Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Dmitriy Pletnyov

Dmitriy Andreevich Pletnyov (1998-yil 16-yanvarda tugʻilgan) – rossiyalik professional futbolchi, „Bunyodkor“ jamoasida toʻp suradi.

 Klub faoliyati 
U 2017-yilning 6-sentyabr kuni Sankt-Peterburgning „Zenit-2“ jamoasi safida Rossiya Milliy Futbol Ligasidagi debyutini „Rotor Volgograd“ jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan.

U Rossiya Premyer-ligasidagi debyutini 2018-yilning 5-may kuni „Zenit Sankt-Peterburg“ klubida „Lokomotiv“ jamoasiga qarshi oʻyinda maydongga tushgan.

2020-yil 18-sentyabrda u Kaliningradning Baltika klubi bilan 3 yillik shartnoma imzoladi. U 2021-yil 7-iyun kuni Baltikani tark etdi.

2024-yil 12-fevral „Surxon“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

 Terma jamoadagi faoliyati 
U 2015-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionatida va 2015-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionatida Rossiyaning 17 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasida oʻynagan.

 Shaxsiy hayot 
Uning otasi Andrey Pletnyov ham futbolchi boʻlgan.

 Faoliyat statistikasi 

Klub Mavsum Liga Kubok Kontinental Jami DvizionIshtGolIshtGolIshtGolIshtGol Zenit Sankt-Peterburg 2015–16 Premyer-liga 0 0 0 0 0 0 0 0 2016–17 0 0 0 0 0 0 0 0 2017–18 1 0 0 0 0 0 1 0 Jami 1 0 0 0 0 0 1 0 Zenit-2 Sankt-Peterburg 2017–18 FNL 16 1 - - 16 1 2018–19 25 1 - - 25 1 Jami 41 2 0 0 0 0 41 2 Tom Tomsk 2019–20 FNL 1 0 0 0 0 0 1 0 Jami 1 0 0 0 0 0 1 0Umumiy faoliyati 43 2 0 0 0 0 43 2

 

 

 
 
 Profile by Russian Football National League
 

Turkum:1998-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:FC Zenit Saint Petersburg futbolchilari
Turkum:FC Tom Tomsk futbolchilari
Turkum:FC Atirau futbolchilari
Turkum:FC Baltika Kaliningrad futbolchilari
Turkum:Surxon klubi futbolchilari
Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari
Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Rossiya birinchi ligasi futbolchilari
Turkum:Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Belarusdagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Chengdu Huangcheng masjidi

Chengdu Xuancheng masjidi  – Xitoyning Sichuan viloyati Chendu shahri Qingyan tumanidagi masjid. Bu Sichuandagi eng katta masjiddir.

 Nomi 
Huangcheng, Sichuan mahalliy tarixida masjid sulolasining saroyiga yaqin joylashganligi sababli Saroy devori degan maʼnoni anglatadi.

 Tarixi 
Masjid dastlab XVI asrda qurilgan. Birinchi marta 1858-yilda qayta qurilgan. 1917-yilda urush paytida u katta zarar koʻrgan. Keyinchalik, moliyaviy cheklovlar tufayli maydoni 6600 m2 dan 5 000 m2 gacha qisqartirildi. Masjid 1998-yil noyabr oyidan beri hozirgi oʻrnida joylashgan.

 Arxitekturasi 
Masjid arab, ming, sin meʼmoriy uslublari uygʻunlashgan holda qurilgan. U kirish devori, darvozalar, hammom, kutubxona va asosiy ibodatxonadan iborat. Kutubxona arab va xitoy tillarida yozilgan islomiy kitoblardan iborat. Birinchi darvozada masjid nomi yozilgan lavha osilgan. Masjidda Sichuan provinsiyasi islom uyushmasining bosh qarorgohi joylashgan.

 Transporti 
Masjidga Chendu metropolitenining Tianfu maydoni stansiyasidan gʻarb tomon piyoda borish mumkin.

 Yana qarang 

 Sichuandagi islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Xitoydagi masjidlar
Turkum:Chendu shahridagi binolar va inshootlar
Turkum:Sichuandagi Islom
Turkum:16-asr masjidlari
Dilnaz Murzatayeva

Dilnaz Murzatayeva — 18-yoshli oʻzbek sportchisi, qilichbozlik boʻyicha ixtisoslashgan, Osiyo oʻyinlaridan keyin shohsupaga koʻtarilgan Oʻzbekistonning birinchi qilichbozi. El-Salvador oʻtgan qilichbozlik boʻyicha jahon kubogi gʻolibi.
 
 Faoliyati 
Dilnaz Murzatayeva oʻng qoʻlli yosh qilichboz boʻlib, qilichbozlik boʻyicha 6-darajaga ega. Bugungi kunda Dilnaz Murzatayeva Oʻzbekistonning faxrli yoshlar qatorida joy egallab kelmoqda.

Dilnaz Murzatayeva Xanchjou-2022 Osiyo oʻyinlarida shohsupaga koʻtarilgan birinchi Oʻzbekistonlik qilichbozga aylandi. 17-yoshli sportchi yarim final jangida janubiy koreyalik Injeong Choiga imkoniyatni boy berib qoʻydi va bronza medali bilan kifoyalandi. Maʼlumot uchun, Oʻzbekistonlik sportchilar qilichbozlik dasturida shu paytgacha biror marotaba shohsupaga koʻtarilmagan edi.
 
Dilnaz Murzatayeva 2023-yilgi jahon Kubogi bosqichida oʻsmirlar oʻrtasida qilichbozlik boʻyicha oltin medalga sazovor boʻldi. Musobaqalar 1-6-noyabr kunlari el-Salvador shahrida oʻtkazildi. Yarim final oʻyinida Dilnaz vatandoshi Bibimaram Saparovadan 15:14 hisobida gʻalaba qozondi. Final bahsiga kelsak, Murzatayeva 15:7 hisobida Puerto-Rikolik raqib Ualler Del Valle Alanis S. ni magʻlub etib, ushbu musobaqada oltin medalga sazovor boʻldi.

2024-yilning 28-aprel kuni Fujayrada (Birlashgan Arab Amirliklari) 2 ta jang oʻtkazdi, ulardan birida Dilnaz Murzatayeva gʻalaba qozondi. U birinchi jangni Keneshova Akakga qarshi oʻtkazdi va 3:1 hisobida gʻalaba qozondi. Ikkinchi jang Khatri Tanikshaga qarshi boʻlib, afsuski, u 11:15 hisobida magʻlub boʻldi. Ushbu musobaqadan soʻng uning umumiy toʻplagan balli 104.000 ga etdi.

2024-yil 4-mayda Dilnaz Murzatayeva Kali (Kolumbiya) tomonidan oʻtkaziladigan Epee Grand Prix musobaqasida ishtirok etadi. Bundan tashqari, 2024-yil 17-mayda Sharjada (Birlashgan Arab Amirliklari) qilichbozlik boʻyicha Coupe du Monde (jahon chempionati) oʻtkaziladi, unda u ham ishtirok etadi.

 

Turkum:Oʻzbekiston qilichbozlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2006-yilda tugʻilganlar
Taiyuan qadimiy masjidi

Taiyuan qadimiy masjidi  – Xitoyning Shansi provinsiyasi Tayyuan shahri Xinghualing tumanidagi masjid.

 Tarixi 
Masjid dastlab 8-asrda Tan sulolasi davrida tashkil etilgan va Qingxiu masjidi deb nomlangan. Keyin 11-asrdan keyin bir nechta taʼmirlash va rekonstruksiya qilindi. Mavjud bino Min sulolasi davrida qurilgan.

 Arxitekturasi 
Masjid anʼanaviy xitoy meʼmorchiligi uslubida bunyot etilgan boʻlib, ikki hovlidan iborat. Asosiy binolarga darvoza, namozxona, vaʼz zali, bezatilgan ark, tahoratxona va boshqalar kiradi. Namoz zalida anʼanaviy xitoy, arab va islom meʼmorchiligi uslublari oʻzida mujassamlashgan.

 Transporti 
Masjidga Taiyuan temir yo'l stansiyasidan gʻarb tomon borish mumkin.

 Yana qarang 

 Xitoyda Islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Xitoydagi masjidlar
Turkum:Shansidagi binolar va inshootlar
Turkum:8-asr masjidlari
Qufu masjidi

Qufu masjidi  – Xitoyning Shandun viloyati Qufu shahridagi masjid.

 Yana qarang 

 Xitoyda Islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Xitoydagi masjidlar
Turkum:Shandongdagi binolar va inshootlar
Bulon

Bulon, (lot. Alces alces) ing. elk (Shimoliy Amerikada qoʻllanadi) yoki rus. los' (Yevroosiyoda qoʻllanadi) — loslar turkumidagi yagona tur. Los Shimoliy Amerikadagi eng baland va quruqlikdagi ikkinchi eng katta hayvon boʻlib, tana massasi boʻyicha faqat Amerika bizonidangina ortda qoladi. Los kiyiklarning dunyodagi eng baland, eng katta va eng ogʻir turidir. Aksariyat katta yoshli erkak ilgʻoqlarning shoxlari keng, bargsimon boʻladi; kiyiklar oilasining boshqa aʼzolarining shoxlari dendritik („novdasimon“), uchli konfiguratsiyaga egadir. Los shimoliy yarimsharning aylana qutbli boreal oʻrmonlarida yoki moʻtadil keng bargli va aralash oʻrmonlarida yashaydi, sovuqroq, moʻtadil hududlarda, shuningdek, subarktik iqlimlarga moslashgan.

 
 Alces: A journal devoted to the biology and management of moose (Alces alces) Centre for Northern Forest Ecosystem Research.
 
 
 
 
 

 

 
 A moose in the National Nature Park "Losinyj Ostrov" ("Moose" or "Elk" Island) in Russia
Xunays ibn Huzofa

Xunays ibn Huzofa (hijriy 2, milodiy 624-yilda vafot etgan) – sahoba. Paygʻambar Muhammad bilan Madinaga hijrat qilganidan keyin oʻsha yerda vafot etgan.

 Biografiyasi 
Xunays ibn Huzofa Makkadagi Quraysh qabilasining Sahm urugʻidan Huzofa ibn Qaysning oʻgʻli boʻlgan. Onasi Doida bint Hizyom ham Sahm qabilasidan ediMuhammad ibn Saad, Tabaqat vol. 3. Translated by Bewley, A. (2013). The Companions of Badr, p. 307. London: Ta-Ha Publishers.. Xunaysning Abdulloh va Qays ismli ikki ukasi boʻlganMuhammad ibn Ishaq, Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad, pp. 147-148. Oxford: Oxford University Press..

Xunays ibn Huzofa Abu Bakr SiddiqningIbn Ishaq/Guillaume p. 116. taʼsiri ostida „Rasululloh sollallohu alayhi vasallam al-Arqam uyiga kirgunga qadar“ erta Islomni qabul qilganIbn Saad/Bewley vol. 3 p. 307..

616-yilda Xunays ikki ukasi, yetti nafar amakivachchalari va yana toʻrt nafar urugʻ aʼzolari bilan Habashistonga hijratga joʻnaydiIbn Ishaq/Guillaume pp. 147-148.. 619-yilda fuqarolar himoyasida yoki yashirin tarzda Makkaga qaytganlar orasida ediIbn Ishaq/Guillaume p. 168.. Oradan koʻp oʻtmay Hafsa binti Umarga uylanadiIbn Ishaq/Guillaume p. 218., oʻsha paytda Xunays oʻn toʻrt yoshga toʻlgan ediMuhammad ibn Saad, Tabaqat vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina, p. 56. London: Ta-Ha Publishers..

Xalifa Umar 622-yilda Madinaga hijrat qilganida, Xunays va Hafsa unga hamrohlik qiladilarIbn Ishaq/Guillaume p. 218.. Avvaliga ular Rifaʼa ibn Abdulmunzirnng huzurida turadilarIbn Ishaq/Guillaume p. 218. Ibn Saad/Bewley vol. 3 p. 307.. Paygʻambar Muhammad har bir musulmonga islomda birodar tutinishni buyurganda, Rifaʼa ibn Abdulmunzir Xunaysni Muhammad ibn Maslamaning kuyovi Abu Abs ibn JabrIbn Saad/Bewley vol. 3 pp. 307, 353. bilan birodar qilib qoʻyadiIbn Saad/Bewley vol. 3 p. 352..

Xunays ibn Huzofa 624-yilning martida Badr jangida ishtirok etgan Sahm urugʻining yagona aʼzosi ediIbn Ishaq/Guillaume p. 329..

 Vafoti 
Xunayz ibn Huzofa 624-yilning avgust oyi oxirida vafot etgan va Baqi’ qabristoniga dafn etilgan. Muhammad uning dafn marosimida shaxsan ishtirok etganIbn Saad/Bewley vol. 3 p. 307..

Xunays ibn Huzofadan avlod qolmaganIbn Saad/Bewley vol. 3 p. 307.. Uning bevasi Hafsa keyinchalik Muhammad paygʻambarga turmushga chiqqanIbn Hisham note 918..

 Yana qarang 

 Muhammadning yurishlari roʻyxati
 Sahoba
 Umar

 

Turkum:Badr jangida ishtirok etgan sahobalar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:624-yilda vafot etganlar
Turkum:Muhojirun
Turkum:Uhud jangida ishtirok etgan sahobalar
Qaratis

Qaratis, shuningdek Ummu Horun yoki Ummu al-Vosiq sakkizinchi Abbosiy xalifa Muʼtasimning ummu al-valadi va uning vorisi Vosiqning onasi.

 Hayoti 

Qaratis vizantiyalik yunon ayol boʻlgan. U taxminan 811-yilda Abbosiylar haramiga kirgan. U yosh Abbosiy yosh shahzoda Abu Isʼhoq Muhammad ibn Horunga kanizaklikka berilgunga qadar Abbosiylar xonadonida tarbiyalangan. Qaratis islomni haramga kirishdan oldin yoki keyin qabul qilgani nomaʼlum. Qaratis Abu Isʼhoq Muhammaddan biroz yoshroq boʻlgan.

Qaratis Abu Jaʼfar Horun (boʻlajak xalifa Vosiq) va Muhammad ismli ikki oʻgʻilni dunyoga keltirgan. Abu Jaʼfar Horun 812-yil 17-aprelda (da 811—813-yil oraligʻidagi ertaroq yoki kechroq vaqt koʻrsatilgan) Makka yoʻlida tugʻilgan.

Muʼtasim Qaratisning katta oʻgʻlini merosxoʻr etib tayinlagan. 842-yil 5-yanvarda Muʼtasim vafotidan soʻng uning oʻgʻli akalarining qarshiliklarisiz taxtga oʻtirgan. Shu bilan Qaratis Abbosiylar xonadoni boshligʻi ham boʻlgan. Vosiq hukmronligi boshlanganidan koʻp oʻtmay Qaratis hajga borishga qaror qilgan.

Qoratis 842-yilda Vosiqning o‘gay ukasi Ja’far (bo‘lajak xalifa Mutavakkil) hamrohligida haj safariga chiqqan. Biroq 842-yil 16-avgustda (hijriy 227-yil) yoʻlda, al-Hirada vafot etgan. Kufada dafn etilgan.

 

 
 
 

Turkum:842-yilda vafot etganlar
Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 9-asr ayollari
Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 9-asr kishilari
Turkum:Xristianlikdan islomni qabul qilganlar
Turkum:Abbosiy xalifalarning kanizaklari
Turkum:Abbosiy xalifalarning onalari
Turkum:9-asr Vizantiya ayollari
Jinan katta janubiy masjidi

Jinan katta janubiy masjidi  – Xitoyning Shandun viloyati Jinan shahridagi eng qadimiy masjid. Yuan sulolasi davrida (1295-yilda) tashkil topgan. Hozirgi binolarning aksariyati Min sulolasi davrida (1436- va 1492-yillarda) qurilgan.

 Tarixi 
Afsonaga koʻra, katta janubiy masjid Tan sulolasi davrida tashkil etilgan, ammo buni tasdiqlovchi maʼlumotlar yoʻq. Yozma maʼlumotlarga koʻra, masjidning hozirgi joyida barpo etilgani 1295-yilga, Temur xoqon (Yuan imperatori Chengzong) hukmronligining birinchi yiliga toʻgʻri keladi.

Zamonaviy inshootlarning qurilishi 1420–1430-yillarda boshlangan. Xunji imperatori hukmronligining beshinchi yili, 1492-yilda sezilarli kengayishlar amalga oshirildi. Min sulolasi imperatorlari Imperator Jiajing (1521–1567) va Vanli (1572–1620), Tszyaning (1796–1820), Daoguang (1820–1850) va Tongji (1875–1818) va Qing sulolasining imperatorlari, shuningdek, respublikaning ilk davrida davrida qayd etilgan boshqa taʼmirlash ishlari olib borildi.

Madaniy inqilob davrida masjid jiddiy zarar koʻrgan, unda joylashgan koʻplab tarixiy ashyolar vayron qilingan va bino zavodga aylantirilgan. 1992-yildan beri u viloyat darajasidagi asosiy madaniy meros obyekti sifatida himoyalanmoqdaGreat Southern Mosque, online article at www.jinan.gov.cn .

 Arxitekturasi 
Jami masjid 6630 kvadrat metr maydonni egallaydi, shundan 2830 kvadrat metri binolardan iboratGreat Southern Mosque, online article at www.jinan.gov.cn .

 Manzili 
Masjid Jinanning Lixia tumanida, tarixiy shahar markazi va Baotu bahor bogʻining gʻarbiy qismida joylashgan. Uning joylashuvi Jinanning musulmonlar mahallasiga (Huimin Xiaoxu) janubiy kirish qismida joylashgan.

 Yana qarang 

 Xitoyda Islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati
 Islom tarixining xronologiyasi
 Islom arxitekturasi

 

Turkum:Xitoydagi masjidlar
Turkum:1492-yilda qurilgan diniy binolar va inshootlar
Turkum:13-asr masjidlari
Turkum:Jinandagi binolar va inshootlar
Qaytaglar

Qaytaglar (haydakan, Kumyk,Tabassaran , Lezgian) darginlarning etnik guruhidir , lekin baʼzan alohida xalq sifatida ham qaraladi . Ularning soni 25 mingdan ortiq ekani taxmin qilinmoqda . Ular asosan Dogʻistonning Kaytag tumani hududida, qisman tekislikda va shaharlarda (Maxachqal’a, Derbent, Izberbash da) yashaydilar. Qaytag xalqining bir qismi 1944- yilda Chechenistonga koʻchirildi According to family lists of the population of the Dagestan region in 1886 and population censuses in 1897 and 1926., keyinchalik u yerdan Dogʻiston shimoliga koʻchib oʻtdi. Ular Shimoli-Sharqiy Kavkaz oilasining Dargin filialiga mansub kaytag tilida gapirishadi , biroq dargin adabiy tili va rus tillari ham keng tarqalgan. Diniy demografiyada ular asosan sunniy musulmonlardir .
thumb| Anʼanaviy Kaitag kashtasi

 Etnogenez 
Kaytag xalqining oʻzlari oʻzlarining kelib chiqishi haqidagi qadimgi afsonalarni saqlab qolishmagan. Inqilobdan oldingi va sovet adabiyotida, xususan, sharqshunos Vasiliy Bartold tomonidan ilgari surilgan Qaytag xalqining moʻgʻul va oʻgʻuz ildizlari haqida nazariyalar mavjud edi ..Sovet davrida moʻgʻul nazariyasi tilshunoslarning baʼzi asarlarida paydo boʻldi: Masalan, Nikolay Dmitriev, hozirgi Kaytag xalqi juda oz sonli lugʻat elementlarini hisobga olmaganda, moʻgʻul tilini yoʻqotgan deb hisoblardi. Ayni paytda sharqshunos Vladimir Minorskiy bu nazariyani „sof aldanish“ deb atagan. Uning soʻzlariga koʻra, Qaytag nomi 9–10-asrlardayoq arab mualliflari tomonidan tasdiqlangan .

Kaytag xalqining tarixi anʼanaviy ravishda boshqa Dogʻiston xalqlari-darginlar bilan oilaviy aloqalari doirasida yoritiladi. Yaqinda oʻtkazilgan genetik tadqiqotlar Dogʻiston xalqlari bilan aloqalarni ochib berdi, bu esa kaytaglar orasida eng keng tarqalgan haplogrup J1 ekanligini koʻrsatdi , bu darginlar orasida ham ustunlik qiladi (70-80%, 91% gacha ).

Kaitag xalqi Dogʻistondagi knyazlik mulklaridan biri boʻlgan utsmi deb nomlanuvchi hukmdori boʻlgan Kaitag Utsmiatega asos solgan. Utsmining harbiy-siyosiy hokimiyati Utsmi-Dargo, Akusha-Dargo, Kaba-Dargo, Burkun Dargo, Muira, Gapsh, Syurga kabi Yuqori Kaytag va Dargin erkin jamiyatlaridan iborat edi. Utsmi odatda yangi tugʻilgan oʻgʻlini siyosiy ittifoqni mustahkamlash uchun ularga tarbiyalash uchun yubordi. Utsmiatning poytaxti Kala Koreysh boʻlgan – keyinchalik Urkarax, Majalis va Boshlikatta ahamiyatli boʻlgan.

1860-yillardan boshlab Kaitag xalqi Dogʻiston viloyatining Qaitago-Tabasaran tumaniga kiritilgan. 1926-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Qaitag aholisi 14,400 kishini tashkil etgan. 1939-yilgi sovet aholini roʻyxatga olishdan boshlab, ular etnik jihatdan darginlar roʻyxatiga kiritilganlar.

 : 

Turkum:Rossiyadagi etnik guruhlar
Turkum:Dogʻistondagi etnik guruhlar
Turkum:Etnografiya
Kaitag Utsmiate

Kaitag Utsmiate Shimoliy Kavkazdagi ko'p millatli feodal siyosiy birlik edi. Bu haqda birinchi qaydlar 5-asrdan boshlab yilnomalarda paydo bo'lgan va u 1820-yilda Rossiya tomonidan Kavkazni bosib olish paytida yo'q qilingan.Davlat hududlari hozirgi Dog'istonning Kaytag, Daxaday va qisman Segokala, Derbent, Kayakent tumanlarini qamrab olgan.

 

 A. O. Murtazaev, Kaytag v VIII - birinchi polovine XIX v. (Isledovanie politicheskoy istorii i roli v sisteme politicheskix struktur Severo-Vostochnogo Kavkaza).
 S. K. Umaxanov, Tarixiy geografiya Dagestana XVII — nach. XIX v.
Turkum:Dogʻiston tarixi
Turkum:Etnografiya
Turkum:Rossiya xalqlari
Budux xalqi

Buduxlar (Budux : Budad, Budad), asosan Ozarbayjon shimoli-sharqidagi togʻli Buduq qishlogʻidan boʻlgan etnik guruh, Shohdag xalqlaridan biri. Ular budux tilida soʻzlashadilar, bu lezgi tarmogʻining shimoliy-sharqiy kavkaz tilidir . Ozarbayjon tili keng tarqalgan.

 Tarix 
Buduxlar yashaydigan hudud Shirvonshoh tarkibiga kirgan. Buduxlar Shoh uchun harbiy xizmatni oʻtashdi, ammo soliq va soliqlardan ozod qilindi. 18-asr boshlarida Budux Shirvonda boʻlib oʻtgan sunniy-shia toʻqnashuvida qatnashgan. Biroq, mojaro tez orada Shohga qarshi qoʻzgʻolonga aylanib, Usmonlilar va Safaviylar eʼtiborini tortdi. 18-asr oxirlarida Buduxlar Xuba xonligi tarkibiga kirgan, ammo 1806-yilda Rossiya imperiyasi tarkibiga qoʻshilgan.

Buduxlar 19-asr oʻrtalarida muridlar urushida ham qatnashgan. Sovet davrida buduxlar kollektivlashtirish va ularning anʼanaviy turmush tarzi va eʼtiqodlariga salbiy taʼsir koʻrsatadigan turli ijtimoiy-siyosiy siyosatlarga duch keldilar.

 Madaniyat 
Baduxlar anʼanaga koʻra qoʻy va qoramol boqish bilan shugʻullanadilar. Baduxlar savdo-sotiq va baʼzi cheklangan dehqonchilik bilan ham shugʻullanadilar, asosan zoʻrgʻa va javdar yetishtirishadi.

Budux xalqining aksariyati sunniy musulmonlardir.

 

Turkum:Ozarbayjondagi etnik guruhlar
Turkum:Lezginlar
Turkum:Etnografiya
Jek xalqi

Jek xalqi ( Jeks, Jeklilar ( deb ham yoziladi ), Jek yoki Jek xalqi ) — Ozarbayjondagi shimoli-sharqiy kavkaz etnik guruhi Azərbaycan etnoqrafiyası. Üç cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007, səh. 12.. Jeklar soni jihatidan kichik shohdag xalqlaridan biridir Wixman, Ronald. The Peoples of the USSR: An Ethnographic Handbook. New York: M.E. Sharpe and London, Macmillan. 1984. .Jeklar Dogʻiston xalqining Shohdogʻ guruhining bir qismi boʻlib, Ozarbayjon Respublikasining shimoli-sharqida va Buyuk Kavkazning Shohdogʻ platosida yashaydi. Jeklarning tarixiy vatani Quba rayonining Jek qishlog'i bo'lib, ularning ona tili shimoli-sharqiy Kavkaz oilasiga mansub Jek tilidir "Tərxan Paşazadə. “Azərbaycanın milli etnik nümayəndələri – ceklilər”, "Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Xəbərləri", № 1, Bakı, “Müəllim” - 2009, səh.35-43." Əlhəddin Cekli və Tərxan Paşazadə, «Biz CAN deyirik! Yəni Ceklilər Azərbaycan Naminə!», «Kamal» jurnalı, № 3 (7), iyun 2010, səhifə 44-48..

Jek xalqi asosan sunniy musulmonlardir Wixman, Ronald. The Peoples of the USSR: An Ethnographic Handbook. New York: M.E. Sharpe and London, Macmillan. 1984..

 Galereya 

 

 Tarxan Pashazadə, "Dünyanın nadir etnik guruhi - Azərbaycan ceklilari", Ozarbayjon gazetasi
 Bolshaya Entsiklopediya v 62 tomax: Jeki
Turkum:Ozarbayjondagi etnik guruhlar
Turkum:Etnografiya
Qaragash

Qaragashlar (qaragashlilar va qaragash-noʻgʻaylar deb ham atashadi) Rossiyaning Astraxan shahri yaqinida yashovchi etnik noʻgʻay guruhlaridan biridir. Eng yirik Karagash aholi punkti – Rastopulovka shahri.

 

 Viksman, Ronald. Sovet Ittifoqi xalqlari: etnografik qoʻllanma . (Armonk: M. E> Sharp, 1984) b. 93
Turkum:Rossiyadagi etnik guruhlar
Turkum:Etnografiya
Karata xalqi

Karata yoki Xxiridi xalqi Dog'istondan, Shimoliy Kavkazdan kelgan kichik etnik guruhdir. Qoratalar, asosan, Axvax va Xasavyurt tumanlarida istiqomat qiladi. Ular asosan karata tilida gaplashadilar.

 Tarix 
Karatas va Avarlar yaqin tarixga ega. 18-asrga kelib qoratalar avtonom “erkin jamoa”ni tashkil qildilar. Qorata va qoʻshni xalqlar oʻrtasida yaylovlar va yaylovlarni nazorat qilish uchun tez-tez nizolar boʻlib turardi. 19-asrning boshlarida mintaqa ruslar tomonidan bosib olingan, ammo ma'muriy tuzilma 1870-yillarga qadar paydo bo'lmagan.

Qoratalar tarixdan xo'jalikda asosan: chorvachilik, dehqonchilik va ayirboshlash bilan shug‘ullangan. Boqiladigan oddiy hayvonlar qo'y, ot va qoramol edi. Noqulay tabiiy sharoit va ekin maydonlarining etishmasligi tufayli terasli dehqonchilik amalga oshirildi. Javdar, zigʻir, bugʻdoy, kartoshka va sabzavotlar yetishtiriladigan asosiy ekinlardir.

Karatalar sunniy musulmonlardir. Islom mintaqaga birinchi marta 8-asrda kirib kelgan, ammo mahalliy aholi so'fiy missionerlarining ta'siri tufayli bu dinni faqat 16-asr atrofida qabul qilgan.

 

Turkum:Dogʻistondagi etnik guruhlar
Turkum:Etnografiya
Xvarshi xalqi

Xvarshi xalqi – Dogʻistonda, bir nechta kichik aholi punktlarida yashovchi Shimoliy Kavkaz xalqi . Xvarshilar asli Tsumadin tumanining janubi-sharqiy qismidan boʻlib, bu yerda yettita Xvarshi aholi punkti joylashgan: Yuqori va Quyi Inxokvari qishlogʻi (iqqo), Kvantlada qishlogʻi, Santlada qishlogʻi (zoluho), Xvarshi qishlogʻi (aʼiqo), Xonox (xonox nomli).) va Xvayni qishlogʻi (ečel). Ular birlashgan xalq sifatida oʻzlariga etnonimga ega emaslar, aksincha, ular oʻzlarining yashash joylariga qarab oʻzlariga murojaat qilishadi. Shu tariqa ular oʻzlarini Inxokvari (ixizo), Kvantlada xalqi (kʼozozo), Santlada xalqi (zolozo), Xvarshi xalqi (aʼizo), Xonox xalqi (honozo) va Xovayni (ečezo) deb atashadi.

1944-yil avgust oyida Xvarshilar Vedeno va Rityalbga surgun qilindi, ammo 1957- yilga kelib ularning 30 foizi yana anʼanaviy aholi punktlariga qaytdi, qolganlari esa Qizilyurto va Xasavyurtov tumanlariga koʻchib ketishdi, yaʼni bugungi kunda Xvarshilar ham bor. Qizilyurtovskiyda Komsomolskoe va Qizilyurtda, Xasavyurtovskiyda Oktyabrskoe, Pervomayskoe va Mutsalaulda topilgan. Darhaqiqat, bugungi kunda 7000 ga yaqin xorshiylarning aksariyati anʼanaviy turar-joylardan tashqarida, qolgan 1500 nafari esa aholi punktlarida istiqomat qiladi.

Tsez tili boʻlgan Xvarshi tilida gaplashadilar. Ular anʼanalarga koʻra sunniy musulmonlar boʻlib, taxminan 16-asrda soʻfiy missionerlarining taʼsiri tufayli dinni qabul qilganlar. Ular qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanib kun kechiradilar.

 

Turkum:Dogʻistondagi etnik guruhlar
Turkum:Etnografiya
Gʻazna jangi (1151)

Gʻazna jangi 1151-yilda Oloviddin Husayn boshchiligidagi gʻuriylar qoʻshini bilan gʻaznaviylar sultoni Bahramshoh qoʻshini oʻrtasida boʻlib oʻtganJaques 2007, p. 392. Gʻuriylar hukmdori Bahromshohni magʻlub etib, shaharni egallab, 1149-yilda ukasi Qutbiddinning qatl qilingani uchun qasos sifatida uni vayron qilgan.

 

 Maʼlumotnomalar 

 
Turkum:Gʻazni viloyati tarixi
Turkum:Tojiklar ishtirokidagi janglar
Turkum:Gʻuriylar davlati ishtirokidagi janglar
Turkum:Gʻaznaviylar davlati ishtirokidagi janglar
Turkum:1151-yildagi mojarolar
Turkum:1151-yil Osiyoda
Jalolobod jangi

1842-yildagi Jalolobod jangi afgʻonlarning Kobuldan taxminan sharqdagi Jaloloboddagi olis garnizonini qamal qilishi hisoblanadi. Ushbu qamal besh oy davom etdi va Britaniya qoʻshinlarining qarshi hujumi natijasida afgʻonlar magʻlubiyatga uchrab, Kobulga chekinishga majbur boʻldi.

 Jang 
Jalolobod garnizoni oddiy bir yoʻl boʻylab joylashgan qal’adan iborat boʻlib, uni general ser Robert Sale boshchiligidagi taxminan 2,000 askar himoya qilardi. 1842-yil yanvarida Kobuldan chekinayotgan Britaniya qoʻshinlari qirgʻin qilinganidan keyin Jalolobod afgʻon qoʻshinlari tomonidan qurshovga olindi. Afgʻonlar Britaniya garnizoniga bir qator hujumlarni amalga oshirdi, ammo Britaniya qoʻshinlari bu hujumlarni muvaffaqiyatli qaytarishga erishdi. Hatto oziq-ovqat taqchil boʻlib qolganda, ular qamal qilayotgan kuchlardan 300 bosh qoʻyni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlishdi. Besh oylik qamal davom etgach, 7-aprel kuni Sale afgʻon qoʻshinlariga qarshi hujumni boshlab yubordi. Britaniyaliklar afgʻonlarning asosiy lagerini, barcha yuklar, oziq-ovqat zaxiralari, qurol-yarogʻlar va otlarni qoʻlga kiritdi. Afgʻonlar magʻlubiyatga uchrab, tartibsizlik bilan Kobulga chekinishga majbur boʻldi.

Jalolobod mudofaasi 13-piyoda polkini (keyinchalik Somerset yengil piyoda askarlari deb atalgan) qahramonlik timsoliga aylantirdi. Xabar qilinishicha, polk Britaniyaga qaytish uchun Hindiston boʻylab qaytib ketayotganda, har bir garnizon ular sharafiga oʻn marta oʻq uzgan. Qirolicha Viktoriya polkni yengil piyoda askariga aylantirib, qoʻshimchasi „Shahzoda Albert“ unvonini olib yurishni va shahar devorlari tasvirlangan „Jalolobod“ yozuvli nishon taqishni buyuradiwww.britishbattles.com. Somersetning markaziy shahri Tauntonda joylashgan harbiy kazarma Jalolobod jangidan soʻng „Jalolobod kazarmasi“ deb nomlangan va shu hudud hozirgacha „Jalolobod“ nomi bilan ataladi.

1834—1855-yillarda Londonda ishlagan landshaft rassomi V. L. Uolton General Salening Jalolobod mudofaasi uchun litografik plitalar yasagan (taxminan 1845).

 Jangovar tarkibi 
thumb|220x220px| Jalolobod istehkomlari
Britaniya jangovar tarkibi quyidagicha:

Britaniya armiyasi

 13-piyoda polki (1-Somersetshir, shahzoda Albertning yengil piyoda askarlari)

Bengal prezidentlik armiyasi

 1-otli eskadron (Skinner oti)
 35-chi Bengal mahalliy piyoda askari
 Shoh Shujoning sapyorlari
 Bengal dala artilleriyasining artilleriya qoʻshinlari

 

 
 Farlex tomonidan bepul lugʻat 
 www.britishbattles.com

Turkum:Afgʻonistondagi janglar
Turkum:1840-yillar janglari
Turkum:Jalolobod tarixi
Turkum:Birinchi ingliz-afgʻon urushi janglari
Turkum:1842-yil Afgʻonistonda
Turkum:1841-yil Afgʻonistonda
Turkum:1841-yildagi mojarolar
Turkum:1842-yildagi mojarolar
Turkum:Birlashgan Qirollik ishtirokidagi qamallar
Agrilinus

Agrilinus – qoʻngʻizlar turkumi, Aphodiinae kenja oilasiga mansub. Ushbu urugʻning Palearktikada uchraydi.

 Turlar 
Ushbu 30 tur Agrilinus urugʻiga tegishli. Ushbu turlarning koʻpchiligi Aphodius urugʻidan koʻchirilgan.

 Agrilinus ater (De Geer, 1774)
 Agrilinus bardus (Balthasar, 1946)
 Agrilinus bollowi (Balthasar, 1941)
 Agrilinus breviusculus (Motschulsky, 1866)
 Agrilinus constans (Duftschmid, 1805)
 Agrilinus convexus (Erichson, 1848)
 Agrilinus hasegawai (Nomura & Nakane, 1951)
 Agrilinus ibericus (Harold, 1874)
 Agrilinus ishidai (Masumoto & Kiuchi, 1987)
 Agrilinus lindbergi (Petrovitz, 1959)
 Agrilinus lungaiensis (Petrovitz, 1962)
 Agrilinus madara (Nakane, 1960)
 Agrilinus monicae (Stebnicka, 1982)
 Agrilinus monikae Král, 2013
 Agrilinus montisamator (Balthasar, 1965)
 Agrilinus nikolajevi (Berlov, Kalinina & Nikolajev, 1989)
 Agrilinus obliviosus (Reitter, 1892)
 Agrilinus pirinensis (Balthasar, 1946)
 Agrilinus pseudolungaiensis Mencl & Rakovič, 2012
 Agrilinus punctator (Reitter, 1892)
 Agrilinus ritsukoae (Kawai, 2004)
 Agrilinus shilenkovi (Berlov, 1989)
 Agrilinus shukronajevi (Nikolajev, 1998)
 Agrilinus spinulosus (Schmidt, 1910)
 Agrilinus striatus (Schmidt, 1910)
 Agrilinus surdus (Boucomont, 1929)
 Agrilinus tashigaonae (Emberson & Stebnicka, 2001)
 Agrilinus tenax (Balthasar, 1932)
 Agrilinus uniformis (Waterhouse, 1875)
 Agrilinus wassuensis (Petrovitz, 1962)
Holoparamekus

Holoparamecus – Endomychidae oilasiga mansub chiroyli qoʻziqorin qoʻngʻizlari urugʻiga mansub. Holoparamecus’da taxminan 17 ta tur mavjud.

 Turlar 
Ushbu 17 tur Holoparamecus urugʻiga tegishli:
 
 Holoparamecus amabilis Sasaji, 1991
 Holoparamecus atomus Ragusa, 1888
 Holoparamecus beloni Reitter, 1884
 Holoparamecus bertouti Aubé, 1861
 Holoparamecus caularum Aubé, 1843
 Holoparamecus constrictus Sharp, 1902
 Holoparamecus depressus Curtis, 1833
 Holoparamecus floridanus Fall, 1899
 Holoparamecus gabrielae Rücker, 2003
 Holoparamecus insularis Dajoz, 1972
 Holoparamecus kunzei Aubé, 1843
 Holoparamecus niger (Aubé, 1843)
 Holoparamecus pacificus LeConte, 1863
 Holoparamecus pumilus Sharp, 1902
 Holoparamecus punctatulus Reitter, 1908
 Holoparamecus ragusae Reitter, 1875
 Holoparamecus singularis Beck, 1917

 

 Qoʻshimcha oʻqish 
 
 
 
 
 
 

 Tashqi
Strachiini

Strachiini - Pentatominae kenja oilasidagi qalqon hasharotlar tribasi.

 Urug‘ 
BioLibBioLib.cz: tribus Strachiini Mulsant & Rey, 1866 quyidagilarni o'z ichiga oladi:

 Afrania Stål, 1865 yil
 Afraniella Shouteden, 1904 yil
 Bagrada Stål, 1862 yil
 Kapnoda Jakovlev, 1887 yil
 Compsoprepes Stål, 1867 yil
 Eurydema Laporte de Castelnau, 1833 yil
 Grossiana Ahmad va Xon, 1980 yil
 Madates Strand, 1910 yil
 Murgantia Stål, 1862 yil
 Pylophora Van Duzee, 1923 yil
 Seansonius Rider, 1998 yil
 Stenozigum Fiber, 1861 yil
 Strachia Han, 1831 yil
 Trochiscocoris Reuter, 1890 yil
Dartri togʻlari

Dartri togʻlari (Dartry Mountains. Placenames Database of Ireland.) – Irlandiyaning shimoli-gʻarbidagi, Sligo va Leitrim okruglarining shimolidagi togʻ tizmasi. Ular Lough Melvin, Lough Gill va Lough MacNean oʻrtasida yotadi. Eng baland nuqtasi – Truskmore Truskmore. MountainViews.ie.. Boshqa diqqatga sazovor togʻlar qatoriga balandlikdagi Benbulbin kiradi (1726 ft), Benwiskin va Tievebaun .

Togʻlar Breifne qirolligining bir qismi boʻlgan Dartraighening eski tuati sharafiga nomlangan. Janubi-sharqda joylashgan Breifne togʻlariga juda yaqin.

Diapazon katta boʻlingan ohaktosh platosi hisoblanadi. Muzlik bu togʻ tizmasining oʻziga xos shakllarini oʻyib bergan. Bu qatorga Glenkar, Glenade va Gleniff vodiylari kiradi.

 Eng baland choʻqqilari 
Daraja Togʻ choʻqqisi Balandlik 1 Truskmore 2 Truskmore SE Cairn 3 Tievebaun 4 Annacoona Top (Slievemore) 5 Benbulbin 6 Arroo 7 Benviskin 8 Benwiskin janubi 9 Benbulbin janubi 10 Aganni 

 Galereya 

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Sligo okrugining togʻlari va tepaliklari
Turkum:Leitrim okrugining togʻlari va tepaliklari
Ferdi Tayfur

Ferdi Tayfur 1945-yil 15-noyabrda Adana shahrida tugʻilgan, musulmon qoʻshiqchi, aktyor , rejissyor, shoir, bastakor, yozuvchi va tadbirkor, Turkiyaning eng muvaffaqiyatli va mashhur kishilaridan biri. Uning musiqa va aktyorlik olamida oʻttizdan ortiq musiqa va kino albomlari mavjud boʻlsa-da, 1982-yilda Ferdifon Müzik musiqa kompaniyasini asos solgan. Qurilish sohasiga 2009-yilda ham kirib kelgan. Arabesk podshohi (turkcha: Arabesk’in Krali) Turkiya xalqi tomonidan unga berilgan umumiy unvon. Uni Freddi Baba deb ham atashadi. 2021-yilda „Sharkilar Bizi Söyler“ teledasturining mashhur soʻroviga koʻra, u turk musiqasining eng mashhur yuzi unvonini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, u turk musiqasining yaratuvchisi va kashshoflaridan biridir.

Hayoti
Tayfur Adana shahrida tug'ilgan va otasi Cumali Bey unga o'zining sevimli ovoz ijrochisi Ferdi Tayfur ismini bergan. Otasi o'g'lining to'g'ri ta'lim olishini xohlardi, lekin u kazinodan chiqib ketayotganda o'ldirilganidan so'ng, Tayfur maktabni tashlab, kambag'al hayot kechirdi , uning o'limidan keyin onasi boshqa odamga turmushga chiqdi. U o‘qishni hohlaganini, lekin imkoni yo‘qligi sababli uddalay olmasligini ma’lum qildi. Bolaligida u o‘gay otasiga tegishli bo‘lgan konfet do‘konida shogird bo‘lib ishlagan va u yerda o‘qishni o‘rgangan. Keyinchalik fermer xo‘jaligida ishlab, oila daromadiga hissa qo‘shgan Tayfur o‘sha yillari to‘ylarda qo‘shiq kuylay boshlagan. Keyinchalik Adana radiosining musiqa tanlovida qatnashdi.

Tayfur 1968-yilda Seda Plak bilan shartnoma tuzib, ikkita yozuvni chiqardi, ammo yozuvlar yaxshi qabul qilinmadi. Keyin fermada ishlash uchun Adanaga qaytib ketdi. Bundan tashqari, u o'zining musiqiy karerasida ishlashni davom ettirdi. Uch yillik tanaffusdan so'ng u o'zining yangi rekordi - "Huzurum Kalmadi" ni chiqardi. 1973-yilda “Görsev Plak” yorlig‘i ostida “Kir Çiçekleri”ni chiqardi. 1974-yilda u yana bir rekord Bana Gerçekleri Söyleni chiqardi. 1975 yilda u Elenor Plak bilan yangi shartnoma imzoladi. Bırak Şu Gurbeti chiqqandan so'ng u o'zining Çeşme qo'shig'i bilan mashhur bo'ldi.

Musiqiy karerasi
Tayfurning o'zi yozgan qo'shiqlaridan iborat birinchi albomi musiqiy karerasini boshlagan yillarda yaxshi sotildi, ammo moliyaviy qiyinchiliklar tufayli Elenor Plakning egasi Atilla Alpsakaryaga ikkita qo'shiq sotdi va natijada ularni Gulden Karaböcekga berdi. Tayfur o'z yozuvlarini nashr etishda davom etdi va oxir-oqibat "Çeşme" qo'shig'i bilan keng tanildi va 1977-yilda xuddi shu nomdagi filmda Necla Nazir bilan birga bosh rolni ijro etdi. O'sha paytda filmni 12 million kishi tomosha qilgan.

Albomlarni chiqarish bilan bir qatorda u ko'plab kontsertlar berdi. 1993-yilda Gulhane bog'idagi kontsertiga 200 000 kishi tashrif buyurdi.

 Kitoblari 
 Şekerci Çırağı, novel, Kora Yayın, (2003)
 Yağmur Durunca, novel, Kora Yayın, (2008) 
 Bir Zamanlar Ağaçtım, novel, Kora Yayın, (2013)
 Paraşütteki Çocuk, novel, (2014)

 TV das 
1993-yil: Yetiş Emmioğlu, teleboshlovchi (Show TV)
2009-yil: Korolar Çarpışıyor, tanlov ishtirokchisi (Show TV)
2009-yil: Boynu Bükük Şarkılar, teleboshlovchi (7-kanal)

Turkum:1946-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Inoyatullaxon

Inoyatullaxon (pushtuncha/dariycha: عنايت الله خان) (1888-yil 20-oktyabr – 1946-yil 12-avgust) 1929-yil yanvarda uch kunlik Afgʻoniston podshohi. Afgʻon amiri Habibullaxonning oʻgʻli. Inoyatullaning qisqa muddatli hukmronligi uning taxtdan ketishi bilan yakunlangan.

Xon pushtunlar oilasida tugʻilgan. Omonullaxon 1929-yil 14-yanvarda yarim tunda podshohlikni akasi Inoyatullaxonga topshirib, Kobuldan yashirincha Qandahorga qochishga harakat qiladi. Habibulloh Kalakoniy va uning izdoshlari Omonullaning Rolls-Royce mashinasini otda quvib ketishdi, ammo Omonulla qochishga muvaffaq boʻladi.

Podshoh ketishi bilan Kalakoniy podshoh Inoyatullaga yo taslim boʻlish yoki urushga tayyorgarlik koʻrish uchun xat yozadi. Inoyatullaning javobi shundaki, u hech qachon shoh boʻlishni istamagan va xohlamagan va 1929-yil 17-yanvarda Kalakoniy foydasiga taxtdan voz kechib, shoh deb eʼlon qilishga rozi boʻlgan. Inayatulloh Buyuk Britaniya Qirollik havo kuchlari tomonidan Kobuldan havo yoʻlida olib ketilgan va umrining qolgan qismini surgunda oʻtkazgan. 1929-yil avgust oyida, Afgʻon fuqarolar urushi (1928–1929) davrida Kobulda Kalakaoniylarga qarshi kuchlar orasida Inoyatulla nomi bilan zarb qilingan rupiyalar aylanib yurgani haqida mish-mishlar tarqaldi. Bu baʼzilarni Inaytulla afgʻon taxtiga daʼvogarlik qila boshlagan degan fikrga olib keldi. Biroq, bundan hech narsa chiqmadi va mish-mishlar tezda barham topdi. Inoyatulla Eronda qoldi va 1946-yilda Tehronda vafot etdi.

 Oilasi 
thumb|left|Inoyatulla oilasi bilan

Inoyatulla va turmush oʻrtogʻi Xariyaning (Mahmud Tarziyning qizi) Xalilulloh Siroj (1910-yilda tugʻilgan), Ruhulla Siroj (1911-yilda tugʻilgan, 1913-yilda vafot etgan), Mastura Siroj, Humayra Siroj, Hamidulla Inoyat Siroj (1923-yilda tugʻilgan), Ruqiya Siroj (1918-yilda tugʻilgan), Hamida Siroj (1920-yilda tugʻilgan), Xayrulla Inoyat Siroj (1921-yilda tugʻilgan), Ismatullo Inoyat Siroj (1922-yilda tugʻilgan), Latija Siroj (1923-yilda tugʻilgan), Anisa Siroj (1923-yilda tugʻilgan), Nafisa Siroj (1925-yilda tugʻilgan) ismli farzandlari boʻlgan.

 

 

 

Turkum:20-asr afgʻon hukmdorlari
Turkum:Afgʻoniston podsholari
Turkum:Barakzoilar sulolasi
Turkum:Pushtunlar
Turkum:20-asr afgʻon siyosatchilari
Turkum:Taxtdan voz kechgan hukmdorlar
Turkum:Afgʻon fuqarolar urushi (1928–1929)
Husayn Xotakiy

Shoh Husayn Xotakiy (pushtuncha / dariycha: شاه حسين هوتک), Mir Vays Xotakiyning oʻgʻli, xotakiylar sulolasining beshinchi va oxirgi hukmdori. Etnik pushtun (afgʻon), gilzoi qabilasidan. 1725-yilda akasi Mahmud Xotakiy vafotidan keyin taxtga chiqadi. U pushtun tilida ijod qilgan shoir ham boʻlgan. Amakivachchasi Ashraf Isfahondan turib Forsni boshqargan boʻlsa, Husayn Qandahordan hukmdorlik qilgan, biroq magʻlubiyatga uchragan.

1729-yilda Ashrafxonning oʻlimi Forsda (Eron) juda qisqa muddatli Xotakiy hukmronligining tugashini belgilab berdi, ammo Qandahor 1738-yilgacha Nodirshoh tomonidan zabt etilgunga qadar Husaynning nazorati ostida qoldi. Bu 1747-yilda soʻnggi Afgʻon imperiyasi barpo etilishidan oldin qisqa pauza boʻldi.

 Yana qarang 
 Gilzoyi hokimligi
 Afgʻoniston tarixi
 Qandahor qamali

 

 

 An Outline Of The History Of Persia During The Last Two Centuries (A. D. 1722–1922)
 Hotak Rule

Turkum:1738-yilda vafot etganlar
Turkum:18-asr afgʻon hukmdorlari
Turkum:Pushtunlar
Turkum:Qandahorliklar
Turkum:Xotakiylar sulolasi
Turkum:18-asr afgʻon shoirlari
Sirkon (raketa)

3M22 „Sirkon“ – „Mashinostroyeniya“ ISB tomonidan ishlab chiqilgan kemaga qarshi gipertovushli raketa. 2023-yil 4-yanvarda foydalanishga topshirilgan.

Ushbu raketa P-700 Granit ogʻir kemaga qarshi raketa oʻrnini bosishi rejalashtirilgan. Taxminlarga koʻra, raketa tashuvchilar 1144 loyihasi boʻlmish TARKR va 949A Antey loyihasi boʻlgan APL yadro suv osti kemalari boʻladi.

 Tavsifi 
Ushbu raketaning asosiy jihati uning boshqa Rossiya kemalarga qarshi raketalari bilan solishtirganda, shunjngdek, boshqa mamlakatlarning kemaga qarshi raketalariga nisbatan ancha yuqori ( gacha) parvoz tezligiga egaligidir (20 fevral kuni xabar qilinganidek, 2019-yilda Rossiya Prezidenti V. V. Putinning Federal Majlisga murojaatida, Rossiyaning eng yangi gipertovushli raketasi „Sirkon“ „1000 km dan ortiq masofada taxminan 9 Max“ tezlikka erisha oladi. „Sirkon“ ham dengiz, ham quruqlik nishonlarini yoʻq qilishi mumkin, shuningdek, yangi raketadan „Kalibr“ raketa tizimlari uchun ishlab chiqarilgan yoki qurilayotgan kemalar va suv osti kemalarida foydalanish koʻzda tutilganligi haqida xabar berilgan).

Raketa 30-40 km balandlikda uchadi. Bu balandlikda havo qarshiligi past hamda bunday parvoz balandligi raketaning uchish masofasi va tezligini sezilarli darajada oshirish imkonini beradi. Sirkondan fregatlardan tortib samolyot tashuvchilarigacha boʻlgan turli toifadagi dushmanning yer usti kemalari, shuningdek, quruqlikdagi harbiy nishonlarga zarba berish mumkin. Sirkonning tezlik xususiyatlari (taxminan 11 025 km/soat) uni tutib olishni qiyinlashtiradi. THAAD, Xets-2 va Xets-3, SM-3, SM-6, GBI, PAAMS va SAMP/T(tezligi 4,5 M boʻlgan Aster 30 raketasi bilan) kabi zamonaviy raketaga qarshi mudofaa tizimlari yuqori tezlikda uchadigan nishonlarni ushlab olishi mumkin, ammo Sirkonning manevrchanlik qobiliyatini hisobga olgan holda, bu hodisaning ehtimoli uncha yuqori emas.Raketaning birinchi sinovi 2020-yil yanvarida oʻtkazilgan. Barents dengizidan „Admiral Gorshkov“ fregatidan 500 km dan ortiq uzoqlikdagi masofadagi harbiy poligonda joylashgan nishonga qarshi zarba berilgan. Parvozning muvaffaqiyatli omalga oshganini tasdiqlovchi hech qanday video yoki fotosurat taqdim etilmagan.

 Texnik xususiyatlari 
Taxminiy ishlash koʻrsatkichlari:

 Uchish masofasi: maʼlumotlar turli da turlicha boʻlib – taxminan 450 km, 600 km, 1000 kmdan ortiq ;
 uzunligi: 8-9,5 m (3S14 uchirish moslamasi va undan uchirilgan raketalarning oʻlchamlari asosida (raketa uchirish uchun 3S14 uchirish moslamasini oʻzgartirish talablariga javob bermaydi)) ;
 tezlik: 8 M gacha ;
 Jangovor kallak bilan birgalikdagi ogʻirligi: 300-400 kg.

 Yana qarang 

 Gipersonik qurollar
 X-90
 9-A-7660 „Xanjar“
 3M55 „Oniks“
Jamiya Islomiya Ishatul Ulum

Jamiya Islomiya Ishatul Ulum – Hindistonning Maxarashtra shtatining Nandurbar tumanidagi Akkalkuva shahrida joylashgan Deobandi islom maktabi. U 1979-yilda Gʻulom Muhammad Vastanvi tomonidan tashkil etilgan boʻlib, dastlab bitta kulbada bor-yoʻgʻi olti talaba bilan faoliyat boshlagan va 2014-yilga kelib, uning soni Hindiston boʻylab ikki million talabagacha oʻsgan.

Tibbiyot kolleji va Nur kasalxonasi 2013-yilda MBBS kursini boshlash uchun shtat hukumatidan va Hindiston Tibbiyot kengashidan, Nyu-Dehlidan yakuniy ruxsatnoma olgan va 100 nafar talaba kursga yozilgan. MBBS kollejidan tashqari Jamiyada 300 oʻrinli shifoxona ham mavjud boʻlib, unda turli xil jarrohlik operatsiyalari, tekshiruvlar, muolajalar, dori-darmonlar, turli patologiyalar, biokimyo, mikrobiologiya tekshiruvlari, rentgenografiya, sonografiya bepul amalga oshiriladi. Har kuni 600 ga yaqin OPD va 230 IPD bemorlari davolanadi. Barcha boʻlimlarda shifokorlar kuniga 30 ga yaqin operatsiyani oʻtkazadilar.
 

 

 Darul Ulum Deoband, Vastanvi va Modi izohlari . Bugun Hindiston .
 Vastanvi Rsga eʼtibor qaratadi. 100 kr kolleji . Hindiston vaqtlari .
 Ruhoniy . 2011-03-21. NY Times .
 Modi Dilli eshik hai uchun: Maulana Gʻulom Muhammad Vastanvi deydi . 2013/10/11. wn.com .
 Nima uchun Akkalkuva, uning shogirdlari Bade Hazratiga ildiz otishmoqda . Financial Express .
 Yangiliklar . 31.01.2011. Tribune India .
 Vastanvi hech qachon Modini maqtamagan, u oʻsha mintaqadan boʻlmagani uchun ketishi kerak edi . Indian Express .
Turkum:Deobandiy madrasalar
Turkum:Nandurbar tumani
Turkum:Hindistondagi islomiy maktablar
Jamiya Xayrul Madaris

Jamiya Xayrul Madaris Pokistonning Multan shahrida joylashgan islom seminariyasi. Dastlab Jalandharda 1931-yil 9-martda tashkil etilgan seminariya 1947-yil 8-oktabrda hozirgi oʻzining Multan shahrida joylashgan joyiga koʻchirilgan.

 Tarixi 
Xayrul Madaris dastlab Jalandharda 1931-yil 9-martda Xayr Muhammad Jalandhariy tomonidan Ashraf Ali Tahonaviy taklifi bilan tashkil etilgan. Tahonaviy Xayrul Madarisning birinchi homiysi boʻlgan va keyingi homiylar orasida Shabbir Ahmad Usmoniy va Shamsul Haq Afgʻoniy ham boʻlgan. 1947-yil 8-oktabrda Multan shahrida qayta tiklangan. Seminariyaning birinchi ijroiya kengashi tarkibiga Muhammad Shafi Usmoniy, Muhammad Idris Kandxlaviy, Zafar Ahmad Usmoniy va Shamsul Haq Afgʻoniy kirgan.

Jamiya islomiy taʼlim bilan bir qatorda oʻqishga qadar rasmiy taʼlim va kompyuter taʼlimini ham taklif qiladi. Uning filiallaridan biri boʻlgan Al-Xayr davlat maktabi Hifz-i Qur’ondan tashqari „O“ va A darajali taʼlimni taklif etadi. Seminariya 1970-yilda ayollar qanotini ochgan.
 

 

 

Turkum:Jamiya Xayrul Madaris
Turkum:Deobandiy madrasalar
Jamiya Dorul Ulum Zahidan

Jamiya Dorul Ulum Zahidan Erondagi Deobandi sunniy musulmonlarining eng katta va eng baland joyidir. Jamiyaga Mujohid Shayx Abdullohning oʻgʻli Abdulaziz asos solgan.

Jamiya oʻz taʼlim faoliyatini 1971-yilda Xayyom yoʻlidagi Dorul Ulumning yangi binosida 60 dan 80 tagacha talabalar va atigi 6 nafar oʻqituvchi bilan birinchi marta boshlagan.

 Taʼlim shakli 
Jamiya oʻz taʼlim tizimini yetti bosqichga boʻlgan. Bu bosqichlar quyida har bir bosqich talab qiladigan yillar kurslar bilan birga beriladi:

 Boshlangʻich bosqich: ikki yil
 Kichik bosqich: ikki yil
 Umumiy oʻrta bosqich: ikki yil
 Maxsus kurslar bosqichi: ikki yil
 Yuqori daraja (BA) bosqich: toʻrt yil
 Alameya (MA) Bosqich: ikki yil
 Fiqh (Islom fiqhi) boʻyicha mutaxassislik: ikki yil

Har qanday davlat maktabining boshlangʻich attestatiga ega boʻlishdan tashqari umumiy oʻqish muddati, shu jumladan ikki yillik mutaxassislik, jami 16 yillik taʼlim dasturi mavjud.

 Departament va maʼmuriy boʻlinmalar 
Jamiyatda quyidagi boʻlim mavjud:

„Dor-ul-iftoa“, "Islom fiqhi" ixtisosligi, „Tafsir va daʼvat“, „Dorulqadha va taxkim“, „Qizlar maktabi“, „Hefz-i Qurʼon“ boʻlimi, "Tajvid" boʻlimi, „Daʼvat“ va yoʻl-yoʻriq markazi, Talabalar bilan ishlash boʻlimi, Markaziy kutubxona, Tarjima va tadqiqot markazi, nashriyot, Ahlus-sunna Fiqh akademiyasi, Arab tili va islomshunoslik instituti, Balujiston islom mazhablari ittifoqi, SunniOnline sayti, Tibbiyot markazi, Islom institutlari idorasi va boshqalar.

Eronning Zahidan shahridagi Grand Makki masjidi, Seminariya yonida joylashgan Erondagi sunniylarning eng katta masjidi hisoblanadi.

 Nashrlari 
Jamiya „Neday Islom“ jurnalini nashr etmoqda. „Jamiya“ nomli nashr ham koʻplab maqolalar chop etgan.

Dorul ulum Zahidan tomonidan Siddiqiy nashriyoti va uning Tarjima va tadqiqot markazi orqali oʻnlab islomiy kitoblar asosan fors va arab tillarida nashr etilgan.

 Yana qarang 

 Erondagi Deobandiy harakati
 Deobandiy madrasalari roʻyxati
 

 

 
 
 
 
Turkum:Zahedan
Turkum:Deobandiy madrasalar
Turkum:Erondagi islomiy universitet va kollejlar
Jamiyya Ulum-ul-islomiya

Jamiya Ulum-ul-islomiya (Jāmi’ah 'Ulum-i Islāmīyah / , Jāmi’atul-'Ulūmul-Islāmīyah) – Pokistonning Karachi shahridagi Banuri hududidagi islom universiteti. Universitet Dorul Ulum Deoband tomonidan boshlangan Dorul Ulum tizimining anʼanalarini davom ettirmoqda. 2007-yil holatiga koʻra, Jamiya va uning filiallarida turli boʻlimlarda oʻn ikki mingga yaqin talabalar, jumladan, oltmishdan ortiq mamlakatdan kelgan bir qator chet ellik talabalar ham bor.

 Bahslar 

 Voizlarning oʻldirilishi 
1997-yilning 2-noyabrida „Jamiyat-ul-ulum-ul-islomiya“ning ikki olimi Habibulla Muxtor (rektor) va Abdus Samiy ikki mototsiklchining mikroavtobusga portlovchi moslamani uloqtirishi oqibatida portlab halok boʻlgan. Yana bir rektor, Yusuf Ludhianviy 2000-yil 18-may kuni Karachida qurollangan shaxslar tomonidan otib oʻldirilgan. Madrasaning oʻsha paytdagi rahbari muftiy Nizomuddin Shamzay 2004-yil 30-may kuni Binori masjidi oldida qurollangan shaxslar tomonidan uning mashinasida pistirmaga oʻtkazishi oqibatida halok boʻlgan. 2004-yil 9-oktabrda boshqa bir olim Jamil Ahmad Xon mototsiklda ikki qurolli shaxs tomonidan oʻz mashinasiga oʻq otilishi oqibatida halok boʻlgan. 2012-yil 13-may kuni Aslam Shayxupuriy ikki mototsiklda boʻlgan qurolli shaxslar uning mashinasiga oʻq uzishi oqibatida halok boʻlgan. U 25 yil davomida maktabda faoliyat olib borgan.

 Taniqli bitiruvchilari 

 Mavlono Abdulloh Gʻozi, Lal Masjidning birinchi imomi va Jamiya Faridiya asoschisi
 Masud Azhar, Jaysh-e-Muhammed (JeM) rahbari
 Asim Umar, Hindiston yarimorolidagi Al-Qoida (AQIS) rahbari
 Qori Saifulloh Axtar, Al-Qoida asoschisi va Harkat-ul-Jihod al-Islomiy (HuJI) yetakchisi boʻlgan
 Aʼzam Tariq, Sipah-e-Sahaba Pokiston (SSP) rahbari
 Fazlur Rahmon Xalil, Harkat-ul-Mujohidin (HuM) rahbari
 Avrangzeb Faruqiy, Ahle Sunnat Val-Jamoat (ASWJ) rahbari
 Abdulaziz Gʻozi, Lal Masjid (Qizil masjid) rahbari va Jamiya Faridiya kansleri
 Abdulmalik Rigi, Jundalla rahbari
 Tolibon (Afgʻoniston Islom Amirligi) asoschisi Mulla Umar u yerda oʻqimagan, ammo faxriy unvonga sazovor boʻlgan
 Abdusalam Chatgamiy Bangladeshlik islom olimi, pedagog, yozuvchi va tadqiqotchi edi. Tadqiqot ishlari uchun u Hindiston yarimorolining taniqli islom ulamolaridan biri hisoblangan.

 Yana qarang 

 Bayyinat
 Dorul Ulum Xoqoniya
 Jamiya Binariya
 

 

 Rasmiy veb-sayt

Turkum:JamiyaUlum ul-islomiya
Turkum:Karachidagi universitet va kollejlar
Turkum:Deobandiy madrasalar
Turkum:Pokstondagi islomiy universitet va kollejlar
Inʼamiya madrasasi

Madrasa Inʼamiyya - Janubiy Afrikaning Durban shahrida joylashgan oliy islomiy taʼlim institutidir. Madrasada AQSh, Kanada, Belgiya, Hindiston, Shri-Lanka, Pokiston, Malayziya, Filippin, Mozambik, Malavi, Zambiya va Avstraliyadan kelgan bir qator talabalar tahsil olmoqda.

 Taʼlim tizimi 
Muassasa quyidagi kurslarda oʻqishlikni taklif etadi:

 Hifzul Qur’on (Qur’on yodlash): 3 yildan iborat. (talabalarning imkoniyatlariga qarab yil oʻzgaradi.)
 Iʼdaadiyah: Aalim kursiga kirish bosqichi.
 Imom / Xatib oʻqitish: 1-3 yildan iborat. Bu insonni imomlikka tayyorlash va jamiyatning asosiy islomiy talablarini bajarish, masalan, namoz, juma, nikoh va hokazolarni bajarishdir.
 Qiroat Hafs: (normal oʻqish), Qiroat Sabʼa: (7 dialekt) va Ashara: (10 lahja).
 Aalim kursi: 6 yildan iborat. Bu BA (Hons) ga teng.
 Muftiy kursi: Kamida 2 yildan iborat.
 Hadis ilmi ixtisosligi: 1 yildan iborat.

 Aalim kursining oʻquv rejasi 
Aalim kursi mavzularining qisqacha sharhi quyida keltirilgan:

 Birinchi yil: Asosan arab tilini oʻrganish.
 Ikkinchi yil: Arab, Fiqh, Usul-i fiqh va Tarjuma-i Qur’onni oʻrganishni davom etadi.
 Uchinchi yil: „Usuli fiqh“, „Tarjuma-i Qurʼon“, „Tarix“
 Toʻrtinchi yil: Fiqh, Usuli fiqh, Tafsir
 Beshinchi yil: Hadis, Usuli hadis, Fiqh
 Oltinchi yil: Sihoh-e-Sitta, barcha sahih kitoblar

 Nashrlari 
Madrasa Islom tadqiqotlari akademiyasi, Madrasa Inʼamiya qoʻli ostida koʻplab kitob va maqolalar nashr etgan. Bularga quyidagilar kiradi:

 Mavlono Ibrohim Muhammadning Arab morfologiyasi xazinasidan
 Yoshlar duch kelgan halokatli muammo, Mavlono Abdulloh Ismoil
 Oilaviy munosabatlar odob-axloq qoidalari

 Yana qarang 

 Janubiy Afrikadagi Deobandi harakati
 Deobandi madrasalari roʻyxati
 

 

 Madrasa Inʼamiya veb-sayti
 Islomiy savol javob
 Dar al-Mahmud 
Turkum:Janubiy Afrikada islom taʼlimi
Turkum:Durbanda taʼlim
Turkum:Deobandiy madrasalar