ZurichNLP/romansh-municipal-text-corpus huggingface dataset:
Romansh: Schi vegnan realisadas plüssas nouvas abitaziuns aint in ün edifizi ca-racteristic pel lö schi'd es da realisar e d'ütilisar ün'abitaziun sco abita-ziun principala tenor art. 7 al. 1 lit. a LAS. L'abitaziun principala sto avair üna surfatscha ütilisabla principala d'almain 33 % da tuot la surfatscha ütilisabla principala chi vain realisada. Plünavant sun d'ütilisar aint il volumen existent almain 15 % da tuot la surfatscha ütilisabla principala chi vain realisada sco surfatscha ütilisabla accessoria.
Romansh: Per progets da fabrica vi d'abitaziuns tenor anteriur dret chi nu sun suottamissas ad ingün oblig cumünal a reg. abitaziuns principalas valan exclusivmaing las prescripziuns da la Ledscha federala davart las abita-ziuns secundaras, sainza ulteriuras restricziuns d'ütilisaziun cumünalas.
Romansh: Persunas cun domicil fictiv o dmura simulada nu das-chan ütilisar in-günas abitaziuns principalas cumünalas. I nun es neir admiss da con-clüder contrats da suotfittanza, contrats da fittanza da favur o contrats da fittanza fictivs e.u.i. In cas da dubis a reg. il domicil obain l'intenziun da tour domicil sto cumprovar il proprietari resp. la persuna cun dret d'ütilisaziun ingio cha l'ütilisader ha il center da sia vita. Scha quista cumprouva nun es pussibla es da metter a disposiziun l'abitaziun a persunas chi'd accumplischan quistas premissas cumprovadamaing.
Romansh: Scha müdamaints da fabrica vi d'abitaziuns principalas cumünalas pon gnir approvadas be cun üna restricziun d'ütilisaziun tenor dret federal, ordinescha l'autorità da fabrica la restricziun d'ütilisaziun correspun-denta. Per l'abitaziun pertocca valan davo exclusivmaing las restric-ziuns d'ütilisaziun tenor dret federal.
Romansh: Id es pussibel da müdar l'ütilisaziun d'ün'abitaziun principala cumünala in ün'abitaziun secundara, quai però be scha l'oblig a reg. abitaziuns principalas es scadü o gnü schlubgià antecipadamaing (tenor art. 14 resp. 15). L'alinea 4 da quist artichel resta resalvà.
Romansh: Obligs a reg. abitaziuns principalas cha l'autorità da fabrica da l'ante¬riur cumün da Ftan ha ordinà in basa a sia ledscha da fabrica scroudan 18 ons davo cha l'unità d'abitar es gnüda suottamissa a l'oblig a reg. abitaziuns principalas. Relevanta es la data cha'l permiss da fabrica es entrà in vigur.
Romansh: Obligs a reg. abitaziuns principalas cha las autoritats da fabrica dals anteriurs cumüns d'Ardez, Guarda, Scuol e Tarasp han ordinà in basa a lur ledschas da fabrica scroudan 18 ons davo cha quista ledscha es en-trada in vigur. Relevanta es la data da l'approvaziun tras la Regenza.
Romansh: L'autorità da fabrica po permetter il schlubgiamaint antecipà d'ün oblig cumü¬nal a reg. abitaziuns principalas, quai sün dumonda e cunter il pajamaint d'üna taxa da cumpensaziun. Debiturs da la taxa da cum-pensaziun sun ils proprietaris da l'immobiglia agravada tenor register fundiari al mu¬maint cha'l schlubgiamaint vain concess.
Romansh: illas fracziuns d'Ardez, Guarda, Scuol e Tarasp: abitaziuns princi-palas cha'ls cumüns d'Ardez, Guarda, Scuol e Tarasp han approvà ston esser gnüdas ütilisadas effectivmaing tenor lur destinaziun dü¬rant almain 8 ons daspö cha quista ledscha es entrada in vigur.
Romansh: Pro immobiglias sainza proprietà in condomini vain calculada la valur da nouv da l'abitaziun agravada seguaintamaing: la surfatscha da l'abi-taziun principala vain missa in relaziun culla surfatscha d'abitar totala; la valur da nouv dal stabilimaint (valur tenor stima ufficiala, indexada) vain multiplichada culla quota respectiva in %.
Romansh: La dumonda per ün schlubgiamaint antecipà da l'oblig cumünal a reg. abitaziuns principalas es da drizzar a l'autorità da fabrica. Quella deci¬da davart il schlubgiamaint e fixa la taxa da cumpensaziun. L'oblig cu-münal a reg. abitaziuns principalas scada pür al mumaint cha la taxa es pajada cumplettamaing e cha l'annotaziun aint il register fundiari es stüzza.
Romansh: La taxa da cumpensaziun es liada ad ün intent specific. Ils rechavs sun da dovrar per promouver la construcziun d'abitaziuns per persunas dal lö, per cumprar terrain da fabrica e per realisar abitaziuns principalas sco eir per implants d'infrastructura turistica e per finanziar parzial-maing parkegis centrals. Il cumün maina ün quint separà davart las en-tradas e l'adöver da las taxas da cumpensaziun.
Romansh: Il cumün inchascha üna taxa directiva per nouvas abitaziuns chi vegnan approvadas sco abitaziuns secundaras in basa a l'art. 9 al. 1 LAS. Debi¬turs da la taxa directiva sun ils proprietaris da l'immobiglia tenor regis¬ter fundiari al mumaint cha'l permiss da fabrica vain dat.
Romansh: La taxa directiva importa per mincha nouva surfatscha d'abitaziuns se-cundaras 500 fin 1'000 francs per m2 surfatscha d'ütilisaziun principala. La suprastanza cumünala fixa la tariffa relevanta. Per l'on cha quista ledscha aintra in vigur vala üna tariffa da 750 francs per m2.
Romansh: Schi vegnan realisadas (tenor art. 9 al. 3 da quista ledscha) in ün stabilimaint caracteristic pel lö sper abitaziuns secundaras eir üna o plüssas abitaziuns principalas, as redüa la surfatscha d'abitaziuns secundaras relevanta pella taxa directiva per la surfatscha ütilisabla principala [Hauptnutzfläche HNF] da las abitaziuns principalas (HNF abitaziuns secundaras ./. HNF abitaziuns principalas).
Romansh: La taxa da cumpensaziun es liada ad ün intent specific. Ils rechavs sun da dovrar per masüras da protecziun pel purtret dal lö. In dumonda vegnan specialmaing contribuziuns vi da la restoraziun da stabilimaints ed implants da valur sco eir contribuziuns per mantgnair spazis libers dadaint ils lös, particularmaing per parkegis cumünaivels cha'l cumün realisescha per tgnair liber ils centers. Il cumün maina ün quint separà davart las entradas e l'adöver da las taxas directivas.
Romansh: L'autorità da fabrica fixa las taxas directivas provisoricamaing cun dar il permiss da fabrica, quai in basa a las surfatschas ütilisablas princi¬palas tenor dumonda da fabrica. La taxaziun definitiva succeda davo l'inoltraziun dals plans d'execuziun, quai in basa a la surfatscha ütili-sabla principala realisada effectivmaing.
Romansh: Las taxas directivas sun da pajar al cumanzamaint da la fabrica. Taxas directivas provisoricas o definitivas sun da pajar infra 60 dis davo cha'l quint correspundent es gnü tramiss. Pajamaints cun retard han per con¬sequenza chi vain miss in quint ün fit da retard chi correspuonda a las tariffas chantunalas valablas in quel mumaint.
Romansh: Il cumün metta a disposiziun ils manuals d'execuziun a persunas inte-ressadas cunter pajamaint dals agens cuosts. Las persunas respunsab-las per l'execuziun (cumischiun da fabrica e da planisaziun, manader e collavuraturs da l'uffizi da fabrica etc.) ston resguardar ils manuals d'execuziun pro lur actività.
Romansh: Per stabilimaints resp. parts da stabilimaints chi valan sco stabilimaints caracteristics pel lö tenor il plan general da fuormaziun decretà in-sembel cun quista ledscha sun abolidas tuot las ordinaziuns da pro-tecziun da fin uossa subit cha quista ledscha aintra in vigur. Da nouv valan per tuot ils stabilimaints caracteristics pel lö las seguaintas dispo-siziuns da protecziun.
Romansh: I nun es admiss da sbodar stabilimaints caracteristics pel lö. Cun müdar ils stabilimaints es da mantgnair l'essenzial da l'aspet extern e da la structura fundamentala dal stabilimaint. Elemaints chi disturban sun d'allontanar. Il contuorns dals stabilimaints sun da mantgnair e da fuormar cun attenziun speciala. L'inventar da fabrica da la chüra da monumaints dal Chantun sco eir las arcumandaziuns tenor «Inventar dals stabilimaints caracteristics pel lö» dal schner 2017 sun da resguar-dar.
Romansh: Scha'l stabilimaint caracteristic pel lö es üna part d'ün cumplex tradi-ziunal da stabilimaints (chasa d'abitar e tablà) sun da far intervenziuns da fabrica vi da tschella part dal stabilimaint cun attenziun speciala. Ellas han da tour resguard a l'aspet cumplessiv e nu das-chan periclitar sia valur da protecziun. Schi's tratta da progets da fabrica chi douvran ün permiss ordinescha l'autorità da fabrica las masüras da fuormaziun necessarias in consultond la cuglianza da fabrica. Elemaints chi distur-ban fa'la allontanar.
Romansh: Müdamaints da fabrica pro ün stabilimaint caracteristic pel lö ston accumplir las alineas 2 e 3 eir scha quist stabilimaint nu serva davo sco abitaziun secundara, dimpersè per oters intents (p. ex. pella manste-ranza o sco abitaziun principala). L'autorità da fabrica po ad¬metter però pitschnas excepziuns (p. ex. cun fuormar avertüras), schi'd es avant man üna valütaziun positiva da la cusglianza da fabrica e schi'd es garan¬tida listess üna buna fuormaziun. Davo ün tal müdamaint nun esa plü pussibel da müdar il stabilimaint plü tard in abitaziuns secundaras.
Romansh: ledscha da fabrica Scuol dals 28 november 2004 / 20 december 2005 cun revisions parzialas dals 25 avrigl 2010 / 5 december 2011, 12 december 2010 / 9 avuost, 11 october e 13 december 2011, 27 november 2011 / 15 mai 2012
Romansh: S-chaffir, preparar e segnar pistas da skis, loipas da passlung e vias da schlitra obain oters indrizs da sport nu sun admiss. Tanter ils 20 de-cember e'ls 20 avrigl esa scumandà d'entrar a pè o cun veiculs aint ils areals chi's rechattan illa zona da pos pella sulvaschina, cun excepziun da vias o sendas segnadas.
Romansh: Art. 75 Ledscha da fabrica Scuol dals 28 november 2004 / 20 decem¬ber 2005 cun revisiuns parzialas dals 25 avrigl 2010 / 5 december 2011, 12 december 2010 / 9 avuost, 11 october e 13 december 2011, 27 november 2011 / 15 mai 2012 (Zona da protecziun per la sulvaschina)
Romansh: Ün allogiader i'l sen da quista ledscha es minchün chi surlascha ad ün giast cunter pajamaint localitats o fuond our'il liber per pernot-tar, chi saja agen o surlaschà a lunga vista. Sco allogiader vala eir il proprietari d'ün'abitaziun da vacanzas chi surlascha quella ad ün giast cunter pajamaint (parahotellaria).
Romansh: Allogis i'l sen da quista ledscha sun unitats d'abitar sün territori cumünal (chasas, singulas abitaziuns o stanzas), particularmaing hotels, hotels-garni, hotels cun appartamaints, hotels da clubs, ges¬tiuns da cura, pensiuns, chamonnas alpinas, albiergs per la giuven¬tüna, allogis per gruppas da tuot gener, chasas da reconvalescenza, clinicas, chasas ed abitaziuns da vacanzas, chamonnas sün prüma¬rans ed in muntogna, stanzas privatas, ma eir rulottas, autorulot¬tas, chasas moviblas, tendas e.u.i. chi vegnan dovradas da persunas sainza dovair fiscal illimità in cumün.
Romansh: persunas chi lavuran in lur manster tenor il temp da lavur üsità; partecipants d'arrandschamaints (independentamaing da lur func-ziun) sco occurrenzas sportivas e culturalas, congress, seminaris, dietas, cuors etc. nu sun deliberadas, eir scha quists arrandscha-maints servan ad intents professiunals
Romansh: La pauschala per giasts tenor l'alinea 1 qua survart cumpiglia be las pernottaziuns na commercialas da las seguaintas persunas (enumera-ziun finala): proprietaris legals o economics ed usufructuaris; confami-liars da quels; fittadins a lunga dürada e visitadurs da las gruppas da persunas manzunadas survart.
Romansh: fittaders da chasas ed abitaziuns da vacanzas, da stanzas privatas per giasts sco eir da plazzas per rulottas, autorulottas, mobilhomes, tendas e.u.i., medemmamaing da prümarans e chamonnas in mun¬togna, schi nun es d'applichar l'art. 12 al. 1 lit. d
Romansh: gestiuns da tuot gener (gestiuns da producziun, da commerzi, da mansteranza, da restoraziun e da servezzans) chi profitan directa-maing o indirectamaing dal turissem local; p. ex. intrapraisas da pen¬dicularas, restorants, snack-bars, pastizarias, cafetarias, bars, dan¬cings, locals da clubs, discotecas, servezzans da finanzas e da sgü¬ranzas, gestiuns da taxi, kioscs, tancadis, büros da viadi, scoulas da ski e da snowboard, scoulas d'alpinissem, firmas chi spordschan activitats sportivas ed activitats pel temp liber, butias cun mangia-tivas, intrapraisas da l'industria principala e secundara da fabrica, intrapraisas da pulir e.u.i.; plünavant persunas cun guadogn inde-pendent sco architects, indschegners, meidis, advocats, notars, fidu¬ziaris e.u.i.
Romansh: Pellas ulteriuras persunas e gestiuns obliadas da pajar la taxa cir-cumscritta aint il art. 10 vain calculada la taxa in basa a la somma da las pajas (annunzchada a la SVR*) da las persunas occupadas, cum-prais il proprietari/manader da l'affar e seis confamiliars. Ella im-porta tanter 1.5 e 3 promils, tuot tenor la dependenza dal turissem, in mincha cas però almain 150 francs.
Romansh: Scha ün allogiader tenor art. 10 lit. a + b ha damain da 15 lets o 7 stanzas e sch'el maina al listess lö culla listessa direcziun e cul listess quint ün restorant, üna bar, ün dancing o üna discoteca schi ha'l da pajar la taxa turistica per tuot la gestiun be tenor l'alinea 1 e l'alinea 2 lit. b qua survart. Scha ün allogiader ha daplüs lets resp. stanzas schi ha'l da pajar la taxa turistica per l'allogiamaint e sup-plementarmaing per 70 % da la summa da las pajas (annunzchada a la SVR) da tuot la gestiun.
Romansh: Las taxas turisticas scroudan pel cumanzamaint da l'on e sun da pajar al cumün infra 30 dis daspö la facturaziun. Sco basa pella calculaziun valan il facturs da l'on da chalender precedaint. Las gestiuns survegnan ün formular per annunzchar las indicaziuns correspundentas. Las taxas sun da pajar da quellas persunas chi sun in dovair da pajar la taxa al mumaint da la scadenza.
Romansh: Chi chi dà allogi a persunas cun dovair da pajar la taxa da giasts es oblià da registrar mincha di las pernottaziuns correspundentas da maniera controllabla, cun indichar il nom e'l domicil dal giast. Quistas annunz-chas sun da tgnair in salv dürant almain 2 ons e da preschantar als or-gans da controlla dal cumün cur chi saja davo la prüma dumonda.
Romansh: L'execuziun da quista ledscha e da sias disposiziuns executivas, la taxa¬ziun e l'inchaschamaint, l'administraziun e l'adöver da las taxas con¬fuorm a la ledscha es chosa dal cumün. L'autorità da taxaziun po in¬gaschar a persunas externas per la controlla. Ultra da quai valan per la delegaziun d'autorisaziuns las disposiziuns correspundentas da la le-dscha cumünala d'impostas.
Romansh: Schi resulta in basa a fats o muossamaints – na cuntschaints al mu-maint da la taxaziun – cha üna taxaziun nun es successa (sainza cha quai es güstifichà) o cha üna taxaziun cun vigur legala es incumpletta schi vain inchaschada la taxa da giasts / taxa turistica na inchaschada resp. taxada massa bass sco taxa posteriura cun fits.
Romansh: Chi chi cuntrafa – cun intenziun o per negligenza – a quista ledscha, a las prescripziuns chi's basan a quista ledscha obain ad ün decret chi cun¬tegna ün avertimaint davart ils chastis tenor quist artichel, vain chastià da l'autorità executiva autorisada cun üna multa fin 10'000 francs.
Romansh: Decrets dal cumün (sco eir da terzas persunas chi'd han l'incumbenza d'executar la ledscha) ston cuntgnair ün'instrucziun davart ils mezs legals. Els pon gnir contestats infra 30 dis daspö la comunicaziun pro l'uffizi cumünal d'impostas, quai cun ün recuors motivà in scrit.
Romansh: Decisiuns circularas ston avair l’acconsentimaint d’almain trais com¬mem-bers da la suprastanza e ston gnir protocolladas. Decisiuns circu¬la¬ras nu sun admissas sch’ün commember da la suprastanza pretenda ex¬pli¬ci¬ta-maing üna consultaziun a bocca infra duos dis da lavur davo la du¬mon¬da. *
Romansh: Ella infuorma la populaziun periodicamaing. Sias incumbenzas as driz¬zan tenor la constituziun dal cumün da Scuol, art. 44. Quai sun in prü¬ma lingia incumbenzas strategicas. La suprastanza ha plünavant la cum¬petenza da decider impustüt pro las seguaintas fatschendas:
Romansh: Il vicecapo o ün oter commember da la suprastanza rimplazza al capo cumünal scha quel nu po esser preschaint a la sezzüda. Ils substituts dal manader da l’adminstraziun (chanzlist), dal manader da las gestiuns tecnicas e dal manader da la partiziun finanzas tils rimplazzan scha quels nu pon esser preschaints a la sezzüda. *
Romansh: La suprastanza cumünala e la cumischiun sindicatoria survegnan ils protocols. Ulteriurs mezs per orientar la suprastanza cumünala sun copchas da la correspundenza chi resulta da las decisiuns da la direc¬ziun sco eir infuormaziuns a bocca dürant las sezzüdas da la supra¬stanza cumünala.
Romansh: decider davart expensas (incl. cumpritas) büdschetatas aint il pre-ventiv da gestiun, p. ex. expensas pel mantegnimaint da stabili-maints, per infrastructuras, maschinas, indrizs etc. La direcziun po delegar quistas cumpetenzas finanzialas al manader tecnic. Quai po capitar da cas a cas, per singulas expensas in general o per tuot quistas expensas.
Romansh: La taxa da cumpensaziun da pumpiers importa 300 francs, per per-sunas in prüma scolaziun 50 francs l’on. La prüma scolaziun cumpiglia la scolaziun chi pussibiltescha ün’actività professiunala e las scola-ziuns in basa a quella, cumprais l’examen da master sül s-chalin ter-ziar.
Romansh: Ils commembers dal cader occupan lur grà o lur funcziun fin chi sortan dal dovair da far servezzan, fin cha l’autorità da nominaziun tils su¬spenda, tils relascha sün dumonda, tils promouva o transferischa. Uffizials e suotuffizials chi vegnan suspais o chi’s retiran per motivs stringents da lur grà o da lur funcziun avant cha lur dovair da far ser¬vezzan es a fin nu das-chan plü gnir incorporats per far servezzan activ.
Romansh: Mincha persuna ha da star bun per l’equipamaint ch’el surpiglia. Cur ch’ella banduna il cumün o vain relaschà dal dovair da prestar ser-vezzan activ sto’l dar giò l’equipamaint – in bun stadi e net – al capo-material local. Ogets da l’equipamaint pers dadour il servezzan da pumpiers sun d’indemnisar.
Romansh: Chi chi frequainta scolaziuns (cuors per manaders da gruppas, uffizials, cu¬mandants da pumpiers, cuors tactics sco eir dis da per¬fec-ziunamaint) e dietas survain per la prüma scolaziun ün’indemnisaziun da 50 francs e pel cuors ün’indemnisaziun da 250 francs.
Romansh: Davent dals 21 december fin e cun als 15 avrigl vala üna serrada d’inviern generala. La direcziun po scurznir o prolungar quella tuot tenor las relaziuns da las vias cun üna disposiziun generala. La disposiziun generala sto gnir publichada i’l organ uffizial da publi-caziun.
Romansh: Per vias cumünalas chi vegnan ütilisadas sco sendas d’inviern o sco pistas per schlisolar tenor l’art. 35a al. 2 LdP, vegnan emiss permiss per veiculs a motor in basa a l’art. 4 be per la Via da Vastur. Sün tuot tschellas da quistas vias vegnan emiss permiss d’access cun schlitras a motor / veiculs a tschintun be excepziunalmaing ed unicamaing, quai in basa a l’art. 4. Per garantir l’ütilisaziun prioritaria sco senda d’inviern / pista per schlisolar po gnir collià ün eventual permiss cun cundiziuns restrictivas.
Romansh: Per vias cumünalas chi, tenor l’art. 35a al. 2 LdP, nu vegnan ni rumidas ni ütilisadas sco sendas d’inviern o pistas per schlisolar resp. per vias cumünalas cun ün scumond da rumir tenor l’art. 35a al. 3 LdP nu vegnan emiss l’inviern ingüns permiss tenor l’art. 4.
Romansh: Dürant la serrada d’inviern nu vegnan emiss ingüns permiss tenor l’art. 4. Exceptuà da quai sun unicamaing permiss per transports collectivs per scopos turistics (art. 4 lit. f), schi’s tratta da gestiuns turisticas d’importanza da l’economia publica cumünala (pel mumaint Hotel Crusch Alba, Hotel Mayor e Hotel Sinestra).
Romansh: Ils uraris da viadi pussibels dürant la serrada d’inviern ston gnir cunvgnüts cun la cumischiun da lavinas cumünala, ed il/la proprietari/a dal permiss sto garantir ch’el/la saja adüna ragiundschi¬bel /ragiundschibla per telefon per la cumischiun da lavinas.
Romansh: Eir cun ün permiss cumünal succeda l’adöver da las vias ed il depuoner veiculs sün aigna respunsabiltà e sün agen ris-ch. Cun emetter il permiss cumünal nun es colliada ingüna garanzia davart la sgürezza e la transiblità da las vias champestras e da god chi vegnan mantgnüdas be per part.