Imperiya

Imperiya (lotincha imperium — hokimiyat) — 1) imperator boshqargan monarxiya davlatining nomi; baʼzi qadimiy zamon (Rim imperiyasi), oʻrta asr ("Muqaddas Rim imperiyasi") yirik monarxiya davlatlari ham imperiya deb atalgan. Podsho Rossiyasi Pyotr I davri (1721)dan Romanovlar hokimiyati agʻdarilguniga qadar (1917), Fransiya Napoleon I (1-imperiya) va Napoleon III (2-imperiya) davrida, Avstriya 1804— 1914-yillarda (1868-yildan Avstriya-Vengriya), Germaniya (1871-yildan 1918-yil inqilobiga qadar) imperiya boʻlgan; 2) mustamlakalari boʻlgan yirik davlatlar. Masalan, Buyuk Britaniya dominion va mustamlakalari bilan birga Britaniya imperiyasini tashkil etganOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

Imperiya (lotincha imperium, ma'nosi yuqori hokimiyat) — boshligʻi imperator unvoniga ega boʻlgan monarxiya davlati. Bitta markazdan boshqariladigan koʻpmillatli, yoki koloniyalarga ega boʻlgan davlatlar ham imperiya deb yuritiladi. Hozirgi vaqtda davlat boshligʻi imperator boʻlgan bitta davlat bor - Yaponiya (lekin amalda Yaponiyaning oʻzi imperiya emas).

 Mashhur imperiyalar 
 Avstriya-Vengriya imperiyasi (1867 — 1918)
 Akkad imperiyasi (tah. e. a. 2350 — 2150 - tarixdagi ilk imperiya)
 Ossuriya imperiyasi (ок. 900 — 612 до н. э.)
 Bolgariya imperiyasi (681 — 1018; 1185 — 1396)
 Braziliya imperiyasi (1822 — 1889)
 Britaniya imperiyasi (ок. 1583 — 1960)
 Venetsiya imperiyasi (c. 900 — 1797)
 Vizantiya imperiyasi (395 — 1453)
 Vetnam imperiyasi ( — 1945)
 Gʻaznaviylar imperiyasi (977 — 1186)
 German imperiyasi (1871 — 1918) 
 Germaniya kolonial imperiyasi (1884 — 1918)
 Daniya kolonial imperiyasi
 Misr imperiyasi (e. a. 1550 — 1070)
 Oltin Oʻrda (1378 — 1502)
 Asteklar imperiyasi (1375 — 1521)
 Gabsburglar imperiyasi (Avstriya imperiyasi) (1804 — 1867)
 Gaiti imperiyasi (1804 — 1806)
 Gana imperiyasi
 Gupta imperiyasi (320 — 550)
 Inklar imperiyasi (1438 — 1533)
 Kongo imperiyasi
 Kushon imperiyasi
 Mali imperiyasi
 Nanda imperiyasi
 Sosoniylar imperiyasi (224 — 651)
 Temuriylar imperiyasi (1401 — 1505)
 Tu'i Tonga imperiyasi (950 — 1875)
 Ispan imperiyasi (1492 — 1975)
 Italiya kolonial imperiyasi(1885-1960)
 Xitoy imperiyasi (e. a. 221 — 1912)
 Koreya imperiyasi (1897 — 1910)
 Kxmer imperiyasi (802 — 1462)
 Makedon imperiyasi (tah. e. a. 338 — tah. e. a. 309)
 Boburiylar saltanati (1526 — 1857)
 Maura imperiyasi
 Meksika imperiyasi (1822 — 1823, 1864 — 1867)
 Mog'ul imperiyasi (1206 — 1294)
 Niderlandiya kolonial imperiyasi
 Usmoniylar imperiyasi (1281 — 1923)
 Fors imperiyasi (tah. e. a. 550 — 330)
 Portugaliya imperiyasi (1495 — 1975)
 Rim imperiyasi (27 до н. э. — 476)
 Rossiya imperiyasi (1721 — 1917)
 Muqaddas Rim imperiyasi (843 – 1806)
 Serb imperiyasi (1345 — 1371)
 Teotixuakan imperiyasi
 Uchinchi reyx (1933 — 1945)
 Birinchi fransuz imperiyasi (1804 — 1815) 
 Ikkinchi fransuz imperiyasi (1853 — 1871) 
 Fransuz kolonial imperiyasi (tah. 1605 — 1960-yillar) 
 Xett imperiyasi (e. a. 1460 — 1180)
 Markaziy Afrika imperiyasi (1977 — 1979)
 Shved imperiyasi (1561 — 1878) 
 Shved kolonial imperiyasi
 Elam imperiyasi
 Efiopiya imperiyasi (XIX asr — 1974)
 Yaponiya imperiyasi(1867-1945)

 

Turkum:Davlat

Turkum:Imperiyalar
Turkum:Imperiyalar tarixi
Turkum:Imperatorlar
Turkum:Yaponiya