Futbol boʻyicha SSSR chempionati (ligalar tizimi)

Futbol boʻyicha SSSR chempionati – Sovet Ittifoqining futbol jamoalari oʻrtasida har yili oʻtkazilgan turnir. 1936— 1991-yillarda chempionat o'yinlari o'tkazilgan.

Turli yillarda Sovet Ittifoqi chempionati turli xil darajadagi ligalarga boʻlingan: 1938 va 1941-yillarda liga tizimida faqat bitta chempionat turnir oʻtkazilgan boʻlsa, 1937-yilda beshtagacha turli darajadagi liga turniri oʻtkazilgan.

 SSSR chempionatining dvizionlari 

 Oliy liga1936-1940 – Gruppa „A“; 1945-1949 – Gruppa I; 1950-1962 – Klass „A“; 1963 – Klass „A“, pervaya podgruppa; 1964-1969 – Klass „A“, pervaya gruppa; 1970 – Klass „A“, visshaya gruppa; 1971 – Klass „A“, visshaya liga – SSSR chempionatlar tizimining asosiy kuchli ligasidir. Gʻolib mamlakat chempioni deb eʼlon qilingan. Mavsumni muvaffaqiyatsiz o'tkazib, so'ngi o'rinni egallagan jamoalar Birinchi ligaga o'tkazillgan.
 Birinchi liga1936-1940 – Gruppa „B“; 1945-1949 – Gruppa II; 1950-1962 – Klass „B“; 1963 – Klass „A“, vtoraya podgruppa; 1964-1969 – Klass „A“, vtoraya gruppa; 1970 – Klass „A“, pervaya gruppa – SSSR chempionatining ikkinchi eng kuchli ligasi. 1946-yildan 1969-yilgacha (1963-yilgi mavsumdan tashqari) koʻp bosqichli turnir sifatida o'tkazilgan. Birinchi bosqichda guruh gʻoliblari (yoki pley-off ishtirokchilari), ikkinchisida esa final turniri ishtirokchilari aniqlangan. Divizionning eng yaxshi jamoalari Oliy ligada qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan. Eng yomon natija qayd etgan jamoalar Ikkinchi ligaga o'tkazillgan.
 Ikkinchi liga1936-1937 – Gruppa „V“; 1938-1945 – ne bilo; 1946 – Gruppa III; 1947-1962 – ne bilo; 1963-1969 – Klass „B“; 1970 – Klass „A“, vtoraya gruppa – SSSR chempionatining uchinchi kuchli divizionidir. Bu koʻp bosqichli turnir edi: birinchi bosqichda guruhlar gʻoliblari (va/yoki pley-off ishtirokchilari) aniqlandi, ikkinchisida turnir jadvalidagi yakuniy oʻrinlar taqsimlandi. Divizionning eng yaxshi jamoalari Birinchi ligada qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi.
 Ikkinchi quyi liga1936-1937 – Gruppa „G“; 1938-1969 – ne bilo; 1970 – Klass „B“; 1971-1989 – ne bilo – SSSR chempionatining toʻrtinchi eng kuchli divizionidir. Bu koʻp bosqichli turnir boʻldi: birinchi bosqichda guruh gʻoliblari aniqlandi, ikkinchi bosqichda turnir jadvalidagi yakuniy oʻrinlar taqsimlandi. Divizionning eng yaxshi jamoalari Ikkinchi ligada qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi.

Bundan tashqari, 1937-yilgi chempionatda yana bir beshinchi divizion, „D guruhi“ tashkil etilgan

 Yillar boʻyicha jamoalar soni 
Miqdori mavsum boshida koʻrsatilgan.
YilJamiD1D2D3D41936 (Bahor)2878851936 (Kuz)308886193776971012+11+9193826261939371423194028141419411515194530121819461571226119194780136719489914751949102188419503319141951321518195232151719534312311954491336195544123219564812361957761264195810612941959113121011960164221421961169221471962172221501963189201815119641951727151196521417321651966237195316519672681959190196835520842511969372208726519702561722661511971162162212419721661620130197316016201261974152162011619751471620111197615716201211977164162012819781751620139197918418241421980196182415419811991824157198220018221601983199182215919842021822162198519318221531986199162415919871991622161198820716221691989233162219519902861320661871991321162266217

 

 

 Futbol boʻyicha SSSR chempionati SSSR chempionatlarining barcha protokollari (oliy liga)

Turkum:Futbol boʻyicha SSSR chempionati