Professorlar P. L. Kapitsa va N. N. Semyonovning portreti

"Professorlar P. L. Kapitsa va N. N. Semyonovning portreti" — rus rassomi Boris Kustodievning 1921-yilda chizilgan qoʻsh portreti.

Rasm yosh olimlarning rassomga bergan vaʼdalari tufayli mashhur boʻldi — mashhur boʻlish, Nobel mukofotini olish va vaʼdalarini bajarish.

 Rasmning tarixi 
1920-yilda B. M. Kustodiev umurtqa pogʻonasi sil kasalligi tufayli toʻrt yil davomida falaj boʻlib qoldi. Shuning uchun u deyarli tashqariga chiqmadi. 1919-1920-yil qishda P. L. Kapitsa bir oy ichida ispan grippi epidemiyasidan vafot etgan xotini, oʻgʻli, qizi va otasidan ayrildiBudanova N. Yu. Russkoe iskusstvo za rubejom: istoriya odnogo portreta / Russkoe iskusstvo. II. Neuchtyonnie detali: sb. st. / nauch. red. Vl. V. Sedov; sost. A. P. Salienko. — SPb.: Aleteyya, 2020. — (Trudi istoricheskogo fakulteta MGU. Vip. 170. Ser. II: Istoricheskie issledovaniya, 107). — S. 245—260. — 346 s.: il. — ISBN 978-5-00165-030-0..

Kapitsa va Semyonov yarim hazil bilan Kustodievga oʻz portretini chizishni taklif qilishdi: „Mana siz allaqachon taniqli odamlarning portretlarini chizasiz. Nega boʻlajak mashhurlarning portretini chizmaysiz? Rassom hazillashib, yoshlar Nobel mukofoti sovrindori boʻlishadimi?, deb soʻradi, yoshlar darhol ijobiy javob berishdi“Kudrya A. N. Kustodiev. — M.: Molodaya gvardiya, 2006. — Jizn zamechatelnix lyudey, vip. № 965. — S. 231. — 324 s..

Ikkala yosh olim ham oxir-oqibat Nobel mukofoti laureati boʻlishdi — 1956-yilda kimyo boʻyicha N. N. Semyonov, 1978-yilda fizika boʻyicha P. L. Kapitsa. Keyinchalik Kapitsa va Kustodiev doʻst boʻlib, faol yozishmalarni olib borishdi va yosh olim Kembrijdan rassomga moyli boʻyoqlar yubordiKaplanova S. G. Novoe o Kustodieve. Puti tvorcheskix poiskov, vospominaniya, pisma. — M.: Izobrazitelnoe iskusstvo, 1979. — 192 s.. Kustodiev esa 1920-yillarda Kapitsaning bir nechta portretlarini chizdi.

 Badiiy xususiyatlar 
thumb|350x350px| 1920-yil 19-iyulda Kominternning II Kongressining ochilishi sharafiga bayram. Uritskiy maydonida namoyish71×71 sm oʻlchamdagi rasm moyboʻyoqlar bilan xolstga ishlangan. Ogʻir xastalikdan aziyat chekkan rassom oʻsha paytda kamdan-kam hollarda katta rasmlar chizgan. Sanʼatshunoslar ushbu asarning va „ixchamligi“ va portretning fotografik aniqligini taʼkidlaydilar. Rasm uchun fon boʻsh devor boʻlib, tuval issiq zaytun ohanglarida yaratilgan. Yosh olimlarning chehrasi bir-biriga buriladi. Semenovning qoʻlida rentgen naychasi, Kapitsaning qoʻlida esa chekish trubkasi. Rassom yoshlarning oʻziga xosligi, nekbinligi va ularga hamdardligini koʻrsata oldiBudanova N. Yu. Russkoe iskusstvo za rubejom: istoriya odnogo portreta / Russkoe iskusstvo. II. Neuchtyonnie detali: sb. st. / nauch. red. Vl. V. Sedov; sost. A. P. Salienko. — SPb.: Aleteyya, 2020. — (Trudi istoricheskogo fakulteta MGU. Vip. 170. Ser. II: Istoricheskie issledovaniya, 107). — S. 245—260. — 346 s.: il. — ISBN 978-5-00165-030-0.Lebedeva V. Ye. Boris Kustodiev — Moskva: Trilistnik, 1997. — S. 31. — 80 s..

 Rasmga egalik qilish va nusxalash 
P. L. Kapitsaga koʻra, rasm uning bevasi Anna Alekseevna tomonidan Rossiya Fanlar akademiyasiga sovgʻa qilingan.

 Boshqa rasmdagi belgilardan foydalanish 
 Eslatmalar 

 

 Lipatov V.S. Vaqt ranglari. — M.: Yosh gvardiya, 1983, — 319 b.
 Kudrya A. N. Kustodiev. M.: Yosh gvardiya, 2006. — 324 b. kasal. — Ajoyib odamlarning hayoti, jild. № 965, ISBN 5-235-02781-7