Qutqaruv armiyasi boneti

thumb|Birinchi jahon urushi davridagi qutqaruv armiyasi bosh kiyimi tasvirlangan plakat
Qutqaruv armiyasi boneti – Qutqaruv armiyasining ayol aʼzolari kiyadigan bosh kiyim boʻlgan. U 1880-yilda Buyuk Britaniyada joriy qilingan va gʻarb mamlakatlaridagi aksariyat ayol zobitlar hamda forma kiygan ayol askarlar tomonidan bosh kiyim sifatida kiyilgan. Bu bonet 1960-yillarning oxiridan boshlab asta-sekin kiymay qoʻyilgan.
 Dizayn tarixi 
Qutqaruv armiyasi boneti birinchi marta 1880-yil 16-iyun, chorshanba kuni, William va Catherine Boothning kumush toʻy tantanasida, Londonning Whitechapel hududida kiyilgan. Uning dizayni qisman 1880-yilda Qutqaruv armiyasining Hackney kollejida oʻqiyotgan kadetlardan biri Annie E. Lockwood ismli barnzlilik shlyapachi bilan bogʻliq edi. U mahalliy kompaniyalar taqdim etgan somon bonetlar orasidan tanlangan modelni bezagan – dastlab tanlangan lenta koʻk rangda boʻlgan, keyin esa qora rangga almashtirilgan.
thumb|left|200px|1936-yilda Avstraliyadagi saylda olingan qutqaruv armiyasi bosh kiyimi
Dizayn jihatidan u oʻsha asr boshlarida ayollar orasida mashhur boʻlgan choʻzinchoq bonetga oʻxshash edi. 1881-yilda Qutqaruv armiyasi bonetning oʻzgartirilishini taqiqlovchi umumiy qoidalarni eʼlon qilgan. Oʻsha davrda koʻrsatma shunchaki harbiy tashkilotga mos, kamtarona kiyim edi, shu sabab bu bonet formaning eng tanib olsa boʻladigan qismlaridan biriga aylangan.

Bonet omma orasida „hallelujah bonet“ nomi bilan mashhur boʻlib, armiya faoliyatining ramziga aylangan. Bonetning maqsadi faqat egasini tanitish emas, balki boshni sovuqdan himoya qilish va – dastlabki yillarda – armiyaning faoliyatiga qarshi boʻlgan odamlar uloqtirgan buyumlardan himoya qilish ham edi. Dizaynning dastlabki namunasidan biri London muzeyi kolleksiyasida saqlanadi.
thumb|180px|1929-yilda Norma Talmadge tomonidan kiyilgan, klosh uslubidagi pok bonet bosh kiyimi

 1920–1930-yillardagi moda moslashuvlari 
1920–30-yillarda Qutqaruv armiyasi bonetiga oʻxshash shlyapa moda aksessuari sifatida paydo boʻldi. Uning asosiy silueti asl choʻzinchoq bonetga yaqin edi, biroq boshqa materiallar va ranglarda ham tayyorlanishi mumkin edi.

1926-yilda The Guardian gazetasining Parijdagi soʻnggi shlyapa modasi haqidagi sharhida kloshning yangi shakllari va viktorian bonetlari oʻrtasidagi oʻxshashliklar taʼkidlangan: „Parij boshiga kastryulka, qogʻoz xalta va qand konuslarini kiyishdan charchayapti. Uning bir vaqtlar ozodlik qalpogʻi boʻlardi. U qalpoq biroz keskin boʻlsa-da, oʻziga juda yarashardi. Shuningdek, Direktoriya davrida Qutqaruv armiyasining qalpoqlariga oʻxshash bosh kiyimlar ham kiyilganini xotirlaydi. Endi esa, toj qismi baland va hoshiyasi yoʻq yoki Qutqaruv armiyasi qalpogʻiga oʻxshash shaklga ega boʻlgan shlyapalar ancha ommalashadi.“ Oʻsha yilning oxirida The Guardian yana bir maqolada Qutqaruv armiyasi uslubidagi, biroq iplari boʻlmagan somon shlyapalarning ommabopligi haqida yozgan: „Somon shlyapalarda (ular ancha koʻp) soyabon old tomonda katta choʻqqi hosil qiladi, bundan Qutqaruv armiyasi shlyapasiga oʻxshash shaklga oʻtish uncha qiyin emas, chunki iplar yoʻq. Sochlar boʻyinning orqa qismida mutlaqo koʻrinmaydi. Yuz yil oldin bunday koʻrinishga sochni yuqoriga turmaklash orqali erishilgan. Bugungi kunda esa sochlar kesiladi, ammo natija xuddi oʻsha-oʻsha“.

The Times gazetasi 1938-yilning bahorida Caroline Reboux atelyesi tomonidan yaratilgan och pushti rangdagi yangi turdagi choʻzinchoq bonet haqida maʼlumot berdi. Bu 1938-yil qishida moda olamida hukmronlik qilgan Viktoriya va Eduard davri uslublarining qayta tiklanishining bir qismi edi.

 

Turkum:Uniformlar