Mustaqillik kuni

thumb|right|300px|

Mustaqillik kuni – bu har yili nishonlanadigan tadbir boʻlib, xotiralash maqsadida millatning mustaqilligi yoki davlat suverenitetining yilligini esga olish uchun oʻtkaziladi. Odatda bu boshqa bir davlat yoki millat tarkibidan chiqilgandan soʻng, yoki harbiy bosqin tugaganidan keyin, yoxud hukumatda katta oʻzgarish sodir boʻlgandan keyin nishonlanadi. Koʻplab mamlakatlar oʻz mustaqilligini mustamlakachi imperiyadan ozod boʻlish bilan bogʻliq holda xotirlaydi.

Barcha mamlakatlar ham mustaqillikni milliy bayram sifatida nishonlamaydi. Koʻplari, jumladan Avstraliya, Kanada, Xitoy, Daniya, Fransiya,
Yaponiya, Yangi Zelandiya, Irlandiya, Lyuksemburg, Saudiya Arabistoni, Janubiy Afrika, Tayvan va Turkiya boshqa muhim sanalarni milliy kun sifatida nishonlaydi.

 Roʻyxat 
Quyida dunyo mamlakatlarining mustaqillik kunlari keltirilgan:

 Mamlakat Sana Qachon va kimdan mustaqil boʻlganAfgʻoniston19-avgust1919-yili Birlashgan Qirollikdan.Albaniya28-noyabr1912-yili eʼlon qilingan, Usmonlilar imperiyasidan.Jazoir5-iyul1962-yil, Fransiyadan.Andorra14-mart1993-yili Fransiya va Ispaniyadan.Angola11-noyabr1975-yili Portugaliyadan.Antigua va Barbuda1-noyabr1981-yili Birlashgan Qirollikdan.Argentina9-iyul1816-yili Ispaniyadan.Armaniston21-sentabr1991-yili Sovet Ittifoqidan.Avstriya15-may1955-yili AQSh, Sovet Ittifoqi, Birlashgan Qirollik hamda Fransiyadan.Ozarbayjon18-oktabr1991-yili Sovet Ittifoqidan.Bagamalar10-iyul1973-yili Birlashgan Qirollikdan.Bahrayn15-avgust1971-yili Birlashgan Qirollikdan.Bangladesh26-martPokistondan ozodlik eʼlon qilingan, natijada toʻqqiz oy davom etgan urush (1971, 16-dekabrgacha).Barbados30-noyabr1966-yili Birlashgan Qirollikdan.Belarus3-iyul1944-yili Sovet qoʻshinlarining Minskni fashistlar Germaniyasidan ozod etishi.Belgiya21-iyul1831-yili Belgiya inqilobi tufayli.Beliz21-sentabr1981-yili Birlashgan Qirollikdan.Benin1-avgust1960-yili Fransiyadan.Boliviya6-avgust1825-yili Ispaniyadan.Bosniya va Gersegovina1-mart1992-yili Yugoslaviyadan.Botsvana30-sentabr1966-yili Birlashgan Qirollikdan.Braziliya7-sentabr1822-yili Portugaliyadan mustaqillik eʼlon qilindi. Biroq 1825-yilning 29-avgustigacha tan olinmadi.Bruney1-yanvar1984-yili Birlashgan Qirollikdan.Bolgariya22-sentabr1908-yili Usmonlilar Imperiyasidan.Burkina Faso5-avgust1960-yili Fransiyadan.Burundi1-iyul1962-yili Belgiyadan.Kamerun1-yanvarFransiya va Birlashgan Qirollikdan.Kabo Verde5-iyul1975-yili Portugaliyaiyadan.Chad11-avgust1960-yili Fransiyadan.Chili12-fevral1818-yili Ispaniyadan mustaqillik eʼlon qilingan. Biroq chililiklar Mustaqillik Kunini 1844-yilgacha 18-sentabrda nishonlashgan.Kolumbiya20-iyul va 7-avgust1810-yili Ispaniyadan.Kongo30-iyul1960-yili Belgiyadan.Kosta Rika15-sentabr1821-yili Ispaniyadan.Xorvatiya8-oktabr1991-yili Yugoslaviyadan.Kipr1-oktabr1960-yili 16-avgustda Birlashgan Qirollikdan. Biroq kiprliklar Mustaqillik Kunini 1-oktabrda nishonlashadi.Chexiya va Slovakiya28-oktabr
17-noyabrChexoslovakiya oʻlaroq 1918-yili Avstriya-Vengriyadan.
Slovakiya 1989-yili Chexoslovakiyadan.Dominikan Respublikasi27-fevral1844-yili Gaitidan.Sharqiy Timor20-may2002-yili Indoneziyadan.Ekvador10-avgust va 24-may1809 10-avgustda Ispaniyadan mustaqillik eʼlon qilindi, biroq 1810-yil 2-avgustda bekor qilindi. 1822-yil 24-mayda batamom mustaqil boʻldi.Eritreya24-may1993-yili Efiopiyadan.Estoniya24-fevral1918-yili Rossiyadan. Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan vaqti (1944 – 1991) mustamlaka deb koʻrilsa-da, undan chiqish sanasi Mustaqillik Kuni sifatida nishonlanmaydi.Finlandiya6-dekabr1917-yili Rossiyadan.Gambiya18-fevral1965-yili Birlashgan Qirollikdan.Gruziya26-may1918-yili Rossiyadan.Gana6-mart1957-yili Birlashgan Qirollikdan.Gretsiya25-mart1821-yili Usmonlilar Imperiyasidan.Gvatemala15-sentabr1821-yili Ispaniyadan.Gayana26-may1966-yili Birlashgan Qirollikdan.Gaiti1-sentabr1804-yili Fransiyadan.Gonduras15-sentabr1821-yili Ispaniyadan.Islandiya17-iyul1944-yili Daniyadan.Hindiston15-avgust1947-yili Birlashgan Qirollikdan.Indoneziya17-avgustNiderlandiyadan mustaqillik eʼlon qilingan kun. 1945-yili Yaponiyadan.Isroil14-mayYahudiy taqvimiga koʻra 5 Iyar kuni (15-aprel va 15-may orasida) nishonlanadi. Zamonaviy mustaqillikka 1948-yilning 14-mayida erishdi (Birlashgan Qirollikdan).Yamayka6-avgust1962-yili Birlashgan Qirollikdan.Iordaniya25-may1946-yil Birlashgan Qirollikdan.Qozogʻiston16-dekabr1991-yili Sovet Ittifoqidan.Keniya12-dekabr1963-yili Birlashgan Qirollikdan.Shimoliy Koreya9-sentabr1948-yili, Korea Xalq Demokratik Respublikasi tashkil topishi bilan.Janubiy Koreya15-avgust1945-yili Yaponiyadan.Quvayt26-yanvar1961-yili Birlashgan Qirollikdan.Qirgʻiziston31-avgust1991-yili Sovet Ittifoqidan.Latviya18-noyabr1918-yili Rossiyadan.Livan22-noyabr1943-yili Fransiyadan.Lesoto4-oktyabrBirlashgan Qirollikdan, 1966-yilLiberiya26-iyul1847-yilLitva16-fevral1990-yilMadagaskar26-iyun1960-yil Fransiyadan.Malavi6-iyulBirlashgan Qirollikdan, 1964-yilMalayziya31-avgustBirlashgan Qirollikdan, 1957-yilMaldives26-iyulBirlashgan Qirollikdan, 1965-yilMali22-sentyabrFransiyadan, 1960-yilMalta21-sentyabrBirlashgan Qirollikdan, 1964-yilMavrikiy12-martBirlashgan Qirollikdan, 1968-yilMeksika16-sentyabr1821-yilMoldova27-avgustSovet Ittifoqidan, 1991-yilMongoliya26-noyabrXitoydan, 1921-yilMontenegro21-maySerbiyadan, 2006-yilMarokash2-martFransiya va Ispaniyadan, 1956-yilMozambik25-iyunPortugaliyadan, 1975-yilMyanma4-yanvarBirlashgan Qirollikdan, 1948-yilNamibiya21-mart1990-yilNikaragua15-sentyabrIspaniyadan, 1821-yilNiger3-avgustFransiyadan, 1960-yilNigeriya1-oktyabr Birlashgan Qirollikdan, 1960-yilNorvegiya17-may Shveysariyadan, 1905-yilCommonly celebrated on the Constitution Day set by signing of the Norwegian Constitution at Eidsvoll, 1814.Pokiston14-avgustBirlashgan Qirollikdan, 1947-yilPanama28-noyabr Ispaniyadan, 1821-yilThe 1903 separation from Colombia is also celebrated Separation DayPapua Yangi Gvineya16-sentyabr Avstraliyadan, 1975-yilParagvay15-mayIspaniyadan, 1811-yilPeru28-iyul Ispaniyadan, 1821-yilFilippin12-iyunIspaniyadan, 1898-yilPolsha11-noyabrPortugaliya1-dekabrIspaniyadan, 1640-yilThe country’s original independence (from the Kingdom of León) was recognized on 5 October of 1143. That day is a holiday in Portugal, but for a different reason. (Implantation of the Republic, or Republic Day. Event of 1910.) Note that none of these events are similar to today’s declarations or recognition of independence as these are in fact the recognition of the rule of a king to the land. Portugal existed as a separated entity before 1143 and during the union with Ispaniya between 1580-1640.Qatar3-sentyabr Birlashgan Qirollikdan, 1971-yilIrlandiya6-dekabrBirlashgan Qirollikdan, 1922-yilMakedoniya8-sentyabr1991.Ruminiya9-mayUsmonlilar imperiyasidan, 1877-yilRossiya12-iyunSovet Ittifoqidan 1991-yilRuanda1-iyul Belgiyadan, 1962-yilSan-Tome va Prinsipi12-iyul Portugaliyadan, 1975-yilSerbiya15-fevral1804-yilSeyshell orollari29-iyunBirlashgan Qirollikdan, 1976-yilSyerra-Leone27-aprelBirlashgan Qirollikdan, 1961-yilSingapur9-avgustMalayziyadan, 1965-yilSlovakiya17-iyul1993-yilSloveniya26-dekabr1990-yilJAR11-dekabrBirlashgan Qirollikdan, 1931-yilShri Lanka4-fevralBirlashgan Qirollikdan, 1948-yilSurinam25-noyabrNiderlandlardan, 1975-yilSvazilend6-sentyabrBirlashgan Qirollikdan, 1968-yilShveysariya1-avgust1291-yilTojikiston9-sentyabrSovet Ittifoqidan, 1991-yilTanzaniya9-dekabrBirlashgan Qirollikdan, 1961-yilTrinidad va Tobago31-avgustBirlashgan Qirollikdan, 1962-yilTonga4-iyunBirlashgan Qirollikdan, 1970-yilTunis20-martFransiyadan, 1956-yilUkraina24-avgustSovet Ittifoqidan, 1991-yilBAA2-dekabrBirlashgan Qirollikdan, 1971-yilAQSh4-iyulBirlashgan Qirollikdan, 1776-yilUrugvay25-avgustBraziliyadan, 1825-yilOʻzbekiston1-sentyabr Sovet Ittifoqidan, 1991-yilVatikan11-fevralItaliyadan, 1929-yilVenesuela5-iyulIspaniyadan, 1811-yilVyetnam2-sentyabrFransiyadan, 1945-yilYaman30-noyabrBirlashgan Qirollikdan, 1967-yilZambiya24-oktyabrBirlashgan Qirollikdan, 1964-yilZimbabve18-aprelBirlashgan Qirollikdan, 1980-yil

Galereya

 Yana qarang 
 Suverenitet
 Milliy bayramlar

 

 

Turkum:Bayramlar