Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Yavm al-Naxla

Yavm an-Naxla  – Himʼyariylar podsholigi kuchlari va arab qabilalari oʻrtasida miloddan avvalgi III asrda Islomdan oldingi Makka hududida sodir boʻlgan qurolli toʻqnashuv.

 Tarixi 
Him’yariylar podsholigi lashkarboshi Hasan ibn Abdukulol ibn Musavvib Zu Horis al-Himyoriy katta qoʻshin bilan Kaʼba toshlarini Makkadan Yamanga olib borish uchun yoʻlga chiqqan. Shunda arablar haj amalini oʻsha yerda ado etishi kerak boʻlardi.

 Mojaro 
Hasan ibn Abdukulol va uning qoʻshinlari Naxla vodiysiga joylashganidan soʻng, ular yaqin atrofdagi chodirlarga bostirib kirishdi va Makkaga olib boradigan yoʻllarni toʻsib qoʻyishdi. Uning shaharni qamal qilishga urinishi haqidagi xabar Makkada yashovchi arab qabilalariga yetib bordi va ular koʻpchilik boʻlib Hasanga qarshi jang qilish uchun chiqdilar. Oʻsha paytdagi Makka hukmdori Fihr ibn Molik him’yarlarga qarshi jangda qabilalarga boshchilik qildi. Jang qabila qoʻshinlarining gʻalabasi va Hasan ibn Abdukulolning qoʻlga olinishi bilan yakunlandi.

 Oqibati 
Hasan ibn Abdukulol Makkada kamida uch yil zindonda saqlangan, keyin esa oʻzini zindondan ozod qilish uchun fidya toʻlagan. Biroq Yamanga ketayotgan vaqtida vafot etgan.

 Tarixiyligi 
Ayrim musulmon tarixchilari bu jang haqidagi rivoyatni rad etishgan. Hasan ibn Abdukulol davrida Makkada Quraysh emas, Banu Xuzoa qabilasi hukmronlik qilgan deb taʼkidlashgan.

 Yana qarang 
 Habashlarning Makkaga hujumi (570)

 

Turkum:Kaʼba
Hammad ibn Zayd

Hammad ibn Zayd ibn Dirham (arabcha: حماد بن زيد بن درهم) (716-795) Iroqning Basra shahridan boʻlgan islom olimi va fiqhshunos edi. U koʻzi ojiz boʻlsa-da, hujjali (ishonchli) va qobiliyatli hadis roviysi boʻlib, barcha hadislarini mukammal yod olgan. Hammad tadlis (yashirish) usulidan foydalangan. U oʻzining chuqur bilimi tufayli yuqori darajada eʼtirof etilgan va ilmiy hissasi jihatidan Imom Molik bilan teng deb hisoblangan. Hammad ibn Zayd Allohning tabiati haqida bahsli qarashlarni ilgari surgan ilohiyot oqimi boʻlmish Jahmiyaga qarshi qatʼiy qarashlari bilan mashhur boʻlgan.

 Abu Hurayradan rivoyat qilingan hadis 
Al-Xatib al-Bagʻdodiyning aytishicha, Ali ibn al-Madiniy (849-yilda vafot etgan) Abu Hurayra bilan boshlanadigan eng ishonchli hadis zanjirini quyidagicha deb hisoblagan: Abu Hurayra → Ibn Sirin → Ayyub as-Saxtiyoniy → Hammad ibn Zayd.

Al-Azhar universiteti muhaddisi Ahmad Muhammad Shokir (vaf. 1958) fikriga koʻra, Abu Hurayradan rivoyat qilingan eng sahih asnad zanjiri quyidagicha:

 Abu Hurayra → Ibn Sirin → Ayyub as-Saxtiyoniy → Hammad ibn Zayd

 Tanqidlar 
„Kitobul-mekruhin“ hadis kitoblarida Hammad Amr ibn Ubaydni tanqid qilib, Amrning yolgʻon gapirganini va oʻzi hadis toʻqiganini aytgan.

 Vafoti 
U Basrada vafot etgan. „Sahihi Buxoriy“ da u kishining koʻplab hadislari keltirilgan. Hadis ulamolari Hammad ibn Zaydning ishonchli roviy boʻlganni eʼtirof etadilar.
 

 
 امام حماد بن زید بن درہم بصری کے حالات Imom Hamad ibn Zayd ibn Durham al-Basriyning hayot tafsilotlari

Turkum:8-asrda tugʻilganlar
Turkum:716-yilda tugʻilganlar
Turkum:795-yilda vafot etganlar
Mizob ar-Rohma

thumb|Mizob ar-Rohma
Mizob ar-Rohma (rahm-shavqat arigʻi), shuningdek , Mizob al-Kaʼba (Kaʼba arigʻi) nomi bilan ham tanilgan, Kaʼba tomidan chiqib turadigan, yomgʻir suvi yerga quyiladigan tarnovA. J. Wensinck and J. Jomier, „Kaʿba“, in Encyclopaedia of Islam, ed. by P. Bearman and others, 2nd edn (Leiden: Brill, 1960-2005), ..

 Arxitekturasi 
thumb|Mizob ar-Rohma (3)|left
Kaʼbaning tomi tekis, lekin shimoli-gʻarbiy burchak tomoni biroz pasayib turadi. Aynan shu burchakdan mizob chiqib turadi va tomdagi yomgʻir suvini oqizib turadi. Mizobning uchida „mizob soqoli“ deb ataladigan qoʻshimcha qismi mavjud. Uning tagidagi yer marmar plitalar bilan qoplangan va mozaik naqshlar bilan ishlab berilganA. J. Wensinck and J. Jomier, „Kaʿba“, in Encyclopaedia of Islam, ed. by P. Bearman and others, 2nd edn (Leiden: Brill, 1960-2005), .. Mizobning dizayni yillar davomida oʻzgargan, hozirgi koʻrinishi oltindan ishlangan. Uzunligi , Kaʼba devoriga kirib turadi, ichki eni , ikki yonining balandligi , tom devoriga kiradigan qismi esa ga teng.

 

 
 Caїd Ben Chérif, Aux Villes Saintes de l’Islam (Paris, 1919), p. 75.

Turkum:Kaʼba
Sulaymon ibn Abu Jaʼfar

Sulaymon ibn al-Mansur (Sulaymon ibn Abu Jaʼfar nomi bilan tanilgan) – Abbosiy shahzoda. Jiyani xalifa Horun ar-Rashid davrida Basra, al-Jazira va Suriya viloyatlarining noibi lavozimida ishlagan. Shuningdek, ar-Rashidning oʻgʻli va vorisi al-Amin qoʻl ostida ham Suriyada xizmat qilgan.

 Hayoti 
Sulaymon Abbosiylar xalifasi al-Mansur (kunyasi Abu Jaʼfar) va xotini Fotima bintu Muhammad at-Taymiyning oʻgʻli edi. Fotima Iso ibn Talha at-Taymiyning nabirasi boʻlib, Iso esa Islom paygʻambari Muhammadning yetakchi sahobalaridan biri – Talha ibn Ubaydalloh boʻlgan. Sulaymonning qizi Abbosa Sulaymonning ukasi xalifa al-Mahdiyning oʻgʻli boʻlgan xalifa Horun ar-Rashidning xotini edi. Al-Mahdiyning boshqa oʻgʻli va toʻgʻridan-toʻgʻri vorisi xalifa al-Hodiy davrida Sulaymon Makkaga Haj ziyoratiga boshchilik qilgan. Ar-Rashid davrida Sulaymon 793-yilda yana hajga rahbarlik qilgan, Basra, al-Jazira va Suriyada xalifaning noibi boʻlib xizmat qilgan{.

 

 

 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:Abbosiy xalifalarning oʻgʻillari
Turkum:9-asr arab shaxslari
Sufyon ibn al-Abrad al-Kalbiy

Sufyon ibn al-Abrad al-Kalbiy al-Asam  – Umaviylar xalifaligining sarkardasi. Xalifalar Muoviya II , Marvon I va Abdulmalik davrida xizmat qilgan. 689-yilda davlat toʻntarishiga urinish paytida oʻz qabiladoshlariga qarshi Abdulmalikni qoʻllab-quvvatlagan. Al-Hajjoj ibn Yusuf hokimligi davrida Umaviylarning Iroq ustidan nazoratini mustahkamlashda muhim roʻl oʻynagan. 696–697-yillarda xorijiylarni magʻlub etishda va 700—701-yilda Abdurahmon ibn Muhammad ibn al-Ashʼas boshchiligidagi qoʻzgʻolonni bostirishda al-Hajjojga yordam bergan.

 
 
 
 
 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:7-asr arab shaxslari
Turkum:Banu Kalb
Turkum:Umaviylar xalifaligi lashkarboshilari
Turkum:Ikkinchi fitna ishtirokchilari
Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Kaʼba qorovuli

thumb|Soʻnggi Mamluklar davrida ishlatilgan Kaʼbaning eski kaliti
Makkadagi Kaʼbani qoʻriqlash – bu Kaʼba bilan bogʻliq ishlar, uning parvarishi, jumladan, uni taʼmirlash, kisvani almashtirish va muqaddas joyning kalitini saqlashni oʻz ichiga oladi. Banu Xuzoa qabilasi Makkadan quvilganidan soʻng Quraysh qabilasi Kaʼbaning birinchi rasmiy vasiyligini olgan va bu avloddan-avlodga oʻtib kelgan. Hozirgi vaqtda bu vazifani Bani Shayba qabilasi bajaradi.

Ushbu vazifani bajauvchi kishi Kaʼba qorovuli unvonini oladi. Hozirgi kunda Kaʼbaning qoʻriqchisi shayx Abdulvahhob ibn Zayn al-Obidin ash-Shaybiydir.

 Qoʻriqchining roli 
Kaʼba qorovuli, asosan, Kaʼbaning boshqaruv ishlari rahbari hisoblanadi. Bu vazifaga muqaddas joyni taʼmirlash, tozalash, shuningdek, kisva kir yoki yirtilgan boʻlsa, uni almashtirish kiradi. Qorovul Quraysh qabilasining Abduddor urugʻidan boʻlgan Banu Shayba boʻlinmasiga mansub eng yoshi ulugʻ kishi hisoblanadi.

 Qurayshiy qorovullar roʻyxati 
thumb|Usmoniylar davridagi qorovul Umar afandining surati
Quyida Qurayshiylardan boʻlgan Kaʼba qorovullarining roʻyxati keltirilgan:

 Qusay ibn Kilab
 Abduddor ibn Qusay
 Usmon ibn Abduddor
 Abduluzzo ibn Usmon
 Abu Talha Abdulloh
 Talha ibn Abu Talha
 Usmon ibn Abu Talha
 Shayba ibn Usmon
 Musab ibn Shayba
 Jubayr ibn Shayba
 Musafiy ibn Abdulloh
 Mansur ibn Abdurahmon
 Abdulloh II
 Musab II
 Musafiy ibn Abdurahmon
 Ubaydulloh ibn Usmon
 Abdulloh ibn Shuayb
 Abdukarim ibn Shuayb
 Muhammad ibn Abdulloh
 Zu’ra ibn Musab
 Abdulaziz ibn Zu’ra

Interregnum

 Yahyo ibn Abdurahmon

Interregnum

 Daylam ibn Muhammad
 Abdurahmon ibn Daylam
 Ali ibn Yahyo ibn Muhammad
 Muhammad ibn Ismoil

 Yana qarang 

 Ikki muqaddas masjid xodimi

 

Turkum:Kaʼba
Turkum:Makka
Turkum:Hijoz tarixi
Al-Hasan ibn Qahtaba

Al-Hasan ibn Qahtaba ibn Shabib at-Toiy Abbosiylar xalifaligining ilk davrlarida yuqori darajali harbiy lavozimini egallagan.

 Biografiyasi 
Al-Hasan Umaviylar xalifaligini hokimiyatdan qulatgan Abbosiylar inqilobi rahbari Abu Muslim bilan birga harakat qilgan Qahtaba ibn Shabib at-Toiyning oʻgʻli boʻlgan. Hasan akasi Humayd bilan birga inqilobdan oldingi yillarda Xurosondagi Abbosiylar targʻibotida faol bo‘lib, naqib o‘rinbosari lavozimida ishlaganCrone (1980), p. 188. Inqilob davrida otasi bilan birgalikda Abbosiylar qo‘shinlarini Xurosondan Iroqqa boshlab kirgan yurishda asosiy qo‘mondonlardan biri bo‘lgan. Nasr ibn Sayyorni ta’qib qilishda va Nihavand jangidagi g‘alabada ishtirok etgan. Garchi otasi umaviylar noibi Yazid ibn Umar al-Fazariyga qarshi jangda halok bo‘lgan bo‘lsa-da, Hasan Xuroson qo‘shinini Kufaga boshlab kirganZarrinkub (1975), pp. 54–55Kennedy (1986), p. 79.

Inqilobdan so‘ng, Hasan boʻlajak xalifa al-Mansur Arminiyadagi noibi vazifasini bajarib, hududni tinchlantirishga hissa qo‘shdi. Shuningdek, 754-yilda Suriyada Abdulloh ibn Ali boshchiligidagi isyonga qarshi Mansur tomonida turib, xalifaga sodiqligini namoyon etdi. Shundan so‘ng, ba’zan Vizantiya imperiyasi chegarasi noibligiga tayinlanib, hududda 766, 779 hamda 780-yillarda Kichik Osiyoga qarshi yozgi harbiy yurishlarni boshqardiLilie et al. (2000), p. 120. Hasan, ehtimol, Vizantiya ida Muchesias (Μουχεσίας) nomi bilan tilga olingan boʻlishi mumkin. Ayni shu ga koʻra, xalifa al-Mahdiy buyrugʻi bilan Muchesias Suriyadagi nasroniylarni taʼqib qilish va ularni majburan boshqa dinga oʻtkazish bilan shugʻullangan.

Abbosiylar tuzumining Xurosondagi yuqori tabaqasi bo‘lmish abna ad-davlaning nufuzli a’zosi va yangi qurilgan poytaxt Bag‘dodning bir qismini in’om sifatida olgan hamda boshqa ko‘plab Abbosiy qo‘mondonlari singari juda boy bo‘lishiga qaramay, Hasan saroyda deyarli hech qanday siyosiy obroʻga ega bo‘lmagan. Al-Hasan 797-yilda 84 yoshida vafot etgan.

Al-Hasanning oʻgʻillari Muhammad, Ali va Said ham turli viloyatlarda noiblik lavozimlarida ishlagan. Toʻrtinchi fitna davrida ularning barchasi al-Maʼmunga qarshi al-Amin tomonida turishganKennedy (1986), p. 80. Ko‘plab eski Abbosiy oilalari kabi ular ham fuqarolar urushida al-Ma’mun g‘alaba qozongandan so‘ng, boyliklarini saqlab qolgan bo‘lsalar-da, hokimiyatlarini yo‘qotdilar.

 

 
 
 

 

Turkum:Tugʻilgan yili aniq boʻlmagan kishilar
Turkum:Vafot etgan yili aniq boʻlmagan kishilar
Turkum:Abbosiylar xalifaligining generallari
Turkum:Arab — Vizantiya urushlarida ishtirok etgan Abbosiy kishilar
Turkum:8-asr arablari
Turkum:Tayy
Turkum:Abbosiylar inqilobida ishtirok etgan kishilar
Turkum:Arminiyaning Abbosiy noiblari
Turkum:8-asr davlat amaldorlari
Banu Shayba

thumb|Bani Shayba darvozaboni, taxminan 1880-yil
thumb|Misr sultoni Barquq davrida Kaʼba kaliti
Banu Shayba  – Saudiya Arabistonining Hijoz mintaqasidagi qadimgi Quraysh qabilalar ittifoqining Banu Abduddor boʻlimiga mansub arab urugʻi. Ushbu urugʻ vakillari, asosan, Usmon ibn Talha, uning otasi Talha ibn Abdulloh va bobosi Abduddor ibn Qusayning avlodlaridan iborat. Maʼlumki, ular tarixda Kaʼba qorovuli vazifasini oʻz zimmalariga olganlar va shuning uchun islomdan oldingi davrdan boshlab, shuningdek, keyinchalik 630-yilda islom paygʻambari Muhammad tomonidan Makka fath qilinganidan soʻng ham Kaʼbaning kalitlarini oʻzlarida saqlab kelishgan.

 Umumiy maʼlumot 
Qabila aʼzolari tozalash marosimi davomida Kaʼbaga tashrif buyuruvchilarni kutib oladilar va tashrif buyuruvchilar bilan birgalikda uning ichki qismini tozalaydilar. 2010-yilning noyabr oyida vafot etgan Shayx Abdulaziz ash-Shaybiy (baʼzan ash-Shaybiy deb ham ataladi) oʻn sakkiz yil davomida Kaʼba kalitini oʻzida saqlab turgan. Uning akasi Abdulqodir ash-Shaybiy esa undan keyin kalitning egasiga aylangan. Abdulqodir ash-Shaybiy 2014-yil 23-oktyabrda vafot etgan Shayx Abdulqodir ash-Shaybiy Usmon ibn Talhaning 108-vorisi boʻlgan.

Shaybiylar oilasining eng keksa aʼzosi doktor Solih ibn Zayn al-Obidin ash-Shaybiy 2024-yil 22-iyun kuni vafot etguniga qadar Kaʼba kalitlarining qoʻriqchisi boʻlgan. Yangi vasiy etib Abdulvahob bin Ziyon al-Obidin ash-Shaybiy tayinlangan.

 Tarixi 
Kaʼbaning kalitlari Qurayshdan oldin Ad qabilasi Tasm urugʻi vakillariga berilgan. Keyinchalik esa Banu Xuzoa qabilasiga, undan esa Qusayga oʻtgan. Qusaydan keyin kalit uning oʻgʻli Abduddorga, undan keyin oʻgʻli Usmonga topshirilgan. Kalit bir kishidan boshqasiga oʻtib, oxir-oqibat ularning jiyani Shaybaga yetgan. Bugungi kunda ham kalit ularning avlodlari tomonidan meros qilib olinmoqda. Paygʻambar Muhammad Makka fath qilingan yili Banu Shaybaga Kaʼba kalitlarini topshirgan va shunday degan: „Uni oling, ey Banu Talha, Qiyomat kunigacha abadiy saqlang va u sizlardan faqat adolatsiz, zolim hukmdor tomonidan tortib olinadi“.

 

 
 Article with a photo of the Kaaba key and lock Arab Newsda.

Turkum:Kaʼba
Ishtixon jome masjidi

Ishtixon jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid boʻlib, Samarqand viloyati Ishtixon tumani Navoiy koʻchasida joylashgan masjid. Mazkur masjid Vazirlar mahkamasi tasarrufida hisoblanib, Musulmonlar idorasi va Samarqand viloyati adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan.

 Tarixi 
Ishtixon masjidining tashkil etilganligi haqida toʻliq va ishonchli kam. Masjid 1997-yil 7-sentabrda roʻyxatdan oʻtkazilgan. Ushbu masjid hozirgi kunda amaldagi masjidlardan biri hisoblanadi. Masjidning imomi Samarqand viloyati Ishtixon tumanining imom-xatibi Yaxshilikov Abduxamid hisoblanadi.

 Joylashuvi va faoliyati 
Masjid Samarqand viloyati Ishtixon tumaniga qarashli hisoblanadi. Masjid qurilishida gumbazlar tuzilishi ancha murakkab boʻlib, peshtoq, ravoq va minoraning turli shakllari oʻziga xos nafis shaklda ishlangan. Bezagida maftunkor naqshlar, koshinkor bezaklar qoʻllanilgan boʻlib, masjid binosining tashqi va ichki bezaklarida oʻzgacha nafislik yaqqol koʻzga tashlanadi. Maskur masjiga har kunlik 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun Ishtixon tumanining turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi. Shuningdek, Ishtixon tumanining aholi vakillari va yoʻlovchilar, Ramazon va Qurbon hayit namozlarida va Juma namozlari vaqtlarida tashrif buyurishadi. Ushbu masjidga mashrut, avtobus yoki yengil transport vositalari orqali borish mumkin va nomozxonlar uchun masjid har kunlik nomoz vaqtlarida doimo ochiq. Ushbu masjid nomozxonlar uchun zarur maʼlumotlar xabar qilinadigan, haftalik juma, xayit namozlari jamoa boʻlib oʻqiladigan Ishtixon tumanidagi asosiy masjidlar sirasiga kiradi. Shuningdek, masjid Samarqand viloyatida tarovih namozida Xatmi Qur’on oʻqiladigan masjidlar roʻyxatiga kiritilgan.

 

 
 Ishtixon jome masjidining rasmiy telegram sahifasi

Turkum:Samarqand meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Ishtixon tumanidagi masjidlar
Humayd ibn Qahtaba

Humayd ibn Qahtaba ibn Shabib at-Toiy ilk Abbosiylar xalifaligi davrida yuqori martabali harbiy qoʻmondon boʻlgan.

 Biografiyasi 
Humayd Qahtaba ibn Shabib at-Toiyning oʻgʻli boʻlib, otasi va Abu Muslim bilan birgalikda Umaviylar xalifaligini agʻdarib tashlagan Abbosiylar inqilobiga boshchilik qilgan edi. Humayd akasi Hasan bilan birga inqilobdan oldingi yillarda Xurosondagi Abbosiylar targʻibotida faol boʻlib, naqib oʻrinbosari lavozimida ishlaganCrone (1980), p. 188.

Inqilobdan soʻng, Humayd Suriya noibi Abdulloh ibn Ali bilan yaqin aloqada boʻldi. Hatto noib 754-yilda xalifa al-Mansurga qarshi isyon koʻtarganda ham uni qoʻllab-quvvatladi. Biroq, tez orada oʻz qaroridan afsus chekib, magʻlubiyatga uchrashidan biroz oldin Abdullohning qarorgohidan qochishga muvaffaq boʻldiKennedy (1986), p. 80. Shunga qaramay, al-Mansur tez orada Humaydga noiblik vazifalarini ishonib topshirdi. Dastlab Jazira (754/55-yil) noibi boʻlib, u yerda shiddatli xorijiylar qoʻzgʻoloniga duch keldi. Soʻngra esa Misr (759/61-yil) noibi boʻldi. 762/63-yilda Iso ibn Muso qoʻl ostida Muhammad an-Nafs az-Zakiyyaning isyonini bostirishda ishtirok etgan. Uch yildan soʻng, Arminiya noibligiga, 768-yilda esa Xuroson noibligiga tayinlandi. Bu lavozimni 776-yilda vafot etgunga qadar egallab turdi. Uning oʻrnini qisqa muddat davomida oʻgʻli Abdulloh egalladi. Keyinchalik Abdulloh Toʻrtinchi fitna davrida yuz bergan fuqarolar urushida muhim rol oʻynadiCrone (1980), pp. 188–189. Aksariyat eski Abbosiylar sulolasiga mansub oilalar singari, ular ham fuqarolar urushida al-Ma’mun gʻalaba qozongandan soʻng boyliklarini saqlab qolgan holda hokimiyatni boy berdilar.

 

 
 

Turkum:8-asrda tugʻilganlar
Turkum:776-yilda vafot etganlar
Turkum:Misrning 8-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:Abbosiylar xalifaligi generallari
Turkum:Abbosiylar xalifaligi noiblari
Turkum:Yuqori Mesopotamiya Abbosiylar xalifaligi davrida
Turkum:Xurosonning Abboisy noiblari
Turkum:8-asr arablari
Turkum:Tayy
Turkum:Arminiyaning Abbosiy noiblari
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari
Naoaki Senaga

– Yaponiyalik professional futbolchi, „OKMK“ jamoasida oʻynaydi.

 Futbolchilik faoliyati 

2025-yilgi mavsum oldidan OKMK klubi qishki transfer oynasida hujumkor yarim himoyachi Naoaki Senaga bilan shartnoma imzolagan. 26 yoshli yaponiyalik futbolchi markaziy yarim himoya chiziqlarida istalgan pozitsiyada oʻzini mukammal namoyon eta oladiOfficial: OKMK signs another Japanese legionnaire.

 

 
 
 
 

Turkum:1998-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Yaponiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Yaponiyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Chernogoriyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Vengriyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Chernogoriyadagi yaponiyalik muhojir sportchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi yaponiyalik muhojir sportchilar
Turkum:J2 Ligasi futbolchilari
Turkum:K liga 2 futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:FK Jezero futbolchilari
Turkum:Debreceni VSC futbolchilari
Turkum:AGMK futbolchilari
Solih ibn Ali

Solih ibn Ali ibn Abdulloh ibn al-Abbos (711—769) Banu Abbos sulolasining a’zosi boʻlib, Suriya va Misrda harbiy qoʻmondon va noiblik vazifalarini bajargan.

 Hayoti 
Solih va ukasi Abdulloh 750-yilda Umaviylar hokimiyatini agʻdarib tashlagan Abbosiylar qoʻshinining old saflarida boʻlishgan. Aka-ukalar xalifalik poytaxti Damashqni qamal qilib egallagach, soʻnggi Umaviy xalifa Marvon IIni Misrgacha ta’qib qilishdi. Xalifa shu yerda qoʻlga olindi va oʻldirildiGrohmann & Kennedy (1995), p. 985Cobb (2001), p. 27. Solih 750-yil 9-avgust kuni Misrga noib etib tayinlanib, ushbu lavozimni egallagan ilk Abbosiylar vakili boʻldi. Ushbu lavozimda bir yildan kamroq vaqt mobaynida qolib, 751-yil mart oyida Jund Filastin (Falastin) noibi etib tayinlandi. Mazkur lavozimda ekanida Said ibn Abdullohni Abbosiylar davrining Vizantiya Onadoʻlisiga qarshi ilk bosqinchilik yurishiga joʻnatdi. 753-yil 8-oktyabrda yana Misr noibi etib tayinlanib, bu lavozimda 755-yil 21-fevralgacha ishladi. 754-yilda Solihning jiyani, xalifa as-Saffoh vafot etgach, Solihning akasi Abdulloh Suriyada yangi xalifa al-Mansurga qarshi isyon koʻtardi. Abdulloh oʻlim toʻshagida yotgan as-Saffoh oʻzini voris etib tayinlaganini da’vo qildi. Solih akasining qoʻzgʻoloniga qoʻshilishdan bosh tortib, hatto isyonni bostirish uchun Suriyaga qoʻshin bilan kirib bordi. Abdullohning Falastindagi noibi al-Hakam ibn Da’ban bilan to‘qnashib, uni magʻlub etdi. Shu paytda Abdullohning oʻzi Abu Muslimdan yengilib, Mansurga boʻysunishga majbur boʻldiCobb (2001), pp. 23–27.

Abdullohning isyoniga qaramay, Solih va uning oilasi Suriyadagi eng nufuzli Abbosiylar hukmdorlari sifatida oʻz mavqelarini mustahkamlashdi. Ular bu mavqeni keyingi yarim asr davomida saqlab qoldilar. Chunki Solihning oʻgʻillari al-Fadl, Ibrohim va Abdulmalik Suriya va Misrda noiblik lavozimlarini egallagan edilarCobb (2001), pp. 27–28. Solih, shuningdek, Umaviylar sulolasining hududdagi koʻplab mulklarini oʻzlashtirib olgan edi. Bundan tashqari, Abbosiylar va Vizantiya oʻrtasidagi chegara hududlari, ya’ni tugʻurlarni mustahkamlashda muhim rol oʻynagan. Sobiq Vizantiya shaharlari Melitene (Malatiya), Germanikeya (Marash) va Mopsuestiyani (al-Massisa) qayta egallagan va qayta qurgan. Solih 769-yil Suriyada vafot etgan.

 

 

 

Turkum:711-yilada tugʻilganlar
Turkum:769-yilda vafot etganlar
Turkum:Misrning 8-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:Abbosiylar
Turkum:Abbosiylar xalifaligi generallari
Turkum:Falastinning Abbosiy noiblari
Turkum:Arab — Vizantiya urushlarida ishtirok etgan Abbosiylar
Turkum:Suriya Abbosiylar xalifaligi davrida
Turkum:8-asr arablari
Turkum:Shahar asoschilari
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari
Kambodja 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Kambodja 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 3 nafar sportchilar bilan 2 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

 Sportchilar 
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.
Sport turiErkaklarAyollarJami sportchiSuzish112Yengil atletika101Jami213

 

 
 Kambodja XOQ rasmiy sayti

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Turkum:Kambodja Olimpiada oʻyinlarida
Tohir masjidi

Tohir masjidi  – Germaniyaning Rheinland-Pfalz shtati Koblenz shahridagi Ahmadiya masjidi.

 

Turkum:2004-yilda bitkazilgan masjidlar
Turkum:Germaniyadagi Ahmadiya masjidlari
Muborak masjidi (Qodiyon)

Muborak masjidi – Qodiyondagi masjid va birinchi Ahmadiya masjididir. U 1883-yilda Ahmadiya harakati asoschisi Mirzo Gʻulom Ahmad tomonidan ochilgan.

 Tarixi 
Masjidning poydevori 1882-yilda qoʻyilgan boʻlib, uning birinchi kengaytirilishi 1907-yilda amalga oshirilgan.

 Uslubi 
Masjidga kirishda quyidagi yozuv bor:

Bu masjid barakali, oʻzi barakotlidir va unda har bir muborak amal qilinadi.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Hindistondagi Ahmadiyya masjidlari
Turkum:Alifbo boʻyicha masjidlar
Ilya Sutskever

Ilya Sutskever (1986-yil tug‘ilgan) — sunʼiy intellekt sohasida taniqli olim va tadbirkor. U OpenAI kompaniyasining hammuassisi va bosh ilmiy xodimi (Chief Scientist) hisoblanadi. Sutskever sunʼiy neyron tarmoqlari va chuqur o‘rganish (deep learning) sohasida olib borgan ishlari bilan mashhur bo‘lib, zamonaviy sunʼiy intellekt texnologiyalarining rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan.
 Taʼlim va ilmiy faoliyat 
Ilya Sutskever Rossiyaning Nigniy Novgorod shahrida tug‘ilgan, keyinchalik Kanadaga ko‘chib o‘tgan. U 2012-yilda Toronto Universitetida doktorlik dissertatsiyasini (PhD) himoya qilgan. Uning ilmiy rahbari sunʼiy intellekt sohasida taniqli olim Geoffrey Hinton bo‘lgan. Doktorlik dissertatsiyasi davomida Sutskever chuqur o‘rganish va neyron tarmoqlari bo‘yicha fundamental tadqiqotlar olib borgan.

 Tadqiqot va yutuqlari 
Ilya Sutskever sunʼiy intellekt sohasida ko‘plab muhim ishlarga mualliflik qilgan. Quyida uning asosiy yutuqlari keltirilgan:

 1. Chuqur o‘rganish va neyron tarmoqlari 
Sutskever neyron tarmoqlarini samarali o‘qitish uchun asbob-uskunalar va algoritmlar yaratishda muhim rol o‘ynagan. U "backpropagation" algoritmini samarali qo‘llash va chuqur tarmoqlarning ishlash qobiliyatini oshirish bo‘yicha tadqiqot olib borgan.

 2. Seq2Seq modeli 
2014-yilda Sutskever va uning hamkasblari tomonidan "Sequence to Sequence Learning" modeli taklif qilindi. Ushbu model tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) sohasida katta burilish yasadi va mashinada tarjima qilish, ovozni matnga aylantirish kabi ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi.

 3. OpenAI va GPT seriyalari 
Ilya Sutskever OpenAI tashkilotchilaridan biri sifatida GPT-3 va ChatGPT kabi mashhur sunʼiy intellekt modellarini yaratishda bosh ilmiy xodim sifatida yetakchilik qilgan. Ushbu modellar tabiiy tilni tushunish va yaratishda inqilobiy yutuq hisoblanadi.

 OpenAI 
2015-yilda Sutskever Elon Mask, Sam Altman, Greg Brockman va boshqalar bilan birgalikda OpenAI tashkil etdi. OpenAI sunʼiy intellekt texnologiyalarini insoniyat manfaatlari uchun xavfsiz va masʼuliyatli ravishda rivojlantirishni maqsad qilgan. U GPT (Generative Pre-trained Transformer) modellarining rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan.

 Mukofotlar va eʼtiroflar 
Ilya Sutskever faoliyati davomida bir nechta xalqaro ilmiy mukofotlarga sazovor bo‘lgan. U ilmiy jurnallarda va konferensiyalarda eʼlon qilgan ishlari tufayli sunʼiy intellektning yetakchi tadqiqotchilaridan biri sifatida tan olingan.

 Shaxsiy hayoti 
Ilya Sutskever shaxsiy hayoti haqida ko‘p maʼlumotni oshkor qilmaydi. U ilmiy faoliyatiga va sunʼiy intellektni insoniyat manfaatlari uchun rivojlantirishga katta eʼtibor qaratadi.
Tafsiri Sagʻir

Tafsiri Sagʻir  — Ahmadiya jamoatining ikkinchi xalifasi Mirzo Mahmud Ahmad tomonidan yozilgan „Tafsiri Kabir“ nomli 10 jildlilik Qur’on oyatlariga oid maʼruzalari, yozuvlari va sharhlarini oʻz ichiga olgan qisqaroq talqindagi kitob.

Kitob Pokistonda taqiqlangan.

 

turkum:Mirzo Mahmud Ahmad asarlari
Turkum:Tafsir
Suriya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Suriya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 6 nafar sportchilar bilan 6 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

 Sportchilar 
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.
Sport turiErkaklarAyollarJami sportchiDzyudo101Gimnastika101Ogʻir atletika101Ot sporti101Suzish101Yengil atletika011Jami516

 

 
 Suriya XOQ rasmiy sayti

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Turkum:Suriya Olimpiada oʻyinlarida
Qadiani

thumb|249x249px|Qadiandagi Ahmadiya Musulmonlar Jamiyati aʼzolari.

Qadiyani , asosan, Pokistondagi Ahmadiy musulmonlariga nisbatan qoʻllaniladigan diniy haqorat hisoblanadi. Bu atama Ahmadiya harakatining asoschisi Mirzo Gʻulom Ahmadning tugʻilgan joyi boʻlgan Hindiston shimolidagi Qadian shahridan olingan. Bu Ahmadiy atama Musulmon Jamoatiga nisbatan kamsituvchi boʻlsa-da, Pokistonning rasmiy hujjatlarida qoʻllaniladiPakistan Penal Code Chap. XV „Of Offences Relating to Religion“ pp. 79–81.

Pokistonda Ahmadiya rasman quvgʻin qilinadi va din aʼzolarini taʼriflash uchun Qadiyani atamasi ishlatiladi. Pokiston Konstitutsiyasiga kiritilgan ikkinchi tuzatish Ahmadiyani rasman musulmon boʻlmagan shaxslarga nisbatan qoʻllanilishini eʼlon qildi. XX farmon Ahmadiy musulmonlarni rasman Qodoniy deb ataydi va ularga musulmon dinining har qanday diniy yoki ijtimoiy amaliyotini taqiqlaydi. Jamiyatning toʻrtinchi xalifasi Mirzo Tohir Ahmad 1984-yilda hibsga olish tahdidi ostida Pokistonni tark etishga majbur boʻldi. Bu esa izdoshlar diasporasini Buyuk Britaniya, Germaniya va Kanadaga olib borishga undadi. Ahmadiya aʼzolari Pokiston ichida ham, diaspora boshpanalarida ham koʻpchilik musulmonlar tomonidan oʻlim tahdidiga duchor boʻlmoqda.

Bu atama baʼzan akademik kontekstda Qodiyani deb ataladigan asosiy Ahmadiya musulmon jamoasini Lahori Ahmadiylar deb ataluvchi separatist-Lahor Ahmadiya Harakatidan ajratish uchun ishlatiladi.
Sadr ud-Din

Sadr ud-Din (1971-yil 14–15-noyabrda vafot etgan) – pokistonlik ulamo. 1922-yilda Vokingdagi Shoh Jahon masjidida Ahmadiya Anjuman Ishoat-i-Islom Lahorning birinchi missioneri boʻlgan.

 Asarlari 

 Der Qur’on: Arabisch-Deutsch: Übersetzung, Einleitung und Erklärung von Maulana Sadr-ud-Din (Berlin: Verlag der Moslemischen Revue (oʻzi nashr etgan) 1939). 2. unveränderte Auflage 1964; 3. unveränderte Auflage 2006-yil.

 

Turkum:1901-yilda tugʻilganlar
Turkum:1981-yil vafot etganlar
Turkum:Pokistonlik ahmadiylar
Bangladesh 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Bangladesh 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 5 nafar sportchilar bilan 4 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

 Sportchilar 
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.
Sport turiErkaklarAyollarJami sportchiKamondan otish101Oʻq otish101Suzish112Yengil atletika101Jami516

 

 
 Bangladesh XOQ rasmiy sayti

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Turkum:Bangladesh Olimpiada oʻyinlarida
Nuriddin masjidi

Nuruddin masjidi (inglizcha: Din nuri masjidi) – Germaniyaning Darmstadt shahrida joylashgan boʻlib, Ahmadiya musulmonlar jamoati tomonidan boshqariladigan masjid. 2002-yil may oyida ushbu masjidga poydevor toshi qoʻyilgan va 2003-yil avgust oyida Masihning 5-xalifasi Mirzo Masrur Ahmad tomonidan ochilgan. Masjid Masihning birinchi xalifasi Hakim Nuruddin sharafiga nomlangan.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha masjidlar
Vaqf-e Jadid

right|thumb|Mirza Bashiruddin Mahmud Ahmad
Vaqf-e-Jadid (shuningdek „Yangi bagʻishlov“ nomi bilan ham mashhur boʻlgan) 1957-yilda Mirzo Bashiriddin Mahmud tomonidan boshlangan. Pokistonning chekka hududlarida, xususan, Sind viloyatida Islom va Ahmadiyani yoyish uchun boshlangan jarayon.

Jarayon dastlab faqat Pokiston Ahmadiylari uchun edi, lekin keyinchalik Mirzo Tohir Ahmad tomonidan butun dunyo boʻylab tarqalgan. Ushbu loyihaning asosiy maqsadi qishloqlarda yashovchi aholining maʼnaviy tarbiyasiga eʼtibor qilish edi.

Bu Xalifatul Masih II tomonidan boshlangan ikkita jarayondan biri. Ikkinchisi Tehrik-e-Jadid.

 Tarixi 
Dastlab, jarayon 1957-yilda (68 yil avval) boshlangan Mirzo Bashiriddin Ahmad tomonidan Ahmadiyani Pokistonning chekka hududlarida yoyish uchun, moʻjallangan edi, lekin keyinchalik Afrika va Hindistonga tarqaldi. Biroq, Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtgandan soʻng, 1985-yilda Mirzo Tohir Ahmad bu jarayonni butun dunyo boʻylab amalga oshirdi.

Mirzo Tohir Ahmad dastlab „Vaqfi-jadid“ harakatlariga rahbar qilib tayinlandi. Unga jarayonning ikkita asosiy maqsadiga alohida eʼtibor qaratish takitlandi.

 Maqsadlari 
Xalifatul Masih II ushbu jarayoninida ikkita asosiy maqsad belgilandi.

Xalifatul Masih II ushbu jarayoninida ikkita asosiy maqsad belgilandi. Xalifatul Masih II ushbu jarayoninida ikkita asosiy maqsad belgilandi. Xalifatul Masih II ushbu jarayoninida ikkita asosiy maqsad belgilandi.

Ushbu jaryonning maqsadi aʼzolarining axloqiy va maʼnaviy tarbiyasiga toʻliq taʼsir qila oladigan Oʻqituvchilar (Muallimlar) tarmogʻini yaratish va qishlogʻi aʼzolariga diniy taʼlim berish, shuningdek, „Muallimlar“ jaʼmiyatini yaratishdir. Tavhid (Allohning yagonaligi).

Xalifatul Masih III ayniqsa, bolalar oʻrtasida targʻib qilindi.

 

Turkum:Ahmadiya
Nosir masjidi

Nosir masjidi - 2005-yilda qurilgan va Brougham terasida joylashgan Angliyaning Durham okrugi, Hartlepool shahridagi birinchi maqsadli masjid. Masjid Hartepooldagi koʻplab britaniyaliklar, jumladan masjid imomi Tohir Selbi islomni qabul qilganidan keyin qurilgan. U 500 nafar namozxonga moʻljallangan. Masjid bir necha mahalliy jamoat tadbirlarida ishtirok etadi va keng jamoatchilik uchun muntazam xizmatlar koʻrsatadi.

 Tarixi 
Masjid qurilgan yer uchastkasi 35 ming funt sterlingga sotib olindi va masjidning oqsoqollar jamoasi Ansorulloh majlisiga masjidni qurish vazifasi yuklatildi. Masjidning tamal toshi 2004-yilda qoʻyilgan va 2005-yil 11-noyabrda Ahmadiyya musulmonlar jamiyati rahbari Mirzo Masrur Ahmad tomonidan ochilgan.

 Inauguratsiya 
Ochilish sessiyasida Hartepool deputati Iain Rayt va Hartlepul Borough Kengashining bosh ijrochi direktori Pol Uoker kabi shaharning taniqli shaxslari ishtirok etishdi. Imo-ishora sifatida, loyiha ortidagi asosiy tashkilot boʻlgan Ahmadiya musulmonlari uyushmasi mahalliy xayriya va sabablarga, jumladan Hartepool va tuman hospisi, Battervik bolalar hospisi va Brougham boshlangʻich maktabiga taxminan 20 000 funt sterling xayriya qildi.

 Vandalizm 
2005-yilda qurilgan va Brougham terasida joylashgan Nosir masjidi Angliyaning Durham okrugidagi Hartepool shahridagi birinchi maqsadli masjiddir. Masjid Hartepooldagi koʻplab britaniyaliklar, jumladan masjid imomi Tohir Selbi islomni qabul qilganidan keyin qurilgan. U 500 nafar namozxonga moʻljallangan. Masjid bir necha mahalliy jamoat tadbirlarida ishtirok etadi va keng jamoatchilik uchun muntazam xizmatlar koʻrsatadi.

 Imkoniyatlar 
2005-yilda qurilgan va Brougham terasida joylashgan Nosir masjidi Angliyaning Durham okrugidagi Hartepool shahridagi birinchi maqsadli masjiddir. Masjid Hartepooldagi koʻplab britaniyaliklar, jumladan masjid imomi Tohir Selbi islomni qabul qilganidan keyin qurilgan. U 500 nafar namozxonga moʻljallangan. Masjid bir necha mahalliy jamoat tadbirlarida ishtirok etadi va keng jamoatchilik uchun muntazam xizmatlar koʻrsatadi.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Al-Mahdiy masjidi, Bredford
 Buyuk Britaniyadagi Ahmadiya

 

Turkum:Alifbo boʻyicha masjidlar
Al-Mahdiy masjidi (Bradford)

Al- Mahdiy masjidi Angliyaning Bredford shahridagi Ahmadiy musulmon masjididir. Masjid 2,5 million funt sterlingga tamomila  Britaniya Ahmadiy musulmonlarining ixtiyoriy hayriyalari hisobidan qurilgan. Masjid 2008-yil 7-noyabrda Ahmadiya Musulmon Jamoatining amaldagi va beshinchi xalifasi Mirzo Masrur Ahmad tomonidan ochilgan. U 2000 namozxonni sigʻdira oladigan, shahardagi eng yirik masjidlardan biridir. Inauguratsiyada koʻplab Ahmadiy musulmonlar va 300 dan ortiq mehmonlar ishtirok etishadi. Masjid, Rees yoʻlida, tepalikning ustida qurilgan va shahar atrofidagi joylarga bir necha kilometrlardan koʻrinadi. yaxshiroq manba kerak 

2014-yilda masjid BBC Radio 4-ning dolzarb munozara dasturiga mezbonlik qilgan.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha masjidlar
Turkum:Gumbazli masjidlar
Al-fiqh al-akbar

Al-Fiqh al-akbar – Imom Abu Hanifa an-Nu’monga (vaf. hijriy 150-yil) tegishli ahli sunna val jamoaning yondashuviga koʻra islomiy eʼtiqodga oid kitob. Bu kitob ilohiyot (din asoslari yoki tavhid ilmi) asoslariga oid boʻlib, keyinchalik Moturidiy aqidasi olimlari, jumladan Imom Abu Mansur al-Moturidiy (vaf. hijriy 333-yil) oʻz asarlariga asos qilib olgan va izohlagan. U moturidiy mazhabining asoschisi, uning taʼlimoti hanafiy mazhabiga eʼtiqod qiluvchilar tomonidan qabul qilingan. Ular orasida hanafiy va soʻfiy Muhiddin Muhammad ibn Bahouddin al-Moturidiy (vaf. hijriy 956-yil) ham borالغلاف الخلفي لكتاب: القول الفصل شرح الفقه الأكبر للإمام الأعظم أبي حنيفة، المؤلف: الإمام الأعظم المجتهد أبي حنيفة النعمان، الشارح: الإمام محيي الدين محمد بن بهاء الدين، تعليق وتحقيق: الشيخ الكتور عاصم إبراهيم الكيَّالي الحسيني الشاذلي الدّرقاوي، الناشر: كتاب ناشرون | بيروت، لبنان، الطبعة الأولى: 2013..

 

Turkum:Imomi Aʼzam kitoblari
Turkum:Kalom
Turkum:Moturidiyshunoslik
Toha masjidi

Masjid Toha yoki Toha masjidi  – Singapurning Geylang shahridagi masjid. Bu mamlakatdagi Ahmadiya Musulmon Jamoati uchun barpo etilgan yagona masjiddir. U Onan yoʻlida, Masjid Xolidga tutashgan asosiy masjidda joylashgan.

Toha masjidi Singapurdagi Ahmadiya Musulmon Jamiyati va asosan sunniy boʻlgan Shofiʼiy mazhabidagi Singapur musulmonlari oʻrtasidagi diniy eʼtiqodlardagi farq tufayli Majlis Ugama Islom Singapura tomonidan boshqarilmaydigan, Singapurdagi ikki masjiddan biri hisoblanadi.

 Transport 
Masjidga Paya Lebar MRT stansiyasidan kirish mumkin.

 Yana qarang 

 Singapurda Islom
 

Turkum:Singapurdagi Ahmadiyya masjidlari
Turkum:Alifbo boʻyicha masjidlar
Kabobir

thumb|Kabobir manzarasi
Kabobir (0) koʻpchilik Ahmadiy musulmon arablar va Isroilning Hayfa shahrida yahudiylarning muhim ozchiligi boʻlgan aralash mahalladir. Ahmadiya Musulmonlar Jamiyati 19-asrda tashkil topgan boʻlib, Hindistonda paydo boʻlgan va Kabobirda joylashgan. Kabobirga koʻchirilgan oilalarning aksariyati Quddus yaqinidagi Ni’lin qishlogʻidan. Eng katta va eng taniqli oilalardan biri Odening oilasidir. Ular 1931-yilda Karmil togʻida mahalladagi birinchi masjidni va 1980-yillarda kattaroq masjidni qurdilar. Shuningdek, Shambor oilasi mahalladagi eng katta oilalardan biridir. Masjid ikkinchi Mirzo Bashiruddin Mahmud Ahmad sharafiga nomlangan. Ulugʻ masjidning balandligi 34 metr boʻlib ikkita oq minorasi bor. Dastlab, mahalla kommuna sifatida boshqarilgan, unda har bir ishlaydigan erkak oʻzaro hisob-kitobga haq toʻlagan. Erkaklarning bir qismi turk armiyasiga qoʻshilgan, bir qismi esa Hayfa shahridagi neftni qayta ishlash zavodida ishlagan. Boshqalar esa Hayfa portini qurishda ishlagan.

 Yana qarang 
 Isroildagi Ahmadiya
 Mahmud masjidi (Kabobir)

 

Turkum:Isroil
Hammad ibn Abu Sulaymon

Hammad ibn Abu Sulaymon (; 737—738-yil vafot etgan) kufalik ilk musulmon huquqshunosi boʻlib, hanafiy huquq mazhabining nomi boʻlgan Abu Hanifaning asosiy ustozi sifatida tanilgan.

 Hayoti 
Hammod haqidagi mavjud tarjimai hol maʼlumotlari cheklangan. U Muhammad paygʻambarning sahobalari orasida boʻlgan Abu Muso al-Ash’ariy oilasining mavlosi (homiysi) ekanligi maʼlum. Otasi badavlat boʻlganligi sababli, Hammad oʻzini butunlay fiqh ilmini oʻrganishga bagʻishlagan. U Kufada Ibrohim al-Naxoiyga shogird tushgan. Al-Shaʼbiy qoʻlida ham taʼlim olgan, Hasan al-Basriy, Said ibn al-Musayyib va sahoba Anas ibn Malik bilan uchrashgan boʻlsa-da, fiqh boʻyicha asosiy ustozi al-Naxoiy boʻlgan. U al-Naxoiy hayotlik paytidayoq huquqiy fatvolar berishni boshlagan va 714-yilda ustozi vafot etgach, uning ilm halaqasini (oʻquv doirasini) meros qilib olgan.

Hammadning fiqh ilmi, bu borada al-Naxoiyga ergashgan holda, hukmlarning asosiy sabablarini (illat) tushunish va raʼyga asoslanardi. Turli rivoyatlarda, Hammadni huquqiy qiyos (qiyas) usulidan foydalangani uchun olomon masxara qilgani tasvirlangan.

Abu Hanifa oʻn sakkiz yildan yigirma yilgacha Hammadning halaqasiga qatnashib, oxir-oqibat qobiliyati tufayli toʻgʻridan-toʻgʻri Hammadning oldida oʻtirish imtiyoziga ega boʻldi. Abu Hanifa – Hammad – Naxoiy isnolari „oltin Kufon zanjiri“ sifatida qaraladi. Hammad 738-yilda Kufada vafot etdi. Shundan soʻng Abu Hanifa oʻz xalaqasiga boshchilik qilgan va ustozi sharafiga oʻgʻliga Hammad deb ism qoʻygan.

 

Turkum:738-yilda vafot etganlar
Ibn Vahb

Abu Muhammad Abdulloh ibn Vahb ibn Muslim al-Fihriy al-Qurashi al-Misriy (milodiy 743 – 813 / hijriy 125 – 197), Ibn Vahb (Ibn Vahb al-Kotib bilan adashtirmaslik kerak) nomi bilan mashhur boʻlgan. Molikiy mazhabidagi ahamiyatli misrlik ilk huquqshunos. U Molik ibn Anasning eng mashhur sahobalaridan biri boʻlib, Misr va Magʻribda Molikiy mazhabining tarqalishida katta taʼsir koʻrsatgan.

 Hayoti 
bn Vahb hijriy 125-yil (milodiy 743) Zulqaʼda oyida Eski Qohirada tugʻilgan. U asrab olingan, Quraysh qabilasining aʼzosi edi. U asli Misrlik boʻlib, Fihr qabilasidan Abu Abdurrahmon Yazid ibn Unaysning vasiysi boʻlgan Rahananing mavlosi edi. U misrlik olim Usmon ibn Abdulhakam al-Judhamiy (vaf. 779) qoʻlida islom ilmlari boʻyicha dastlabki taʼlim olgan va Molik ibn Anasdan ilm olish uchun Madinaga yoʻl olgan. Taxminan yigirma yil Molik bilan birga boʻlib, Misrda oʻz fiqhini targʻib qilgan. U nafaqat Molikdan, balki Ibn Shihob az-Zuhriyning koʻplab sahobalaridan ham taʼlim olgan. Ibn Vahb Misr, Hijoz va Iroqdagi toʻrt yuzdan ortiq shayxlardan, jumladan Sufyon Savriy, Ibn Uyayna, Ibn Jurayj, Abdurrahmon ibn Ziyod al-Ifriqiy, Said ibn Abu Ayyub va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Undan ham koʻplab hadislar rivoyat qilingan.

Malik Ibn Vahbni juda hurmat qilar va yoqtirar edi. U boshqa hamma shogirdlarini tanqid qilsa-da, Ibn Vahb ishlarini tanqid qilmagan. Molik unga xat yozganda uni „faqih“ deb atardi. Ibn Vahb Molik taʼlimotini Misr va Magʻribda yoygan shaxslardan biri edi. Odamlar Molikning hayotlik paytida ham, vafotidan soʻng ham Ibn Vahbning huzuriga kelib, Molik fiqhini oʻrganishardi. U oʻzidan koʻplab ajoyib asarlar qoldirgan, jumladan Molikdan eshitganlarini oʻz ichiga olgan taxminan 30 jildlik toʻplam ham bor edi. U hijriy 197-yil (milodiy 813) Shaʼbon oyining 24-kunida vafot etgan.

 

Turkum:813-yilda vafot etganlar
Turkum:743-yilda tugʻilganlar
Turkum:9-asr yuristlari
Turkum:8-asr yuristlari
Banu Bayada masjidi

Banu Bayada masjidi  – Saudiya Arabistonining Madina shahrida joylashgan tarixiy islomiy (sunniy) masjid.

Umar ibn Shabba va Ibn Zabalanig rivoyatlariga koʻra, masjid islom paygʻambari Muhammad namoz oʻqish uchun kelgan joyda joylashgan deb ishoniladi.

 Yana qarang 

 Saudiya Arabistonida islom

Turkum:Madinadagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Al-Fuqayr masjidi

Al-Fuqayr masjidi , shuningdek, Mutsib masjidi nomi bilan ham tanilgan, Saudiya Arabistonining Madina shahrida joylashgan masjid.

Rivoyat qilinishicha, islom paygʻambari Muhammad bu yerda bir marotaba namoz oʻqigan. Masjid Qurbon va Avaliyni hududlarini bogʻlaydigan asosiy koʻchaning oʻng tomonida, Quba masjididan uzoqlikda, yoqilgʻi quyish shoxobchasi yonida joylashgan.

 Yana qarang 

 Saudiya Arabistonida islom

Turkum:Madinadagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al-Madiy masjidi

Al-Madiy masjidi , yoki al-Mediy masjidi Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, al-Murabba mahallasidagi tarixiy masjid, Qirol Abdulaziz tarixiy markazida joylashgan. Dastlab masjid 1943-yilda qurilgan, biroq 1998-yilda buzib tashlangan. Keyinchalik 2004-yilda ar-Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan siqilgan tuproq bloklari yordamida qayta qurilgan. Maydoni 457 kvadrat metr, qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud hukmronligi davrida koʻchmanchi qabilalar chorva mollarini sugʻorish uchun foydalangan yetti ustunli yirik havza – al-Madiy oʻrnida qurilgan.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid 1943-yilda qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud davrida qurilgan va koʻchmanchi qabilalar chorva mollarini sugʻorish uchun foydalanadigan yetti ustunli yirik al-Madiy havzasi oʻrnida joylashgan. 1998-yilda masjid Qirol Abdulaziz tarixiy markazi loyihasi doirasida buzib tashlangan va keyinchalik 2004-yilda siqilgan tuproq bloklari yordamida qayta qurilgan.

Masjid 2004-yilda shahzoda Salmon ibn Abdulaziz as-Saud tomonidan ochilgan. Maydoni 457 kvadrat metr boʻlib, bir vaqtning oʻzida 500 nafar namozxonni oʻzida sigʻdira oladi. Gumbazi 4 ta, balandligi 18 metr boʻlgan 1 ta minorasi ham mavjud. Masjid Islom poytaxtlari va shaharlari tashkiloti mukofoti sovrindori boʻlgan.

 

Turkum:Gumbazli masjidlar
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Qirol Abdulaziz masjidi

Qirol Abdulaziz masjidi  – Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, al-Murabba mahallasidagi tarixiy jome masjid. Murabba saroyi majmuasi va Qirol Abdulaziz tarixiy markazidagi Milliy muzey parki yonida joylashgan. 5540 kvadrat metr maydonni egallagan bu bino dastlab 1940-yillarda Murabba saroyi qurilishi bilan bir vaqtda barpo qilingan. Qirol Faysal ibn Abdulaziz 1975-yilda oʻldirilganidan keyin ushbu masjidda uning dafn namozi oʻqilgan. 1998-yilda ar-Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan qayta tiklangan.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid 1940-yillarda qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud davrida Murabba saroyi qurilishi doirasida barpo etilgan va 1953-yilda vafotiga qadar uning ziyoratgohi sifatida xizmat qilgan. 1975-yilda qirol Faysal ibn Abdulaziz oʻldirilgach, masjidda uning janoza namozi oʻqilgan. Dafn marosimida Shayx Zayd ibn Sulton, Yosir Arafot, Hofiz al-Asad, Idi Amin, Huvariy Bumiddin, Ahmad Hasan al-Bakr, Gaʼfar Nimeyriy, Xuan Karlos, Anvar Sadat, Muhammad Dovud Xon va Zulfiqor Ali Bhutto kabi bir qancha davlat rahbarlari ishtirok etgan.

Masjid 1998-yilda Qirol Abdulaziz tarixiy markazi loyihasi doirasida ar-Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan qayta qurilgan, maydoni 5540 kvadrat metr maydonni egallaydi. Masjidning taniqli imomlari Shayx Abdulloh ibn Qoud, Shayx Saʼd ibn Folih va Shayx Fahd ibn Abdurahmon al-Fahd boʻlgan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al-Qibliy masjidi

Al-Qibliy masjidi  – Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, Manfuha mahallasidagi tarixiy masjid. Taxminan 1689-yillarda barpo etilgan, ar-Riyoddagi eng qadimiy masjidlardan biri. Bino 1945-yildan 1993-yilgacha bir necha marta restavratsiya qilingan va qayta qurilgan, eng soʻnggi taʼmirlash 2022–2024-yillarda Shahzoda Muhammad ibn Salmonning Tarixiy masjidlarni rivojlantirish loyihasining ikkinchi bosqichida amalga oshirilgan. Maydoni deyarli 804 kvadrat metr boʻlgan ushbu masjid bir vaqtning oʻzida 440 namozxonni sigʻdira oladi. Najdiy meʼmorchilik uslubida qurilgan.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid 1689-yilda Dahham ibn Davvosning otasi Davvos ibn Abdulloh Manfuha shahrini boshqargan davrda qurilgan. Bino anʼanaviy Najd meʼmorchilgi uslubida barpo etilgan va shaharning sobiq hukmron saroyiga yaqin joyda joylashgan.

1945-yilda masjid qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud tomonidan qayta tiklangan, ichki qismidagi namoz oʻqiladigan joy shimoldan janubga 120 kvadrat metrga kengaytirilgan. Masjid 33 ta ustunli qilib yaratilgan. Keyinchalik bu yerda kichik restavratsiya ishlari amalga oshirilgan. 1993-yilda masjid poydevori mustahkamlanib, kapital taʼmirlash ishlari olib borilgan. 2022-yilda Shahzoda Muhammad ibn Salmonning Tarixiy masjidlarni rivojlantirish loyihasining ikkinchi bosqichida restavratsiya qilish roʻyxatiga kiritilgan. Maydoni deyarli 804 kvadrat metr. Bino balandligi 6 metrga yetgan toʻrtburchak minoralarni oʻz ichiga oladi.

Shayx Abdurahmon ibn Abdulloh ibn Mahmud, Shayx Saʼd ibn Anbar, Shayx Muhammad ibn Hamid, Shayx Abdulaziz ash-Shuaybiy, Shayx Umar ibn Xalifa va 1966-yilda vafot etgan Shayx Umar ibn Mahmud kabi taniqli kishilar masjidda imomlik qilgan.

 Yana qarang 

 As-Suhum masjidi

 

Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Umar ibn al-Xattob masjidi (Saudiya Arabistoni)

Umar ibn al-Xattob masjidi  – Saudiya Arabistonining al-Javf viloyatidagi tarixiy Dumat al-Jandal shahrida joylashgan islomiy (sunniy) masjid. Roshidun xalifasi Umar ibn al-Xattob sharafiga nomlangan boʻlib, aynan xalifa tomonidan qurilgan deb ishoniladi, biroq ushbu maʼlumot bahslidir. Masjidning minorasi bunday uslubda qurilgan Shimoliy Arabistondadagi birinchi minora hisoblanadi.

Masjidga tutash joyda milodiy I asrga taalluqli tarixiy Marid qal’asi joylashgan.

 Tarixi 
Masjid Umaviylar xalifaligi davrida qurilgan. Islomiy ga koʻra, xalifa Umar ibn al-Xattob Quddusga safari chogʻida namoz oʻqish uchun masjid qurdirgan, shu sababli ushbu masjidga uning nomi berilgan. Biroq binoning tuzilishi Roshidun xalifaligi davri meʼmorchiligiga oʻxshamaydi, shu sababli uning qurilishining Umarga nisbat berilishini baʼzi tarixchilar ishonchsiz deb hisoblashadi.

1793-yilda Saudiylar oilasi masjidni taʼmirlagan, shuningdek, namozxonani qiblaga toʻgʻriroq yoʻnalishda qaratib turishi uchun qayta qurgan. Masjid bugungi kunda ham mashhur sayyohlik maskani hisoblanadi.

 Arxitekturasi 
Masjid minorasi Shimoliy Arabistondagi eng qadimgi minora hisoblanadi. Bino, jumladan uning namozxonasi va minorasi gʻishtdan qurilgan.

 Galereya 

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Al-Jouf viloyati
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Ali Dembélé

Ali Bina Dembélé (2004-yil 5-yanvarda tugʻilgan) – fransuz futbolchisi, A Seriyaning Torino klubida oʻng qanot himoyachisi.

 Klubdagi faoliyati 
FC du Bourgetning yoshlar tizimi tarbiyalanuvchisi boʻlgan Dembélé 2017-yil 15-iyunda Troyes klubi bilan shartnomasini imzolagan va 2021-yilda klubning farm jamoasi tarkibida oʻynagan. 2022-yil oktyabr oyida u Torino jamoasiga oʻtdi va u yerda yoshlar jamoasi tarkibida oʻynagan. 2023 yilning yozida u „Torino“ning asosiy jamoasida oʻynash darajasiga koʻtarilgan va ularning mavsumoldi mashgʻulotlarida ishtirok etgan. 2023-yil 1-sentyabrda u Venesiya klubiga mavsumiy ijara asosida koʻchib oʻtgan. U 2023-yil 7-oktyabrda „Venesiya“ klubi safida „Parma“ ustidan 4:3 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda professional debyut oʻyinini oʻtkazgan.

Ijaradan qaytgach, u 2024-yilning 17-avgustida „Milan“ga qarshi safar oʻyinida „Torino“ safida A Seriyada debyut qilgan.

 Shaxsiy hayoti 
Dembele Fransiyada tugʻilgan. Ota-onasining kelib chiqishi malilik.

 

 
 
 

Turkum:2004-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak qanot himoyachilari
Category:ES Troyes AC futbolchilari
Category:Torino FC futbolchilari
Category:Venezia FC futbolchilari
Category:Championnat National 3 futbolchilari
Category:Serie B futbolchilari
Category:Serie A futbolchilari
Turkum:Fransiyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Italiyadagi fransiyalik muhojir sportchilar
Sekou Konaté

Sekou Konaté (1998-yil 17-yanvarda tugʻilgan) – malilik professional futbolchi. Efiyopiyaning Hadiya Hosina klubi safida, yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

 Yutuqlari 

 Mali Première Division g'olibi (2): 2020/2021, 2019/2020
 CAF Superkubogi g'olibi: 2023/2024

 

 

 
 Sekou Konaté Transfermarkt saytida
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Malilik erkak futbolchilar
Turkum:Efiopiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Stade Malien futbolchilari
Turkum:Lafia Club de Bamako futbolchilari
Category:USM Alger futbolchilari
Category:Hadiya Hossana F.C. players