Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Amirlik parchalanishi

“Amirlik parchalanishi” — bu film 1955-yilda suratga olingan sovet tarixiy-inqilobiy badiiy film hisoblanadi.

 Syujeti 
Mazkur filmda Gʻarb mamlakatlari Sovet hukumatiga qarshi kurashda 1920-yildagi Rossiya hukumatining protektorati boʻlgan Buxoro amirligidan foydalanishga harakat qilib koʻrishadi. Toshkentga kelgan M.V.Frunze va V.V.Kuybishevlar xalq ommasini aksilinqilobiy va chet el razvedkachilariga qarshi kurashga undashadi. Yosh zabardast oʻzbek jangchisi Sherali Yoqubov kabi  inqilobchilar noqonuniy ishlarga jalb etiladi. Buning oqibatida inqilobchilarning hujumlariga dosh berolmay, amir boshchiligidagi buxorolik gvardiya qoʻshinlari orqaga chekinishga majbur boʻladi. Natijada Buxoroda esa sovet hokimiyati oʻrnatiladi.

 Rollarda 

 Evgeniy Samoylov — M.V.Frunze 
 Vladimir Krasnopolskiy — V.V.Kuybishev 
 K.Alimjonov — Yoʻldosh Oxunboboyev
 San’at Devonov — Sherali Yoqubov 
 Nelya Ataullayeva — Oygul, uning yori 
 Georgiy Yumatov — Ignat 
 Roza Makagonova — Nastenka 
 Razzoq Hamroyev — Jafar (Vladimir Basov ovozlashtirgan) 
 Abdusalom Rahimov — Qurbon Saidov 
 Muhammed Cherkezov — Durdiyev 
 Grigoriy Mixaylov — Stepan 
 N.Ishmuhamedov — Karim bobo, Sheralining otasi 
 Evgeniy Teterin — Vostrosablin 
 Mixail Pugovkin — epizod 
 Abbos Bakirov — Buxoro amiri (Rostislav Plyatt ovozlashtirgan) 
 Vladimir Balashov — polkovnik Osipov 
 Vladimir Basov — Frunze va Kuybishevga suiqasd qilgan oq gvardiya zobiti (titrda koʻrsatilmagan) 
 N. Garin — Uolford 
 Andrey Fayt — Paleyning ingliz josusi 
 Kepa Xoʻjayev — Esonboy (Vladimir Kenigson ovozlashtirgan) 
 Obid Jalilov — Buyuk vazir 
 Sagʻdi Tabibullayev — Amir elchisi 

 Suratga olish ishlari guruhida 

 Postanovkachi-rejissorlar: Vladimir Basov, Latif Fayziyev 
 Ssenariy muallifi: Vladimir Kreps 
 Operator: Timofey Lebeshev 
 Rejissor: A.Golovanov 
 Postakovkachi-rassomlar: Artur Berger, Arnold Vaysfeld, Pyotr Veremenko 
 Oʻzbek qoʻshiqlari matni: Xamza, Muqimiy 
 Rus qoʻshiqlari matni: Vadim Korostilev 
 Bastakorlar: Mixail Ziv, Doni Zokirov

 

 «Крушение эмирата» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
 КРУШЕНИЕ ЭМИРАТА (1955) Kino-teatr.ru

Turkum:1955-yil filmlari
Turkum:Toshkent kinostudiyasi filmlari
Enebish yodgorligi

thumb|right|250px
Enebish yodgorligi  — moʻgʻul jamoat va davlat arbobi L. Enebishga bagʻishlangan, Ulan -Batorda joylashgan.

 Tavsifi 
Enebish yodgorligi miniatyura bogʻida joylashgan boʻlib, u bilan yagona majmuada yaratilgan. Markaziy haykal mukammal hukmdorning atributlari bilan oʻralgan, chakravartin, poydevorga oʻrnatilgan: qimmatbaho gʻildirak, qimmatbaho fil, qimmatbaho ot, chintamani, qimmatbaho xotin, qimmatbaho xazinachi, qimmatbaho maslahatchi. Enabishning oʻzi tez otlarga boʻlgan oʻziga xos ishtiyoqi tufayli anʼanaviy moʻgʻul oshxonasida ishlangan. Shuningdek, yodgorlik majmuasida morinxur tasviri aks ettirilgan ikkita haykal oʻrin olgan: „Sil qoʻyish marosimi“ va „Mehribon Jambudvipa quyoshi“ (xalq qoʻshigʻining nomi).

 Yaratilish tarixi 
Buyuk Davlat Xurali aʼzosi va raisi, Ulan-Bator xalq deputatlari kengashi ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, xalq deputatlari kengashi raisi, Moʻgʻuliston Bosh vazirining oʻrinbosari L. Enebish haykali uning oʻgʻli Oliy davlat xurali deputati E. Munx-Ochir tashabbusi bilan oʻrnatildi. Haykaltarosh R.Enxtayvan yodgorlik va butun majmua loyihasining muallifi boʻldi. Yodgorlik 2007-yil 8-iyunda Ulan-Batorda, Bayangol tumanidagi 11-dafn etilgan joyda, Arata Ayushi prospekti va Amursana koʻchasi kesishmasi markazidagi bogʻda ochilgan. Yodgorlikning ochilish marosimida VGH raisi D. Demberal, Bosh vazir S. Bayar, Ulan-Bator meri G. Munxbaatar ishtirok etgan.

 

Enebishu
Turkum:Bayangol
Enebishu
«Xotiramiz noni» memorial belgisi

„Xotiramiz“ noni memorial belgisi — 1812-yilgi Vatan urushining 200-yilligiga bagʻishlangan va Rossiyaning bir qator shaharlarida oʻrnatilgan haykaltaroshlik kompozitsiyasidir.

 Yaratilish tarixi 
Gʻalabaning 200-yilligi munosabati bilan „Xotira noni“ Rossiyaning oʻn bir shahrida oʻrnatildi va tantanali ravishda ochildi: Rasskazovo (Tambov viloyati) , Desnogorsk (Smolensk viloyati) , Salekhard , Novy. Urengoy , Tarko-Sale, Labytnangi, Gubkinskiy, Noyabrsk, Nadim, Muravlenko (Yamal-Nenets avtonom okrugi), Ishim (Tyumen viloyati).

2012-yilda mualliflar S. Titlinov, A. Medvedev, L. Bogatova, S. Savin „Xotiramiz noni“ yodgorlik belgisini yaratdi.

 Memorialning tavsifi 
Rossiyaning 11 shahrida yodgorlik belgisining tantanali ochilish marosimida Borodino jang maydonidan tuproq bilan toʻldirilgan maxsus kapsula Belgiga qoʻyildi. Shunday qilib „Xotiramiz noni“ oʻrnatilgan shaharlar Rossiya milliy tarixi va gʻalabasidan bir parcha saqlaydi. Yerning haqiqiyligi FBGUK „Borodino davlat harbiy-tarixiy muzey-qoʻriqxonasi“ guvohnomasi bilan tasdiqlangan.

„Xotiramiz noni“ yodgorlik belgisi granit kub boʻlib, uning tepasida Sankt-Jorj lentasi va tushayotgan bayroq bilan birgalikda „Borodino“ nonining bir boʻlagi yotadi. Kubning yuzlaridan birida „1812-yilgi Vatan urushining 200-yilligi xotirasiga“ yozuvi va 1812-2012-yillari koʻrsatilgan.

Poydevorning ochiq rangi Vatan urushi qatnashchilarining sof fikrlari va intilishlarini, „Borodino“ non boʻlaklari — halok boʻlgan mashhur va nomsiz Vatan himoyachilari xotirasini, Georgiy lentasi — ularning qurollarning jasoratlari va gʻalabalari timsolini ifodalaydi.

 Madaniy taʼsiri 
2016-yilda Labitnangi shahrida „Yashil Rossiya“ Butunrossiya ekologik jamoat harakati tashabbusi bilan tashkil etilgan „Gʻalaba oʻrmoni“ Butunrossiya ekologik va vatanparvarlik loyihasi ishtirokchilari tomonidan memorial yoniga yigirmata lichinka va qayin ekilgan.

2015-yilda Desnogorsk shahrida „Sahnadagi kitob“ mahalliy kutubxona teatri oʻquvchilari „Xotiramiz noni“ belgisi yonida adabiy oʻqishlar oʻtkazish anʼanasini boshladilar.

 Galereya 

 

 

Turkum:Rossiya Yodgorliklari
Turkum:Rasskazovo
Turkum:Smolensk viloyatidagi yodgorliklar
Turkum: Desnogorsk
Turkum: Tyumen viloyati yodgorliklari
Turkum: Ishim
Turkum: Yamalo-Nenets avtonom okrugining yodgorliklari
Turkum:yangi Urengoy binolari va inshootlari
Turkum: Muravlenko
Turkum: Gubkinsky
Turkum:Labytnangi
Turkum: Tarko-Sale
Turkum:Nadym
Turkum:Noyabrsk Madaniyati
Turkum: Salehard Yodgorliklari
Hahn/Cock

Xoʻroz  — nemis haykaltaroshi Katharina Fritsch tomonidan yaratilgan ulkan koʻk xoʻrozning haykali. Haykal Londondagi Trafalgar maydonida 2013-yil 25-iyuldan 2015-yil 17-fevralgacha toʻrtinchi, bepul plintusda turdi. Keyinchalik u xususiy Glenstone muzeyi tomonidan sotib olindi va Vashington milliy sanʼat galereyasiga oʻrnatildi.

 Maʼnosi 
Haykal shisha tolali shishadan yasalgan, balandligi 4,72 metrni tashkil etadi, Trafalgar maydonidagi plintusda namoyish etilgan oltinchi asardir. Katarina Fritsning aytishicha, haykal „koʻp maʼnoga ega, siz ular bilan oʻynashingiz mumkin. Hazillari ham, jiddiylari ham bor“. Katarina qoʻshimcha qiladi: „Bu feministik haykaldir, chunki men ayol sifatida qilayotgan ishim erkaklarni tasvirlaydi. Tarixiy jihatdan, bu har doim aksincha boʻlgan. Endi biz rollarni oʻzgartirmoqdamiz va … koʻp erkaklar bundan foydalanadilar“.

 

 

 
Turkum:Londonning Diqqatga Sazovor Joylari
Turkum:Trafalgar maydoni
Turkum: qushlarning haykaltaroshlik tasvirlari
Orteya

Orteya (baʼzan Orfeya sifatida transkripsiya qilinadi) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Giakinfidlardan biri (Giatsintning (Giakinf Lakedemonyanin) va Protogeniyaning qizi (baʼzan Pandorani uning onasi deyishadi)). Opa-singillar Aygleida (Egleida), Anfeida (Anteida) va Litea bilan birgalikda Orteya Lakedemondan Afinaga olib kelinadi. Ular bilan birga u Afinaning Minos tomonidan qamal qilinganda (Afina qiroli Egeyning aybi bilan vafot etgan oʻgʻli Androgey uchun qasos olgan)Psevdo-Apollodor. biblioteka III 15, 8. shahardagi oʻlat va ocharchilikni oldini olish uchun, qadimgi bashoratga koʻra, afinaliklar tomonidan qurbon qilingan. Gerest kiklopining qabrida Persefona uchun qilingan qurbonlik maʼbudlar tomonidan qabul qilinmadi. Orakul afinaliklarga Minos ularga beradigan jazoni oʻtashni buyurdi. Minosning iltimosiga koʻra, afinaliklar oʻzlarining ayblarini yuvish uchun Minotavrga qurbonlikka uchun yetti qiz va yetti yigitni yuborishlari kerak edi.

Boshqa maʼlumotlarga koʻraGigin. Mifi 238., Giakinfning faqat bitta qizi Anteida qurbon qilingan. Psevdo-Demosfenning soʻzlariga koʻra, ErexteyPsevdo-Demosfen. Rechi LX 27 qizlari Giakinfidalar deb nomlangan, ular Giakinfning Attika tepaligida qurbonlik qilinganKommentariy. // Demosfen. Rechi. V 3 t. T.2. M., 1994. S.532..

Orteya opa-singillari bilan birga Afina notiqlari tomonidan, masalan, FokionDiodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka XVII 15, 2. nutqida tilga olingan.

Orteya sharafiga nemis botanigi Iogan Klotzsh 1851-yilda Erikadoshlar oilasiga mansub oʻsimlik turiga Orthaea deb nom berdi"Orthaea was first proposed by Klotzsch (1851) in honor of the daughter of Hyacinthus of Greek mythology". — J. L. Luteyn. Orthaea (Ericaceae-Vaccinieae): New species and redefinition of the genus. Nordic Journal of Botany. Volume 7, Issue 1, pages 31-37, March 1987..

 

Turkum:Attika Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Kichkina Orxomen

Kichkina Orxomen  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramonCына Зевса и данаиды Исонои, основателя Орхомена в Беотии, жена которого Гермиппа, дочь Беота, родила Миния от Посейдона (см. схолии к Аполлонию Родосскому, I 761)..

Bir taxminga koʻra, Miniyning oʻgʻli Katta Orxomen urugʻidan ediПавсаний. Описание Эллады IX 36, 4. Uning hukmronligi davrida Argosdan Giyett kelgan, yerning bir qismi unga berilgan Гесиод. Перечень женщин, фр.70 М.-У.. Orxomenning oʻgʻli Gesiod tomonidan tilga olingan. Boshqa taxminlarga koʻra, u Zevs yoki Eteoklning va Danaening qizi Gesionning oʻgʻli deb ataladi, bu versiyada u Miniyning otasi hisoblanadiЛюбкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.2. С.498.

Elaraning otasi. Kopreyning bobosi Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 4, 1.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha qahramonlar
Turkum:Orxomen shohlari
Turkum:Shaharlar eponimlari
Turkum:Beotiya Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Pastki orbital yoriq

Pastki orbital yoriq ponasimon suyagi va yuqori jagʻ suyaklari tomonidan hosil boʻladi. Orbitaning pastki va tashqi devori chegarasi boʻylab orqa tomonda joylashgan. U bir qator tuzilmalarni oʻtkazadi, jumladan:

 yuqori jag' nervining yonoq tarmog'ini;
 qanot-tanglay tugunidan ko'tarilgan shoxlarni;
 infraorbital tomirlar, ular infraorbital naycha orqali infraorbital kanalga o'tadi va infraorbital teshikdan chiqadi.
 ko'z venasining pastki bo'limini;

 Tasvirlar 

 Yana qarang 

 Bosh suyagi teshiklari
 Yuqori orbital yoriq

 Manba 
Ushbu maqola Grayʼs Anatomy (1918) 20-nashrining 189-sahifasidan umumiy foydalanishdagi matnni oʻz ichiga oladi.

 

 lesson3 at The Anatomy Lesson by Wesley Norman (Georgetown University) (orbitforamina) (#3)
 
Turkum:Odam anatomiyasi
Katta Orxomen

Katta Orxomen  — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Zevs va danaida Isonoening hamda Beotiyadagi Orxomenos (Orchomenus) shahrining ehtimoliy eponimlaridan biriКлимент Александрийский, Ricognizioni 10.21..

 Tavsifi 
Mifologiyaga asosan, Orxomen Qadimgi Yunonistonning tarixiy viloyati boʻlgan Beotiyadagi qadimgi Orxomenos (Orxomen) shahriga asos solgan.

Orxomenos shahrining birinchi shohlarining nasabnomalari juda chalkash va turli mualliflar orasida farq qiladi. Bir taxminga koʻra, Orxomen Boeotning qizi Germippaning eri va Miniyning oʻgay otasi edi Схолии к Аполлонию Родосскому, Аргонавтика, 1. 230.. Germippa Poseydondan Orxomenning (kichkina) otasi Miniyni dunyoga keltirgan. Boshqa taxminga koʻra, Orxomen Zevs va Germippaning oʻgʻli edi Схолии к Аполлонию Родосскому, I 761..

Oʻshanda Miniy shaharning yana boshqa ehtimoliy eponimi boʻlgan ikkinchi Orxomenning otasi boʻlgan, Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, farzandsiz boʻlib, keyinchalik shohlikni PresbonegaPavsaniy, Graeciae Descriptio 9.37.1 bergan.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha qahramonlar
Turkum:Orxomen shohlari
Turkum:Shaharlar eponimlari
Turkum:Beotiya Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Fatser xo‘rozi

Fatser xoʻrozi  — Xelsinkidagi Kluuvikatu koʻchasida joylashgan Finlandiya rassomi Byorn Väkström tomonidan yaratilgan yarim mavhum ommaviy sanʼat haykali.

 Tarixi 
Haykal rassom Byorn Vekstryom tomonidan 1991-yilda tadbirkor Karl Fatser tomonidan Fatserning birinchi kafesi ochilishining 100 yilligi munosabati bilan yaratilgan.

Haykalning tashqi koʻrinishi shartli ravishda tasviri Fatser logotiplarida va uning koʻplab mahsulotlarida, masalan, shirinliklar solingan qutilarda mavjud boʻlgan xoʻrozning koʻrinishini anglatadi. Shuningdek, haykal noaniq katta hayvonning umurtqalariga oʻxshaydi. Haykaltarosh bu gʻoyani Aland orollari boʻylab sayr qilib, u yerda kiyik skeletini topdi. „…topilmada qanotli xoʻroz tasviri va Karl Fatserning ovga boʻlgan muhabbati bor edi“, deb guvohlik beradi Byorn Vekström.

Poydevorning old tomonida Karl Fatserning metall barelyef profili va uning avtografi bor. Poydevorda fin tilidagi gravyura bor: „Karl Fatser 1891-yil 17-sentabrda Kluuvikatu 3 da fransuz-rus qandolat fabrikasini ochdi. Oy Karl Fatser Ab asoschisi xotirasini sharaflash uchun ushbu haykalni 100 yilligi munosabati bilan Xelsinki shahriga taqdim etdi“.

 

Turkum: Xelsinki Yodgorliklari
Turkum: qushlarning haykaltaroshlik tasvirlari
Turkum: Finlandiya Haykallari
Owlman

Oulman — bu DC Comicsning bir nechta super yovuz qahramonlarining nomi. U Bryus Ueyn/Betmenning yovuz muqobil koinot versiyasidirJeffrey A. Brown. Batman and the Multiplicity of Identity. — Taylor & Francis, 2018. — 236 с. — ISBN 978-1-35139-998-2.Michael Newton. Hidden Animals. — Greenwood Press, 2009. — С. 111. — 200 с. — ISBN 978-0-31335-906-4..

Adolat ligasining oʻxshashi boʻlgan superyovuzlar jinoyat sindikatidan iborat.

 Sharhlar va tanqid 
"Comic Book Resources"dan Brendon Zakarining taʼkidlashicha, Owlman „Betmen kabi jinoyatchilarga qarshi kurashuvchi emas, balki yovuz jinoyatchidir“. „Screen Rant“dan Ana Dumarog qahramonni „DC ning eng qiziqarli yovuzlaridan biri“ deb hisoblaydi. Uning hamkasbi Shon Korli shunday deb yozgan edi: „Owlmanning nigilizmga intilishi uni koinot aholisining yarmini yoʻq qilishga intilayotgan Tanos bilan bir qatorga qoʻyadi. Ikkalasi ham oʻlimga berilib ketgan, ammo sabablari farqli: Tanos Oʻlimni tom maʼnoda yaxshi koʻradi va komikslarda unga boʻlgan muhabbati uning harakatlarini kuchaytiradi; boshqa tomondan, Owlmanda (biz maʼlum boʻlganicha) bunday motivatsiya yoʻq, u faqat oʻlimdan keyingi ozodlikni xohlaydi“.

 

Turkum:Kompyuter oʻyinlaridan bosslar
Turkum:Uydirma nigilistlar
Turkum:Uydirma ommaviy qotillar
Turkum:Uydirma ixtirochilar
Turkum:Uydirma diktatorlar
Turkum:Parallel olamlarning uydirma qahramonlari
Turkum:Komiks qahramonlarining muqobil versiyalari
Turkum:DC Comics super yovuzlari
Turkum:1964-yilda paydo boʻlgan komiks qahramonlari
Turkum:Mayk Sekovskiy tomonidan yaratilgan qahramonlar
Turkum:Gardner Foks tomonidan yaratilgan qahramonlar
Turkum:Betmen
Ustun-bit

"Ustun-bit" ( yoki ) — amerikalik haykaltarosh Kleys Oldenburg (1929-yilda tugʻilgan) tomonidan yaratilgan ulkan tashqi poʻlat haykal. Bu beysbol tayoqchasi koʻrinishidagi panjara tuzilishi, uning dastasi ustida turadi; haykal balandligi — 31 m (101 fut.), material kulrang boʻyalgan poʻlatdir. Haykaltaroshlikni zamonaviy sanʼatning joy sanʼati kabi yoʻnalishiga kiritish mumkin, uning oʻziga xos xususiyati badiiy asar yaratishda „joyning oʻziga xos xususiyatlari“ ni hisobga olishdir.

 Yaratilish tarixi 
Column-Bit AQSH Umumiy Xizmatlar Boshqarmasi tomonidan Arxitekturada Sanʼat dasturining bir qismi sifatida buyurtma qilingan. Oʻsha yili haykal Chikagoning markazida West Madison koʻchasi, 600-uyda joylashgan Garold Vashington ijtimoiy farovonlik markazi binosi yonida oʻrnatildi. Baʼzi da Oldenburgning rafiqasi (1942-2009) hammuallif sifatida koʻrsatilgan.

Oldenburg oʻz ishini graffiti va derazalarni bezash rassomi sifatida boshlagan, keyinchalik haykaltaroshlikka qiziqa boshlagan. 1960-yillarning boshidan qogʻoz, koʻpikli kauchuk, keyinchalik vinil va boshqa materiallar bilan toʻldirilgan gazlamalardan kundalik buyumlarning (oziq-ovqat, yozuv mashinkasi, changyutkich va boshqalar) haykaltarosh kattalashtirilgan tasvirlarini yaratishga kirishdi. Shahar makonida gigant haykallarni yaratish sohasidagi birinchi amalga oshirilgan loyiha Yel universitetida boʻldi (1969). 1976-yilda Filadelfiyada ulkan haykal oʻrnatildi , 1977-yilda Parijdagi Pompidu markazida -.

 Tavsif, talqin 
Ochiq panjarali struktura funktsional sabablarga koʻra — haykalga shamol tomonidan yaratilgan yukni kamaytirish uchun ishlatilgan. Haykalning shakli va uni yasagan materiali mahalliy xususiyatlar bilan bogʻliq: bu mahalliy poʻlat sanoati va shaharning beysbolga boʻlgan muhabbatini eslatadi, shuningdek, mashhur Chikago arxitektura maktabiga hurmatning dalilidir, koʻp qavatli binolar va vertikal chiziqlarga eʼtibor qaratildi; Bundan tashqari beysbol tayoqchasi politsiya tayoqchasiga oʻxshab ketganligi sababli, haykal shaharning jinoyatchilik darajasi yuqoriligi uchun tarixan salbiy obroʻga ega ekanligini eslatib turadi.

Oldenburgning oʻzi oʻz ishi haqida aytganidek, agar biron bir binoni agʻdarib tashlasangiz, natijada „tutqichda muvozanatni ushlab turgan koʻrshapalaklar“ kabi koʻrinishga ega boʻladi. Oldenburgning 1960- va 1970-yillarda barpo etilgan boshqa ulkan obyektlari singari, Koʻrshapalak ustuni arxitektura tanqidchilari tomonidan anʼanaviy shahar yodgorliklariga juda muvaffaqiyatli alternativa sifatida koʻrib chiqiladi.

 Yana qarang 

 
 

 

 

 Dempsi E.d. Stili, shkoli, napravleniya. Putevoditel po sovremennomu iskusstvu = Styles, Schools and Movements : per. s angl.. — M. : Iskusstvo — XXI vek, 2008. — 304 s. — 3000 ekz. — ISBN 978-5-98051-053-4.
 Kotlomanov A. O. Posle „Manifesti“. Peterburgskaya art-ssena v usloviyax novoy stabilnosti : arx. 14-avgusta 2019 // Vestnik SPbGU. Seriya 15: Iskusstvovedenie. — 2015. — № 1. — S. 204—208.

 

 

Turkum:AQSh yodgorliklari
Turkum:Chikago
Turkum: Chelik haykallar
Turkum:Chikagodagi ko'cha haykallari
Oralar

thumb|286x286px|Oralar
Oralar, togʻlar, xorlar ( — „vaqt“) — qadimgi yunon mifologiyasida fasl maʼbudalari, tabiatdagi tartibni boshqargan. Zevs va Femidaning qizlari Гесиод. Теогония 902; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 3, 1; Диодор Сицилийский. Istoricheskaya biblioteka V 72, 5; Гигин. Мифы 25; Орфические гимны XLIII 1 (yoki Gelios va Selenaning qizlari Квинт Смирнский. Posle Gomera X 337 ). Olimpning goh ochilib, goh yopiluvchi bulut darvozalarining qoʻriqchilari: ularni osmon darvozabonlari deb atashadi. Gelios Овидий. Метаморфозы II 118 otlarini jabduqlashgan.

Turli vaqtlarda Orlarning turli raqamlari boʻlgan, shuningdek, ular turli nomlar bilan ham tilga olinadi.

Giginga koʻra — 9 ta nom, boshqa roʻyxatda esa 12 taGigin. Mifi 183 . Nonnga koʻra, ular toʻrtta Nonn. Деяния Диониса XI 495—529 . Afinada Afroditaning hamrohlari hisoblangan Tallo (Gullayotgan) va Karpo (Mevalarga boy) hurmatga sazovor boʻlgan; Gesiod Zevsning uchta xizmatkorining ismlarini eslatib oʻtadi: Evnomiya (Qonuniylik), Dike (Adolat) va Eyrena (Tinchlik).

„Iliada“da (V 749, VIII 393, VIII 433), „Odissey“da (XI 295; XII 4) va Gomer madhiyalarida (II 16) keltirib oʻtilgan, XLIII orfik madhiya ularga bagʻishlangan. Kratin va Aristofandan komediya xori sifatida olingan.

 Oralar Roʻyxati 

 Avga — Tong orasi.
 Aukso (Avkso, Avksesiya) — Bahor ori; Gegemona — Kuz bilan birga Afina Xaritalaridan biri.
 Akte — tushlok va tushlikdan keyingi mashgʻulotlar orasi.
 Anatoliya — Quyosh chiqishi orasi.
 Arkt — Kun botishi orasi; Garmoniyaning xizmatkori.
 Gesperida — ish tugallovchi ora.
 Gimnastika — tongi mashgʻulotlar orasi.
 Dike — Adolat orasi.
 Disis (Dyusis) — „Kechki oʻquvchi“ orasi; Garmoniyaning xizmatkori, Selenaning enagasi.
 Yevnomiya (Evnomiya) — „Baraka“ orasi.
 Yevporiya (Evporiya) — Toʻkin-sochinlik orasi.
 Eyrena (Irena) — Tinchlik va Xotirjamlik orasi.
 Karpo — Afina „Serhosillik“ orasi; Fallo-ga qarang.
 Mesembriada — Peshin orasi; Garmoniyaning xizmatkori.
 Musika — ertalabki taʼlim soatlari orasi
 Nimfe — Poklik orasi.
 Orfosiya (Ortosiya) — Farovonlik orasi.
 Sponde — Kayf-safo orasi.
 Fallo (Tallo) — Afina „Gullayotgan“ orasi; Karpo-ga qarang.
 Ferusa — Zamindorlik va Yerdan foydalanish orasi.
 Elete — tushlikdan keyingi ibodatlar orasi.

 

 
 Ὥραι // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.
 Горы, в мифологии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Горы // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — 671 с.
Turkum:Haqiqat va adolat ma’budlari
Turkum:Vaqt va taqdir ma’budlari
Turkum:Taqvim fasllari ma’budlari
Turkum:Alifbo boʻyicha ma’budlari
Turkum:Qadimgi yunon ma'budalari
To'rtburchak bo'shliq

To'rtburchak bo'shliq, shuningdek, to'rtburchak bo'shliq (Velpeau) va foramen humerotricipitale deb nomlanadi, qo'ltiqosti bo'shliqdagi uchta bo'shliqdan biridir. Boshqa ikkita bo'shliqlar: uchburchak bo'shliq va uchburchak oraliq.

 Tuzilishi 
To'rtburchak bo'shliq qo'ltiqosti bo'shliqdagi uchta bo'shliqdan biridir.

 Chegaralar 
To'rtburchak bo'shliq quyidagicha aniqlanadi: 

 yuqorida/yuqorida: yumaloq kichik mushak.
 quyida/pastki: yumaloq katta mushak.
 medial: yelkaning uch boshli mushagining uzun boshi (tashqi chet).
 lateral tomondan: yelkaning jarrohlik bo'yni.
 old tomondan: kurakosti mushaklari.

 Tarkib 
To'rtburchak bo'shliq nervus axillaris(qo'ltiq osti nervi)ni, arteriya circumflexae humeri posterior(yelkaning aylanuvchi orqa artiyasi)ni o'tkazadi.Pinkas, D.; Wiater, J. M. (2017-01-01). "37 - Functional Anatomy of the Shoulder". Orthopaedic Physical Therapy Secrets (3rd ed.). Elsevier. pp. 318–326. doi:10.1016/b978-0-323-28683-1.00037-0. ISBN 978-0-323-28683-1.{{cite book}}: CS1 maint: date and year (link)
Turkum:CS1 maint: date and year

 Klinik ahamiyati 
To'rtburchak bo'shliq qo'lning klinik jihatdan muhim anatomik bo'shlig'idir, chunki u qo'ltiq osti qismining oldingi qismlarini orqa qismlarga o'tish yo'lini ta'minlaydi. To'rtburchak bo'shliqda qo'ltiq osti nervi va yelkaning aylanuvchi orqa artiyasi bo'shliqni egallagan jarohatlar yoki travma tufayli anatomiyadagi buzilishlar tufayli siqilishi yoki shikastlanishi mumkin.

 Tarix 
To'rtburchak bo'shliq shunday nomlanganki, chunki uning chegaralarini tashkil etuvchi uchta skelet mushaklari va bitta uzun suyak to'liq to'rtburchak shaklida bo'sh joy qoldiradi.

To'rtburchakli bo'shliq, shuningdek, to'rtburchak bo'shliq,Adam Mitchell; Drake, Richard; Gray, Henry David; Wayne Vogl (2005). Gray's anatomy for students. Elsevier/Churchill Livingstone. p. 649. ISBN 0-443-06612-4. Velpeau to'rtburchak bo'shlig'i va humerotricipitale teshigi sifatida ham tanilgan.

 Yana qarang 

 To'rt tomonlama fazo sindromi
 Uchburchak bo'shliq
 Uchburchak oraliq

 Qo'shimcha rasmlar 

 
Ushbu maqola Gray's Anatomy (1918) 20-nashrining 589-sahifasidan umumiy foydalanishdagi matnni o'z ichiga oladi.

 

 Quadrangular_space at the Duke University Health System's Orthopedics program
 Photo at umich.edu
 Diagram at wustl.edu
 Photo at tufts.edu
 Photo at ithaca.edu
Turkum:Odam anatomiyasi
Ari (qahramon)

thumb|388x388px
Ari (Janet van Dyne) — Stan Lee, Jack Kirby va Ernie Hart tomonidan yaratilgan Marvel komikslaridagi xayoliy qahramon. U ilk marotaba Tales to Astonish komikslar seriyasida paydo boʻlgan (1963-yil iyun, 44-son). Ari — Qasoskorlar jamoasi asoschilaridan biri, shuningdek, jamoaning yetakchisi. U kattalashish va kichrayish qobiliyatiga ega, qanotlari bilan ham ucha oladi Empire Magazine #141: Evangeline Lilly, Benedict Wong — December 12, 2014. SoundCloud. Vremya ot nachala istochnika: 1:06:50. Arxivnaya kopiya ot 11-maya 2015 na Wayback Machine.

 Komikslardagi qahramonning koʻrinishlari 
U birinchi marta 1963-yil iyun oyida Tales to Astonish komikslar seriyasining 44-sonida paydo boʻldi.

1970-yilgi The Avengers komiksida rassom George Pérez qahramonning kostyumini bir necha marta oʻzgartirgan, bu esa qahramonga sezilarli taʼsir koʻrsatgan.

 Qahramonning biografiyasi 
Janet van Dyne Nyu-Jersida tugʻilgan. Uning otasi — boy olim Vernon van Dyne.

 Filmlar va multseriallardagi rollari 
Uni The Avengers: United They Stand, The Avengers: Earth's Mightiest Heroes kabi multseriallarda koʻrish mumkin. Janet van Dyne Marvel kinematografiya koinotining bir qismi boʻlgan quyidagi filmlarda rol ijro etgan:

 „Chumoli-odam“ filmida u fleshbekda paydo boʻladi, uni Hayley Lovitt ovozlashtirgan.
 „Chumoli-odam va Ari“, „Qasoskorlar: Intiho“, „Ant-Man and the Wasp: Quantumania“ filmlarida uning rolini Michelle Pfeiffer ijro etadi.

 Tanqid va sharhlar 
Ari IGN „Top 100 komiks qahramonlari“ roʻyxatida 99-oʻrinni va IGN „Eng yaxshi 50 qasoskor“ roʻyxatida 26-oʻrinni egalladi. Syfy.com sayti Arini eng feministik qahramonlardan biri deb atadi.

 

 
 
 
 
 

Turkum:Marvel Comics qahramonlari
Turkum:Komiks qahramonlari
Hojatdagi kuchukcha

Mongrel (Niderl ), Hojatdagi kuchukcha boshqa nomi (‎) ‎ — Belgiyalik haykaltarosh Tom Franzenning Bryussel markazidagi haykali, 1998-yilda oʻrnatilgan. ‎‎‎‎

Haykal Kartuizersstraat burchagida joylashgan va ‎‎Oude Graanmarkt (. Zinneke haykalining nomi Senna daryosi nomidan kelib chiqqan golland tilining Bryussel dialektidagi Bryussel va Bryussel mongrellari uchun taxallusdir . Bu shuningdek, biz kabi his qilish (s nid. — „Zin hebben in“). Haykaltarosh tomonidan oʻylab topilganidek, aralash zotli it Bryusselda turli madaniyatlarning birlashishini anglatadi.

Asarda orqa panjasi bilan piyodalar yoʻlakchasi ustuniga hojat chiqarayotgan tirik oʻlchamdagi dov-daraxt it tasvirlangan va u Manneken Pis va Manneken Pis bilan tematik jihatdan bogʻlangan. Bu Bryusselda mashhur hazilning bir turiga misol, Bryusselda mashhur.

‎2015-yil avgust oyida haykalni mashina urib yubordi va haykaltarosh tomonidan tiklandiObʼyavlenie restorana. ‎

 

 Ushbu maqolada, Gollandiya — Golland tilining flamand lahjasining Bryussel varianti

Turkum: haykaltaroshlar 1998-yil
Turkum: Bryussel Yodgorliklari
Turkum: itlarning haykaltaroshlik tasvirlari
Otrera

Otrera (Otrira, ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramonАполлоний Родосский. Аргонавтика II 385. Amazonlar malikasi, Aresga ibodatxona barpo qildi Гигин. Мифы 163. Amazon ayol. Penfesileya va Ippolitaning onasiПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека Э V 1. U Efesda Artemida ibodatxonasini qurdiГигин. Мифы 223.

 

Turkum:Amazonlar (yunon mifologiyasi)
Oxim

Oxim  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Gelios va Rodaning yetti oʻgʻlining eng kattasi. Rodos hukmdori (Egey orollari)Диодор Сицилийский. Историческая библиотека V 56, 5.

 Mifologiyasi 
Taxtga koʻtarilishdan oldin aka-ukalar birodarining joniga qasd qilishgan. Yetti aka-uka geliodlar Rodosda yashagan. Aka-ukalar Aktiy, Triop, Makarey va Kandal oʻz birodari Tenagni oʻdirishgan. Shundan soʻng oʻz orollaridan qochib ketishgan, Oxim va Kenaf esa jinoyatga aloqador boʻlmaganligi uchun qolishganДиодор Сицилийский. Историческая библиотека V 56; 57.

Oxim orol ustidan nazoratni egallab, Ialis mintaqasiga joylashadi va u yerda Axaya shahriga asos soladiДиодор Сицилийский. Историческая библиотека V 57, 7.

Oxim nimfa Gegetoriyaga uylanadi, ularning qizi Kidippa (Kirbiya deb ham ataladi) duyoga keladi. Diodorning soʻzlariga koʻra, Oxim qizini akasi Kerkafga turmushga bergan. Plutarxning soʻzlariga koʻra, otasi uni Okridionga unashtirgan, ammo uni sevib qolgan Kerkaf xabarchini uni oʻziga olib borishga koʻndirgan. Kerkaf va Kidippa qochib ketishgan va Oxim qariganda qaytib kelishganСтрабон. География. XIV.2.12; c. 655.

Kerkaf va Kidippaning uchta oʻgʻli (Lind, Ialis va Kamir) Rodos orolini meros qilib olishgan. Rodosdagi uchta shahar ularning nomi bilan atalganПлутарх. Греческие вопросы 27.

Strabon oʻzining „Geografiya“ nomli XIV kitobida Rodos boʻylab harakatlanish kontekstida Ialis, Lind, Kamir hududlari va Oxima akropolisi haqida xabar beradi:

 Madaniy taʼsiri 
Chervon oxim Lycaenidae oilasiga mansub kunduzgi kapalak.

 

Turkum:Egey dengizi orollari afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Palden Lhamo

Palden Lhamo (tibetchada: དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ, Vayli dpal ldan lha mo — Ulugʻlangan maʼbuda; sanskrit tilida — Shri Devi, ) — Tibet buddizmidagi gʻazablangan ayol maʼbuda, 8 ta asosiy dharmapalalardan biri. Bu Sarasvati maʼbudasining gʻazablangan shakliShridevi. Tibet mifologiyasida u Kali ga yaqin. Moʻgʻul xalqlari orasida maʼbuda obrazi umuminsoniy nasl obrazi sifatida talqin etiladiBoginya Baldan Lxamo. Spravka. Palden Lhamo barcha kasalliklarni davolaydi va hayot va oʻlim sirlarini saqlovchi hisoblanadi.

Uning bayrami (Uposatha kuni — oy taqvimining 25-kuni) buddistlarning yangi yili arafasida nishonlanadi. Unga maxsus mantra bagʻishlangan: Jo Rakmo, Jo Rakmo Jo Jo Rakmo Tun Jo Kala Ra Chenmo Rakmo Azha Daja Tun Jo Rulu Rulu Xum Jo XumDen Zaщitnikov Ucheniya (Baldan Lxamo).

 Afsonalar 
U dastlab Seylonning odamxoʻr jinlar malikasi edi. Erini kannibalizmdan qaytarishga urinib, oʻch olish uchun oʻz oʻgʻlini oʻldiradi va xachiriga uning terisidan yopiq yasaydi. Eri xachirga oʻq otganida, uning orqa qismidagi yaradan koʻzi paydo boʻladi.

Boshqa bir rivoyatga koʻra, u dastlab goʻzal qiz boʻlib, jinni tinchlantirish uchun u bilan yaqin munosabatda boʻlgan. Keyinroq uning homiladorligi maʼlum boʻlgan. Rohib unga qornida dahshatli jin borligini aytgan va u keyin odamlarga rahm-shafqat koʻrsatib, oʻgʻlini oʻldirgan.

Uchinchi afsonaga koʻra, u oʻgʻlini Dharma taʼlimotiga befarq boʻlgani uchun oʻldirgan.

Yana bir afsona boʻyicha, Tibet buddizmining Karma Kagyu maktabi rahbari Karmapa Palden Lhamoni oʻzining himoyachisi etib tayinlaydi. Moʻgʻulistondagi imperator saroyida boʻlgan bu lama imperatorga itoatsizlik koʻrsatadiPodrobnee sm. Карма Бакши va imperator uni otning dumiga bogʻlashni buyuradi. Oʻlim yoqasida boʻlgan buyuk Karmapa yordam uchun Palden Lhamoni chaqirdi, lekin u oʻz vaqtida kelmaydi. Maxsus afsunlar yordamida arqonlarni yechib, lama oʻzini ozod qiladi va Palden Lhamo endi kerak boʻlmaganda yaqinlashib kelayotganini koʻradi.

 Ikonografiya 
Oq yoki sariq xachirda (eshak) otliq ayol sifatida tasvirlangan. Uning uchta koʻzlari, koʻk-qora terisi va olovli sochlari bor. Bir qoʻlida vajra bilan tayoqcha, ikkinchi qoʻlida bosh suyagi kosasi bor. Uning kiyimi — yoʻlbarssimon yubka va odam boshidan yasalgan munchoqlar. Sochlari oltin yarim oy bilan bezatilgan, boshida esa beshta bosh suyagi boʻlgan toj. Quloqlarda — shokilali sirgʻalari bor. Chap shokilasi ilon sifatida tasvirlangan, u tun va suv unsurini anglatadi. Oʻng shokilasi sher shaklida boʻlib, u kun va quyoshni anglatadi. Palden Lhamoning qornida suyakli munchoqlardan boʻlgan zanjirida oltin nurli qizil quyosh shaklida yoki Dharma gʻildiragi shaklida marjon bor.

 

 
 Сыртыпова С.-Х. Культ богини-хранительницы Балдан Лхамо в тибетском буддизме (миф, ритуал, письм. источники) — М.: Вост. лит., 2003.
 
 Палден Лхамо (Shri Devi).
 История распространения культа Балдан Лхамо в Тибете и Монголии. Культовые традиции божества в Бурятии.
Turkum:Dharmapalalar
Vanapam

Vanapam, baʼzan notoʻgʻri vanapum, Vanapum — ilgari Kolumbiya daryosi boʻylab Prist-Rapidsdan (Kolumbiya daryosining bir qismi) Snake daryosining ogʻzigacha, hozirgi Vashington shtati hududigacha yashagan plato hindularining qabilasi. Hozirda Vanapam toʻgʻoni yaqinida 60 ga yaqin Vanapamlar yashaydi.
 Tarixi 
1953-yilda ikkita toʻgʻon qurilishi natijasida — Priest Rapids va Vanapamskaya — daryo qirgʻoqlari suv ostida qoldi, bu yerda Vanapamlar anʼanaviy ravishda qamish uylarda yashagan va qabila qoldiqlari koʻchib oʻtishga majbur boʻlgan.

Qabila tarixan yashagan yerlar qadimdan lososga boy boʻlgan. Vanapamlar Amerika qamishidan uylar qurdilar. Bundan tashqari ular bazalt qoyalarida 300 dan ortiq petrogliflarni oʻyib qoʻyishgan. 1805-yilda Luis va Klark ekspeditsiyasining sayohat jurnallariga koʻra vanapamlar bosh Cutssahnem boshchiligida ekspeditsiyani iliq kutib olishgan, ovqatlarini baham koʻrishgan va ular sharafiga ziyofat uyushtirgan. Ularning turar joylari, kiyim-kechaklari va tashqi koʻrinishining tavsiflari kapitan Klarkning sayohat jurnallarida mavjud.

 Meros 
Vanapam merosi markazi muzeyi toʻgʻonlar qurilishigacha boʻlgan tarixiy asarlarni namoyish etadi. Vanapam daryosi patruli hind yerlarining xavfsizligini kuzatib boradi va sayyohlarga maʼlumot beradi.

Vanapam toʻgʻonini qurish jarayonida Vanapam qoya sanʼatining 60 ga yaqin namunalari toshdan portlatilgan va hozirda Ginkgo-Vanapam davlat bogʻida joylashgan.

 Vashan kulti 
XIX asrda Vanapamlarning ruhiy rahbari Po Smohallaga ega boʻlib, Vashan yoki Vashani deb nomlangan yangi kultni yaratdi. Ushbu kult tarafdorlari agar marosimlar va anʼanaviy turmush tarziga rioya qilinsa, oq tanli odam bir kun yoʻq boʻlib ketishiga ishonishgan. Oq tanlilar bilan harbiy toʻqnashuvlarga kirishish oʻrniga, hindular ibodat qilishdi. Natijada qabila maqomi mavhum edi: qabila hech qachon oq tanlilar bilan urushmagan, lekin ular bilan shartnoma tuzmagan va shu paytgacha uning yerlarga boʻlgan huquqlari federal darajada tan olinmagan.

Hozirgacha Vashan kulti boshqa bir qator qabilalarda ham mavjud.

 

 

 Wanapum hindulari (Wanapam, Sokulks) Arxivirovano 9 2012-yil aprel yilning.
 Wanapum 
Turkum: Yaylalar Hindulari
Turkum: Vashington shtati hindulari
Palemoniy

Palemoniy yoki Palemon („Kurashchi“) — qadimgi yunon mifologiyasida, Gefest yoki Etolning oʻgʻli Palaemon // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.. Apolloniyning soʻzlariga koʻra, Lernning oʻgʻli Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I, 9, 16. Etoliyadagi Olenada tugʻilgan (yoki Kalidonda). Argonavtlar ekspeditsiyasi aʼzosiГигин. Мифы 158. Otasi Gefest singari Palemoniy ham choʻloq ediАполлоний Родосский. Аргонавтика I 200—204; Гигин. Мифы 14 (с.32). Tadqiqotchi Aza Taho-Godi tomonidan bu mayiblik ajdodning sobiq iblis kuchining qoldigʻi deb hisoblanganТахо-Годи А. А. Греческая мифология. mifolog.ru. Дата обращения: 28 октября 2019..

 

Turkum:Etoliya haqidagi afsonalar
Turkum:Argonavtlar
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Ma’buda Pallada

thumb| "Pallada Justiniani" yunon haykalining Rim nusxasi.
Pallada , qadimgi yunon mifologiyasida Tritoniya-parizod — Afinaning singlisi, Tritonning qizi, bolaligida Afina tomonidan tasodifan oʻldirilgan titan Okeanining nabirasi. Bir afsonaga koʻra, uning ismi Pallas Afina epitetining manbai boʻlganПервый Ватиканский мифограф II 22, 5.

Boshqa talqinlarga koʻra, epiteti "pallein to dori („nayza otish“) iborasidan yoki Pallen orolidan; yoki u oʻgʻirlagan oqsoqol Dionisning yuragi urishidan (palleyn) kelib chiqqanОрфика, фр.35 Керн; Прокл. Гимны VII 11.

Maʼbuda Afina uchun tavsif sifatida ishlatilgan. Palladaning bogʻi feakilarga tegishli ediГомер. Илиада I 221.

Pallada suratidagi tasviri quroldagi tasvirdir. Pallada nomidan "palladiyum" soʻzidan kelib chiqqan (moʻ'jizaviy taʼsirga ega boʻlgan maʼbudaning yogʻoch tasviri). Palladiy egalik qilgan shahar maʼbuda homiyligida hisoblangan. Troyada saqlanadigan palladium haqida „u osmondan tushgan“ degan bir afsona bor edi. Eney avlodlari uni Rimga olib kelishgan va oʻshandan beri palladium Vesta ibodatxonasida saqlanadi.

Pallada asteroidi va palladiy kimyoviy elementi, shuningdek, quyidagi rus kemalari Palladaning sharafiga nomlangan: 

- „Pallada“ dengiz floti fregati; 

- I darajali zirhli kreyser „Pallada“; 

- „Pallada“ Imperator dengiz flotining zirhli kreyseri; 

- „Pallada“ uch ustunli oʻquv fregatiГомер. Одиссея VI 321.

 

Turkum:Afina
Turkum:Qadimgi yunon ilohlarining epiteti
Pallant (Pandionning o‘g‘li)

Pallant (Pandionning oʻgʻli, ) — Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni Gantz T. Mythes de la Grèce archaïque (фр.) — Paris: Éditions Belin, 2004. — P. 1387. — ISBN 978-2-7011-3067-5. Afinadan quvilgan qirol Pandionning oʻgʻli MegaradaPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 15, 5. tugʻilgan. Uning onasi PiliyaPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 15, 5—6; E I 11.. Otalari vafotidan keyin Pandion oʻgʻillari Attikaga yurish qilib, Metion oʻgʻillarini quvib chiqarishdi va Attikani toʻrt qismga boʻlishdiPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 15, 6; Strabon. Geografiya IX 1, 6.. Pallant janubiy mintaqani oldi. Uni devlarning ustozi deb atashadi Софокл, фр. 872 Наук = Страбон. География IX 1, 6 (стр. 392). Софокл. Эгей, фр.24 Радт. Pallant 50 oʻgʻli bilan Teseyga qarshi isyon koʻtardi va u tomonidan oʻldirilgan Павсаний. Описание Эллады I 22, 2; 28, 10; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека Э I 11. Undan Pallene demosining fuqarolari yuzaga kelganПлутарх. Тесей 14..

 

Turkum:Attika Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Uchburchak bo'shliq

Uchburchak boʻshliq - (shuningdek, medial uchburchak boʻshligʻi, yuqori uchburchak boʻshligʻi, medial qoʻltiq osti boʻshligʻi yoki foramen omotricipitale deb ham ataladi) qoʻltiqosti boʻshliqda joylashgan uchta boʻshliqdan biridir. Boshqa ikkita boʻshliq to'rtburchak bo'shliq va uchburchak oraliqdir.

 Chegaralar 
U quyidagi chegaralarga ega:

 Pastki: yumaloq katta mushakning yuqori chegarasi;
 Yanal: yelkaning uch boshli mushagining uzun boshi;
 Yuqori: kichik yumaloq yoki kurakosti mushaklari

Yuqori chegara uchun baʼzi da kichik yumaloq mushak,, boshqalari esa kurakosti mushagi roʻyxatini koʻrsatadi.

 Tarkib 
U kurak aylanuvchi (circumflexae scapulae) tomirlarini oʻz ichiga oladi.

Toʻrtburchak boʻshliq yoki uchburchak oraligʻidan farqli oʻlaroq, uchburchak boʻshliqdan hech qanday asosiy nerv oʻtmaydi.
right|thumb|200x200px| Elka suyagining orqa qismidagi mushaklar va triceps brachii.

 Yana qarang 

 To'rtburchak bo'shliq
 Uchburchak oraliq

 

 

 Microsurgeon.org saytidagi diagramma 
 Tufts.edu saytida surat 
 Tavsif ganfyd.org saytida 
 Foto: ithaca.edu 
Turkum:Odam anatomiyasi
Verxolensk buryatlari

Verxolensk buryatlari (bur. Zylkhyn Buryaaduud) — buryat xalqi tarkibidagi etnoterritorial guruh. Irkutsk viloyatida, Lena va uning irmoqlarining yuqori oqimidagi vodiylarda, shuningdek, Kuda va Murinning yuqori oqimidagi vodiylarda joylashgan.

 Jins tarkibi 
Verxolensk buryatlarining koʻpchiligi Exiritlarning katta qabilasiga tegishli. Bulagat urugʻlari mavjud. Anʼanaviy ravishda xori-buryatlarga tegishli urugʻlar mavjud, ammo oʻz afsonalariga koʻra, ularning baʼzilari Jungriyadan kelgan. Oyrat va moʻgʻul qabilalarining parchalari ham borNimaev D.D., Nanzatov B.Z. Rodoplemennie i etnoterritorialnie gruppi buryat v XVII-XIX vv. // Buryati. M., Nauka, 2004. — S. 51.

Yuqori Lena Buryatlari tarkibiga Shono, Xengelder, Abazay, Olzon, Bayandai, Xudagsagan, Xadalay, Bura, Hamnagaday, Baxay (jumladan, Baakhai Dainsha, Baakhai Kharamalgay), Xoybo, Neheleyme, Sodomashin (klan, kyrma), buluy, baltagay, basai, kharyatai, xuray, emkhenud, alaguy, xuxurdoy, bodomhay, xurxud, kharanud, sagan, xoridoy, nagatai, galzud, noxoyurug, huatsai, sharaid, segenud, tugungʻu,, bulga urug, bulgadai, mingan (mingarag), alag, bogol, netun, sogol, otorshi (otorchin), eren deglei (eren deglei), lavhai, sazagai, darbaiRumyansev G. N. Rodoplemennoy sostav verxolenskix buryat // Zapiski BMNIIK. — Vip. 12. — Ulan-Ude, 1951. — S. 78—108.Babuev S. D. O rodovom sostave olxonskix buryat // Tsibikovskie chteniya: Tez. i soobщ. — Ulan-Ude, 1989. — S. 13—15., soyotBaldaev S. P. Rodoslovnie legendi i predaniya buryat. Ch. 1 — Ulan-Ude, 1970. kabi kichik qabilalar (klanlar) kiradi. Burovlar maʼmuriy urugʻlari tarkibiga Buura (Bura), Buluu (Bulu Urog, Buluy), Mingan (Mingarag), Abxay, Xoybo qabilalari kirgan boʻlib, ular umumiy oʻziga xoslikni Baruun Buurahuud saqlab qolgan. Verxolensk viloyatida yashovchi klanlar orasida M. N. Bogdanov Xongodor, Tutur, Ocheul, Kulen ni ham tilga oladi.

 Yana qarang 

 Buryat etnik guruhlari, qabilalari va urugʻlari

 

 

 Baldaev S.P. Buryatlarning genealogik anʼanalari va afsonalari. 1-qism. Bulagatlar va ekhiritlar. — Ulan-Ude, 1970. — 362 p.
 Tsydendambaev T. B. Buryat tarixiy yilnomalari va nasabnomalari buryatlar tarixiga oid sifatida. — Ulan-Ude: Rep. tip., 2001. — 255 b.
 Nanzatov B. Z. XIX asrda buryatlarning qabilaviy tarkibi // Sibir xalqlari va madaniyatlari. Oʻzaro taʼsir shakllanish va modernizatsiya omili sifatida: Maqolalar toʻplami. — Irkutsk, 2003. — S. 15-27.
 Nanzatov B. Z. Gʻarbiy buryatlarning etnogenezi (VI-XIX asrlar). — Irkutsk, 2005. — 160 p.

Turkum:Buryat
Turkum: Irkutsk viloyati aholisi
Turkum: mo'g'ul xalqlari
Turkum:Mo'g'ullar
Volga-Ural tatarlari

Volga-Ural tatarlari — tatarlarning etnografik guruhi , Volgaboʻyi hududida tashkil topgan. Volga-Ural tatarlari soni bo'yicha asosiy va eng yirik etnoterritorial guruhdir.

Volga-Ural tatarlari - Tataristonning asosiy aholisi, shuningdek, Boshqirdiston, Udmurtiya, Mordoviya, Mari El, Sibir va Rossiya Federatsiyasining boshqa hududlarida yashaydi; Rossiyadan tashqarida - Qozog'iston, O'zbekiston, Qirg'iziston, Turkmaniston, Ukraina, Litva, Latviya va Estoniyada. Rossiyadagi raqam - 2 million kishi, shundan Tatariston Respublikasida - 1765 ming. odamlar.

Volga-Ural tatarlarining bir qismi sifatida etnik guruhlar ajralib turadi: Qozon tatarlari, Qosimov tatarlari, misharlar, teptyarlar va kryashenlar.

Dindorlar asosan sunniy musulmonlar, Kryashenlar bundan mustasno.

Tili - tatar (ba'zan uni Qrim-tatar tilidan ajratish uchun Volga-tatar deb ham ataladi).

 Tarixi 
Guruh nihoyat Qozon xonligidagi Volga-Ural tatarlari xalqi sifatida shakllandi.

 Yana qarang 

 Astraxan tatarlari
 Sibir tatarlari
 Tatarlarga xizmat qilish

 

 

 Каариайнен К.  (фин.), Фурман Д. Е. Татары и русские — верующие и неверующие, старые и молодые (рус.) // Вопросы философии. — 1999. — № 11. — С. 68—80.
 

 

 Tatar ensiklopedik lug'atidan: TATARS 
 Buyuk rus entsiklopediyasi 
 Volga-Ural tatarlari 
 18-asrda Volga-Ural tatarlarining o'ziga xosligi haqida
 Millatlar ishlari bo'yicha federal agentlik 
 Chingiz avlodlari 

Turkum: Tatarlar
Viru

thumb|250x250px| Viru etnik guruhining bayrogʻi
thumb|250x250px| 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Estoniya munitsipalitetlarida viru tilida ona tili sifatida soʻzlashuvchilar ulushi va ularning eng yirik aholi punktlaridagi soni
Viru (virus. võrokõsõq, ) — estoniyaning janubi-sharqiy tarixiy Virumaa okrugining aholisi, mintaqaviy oʻziga xoslik va oʻz tiliga ega. Rus aholisi bilan yaqin tarixiy aloqalar tufayli, Viru anʼanaviy ravishda pravoslavlikni tan oladi, garchi mustaqil Estoniyada Viruni lyuteranizmga aylantirishga, shuningdek, qoʻshni Setoslar singari ularni estonlashtirishga urinishsa ham.

 Turar joy va aholisi 
2021-yil 1-yanvar holatiga koʻra Estoniya statistika maʼlumotlariga koʻra Viru okrugida 34898 odam kishi istiqomat qilgan.34898 odam, shundan 33110 nafari estoniyaliklar. mamlakatning boshqa tumanlarining koʻplab aholisi ham oʻzlarini Viru xalqi deb bilishadi.

 Til 
Viru lahjasi Boltiqboʻyi-Fin tillari kichik guruhiga kiradi. Virumaa viloyatida tarqalgan. Ilgari u ham ushbu mintaqaning bir oz janubi va sharqida — Rossiya va Latviya hududida tarqalgan.

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Viru lahjasida 87044 Estoniya kishi soʻzlashgan.

 

 Ehala, Martin va Niglas, Katrin (2007): Etnolingvistik hayotiylikning matematik modelini empirik baholash: Voro ishi. Koʻp tilli va koʻp madaniyatli rivojlanish jurnali.
 Eyxenbaum, K.; Pajusalu, K. (2001). — Keel ja Kirjandus nr 7, lk. 483-489.
 Eller, K. (1999): Võro-Seto tili. Võro Instituti. Voro.
 Valk, A. (2000). Vorokeste identifikatori. K. Koreynik, J. Rahmon (toim.) A kiilt rahvas kynõlõs.. Võrokeste keelest, kommetest, identiteedist (lk. 39-56). Võro Instituti, Võro.

 Yana qarang 

 Wuru bayrogʻi

 

Turkum: finno-ugri xalqlari
Turkum:Estoniya Xalqlari
Uchburchak oraliq

Uchburchak oraligʻi (shuningdek, lateral uchburchak boʻshligʻi, pastki uchburchak boʻshligʻi, va triceps hiatus deb ham ataladi) qoʻltiq ostidagi boʻshliqdir. Bu qoʻltiqosti boʻshliqda joylashgan uchta mushaklararo boʻshliqdan biridir. Boshqa ikkita boʻshliqlar: to'rtburchak bo'shliq va uchburchak bo'shliq.

 Chegaralar 
Uning ikkita chegarasi quyidagicha:

 yumaloq katta mushak (teres major) — ustun
 yelkaning uch boshli mushagining uzun boshi -ichkaridan (medial)

Baʼzi da tashqi chegara yelka suyagi,, boshqalari esa uni yelkaning uch boshli mushagining lateral boshi sifatida belgilaydi. (Samarali farq nisbatan kichik boʻlsa-da)

 Tarkib 
Bilak nervi (nervus radialis) uchburchak oraliqda koʻrinadi, qoʻlning orqa qismiga oʻtish yoʻlida. Yelka arteriyasining chuqur tarmogʻi (arteia profunda Brachii) ham oldingidan orqaga uchburchak oraliqdan oʻtadi.

 Qoʻshimcha rasmlar 

 Uchburchak intervalli sindromi 
Uchburchak intervalli sindromi (TIS) yuqori muchadagi tarqaluvchi ogʻriqlar uchun differensial tashxis sifatida tavsiflangan.Sebastian D. Triangular Interval Syndrome. A differential diagnosis for upper extremity radicular pain. Physiother Theory Pract. 2010 Feb;26 (2):113-9. Bu bilak nervi uchburchaklar oraligʻida tutilgan holat boʻlib, natijada yuqori muchalarda radikulyar ogʻriq paydo boʻladi. Bilak nervi va profunda brachii uchburchak oraligʻidan oʻtadi va shuning uchun zaifdir. Uchburchak oraligʻi katta yumaloq mushak va uch boshli mushak qalinligida ikkilamchi oʻzgarishlarga olib kelishi mumkin.Ng ABY, Borhan J, Ashton HR, Misra AN, Redfern DRM. Radial nerve palsy in an elite bodybuilder. Br J Sports Med 2003;37:185-186. Kadavra tadqiqotlari asosida koʻpincha katta yumaloq mushak va uch boshli mushak oʻrtasida tolali tasmalar mavjudligi tasvirlangan. 

 Yana qarang 

 Aksillar boʻshliqlari
 To'rtburchak bo'shliq
 Uchburchak bo'shliq

 

 

 Foto: ithaca.edu 
Turkum:Anatomiya
Naxshon

Naxshon  — yahudiylarning Misrdan chiqishi davridagi Yahuda qabilasining boshligʻi. Aminadavning oʻgʻli, Elishevaning ukasiгруппа авторов Еврейская энциклопедия: Свод знаний о еврействе и его культуре в прошлом и настоящем — СПб.: Брокгауз — Ефрон..

Yahudiylar Qizil dengiz oldiga yetib kelganlarida, Naxshon Parvardigorga ishonib dengizga birinchi boʻlib kirgan. Dengiz suvlari uni deyarli qoplab olgach, moʻ’jiza yuz beradi va suvlar chekinadi 20 // Книга Руфь (др.-евр.).

Qadimgi cherkov slavyan transkripsiyasida Naasson imlosi qabul qilingan; „BEAN“ da Kason deb ataladi Bavli Bava Batra — С. 91a..

Ivritchada נַחְשוֹן soʻzi ilon ovchi kasbini (נַחָש naxash — ilon soʻzidan) va ilonboʻyin-qushni bildiradi. Shu munosabat bilan, majoziy maʼnoda Naxshon nomi „qaysar“ degan maʼnoni anglatadi.

Aminadavning oʻgʻli Naxshon nomi Isroil qamoqxonasi maʼmuriyatining maxsus otryadiga berilgan Елисавета // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892..

Salmonning otasi, shoh Dovud va Iso Masihdagi (Lk. 3:23-38) shoh Voozning ajdodi.

 

Turkum:Besh Kitob qahramonlari