παρουσία ενός μυστηριώδους χαρακτήρα.
Τα χνάρια και τη λογική αυτού του σχεδίου θα αναζητήσουμε στο κείμενο αυτό.
Ο Οράτιος ξεχωρίζει πράγματι από όλα τα άλλα πρόσωπα του δράματος.
Είναι κατ' αρχήν ο μόνος που η παρουσία του διαπερνά το έργο ολόκληρο, από την αρχή ως το τέλος, και ο μόνος που επιβιώνει, όταν όλοι οι άλλοι είναι νεκροί.
Τον μακάβριο χορό ανοίγει ο Πολώνιος και τον ακολουθεί η κόρη του, η Οφήλια.
Ύστερα οι θάνατοι θα έρθουν απανωτά: Γερτρούδη, Κλαύδιος, Λαέρτης και Άμλετ, θα βρουν το θάνατο ο ένας μετά τον άλλο μέσα σε λίγα λεπτά.
Νωρίτερα ο Άμλετ είχε προαγγείλει στον Οράτιο τη θανάτωση του Ρόζενκραντς και του Γύλδενστερν στην Αγγλία περιμένοντας απλώς την επιβεβαίωσή της.
Όταν όμως θα τη φέρουν οι Άγγλοι πρεσβευτές θα είναι και ο ίδιος νεκρός.
Μόνος πλέον ο Οράτιος στη σκηνή θα υποδεχθεί τον Φορτεμπράς, που γυρίζει νικητής από την Πολωνία, και τους Άγγλους πρεσβευτές, που συνέπεσαν.
Ριζικά διαφορετικός είναι όμως και ο ρόλος του.
Όλοι όσοι έπεσαν νεκροί είχαν εμπλακεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στις δραματικές εξελίξεις, μετατρεπόμενοι άλλοι συνειδητά και άλλοι ακούσια σε γρανάζια του «μηχανισμού» τους.
Μόνο αυτός στάθηκε παράμερα, παρατηρητής και κάποτε σχολιαστής όσων συνέβαιναν.
Παρ' όλα αυτά θα ήταν λάθος να συμπεράνουμε ότι η παρουσία του δεν συμβάλλει στην εξέλιξη του έργου, κάθε άλλο.
Κάποτε μάλιστα η συμβολή του στην κίνηση της πλοκής είναι σημαντική, κάτι που δεν ταυτίζεται ωστόσο με την εμπλοκή στις δραματικές εξελίξεις.
Αυτός ουσιαστικά ανοίγει και αυτός κλείνει το έργο, εμφανίζεται στη σκηνή λίγο μετά το σήκωμα της αυλαίας και, λίγο πριν αυτή πέσει, συνοψίζει κατά κάποιο τρόπο το δράμα.
Μα ποιος είναι τέλος πάντων ο Οράτιος;
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.
Είναι βέβαια αυτονόητο πως την περίπτωσή του δεν μπορούμε να την εξετάσουμε αποσπασμένη από την όλη πλοκή του έργου, είμαστε συνεπώς υποχρεωμένοι να την παρακολουθήσουμε.
Έτσι πάντως θα μας δοθεί η ευκαιρία να δούμε και τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο στήνει ο Σαίξπηρ το δράμα.
Ο Οράτιος είναι το πρόσωπο που έχει δει το φάντασμα του πεθαμένου βασιλιά της Δανίας, πριν καν το δει ο νεαρός Άμλετ, που θα πληροφορηθεί την εμφάνισή του από αυτόν.
Το έχουν βέβαια δει νωρίτερα οι φρουροί της νυχτερινής βάρδιας Βερνάρδος και Μάρκελος, όταν εμφανίστηκε τα δυο προηγούμενα βράδια βουβό στον προμαχώνα του Πύργου.
Oι εμφανίσεις όμως εκείνες, δεν αναπαρίστανται, τις αναφέρουν απλώς οι φρουροί στον Οράτιο.
Στην πρώτη εμφάνιση του φαντάσματος στη σκηνή είναι και αυτός παρών, καλεσμένος ειδικά από τους φρουρούς, στη δε παρουσία του δίνεται κάποια έμφαση.
Ακούγοντας ο Βερνάρδος, που έχει φτάσει νωρίτερα, να έρχεται και ο Μάρκελλος, αλλά μη διακρίνοντας στο σκοτάδι, τον ρωτά αν είναι μαζί τους και ο Οράτιος.
Την απάντηση τη δίνει ο τελευταίος: «ένα μέρος του» λέει.
Δεν πρόκειται για απλό λογοπαίγνιο.
Στα έργα του Σαίξπηρ οι λέξεις έχουν τόση σημασία όση η σκηνική αναπαράσταση των γεγονότων, θα έλεγα πως έχουν τη βαρύτητα που μόνο την ποίηση και την πεζογραφία χαρακτηρίζει.
Η συγκεκριμένη απάντηση μοιάζει διχασμένη ανάμεσα στην επιβεβαίωση και την αμφισβήτησή της.
Πιο σημαντικό ωστόσο είναι ότι ο διχασμός δεν εκδηλώνεται μόνο με το περιεχόμενο αλλά και με τη μορφή της απάντησης.
Aυτός που μιλά αναφέρεται στον εαυτό του όχι σε πρώτο αλλά σε τρίτο πρόσωπο, διχασμένος είναι ο ίδιος ο Οράτιος.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο διχασμός του προαγγέλλει την ιδιαίτερη και ιδιόμορφη στάση που θα κρατήσει σε όλη τη διάρκεια του έργου.
Εκείνο πάντως που έχει σημασία ετούτη τη στιγμή είναι πως, από το διάλογο με τους φρουρούς που ακολουθεί, γίνεται σαφές ότι ήρθε μεν και αυτός αλλά μόνο σωματικά, όχι και ψυχικά.
Ήρθε έχοντας σοβαρές επιφυλάξεις κατά πόσο τα προηγούμενα βράδια εμφανίστηκε πράγματι φάντασμα και αν θα εμφανιστεί και πάλι.
Αυτό που οι φρουροί χαρακτηρίζουν φοβερό θέαμα, αυτός το θεωρεί απλή φαντασίωσή τους.
Δεν είναι απλοϊκός άνθρωπος ο Οράτιος να πιστεύει σε φαντάσματα, είναι σπουδαγμένος, γι' αυτό άλλωστε τον κάλεσαν, μήπως μπορέσει να το κάνει να μιλήσει.
Μόνο όταν το δει, θα πει: «Δεν θα το πίστευα χωρίς την αισθητή, πιστή βεβαίωση των ματιών μου».
Ως σπουδαγμένος ήθελε άμεση αισθητηριακή αντίληψη για να πιστέψει.
Με όλα όμως αυτά ο Σαίξπηρ δεν δίνει μόνο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός προσώπου του: τον εκλεπτυσμένο του λόγο, τον σκεπτικισμό και τις λογοκρατικές του αντιλήψεις.
Κάνει ταυτόχρονα αποδεκτή μια ιστορία με φάντασμα ακόμη και από τους πιο καλλιεργημένους και επιφυλακτικούς σε τέτοια θέματα θεατές του.
Οι ειδικοί ορίζουν την τύχη ως ένα σύνολο χαρακτηριστικών της προσωπικότητας που δημιουργεί ευκαιρίες και δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να τις αδράξει.
Aπό τη στάση μας απέναντι στη ζωή, την ενέργεια που βάζουμε στα πράγματα που μας ενδιαφέρουν, αλλά και τον τρόπο που αντιδρούμε σε όσα μας συμβαίνουν, παράμετροι που είναι στο χέρι μας να ελέγξουμε.
Τύχη - ατυχία: Θέμα αντίληψης;
Και όμως.
Το αν όλα μας πηγαίνουν δεξιά εξαρτάται από το πόσο τυχερό ή άτυχο θεωρούμε οι ίδιοι τον εαυτό μας.
Μάλιστα, σύμφωνα με τους ειδικούς, οι άνθρωποι που θεωρούν τον εαυτό τους τυχερό τείνουν να είναι και στην πράξη πιο τυχεροί.
Η θετική εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, αλλά και η προβολή της εικόνας αυτής στους γύρω μας, μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα και να γυρίσει υπέρ μας.
Ποιος είναι «τυχερός»;
Εκείνοι που θεωρούν τον εαυτό τους τυχερό είναι συνήθως άνθρωποι ανοιχτόμυαλοι, εξωστρεφείς, ανοιχτοί σε εμπειρίες, αισιόδοξοι και με αυτοπεποίθηση.
Επίσης, βιώνουν λιγότερο αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος που οδηγεί σε φόβο, η κατάθλιψη που οδηγεί σε απραγία, ο θυμός, οι ενοχές, παράγοντες ανασταλτικοί για την εξερεύνηση του περιβάλλοντος.
Επιπλέον, οι άνθρωποι που θεωρούν τον εαυτό τους τυχερό συνηθίζουν να δημιουργούν ευκαιρίες μέσα από νέες κοινωνικές επαφές.
Να διατηρούν ένα ευρύ δίκτυο γνωριμιών και να ανακαλούν στη μνήμη τους θετικά γεγονότα του παρελθόντος.
Είναι δύσκαμπτοι και τα βλέπουν όλα μαύρα ή άσπρα, επικίνδυνα ή χωρίς μέλλον.
Θετική ενέργεια.
Η θετική ενέργεια προσελκύει την καλή τύχη.
Επειδή προβάλλοντας μια αίσθηση ζωντάνιας και ενθουσιασμού, αποπνέοντας ζεστασιά και ενεργητικότητα, κάνουμε τους άλλους να αισθάνονται καλά και τους αφήνουμε μια καλή εντύπωση.
Επίσης, η θετική ενέργεια είναι μεταδοτική.
Η συναναστροφή, δηλαδή, με ανθρώπους που δεν βλέπουν τη μίζερη όψη των πραγμάτων μπορεί να δώσει και σε εμάς κίνητρα και μια νέα προοπτική που δεν είχαμε σκεφτεί.
Οι πιο τυχεροί.
Οι νεαροί σε ηλικία άνθρωποι, καθώς και εκείνοι που ζουν σε θερμότερες περιοχές φαίνεται να είναι πιο τυχεροί.
Για τον λόγο ότι οι πρώτοι είναι πιο «ανοιχτοί» σε νέες εμπειρίες από τους μεγαλύτερους σε ηλικία.
Oι δεύτεροι γιατί περνούν περισσότερες ώρες έξω από το σπίτι, άρα έρχονται σε επαφή με περισσότερο κόσμο και είναι πιο κοινωνικοί.
Παίρνοντας ρίσκα.
Κλασικό παράδειγμα οι αμέτρητες φορές που έχουμε πει σε φίλους «Αχ και να κέρδιζα το λόττο», αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουμε παίξει αυτό το παιχνίδι περισσότερες από μία φορά στη ζωή μας.
Η τύχη, όμως, έχει να κάνει με το ρίσκο και την έκθεση, ακόμα και όταν δεν είμαστε σίγουροι ή φοβόμαστε.
Αν θέλουμε να αρπάξουμε μια ευκαιρία, πρέπει ορισμένες φορές να εκτεθούμε, να αφήσουμε την ασφαλή επιλογή.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα θελήσουμε να πάρουμε μια απόφαση, ας αναρωτηθούμε ποιο είναι το χειρότερο πράγμα που μπορεί να συμβεί.
Το πιθανότερο είναι ότι δεν θα γίνει κάτι ανεπανόρθωτο, το οποίο δεν θα μπορούμε να αντιμετωπίσουμε.
Μετά, ας ρωτήσουμε τον εαυτό μας τι θα μετανιώσουμε περισσότερο: την ευκαιρία που δεν αφήσαμε να φύγει μέσα από τα χέρια μας ή το ότι προτιμήσαμε την ασφάλεια;
Η απάντηση είναι εύκολη και θα καθορίσει τις πράξεις μας.
Κοιτώντας την... ατυχία.
Ο «άτυχος» βιώνει σε μεγάλο βαθμό τον φόβο της αποτυχίας ως μια απειλή για την προσωπικότητά του.
Αυτό σημαίνει ότι την αποδίδει στον εαυτό του και τον χαρακτήρα του, γι' αυτό και δεν την ξεπερνάει εύκολα.
Νιώθει άχρηστος και το μυαλό του «κολλάει» σε δύο επιλογές, χωρίς να ψάχνει εναλλακτικές λύσεις.
Μένει στην ευκαιρία που χάθηκε και δεν προχωράει στην επόμενη.
Επανέρχεται στην κακή εμπειρία, βάζοντας τον εαυτό του σε έναν φαύλο κύκλο.
Μετά την αποτυχία, εγκαταλείπει, περνάει στην αυτολύπηση.
Η άλλη όψη της αποτυχίας.
Εντάξει, σε κανέναν δεν αρέσει να αποτυγχάνει.
Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει μια αποτυχία να μας κάνει να αμφισβητήσουμε τον εαυτό μας ή τον στόχο μας.
Όσοι αισθάνονται τυχεροί δεν τα... βάφουν μαύρα όταν κάτι δεν πάει καλά.
Αντίθετα, είναι ελαστικοί, προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα και ετοιμάζουν νέα σχέδια για να φτάσουν στον στόχο τους.
Όσοι ανήκουν στην κατηγορία αυτή γνωρίζουν ότι για να φτάσουν στον προορισμό τους υπάρχουν περισσότεροι από ένας τρόποι.
Ακόμα και αν χάσουν μια ευκαιρία, ξέρουν ότι η επόμενη μπορεί να τους χτυπήσει την πόρτα την επόμενη κιόλας στιγμή.
Νευριάζετε εύκολα όταν οδηγείτε το αυτοκίνητό σας ή με συγκεκριμένα άτομα;
Μήπως νιώθετε την πίεσή σας να φτάνει στα ύψη σε αρκετές περιπτώσεις μέσα στην ημέρα;
Ο θυμός μπορεί να είναι ένα φυσιολογικό και υγιές συναίσθημα, αλλά είναι σημαντικό να τον αντιμετωπίζουμε με θετικό τρόπο.
O ανεξέλεγκτος θυμός μπορεί να οδηγήσει σε άσχημα αποτελέσματα, τόσο στην υγεία, όσο και τις σχέσεις μας.
Τα κυριότερα συμπτώματα των εκρήξεων θυμού είναι απόρροια της αύξησης της αδρεναλίνης και μπορεί να περιλαμβάνουν αύξηση των παλμών και της αρτηριακής πίεσης, αύξηση του ρυθμού αναπνοής και άλλα.
Είστε έτοιμοι να πάρετε στα χέρια σας τον έλεγχο του θυμού σας;
Ξεκινήστε με τις παρακάτω δέκα συμβουλές διαχείρισης θυμού...
Νούμερο ένα: Κάντε ένα διάλειμμα.
Το μέτρημα μέχρι το «δέκα» όταν νιώθουμε το θυμό να μας κυριεύει, δεν αποτελεί μια μέθοδο μόνο για παιδιά.
Πριν αντιδράσετε σε μια τεταμένη κατάσταση, αφιερώστε λίγα λεπτά για να αναπνεύσετε βαθιά και μετρήστε μέχρι το δέκα, καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει στην εκτόνωση του θυμού σας.
Εάν είναι απαραίτητο, «απομακρυνθείτε» για λίγο από το πρόσωπο ή την κατάσταση που σας εξοργίζει, μέχρι τα συναισθήματά σας να υποχωρήσουν.
Νούμερο δύο: Μόλις ηρεμήσετε, εκφράστε το θυμό σας.
Όταν είστε σίγουροι πως σκέφτεστε καθαρά, εκφράστε την απογοήτευσή σας με σίγουρο και ήρεμο τρόπο.
Δηλώστε τον προβληματισμό και τις ανάγκες σας ξεκάθαρα και ειλικρινά, χωρίς να πληγώνετε τους άλλους ή να προσπαθείτε να τους ελέγξετε.
Νούμερο τρία: Κάντε κάποιου είδους άσκηση.
Η φυσική δραστηριότητα μπορεί να προσφέρει μια διέξοδο για τα συναισθήματά σας, ειδικά εάν νιώθετε έντονο θυμό.
Εάν ο θυμός σας, σας κυριεύει, βγείτε για ένα γρήγορο περίπατο ή για τρέξιμο, ή περάστε λίγο χρόνο για να κάνετε άλλες αγαπημένες δραστηριότητες.
Η φυσική δραστηριότητα διεγείρει διάφορες χημικές ουσίες στον εγκέφαλο που μπορεί να σας βοηθήσουν να είστε πιο χαλαροί κι ευτυχισμένοι.
Νούμερο τέσσερα: Σκεφτείτε πριν μιλήσετε.
Όταν βρίσκεστε «εν βρασμώ», είναι εύκολο να πείτε κάτι που θα μετανιώσετε αργότερα.
Αφήστε λίγη ώρα για να σκεφτείτε πριν πείτε οτιδήποτε και επιτρέψτε και στους άλλους που εμπλέκονται στο «πρόβλημα» να κάνουν το ίδιο.
Νούμερο πέντε: Προσδιορίστε πιθανές λύσεις.
Αντί να επικεντρωθείτε σε αυτό που σας νευρίασε, συγκεντρωθείτε στην επίλυση του ζητήματος.
Μήπως το ακατάστατο δωμάτιο του παιδιού σας, σας τρελαίνει;
Κλείστε την πόρτα.
Ο σύντροφός σας αργεί για το δείπνο κάθε βράδυ;
Προγραμματίστε τα γεύματα ακόμη πιο αργά ή συμφωνήστε να τρώτε χωριστά μερικές φορές την εβδομάδα.
Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι ο θυμός δε βγάζει πουθενά και μπορεί μόνο να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Νούμερο έξι: Επικεντρωθείτε στο πρόβλημα.
Για να αποφευχθεί η κριτική ή η διάθεση επίρριψης ευθυνών -που θα μπορούσε μόνο να αυξήσει την ένταση- επικεντρωθείτε στο τι μπορεί να γίνει για να λυθεί το πρόβλημα.
Να είστε ξεκάθαροι και συγκεκριμένοι.
Για παράδειγμα, πείτε, «είμαι θυμωμένη που έφυγες από το τραπέζι, χωρίς να με βοηθήσεις να μαζέψω τα πιάτα», αντί «ποτέ δε με βοηθάς στις δουλειές του σπιτιού».
Νούμερο εφτά: Μην κρατάτε κακία.
Η συγχώρεση είναι ένα ισχυρό «όπλο».
Αν επιτρέψετε στο θυμό και σε άλλα αρνητικά συναισθήματα να παραγκωνίσει τα θετικά σας συναισθήματα, μπορεί να καταλήξετε πικραμένοι και να νιώθετε αδικημένοι, χωρίς να ισχύει πάντα αυτό.
Αλλά αν μπορείτε να συγχωρείτε κάποιον που σας εξόργισε, μπορείτε να μαθαίνετε από αυτή την κατάσταση.
Δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένουμε από τον καθένα να συμπεριφέρεται ακριβώς όπως θέλουμε ανά πάσα στιγμή.
Νούμερο οχτώ: Χρησιμοποιήστε το χιούμορ για να απελευθερώσετε την ένταση.
Το να τα δείτε όλα πιο «χαλαρά» μπορεί να βοηθήσει να διώξετε την ένταση.
Μην χρησιμοποιείτε όμως σαρκασμό, καθώς μπορεί να πληγώσει τον άλλο και να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Νούμερο εννιά: Αποκτήστε δεξιότητες χαλάρωσης.
Όταν βρίσκεστε σε ένταση, προσπαθήστε να χαλαρώσετε με μερικές απλές πρακτικές.
Kάντε ασκήσεις βαθιάς αναπνοής, φανταστείτε μια χαλαρωτική σκηνή, ή επαναλάβετε μια ήρεμη λέξη ή φράση, όπως «χαλάρωσε».
Μπορείτε επίσης να ακούσετε μουσική ή να γράψετε σε ένα ιστολόγιο ή να κάνετε οτιδήποτε άλλο που σας χαλαρώνει.
Νούμερο δέκα: Να ξέρετε πότε να ζητήσετε βοήθεια.
Το να μάθετε να ελέγχετε το θυμό σας, μπορεί να είναι μια πρόκληση.