Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Variimorda villosa

Variimorda villosa — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu juda kichik qo‘ng‘izlar Yevropaning aksariyat hududlarida uchraydi.
 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda ihai

Variimorda ihai — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.

Kenja 
Variimorda ihai boninensis Nomura, 1975
Variimorda ihai ihai Chûjô, 1959

 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Phungia camerunensis

Phungia camerunensis — Mordellidae oilasining Phungia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1950-yilda tavsiflangan.
 

Category:Mordellidae
Phungia

Phungia — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i.

 Phungia borneensis (Blair, 1922)
 Phungia camerunensis Ermisch, 1950
 Phungia pic
 Phungia rufa Pic, 1922
 Phungia scraptiiformis (Franciscolo, 1961)
 Phungia sudanensis (Ermisch, 1968)
 Phungia trotommoides (Franciscolo, 1962)

Category:Mordellidae
Phungia rufa

Phungia rufa — Mordellidae oilasining Phungia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1922-yilda tavsiflangan.
 

Category:Mordellidae
Phungia scraptiiformis

Phungia scraptiiformis — Mordellidae oilasining Phungia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1961-yilda tavsiflangan.
 

Category:Mordellidae
Phungia trotommoides

Phungia trotommoides — Mordellidae oilasining Phungia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1962-yilda tavsiflangan.

Kenja 
Phungia trotommoides seraptiiformis Franciscolo, 1962
Phungia trotommoides trotommoides Franciscolo, 1962

 

Category:Mordellidae
Petrimordella nearctica

Petrimordella nearctica — Mordellidae oilasining Petrimordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur AQSHning Kolorado shtatidagi Florissant formatsiyasidan topilgan.

Category:Mordellidae
Petrimordella nigrapilosa

Petrimordella nigrapilosa — Mordellidae oilasining Petrimordella urug‘iga mansub yo‘q bo‘lib ketgan qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Germaniyaning Shimoliy Reyn-Vestfaliya hududidan topilgan.
 

Category:Mordellidae
Fotma Emetulloh Sulton

Fotma Emetulloh Sulton (1679, Edirne yoki Konstantinopol – 1700-yil 13-dekabr, Konstantinopol) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mehmed IV va Haseki Emetulloh Robia Gulnush Sultonning qizi, sulton Mustafo II va Ahmad III ning singlisi.

 Yoshligi 
Fotma Sulton taxminan 1679-yilda Edirne yoki Topkapı saroyida tugʻilgan. Otasi sulton Mehmed IV, onasi Haseki Emetulloh Robia Gulnush Sultonning edi. Uning ikkinchi ismi Emetulloh onasining sharafiga qoʻyilgan. U Mehmed va Gulnush Sultonning toʻrtinchi va oxirgi farzandi boʻlgan.

 Nikohlari 
Fotma Sultonning akasi Mustafo II uni 1695-yil sentyabrda Tırnakçı Cherkas Ibrohim poshoga turmushga bergan. Sulton poshoni avval Silistre noibi unvoniga tayinlagan, biroq 1697-yil sentyabrda uni qatl ettirgan. Ularning Rukiye Xonimsulton ismli bir qizi bor edi.

Keyinchalik Fotma Sulton 1697-yilda Topal Yusuf poshoga turmushga chiqqan. Ular Sofiya Xonimsulton ismli bir qiz koʻrgan.

 Farzandlari 
Birinchi nikohidan Fotma Sultonning bir qizi boʻlgan:
 Rukiye Xonimsulton (1696–1720) Sirke Usmon poshoga turmushga chiqqan. Rukiyening vafotidan keyin Usmon posho 1720-yil avgustda uning amakivachchasi Emetulloh Sultonga uylangan.

Ikkinchi nikohidan Fotmaning yana bir qizi boʻlgan:
 Sofiya Xonimsulton (1697/1700–1711)According to Necdet Sakaoğlu, Safiye was also a daughter of her first marriage. If this were true, and itʼs also true that Fatma had died in childbirth, it would mean that Fatma had an unknown third child with her second husband, stillborn or dying shortly after birth..

 Vafoti 
Fotma Sulton 1700-yil 13-dekabrda o‘lat, sil kasalligi yoki boshqa ga koʻra, tugʻruqdan keyingi asoratlar sabab vafot etgan va Turhon Sulton masjidida otasining yonida dafn etilgan.

 

Turkum:1670-yillarda tug‘ilganlar
Turkum:1700-yilda vafot etganlar
Turkum:17-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Petrimordella scudderiana

Petrimordella scudderiana — Mordellidae oilasining Petrimordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur AQSHning Kolorado shtatidagi Florissant formatsiyasidan topilgan.

Category:Mordellidae
Petrimordella

Petrimordella — Mordellidae oilasiga mansub yo‘q bo‘lib ketgan qo‘ng‘izlar guruhi.

 †Petrimordella indata Statz 1952
 †Petrimordella inundata Wickham 1914
 †Petrimordella lapidicola Wickham 1909
 †Petrimordella nearctica Wickham 1914
 †Petrimordella nigrapilosa Statz 1952
 †Petrimordella oligocenica Nel 1985
 †Petrimordella priscula Cockerell 1925
 †Petrimordella protogaea Wickham 1914
 †Petrimordella rasnitsyni Odnosum & Perkovsky 2016
 †Petrimordella scudderiana Wickham 1914
 †Petrimordella smithiana Wickham 1913
 †Petrimordella stygia Wickham 1914

Category:Mordellidae
Paramordellaria carinata

Paramordellaria carinata — Mordellidae oilasining Paramordellaria urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.

 

 
 

Category:Mordellidae
Paramordellaria triloba

Paramordellaria triloba — Mordellidae oilasining Paramordellaria urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.

 

 
 

Category:Mordellidae
Paramordellaria

Paramordellaria — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida ikki tur mavjud.
 thumb|Paramordellaria triloba

 Paramordellaria carinata (Smith, 1883) 
 Paramordellaria triloba (Say, 1824) 

 

 
 

Category:Mordellidae
Pselaphokentron

Paramordellistena — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida bitta tur mavjud. Bu tur Syerra-Leoneda uchraydi.

Category:Mordellidae
Pselaphokentron aculeatum

Pselaphokentron aculeatum — Mordellidae oilasining Pselaphokentron urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1990-yilda Franciscolo tomonidan tavsiflangan.
 

Category:Mordellidae
Paratomoxioda testaceiventris

Paratomoxioda testaceiventris — Mordellidae oilasining Paratomoxioda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.
 

Category:Mordellidae
Plesitomoxia atra

Plesitomoxia atra — Mordellidae oilasining Plesitomoxia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1962-yilda tavsiflanganMordellidae Species List at Joel Hallan’s Biology Catalog. Texas A&M University. Retrieved on 5 March 2013..
 

Category:Mordellidae
Variimorda inomatai

Variimorda inomatai — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.
 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda

Variimorda — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida taxminan 30 ga yaqin tur mavjud.

 Variimorda argyropleura (Franciscolo, 1942)
 Variimorda basalis (Costa, 1854) 
 Variimorda bistrinotata (Pic, 1928) 
 Variimorda briantea (Comolli, 1837) 
 Variimorda caprai Franciscolo, 1951
 Variimorda fagniezi (Méquignon, 1946)
 Variimorda fagusai (Méquignon, 1946)
 Variimorda flavimana (Marseul, 1877) 
 Variimorda girardi Horák, 2009 
 Variimorda hiromiae Takakuwa, 2010 
 Variimorda hladili Horak, 1985
 Variimorda holzschuhi Horak, 1985
 Variimorda ihai Chûjô, 1959
 Variimorda inomatai Takakuwa, 1985 
 Variimorda ishiharai Kiyoyama, 1994 
 Variimorda krikkeni Batten, 1977
 Variimorda kurosawai Takakuwa, 2001 
 Variimorda maiae Takakuwa, 2010
 Variimorda mendax Méquignon, 1946
 Variimorda miyarabi Nomura, 1962
 Variimorda persica Horak, 1985
 Variimorda phungi (Pic, 1923)
 Variimorda pustulata (Champion, 1891)
 Variimorda quomoi (Franciscolo, 1942)
 Variimorda ragusai (Emery, 1876)
 Variimorda shiyakei Horak, 1996
 Variimorda takakuwai, Horák 2009 
 Variimorda theryi (Mequignon, 1946)
 Variimorda truncatopyga (Pic, 1938) 
 Variimorda villosa (Schrank, 1781) 

 

 

Category:Mordellidae
Variimorda ishiharai

Variimorda ishiharai — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur faqat Tayvanda uchraydi.

Category:Mordellidae
Variimorda truncatopyga

Variimorda truncatopyga — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Xitoy va Tayvanda uchraydi.

Category:Mordellidae
Variimorda theryi

Variimorda theryi — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.

Kenja 
Variimorda fagniezi fagniezi (Méquignon, 1946)
Variimorda fagniezi therondi (Méquignon, 1946)

 

 
 Biolib

Category:Mordellidae
Atike Sulton (Ahmad III ning qizi)

Atike Sulton (1712-yil 29-fevral – 1737-yil 2-aprel) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III ning qizi, sulton Mustafo III va Abdulhamid I ning opasi.

 Hayoti 
 Tugʻilishi 
Atike Sulton 29-fevralda Topkapı saroyida tugʻilgan. Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III ning qizi .

 Nikohi 
1724-yil 6-yanvarda otasi uni Bosh vazir Nevşehirlik Damat Ibrohim posho va uning birinchi xotinidan boʻlgan oʻgʻli Mehmed poshoga unashtirgan. 1724-yil 21-fevral kuni Mehmed posho tomonidan taqdim etilgan unashtiruv sovgʻalari Bosh vazir saroyidan Imperiya saroyiga olib kelingan va nikoh oʻsha kunning oʻzida tuzilgan. Xuddi shu kuni uning opalari Ummugulsum Sulton va Hadicha Sulton ham turmushga chiqqan. Oʻn kun oʻtib, 13-martda Atikening sep-sarposi, 16-martda esa Atike Sultonning oʻzi Divanyolu koʻchasida joylashgan Cağaloğlu saroyidagi oʻz saroyiga Topkapı saroyidan koʻchirilgan. Atike Sulton va Mehmed posho bir oʻgʻil koʻrgan.

 Xayriya 
1728–1729-yillarda Atikening otasi uning nomidan Üsküdarda bir favvora qurdirgan.

 Vafoti 
Atike Sulton 1737-yil 2-aprelda Cağaloğlu saroyida vafot etgan va Istanbuldagi Yangi masjidga dafn etilgan.

 Nasabi 

 

 
 
 
 

Turkum:1712-yilda tugʻilganlar
Turkum:1738-yilda vafot etganlar
Turkum:18-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:Ahmad III ning qizlari
Variimorda krikkeni

Variimorda krikkeni — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.
 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda kurosawai

Variimorda kurosawai — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.
 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda ragusai

Variimorda ragusai — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.

Kenja 
Variimorda ragusai nigrata (Méquignon, 1946)
Variimorda ragusai ragusai (Emery, 1876)

 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda mendax

Variimorda mendax — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi

Kenja 
Variimorda mendax chobauti Méquignon, 1946
Variimorda mendax devillei Méquignon, 1946
Variimorda mendax mendax Méquignon, 1946

 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda shiyakei

Variimorda shiyakei — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.
 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Variimorda quomoi

Variimorda quomoi — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.

Category:Mordellidae
Variimorda persica

Variimorda persica — Mordellidae oilasining Variimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.
 

 
 Biolib
 Fauna Europaea

Category:Mordellidae
Vanonus vigilans

Vanonus vigilans — Aderidae oilasining Vanonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.

 

 

Category:Aderidae
Oysha Sulton (Ahmad III ning qizi)

Oysha Sulton (1715-yil 10-oktyabr – 1775-yil 9-iyul) – Küçük Oysha nomi bilan ham atalgan Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III va Muslı Kadınning qizi.

 Hayoti 
 Tavalludi 
Oysha Sulton 1715-yil 10-oktyabrda Topkapı saroyida tugʻilgan. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III, onasi esa Emine Muslı Kadın (Muslıhe, Muslu yoki Musalli deb ham atalgan) boʻlgan. Uning Zubayda Sulton ismli singlisi bor edi. Tugʻilgan paytida uni amakivachchasi, Mustafa II ning qizi Katta Oysha (Büyük Oysha) bilan adashtirmaslik uchun „Küçük Oysha“, yaʼni „Kichik Oysha“ deb taxallus qoʻyishgan.

 Nikohlari 
1728-yilda Oysha Sulton 13 yoshga kirganida otasi sulton Ahmad uni silohdor Kunduracizoda Istanbullu Mehmed poshoga unashtirgan va poshoni Rumeliya hokimi etib tayinlagan. Nikoh 1728-yil 28-sentyabrda tuzilgan, toʻy esa 1728-yil 4-oktyabrda Topkapı saroyida boʻlib oʻtgan. Er-xotinga Sulaymoniyada joylashgan Valide Kethüdası Mehmed posho saroyi turar-joy sifatida berilgan. Ular 1733-yildagina toʻliq nikohdan oʻtishgan. 1730-yilda bosh vazir Nevşehirli Damat Ibrohim posho Patrona Halil qoʻzgʻoloni vaqtida oʻldirilgan va Ahmad III taxtdan agʻdarilgan. Oysha Sultonning eri Mehmed posho 1730-yil oktyabrda bosh vazir boʻlgan va 1731-yil yanvargacha bosh vazir lavozimida xizmat qilgan, shundan soʻng Halab hokimi etib tayinlangan. 1738-yilda posho vafot etgan.

Mehmed poshoning vafotidan soʻng Oysha Sulton Bosh vazir Topal Usmon poshoning oʻgʻli Hatip Ahmad poshoga turmushga chiqqan. Ularning toʻyi 1740-yilda Ortaköy saroyida boʻlib oʻtgan, 1742-yil dekabrda esa Demirkapı saroyida toʻliq nikohdan oʻtishgan. Ahmad posho 1744-yilda Mora hokimi etib tayinlangan. Biroq oradan toʻrt yil oʻtib, 1748-yilda vafot etgan. Oysha Sultonning Ahmad poshodan Rukiye Xonimsulton ismli bir qizi boʻlgan.

Ahmad poshoning vafotidan oʻn yil oʻtib, Oysha Sulton Tirhala sanjakbeyi Silohdor Mehmed poshoga turmushga chiqqan. Toʻy 1758-yil 16-yanvarda Hakimboshi saroyida boʻlib oʻtgan, mahrga 5000 dukat berilgan. Oysha Sulton eri Mehmed poshodan nafratlangan va u bilan bir saroyda yashashdan bosh tortgan.

1752-yilda Katta Oysha Sultonning vafotidan soʻng uning Zeyrekdagi saroyi Kichik Oysha Sultonga ajratib berilgan.

 Vafoti 
Oysha Sulton 1775-yil 9-iyulda 59 yoshida Ortaköy saroyida vafot etgan va Istanbuldagi Yangi masjidda joylashgan Turhon Sulton maqbarasiga dafn qilingan.

 Farzandlari 
Ikkinchi nikohidan Oysha Sultonning bir qizi boʻlgan:
 Rukiye Xonimsulton (1744–1780) Lalazoda Nuribeyga turmushga chiqqan.

 Xayriya ishlari va mulklari 
Oysha Sultonning nomida ikki vaqf mavjud. Ulardan birinchisi 1743-yilga taalluqli. Ikkinchi vaqf 1776-yilga oid boʻlib, uning vafotidan keyin tashkil etilgan.

Otasi Oysha Sultonga Rami posho saroyi va Bahariye saroyini ajratib bergan. Shuningdek, u Izmit va Anqarada yerlar hamda vaqf mulklariga ega boʻlgan.

 Nasabnoma 

 

 
 
 
 

Turkum:18-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:1715-yilda tugʻilganlar
Turkum:1775-yilda vafot etganlar
Turkum:Ahmad III ning qizlari
Vanonus calvescens

Vanonus calvescens — Aderidae oilasining Vanonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

 

 

Category:Aderidae
Aderidae

Aderidae — qo‘ng‘izlar oilasi bo‘lib, baʼzan chumoliga o‘xshash barg qo‘ng‘izlari deb ham ataladi. Ular tashqi ko‘rinishi jihatidan chumolilarga o‘xshash bo‘ladi. Ushbu oila tarkibida taxminan 40 ta urug‘ga mansub 1000 ga yaqin tur mavjud. Turlarning aksariyati tropik hududlarda uchraydi, biroq ular dunyo bo‘ylab tarqalgan

Urug‘lari

Aderus
Agacinosia
Agenjosia
Anidorus
Ariotus
Axylophilus
Beltranosia
Candidosia
Carinatophilus
Cedraderus
Cnopus
Cobososia
Dasytomorphus
Dusmetosia
Elonus
Emelinus
Escalerosia
Euglenes
Ganascus
Gompelia
Gonzalosia
Gymnoganascus
Hintonosia
Megaxenus
Menorosia
Mixaderus
Phytobaenus
Picemelinus
Pseudananca
Pseudanidorus
Pseudariotus
Pseudolotelus
Pseudozena
Saegerosia
Scraptogetus
Syzeton
Syzetonellus
Syzetoninus
Tokiophilus
Transrenus
Vanonus
Zarcosia
Zenascus
Zonantes

 

 
 Donald S. Chandler, "Aderidae", in Ross H. Arnett, Jr. and Michael C. Thomas, American Beetles (CRC Press, 2002), vol. 2
Talxon

Talxon – Afgʻon tojiklariga xos mahalliy shirinlik boʻlib, yongʻoq hamda qizil yoki oq tutdan tayyorlanadi. Talxon tashqi koʻrinishi jihatidan shokoladni eslatadi, biroq undan yengilroq va donadorroq tuzilishga ega. Bu shirinlik asosan Hindukush togʻlari vodiylarida, ayniqsa Panjshir viloyatida koʻp tayyorlanadi.

XIX asrda Afgʻonistonda boʻlgan britaniyalik askarlar afgʻon jangchilari safar paytida oziqa sifatida koʻpincha talxonga tayanishini qayd etganlar „This army slept in fresh air or on snow and ate a handful of wheat and talkhan (ground mulberry)“.. Afgʻonistonga Sovet qoʻshinlari bostirib kirgan davrda ham Talxon rus qoʻshinlariga qarshi jang qilgan mujohidlar uchun muhim energiya manbai boʻlgan. Tayyorlash osonligi va uzoq vaqt saqlanishi mumkinligi sababli bu ibtidoiy „energiya batonchasi“ Panjshirning qattiq togʻ sharoitida yuzlab jangchilarning ochlikdan saqlanib qolishiga yordam bergan. Baʼzi maʼlumotlarda rus askarlari mujohidlar talxonning quruq va juda qattiq boʻlishi, shuningdek, unda oq va qizil tut hamda yongʻoq ishlatilgani tufayli hosil boʻladigan och jigarrangdan to toʻq jigarranggacha ranglari sababli uni „tosh yeyishayotgandek“ koʻrinadi, deb taʼriflaganlari ham qayd etiladi.
 Tarixi 
Bu taom juda qadimiy tarixga ega boʻlib, ushbu taomning ildizi 1842-yilda Afgʻoniston bilan Angliya oʻrtasida boʻlib oʻtgan birinchi urush davriga borib taqaladi. Oʻsha paytda mahalliy jangchilar deyarli ovqat yemayotgandek holda jang qilayotganini koʻrgan boshqa jangchilar hayratda qolib, nima sababdan Panjshir aholisi ovqat yemay turib ham tinimsiz jang qilayotganini tushunolmagan. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, ularning oʻziga xos maxsus oziq-ovqati bor ekan. Hatto hozirgacha talxondan bir parcha Britaniya muzeyida saqlanadi.

Mahalliy aholining aksariyati talxonni yuqori oziqaviy qiymati va katta energiya berishi sababli qadrlaydi. Yana bir jihati shundaki, bu shirin taom isteʼmol qilingandan keyin chanqoqlik, oshqozonda ogʻirlik yoki charchoq hissi paydo qilmaydi. Talxon faqat mahalliy isteʼmol uchun tayyorlanmaydi – Afgʻonistonning shimoliy viloyatlaridagi mahalliy bozorlarda, shuningdek quruq mevalar savdosi bilan shugʻullanuvchi bozorlarda ham uchraydi.

Yosh avlodning aksariyati talkhon kabi anʼanaviy taomlarga uncha qiziqish bildirmaydi, biroq yoshi katta odamlar hamda ayrim mahalliy jamoalar uni hanuz isteʼmol qilib kelmoqda. Anʼanaviy mahsulotlarni saqlab qolish Afgʻonistonning oziq-ovqat va madaniy merosining muhim qismi hisoblanadi. Ayniqsa, gʻalaba ramziga aylangan taom sifatida talxonni asrab-avaylash alohida ahamiyatga ega.
Elonus hesperus

Elonus hesperus — Aderidae oilasining Elonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 
 
 

Category:Aderidae
Shoh Abdulazim ziyoratgohi

Shoh Abdulazim ziyoratgohi  – shialik ziyoratgohi va diniy majmua, Eronning Tehron ustoni Ray shahrida joylashgan. Majmuada ikkinchi shia imomi Hasan ibn Alining avlodi boʻlgan Abdulazim al-Hasaniyning qabri bor. Abdulazim al-Hasaniy milodiy IX asrda vafotidan soʻng shu yerda dafn etilgan.

Majmua ichida, ziyoratgohga tutash holda Tohir (toʻrtinchi shia imomi Sajjadning oʻgʻli) va Hamza (sakkizinchi shia imomining Rizoning ukasi) maqbaralari joylashgan.

Majmua 1942-yilda Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, u Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi. Majmua shialik mazhabining eng muqaddas maskanlardan biri hisoblanadi.

 Tarixi va kelib chiqishi 
Ibn Qulavayh al-Qummiy (vaf. 978) ziyoratgohni shialar uchun eng qadimgi ziyorat yoʻriqnomalaridan biri boʻlgan „Komil az-Ziyorat“ asariga kiritgan. Bu esa Abdulazimning qabri X asrga kelib allaqachon muayyan ahamiyatga ega boʻlganini koʻrsatadiIbn Qūlawayh al-Qummī, Kāmil al-Ziyārāt (Beirut, 1418/1997), pp. 536–537. Abdulazimning qabriga ayrim davrlarda sunniylik mazhabidagi hukmdorlar ham homiylik qilgan. Buning yorqin misoli 1090-yillarda saljuqiy vazir Majd al-Mulk Asad ibn Muhammad ibn Muso buyrugʻi bilan Abdulazimning qabri ustiga qurdirilgan maqbaradirʿAbd al-Jalīl b. Abū al-Ḥasan al-Qazwīnī (fl. 1189), Kitāb al-Naqḍ (Tehran, 1371/1952), p. 220W. Barthold, An Historical Geography of Iran (Princeton, 1984), p. 127Sheila Blair, The Monumental Inscriptions from Early Islamic Iran and Tran-soxania (Leiden, 1992), p. 185Leisten, Architektur für Tote, pp. 240–241.. Bu eshikda suls xatida bitilgan yozuv bor.

Abdulazim taʼqibdan qochib Ray shahriga koʻchib kelgan va keyinchalik shu yerda vafot etgan. Uning choʻntagidan nasabini bayon qiluvchi qogʻoz topilgan boʻlib, unda quyidagicha keltirilgan: Abdulazim Abdulloh oʻgʻli Ali oʻgʻli Hasan oʻgʻli Zayd oʻgʻli Hasan ibn Ali oʻgʻli. Shoh Abdulazimni Ray shahriga Imom Rizo yuborgan.

 Dafn etilgan mashhur kishilar 
Abdulazim al-Hasaniydan tashqari ziyoratgohga koʻplab mashhur shaxslar, jumladan, Qojarlar sulolasi aʼzolari hamda oʻrta asrlardan to zamonaviy davrgacha boʻlgan koʻplab taniqli siyosiy arboblar, olimlar va diniy ulamolar dafn etilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Ali ibn Hamza qabri, Sheroz
 Erondagi imomzodalar roʻyxati
 Erondagi masjidlar roʻyxati

 Izohlar 

 

 
 
 

 

Turkum:9-asr diniy binolar va inshootlar
Turkum:Tehron viloyatidagi binolar va inshootlar
Turkum:Abdulazim ziyoratgohi
Turkum:Erondagi maqbaralar
Turkum:Erondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Erondagi minorali masjidlar
Turkum:Erondagi masjidlar
Elonus excavatus

Elonus excavatus — Aderidae oilasining Elonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

 

 
 
 

Category:Aderidae
Elonus nebulosus

Elonus nebulosus — Aderidae oilasining Elonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 
 
 

Category:Aderidae
Elonus simplex

Elonus simplex — Aderidae oilasining Elonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 
 
 

Category:Aderidae
Abu Turob Isfahoniy

thumb|Abu Turob Isfahoniy tomonidan yaratilgan xattotlik asari. Safaviylar davridagi Eronda yaratilgan, sanasi 1640 yoki 1641-yil
Abu Turob Isfahoniy, taxallusi: Toraba, (1581–1662) – Nastaliq xati yoʻnalishidagi taniqli fors xattoti va Mir Imodning eng asosiy xattotlik shogirdlaridan biri.

 Hayoti 
Abu Turob Isfahoniy Isfahonda badavlat va nufuzli oilada tugʻilgan. Uning tugʻilgan sanasi tarixiy hujjatlarda qayd etilmagan, ammo Mirzo Sanglax asarlaridan birida uning vafot paytidagi yoshi 83 deb keltirilgani uchun, u 1581-yilda tugʻilgan boʻlishi kerak.

Uning birinchi xattotlik boʻyicha ustozi Mulla Ali Fayziy (vafoti: 1626) boʻlgan. Keyin Isfahoniy taʼlimini Mir Imod huzurida davom ettirgan. Isfahoniy Mir Imodning eng muvaffaqiyatli shogirdlaridan biriga aylangan. Mir Imod 1615-yilda oʻldirilganida, Mir Imodning jasadini dafn etishga jurʼat qilgan yagona kishi aynan u boʻlgan.

Mir Imod vafotidan soʻng u eng mashhur fors xattotiga aylangan va koʻplab xattotlarga taʼlim bera olgan. Uning eng mashhur shogirdlari Muhammad Muhsin Imomiy, shuningdek, oʻz oʻgʻillari Nuriddin Muhammad Isfahoniy va Muhammad Solih Isfahoniy boʻlgan.

Abu Turob Isfahoniy 1662-yilda Isfahonda 83 yoshida vafot etgan va Lonban masjidida dafn etilgan.

 

Turkum:1581-yilda tugʻilganlar
Turkum:1662-yilda vafot etganlar
Turkum:16-asr xattotlari
Turkum:17-asr xattotlari
Shoh masjidi (Mashhad)

Shoh masjidi Eron inqilobidan beri Haftod-o Dotan masjidi nomi bilan ham tanilgan, Imom Rizo ziyoratgohi majmuasining bir qismi boʻlgan Oʻn ikki imom shialik maqbarasi va masjidi. Eronning Razaviy Xuroson ustoni Mashhad shahrida joylashgan.

Masjid Temuriylar davriga taalluqli boʻlib, 1932-yil 9-iyulda Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladigan Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan.

 Tarixi 
Dastlab masjid joylashgan hududda „Malikshoh“ unvoni bilan tanilgan Temuriy amaldor Amir Gʻiyosiddin nomiga maqbara qurilgan. Keyinchalik u kattaroq masjid sifatida kengaytirilgan. Qurilish 1451-yilda yakunlangan va shundan soʻng masjid Shoh masjidi deb atalgan. Safaviylar davrida masjid Sulton Husayn tomonidan keng koʻlamda taʼmirlangan, yakuniy taʼmirlash ishlari esa Nodirshoh Afshor hukmronligi davrida nihoyasiga yetkazilgan.

Shoh masjidi 1893-yilda Eronning milliy meros obyekti sifatida roʻyxatga olingan. Eron inqilobidan soʻng masjid „Haftod-o Dotan masjidi“ deb qayta nomlangan. „Haftod-o Dotan“ forscha „yetmish ikki shahid“ degan maʼnoni anglatadi. Inqilob chogʻida halok boʻlgan, soni 72 tagacha yetgani aytiladigan muhim kishilar xotirasiga bagʻishlab shunday nom berilgan boʻlib, bu son Karbalo jangida Ahl ul-Bayt tomonidagi qurbonlar soniga mos keladi. Hozirgi kunda masjidning old ayvoni ofis binosiga aylantirilgan va jamoatchilik uchun yopilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Erondagi maqbaralar roʻyxati
 Erondagi masjidlar roʻyxati

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

Turkum:15-asr Erondagi masjidlari
Turkum:Erondagi maqbaralar
Turkum:Erondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Erondagi minorali masjidlar
Turkum:Razaviy Xuroson viloyatidagi masjidlar
Turkum:Temuriylar masjidlari
Emelinus

Emelinus — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida uch tur mavjud.

 Emelinus butleri Werner, 1956
 Emelinus huachucanus Werner, 1956
 Emelinus melsheimeri (LeConte, 1855)

 

 

 
 

 

 

Category:Aderidae
Mamlukiy Lanset masjidi

Mamlukiy Lanset masjidi – Quvaytning Quvayt shahri, Al-Masayel hududida joylashgan masjid. Babnimnim Design Studio tomonidan loyihalashtirilgan masjid minimalist uslubga ega boʻlib, uning asosiy tuzilmasida beshta burama kvadrat platforma mavjud, ular Islomning besh ruknini ramziy ifodalaydi. Masjid yarim gumbazli tomga ega boʻlib, uning profili yarimoy shaklida. minora spiral zinapoyaga ega.

 

Turkum:Quvayt shahridagi binolar va inshootlar
Turkum:Quvaytdagi masjidlar
Emelinus butleri

Emelinus butleri — Aderidae oilasining Emelinus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 

Category:Aderidae
Emelinus melsheimeri

Emelinus melsheimeri — Aderidae oilasining Emelinus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

 

 

 

 

 

Category:Aderidae
Faxri Mudabbir

Faxriddin Muhammad ibn Mansur Muborak Shoh al-Qurayshiy (Faxri Mudabbir nomi bilan ham tanilgan; 1157–1236) — Gʻaznaviylar, Gʻuriylar va Dehli sultonligi saroylarida faol boʻlgan fors muallifi. U fors tilidagi mashhur adabiy asarlari – Shajara-yi ansab („Nasablar daraxti“) hamda Adab al-harb va-l-shajaʼa („Urush va jasorat odobi“) bilan tanilgan.

 

 

 

Turkum:12-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:13-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:1236-yilda vafot etganlar
Turkum:1157-yilda tugʻilganlar
Turkum:Gʻaznaviylar imperiyasidan boʻlgan olimlar
Turkum:Gʻuriylar imperiyasidan kishilar
Turkum:12-asr eroniy tarixchilar
Turkum:13-asr eroniy tarixchilar
Euglenes

Euglenes — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida taxminan besh tur mavjud.

 Euglenes nitidifrons Thomson, 1886 g
 Euglenes oculatissimus (Wollaston, 1864) g
 Euglenes oculatus (Paykull, 1798)
 Euglenes pygmaeus De Geer, 1775 g b
 Euglenes serricornis Reitter, 1885 g
 Euglenes wollastoni Israelson, 1971 g
Data sources: i = ITIS, c = Catalogue of Life, g = GBIF, b = Bugguide.net

 

 
 
 
 
 
 
 

 

 

Category:Aderidae
Shoh masjidi (Tehron)

Shoh masjidi , Sultoniy masjidi nomi bilan ham tanilgan boʻlib, 1979-yilgi Eron inqilobidan soʻng ayrim hollarda Imom masjidi nomi bilan ham ataladi, Eronning Tehron shahridagi Katta bozorning shimoliy qismida joylashgan masjiddir.

Masjid 1984-yil 23-sentyabrda Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, u Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

 Tuzilishi 
Masjid Qojarlar davlati ikkinchi shohi Fath Ali Shoh Qojar buyrugʻi bilan yangi Qojarlar sulolasining qonuniyligini ifodalovchi bir necha ramzlardan biri sifatida bunyod etilgan. Qurilish yakunlangan paytda masjid Tehrondagi eng muhim meʼmoriy yodgorlik deb hisoblangan. Masjid loyihasi Ali Akbar Isfahoniy tomonidan ishlab chiqilgan

Nosiriddinshoh Qojar hukmronligi davrida inshootga hozirgi ikki minora qoʻshib qurilgan. Masjid tepasida kichik, zarhal gumbaz bor. Masjidda, shuningdek, ikkita shabiston ham mavjud.

Hovliga Katta bozorning bir nechta qismidan kirish mumkin. Shoh masjidi Sherozdagi Vakil masjidi va Borujerddagi Sultoniy masjidi oʻrtasida ayrim muhim meʼmoriy oʻxshashliklar mavjud

Masjid 18 million dona gʻisht va 475 000 dona koshin bilan bezatilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Eronda islom
 Erondagi masjidlar roʻyxati

 Izohlar 

 

Turkum:19-asr Erondagi masjidlar
Turkum:Eronda gumbazli masjidlar
Turkum:Eronda minorali masjidlar
Turkum:Tehrondagi masjidlar
Muhammad Hussayn Tabriziy

thumb|right|Albom varagʻi (muraqqa), imzo qoʻygan Muhammad Husayn Tabriziy, Qazvin, Eron 

Muhammad Husayn Tabriziy 16-asrda, Safaviylar davridagi Eronda yashagan fors xattoti edi. Tabriziy xattotlikni mashhur Ahmad Mashhadiydan oʻrgangan. Keyinchalik u xuddi shunchalik mashhur boʻlgan Mir Emod Hassaniyning ustoziga aylangan. Xattotlik sanʼatini juda puxta egallagani sababli, Eronda obroʻli kasb boʻlgan bu sohada unga mihin ustad („eng buyuk usta“) faxriy unvoni berilgan.

Uning otasi Mirzo Shukrulloh Isfahoniy Safaviy shohi Tahmasp I (1524-1576) davrida mostovfi ol-mamalek („bosh hisobchi“) boʻlgan, oʻzi esa shoh Ismoil II (1576-1577)ning vaziri edi. Ismoil II huzurida eʼtiborini yoʻqotgach, u Boburiylar Hindistoniga koʻchishga majbur boʻlgan va vafotigacha oʻsha yerda yashagan. Xabarlarga koʻra, Tabriziy Tabrizdagi masjidlar va xonqohlar uchun yozuvlar bitgan, biroq shaharga zarba bergan zilzilalar oqibatida ular deyarli butunlay vayron boʻlgan. Bu yozuvlarni tugatgach, Tabriziy Hajni ado etish uchun Makkaga borgan va qaytgach vaqtini faqat fors sheʼriyatining durdona asarlarini koʻchirishga bagʻishlagan. Fors shoiri Amir Shohiy Sabzavoriyning Tabriziy qoʻli bilan bitilgan devoni Kembrij universiteti kutubxonasida saqlanadi.

 

Turkum:1577-yilda vafot etganlar
Turkum:16-asr xattotlari
Vanonus musculus

Vanonus musculus — Aderidae oilasining Vanonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

 

 

Category:Aderidae
Vanonus

Vanonus — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida taxminan 16 ta tur mavjud.

 Vanonus aestiorum Alekseev & Grzymala, 2015
 Vanonus balteatus Werner, 1990
 Vanonus brevicornis (Perris, 1869)
 Vanonus brunnescens (Fall, 1901)
 Vanonus calvescens Casey, 1895
 Vanonus huronicus Casey, 1895
 Vanonus macrops Werner, 1990
 Vanonus musculus Werner, 1990
 Vanonus oklahomensis Werner, 1990
 Vanonus piceus (LeConte, 1855)
 Vanonus sagax Casey, 1895
 Vanonus ulmerigicus Alekseev & Grzymala, 2015
 Vanonus uniformis Werner, 1990
 Vanonus valgus Werner, 1990
 Vanonus vigilans Casey, 1895
 Vanonus wickhami Casey, 1895

 

 

 
 

 

 

Category:Aderidae
Vanonus oklahomensis

Vanonus oklahomensis — Aderidae oilasining Vanonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 

Category:Aderidae
Vanonus piceus

Vanonus piceus — Aderidae oilasining Vanonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 

Category:Aderidae
Vanonus sagax

Vanonus sagax — Aderidae oilasining Vanonus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

 

 

Category:Aderidae
Ahmad Mashhadiy

thumb|Amir Shohiyning Devonidan ikki baytining xattotlik namunasi; Ahmad Mashhadiy tomonidan imzolangan, hijriy 978-yil (milodiy 1570). Artur M. Sakler galereyasi
Ahmad Mashhadiy, Mir Sayyid Ahmad nomi bilan ham tanilgan, XVI asrda muhim fors nastaʼliq xattoti boʻlgan. U Mashhaddan edi. U, shuningdek, shoir ham boʻlgan va uning ayrim asl sheʼrlari hanuzgacha saqlanib qolgan.

 Hayoti 
Mashhadiy xattotlik sanʼatini Hirotda Mir Ali Hiraviydan oʻrgandi. Shundan soʻng Shayboniylar shaharni egallagach, ularning ikkalasi ham Buxoroga koʻchib ketdi. Hiraviyning vafotidan keyin u bir muddat Abdulazizxon Ozbakning kutubxonasida kotib boʻlib ishladi. Abdulazizxon vafot etgach, u oʻz vatani tomon qaytib keldi. U yerda Tahmasp I va uning vorisi Ismoil II saroyida kotib boʻlib ishladi. U 1578-yilda Mozandaronda vafot etdi.

 Uning shogirdlari 
 Hasan Ali Mashhadiy
 Ali Rizo Mashhadiy
 Muhammad Rahim Mashhadiy
 Gʻaniy
 Muhammad Husayn Tabriziy
 Gulistoni hunar kitobi muallifi Ahmad Munshiy Qumiy
Zarcosia

Zarcosia — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ Janubi-sharqiy Osiyo hududida uchraydi.

Zarcosia armipes 
Zarcosia barclayi 
Zarcosia barlayi 
Zarcosia batuensis 
Zarcosia bedosae 
Zarcosia bipartita 
Zarcosia brunnea 
Zarcosia capitalis 
Zarcosia cephalica 
Zarcosia deharvengi 
Zarcosia dentatifemur 
Zarcosia discoidalis 
Zarcosia genjiensis 
Zarcosia gerstmeieri 
Zarcosia glaucescens 
Zarcosia grandiceps 
Zarcosia holosericea 
Zarcosia ilonae 
Zarcosia intermedia 
Zarcosia javana 
Zarcosia kempi 
Zarcosia lemairei 
Zarcosia longithorax 
Zarcosia lucifuga 
Zarcosia luteitarsis 
Zarcosia malayana 
Zarcosia nathani 
Zarcosia nigrofasciata 
Zarcosia obscuricornis 
Zarcosia palliditarsis 
Zarcosia patucki 
Zarcosia picina 
Zarcosia plumbea 
Zarcosia rubrobasalis 
Zarcosia rufotestacea 
Zarcosia schawalleri 
Zarcosia sellata 
Zarcosia sexdentata 
Zarcosia sinuata 
Zarcosia spinifemur 
Zarcosia srilankaensis 
Zarcosia subglaber 
Zarcosia subrobusta 
Zarcosia subrufa 
Zarcosia sumatrensis 
Zarcosia testaceitarsis 
Zarcosia troglodytes 
Zarcosia uncifer 
Zarcosia weigeli 

 

Category:Aderidae
Nuriddin Muhammad Isfahoniy

Nuriddin Muhammad Isfahoniy (1683-yilda vafot etgan) mashhur fors xattoti edi. U 17-asrda yashagan. Nuriddin Muhammad Isfahoniy Isfahondan boʻlgan. U Abu Turob Isfahoniyning oʻgʻli va Muhammad Solih Isfahoniyning akasi boʻlib, ularning ikkalasi ham mashhur xattotlar edi.

U 1683-yilda vafot etgan.

 

Turkum:1683-yilda vafot etganlar
Turkum:17-asr xattotlari
Syzeton subfasciatus

Syzeton subfasciatus — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

Category:Aderidae
Muhammad Solih Isfahoniy

Muhammad Solih Isfahoniy Safaviylar davrida yashagan fors xattoti edi. U Abu Turob Isfahoniyning oʻgʻli va shogirdi boʻlgan. U Mir Imod uslubining izdoshi edi. Isfahondagi tarixiy binolardagi koʻplab yozuvlar, masalan Chehel Sotun saroyining ayvonidagi yozuv uning asarlaridandir.

U 1714-yil 3-aprelda vafot etgan.
Ibn Shahrashub

Zayniddin Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ali ibn Shahrashub (Arab tili: زین الدین أبو جعفر محمد بن علي بن شهرآشوب; oddiygina Ibn Shahrāshūb (إبن شهرآشوب) nomi bilan tanilgan, baʼzan Rashiddin va Izz ad-Din taxalluslari bilan ham tanilgan; 1192-yilda vafot etganBaʼzan Abu Jaʼfar oʻrniga Abu Abdulloh deb ataladi, baʼzan Zayniddin oʻrniga Izz ad-Din yoki Rashididdin deb ham yoziladi; qarang; ; .) kelib chiqishi eronlik boʻlgan 12-asr shia musulmon olimi, mufassiri va huquqshunosi.

 

Turkum:Eronlik olimlar
Turkum:12-asr fors tili yozuvchilari
Shayx Bastomiy masjidi

Shayx Bastomiy masjidi  – masjid, maqbara va madrasadan iborat islomiy diniy majmua. Eronning Simnon ustoni Bastom shahri markazida joylashgan. XIV asrda qurib bitkazilgan bu majmua soʻfiy avliyo Abu Yazid al-Bastomiy nomi bilan atalgan. U, asosan, Boyazid Bastomiy nomi bilan tanilgan va shu yerda Muhammad ibn Jaʼfar as-Sodiq bilan birga dafn etilgan.

Masjid 1932-yil 6-yanvarda Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan va Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

 Tarixi 
Boyazid Bastomiy ziyoratgohi saljuqiylar davridan avvalroq qurilgan degan fikr mavjud, biroq binoda saqlanib qolgan eng qadimgi bitik qurilish sanasini hijriy 514-yil (milodiy 1120/1121) deb koʻrsatadi. Ilxoniylar hukmdori Mahmud Gʻozonxon davrida diniy majmua hijriy 699-yil (milodiy 1299/1300-yil)da taʼmirlangan. Uning vafotidan soʻng vorisi Uljaytu sharqiy kirish portali va yoʻlak, shuningdek, masjid hovlisi roʻparasiga bir ayvon qoʻshgan. Keyinchalik Temuriylar imperiyasi hukmdori Shohrux Mirzo diniy majmuaga bir madrasa biriktirgan.

 Meʼmorchiligi 
Diniy majmuaga olib kiruvchi asosiy ayvon baland ravoqdan tashkil topgan boʻlib, uning yarim gumbazi muqarnas bilan ishlangan, devorlari fayans va sirlanmagan terrakota bilan qoplangan. Masjid binosi oʻyma ganch bezaklari bilan bezatilgan boʻlib, bu ishlar Mahmud Gʻozon davriga taalluqli. Masjid binosining ayrim meʼmoriy unsurlari, jumladan, 20 metr balandlikdagi minora saljuqiylar meʼmorchiligiga xos. Masjidda ikki shabiston ham bor, kattarogʻi erkaklar uchun, kichigirogʻi ayollar uchun moʻljallangan.

Boyazid Bastomiyning qabri majmuaning devorlaridan biriga bevosita tutash holda, hovlida joylashgan. U sodda inshoot boʻlib, dabdabali koʻrinishda emas. Ehtimol, qabr egasi boʻlgan avliyoning taqvosi va zohidligini aks ettirish uchun shunday qilingan.

Muhammad ibn Jaʼfar as-Sodiqning qabri diniy majmuaning janubiy tomonida joylashgan. Uning ustida konussimon gumbaz boʻlib, qabr gumbaz ostida joylashgan. Bu qabr baʼzan imomzoda deb ham ataladi.

 Yana qarang 

 Eronda islom
 Eron masjidlari roʻyxati
 Erondagi imomzodalar ro‘yxati

 

 
 
 

 

Turkum:12-asr Osiyodagi masjidlar
Turkum:Erondagi madrasalar
Turkum:Erondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Erondagi minorali masjidlar
Turkum:Simnon ustonidagi masjidlar
Turkum:Erondagi maqbaralar
Turkum:Erondagi sunniy masjidlar
Mir Imod Hasaniy

thumb|Imod al-Hasaniy tomonidan imzolangan albom varagʻi, milodiy taxminan 1600-yil

Mir Imod (tugʻilgan vaqtdagi ismi Imod al-Mulk Qazviniy Hasaniy ,‎ 1554 – 1615-yil 15-avgust) eng mashhur fors xattotlaridan biri. U Eronning Qazvin shahrida tugʻilgan. Nastaʼliq uslubi Mir Imod asarlarida oʻzining eng yuksak nafislik darajasiga yetgan, deb hisoblanadi. Bu asarlar nastaʼliq xattotligining eng nozik namunalaridan sanaladi va dunyodagi bir necha muzeylarda saqlanadi.

 Hayoti va taʼlimi 
Mir Imod Qazvinda tugʻilgan va ilk taʼlimni ham shu yerda olgan. Mir Imodning oilasi Safaviylar saroyida kutubxonachi va hisobchi lavozimlarida ishlagan. U xattotlikni avval Iso Rangkar, soʻng Malik Deylamiydan oʻrgangan. Keyinchalik Mir Imod Tabrizga koʻchib, Muhammad Hussayn Tabriziydan tahsil olgan. Shundan soʻng u Usmonli Turkiyasi, Bagʻdod, Halab va Hijozga sayohat qilgan. U Semnonga qaytib, Shoh Abbosning kutubxonasida kotib boʻlib ishlagan, keyinroq esa Isfahon poytaxtidagi saroyida xizmat qilgan.

 Ali Rizo Abbosiy bilan raqobat 
Shoh Abbos saroyida Mir Imod yagona xattot emas edi. Yana bir mashhur xattot – Ali Rizo Abbosiy Tabriziy ham shoh homiyligida boʻlgan. Ali Rizo Abbosiy ham Muhammad Husayn Tabriziyning (Mir Imod ustozining) shogirdi edi va keyinchalik Mir Imodning raqibiga aylangan.

 Vafoti 
Keyinchalik Mir Imod islomning bir yoʻnalishi boʻlgan sunniylikda ayblangan, Safaviylar davrida bu yoʻnalishga toqat qilinmas edi va Shoh Abbos tomonidan bilvosita oʻlimga hukm qilingan. Bir kecha u hammomga ketayotganda Masʼud Beyk Mesgar Qazviniy tomonidan oʻldirilgan va bir necha kun davomida hech kim uning jasadini dafn etishga jurʼat qilmagan. Nihoyat, uning shogirdi Abu Turab Xattot Isfahoniy uni Maqsudbey masjidiga dafn qilgan. Mir Imod uchun maqbara qurishga ruxsat berilmagan.

 Asarlari va merosi 
Qalam bilan chiroyli yozish haqida risola boʻlgan „Adab al-Masq“ Mir Imodga nisbat beriladi. Mir Imodning qizi Goharshod ham mohir xattot boʻlgan. Uning eri Mir Muhammad Ali hamda oʻgʻillari Mir Rashid, Mir Abdurazzoq va Mir Yahyo ham shunday edi. Mir Imodning oʻgʻli Mirzo Ibrohim ham xattot sifatida tanilgan. Mirzo Ibrohimning oʻgʻli Muhammad Amin ham shunday.

 

Turkum:1554-yilda tugʻilganlar
Turkum:1615-yilda vafot etganlar
Turkum:14-asr xattotlari
Hubayshi Tiflisiy

Hubayshi Tiflisiy (vafoti yoki 1231) — 14-asr arab va fors tililari yozuvchisi. Saljuqiylar hukmronligi ostidagi Onadoʻlida yashab, bir qancha ilmiy asarlar yaratgan muallif edi.

 

 
 
 
Turkum:13-asrda vafot etganlar
Turkum:Rum sultonligidan boʻlgan olimlar
Turkum:Tbilisilik tabiblar
Turkum:14-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:Arab tili yozuvchilar
Turkum:13-asrda tug‘ilganlar
Ahmad Gʻazzoliy

Ahmad Gʻazzoliy (toʻliq ismi Majd ad-Din Abu al-Fotuh Ahmad Gʻazzoliy) — sunniy musulmon soʻfiy, yozuvchi, voiz hamda Bagʻdod nizomiyasi rahbari (taxminan 1061–1123 yoki 1126)Nasrollah Pourjavady, "ḠAZĀLĪ, MAJD-AL-DĪN Abu’l-Fotūḥ AḤMAD b. Moḥammad b. Moḥammad b. Aḥmad" in Encyclopedia Iranica. accessed 2012.. U Islom tarixida asosan Savāneḥ kitobi orqali tanilgan. Kitobda muhabbat va muhabbatning maʼnosi haqidagi gʻoyalari yozilgan.

Izohlar

Turkum:Eronlik soʻfiylar
Turkum:11-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:12-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:11-asr eroniylari
Turkum:12-asr eroniylari
Turkum:Saljuqiylar imperiyasidan boʻlgan shoirlar
Turkum:Sunniy fiqh olimlari
Turkum:Sunniy imomlar
Turkum:11-asr musulmon ilohiyotshunoslari
Turkum:12-asr musulmon ilohiyotshunoslari
Turkum:1061-yilda tugʻilganlar
Turkum:1123-yilda vafot etganlar
Abu al-Futuh ar-Roziy

Abu al-Futuh al-Husayn ibn Ali ibn Muhammad ibn Ahmad al-Xuzaiy ar-Roziy an-Nishopuriy , odatda Abu al-Futuh ar-Roziy yoki Abu al-Futuh Jamoliddin ar-Roziy an-Nishopuriy nomlari bilan tanilgan, shuningdek Xuzo‘iy Nishopuriy (hijriy 6-asr/milodiy12-asr) nomi bilan ham ma’lum bo‘lgan) — shia musulmon ilohiyotshunosi va muallifi edi. Kelib chiqishiga ko'ra nishopurlik u mashhur Xuzo’a qabilasidan bo‘lgan va Xurosoniy arab oilasidan edi. Abu al-Futuhning aytishicha, uning katta bobosi payg‘ambar Muhammadning sahobasi bo‘lgan Nofi' ibn Budayl ibn Varqa' al-Xuzo‘iy edi. Uning bobosi esa Rayga ko‘chib o‘tgan.

Eng mashhur asari Ravd al-Jinon (Qur’onga bag‘ishlangan fors tilidagi ilk tafsir) hisoblanadi. Yigirma jilddan iborat bu kitob imomiy shia yo‘nalishiga urg‘u berilgan, bizgacha yetib kelgan eng qadimgi forscha tafsirdirAbu l-Futuh al-Razi's entry in Brill Online Encyclopedia of Islam, by Gleave, Robert M.Abu l-Futuh al-Razi's entry in Encyclopedia Islamica, by Negahban, Farzin.

Turkum:Qurʼon tafsirchilari
Turkum:1131-yilda vafot etganlar
Turkum:Eronning Ray shahrilik kishilari
Turkum:12-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:XII asr arablari
Zahiriddin Nishopuriy

Zahiriddin Nishopuriy (vafoti ) — fors yozuvchisi va Saljuqnoma (“Saljuq imperiyasi kitobi”) asarining muallifi. U Saljuqiylar imperiyasi tarixi bo‘yicha muhim manba hisoblanadi. Nishopuriyning hayoti haqida ma’lumotlar kam. U avvalgi Saljuqiy sultonlar — Gʻiyosiddin Masʼud va Arslon ibn Tug‘ril (h. 1153) ning murabbiyi bo‘lib xizmat qilgani aytiladi. Saljuqnoma hozir yo‘qolgan bo‘lsa-da, undan zamondosh fors tarixchisi Muhammad ibn Ali Ravandiy asosiy manba sifatida foydalangan.

 

 
 

Turkum:1184-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:12-asr eroniy yozuvchilari
Turkum:12-asr fors tili yozuvchilari
Syzeton ater

Syzeton ater — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

Category:Aderidae
Syzeton

Syzeton — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida 10 dan ortiq tur mavjud.

 Syzeton arizonae Gompel, 2022
 Syzeton ater (LeConte, 1875)
 Syzeton belovi Gompel, 2022
 Syzeton fasciatus (Melsheimer, 1846)
 Syzeton floridanus (Werner, 1990)
 Syzeton gruberi Gompel, 2022
 Syzeton hubbardi (Casey, 1895)
 Syzeton nubifer (LeConte, 1878)
 Syzeton ouachitanus (Werner, 1990)
 Syzeton pallidus (Werner, 1990)
 Syzeton signatus (Haldeman, 1848)
 Syzeton subfasciatus (LeConte, 1875)

 

 

Category:Aderidae
Yahyo bin Ahmad Sirhindiy

Yahyo bin Ahmad Sirhindiy — Tarixi Muborak Shohiy asarini yozgan 15-asr hind musulmon tarixchisi. Bu asar Dehli sultonligining fors tilidagi yilnomasi hisoblanadi. Muborak Shoh hukmronligi davrida yozilgan ushbu asar Sayyidlar sulolasi haqida muhim axborot manbaidir.

 Tarixi Muborak Shohiy 

Yahyo Dehli sultonligi hukmdori Muborak Shoh (h. 1421–1434) saroyida mulozim bo‘lishni kutgan. Shu bois u Tarixi Muborak Shohiyni yozib, sultonga taqdim etgan va shohona homiylikka erishishga umid qilgan.

Kitob Muhammad Gʻuriy (1149–1206) ning fathlaridan boshlanib, 1434-yilda to‘satdan yakunlanadi. Avvalroq bir qancha podshohlik yilnomachilari Dehli sultonligining 13–15-asrlar tarixini tasvirlovchi matnlar yozgan edi. Masalan, Minhoji Siroj o‘zining Tabaqoti Nosiriy asarida 1259-yilgacha bo‘lgan davrni yoritgan, Baroniy Ziyovuddin 1259–1356-yillarni qamrab olgan, Shamsi Siroj Afif esa 1356–1388-yillarni bayon qilgan. Yahyo bu xronologiyani 1434-yilgacha davom ettirdi.

1351-yilgacha bo‘lgan voqealar uchun Yahyo oldingi mualliflardan tanlab iqtiboslar keltirib, materialni xronologik tartibda joylashtirdi. 1351-yildan keyingi voqealar uchun esa ayrim ishonchli roviylar bayonlari bilan birga shaxsiy xotira va kuzatuvlarga tayandi. Uning asari mintaqaviy tarix bo‘lib, odatda harbiy va siyosiy voqealar bilan cheklanadi. Masalan, Alouddin Xalji (h. 1296–1316) ning iqtisodiy islohotlarini kiritmagan.

 

 
 
 

Turkum:15-asr hind tarixchilari
Turkum:Dehli sultonligidan bo‘lgan kishilar
Turkum:15-asr hind musulmonlari
Turkum:15-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:Hindistonlik erkak yozuvchilar
Turkum:Dehlilik yozuvchilar
Turkum:Fors tilida ijod qilgan hind yozuvchilari
Syzeton fasciatus

Syzeton fasciatus — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

Category:Aderidae
Syzeton hubbardi

Syzeton hubbardi — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

Category:Aderidae
Syzeton pallidus

Syzeton pallidus — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

Category:Aderidae
Syzeton signatus

Syzeton signatus — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

Category:Aderidae
Syzeton nubifer

Syzeton nubifer — Aderidae oilasining Syzeton urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
 

Category:Aderidae
Qadrius salvus

Qadrius salvus — Aderidae oilasining Qadrius urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turiQadrius salvus (No common name).
 

Category:Aderidae
Şükrullah

Şükrullah — 15-asr usmoniy tarixchisi va diplomatiThe Oxford History of Historical Writing Volume 3: 1400–1800, José Rabasa,D. Daniel R. Woolf, p. 196, 2011 by Oxford University Press. U eng dastlabki usmonli tarixchilaridan biri edi.

 Tarjimai holi 

Şükrullah 1388-yilda tug‘ilgan, otasining ismi Şehâbeddin Ahmed bo‘lgan. 1409-yilda Usmoniylar xizmatiga kirgan. U Bursada qozilik (qozi) qilgan. 1449-yilda Şükrullah Sulton Murod II tomonidan Qora qoʻyunlilar davlatiga elchi sifatida yuborilgan. Aynan shu yerda, Jahonshoh hukmronligi davrida u O‘g‘uz turklari tarixiga qiziqa boshlagan.

 Asarlari 

Ham tarixiy, ham diniy asarlar yozgan. 1460-yillarda fors tilida Behcetü't-Tevârîh yoki Bahjut al-tâvarix nomli mashhur umumjahon tarixini yozib, uni Mahmud posho Angelovicga taqdim etgan. Asaridan keyingi usmoniy tarixchilari foydalangan.

 

Turkum:1388-yilda tugʻilganlar
Turkum:1488-yilda vafot etganlar
Turkum:Usmoniylar imperiyasidan boʻlgan 15-asr tarixchilari
Turkum:15-asr fors tili yozuvchilari
Kashifi

Kashifi (shuningdek Kaşifi yoki Kashefi deb ham yoziladi; yoki  – 15-asrda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasining shoiri. Kelib chiqishiga koʻra eronlik edi. Murod II (1421–1444) va Mehmed II sultonlarining hayoti haqida fors tilida yozilgan epik sheʼr boʻlmish Ḡazā-nāma-ye Rumni yozgan.

 

 
 
 
 

Turkum:15-asrda vafot etganlar
Turkum:Usmoniylar imperiyasida eroniylar
Turkum:Usmoniylar imperiyasining 15-asr shoirlari
Turkum:15-asr fors tili yozuvchilari
Turkum:Usmoniylar imperiyasining erkak shoirlari
Turkum:15-asr eroniy yozuvchilari
Ganascus

Ganascus — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida ikki tur mavjud.

 Ganascus ptinoides (Schwarz, 1878)
 Ganascus ventricosus (LeConte, 1875)

 

 

 
 
 

Category:Aderidae