Pokistondagi amerikaliklar

ΒAmericans in Pakistan
Pokistondagi amerikaliklar (urducha : ạmry̰ḵy̰) katta miqdordagi chet ellik hamjamiyatni tashkil qiladi. Pokiston Ichki ishlar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2015-yilda Pokistonda 52 486 amerikalik istiqomat qilgan. Ulardan baʼzilari Pokistonga qaytgan pokistonlik amerikaliklardir . Koʻpgina pokistonlik amerikaliklar 11-sentabr hujumlari va global moliyaviy inqirozdan keyingi beqaror sharoitlar oqibatida qaytib kelishdi.

Mahalliy Amerika elchixonasi va konsulliklarida roʻyxatdan oʻtgan 1999-yildagi dastlabki statistik maʼlumotlarga koʻra, mamlakatda 4200 dan ortiq amerikalik boʻlgan, ulardan 2100 nafari Pokistonning moliyaviy poytaxti Karachida, taxminan 1250 nafari Lahorda, 506 nafari Islomobodda va 375 nafari Peshovarda yashagan.

 Ish va ijtimoiy hayot 
Qoʻshma Shtatlar mamlakatda katta diplomatik va harbiy kontingentni saqlaydi; OAV xabarlariga koʻra, 2009-yil holatiga koʻra, 275 diplomatdan tashqari, mingdan ortiq AQSh dengiz piyodalari diplomatik xodimlar xavfsizligini taʼminlamoqda va yana yuzlab roʻyxatdan oʻtmagan amaldorlar shaxsiy uylarda yashaydi. Bu 1999-yilga nisbatan sezilarli oʻsishni anglatadi, oʻshanda mamlakatdagi Amerika diplomatik kontingenti deyarli yuz kishidan oshgan. Biroq Pokiston rasmiylari mamlakatda mingdan ortiq AQSh dengiz piyodalari borligi haqidagi xabarlarni rad etgan.

Karachidagi Amerika jamoasi uchun Amerika klubi bir vaqtlar ularning ijtimoiy hayotining markazi edi. Karachi Amerika maktabi ham bor, lekin 2013-yil holatiga koʻra unda bir nechta amerikalik talabalar va oʻqituvchilar bor xolos.

2009-yil oxirida Pokistonda AQShning mamlakatdagi operatsiyalarini kengaytirishga qarshi Pokiston ichidagi dushmanlik tufayli Pokiston amerikalik diplomatlar, harbiy xizmatchilar va boshqalarga koʻplab vizalar berdi, Pokistonda yashayotganlikda gumon qilingan koʻplab amerikaliklar besh amerikalik terrorchi ortidan hibsga olindi. Ular Al-Qoida bilan aloqador Sargodada hibsga olingan.

 Pokiston jamiyati bilan aloqalar 
Pokiston gazetalarining daʼvo qilishicha, Pokistondagi amerikalik diplomatlar litsenziyasiz avtomatik qurol olib yurgan, mahalliy fuqarolarga hujum qilgan va mahalliy politsiyachilarni laʼnatlagan. Ular, shuningdek, bir necha bor huquq-tartibot xodimlari va avtomagistrallarda, aeroportlarda va boshqa joylarda xavfsizlikni tekshirishdan qochishgan. 2011-yil yanvar oyida Amerika fuqarosi va Markaziy razvedka boshqarmasi pudratchisi Raymond Devis Lahorda uch pokistonlikning oʻlimiga sabab boʻlgan otishmada ishtirok etdi, natijada Pokiston va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida diplomatik kelishmovchilik yuzaga keldi. Keyinchalik Devis Pokiston hukumati tomonidan ozod qilindi va uning oqlanishiga jamoatchilikning katta qarshiliklariga qaramay, qurbonlarning oilalariga tovon puli toʻlandi. 2011-yil fevral oyida Amerika fuqarosi Aaron Mark DeHaven vizasi muddatini noqonuniy ravishda oshirib yuborganlikda ayblanib, Peshovarda hibsga olingan edi. Keyinchalik u deportatsiya qilindi. 2011-yil may oyida amerikalik Metyu Greg Bennett shubhali faoliyatga aloqadorlikda ayblanib, Ravalpindida huquq-tartibot idoralari tomonidan hibsga olindi. 2011-yilning iyun oyida Pokistonda yashovchi Amerika fuqarosi Pokistonlik rafiqasi va oilasi Metyu Kreyg Barret Islomobodda hibsga olingan edi. Barret mamlakat yadroviy inshootlarida josuslik qilganlikda gumon qilingan va u „shubhali faoliyat“ bilan shugʻullanayotgani aniqlanganidan soʻng, ilgari hibsga olishdan qochganidan keyin ichki ishlar vazirligining qora roʻyxatiga kiritilgan. Uning uyida politsiya bosqinidan soʻng, u qamoqqa tashlangan va deportatsiya qilinishi va mamlakatga kirishining oldini olish kerak edi. 2011-yil 12-iyunda yana bir Amerika fuqarosi hibsga olindi, bu safar Sukkurda hibsga olingan. Nodavlat notijorat tashkilotida ishlagan Devid Sat vizasi muddatini ikki oydan oshib ketgani aniqlanganidan keyin rasmiylar tomonidan hibsga olingan. Unga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Pokistonlik xavfsizlik va mudofaa boʻyicha ekspert Shirin Mazori, shuningdek, Amerika siyosatining ashaddiy tanqidchisi sifatida tanilgan, bir paytlar Islomoboddagi restoranda amerikalik erkak bilan ogʻzaki ravishda janjallashgan, keyin uni „qonli Markaziy razvedka boshqarmasi agenti“ deb atagan. Mozorining aytishicha, Islomobodda shubhali koʻrinishdagi amerikaliklar koʻp boʻlib, diplomatiya niqobi ostida faoliyat yuritadi va ular „Islomobodda oʻzlari tanlagan kishini qoʻrqitmoqda“.

Pokiston Amerikaning koʻplab nodavlat tashkilotlari va ommaviy axborot vositalari vakillarini qora roʻyxatga kiritdi va AQSh fuqarolariga viza berishdan bosh tortdi.

2011-yilda doimiy tekshiruvdan soʻng va Usama bin Lodinning Abbotoboddagi qarorgohida oʻlimidan soʻng Pokiston va AQSh oʻrtasida diplomatik mojaroga sabab boʻlganidan soʻng, Pokiston hukumati va harbiy tuzilmasi Pokistondagi amerikalik xodimlar sonini qisqartirishni buyurdi. Natijada, koʻplab amerikalik xavfsizlik xodimlari mamlakatni tark etishga majbur boʻldi.

2003-yilda amerikalik aktyor Erik Aude giyohvand moddalar savdosida ayblanib, Pokistonda hibsga olinib, yetti yilga qamalgan.

1997-yilda toʻrtta amerikalik neftchi va ularning haydovchisi gavjum koʻchada mashinasida oʻtirganlarida bir nechta qurolli shaxs tomonidan otib tashlangan. Muttahida Qaumi harakatining aʼzosi boʻlgan ikki kishi 1999-yilda otishma uchun oʻlimga hukm qilingan. 2002-yilda amerikaliklar va boshqa millatlarga mansub muhojirlarga qarshi navbatdagi teraktlar, jumladan , AQSh konsulligida portlash sodir etildi . 2008-yilning noyabr oyida chet ellik yordam xodimi Stiven Vens Peshovarga ishga ketayotganida pistirmaga uchragan va o‘ldirilgan. 2003-yilda The New York Times Karachini „amerikaliklar uchun sayyoradagi eng xavfli nuqtalardan biri“ deb atadi. 2015-yilda Karachida amerikalik tibbiyot professori otib yaralangan edi.

 Taʼlim 
Pokistondagi Amerika xalqaro maktablariga quyidagilar kiradi:

 Islomobod xalqaro maktabi
 Karachi Amerika maktabi
 Lahor Amerika maktabi

 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 

 
 
 American diplomats in Pakistan under pressure
 Correction For The Record: U. S. Embassy Construction Nears Completion