Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Shoyfele

thumb| Shoyfele Frankon uslubida kartoshka köfte bilan
thumb| Shoyfele Baden uslubida

Shoyfele ( - „yelka“) — janubiy Germaniya, Shvetsariya va alzas oshxonalariga mansub taom boʻlib, qovurilgan taom hisoblanadi, turli mintaqaviy retseptlarda va turli dialektal nomlar ostida maʼlum va mashhur. Bu suyak va terisi bilan pechda pishirilgan choʻchqa yelkasidan tayyorlangan taomdir. Frankoniyada shoyfele odatda yakshanba tushligi uchun tayyorlanadi, Baden va Shveysariyada bu taom koʻpincha Rojdestvoda tanovul qilinadi. Frankoniyada Shoyfele milliy taom hisoblanadi. Shoyfele Yuqori va Oʻrta Frankoniyada koʻproq mashhur, ehtimol, pivo quyuq va toʻyimli taom uchun koʻproq mos kelganligi uchundir, Quyi Frankoniyada esa sharob afzal koʻriladi.

Frankoniyada shoyfele kartoshka, sabzavot yoki karam salatasi, tuzlangan karam va qovurilgan qizil karam bilan dasturxonga tortiladi. Shoyfele, shuningdek, Shvabiya oshxonasiga tanish boʻlib, u yerda bugʻu yelkasidan ham tayyorlanaditourismus.nuernberg.de: Frankonskoe shoyfelespezialitaetenland-bayern.de: Frankonskoe shoyfele Bayerischer Rundfunk: Shoyfeletourismus.nuernberg.de: Retsept shoyfele . Pishirishdan oldin choʻchqa goʻshtining yelkasidagi teri romb shaklida kesiladi, goʻsht tuzlanadi, murch qoʻshiladi va zira bilan boyitiladi, har tomondan yogʻda qovuriladi, soʻngra oʻrdaklarning terisi maydalangan sabzavot, ildizli sabzavotlari ustiga qoʻshiladi, soʻngra piyoz va oz miqdorda goʻshtli bulyon va baʼzan quyuq pivo ham qoʻshiladi. Goʻshtni qovurish ikki-uch soat davom etadi. Tayyor shoyfeleda goʻsht suyakdan osongina ajratiladi va yaxshi qovurilgan teri oltin rangga aylanadi va uning ustida pufakchalar paydo boʻladi. Pishirilgan sabzavotlar eziladi va sousni tayyorlash uchun elakdan oʻtkaziladi. Shvetsariyada "yogʻli loviya " va tuzlangan karam shoyfele bilan birga taqdim etiladi.

Baden va Shvetsariyada shoyfele kassellerga oʻxshaydibildderfrau.de: Myasnoe blyudo s yuga Germanii: badenskoe shoyfele : u sirka, piyoz, dafna barglari va chinnigullar bilan oq sharobda past olovda qaynatiladi va shoʻrlangan yoki dudlangan choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadischmeck-den-sueden.de: Badenskaya shoyfele. Baden uslubidagi shoyfele, shoʻrva va ziravorlangan kartoshka salatasi bilan isteʼmol qilinadi.

 

 

 Lothar Bendel. Schäufele // Deutsche Regionalküche von A—Z. Mit Grundrezepten zum Nachkochen. — Random House, 2013. — 384 S. — ISBN 9783730690420.

 

 Pivo sousi bilan Scheufele retsepti )

Turkum:Rojdestvo
Kamuflet

Kamuflet ― poroxning yer ostida chaqnashi, kichik mina, dushman yer osti ishlarini silkitish va koʻmib yuborish yoki qazuvchilarni tutun va hid bilan boʻgʻish uchun kichik portlash, yer ostidagi portlash, odatda bunaqa portlashda oʻyiq hosil boʻlmaydi.

Koʻchma maʼnoda, kamuflet soʻzi — kutilmagan muammo, falokat, muvaffaqiyatsizlik degan maʼnolarni anglatadi.

 Tarixi 
Ilgari kamuflet (minalashtirilgan yer osti yoʻli) harbiy ishlarda, mina urushida dushman mina galereyalarini yoʻq qilish, yaʼni dushmanning yer osti faoliyatini koʻmib yuborish yoki ushbu ishlarni bajaruvchi harbiy muhandislik qoʻshinlarini yoʻq qilish uchun ishlatilgan.

Qamal paytida qalʼa kontrminachilari dushmanning yer osti yoʻllarini vayron qilish uchun yer osti portlashlaridan foydalanganlar, ularni dushman bastion, kurtina va boshqa yer usti mudofaa inshootlari ostiga olib kirishga harakat qilgan. Bunday qarshi portlashlar koʻpincha yer ostida amalga oshirilgan — yaʼni kamuflet.

Keyinchalik, oʻyiq hosil qilmasdan, yerga chuqur kirib boradigan artilleriya snaryadlari, minalar va havo bombalarining portlashlari kamuflet deb atala boshlangan.

Togʻ- kon sanoatida kamufletlar qoʻllanadi, xususan, togʻ- kon zarbalarining oldini olishda.
 

 

Turkum:Harbiy ish
Pechkachi-yerqazarlar

Pechkachi-yerqazarlar, qazuvchilar, gʻorsevarlar  — pechkachilar oilasiga mansub qushlar turi.

Ular Janubiy Amerikaning ochiq joylarida, xususan, And va Patagoniya mintaqalarida yashaydi. Bu quruqlikda yashovchi qushlar boʻlib, ular xira jigarrang tusli va koʻpincha juda uzun, ingichka tumshugʻi boʻladi.

Tana uzunligi 11-18 sm, vazni 16-54 g.

 

 Geositta antarctica Landbeck, 1880 — Kaltatumshuq pechkachi-yerqazar
 Geositta crassirostris P. L. Sclater, 1866 — Qalintumshuq pechkachi-yerqazar
 Geositta cunicularia (Vieillot, 1816) — Quyonsimon pechkachi-yerqazar
 Geositta isabellina (Philippi et Landbeck, 1864) — Oqish belli pechkachi-yerqazar
 Geositta maritima (Orbigny et Lafresnaye, 1837) — Kulrang pechkachi-yerqazar
 Geositta peruviana Lafresnaye, 1847 — Qirgʻoq pechkachi-yerqazari
 Geositta poeciloptera (Wied-Neuwied, 1830) — Braziliya pechkachi-yerqazari
 Geositta punensis Dabbene, 1917 — Puna pechkachi-yerqazari
 Geositta rufipennis (Bumeister, 1860) — Qizildum pechkachi-yerqazar
 Geositta saxicolina Taczanowski, 1875 — Qoraqanot pechkachi-yerqazar
 Geositta tenuirostris (Lafrenaye, 1836) — Yupqatumshuq pechkachi-yerqazar

 

Turkum:Qushlar
Bonayre, Sint-Estatius va Saba

Bonayre Sint Estatius va Saba , shuningdek, Karib dengizi Gollandiyasi nomi qoʻllanadi - Gollandiyaning Karib dengizi, Vest-Indiyada Kichik Antil orollari arxipelagidagi uchta xos jamoasiInvoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba .

 Geografiyasi 
Mulk orollarni oʻz ichiga oladi: Bonayre , Sint-Estatius , Saba va kichik qirgʻoqboʻyi orollari. Bonayre oroli Shamolsiz orollar guruhida joylashgan, Saba va Sint-Estatius orollari Shamolli orollarning shimoliy qismida joylashgan.

Bonayre, Sankt-Estatius va Saba 2010 yilda Niderlandiya Antil orollari federatsiyasi qulaganidan keyin referendum natijalariga koʻra, qolgan Niderlandiya Antil orollarining sobiq mulkining bir qismidir.

 Maʼmuriy-hududiy tuzilishi 
Maʼmuriy jihatdan mulk Gollandiyaning bir qismi boʻlgan, ammo Gollandiya provinsiyalarining hech biriga kirmaydigan uchta maxsus jamoadan iborat :

Orollar aholisi 25 mingga yaqin boʻlib, ular - golland, ingliz va afrikaliklarning avlodlaridan iborat.

 Yana qarang 

 Niderlandiya Antil orollari

 

 Izohlar

 

 Rasmiy sayt
 Bonaire rasmiy sayti
 Saba rasmiy veb-sayti 
 Sint-Estatiusning rasmiy sayti
 Niderlandiya Antil orollarining kelajagi aniqlandi
Turkum:Niderlandiya
Turkum:Orollar
Alfemen

Alfemen (Althemen, boshq.λλθημένες Yokiλλθαιμένες) — qadimgi yunon mifologiyasida, Krit qiroli Katriyning oʻgʻliЛюбкер Ф. Catreus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 265..

Orakul Katreyga oʻgʻlining qoʻlidan vafot etishini bashorat qildi. Dahshatga tushgan Alfemen  singlisi Apemosina bilan Kritni tark etdi va Rodosga kelib, shu joyni Kritiniya deb nomladi. U Zevs Atabiriusga qurbongoh qurdi.  Kamirda joylashdi. Germes singlisini sevib qilganiga ishonmasdan, singlisini oʻldirdi.

Koʻp yillar oʻtgach, Katrey oʻgʻli, taxtga merosxoʻrni qidirishda, uning hamrohlari bilan birga tunda Rodosga kelib tushdi.Mahalliy aholi oʻzga shaharliklarniqaroqchilar deb yanglishib, ularga hujum qilishdi. Alfemen, Katreyni tanimasdan, unga oq otib oʻldirdi. Ajablangan Alfemen oʻlim uchun xudolarga ibodat qila boshladi va yer ajralib, uni yutib yubordiPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 2, 1-2. Boshqalarning fikricha, Alfemen qaygʻudan vafot etganDiodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 59, 1-4.

Boshqa bir variantga koʻra, Rodosda joylashgan Alfemen Spartalik edi va ancha kechroqKonon. Mifi 47 // Torshilov D.O. Antichnaya mifografiya. SPb, 1999. S.248 yashagan, Geraklidlarning avlodi boʻlganKolobova K. M. Iz istorii rannegrecheskogo obщestva. L., 1951. S.43.

Uchinchi variantga koʻra, Alfeman Argotslik edi. Kissning Oʻgʻli. Troyan urushidan keyin doriytslar bilan Kritdagi 10 shaharlarga asos solganStrabon. Geografiya X 4, 15.18 (str.479, 481), ssilka na Efora; XIV 2, 6 (str.653). Pollid va Delfuga yoki afinaliklarga qoʻshilishni rad etdi va Rodosga joylashdiMalkin I. Myth and territory in the Spartan Mediterranean. Cambridge UP. 2003. P.78, po Kononu.

Variyantlardagi kelishmovchilik Rodosning Dorian kolonizatsiyasi vaqti haqidagi turli gʻoyalar bilan bogʻliq.

 

Turkum:Xayoliy qotillar
Turkum:Egey orollari haqidagi afsonalar
Turkum:Qadimgi yunon miflarining qahramonlari
Kundalar

right|thumb|220x220px| Jodugarlarni yoqishdan oldin kundada saqlash. XIV-asr qoʻlyozma miniatyurasi.
right|thumb|220x220px| Kunda. Bęndzin qalʼasi muzeyidan koʻrgazma (Polsha)
right|thumb|220x220px| Frans Eyzenhut. „Jazoni kutib“ 1890-y.
Kundalar — odamning boshi va qoʻllari Колода // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882., bir oyogʻi yoki ikkala oyogʻi sigʻadigan teshiklari bor yogʻoch konstruktsiya Колода, орудие наказания // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

Qadimda u asirlar yo mahbuslarni saqlash uchun yoki jinoyatchini qiynoqqa solish yo jazolash vositasi sifatida, shuningdek, mahbuslarni qamoqxonadan qamoqxonaga kuzatib borishda ishlatilgan. Kundaga urilgan, Kundalangan — tutqun, bandi, asir, ariston, mahbus.

 Jazo 
right|thumb|220x220px| Oʻrta asrlarning jazosi — taʼzir berish ustuni. Rekonstruksiya, rasm 20.09.2006-y
Asosan, zanjirband qilingan jinoyatchi omma oldida sharmanda qilingan. Jinoyatchini, baʼzan, issiq kunda ovqatsiz va suvsiz qoldirilgan. Jazo sharmandali hisoblangan, chunki mahkum kundalanganligi sababli, hojatini shu holida ishtoniga chiqarishga majbur boʻlgan. Oʻrta asrlarda bu kichik jinoyatlar uchun jazo boʻlib, mahalliy hokimiyat mahalliy yoki shahar sudining hukmi bilan mahkumlarga belgilashi mumkin edi.

Ular baʼzi davlatlarning armiya va dengiz flotlarida aybdor askarlarni jazolash uchun qoʻllangan. Bunday jazoga, xususan, taniqli yozuvchi Daniel Defo va britaniyalik admiral Tomas Kokrayn hukm qilingan.

Kundalash Fransiyada 1832-yilda, Angliyada 1837-yilda, musulmon va Afrika davlatlarida XX-asrning birinchi choragida bekor qilingan.

 Etap qilish 
Qoʻl kishanlari paydo boʻlishidan oldin Rus va Rossiya imperiyasida mahbuslarni etap qilish paytida kunda ishlatilgan (kishan ishlab chiqarish uchun metall kerak edi, kunda tayyorlash uchun esa material hamisha topilardi, bundan tashqari, kunda mahkum qoʻllarining harakatini batamom cheklardi, kishan bilan esa soqchini boʻgʻish mumkin). Etap qilinayotgan odamlarni „kundalangan bandi“ deb atashgan. Shuningdek, oʻsha yillardagi hujjatlardagi bu atama xavfli va oʻta xavfli qaroqchilarni anglatadi.

 Badiiy adabiyotda 

 Barbados plantatorlari oq tanli qullarni kundalashi britaniyalik yozuvchi Rafael Sabatinining „Kapitan Blad sayohati“ (1922) sarguzasht romanida maromiga yetkazib tasvirlangan, unda issiq tropik iqlim bandilarning azob-uqubatini yanada kuchaytiradi.
 Sadriddin Ayniyning Buxoro xonligi hayoti tasvirlangan asarlarida („Doxunda“, „Qullar“, „Odina“, „Qisqacha tarjimai holim“ v.b.) kundalangan mahbuslarning ayanchli ahvoli yaqqol yoritilgan.

 Yana qarang 

 Kishanlar
 Taʼzir berish ustuni

 

 

 Vsemirnaya istoriya: lyudi, sobitiya, dati. Per. s angl. — : „Riderz Daydjest“, 2001. — 752 s. —ISBN 5-89355-035-8.

Turkum:Jazolar
Tormoz normativlari

Tormoz normativlari — harakatlanuvchi tarkibni 100 tonnalik poyezd (yoki sostav) massasi uchun eng kichik tormoz bosimi bilan taʼminlash uchun talablar toʻplami, bunda poyezdlar belgilangan tezlikda harakatlanishi mumkin.

Tormoz normativlari poyezdlarning belgilangan tezlikda harakatlanishi mumkin boʻlgan maksimal tushish qiyaligini, belgilangan bosimni taʼminlab boʻlmaydigan hollarda tikroq qiyaliklarda tezlikni pasaytirish tartibini belgilaydi (masalan, nosozlikda alohida tormozni oʻchirish).

Tormoz normativlari quyidagilardan iborat:

 harakatlanuvchi tarkibning gʻildirak oʻqidagi tormoz kolodkalarining hisoblangan bosimlarining qiymati;
 tormoz oʻqlarining soni haqida maʼlumot;
 lokomotivlarning hisob massasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
 avtomatik tormozlar ishlamay qolganda harakatlanuvchi tarkibni joyida ushlab turish uchun qoʻl tormozlaridan foydalanish zarurati.

Tormoz normativlari poyezdlar harakatlanish grafigiga ilova sifatida chiqariladi.

 

 Tormoznie normativi // Jeleznodorojniy transport: Ensiklopediya / Gl. red. N. S. Konarev. — M.: Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 1994. — S. 450. — ISBN 5-85270-115-7.
Turkum:Temir yoʻllar
Turkum:Poyezd
Tormoz bosimi

Tormoz bosimi — tormoz kolodkalari lokomotiv yoki vagon gʻildiragiga bosadigan kuch. Har bir oʻq uchun tonnada oʻlchanadi.

Gʻildirak va tormoz kolodkasi oʻrtasidagi ishqalanish kuchi ishqalanish koeffitsiyentiga va qoʻllanadigan bosim miqdoriga bogʻliq:

 ,

bu yerda B — ishqalanish kuchi; K — bosim kuchi;φK — ishqalanish koeffitsiyenti.

Muayyan turdagi tormoz kolodkasining ishqalanish koeffitsiyenti doimiy qiymat emas, u poyezdning tezligiga va gʻildirakdagi kolodkaning solishtirma bosimiga bogʻliq. Ishqalanish koeffitsiyentining bosish kuchiga bogʻliqligini istisno qilish uchun tormoz hisoblarini oʻtkazishda shartli qabul qilingan hisoblangan tormoz bosimi KP qoʻllanadi. Hisoblangan bosim uchun ishqalanish koeffitsiyenti hisoblangan ishqalanish koeffitsiyenti φKP deyiladi. Poyezd tezligining pasayishi bilan ishqalanish koeffitsiyenti ortadi. Har xil turdagi lokomotivlar, vagonlar va ularning yuklari, kolodka materiallari uchun hisoblangan bosim qiymatlari jadvallarda keltirilgan, hisoblangan ishqalanish koeffitsiyentlarining qiymatlari tezlik oraliqlari uchun hisoblanadi.

Umumiy hisoblangan bosimning poyezd ogʻirligiga nisbati hisoblangan tormoz koeffitsiyenti deyiladi:

 ,

bu yerda ϑP — hisoblangan tormoz koeffitsiyenti; P — lokomotivning ogʻirligi; Q — poyezd vagonlarining ogʻirligi.

Hisoblangan tormoz koeffitsiyenti poyezdning tormoz bosimini tavsiflaydi. 100 t ogʻirlikdagi poyezdga tormoz bosimining miqdori foizda ifodalangan hisoblangan tormozlash koeffitsiyentiga teng. Poyezd oʻz toifasi uchun normaga muvofiq tormoz bosimi bilan taʼminlanishi kerak.

Favqulodda tormozlashdan foydalanish hisobga olinadigan hisob-kitoblarda hisoblangan tormozlash koeffitsiyenti uning toʻliq qiymatiga teng ravishda olinadi. Agar toʻliq ishchi tormozlanishini qoʻllash hisobga olinsa, hisoblangan tormozlash koeffitsiyenti uning hisoblangan qiymatining 0,8 ga teng boʻladi.

 

 Jeleznodorojniy transport: Ensiklopediya / Gl. red. N. S. Konarev. — M.: Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 1994. — S. 450. — ISBN 5-85270-115-7.

Turkum:Temir yoʻllar
Alfrik

Alfrik (qad.-skand. Álfríkr) — german-skandinaviya mifologiyasida pakana odamlardan (dverglar) biri. Berling, Dvalin va Grer bilan birgalikda u Freya uchun sehrli Brisingamen marjonlarini quydi. Baʼzi afsonalarga koʻra, gnom-yaratuvchilarning har biri uchun marjonning narxi Freya bilan oʻtkazilgan kecha edi.

Marjonning hikoyasi — Skandinaviya (Norvegiya-Islandiya) dostonida Alfrik haqida maʼlum boʻlgan yagona eslatma. Bu ism „alv-hukmdor“ deb tarjima qilinadi va faqat bir marta Shvetsiya runa toshida U 37 (alfrikr) uchraydi, boshqa na shved runa va na oʻrta asr akt yozuvlarida uchramaydi. Daniyada bu nom kamyob hisoblangan, uchta DR 8, DR 9 (alfrik) runa toshi va DR 7 (alfr-k) va uchta oʻrta asr yozuvlari (tangada (Daniyada qirol Xardeknudga ishlagan +ALFRIC Linkoln), bitta yepiskop va bitta ruhoniyning ismi) maʼlum.

XIX asrda german mifologiyasini oʻrgangan Yakob Grimm Vilkinasageda Alfrikning eslatilishiga ishora qilgan. Grimmning taʼkidlashicha, germanlar orasida pakana odamlar va alflar (alblar) aniq farq qilganligi sababli, pakana odamlar orasida „Alfrik“, „Gendalfrik“ (Gandâlfr) va „Vindalfrik“ (Vindâlfr) nomlarining paydo boʻlishi alblar va pakana odamlar oʻrtasida qarindoshlik aloqalari mavjudligini koʻrsatadi. Vilkinasagda Alfrik misolida taʼkidlangan pakana odamlarning (va alvlarning) yana bir xususiyati shundaki, ular oʻgʻrilar, „tovuvchilar“. Sagada Alfrik haqida uning buyuk oʻgʻri boʻlganligi aytiladi. Pastki nemis ertaklaridagi pakana odamlar va alvlar, ayniqsa, noʻxat dalalariga qiziqish bildirishganGrimm, Jacob (James Steven Stallybrass Trans.) Teutonic Mythology: Translated from the Fourth Edition with Notes and Appendix by James Stallybrass. Volume II . London: George Bell and Sons, 1882..

 

Turkum:Germaniya-Skandinaviya mifologiyasi
Adrasteya

Adrasteya (qadimgi Ἀδράστεια, „Muqarrar“) — qadimgi yunon mifologiyasida — maʼbuda Lyubker F. Реальный словарь классических древностей. M., 2001. V 3 t. T.1. S.27 , Zevs va Femida (yoki Zevs va Ananke Plutarx. Pochemu bojestvo medlit s vozdayaniem 25 ) qizi. Undan oddiy odam qochib qutula olmaydigan abadiy adolatning xizmatkori va qasoskor sifatida Nemesida bilan bogʻliq maʼnoga ega; shuning uchun keyingi shoirlar ularni farqlamaydilar Sm. Esxil. Prikovanniy Prometey 936; Platon. Fedr 248s; Gosudarstvo V 451a; Psevdo-Yevripid. Res 342; Nonn. Deyaniya Dionisa I 482. . Uning ismining kelib chiqishi qahramon Adrast (Meropning oʻgʻli) Esep qirgʻogʻida birinchi boʻlib unga qurbongoh qurganligi bilan izohlanadi Antimax. Fivaida, fr.53 Viss . Adrasteya haykali Kirrada (Fokid) Pavsaniy. Opisanie Elladi X 37, 8 turgan.

Kichik Osiyoda u Kibela bilan bir xil. Adrasteya — Kibelaning taxallusi Foronida, fr.2 Bernabe; Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.1. S.27 .

Aftidan, maʼbuda bilan bir xil boʻlgan yana bir Adrasteya Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.49; Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.1. S.27; Orfika, fr.105 Kern, nimfa, Melissey va Amalfeyaning qizi Germiy. Kommentariy k „Fedru“ Platona, str.148 // Fragmenti rannix grecheskix filosofov. Ch.1. M., 1989. S.50; Losev A. F. Mifologiya grekov i rimlyan. M., 1996. S.130 . Yoki Okeanning qizi Gigin. Mifi 182 . U Zevsni Kritda tarbiyalagan, uning emizgan onasi Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 1, 6-7; Kallimax. Gimni I 48 . Zevsga oʻyinchoq: koptok sovgʻa qilgan Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika III 132 .

Shuningdek, Akteyskiy Apollon va Artemidaning maʼbadi va orakuli boʻlgan shahar bilan, Granik daryosi sugʻoradigan hudud ham Adrasteya deb ataladi.

1884-yilda kashf etilgan Adrasteya asteroidi(239), shuningdek, 1979-yilda kashf etilgan Adrasteya Yupiter yoʻldoshi Adrasteya sharafiga atalgan.

 

Turkum: qadimgi Yunon xudolari
Turkum: Crete Afsonalari
Turkum: Adolat va adolat xudolari
Aretusa

thumb| Bernard Pikart Alfey va Aretuza
Aretusa, Aretuza (qadimgi Ἀρέθουσα). Qadimgi yunon mifologiyasidagi nimfa Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.103 — daryo xudosi Alfey sevib qolgan ovchi.

Alfey uni uzoq vaqt taʼqib qilgan, u Artemidaga oʻtingan va oqimga aylangan Ovidiy. Metamorfozi V 577—641 . Sirakuza yaqinidagi Ortigiya oroliga koʻchib oʻtgan va buloqqa aylangan, bu Delfi orakuli tomonidan tasdiqlangan Pavsaniy. Opisanie Elladi V 7, 2-3; Strabon. Geografiya VI 2, 4 (str.270) . Egiondan (Axaya) Sirakuza Aretusega dengiz orqali kulchalar yuborilgan Pavsaniy. Opisanie Elladi VII 24, 3 . U Demetrega Aid Persefonani oʻgʻirlab ketganini aytgan Ovidiy. Metamorfozi V 487—508 .

Vergiliy Vergiliy. Georgiki IV 344 tomonidan tilga olingan. Gigin uni xatolik bilan Nereidlar Gigin. Mifi. Vvedenie 8 roʻyxatiga kiritgan.

Sirakuzning tarixiy markazida joylashgan buloq Aretusa nomida.

Aretusa — Andre Kampraning shu nomdagi operasi qahramoni (1701). Asteroid va Britaniya dengiz flotidagi bir qator kemalar ham uning nomi bilan atalgan.

Benjamin Brittenning goboy yakkaxonligi uchun „Ovidiyga koʻra oltita metamorfozaning“ oxirgisi (1951) Aretuzaga bagʻishlangan.

 

Turkum:Elida Afsonalari
Goar

Goar ( ɡɔˈhɑɾ) — armancha ayollar ismi.

Maʼnosi: qimmatbaho tosh, gavharImya.com — Goar, qimmatbaho tosh, olmos, porloq, yorqin, chaqnoq, yaltirash.

Undan kelib chiqqan ismlar: Goarine.

Dunyodagi gilamdoʻzlik durdonalaridan biri, bizgacha yetib kelgan eng qadimgi arman gilamlaridan biri Qorabogʻ, 1700-yillarga toʻgʻri kelgan tuksiz mashhur „Goar“ gilami toʻquvchi GoarLucy Der Manuelian, Murray L. Eiland, „Weavers, merchants, and kings: the inscribed rugs of Armenia“, Kimbell Art Museum, Fort Worth, 1984, p. 72 nomi bilan atalgan. U haqida qarang: "Goar" gilami.

 Kelib chiqishi 
Goar ismining kelib chiqishi haqida T.A.Shumovskiy quyidagicha yozadi: "Forscha gohar (gavxar) — „qimmatbaho tosh, marvarid“ soʻzi armancha Goar ayol ismining paydo boʻlishiga olib kelgan, ammo arabchaga kirib, unda javhar — „gavhar“ soʻzini paydo qilgan. Kundalik darajada, forscha gavxar — „qimmatbaho tosh“ soʻzi eʼtiborga loyiq, u xuddi shu maʼnoda arabcha javxar soʻziga oʻtib, rus va ingliz tuprogʻidagi turdosh otlarga qoʻshimcha ravishda atoqli nomlarini ham yaratgan: hindcha Javoharlal, chechencha Djoxar, armancha GoarTeodor Adamovich Shumovskiy. „Stranstviya slov“. S.-Peterburg, 2004.Babynamesnet. The origin & meaning of the name Gohar..

Mamlakatga qarab yozish variantlari: Govhar (Ozarbayjon).

 Boshqa taniqli ism sohiblari 

 Goar Mikaelovna Gasparyan (1924—2007) — arman qoʻshiqchisi, Stalin mukofoti laureati, SSSR xalq artisti, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1984);
 Gohar Agabekovna Yenokyan (1942-yilda tugʻilgan) — Armaniston parlamenti deputati;
 Goar Arutyunyan (1979-yilda tugʻilgan) — 1998-yildagi „Armaniston goʻzali“ (Armancha Vikipediya sahifasidagi fotosuratga qarang);
 Goar Levonovna Vartanyan 1926-yil 25-yanvarda Armanistondagi Leninakan (Gyumri) shahrida tugʻilgan — taniqli noqonuniy razvedkachi (Rossiya Tashqi razvedka xizmati saytidagi eslatma ).

 Yana qarang 
 Arman ismlari roʻyxati

 

Turkum: Arman ayol nomlari
Turkum: ayol nomlari
Shupenya

"Shupenya"  — Litvadan kelib chiqqan taom. Litva, Belarusiya va Ukraina (Hutsul) oshxonalariga mansub anʼanaviy taom hisoblanadi. Bu ezilgan arpa, dukkakli oʻsimliklar (noʻxat, loviya), goʻsht mahsulotlari va choʻchqa dumidan tayyorlangan taom yoki shoʻrva boʻlib, ular sovchilarni kutish marosimida maʼlum rol oʻynagan. Kartoshkaning tarqalishi bilan u don oʻrniga yoki u bilan birga ishlatila boshlandi. Odatda yangi, tuzlangan sabzavotlar va goʻsht bilan birga dasturxonga tortiladi. Tadqiqotchilarning fikriga koʻra uning ildizlari Litvaga borib taqaladi, tarixiy Samogitiyaga aloqador degan ehtimol bor. šiup soʻzi „bir oz“ deb tarjima qilingan boʻlib, „biroz undan, bir oz bundan“ degan maʼnoni anglatadi. Litvadaliklar tilida ayol jinsini bildiruvchi -ienė qoʻshimchasi zamonaviy Belarusiyaning shimoli-gʻarbiy qismida ham keng tarqalgan. Aksariyat zamonaviy litvaliklar bu taomni erkak jinsini anglatuvchi qoʻshimchasi bilan atashadi — šiupinys (shyupinis).

 Etimologiyasi 
Shupenya XV asrda Litva, Belorussiya va Ukraina yerlari Litva Buyuk Gersogligining bir qismi boʻlgan paytdan boshlab paydo boʻlgan deb taxmin qilinadi. Bu taomni odatda diniy marosimlar va toʻylar uchun tayyorlash Samogitiyaliklar orasida keng tarqalgan edi. Keyinchalik taom Kichik Polshada tarqaldi, u yerda bu taom spółka dziadowska — „keksa odamlarning uchrashuvi“ deb nomlanadi, ammo XX asrgacha ishlatilmaydi. Ukrainada shupenya anʼanaviy taom sifatida Hutsul oshxonasida qoldi. Ushbu arpa pyuresi, dukkakli oʻsimliklar (noʻxat, loviya), goʻsht mahsulotlari va choʻchqa dumidan tayyorlangan pishiriq yoki shoʻrva (koʻpincha quyuq) boʻlib, u oʻziga xos bezak sifatida xizmat qiladi va sovchi kutish marosimida rol oʻynaydi.

 Tavsifi 
Taxminlarga koʻra Litva-Belarus anʼanalarida ilgari taom quyuqroq boʻlgan va qiz kuyovga ijobiy javob bergan taqdirda choʻchqa dumi vertikal ravishda qoʻyilgan holda taklif qilishgan va rad etilgan taqdirda u idishning ustiga gorizontal ravishda qoʻyilgan . Kartoshkaning tarqalishi bilan bu sabzavot don oʻrniga yoki u bilan birga ishlatila boshlandi. Shuningdek, qoʻziqorin yoki goʻshtdan turli xil souslar ziravor sifatida taomga qoʻshiladi. Zamonaviy Litvada u Rojdestvo taomi sifatida ishlatiladi, qahva yoki pivo bilan isteʼmol qilinadi. Odatda yangi, tuzlangan sabzavotlar va goʻsht bilan tanovul qilinadi.

 

 

 
 Poxlyobkin V. V. Shyupinis // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 419. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Poxlyobkin V. V. Щupinya // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 425. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Shyupinis // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 412. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
Govhar

Govhar (talaffuz Govhar; ) — forscha ayol ismi.

 Kelib chiqishi 
Goar ismining kelib chiqishi haqida T.A.Shumovskiy quyidagicha yozadi: "Forscha gohar (gavxar) — „qimmatbaho tosh, marvarid“ soʻzi armancha Goar ayol ismining paydo boʻlishiga olib kelgan, ammo arabchaga kirib, unda javhar — „gavhar“ soʻzini paydo qilgan. Kundalik darajada, forscha gavxar — „qimmatbaho tosh“ soʻzi eʼtiborga loyiq, u xuddi shu maʼnoda arabcha javxar soʻziga oʻtib, rus va ingliz tuprogʻidagi turdosh otlarga qoʻshimcha ravishda atoqli nomlarini ham yaratgan: hindcha Javoharlal, chechencha Djoxar, armancha Goar"Teodor Adamovich Shumovskiy. „Stranstviya slov“. S.-Peterburg, 2004.Babynamesnet. The origin & meaning of the name Gohar..

Temurning oʻgʻillaridan birining rafiqasining ismi Govhar boʻlganNicholas Jubber. Drinking Arak Off an Ayatollah’s Beard: A Journey Through the Inside-Out Worlds of Iran and Afghanistan. Da Capo Press, 2010 — P. 120. — ISBN 0-306-81884-1.

XVIII—XIX asrlarda Shusha shahridagi ikkita masjid (Yuqori va Quyi) Govhar nomi bilan atalgan.

Mamlakatga qarab yozish variantlari: Goar (Armaniston), Gavhar (Oʻrta Osiyo), Gauhar (Qozogʻiston).

 Yana qarang 
 Gohar (ayol ismi)

 

Turkum:Ozarbayjon nomlari
Turkum: ayol nomlari
Sologamiya

Sologamiya  — bu odamning oʻzi bilan oʻzi nikoh qurishiBerg-Cross, Linda, et al. „Single professional women: A global phenomenon challenges and opportunities.“ Journal of International Womenʼs Studies 5.5 (2013): 34-59.. Ushbu amaliyot tarafdorlari, bunday nikoh shaxsning oʻz qadr-qimmatini tasdiqlaydi va baxtli hayotga olib keladi, deb hisoblashadi.

Ushbu nikoh uchun marosim oddiy nikohlardagi kabi shaklga ega — u mehmonlarni tantanali kutib olish, shirinliklar va tabriklardan iborat. Sologamiya 21-asrda, ayniqsa badavlat ayollar orasida keng tarqalmoqda. 2014-yil holatiga koʻra, Kiotodagi sayyohlik agentligi baʼzilari allaqachon turmushga chiqqan, lekin birinchi nikohida toʻy marosimi boʻlmagan ayollar uchun mustaqil nikoh qurish xizmatlarini taklif qilgan. 2014-yilda britaniyalik fotograf Greys Gelderning (Grace Gelder) va 2017-yilda italiyalik fitnes-trener Laura Mesining (Laura Mesi) mustaqil nikohi haqidagi xabar keng tarqaldi.

 Madaniyatda 

 „Namunali erkak № 2“ badiiy filmida transgender model All oʻzi bilan nikoh quradi.
 Chris Morris (satirist) "Jam“ teleserialida oʻrta yoshli erkak oʻziga uylanadi.
 „Xor“ teleserialida Syu Silvestr qahramoni oʻziga turmushga chiqadi.
 „Katta shaharda ishqiy munosabatlar“ teleserialidagi Kerri Bredshou qahramoni ham oʻziga turmushga chiqadi.
 „Sobiq“ teleserialining 4-mavsumida Xolli Franklin qahramoni oʻzi bilan nikoh qurishga qaror qiladi.

 Yana qarang 
 Singletonlar
 

 
 Goin’ Solo: A Study on Singlehood and Views on ʻSologamy’ in the Contemporary Philippine Society., Diliman, 2018. С. 13.
 Tali, D. Why growing numbers are saying 'yes' to themselves // BBC News, 2017, December 22.
 Berg-Cross, L. Single Professional Women // Journal of International Women’s Studies, 5 (5) 2004, 34-59. С. 35.
 Hermans, H. Self-Marriage: An Institutionalized Form of Self-Love. // H. Hermans, Society in the Self: A theory of Identity in Democracy (pp. 31–33). New York: Oxford University Press, 2018. 
Turkum:Nikoh
Deksifeya

Deksifeya (Deksiteya, ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj Primechaniya M. L. Gasparova v kn. Pindar. Vakxilid. Odi. Fragmenti. M., 1980. S.476; Kommentariy D. O. Torshilova v kn. Gigin. Mifi. SPb, 2000. S.281..

Telxinlar qiroli Damonning qizi Primechaniya M. L. Gasparova v kn. Pindar. Vakxilid. Odi. Fragmenti. M., 1980. S.476 . Keos Kallimax, fr.75 Pfayfer maʼbudlarning gʻazabiga yoʻliqqanda qutulib qolgan. Pindarning yomon saqlanib qolgan boʻlagiga koʻra, u „qizil panjarali koʻshk ortida“ Pindar. Pean 4 (fr.52d), st.45 edi. Minosning sevgilisi. Unga oʻgʻli Yevksantiyni tugʻib bergan Vakxilid. Epinikii I 112—128; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 1, 2 (qarang. Egey dengizidagi orollar afsonalari#Keos).

 

Turkum:Yunon mifologiyasi
Turkum:Yunoniston
Bevalik

Bevalik — bu turmush oʻrtogʻi vafot etganidan keyin odamning holati. Bu holatdagi erkakni beva erkak, ayolni beva ayol deb atashadi.

 Tarixi 
Bevalik, shubhasiz, nikoh instituti tashkil etilganidan keyin koʻp oʻtmay paydo boʻldi. Er va xotinning bir vaqtning oʻzida vafot etishi kamdan-kam uchraydi, odatda, turmush oʻrtoqlardan biri boshqasidan koʻproq yashaydi.

 Beva ayollar 
Bir qator xalqlarning urf-odatlariga koʻra, eri vafotidan keyin beva ayol oʻz joniga qasd qilgan. Hindistonda bu marosim „Sati“ deb nomlangan va XIX asrgacha davom etgan. Xitoyda beva ayollarni oʻz joniga qasd qilishi V asrdan XX asrgacha amalda boʻlgan. Bu anʼana beva ayollarni begonalarning tajovuzlaridan himoya qilish uchun moʻljallangan edi va oʻlgan turmush oʻrtogʻiga sodiqlik ramzi edi. Koʻchmanchi xalqlarda oʻz joniga qasd qilish oʻz-oʻzini jarohatlash bilan almashtirildiО самоубийстве вдов.

Boshqa mamlakatlarda beva ayol nafaqat erining oʻlimida oʻz joniga qasd qilmagan, balki qayta turmush qurishi ham mumkin edi. Qadimgi yunon miflarida Gorgofona (Perseyning qizi) buni birinchi marta amalga oshirganМиф о Горгофоне. Tavrotda toʻgʻridan-toʻgʻri beva ayollarga vafot etgan erlarning qarindoshlari bilan turmush qurishni buyurilgan (Levirat ga qarang).

Patriarxal jamiyat beva ayollarning huquqlarini qonuniy himoya qilgan. Bu Timofeyga birinchi maktubda muhokama qilinadi, unda beva ayollarni qoʻllab-quvvatlash mas’uliyati ularning qarindoshlari va cherkov jamoasiga yuklangan. Osiyo mamlakatlarida jamiyat va qarindoshlar beva ayollarni qoʻllab-quvvatlashlari kerak edi (Qozoqcha Xon Taukening „Yetti qonuni“).

 Beva erkaklar 
Beva erkaklarning yurish-turishi, qoida tariqasida, tartibga solinmagan, ammo keyingi davrda beva ayollarning muddatidan ikki baravar kam boʻlgan motam tutish shartlari bundan mustasno edi.

 Zamonaviylik 
Hozirgi vaqtda qonunlar asosan beva ayol va beva erkaklarning meros, nafaqa va kompensatsiya olish huquqlarini tartibga solib, ularning shaxsiy hayotini eʼtiborsiz qoldiradi. Ikkinchi nikohni cheklash bilan bogʻliq anʼanalar ham oʻtmishda qoldi.
 Yana qarang 
 Quvnoq beva ayol
 „Qora bevalar“ xudkush-terrorchilar
 Beva dengizchilar
 

 
 
 Injil entsiklopedik lugʻati. M, 1995-yil.
 Odob maktabi. Ekaterinburg, 1998-yil.
Turkum:Shaxslararo munosabatlar 
Turkum:Oʻlim
Turkum:Bevalik
Shotlandcha arpali shoʻrvar

Shotlandiya arpa shoʻrvasi  — butun dunyoga mashhur Shotlandiya oshxonasi shoʻrvasi. Asosiy masalliqlar — arpa, qoʻzichoq, qoʻy yoki mol goʻshti, sabzavotlar (sabzi, rutabaga, baʼzan sholgʻom), quritilgan noʻxat yoki qizil yasmiq . XIX asr boshlarida nashr etilgan Mariya Rundellning „ Uyda pishirishning yangi tizimi“ kitobidagi „Shotlandiya qoʻy goʻshti shoʻrvasi“ taxminan bir soat davomida qaynatilgan qoʻzichoq boʻyni bilan tayyorlanadi; suyakdagi qoʻzichoq boʻlaklari yogʻdan tozalanadi va shoʻrvaga qoʻshiladi.

 Tarixi 
Bir necha soatdan keyin shoʻrvaga sabzavot, sholgʻom, sabzi va piyoz qoʻshiladi va ular yumshoq boʻlgunga qadar qaynatiladi va nihoyat, oldindan ezilgan Shotlandiya arpasi ham qoʻshiladi. Dasturxonga tortiq qilishdan oldin shoʻrvaga yangi maydanoz sepiladiShotlandskiy perloviy sup (rus). Qoʻzi goʻshti kaper sousi, maydanoz va sariyogʻ, tuzlangan bodring yoki xantal va sirka qoʻshilgan nastursiya (yeyish mumkin boʻlgan gullar) bilan pishirilishi mumkin. Karam va piyoz koʻpincha tuzilishini, rangini va taʼmini saqlab qolishi uchun tanovul qilishdan biroz oldin qoʻshiladi. Masalliqlar koʻlami retseptga qarab oʻzgaradi . Arpa sho‘rvasi uzoq yillardan beri konservalarda tayyor holda sotiladi.
Boshqa ahamiyatli inson

Boshqa ahamiyatli inson  — oila aʼzosi yoki yaqin doʻsti kabi biror shaxsning hayoti uchun muhim boʻlgan boshqa shaxsning umumiy atamasidir .

Birinchi marta atamasi amerikalik psixiatr, psixoterapevt va psixoanalitik Garri Stek Sallivan tomonidan ishlatilgan.

„Boshqa ahamiyatli inson“ shuningdek, oilaviy ahvol, munosabatlarning yaqinligi yoki jinsiy orientatsiyaMacmillan Dictionary haqida hech qanday maʼlumotni oshkor qilmasdan yoki nazarda tutmasdan, ishqiy munosabatlardagi sheriklik uchun gender boʻlmagan atama sifatida ham ishlatiladi.

Shu maʼnoda bu atama ingliz tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda baʼzan toʻy va ofis ziyofatlari kabi taklifnomalarda qoʻllanadi va aholining ayrim guruhlari, ayniqsa, yoshlar orasida keng tarqalmoqdaColtrane S., Adams M. Gender and Families / Scott Coltrane, Michele Adams. — 2nd ed. — 2008. — P. 10..

Ommaviy kommunikatsiyaning taʼsirini oʻrganishda „boshqa ahamiyatli inson“ tushunchasi matbuot, radio va televideniye xabarlarini baholashda uning fikrlarini hisobga oladigan shaxsning bevosita atrofidagi norasmiy „fikr yetakchilari“ ga nisbatan qoʻllanadiKatz, E. & Lazarsfeld, P. F. Personal influence: the part played by people in the flow of mass communications. 1955. Free Press.).

 

 
 Значимый другой // Оксфордский толковый словарь по психологии / под ред. А. Ребера. — 2002.
 Значимый другой // Большой психологический словарь / сост. Б. Мещеряков, В. Зинченко. — Олма-пресс, 2004.
 Значимый другой // Психология общения. Энциклопедический словарь / под общ. ред. А. А. Бодалева. — М.: Изд-во «Когито-Центр», 2011.
 Значимый другой // Кондратьев М. Ю., Ильин В. А. Азбука социального психолога-практика. — М.: ПЕР СЭ, 2007. — 464 с.
 Significant Others and Their Expectations. — 1972.

Turkum:Ishqiy munosabatlar
Turkum:Oilaviy munosabatlar
Turkum:Pages with unreviewed translations
Shokoladli pitsa

right|thumb|250x250px| Nutella qoʻshilgan shokoladli pitsa
Shokoladli pitsa ( — bu asosiy masalliq sifatida shokoladdan tayyorlangan pitsa. Shokoladli pitsa tayyorlashning turli usullari mavjud. Shokolad (kakao) pitsa xamiriga qoʻshilishi mumkin, toʻldiruvchi massa sifatidaSemenova N. 1000 luchshix reseptov pitssi. — M.: Ripol Klassik, 2012 — 574s., sousShokoladnaya pitssa-pirog, pizza uchun asos („qobiq“) sifatida xizmat qilishi mumkinShokoladnaya pitssa s yagodami.

Yana bir farqli jihati — shokolad pastasidan foydalanish (NutellaSladkaya pitssa: 10 umopomrachitelnix reseptov va boshqalar) pitsa pishirilgandan keyin amalga oshadi. Shokoladli pitsa tarkibida mevalar, rezavorlar, yongʻoqlar, marshmallowlar, qandolat mahsulotlari, kokos yongʻogʻi, oq shokolad qatlamlari, shirinliklar boʻlishi mumkin. Shunday qilib bu odatda shirinlikdir. „Shokoladli pitsa“ deb ham ataladigan tayyor shokoladli qandolatlar bor, ular pitsa shakli va koʻrinishiga taqlid qiladi.

Shokoladli pitsa maktab yoshidagi bolalar orasida mashhur boʻlgan ikkita ingredientni yaʼni shokolad va pitsani birlashtiradi, shuning uchun u koʻpincha bolalar ovqati sifatida sotiladi.

Pitsa va shokoladning birlashishi bir qancha Gʻarb mamlakatlarida parallel ravishda rivojlangan va franchayzing va zanjirli restoranlarda taqdim etiladigan shirinlikka aylangan. Amerika Qoʻshma Shtatlari va Kanadada shokoladli pitsani tez tayyorlanadigan doʻkonlar va restoranlarda topish mumkin. Misol uchun, Papa Murphy’s uni shokolad qirindisi, marshmallow va shirin souslar bilan tayyorlaydi.
Azim

Azim ― kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Arab tilidan tarjima qilinganda „buyuk“, „olijanob“, „jiddiy“, „ajoyib“, „aʼlo“ degan maʼnolarni anglatadi. Islomga eʼtiqod qiluvchi koʻplab xalqlar orasida keng tarqalganБаранов Х. К. Арабско-русский словарь: ок. 42 000 слов. — 3-е изд. — М., 2001. — С.524..

 Taniqli shaxslar 

 Yana qarang 

 Azimov
 Azimova

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Turkum:Arabcha erkaklar ismlari
Ramil

Ramil ( ‎ „qum“) — arabcha ism boʻlib, sobiq SSSR hududida keng tarqalgan. Ismning etimologiyasi ikkita turga ega. Birinchi turiga koʻra, „Ramil“ ismi arab mamlakatlarida joylashgan Ramil ayol ismining erkakcha shaklidir. Bu holda, kelib chiqishi mashhur turdagi qum bashorati bilan bogʻliq (ilm al-raml). Ikkinchi turiga koʻra esa, bu ism Rami („Oʻq otish“) nomiga va shuningdek „Rami-l-Jamrat“ (Haj paytida tosh otish) marosimiga yaqinlashtirilgan.

Ramil ismi arab tilidan tarjima qilingan boʻlib, „ajoyib“, „sehrli“, „bashoratga qodir“ degan maʼnoni anglatadi. Shuningdek, qadimgi arab tilidan tarjima qilingan Ramil nomi „aniq otuvchi“ degan maʼnoni anglatadi.

Injil qahramonlarining ismlari orasida „Ramil“ ismi fonetik jihatdan Remaliya (Rumlayahu) nomi bilan taqqoslanishi mumkin.

 

 
 Musulmon nomlari. M.2007.
 Baranov X. TO. Arabcha-ruscha lugʻat: taxminan. 42 000 soʻzlar. — 3-nashr. — M., 2001-yil.
Turkum:Arab nomlari
Chiambotta

Chiambotta yoki Jambotta  — janubiy Italiya oshxonasining yozgi sabzavotli taomi. Chiambotta Italiyaning janubida Neapol janubidagi yerlarda mashhur. Chiambottaning koʻplab individual va mintaqaviy variantlari mavjud, ammo ularning barchasida baqlajon, qovoq, bulgʻor qalampiri, kartoshka, piyoz, sarimsoq va pomidor kabi yozgi sabzavotlar mavjudDiane Darrow & Tom Maresca, The Seasons of the Italian Kitchen (Atlantic Monthly Press, 1994), pp. 198-99.Anthony F. Buccini, „Western Mediterranean Vegetable Stews and the Integration of Culinary Exotica“ in Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2005 (ed. Richard Hosking: Prospect Books, 2006), p. 132-34..

Chiambotta koʻpincha rayhon bilan toʻldiriladi va zaytun moyi bilan aralashtiriladiJoyce Goldstein, Italian Slow and Savory (Chronicle Books, 2004), p. 260.. Chiambotta koʻpincha asosiy taom yoki garnir sifatida goʻsht, kolbasa yoki baliq bilan yonma-yon dasturxonga tortiladi. Baʼzida makaron, polenta yoki guruch chiambottaga qoʻshimcha sifatida tanovul qilinadiMary Ann Esposito, Ciao Italia Slow and Easy: Casseroles, Braises, Lasagne, and Stews from an Italian Kitchen (Macmillan, 2007), p. 124.. Chiambotta minestre deb nomlanuvchi mazali italyan taomlari toifasiga kiradi, ular toʻyimli shoʻrvadan goʻshtli pishiriqgachaMichael Scicolone, Make It Your Way: Ciambotta, Los Angeles Times (June 20, 2001). tayyorlanadi (shuningdek minestron).

Bu koʻpincha fransuz ratatuyiFrank Pellegrino, Raoʻs Classics: More Than 140 Italian Favorites from the Legendary New York Restaurant (St. Martinʼs Press, 2016), p. 128. bilan taqqoslanadi; ikkalasi ham Gʻarbiy Oʻrta Yer dengizidagi sabzavotli pishiriqlar oilasining bir qismidir. Janubiy Italiyaning turli hududlarida taomning nomi biroz farq qiladi: u Kalabriyada ciambotta yoki ciambrotta, Basilicatada ciammotta, Kampaniyada cianfotta yoki ciambotta, Lazio va Abruzzoda ciabotta sifatida tanilgan.
Tagir

Tagir ( ‎ ) — arabcha kelib chiqqan erkak ismi, „sof“, „benuqson“ degan maʼnoni anglatadi.

Tagir — turkiy xalqlar va arab dunyosiga xos ismTahir Surname User-submission:. U qadimiy ildizlarga ega boʻlib, oʻz vaqtida islom dini tarixi bilan taqqoslangan va koʻpincha musulmon dini bilan birlashgan xalqlar (tatarlar, boshqirdlar, oʻzbeklar, qirgʻizlar, kavkaz xalqlari) orasida uchraydi.

Tagir (Taxir va Zuhra) „Romeo va Juletta“ning sharqiy versiyasining bosh qahramonlaridan biri boʻlib, ular Yevropadan farqli oʻlaroq birga ulgʻaygan va bir-biriga vaʼda qilingan, ammo yovuz kuchlar irodasi bilan ular ajralgan va vafot etgan, Toxir — jallodning qoʻlidan, Zuhra esa — oʻz xanjaridan.

Bir versiyaga koʻra, Tagir ismi Muhammad paygʻambarning oʻgʻillaridan birining ismi bilan bogʻliq. Oʻgʻil bolaga paygʻambar avlodi nomini qoʻyish, ota-onalar uning alohida eʼtiborini, homiyligi va tashqi kuchlar oldidagi shafoatini umid qiladilar, shuning uchun bu islom mamlakatlarida va Rossiyaning ayrim mintaqalarida juda mashhurdirZnachenie imeni Tagir.

 Mazkur ismning sohiblari 

 Tagir Rahimov (1963-yilda tugʻilgan) — rossiyalik teatr va kino aktyori.
 Tagir Xaybulayev (1984-yilda tugʻilgan) — rossiyalik dzyudochi, 2012-yil Olimpiya chempioni, 2011-yil jahon chempioni va 2009-yil Yevropa chempioni , Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi.

 Ism kuni 
Tagir ismining, katolik ismningkunlari marosimi nishonlanmaydi, chunki ism arab tilidan kelib chiqqan.

 

 

 Ismi Tagir
Turkum:Arabcha erkaklar ismlari
Farid

Farid (fryd) - arabcha ism boʻlib, „qiyoslab boʻlmaydigan, yagona“ degan maʼnoni anglatadi. Feyd nomiga ham ega.

Bu ism arablar va islomga eʼtiqod qiluvchi boshqa xalqlar orasida keng tarqalgan. Turkiya, Eron, Ozarbayjon, Markaziy Osiyo, Hindiston, Indoneziya, Malayziya, Shimoliy Xitoy, Bolqon, Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikada keng qoʻllanadi.

Rossiyada „Farid“ nomi Kavkazda, shuningdek, tatarlar, boshqirdlar va Volga boʻyining boshqa xalqlari orasida keng tarqalgan.

Turkiyada u „Ferit“, Ozarbayjonda „Ferid“ deb yoziladi, Volga boʻyida (tatarlar va boshqirdlar orasida) bu ismning ikkita varianti „Farit“ va „Farid“ keng tarqalgan. „Farid“ ismi tatarlarning eng mashhur ismlaridan biridir (Farid Salmon).

Islomga eʼtiqod qiluvchi koʻplab xalqlar orasida keng tarqalgan, xususan, bu ism adige, dargin, lezgin, noʻgʻay tillarida uchraydi.

Varida, Darida, Farida, Harida — arabcha ayol ismlari.

 Farid, Kennet (1989-yilda tugʻilgan) — amerikalik professional basketbolchi.

 

 

 
 

Turkum:Arabcha erkaklar ismlari
Tigran

Tigran  — armancha erkak ism. Rus tiliga „Muqaddas chehra“ deb tarjima qilingan .

 Sanʼatda 
Vivaldining „Tigran“ operasi.

 Mazkur ismning sohiblari 

 Tigran I Ervandid — Yervandiylar sulolasida arman shohi (miloddan avvalgi 560-535).
 Tigran I — Buyuk Armaniston qiroli (miloddan avvalgi 115-95) Artashesiylar sulolasidan.
 Tigran II — Buyuk Armaniston qiroli (miloddan avvalgi 95-55))Artashesiylar sulolasidan.
 Tigran III — Buyuk Armaniston qiroli (miloddan avvalgi 20-8 yillar) Artashesiylar sulolasidan.
 Tigran IV — Buyuk Armaniston qiroli (miloddan avvalgi 8-1 yillar) Artashesiylar sulolasidan.
 Kichik Tigran Armaniston qiroli Buyuk Tigran II ning oʻgʻillaridan biridir.

 

Turkum: Arman erkak nomlari
Yapon-ryukyuan tillari

Yapon-ryukyuan (yapon) tillari Yaponiya arxipelagidagi va Ryukyu orollaridagi tillar oilasi. Boshqa til oilalari bilan genetik aloqalar oʻrnatilmagan. Ular umumiy ajdoddan — proto-yapon tilidan kelib chiqqan.

 Tarkibi 
alt=Karta rasprostraneniya yapono-ryukyuskix yazikov.|thumb|279x279px| Yapon-ryukyuan tillarining tarqalish xaritasi
Oila tarkibiga quyidagilar kiradi:

 Yapon tili
 Xokkaydo dialekti;
 Kansai dialekti;
 sharqiy lahjalar — Xonsyu orolining shimoli-sharqiy qismi;
 gʻarbiy lahjalar — Xonsyu va Sikoku orollarining gʻarbiy qismi;
 janubiy lahjalar — Kyushu oroli va Ryukyu arxipelagi;
 Ryukyuan tillari:
 Shimoliy Ryukyuan tillari;
 Amami tillari — Amami orollari;
 Oshima — Oshima oroli;
 tokunoshima oroli tokunoshima;
 okinoerabu — Okinoerabujima oroli;
 Yoron — Yoronjima oroli;
 Okinava tillari — Okinava orollari;
 Shimoliy Okinava (Kunigam) dialekti;
 Janubiy Okinava;
 Janubiy Ryukyuan tillari;
 Miyako tillari:
 Miyako dialekti — Miyako orollari;
 Tarama dialekti — Tarama va Minna orollari;
 Makroyaeyama tillari:
 Yaeyama dialekti — Yaeyama orollari;
 Yonaguni tili (Yonaguni) — Yonaguni oroli;

Yoʻqolgan Goguryeo tilining yapon boʻlimiga mansublik (baʼzan koreys tiliga kiradi) bahlashuvi mavjud.

 

 
 Thomas Pellard. Why it is important to study the Ryukyuan languages (angl.). — Oxford University, 2009.
Turkum: Evroosiyo Tillari
Turkum: Oltoy tillari
Agamiya

Agamiya (yunoncha — salbiy qism va gamos — nikoh) — sotsiologik maʼnoda turmush qurmaslik yoki guruh aʼzolaridan faqat guruh ichida turmush qurishni talab qiladigan yoki bunday nikohlarni taqiqlovchi qoidalarning yoʻqligi. Buni antropologik kontseptsiya sifatida ham koʻrib chiqish mumkin — jamoa aʼzolari oʻrtasidagi jinsiy aloqalarni mutlaqo taqiqlash — yoki biologik tilda aytilganda, bu yerda jinsiy aloqa yoʻqligini anglatadi.

Agamiya antropologik maʼnoda jins vakillari oʻrtasidagi barcha jinsiy aloqalarni bir xil darajada, ham turmush qurgan, ham nikohsiz taqiqlash boʻlib, sinfgacha boʻlgan jamiyatlarda jinslar oʻrtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy norma hisoblanadi. Bir qator ibtidoiy jamiyatlarda oʻz urugʻiga mansub boʻlganlar bilan jinsiy aloqada boʻlishni taʼqiqlash faqat boshqa aniq bir urugʻ aʼzolari bilan bunday munosabatlarga kirishish talabi bilan birlashtirilgan. Aynan shu talablar uning aʼzolariga ushbu oxirgi nasl tomonidan qoʻyilgan. Shunday qilib, ikki urugʻning oʻziga xos ittifoqi paydo boʻladi, ularning har biri oʻz ichida jinsiy aloqani taqiqlagan va oʻz aʼzolarini ittifoqdosh urugʻda jinsiy sheriklar izlashga majbur qilgan. Shunday qilib, ikkita matrilineal ekzogam qabilalar (fratriyalar) qoʻshilganda, ikki urugʻlik tashkiloti paydo boʻladi.

Koʻrinib turibdiki, ajdodlar jamoasining (qabila rishtalariga asoslangan ibtidoiy jamoa) shakllanish bosqichida endogamiya dastlab qisman ichki agamiya bilan almashtirilgan boʻlsa, keyinchalik u toʻliq ichki agamiya bilan almashtirilgan (jamoa ichidagi jinsiy aloqalarni butunlay taqiqlash, ekzogamiya).

Madaniyatda agamiyaning sotsiologik va antropologik hodisa sifatida tilga olinishini koʻplab tarixiy asarlarda uchratish mumkin.

 

 
 На заре человеческой истории — Семенов Ю. И., 1989 год
 Семьеведение — Евгения Черняк
Turkum: nikoh shakllari
Magnet

Magnet yunon mifologiyasidagi eponim va Fesaliyadagi Magnesiyaning birinchi qiroli.

U Eol va EnaretPsevdo-Apollodor. 1, 7, 3. yoki Zevs va Fiy, Devkalionning qiziКаталог женщин, fragment 3. yoki Friksning oʻgʻli Argus va PerimelaAntonin Liberal. Metamorfozi, 23. ning oʻgʻli edi. Makedonaning akasi, Makedoniyaning eponimi, Polydektes va Diktisning otasiKatalog jenщin, fragment 4. dengiz nimfasi tomonidanPsevdo-Apollodor. 1, 9, 6.. PierPsevdo-Apollodor. 1, 3, 3. va EioneyPavsaniy. Opisanie Elladi. VI, XXI, 11. ning otasi sifatida aniqlangan. Muza Calliopa undan Hymenni ismli oʻgʻil tugʻadi. Oshiq boʻlgan Apollon, Magnetning uyida kelganda, Germes Apollondan uning sigirlar podasini oʻgʻirlab ketadi.

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Skaylar

Skaylar  — inglizcha ism boʻlib, gollandcha Skaylar ismidan hosil boʻlgan. Oʻz navbatida, u gollandcha Skayler familiyasidan (nemischa Shuler nomidan kelib chiqqan Schuyler ) kelib chiqqan.

Skyler ismining ham varianti uchrab turadi .

Erkaklar va ayollar ismi hisoblanadi.

Shimoliy Amerikada bu ism birinchi marta XVII asrda familiya sifatida paydo boʻlgan. Nyu-Yorkdagi Skayler familiyali mashhur oila sharafiga , uning vakillaridan biri Filipp Skayler boʻlgan, XIX asrga kelib bu familiya berilgan ism sifatida ishlatila boshlangan.

Oʻtgan asrning 80-yillarida bu nom AQShda qizlar va oʻgʻil bolalar uchun urfga kirgan. Skaylar ismining shakli koʻproq qizlar uchun, Skayler ismining shakli esa koʻproq oʻgʻil bolalar uchun mashhur p. 9..

 Yana qarang 
 Shuler (aniqlash)

 

Turkum:Inglizcha ismlar
Delf

Delf  — qadimgi yunon mifologiyasi afsonalaridan biri qahramoni, ApollonningIstochnik: Pavsaniy „Opisanie Elladi“ (X, 6, 3-4); Gigin. Mifi 161 va Kelenoning (yoki Apollon va Fiya; yoki Apollon va Melena) oʻgʻli, uning sharafiga Delfi shahri Pavsaniy. Opisanie Elladi X 6, 3-4 nomlangan. Delf — Kastaliyaning otasiИсточники: О. В. Кулишова Дельфийский оракул в системе античных межгосударственных отношений (VII—V вв. до н. э.) , Мифология Греции. Иллюстрированный словарь. Boshqa bir qissaga koʻra, bu Apollon u yerga kelganidagi shoh Delf Esxil. Evmenidi 16 .

Delf va Amfiktionlarda hayvonlarning ichak-chavogʻi, belgilar va tushlar orqali fol ochish odati boʻlgan Pliniy Starshiy. Yestestvennaya istoriya VII 203 // Kulishova O. V. Delfiyskiy orakul v sisteme antichnix mejgosudarstvennix otnosheniy. SPb, 2001. S.85 .

Pavsaniy oʻzining „Ellada tavsifi“ asarida „Delf“ eponimi nasl-nasabni hamma joyda koʻrishni xohlaydigan genealogiyani sevuvchilar uchun moʻljallangan, degan fikrni bildiradi, sababi aholi keyinchalik shaharni „Pito“ deb atagan, chunki unda Delfining oʻgʻli Pito hukmronlik qilgan.

 

Turkum:Yunon mifologiyasi