Kosmik yurish

Kosmik yurish – bu fazogirning kosmik kema tashqarisida kosmosdagi ishi yoki yurishidir. Rossiyada, AQShda, Evropada qoʻllaniladigan „kema tashqarisidagi faoliyat“ atamasi (VKD,) kengroq boʻlib Oy, boshqa sayyora yoki boshqa fazoviy jismlar yuzasida kemadan tashqariga chiqish tushunchasini ham oʻz ichiga oladi.

Tarixiy jihatdan, AQSh va SSSRdagi birinchi kosmik kemalarning dizayn xususiyatlaridagi farq tufayli kosmik yurishlarning boshlanish vaqti har xil tarzda belgilanadi. Sovet kosmik kemasi boshidanoq alohida qulflanadigan boʻlinmaga ega edi, shuning uchun kosmonavt qulfni tushirib, vakuumda boʻlgan vaqt kosmik yurishning boshlanishi hisoblanadi va uning tugashi lyuk yopilgan payt hisoblanadi. Amerikaning dastlabki kemalarida havo qulfi yoʻq edi va koinotda yurish paytida butun kemaning bosimi tushirildi. Bunday sharoitda, kosmonavtning boshi kosmik kemadan tashqariga chiqib ketgan vaqt, hatto uning tanasi hali ham kupe ichida boʻlgan boʻlsa ham, kosmik yurishning boshlanishi sifatida qabul qilindi .

Kosmik yurishlar turli yoʻllar bilan amalga oshirilishi mumkin. Birinchi holda, astronavt kosmik kemaga maxsus xavfsizlik chizigʻi bilan ulanadi, baʼzida kislorod yetkazib berish shlangi bilan birlashtiriladi (bu holda u „kindik“ deb ataladi), bunda kemaga qaytish uchun fazogirning mushaklari harakatlari yetarli. Yana bir variant – kosmosda toʻliq avtonom parvoz. Bunday holda, maxsus texnik tizim yordamida kosmik kemaga qaytish imkoniyatini taʼminlash kerak (Tashrif buyuring: Fazogirni harakatlantirish va manyovr qilishi uchun oʻrnatish).

Stansiya yuzasida harakatlanish unga oʻrnatilgan karabinlarning tutqichlari orasidagi burilish bilan sodir boʻladi. Fazogir bilan taxminan 8 m uzunlikdagi va 4 tonnagacha massani ushlab turishga qodir boʻlgan xavfsizlik yoʻlaklari bogʻlangan Kosmicheskiy instrumentariy: Chem stroyat MKS // TechInsider .

 Xavf 
Kosmik yurishlar turli sabablarga koʻra xavflidir. Birinchisi, kosmik qoldiqlar bilan toʻqnashuv ehtimoli. Yerdan 300 km balandlikda (boshqaruvchi kosmik kemalarning odatiy parvoz balandligi) orbital tezlik taxminan 7,7 km / s ni tashkil qiladi. Bu oʻq tezligidan 10 barobar koʻp degani, shuning uchun kichik boʻyoq zarrasi yoki qum donasining kinetik energiyasi ham massasi 100 barobar katta boʻlgan oʻqning bir xil energiyasiga teng boʻladi. Har bir kosmik parvoz sabab kosmik chiqindilar koʻproq paydo boʻladi, bu esa bu tugʻilajak xavfni yanada oshiradi.
left|thumb|303x303px| Astronavt Stiv Robinson kosmosga chiqish paytida.

 Statistika va yutuqlar 
+Kosmik yurishlarning rekord davomiyligini oshirish Chiqish muddati ishlab chiqarilish sanasi Ishtirokchilardan chiqish kosmik kema Izohlar 16 min 1965 yil 18 mart Aleksey Leonov Vosxod-2 Birinchi marta kosmosga chiqish 36 min 1965 yil 3 iyun Edvard Uayt Egizaklar 4 Birinchi Amerika kosmosga chiqishi 2 soat 07 min 1966 yil 5 iyun Evgeniy Cernan Egizaklar-9A 2 soat 08 min 1966 yil 14 sentyabr Richard Gordon Egizaklar 11 2 soat 29 min 1966 yil 12 noyabr Edvin Aldrin Egizaklar 12 37 min 1969 yil 16 yanvar Aleksey Eliseev
 Evgeniy Xrunov „Soyuz-5“, „Soyuz-4“ Birinchi guruh kosmik yurishi
Kosmos orqali bir kemadan ikkinchisiga birinchi oʻtish 2 soat 47 min 1969 yil 21 iyul Neil Armstrong Edvin Aldrin Apollon 11 Oy yuzasiga birinchi chiqish 4 soat 01 min 1969 yil 19 noyabr Charlz Konrad Alan Bean Apollon 12 Oy yuzasiga chiqish 4 soat 48 min 1971 yil 5 fevral Alan Shepard Edgar Mitchell Apollon 14 Oy yuzasiga chiqish 6 soat 33 min 1971 yil 31 iyul Devid Skott Jeyms Irvin Apollon 15 Oy yuzasiga chiqish 7 soat 12 min 1971 yil 1 avgust Devid Skott Jeyms Irvin Apollon 15 Oy yuzasiga chiqish 7 soat 23 min 1972 yil 22 aprelJon YangCharlz Dyuk Apollon 16 Oy yuzasiga chiqish 7 soat 37 min 1972 yil 13 dekabrEvgeniy CernanXarrison Shmitt Apollon 17 Oy yuzasiga chiqish 8 soat 29 min 1992 yil 13 mayPer TuotRichard XibTomas Akers STS-49 Endeavour 8 soat 56 min 2001 yil 11 martJeyms VossSyuzan Xelms STS-102 Discovery / ISS
+Bitta parvoz davomida bir kishi tomonidan amalga oshiriladigan kosmik yurishlarning maksimal sonini koʻpaytirish Har bir parvoz uchun chiqishlar soni Yutuq sanasi Astronavt / astronavt kosmik kema Izohlar bitta 1965 yil 18 mart Aleksey Leonov Vosxod-2 Birinchi marta kosmosga chiqish 2 1966 yil 20 iyul Maykl Kollinz Egizaklar 10 3 1966 yil 14 noyabr Edvin Aldrin Egizaklar 12 4 1971 yil 2 avgust Devid Skott Apollon 15 Toʻrtta chiqishdan uchtasi oy yuzasiga chiqadi besh 1984 yil 18 may Leonid KizimVladimir Solovyov Salyut-7 6 1984 yil 8 avgust Leonid KizimVladimir Solovyov Salyut-7 7 1992 yil 20 fevralSergey Krikalev Dunyo Yutuq takrorlandi Anatoliy Solovyov 1998 yil 14 yanvarda Mir stantsiyasida parvoz paytida va Endryu Morgan 2020 yil 25 yanvarda ISSga parvoz paytida
+Astronavt / astronavt karerasi davomida kosmik yurishlarning maksimal sonini koʻpaytirish Bir martaba uchun chiqishlar soni Yutuq sanasi Astronavt / astronavt bitta 1965 yil 18 mart Aleksey Leonov 2 1966 yil 20 iyul Maykl Kollinz 3 1966 yil 14 noyabr Edvin Aldrin 4 1969 yil 21 iyul Edvin Aldrin besh 1971 yil 2 avgust Devid Skott 6 1984 yil 8 avgust Leonid KizimVladimir Solovyov 7 1986 yil 28 may Leonid KizimVladimir Solovyov sakkiz 1986 yil 31 may Leonid KizimVladimir Solovyov toʻqqiz 1993 yil 22 oktyabrAleksandr Serebrov 10 1993 yil 29 oktyabrAleksandr Serebrov oʻn bir 1997 yil 6 sentyabrAnatoliy Solovyov 12 1997 yil 20 oktyabrAnatoliy Solovyov 13 1997 yil 3 noyabrAnatoliy Solovyov oʻn toʻrt 1997 yil 6 noyabrAnatoliy Solovyov oʻn besh 1998 yil 8 yanvarAnatoliy Solovyov 16 1998 yil 14 yanvarAnatoliy Solovyov

 Va shuningdek 

 Kosmik yurishlar roʻyxati
 kosmik poyga

 Eslatmalar 

 

 Kosmonavtika yangiliklari V.16 No 1 (276) 2007 yil
 Borisenko I. G. Ochiq kosmosda. Moskva, „Mashinostroenie“ nashriyoti, 1984 yil, 176 bet, tiraji 40 000 nusxa.

 

 NASA OAJ hujjati „Climbing Olympus: EVA Timeline“ ( (pdf) )
 1974 yil Skyleb stantsiyasidan kosmik yurishlarni tayyorlash toʻgʻrisidagi hisobot ( yil (pdf) )
 1986 yil kosmik kemasi uchun EVA modulini ishlab chiqish tahlili ( (pdf) )
 1993 yilda yaratilgan NASA kosmosga chiqish asboblarining tavsifi ( (pdf) )
 AVTOMOBIL FAOLIYATI (batafsil texnik tavsif) // NASA )