Malayziya adabiyoti

Malayziya adabiyotiga 1963-yilgacha Malay yarim orolida va undan keyin Malayziyada yaratilgan adabiy asarlar kiradi. Malayziya adabiyotini yozishda odatda, mamlakatning toʻrtta asosiy tillari qoʻllanadi: malay, ingliz, xitoy va tamil. U Malayziya hayotining turli jihatlarini aks ettiradi va Malayziya madaniyatining muhim qismini tashkil etadi.

Malayziya adabiyotining dastlabki asarlari ogʻzaki boʻlgan. Ogʻzaki adabiyot malay folklorining turli janrlarini oʻz ichiga oladi. Ular: miflar, afsonalar, xalq ertaklari, dostonlar, sheʼrlar, maqollar va ogʻzaki tarix. Ogʻzaki adabiyot malaylar orasida juda rivojlangan. Malayziyaning tub aholisi, jumladan, Orang Asli, Saravak va Sabahdagi koʻplab etnik guruhlar orasida saqlanib qolgan.

 Umumiy koʻrinishi 

 Ilk Malayziya adabiyoti hind dostonlari, masalan, Mahabharata va Ramayana taʼsirida boʻlgan, keyinchalik ular malay adabiy merosini tashkil etuvchi boshqa anʼanalarni oʻz ichiga olgan. Ular avlodlar orqali ogʻzaki ravishda yetkazilgan, masalan, Hikayat Mara Karma, Hikayat Panca Tanderan va Hikoyat Gul Bakavali. Hikoyalarning aksariyati milliy til jamiyati Dewan Bahasa dan Pustaka tomonidan toʻgʻirlandi va kitoblarga qayta nashr etildi. Malay romantik ertaklari ham hind Javaning Panji siklidan olingan. Malayziya sheʼriyatining bir necha shakllari ham mavjud bo‘lib, ular „pantun“ (bir-biri bilan qofiyalangan va didaktik sheʼrlar)va „syair“ (to‘rt baytdan iborat uzun hikoyali sheʼrlar) shaklida bo‘lgan. Gurindam va seloka bugungi kungacha mashhur boʻlib kelmoqda.

Orang Asli uchun adabiyot haqiqiy voqealar bayonidan iborat bo‘lgan va hozir ham shunday bo‘lib kelmoqda. Turli etnik guruhlar bir xil hikoyaning turli xil versiyalariga ega. Har bir ertakda bir nechta takrorlanadigan mavzular va elementlar mavjud.
Saravakdagi tub aholining madaniy amaliyotlari qisman ogʻzaki anʼanalar bilan shakllangan. Saravakdagi turli etnik guruhlar ogʻzaki adabiyotining asosiy mavzulari odamlarning oʻtmishi, ularning ajdodlari, ruhiy dunyosi va oziq -ovqatga doirdir. Ogʻzaki adabiyot koʻpincha marosimlar bilan bogʻliq boʻladi.

Sabah ogʻzaki anʼanalari shtatdagi etnik guruhlar tomonidan saqlanib qolgan xalq ertaklari va afsonalarini oʻz ichiga oladi. Ushbu xalq ertaklari va afsonalari marosim mutaxassislari, eʼtiqod tabiblari va ruhoniylar tomonidan oʻtkaziladigan marosimlarda oʻqiladi.
 Hikoyat 

Hikayat — Malay adabiyotining bir shakli boʻlib, unda Malay arxipelagidagi (zamonaviy Indoneziya va Malayziya kiradi) hozirgi zamongacha boʻlgan davr qahramonlari va afsonalari haqida yoziladi. Hikoyalar tarixga asoslangan boʻlsa-da, juda romantikligi bilan ajralib turadi.
 Sheʼriyat 

Anʼanaviy malay sheʼriyatida oʻyin-kulgi, tarix va qonunlar yoziladi . Anʼanaviy malay sheʼriyatining uchta shakli mavjud: mantera, pantun va syair . Zamonaviy malay sheʼriyati esa sajakdan iborat.
 

 “ Tanlangan she’rlar va hikoyalar” 1-shakl darsligidan qabul qilingan.
Tanlangan sheʼr va hikoyalar 4-form darsligidan qabul qilingan.
 Antologi Tingkatan 1 darsligidan qabul qilingan
 Antologi Tingkatan 2 darsligidan qabul qilingan
 Antologi Tingkatan 3 darsligidan qabul qilingan
 Antologi Tingkatan 4 darsligidan qabul qilingan
 Antologi Tingkatan 5 darsligidan qabul qilingan
Quayum, Mohammad A. , (2001) Ingliz tilidagi Malayziya adabiyoti: tanqidiy oʻquvchi . Kuala-Lumpur: Pearson Education,ISBN 983-74-1956-3 .
 https://www.researchgate.net/publication/330220597_Malaysian_Literature_and_Beyond
 https://www.cambridgescholars.com/resources/pdfs/978-1-5275-4929-6-sample.pdf .

 
 Malay adabiyoti tarixi
 Ilk Malay adabiyotining ko'rinishi