Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Nizomiddin Urganji

Nizomiddin Urganji (1871-yil, Buxoro — 1921-yil, Hisor, Buxoro amirligi) — davlat va harbiy arbobi. Buxoro amirligining Bosh vaziri (1917—1920).
 Biografiyasi 
Nizomaddin Urganji kelib chiqishi Urganji oʻzbeklaridan boʻlib, Buxoroda 1871-yilda tavallud topgan. Urganji guruhi katta ehtimol bilan Urganchdan kelgan. Buxoroda Urganja nomi bilan atalgan. Rus tilida , o‘zbek tilida .

Amir Said Olimxon davrida Chordjuy beki, soʻngra devonbegi, 1917-yil aprelda esa Rossiya siyosiy agentligining A.Ya.ning talabi bilan Buxoro boshligʻi etib tayinlangan. Miller tomonidan Buxoro komendanti, qushbegi Nasrulla-bey lavozimidan chetlashtirilgach, Buxoro amirligining oliy qushbegi etib tayinlanganMirza Salimbek. Tarix-i Salimi (Istochnik po istorii Buxarskogo emirata). Perevod N.Norkulova. Tashkent: Akademiya. 2009. Uning nomi Buxoro islohotchilari — jadidlarga qarshi shafqatsiz qatagʻonlar bilan bogʻliq. 1920-yilda Nizomiddin Urganji amir bilan Buxorodan qochib ketgan. Nizomiddin Urganji qushbegi 1921-yili Buxorodan qochib Hisorda vafot etgan. Safar Bekjon Urganjiy Buxoro Amirligi Bosh vaziri (1917-yil — 1920-yil) Nizomiddin Urganjiyning amakisi boʻlgan. Raxmatulloxoʻja Nizomiddin Urganjining oʻgʻli boʻlgan. Nizomiddin Urganjiy otasi va amakilari otilganida 14 yoshda boʻlgan.

 

 

Turkum:Buxoro qoʻshbegilari
Turkum:1921-yilda vafot etganlar
Turkum:1871-yilda tugʻilganlar
Barye

+1 BaryeKattalik birligiBosimBelgilanishiBaAniqlanishi1 Ba = 1dyn/cm2Boshqa birliklar tizimida ifodalash1 Ba quyidagiga teng:CGS birliklar tizimida1cm-1*g*s-2SI birliklar tizimida0.1 Pa
Barye (belgilanishi: Ba) yoki ba'zan barad, barrie, bary, baryd, baryed yoki barie, bosimning santimetr-gramm-sekund (CGS) birligidir. 1dina taqsim 1 santimetr kvadratga teng. The Free Dictionary – Barye

  =  =  = =  = 

 Yana qarang 

 Paskal (birlik)
 Xalqaro birliklar tizimi

 

Turkum:Bosim birliklari
Turkum:CGS birliklar tizimi
Gusman Isxakov

Isxakov Gusman Gumerovich (25-may 1957-yil, Qozon) — muftiy, Tatariston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi (1998—2011), Qozon musulmon diniy tashkilotlari muftiyati uyushmasi raisi.

 Tarjimai holi 
 1957-yil 25-mayda Tatariston Respublikasi Qozon shahrida tug'ilgan.
 1964—1074-yillarda 129-sonli o‘rta maktabda tahsil olgan.
 1975—77-yillarda Sovet Armiyasi (GSVG) saflarida xizmat qilgan.
 1978—1982-yillar “Mir Arab” madrasasi talabasi — Olmaota Buxoro, Oʻzbekiston
 1982—1984-yillarda SSSRning Yevropa qismi va Sibir musulmonlari diniy boshqarmasi mas'ul kotibi — Moskva Ufa ;
 1984—1985-yillarda Islom universiteti shariat fakulteti talabasi – Toshkent Tripoli, Liviya;
 1985—1994-yillar Oktyabrskiy shahri markaziy masjidi imom-xatibi;
 1991—1994-yillar “Nurul-Islom” musulmon madrasasi rektori, Olmaota Boshqirdiston Respublikasi Oktyabrskiy, shahar Kengashi xalq deputati;
 1994—1998-yillarda Tatariston Respublikasi muftiysining birinchi o‘rinbosari;
 1998—2006 yillarda Rossiya islom universiteti rektori;
 1998-yil 14-fevralda boʻlib oʻtgan Musulmonlar birligi qurultoyida Tatariston Respublikasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, muftiy etib saylandi. 2000-yil may oyidan beri – markazlashgan tashkilot – “Qozon muftiyati” musulmon diniy tashkilotlari uyushmasi raisi.
 2011-yil 13-yanvarda bo'lib o'tgan plenumda Tatariston Respublikasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi lavozimidan iste'foga chiqish masalasi ko'rib chiqildi.
 2011-yilda nafaqaga chiqqan.

 Unvonlar va mukofotlari 

 1997-yildan Rossiya gumanitar fanlar akademiyasining faxriy akademigi.
 2006-yilda Tatariston Respublikasi Jamoatchilik palatasi a'zosi etib saylangan.
 2005-yilda Yevrosiyo Islom kengashi (shtab-kvartirasi Olmaota shahrida) vitse-prezidenti etib saylangan. Anqara).
 Do'stlik ordeni (2007-yil 19-noyabr) — ma'naviy madaniyatni rivojlantirish va xalqlar o'rtasidagi do'stlikni mustahkamlashdagi xizmatlari uchun.

 

Turkum:Mir Arab madrasasida tahsil olganlar
Turkum:Rossiyaning Doʻstlik ordeni sohiblari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Trankvilizator

Trankvilizator — tashvish, qo'rquv, zoʻriqish va psixologik buzilishlarni davolash uchun moʻljallanganBritannica article — tranquilizerEncyclopædia Britannica Accessed 12 October 2017, asosan, stress va taranglik holatlarini kamaytirish uchun moʻljallangan dori vositasiD. Coon, J. O. Mitterer — Introduction to Psychology: Gateways to Mind and Behavior page 207 Cengage Learning, 29 December 2008 Accessed 12 October 2017.

 Etimologiyasi 
Trankvilizator soʻzi atama sifatida birinchi boʻlib F. F. Yonkman (1953)D. Healy — The Creation of Psychopharmacology page 99 Harvard University Press, 2009 page 99 Accessed 14 October 2017D. Healy — Medicating Modern America: Prescription Drugs in History page 54 NYU Press, 8 January 2007 Accessed 14 October 2017 tomonidan reserpin preparatidan foydalangan holda olib borilgan tergov tadqiqotlari xulosalarida qoʻllangan boʻlib, preparat berilgan barcha hayvonlarga tinchlantiruvchi taʼsir koʻrsatgan.

Reserpin — markaziy taʼsirga ega rauvolfiya alkaloiddirH. J. Bein — Psychotropic Agents: Part I: Antipsychotics and Antidepressants Handbook of Experimental Pharmacology F.+Yonkman&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=F. F.%20Yonkman&f=false page 46 Springer Science & Business Media, 6 December 2012 Accessed 14 October 2017. Bu soʻz bevosita odam va boshqa hayvonlardagi xotirjamlik holatini bildiradi.

Bu atama tibbiyot sohasida umuman ishlatilmaydi hamda antipsikotik yoki neyroleptik moddalarga nisbatan qoʻllanadiJ. Scott Werry (29 June 2013) — Practitioner’s Guide to Psychoactive Drugs for Children and Adolescents Springer Science & Business Media Accessed 12 October 2017.

Atamadan odatda sedativning sinonimi sifatida foydalaniladi. Sogʻliqni saqlash mutaxassislari tomonidan qoʻllanganda alternativ yoki aniqroq atamalar bilan almashtiriladi:

 kichik trankvilizator odatda anksiyolitiklarga ishora qilsa,
 katta trankvilizator antipsikotiklarga ishora qilishi mumkin.

Kayfiyat stabilizatorlari ham trankvilizatorlar tasnifiga tegishli deya hisoblanadi.

 Yana qarang 
 Sedativ
 Trankvilizator quroli

 

Turkum:Asabni tinchlantiruvchi dorilar
Turkum:Dorilar
Navro‘z (Toʻrtkoʻl tumani)

Navro‘z — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradiJoy nomlari qisqacha izohli lugʻati.

 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Gʻalaba

G‘alaba — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
 
 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Qurbon Boyboʻtayev

Qurbon Boybo‘tayevich Boybo‘tayev (1911—1976) — geliotexnika sohasida faoliyat ko‘rsatgan olim, Buxoro davlat universitetida tashkil etilgan geliofizika ilmiy maktabi asoschisi. 

 Tarjimayi holi 
Qurbon Boybo‘tayev 1911-yilda Toshkent viloyati Bekobod tumani Qiyot qishlog‘ida tug‘ilgan. 1933-yilda hozirgi Samarqand davlat universitetining fizika fakultetiga o‘qishga kirib, 1938-yilda muvaffaqiyatli tutatgan.

1938-yildan Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning umumiy fizika kafedrasida assistent lavozimida ish boshlagan. 1944-yildan 1968-yilgacha Umumiy fizika kafedrasining mudiri bo‘lgan.

1956-yilda Moskvadagi G.M.Krjijanovskiy nomli Energetika ilmiy tadqiqot institutining maxsus ilmiy kengashida „Turli tizimli quyosh suv isitkichlarining qiyosiy tahlili“ («Сравнительные испытания различных систем солнечных водонагревателей») mavzusida nomzodlik ishini himoya qilgan.

Qurbon Boybo‘tayev o‘z ilmiy tadqiqotida trubasimon suv isitkichlariga nisbatan tekis ko‘zguli qozonchaning foydali ish koeffitsiyentini aniqladi, ulardagi harorat pasayishi, o‘lchash usullarini va buni geliotexnika ehtiyojlarida keng qo‘llash mumkinligini tadqiq qildi.

Qurbon Boybo‘tayev 1960-yilda hozirgi Buxoro davlat universiteti Umumiy fizika kafedrasining dotsenti bo‘ldi. U Buxoro davlat unversitetida geliofizik tadqiqotlarning asoschisi va boshlovchisi hisoblanadi. Buxoro davlat universitetida uning rahbarligida geliofiziklar maktabi tashkil qilindi. Undan fan doktorlari B.M.Ochilov, Y.N.Yoqubov, R.Avezov, fan nomzodlari O.X.Shodiyev, M.K.Qahhorov va boshqalar yetishib chiqdilar.

Qurbon Boybo‘tayev 50 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. U 1968-yildan Sirdaryo pedagogika instituti fizika fakultetida dekan lavozimida va Umumiy fizika kafedrasi mudiri lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. „Mehnat shuhrati“ ordeni, „O‘zbekiston xalq ta'limi a’lochisi“ va qator davlat mukofotlari sohibi bo‘lgan.

1969-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Oilali, 3 nafar farzandi bor. Farzandlarining hammasi oliy ma’lumotli. Qizi Tursunoy Qurbonboyeva Buxoro davlat universiteti Umumiy kimyo kafedrasida dotsent lavozimida faoliyat ko‘rsatgan.

 

Turkum:Oʻzbekiston fiziklari
Turkum:Buxoro davlat universiteti professorlari
Turkum:Geliofizika
Turkum:Texnika
Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasi

Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasi — Buxoro viloyati Gʻijduvon shahrida joylashgan meʼmoriy yodgorlik (XII—XV asrlar). Majmua Buxoro shahridan 50 km uzoqlikda boʻlib, xojagon tariqatining asoschisi Abduxoliq ibn Abdujalil Gʻijduvoniy tomonidan bunyod etilgan. Majmua Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy maqbarasi, Ulugʻbek madrasasi, masjid va huvuzdan iborat.
Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy Buxorodagi yetti pirlarning birinchi vakili hisoblanadi. U Xojayi jahon nomi bilan mashhur boʻlib, tasavvuf maktabiga asos solgan. Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy ziyoratgohi oldida temuriy Mirzo Ulugʻbek 1433-yilda bir madrasa bunyod ettiradi. 2003-yilda Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniyning 900 yilligi keng nishonlangan. Majmuadagi Ulugʻbek madrasasi tashqi koʻrinishi bilan ajralib turgan. Buxoro xoni shayboniy Ubaydullaxon (1539—1550) davrida ushbu majmuada masjid bunyod etilgan. Buxoro xoni Abdullaxon II (1583—1598) davrida 1583-yil madrasa va masjid qayta taʼmirlangan. Mirzo Ulugʻbek madrasasi peshtoqida Alaq surasining 1-7-oyatlari keltirilgan boʻlib, 2003-yilda taʼmirlangan. Mazkur yozuvlar suls xatida yozilgan. Biroq ularning aksariyati qulab tushgan. 1946-yil Mirzo Ulugʻbek madrasasi yozuvlarini maʼlum bir qismini oʻqigan va shunga koʻra qayta tiklangan. Abduxoliq Gʻijduvoniy qabrtoshi toshdan yasalgan va yon tomonlarida suls xatida Qur’oni Karimdan „Mujodala“ surasining oʻn birinchi oyati bitilgan. Qabrtoshning qisqa yon tomonlarida esa epitafiya (baxshida yozuv) yozilgan. Majmuadagi huvuzdagi tarnovda esa nastaqil xatida Xofiz Sheroziyning gʻaziladan parcha keltirilgan. Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasidagi masjid esa 2003-yida yangitdan qayta qurilgan. Hozirgi kunda Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy majmuasida ziyoratchilar uchun barcha shart-sharoitlar yaratilgan. 

 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Oʻzbekistonning turistik diqqatga sazovor joylari
Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obʼyektlari
Turkum:Oʻzbekistondagi diniy binolar
Turkum:Buxoro madrasalari
Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro tarixi
Turkum:Buxorodagi bino va inshootlar
Turkum:Gʻijduvon
Sayyid Mir Kulol me’moriy majmuasi

Sayyid Mir Kulol meʼmoriy majmuasi — Buxoro viloyati Kogon tumani Suxor qishlogʻida qurilgan meʼmoriy majmua (XV asr). Mazkur majmuada Sayyid Mir Kulol qabri, masjid, minora, tahoratxona va hovuz joylashgan.
Sayyid Mir Kulol majmuasi Buxoro shahridan 25 km uzoqlikda joylashgan boʻlib, xojagon tariqatining oltinchi piri Amir Kulol (1281—1370) maqbarasi joylashgan. Maqbarada joylashgan gumbaz atrofida kufiy xatida „Mulk Xudonikidir“ degan yozuv mavjud. Maqbaradagi qabrtosh „Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati forumi“ jamgʻarmasi harakati bilan oʻrnatilgan. Maqbara ichki qismini bezatishda Gretsiyadan keltirilgan oq marmar toshdan, ichki qismida esa Gʻazgʻon konidan olib kelingan marmarlar esa qabr ustiga qoʻyilgan. Qabrtosh nastaqil xatida yozilgan va ikki tomonida suls xatida oʻng tomonida Qur’oni karimning „Fotir“ surasi 28 oyati, chap tomoninda esa „Yunus“ surasi 62 oyati naqsh bilan bitilgan. Sayyid Mir Kulol meʼmoriy majmuasi joylashgan qishloqning sharqiy tomonida 41 zinapoyali Mir Kulol jomeʼ masjidi boʻlgan ammo 1937-yilda buzib tashlangan. Mustaqillik yillarida majmuada qayta Jomeʼ masjidi bunyod etilgan. 1995-yilda Sayyid Mir Kulol majmuasida joylashgan maqbara 1995-yilda pokistonlik shayx Maʼruf homiyligida qayta qurilgan. Buxoro viloyati Samoyiddin Husenov tashabbusi bilan majmuada 1197-yil taʼmirlash ishlari boshlanib, 1998-yilda yakunlangan. Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 2007-yilda majmuada qayta qurish ishlari boshlanadi va yakunlanadi. Ushbu ziyoratgohda qoʻsh gumbazli maqbara, kirish darvozasi, oshxona, tahoratxona, minora, hovuz va bogʻ barpo qilingan.

 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro viloyati
Jo‘raqul Murodov

Jo‘raqul Murodovich Murodov (1928—1970) — geliofizika sohasida faoliyat yuritgan olim, texnika fanlari nomzodi.

 Tarjimayi holi 
Jo‘raqul Murodov 1928-yilda hozirgi Buxoro viloyati Jondor tumani Xumin fuqarolar yig‘iniga qarashli Qipchoq qishlog‘ida, o‘rtahol dehqon oilasida tug‘ilgan. U 1944-yilda Jondor tumanida joylashgan sobiq Pravda nomli maktabning 9-sinfini tugatib, Buxoro shahridagi pedagogika bilim yurtiga o‘qishga kirib, uni 1947-yilda tugatgan. 1947—1951-yillarda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti) Fizika-matematika fakultetining fizika bo‘limida ta’lim olgan. Talabalik davrida geliotexnika sohasida ilmiy ishlar olib borishga qiziqqan. 

1959—1965-yillarda tadqiqotchilik va aspiranturani Moskvadagi G.M.Krjijanovskiy nomli Energetika ilmiy tadqiqot institutida o‘tagan. Ilmiy ishining mavzusi „Sutka davomida ishlaydigan quyosh maishiy sovutkichlarining tadqiqoti“ («Исследование возможности создания солнечных бытовых холодильников круглосуточного действия»). 1965-yil 14-mayda nomzodlik dissertatsiyasini Moskvada himoya qilib, texnika fanlari nomzodi darajasini olgan.

1952—1959-yillarda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti) Umumiy fizika kafedrasida assistent, katta o‘qituvchi lavozimida, 1966—1970-yillarda Umumiy fizika kafedrasi mudiri, fizika fakulteti dekani vazifalarida ishlagan. Umumiy fizika kafedrasi dotsenti unvoniga ega bo‘lgan. Bir qator xalqaro jurnallar, shuningdek, „Geliotexnika“ jurnalida 30 dan ortiq ilmiy maqolalari nashr qilingan. 

Texnika fanlari nomzodi, professor Q.B.Boybo‘tayev va texnika fanlari nomzodi Y.U.Usmonov bilan hamkorlikda geliotexnika faniga qiziqib, keyinchalik texnika fanlari doktori ilmiy darajasiga erishgan B.Ochilov va Y.Yoqubov, shuningdek, O.Shodiyevning ilmiy ishlarini bajarishida maslahatlar berib rahbarlik qilgan. Farzandlari – Malika Murodova, Rahima Murodova, Erkin Murodovlar o‘qituvchilik kasbini egallagan. 

 

Turkum:Oʻzbekiston fiziklari
Turkum:Buxoro davlat universiteti dotsentlari
Turkum:Geliofizika
Sayyid Poband maqbarasi

Sayyid Poband maqbarasi (Said Poybandikusho maqbarasi) — Buxoro shahrida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. (XVII asr). Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

 Tarixi 
Maqbara Buxoro Shahristoning janubi-sharqiy qismida joylashgan. Sayyid Poband yaʼni oyoqlariga zanjir urilgan sayyidzoda, Sayyid Bandkusho (Zanjirlari oʻz-oʻzidan yechilib ketadigan sayyidzoda) kichik bir xilxonadadir. XVI asrda bunyod etilgan mahalla masjidi ham Hazrati Sayyid Bandkushoyi deb atalgan.
Sayyid Poband maqbarasi umumiy maydoni 68 m. kv. boʻlib, choʻpkori devor bilan oʻrab olingan, hovlida asosiy maqbara joylashgan va qadamjo ustiga tugʻ koʻtarilgan. Maqbara peshtoqi pishiq gʻishtdan qurilgan boʻlib, uch tamondan mahalliy aholi uy-joylari bilan oʻralgan. Hovlida sagʻana joylashgan boʻlib, bu yerda qadimda mahallada yashagan degrezlar yaʼni qozon quyuvchilar, avliyoning avlodlari qabri mavjud. Maqbara sharqiy tomonida sagʻana joylashgan va uning yonida chirogʻdon (shamlar uchun moslama) oʻrin olgan. Shamdonning quyi qismida XIII—XIV asrlarga oid oʻymakkori qabr toshi fragmetni mavjud. Sayyid Poband maqbarasida 2000-yilda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Maqbaradagi sharqiy devorda chirogʻdoning quyi qismida moviy rangda qabr tosh parchalari saqlangan. Mazkur qabr toshning bir qismi saqlanib qolgan va unda marhumning bagʻishlovnomasi saqlanib qolgan. Qabr toshi gʻubor uslibida yozilgan, bitikning xati aniq oʻqilsada, qoʻpol ravishda yozilgan. Uslub bezatishlariga koʻra ushbu bitik Buxorodagi XIV asr oʻrtalarida qurilgan Bayonqulixon maqbarasi matnlariga ancha yaqin. Sagʻanadagi ushbu parchada makon toʻgʻrisidagi maʼlumot mavhum turibdi va unin shaxsiyati kim ekanligini oʻqish mushkul. Sayyid Poband maqbarasi hozirgi kunda oʻz faoliyatini olib bormoqda.
 Sayyid Poband toʻgʻrisida rivoyat 
Sayyid Abulhasan al-Hamadoniy bir kuni Buxoro hukmdori gʻazabiga uchrabdi va uni qamoqqa olishibdi. Oʻlimidan oldin u azob chekkanligi sababli uni oʻz uyida oyoqlaridagi kishanlar bilan dafn etishlarini soʻrabdi, biroq 20 yildan soʻng uning suyaklari boshqa joyga koʻchirilibdi. Uning karomatlari haqida ham turli rivoyatlar bor. Olga Suxareva maʼlumotlariga koʻra, zindonda namoz paytida uning kishanlari birdaniga yechilib ketibdi, u hech qanday qiyinchiliklarsiz namozni oʻqigan va namozdan keyin kishanband holga kelib qolgan ekan. Buxoro hukmdori buni tushida koʻribdi va darhol uni hibsdan ozod qilibdi.

 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro viloyati
Valentin Gusyev

Valentin Nikitovich Gusev (1937-yil 24-yanvar, Bikovo qishlogʻi, Ramenskiy tumani, Moskva viloyati, SSSR – 2013-yil 12-aprel, Sankt-Peterburg, Rossiya) – sovet futbolchisi, hujumchi va murabbiy. SSSR sport ustasi (1962).

 Biografiyasi 
Leningrad futboli tarbiyalanuvchisi. „Samolyet“, „Bolshevik“, „Iskra“ yoshlar jamoalarida oʻynagan.

1955—1956-yillarda Lisichanskning „Shaxtyor“ jamoasi safida Voroshilovgrad viloyati chempionatida oʻynagan. 1958-yilda Leningradning LTI klubida, 1959—1960-yillarda Luganskning „Trudovie rezervi“ tarkibida oʻynadi. 1961-yilda Leningradga qaytib, „Admiralteets“da va keyingi mavsumda "Zenit" da oʻynadi. 1963-yil iyun oyida Kishinyovning Moldova klubiga koʻchib oʻtdi, 1964—1965-yillarda Lvovning „Karpat“ jamoasida oʻynadi. Keyingi ikki mavsumni yana „Zenit“da oʻtkazdi, shundan soʻng u jamoadan chetlatildi. Oxirgi klubi —"Selstroy" Poltava (1968).

1961-yil SSSR kubogining yarim finalchisi.

Neft (mashinasozlik) texnikumini tugatgan (1959), Lugansk mashinasozlik institutida tahsil olgan (1959). P. F. Lesgaft nomidagi GOLIFK Lvov jismoniy tarbiya institutini Lvov jismoniy tarbiya institutini tamomlagan (1964—1970).

Astraxanning Leninogorets jamoasida katta murabbiy (1969-yil fevral – 1970-yil iyun), Leningradda K. E. Voroshilova nomidagi „Zvezda“ jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan (1970-yil may – 1973-yil oktyabr). Leningrad Bolsheviklar zavodi jamoasi (1973-yil noyabr – 1975-yil dekabr), Leningrad Zenit sport maktabida murabbiy-oʻqituvchi, bosh oʻqituvchi (1976-yil yanvar – 1980-yil fevral), Buxoro klubida murabbiy (1980-yil fevral – 1980-yil noyabr), Leningraddagi „Smena“ sport maktabi (1980-yil dekabr – 1982-yil oktyabr), Leningrad „Spartak“ sport maktabi (1984-yil fevral – 1984-yil iyun), LOS DSO „Trud“ Leningrad (June) bolalar sport maktablarida bosh murabbiy (1984—1987).

 

 

 Valentin Gusev 70 yoshda!
 Futbol.lg.ua saytida
 zenit-history.ru saytidagi statistika
Turkum:SSSR sport ustasi
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:2013-yilda vafot etganlar
Turkum:12-aprelda vafot etganlar
Turkum:1937-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-yanvarda tugʻilganlar
Yunus Yoqubov

Yunus No‘monovich Yoqubov (1935—2003) — geliofizika sohasida faoliyat ko‘rsatgan olim, texnika fanlari doktori, faxriy professor.

 Ta'limi va ish faoliyati 
Yunus Yoqubov 1935-yil 8-iyulda Buxoro shahrida ishchi-xizmatchi oilasida tug‘ilgan. 1951-yilda yetti yillik maktabni bitirib, 1951—1954-yillarda kechki ishchi-yoshlar maktabida o‘qishni davom ettirdi va shu davrda Buxoro shahridagi 18-son avtobazada motorchi bo‘lib ishladi. 1959-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning Fizika-matematika fakultetini imtiyozli diplom bilan bitirib, 1963-yil avgust oyigacha Buxoro shahridagi Makarenko nomli o‘rta maktabda fizika o‘qituvchisi va ilmiy bo‘lim mudiri vazifalarida faoliyat yuritdi. 1963-yil sentyabr oyidan boshlab Buxoro davlat pedagogika institutining umumiy fizika kafedrasida tanlov asosida assistent-o‘qituvchi vazifasiga ishga qabul qilindi. 

 Ilmiy-pedagogik faoliyati 
Yunus Yoqubov 1965—1966-o‘quv yilida akademik V.A.Baum rahbarligida Ashxobod shahrida bir yillik ilmiy stajirovkani o‘tab, 1966—1972-yillarda Quyosh energiyasini akkumulyatsiyalash sohasida professor Q.B.Boybo‘tayev va G‘.Y.Umarovlar rahbarligida ilmiy tadqiqotlar olib bordi va 1972-yil dekabrda Toshkentdagi Fizika-texnika instituti huzuridagi maxsus ilmiy kengashda issiqlik fizikasi mutaxassisligi bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 

Quyoshning nurlanish energiyasidan samarali foydalanish va akkumulyatsiyalash yo‘nalishida ilmiy tadqiqotlar olib bordi va 1987-yilning noyabr oyida G.M.Krjijanovskiy nomli Moskva Energetika ilmiy tadqiqot institutida sanoat issiqlik energetikasi mutaxassisligi bo‘yicha maxsus ilmiy kengashda „Issiqxonalarda quyosh energiyasidan samarali foydalanish va akkumulyatsiyalash“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Quyosh nuri ta’sirida sorbsion sikllar samaradorligini oshirish, issiqxonalarda nurlanish energiyasi samaradorligini oshirish yo‘nalishida ilmiy tadqiqotlar olib borish natijasida to‘rt fan nomzodi va fan doktorlarini tayyorladi, jumladan, A.I.Imomqulov, S.A.Saidovlarning dissertatsiyalariga rahbarlik qildi. Yunus Yoqubov Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshidagi doktorlik dissertatsiyalar ishi himoyasi bo‘yicha maxsus ilmiy kengash a’zosi, universitetning faxriy professori vazifasida ishladi.

Yunus Yoqubov kafedra mudiri, fakultet dekani vazifalarida hamda kasaba uyushmasi qo‘mitasida mas’ul vazifalarda faoliyat ko‘rsatdi. Ilmiy-pedagogik ishlari ko‘p qirrali bo‘lib, 120 dan ortiq ilmiy maqolalari, 2 ta monografiya va o‘quv qo‘llanmalari o‘zbek, rus va chet tillarida chop etilgan. 

 

Turkum:Geliofizik olimlar
Turkum:Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Turkum:Buxoro davlat universiteti professorlari
Turkum:Buxoro davlat universiteti dekanlari
Degrezi masjidi

Degrezi masjidi (Hazrati Sayyid Bandkushoyi masjidi) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Masjid XIX asrda bunyod etilgan. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Degrezi masjidi Sayyid Poband maqbarasini oʻz ichiga olgan binolar majmuasida boʻlib, masjid va maqbara oʻrtasida imoratlar joylashgan. Degrezi soʻzi „qozon quyuvchilar“ maʼnosini bildiradi. Ushbu masjid Degrezi guzarida joylashgan. Degrezi masjidi shuningdek Sayyid Bandikusho nomi bilan ham mashhur. Masjidning Sayyid Bandikusho nomi XVI asr va 1790—1791-yillardagi vaqf hujjatlarida uchraydi. Masjid unchalik katta boʻlmasada qulay arxitekturaviy yechimga ega. Ushbu masjid XVI asrda qurilgan qadimgi masjid oʻrnida bunyod etilgan. Masjid va uning qarshida hovlicha boʻlib, supa ustida oʻrin olgan. Hovliga kirish-chiqish yoʻlagi tomida azonxonasi mavjud boʻlgan gumbazli darvozaxonasi mavjud. Degrezi masjidi darvozaxonasidagi peshtoqda kitoba bitigi boʻlgan marmar lavha mavjud. Masjid pishiq gʻishtli boʻlib, sharqiy tomonida ayvon oʻrin olgan. Bundan bir necha yillar oldin masjid qayta taʼmirlangan. Masjidning yogʻoch shiftlari, darvozasini mohir ustalar qayta tiklashgan. Degrezi masjidi darvozasi arab harflarida oʻyib ishlangan boʻlib, islimiy naqshlar bilan bezatilgan. Masjidning ichki tomonida mehrob boʻlib, yogʻoch ustunlar bilan bezatilgan. Degrezi masjidi kirib-chiqish yoʻlagi tepasida marmardan yasalgan lavha oʻrin olgan. Unda nastaliq xatida ikki qator matn oʻyib yozilgan. Mazkur marmar tosh lavha naqshlari va uslubiga koʻra XX asr boshlarida oʻrnatilgan. Mazkur marmar lavhda shunday yozilgan edi: „Sayyid kusho laqabli hazrati Sayyid Abulhasan Pobandning masjidi“.
 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxorodagi masjidlar
Falastin ozodlik harakati

Ozod Falastin Harakati (arabcha حركة فلسطين حرة) — Falastinning Suriya qurolli harakati va jamoat tashkiloti boʻlib, tadbirkor Yosir Qashlaq hmada Suriyaning „Arab Sotsialistik Baas partiyasi“ qoʻllab-quvvatlaydi. Tashkilot Isroilga qarshi va asosan 2012-yilgacha Suriya va Gʻazo sektorida siyosiy faollik va ijtimoiy xizmatlari bilan tanilgan edi. Suriyada fuqarolar urushi boshlanganidan soʻng, Ozod Falastin harakati oʻz qoʻshinlarini tuzdi va shundan beri Suriya hukumati uchun turli isyonchi guruhlarga qarshi ochiq kurash olib bormoqda.

 Tarixi 

 Boshlangich harakatlar 
Ozod Falastin harakatiga Suriyada tugʻilgan, katta boylikka ega boʻlgan falastinlik tadbirkor tomonidan asos solingan, u Livan xalqaro tadqiqotlar instituti, Suriya-Falastin sarmoya uyi, Falastin ishbilarmonlar klubi hamda kichik Livan gazetasi kabi bir qancha tashkilotlarga rahbarlik qiladi. Bundan tashqari, Yasser oʻzining antisemit qarashlari bilan mashhur boʻlib, yahudiylarni bir necha bor „Yevropa axlatlari qoldiqlari“, „jinoyatchi qotillar toʻdasi“ va Yevropaga surgun qilinishi kerak boʻlgan „inson iflosliklari“ deb atagan.

 

Turkum:Falastin Davlati
Mirdoʻstum chuhra oqosi masjidi

Mirdoʻstum chuhra oqosi masjidi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Masjid Buxoro xoni shayboniy Abdullaxon II davrida harbiy sarkarda Mirdoʻstum Chuhra oqosi tomonidan 1585—1586-yillarda bunyod etilgan. Masjid unchalik katta boʻlmasada juda qulay arxitekturaviy yechimga ega. Masjid 1695—1696-yillardagi vaqf hujjatlarida Xonaqoyi labi hauzi Mir Doʻstim nomi bilan tilga olingan. Ushbu masjid ikki tomoni ayvon bilan oʻrab olingan. Masjid darvozaxonasi boʻlib, oʻziga xos yechimga ega. Darvozaxonaning besh qirrali toqi janubiy tomondagi devorda yasalgan va unchalik katta boʻlmagan peshtoq bilan ajralib turadi. Masjid fasadida sopol koshinli kitoba saqlanib qolgan. Masjid tavaqalarida „Tayyiba“ kalimasi keltirilgan. Masjid xonaqosiga olib kiruvchi ikkita qadimiy eshik saqlangan. Masjid shimoliy tomoni qarshisida madrasa hujralari va maktab binosi oraligʻida bir hovli ham mavjud. XX asr boshlarida masjid shimoliy tomonida bir madrasa qurilgan. Masjidda 2000-yilda kichik taʼmirlash ishlari olib borilgan. Masjid tashqi peshtoqida naqshinkor usulda kitobalar moviy fondda suls xatida yirik harflar bilan yozilgan. Soʻnggi taʼmirlash ishlarida kitoba matn parchalari chalkashtirib yuborilgan. Faqatgina bitikda qurdirgan podshohning nomi va duo soʻzlarini uchratish mumkin. Kitobada shunday yozilgan edi: „Buni Abdulaziz ibn Muhammad Obid toʻqqiz yuz toʻqson uchinchi (1585—1586) yilda yozdi“. Masjid darvozasi tabaqalarining oʻng va chap tomonlarida „Tayyiba“ kalimasi suls xatida keltirilgan. Masjid ayvoni devorlarida oq rang ganch ustiga qora siyoh bilan sheʼriy kitobalar saqlanib qolgan. Bu parchalarda Hofiz Sheroziy gʻazali keltirilgan. Qolgan kichik sheʼrlarning koʻp qismi oʻchib ketgan va muallifi nomaʼlum. Masjid ayvonidagi mehrobda Hofiz Sheroziy gʻazalidan ikki misra keltirilgan. Mazkur masjid 2023-yildan boshlab taʼmirlanmoqda.
 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Mamadiyor Qahhorov

Mamadiyor Qahhorovich Qahhorov (1923-yilda tug‘ilgan) — geliotexnika sohasi olimi, qishloq xo‘jalik fanlari nomzodi.

 Ta’limi va mehnat faoliyati 
Mamadiyor Qahhorov 1923-yil 9-mayda hozirgi Buxoro viloyati Olot tumanining Xalifa qishlog‘ida dehqon oilasida tug‘ilgan. Olot tumanidagi sobiq Kirov nomli o‘rta maktabni tugatgan. 1942—1945-yillarda Ikkinchi jahon urushida qatnashgan. 1949-yili Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning Fizika-matematika fakulteti fizika bo‘limini tugatib, o‘zi o‘qigan maktabda fizika o‘qituvchisi va ilmiy bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan. 1950—1952-yillarda shu maktab direktori bo‘lib faoliyat ko‘rsatgan. 1952—1956-yillarda Buxoro qishloq xo‘jalik texnikumida o‘qituvchilik qilgan.

Mamadiyor Qahhorov 1954-yildan boshlab 1998-yilgacha Buxoro davlat pedagogika instituti (1993-yildan Buxoro davlat universiteti) Fizika-matematika fakultetida va keyinchalik Umumiy texnika fanlari va mehnat fakultetida dotsent lavozimida ishlagan. Institutda ish faoliyatini assistentlikdan boshlab dotsentlik darajasigacha ko‘tarilgan. 1963-yilda Toshkent Irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash injenerlari instituti (hozirgi „Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti“ Milliy tadqiqot universiteti)ni sirtdan o‘qib tugatgan. 

 Ilmiy faoliyati 
Mamadiyor Qahhorov 1973-yil qishloq xo‘jalik fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. Ilmiy ishining mavzusi — „Paxta urug‘i (chigit)ni ekish oldidan quyuqlashtirilgan quyosh nuri bilan impulsli nurlantirishning ahamiyati“. Bu usul paxta hosildorligini 4—5 sentner/gektarga oshirish va sifatini yaxshilash imkoniyatini beradi hamda Toshkent viloyatidagi jamoa xo‘jaliklarida professor G‘.Y.Umarov rahbarligida sinovdan o‘tkazilib, yaxshi natijalarga erishiladi.

Ilmiy ishi natijalari bo‘yicha „Geliotexnika“ jurnalida hamda Olmaota, Yerevan, Kishinyov, Kiyev va Toshkentda bo‘lgan bir necha xalqaro konferensiya materiallarida maqolalari chop qilingan. Uning ilmiy ishlariga professor Q.B.Boybo‘tayev rahbarlik qilgan. Ilmiy ishini muvaffaqiyatli davom ettirib, oxirigacha yetkazishida professor G‘.Y.Umarov rahbarlik qilib yaqindan ko‘maklashgan, g‘o‘za biologiyasi bo‘yicha esa professor A.A.Shaxov (Moskva biologiya institutida) rahbarlik qilgan. tajribalarni o‘tkazishda professor R.Avezov yaqindan yordam bergan.

 

Turkum:Geliotexnik olimlar
Turkum:Qishloq xoʻjaligi sohasi olimlari
Turkum:Buxoro davlat universiteti dotsentlari
Turkum:Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Turkum:Olot tumanida tugʻilganlar
Tahqiqoti arki Buxoro

„Tahqiqoti arki Buxoro“ („Buxoro arki haqida tadqiqot“) — oʻzbek tarixchisi Sayid Muhammad Nosir ibn Muzaffarning tarixiy asari; Oʻzbekistonning eng qadimiy arxeologik yodgorliklaridan biri boʻlgan Buxoro arkiga bagʻishlangan XX asrdagi birinchi qadimiy asar.
Risola 1921-yilda fors tilida yozilgan boʻlib, bugungi kungacha bitta qoʻlyozma nusxada saqlanib qolgan. Asarning toʻliq nomi „Tahqiqoti arki Buxoro va salotin va umaroyi u“ („Buxoro arki, uning sultonlari va amirlari haqida tadqiqot“).

Risolaning tarjimasini O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti katta ilmiy xodimi Sanjar G‘ulomov rus tiliga oʻgirgan. Shu institutning katta ilmiy xodimi G‘ulom Karimov esa o‘zbek tiliga tarjima qilgan.
Qoʻlyozma qora siyohda 11 satrdan iborat 42 varaqqa Qoʻqon qogʻozining oddiy qoʻlyozmalarda nastaliq uslubida yozilgan. Asarning nomi, sarlavha yoki sarlavhalarning bosh so‘zlari, shuningdek , al-qissa (hikoya), shi’r (bayt) kabi kirish so‘zlari qizil siyoh bilan yozilgan. Muqova turkiy uslubda toshbosma nashrlarni bogʻlash usulida naqshinkor toʻq yashil rangli charmdan qilingan.
Bu asarning o‘ziga xosligi shundaki, muallif unda o‘sha davrdagi arab qo‘lyozma matniga xos bo‘lmagan tinish belgilaridan foydalanishga harakat qilgan. U gaplarning oxirida nuqta tinish belgisidan foydalangan. Baʼzida kishilarning ismlarini sanab oʻtishda ham vergul oʻrniga nuqta qoʻyilgan.

 Tarixi 
right|thumb|200x200px| Qal’aning old kirish qismi. S. M. Prokudin-Gorskiy surati, 1909-yil
Sayyid Muhammad Nosir Buxoro Xalq Respublikasi tashkil topganidan keyin respublika hukumati tomonidan tuzilgan „Tarix jamiyati“ („Anjuman-i tarix“)ga aʼzo bo‘ldi. Sayyid Muhammad Nosir bu jamiyat 7 kishidan iborat bo‘lganligini, lekin aʼzolarini sanab o‘tayotganda negadir o‘zi bilan birgalikda 6 kishining nomini tilga olib oʻtgan.

Bu jamiyatning vazifalaridan biri Buxoro arki tarixiga doir tadqiqotlar olib borish boʻlgan. „Tahqiqoti arki Buxoro“ning kirish qismidan maʼlum bo‘ladiki, „mulohaza va muhokamadan so‘ng“ ark haqida alohida risola yozish Sayyid Muhammad Nosirga topshirilgan.
Risola 1921—1922-yillarda, tugaganidan keyin koʻp oʻtmay qayta yozilgan. Hozirda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanayotgan asar qo‘lyozmasi bir nusxada saqlanib, o‘z vaqtida Fitrat rahbarligida Buxoro markaziy kutubxonasiga topshirilgan.
Qo‘lyozma birinchi marta V. V. Bartold tomonidan „1925-yil yozida Turkiston kutubxonalari va muzeylaridagi darslar“ asarida tilga olingan va bu boʻyicha ilmiy maqola yozilgan.

 Asarning mazmuni 
Risolada arkning qurilishi va uning vayron bo‘lishi, keyinchalik turli siyosiy voqealar va turli davrlarda qayta tiklanishi haqida hikoya qilinadi; Ashtarxoniylar va Mangʻitlar sulolasidan boʻlgan Buxoro hukmdorlari, ular davrida ark va unga tutash hududlarda imoratlar qurilganligi haqida maʼlumot berilgan.

 

Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:XX asr kitoblari
Turkum:Tarixiy 
Turkum:Buxoro madaniyati
Turkum:Buxoro arki
Sarrafon masjidi

Sarrafon masjidi (Mulla Oriziy masjidi, Tahti Toqi Sarrafon masjidi) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur masjid Buxoro xonligida hukronlik qilgan shayboniylar sulolasi hukmronligi davrida 1515—1516-yillarda bunyod etilgan. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Sarrafon masjidi 20-yil oʻtib, Toqi Sarrafon qurilganidan soʻng shu nom bilan atalib kelingan. Masjidda oxirgi marta XIX asr oxiri yoki 1905-yilda taʼmirlash ishlari olib borilgan. Qadimiy masjid murakkab arxitekturaviy yechimga ega. Masjidning baland supa ustida bunyod etilgan ikkiyoqlama ayvoni mavjud boʻlgan. Soʻngi marta olib borilgan taʼmirlash ishlarida masjidning gʻarbiy devorida „qirma“ usulida moviy rangdagi fonda oq ranglar bilan harflar yozilgan. XX asrning 70-yillariga qadar Sarrafon masjidi choyxona va kutubxona sifatida faoliyat koʻrsatgan. Bugungi kunda ham masjid choyxona sifatida foydalanilmoqda. Masjidning kirish tomonidagi peshtogʻidagi kitobada koʻk fonda oq harflar bilan nastaʼliq xatida baxshida va hadis yozib qoʻyilgan. Kitobada Alloh va hukmdorning ismlari tilla rangda yozilgan boʻlib, 1980-yillarda qisman taʼmirlash ishlari olib borilgan. Bugungi kunga kelib bitikka shikast yetkanligi sabab uni toʻliq oʻqishning imkoni yoʻq. Darvozasi tepasidagi yozuvda „Bu qurilish Ubaydulloh Bahodirxon hukmronlik qilgan davrda 1534—1535-yillarda tugallangan“ deb maʼlumot keltirilgan. Ushbu bitikni mashhur buxorolik husni xat sohibi Muhammad Darvish Qoʻnoq yozgan. Sarrafon masjidi ustunlari birida ustaning nomi nastaqil xatida bitilgan. Mazkur matn XIX asr oxiri XX asr boshlarida yozilgan. Ustunda „Usta Fayzullohning ishi“ deb koʻrsatilgan. Masjidning sharqiy tomonidagi devorida ganchdan yasalgan toʻrtburchak kitobalar boʻlib, nastaʼliq xatida toʻrt misra sheʼr keltirilgan. Bitik moviy fonda oq harflar bilan nastaʼliq xatida bitilgan. Masjidning gʻarbiy devori mehrobi tepasida ganchdan yasalgan shams kitobada Qur’oni Karimning „Ixlos“ surasi suls xatida keltirilgan. Mazkur shams kitobaning oʻng tomonida „Jin“ surasi 18 oyati, chap tomonida „Niso“ surasi 103-oyati suls xatida ganchdan qilib toʻrtburchak shaklda yozilgan.

 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Abdurahmonov, Qalbay

Qalbay Abdurahmonov (Abdirahmonov) ( 1934 -yil) - Sovet chorvachisi Oʻzbekiston SSR Buxoro Xalq Sovet Respublikasining (hozirgi Oʻzbekiston Navoiy viloyati, Tomdi tumani), Tomdi sovxozining katta cho'poni. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966).

 Biografiya 
Qalbay Abdurahmonov 1934-yilda Oʻzbekiston SSR Buxoro Xalq Sovet Respublikasining (hozirgi Oʻzbekiston Navoiy viloyati hududida), chorvador oilasida tugʻilgan. Millati - oʻzbek. Oʻrta taʼlimni toʻliq tugatmagan. Sovet armiyasi safida uch yil xizmat qilgan.

U bolalik chogʻlaridanoq choʻponlikka qiziqqan va hayvonlarni parvarish qilishda kattalarga doimo yordam bergan. Sovet Armiyasi saflarida muddatli harbiy xizmatni o‘tagandan soʻng vataniga qaytgan. Shundan keyin 1950-yillarning o‘rtalaridan boshlab mahalliy „Tomdi“ sovxozida cho‘pon bo‘lib oʻz ish faoliyatini boshlagan. Malakali choʻpon sifatida nafaqat oʻtlash joyi va vaqtini, hayvonlarga gʻamxoʻrlik qilish qoidalarini ham yaxshi bilgan. Boqiladigan hayvonlar orasida kasalliklar va boshqa muammoli vaziyat paydo boʻlganda birinchi yordam koʻrsata olgan. o‘simliklari siyrak yaylovlarda, og‘ir yarim cho‘l sharoitida qorako‘l zotli qo‘ylarni boqgan.

Oʻzining ziyrakligi, tirishqoqligi va bilimi bilan qisqa fursatda cho‘ponlik hunarini mukammal egallab oladi va tez orada bir necha ming boshdan iborat suruvga katta cho‘pon etib tayinlanadi. 1959-1965 yillikda uning suruvi Buxoro viloyati chorvadorlari orasida yosh hayvonlar nasli, pashsha yetkazib berish va jun qirqish bo‘yicha eng yaxshi ko‘rsatkichlarga ega bo‘ladi va chorvachilikni rivojlantirish, qorakoʻl qoʻy zotini yetishtirish va koʻpaytirishga oʻz xissasini qoʻshadi.

Uning bu samarali mehnatini SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1966 yil 22 martdagi farmoni bilan chorvachilikni rivojlantirish, goʻsht, sut, tuxum, jun, qorakoʻl qoʻy zotini yetishtirish va tayyorlashni koʻpaytirishda erishilgan muvaffaqiyatlar uchun, Abdurahmonov Qalbay - Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlashadi.

O‘zi tug‘ilib o‘sgan Buxoro Xalq Sovet Respublikasining (hozirgi Oʻzbekiston Navoiy viloyati, Tomdi tumani) (1982) — „Tomdi“ sovxozida nafaqaga chiqqunga qadar cho‘ponlik qiladi.

1966- yillarda u oʻzining yaxshi fazilatlari va mehnati uchun bir qator orden va medallar yaʼni Lenin ordeni va " Oʻroq va Bolgʻa " oltin medali, Mehnat Qizil Bayroq ordenlari va medallar bilan taqdirlangan.

Qalbay Abdurahmonov 1971-yildan KPSS XXIV qurultoyi delegati boʻlgan.

 

 
 Geroi Sotsialisticheskogo Truda Uzbekistana.

Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Turkum:Navoiy viloyatida tugʻilganlar
Turkum:1934-yilda tugʻilganlar
Abulabbos Baxtiyor

Abulabbos Baxtiyor (IX asr oxiri — X asr birinchi yarmi) — Somoniylar sulolasi davrida ijod qilgan xonanda, sozanda va musiqashunos olim.

 Tarjimayi holi 
Abulabbos Baxtiyor Buxoroda tug‘ilgan. Uning tug‘ilgan va vafot etgan yili noma’lum. U IX asr oxiri va X asr boshlanish davrining yirik xonandasi, sozandasi va musiqashunosi hisoblanadi, juda yoshligidan arab va yunon tillariga rag‘bat bildirib, uni mukammal egallab oladi.

Abulabbos Baxtiyor Barbat (ud) sozining mohir ijrochisi sifatida Somoniylar davrida katta shuhrat qozonadi. U Buxoroda musiqa maktabini ochib, o‘zi musiqa nazariyasi va amaliyoti ilmidan yoshlarga saboq beradi. Abulabbos Baxtiyor maktab o‘quvchilari uchun musiqa nazariyasi fanidan qator darsliklar yaratadi. Shuningdek, yunon olimlari Ptolemey va Yevklidlarning „Ritmika“, „Musiqa qonunlari“ kabi yirik asarlarini tarjima qilib maktab dasturiga kiritadi. Uning bu asarlaridan keyinchalik Abu Ali Ibn Sino va Abu Nasr Forobiylar o‘z risolalarini yozishda foydalanadilar.

Abulabbos Baxtiyor o‘z hayoti davrida ko‘p shogirdlar tayyorlaydi. Ulug‘ shoir va sozanda Abu Abdulloh Rudakiy uning eng mohir shogirdlaridan biri bo‘lgan. Abulabbos Baxtiyor tomonidan yaratilgan musiqaga doir darsliklar, shuningdek, qo‘llanmalar bizgacha yetib kelmaganligi bois mazkur kitob yoki risolalar nomlari bugungi kunda ma’lum emas. Eng muhimi, Abulabbos Baxtiyor tomonidan IX asrdayoq Buxoroda musiqa maktabi ochilib, unda musiqaga oid turli darslik va qo‘llanmalar yaratilganidir. Bu esa Sharqda IX asrdayoq o‘ziga xos nota belgisi mavjud ekanligidan dalolat beradi.

 

Turkum:Somoniylar davri musiqasi
Turkum:Somoniylar davri xonandalari
Turkum:Somoniylar davri sozandalari
Turkum:Musiqachilar
Koʻlob bekligi

Koʻlob bekligi — Buxoro xonligi tarkibidagi maʼmuriy birligidagi Koʻlob shahri boʻlgan.
 Tarixi 
XV-asr oxirida Xuttal Hisorga qaram viloyatlardan biri boʻlgan. 1497—1498 yillarda Xusravshoh bek Hisorda hokimiyatni qoʻlga kiritgach, Xuttalyonni ukasi Veli-bekka bergan.

XVI-asrdan qadimiy Xuttalyon viloyati nomi hisoblanadi.16-asrda oʻzbek Shayboniylar sulolasi hukmronligi davrida poytaxti Xulbugʻdan Koʻlobga oʻzgartirilishi munosabati bilan viloyatning Xuttal nomi Koʻlob nomi bilan almashtirilgan. Ammo ashtarxoniylar hukmronligi davrida ham Mahmud ibn Velining „Bahr al-asror“ asarida (1634-yil oktyabrda boshlangan) viloyat Xuttalyon, „Ubaydulla-noma“da esa Koʻlob nomi allaqachon tilga olingan. ashtarxoniylar tarixi Ubaydullaxon II (1702—1711) — xon hayotida boshlangan.

Ahmedovning yozishicha, „Koʻlob“ viloyatining yangi nomi oʻzbek mangʻitlar sulolasi davrida paydo boʻlgan.
 Shayboniylar sulolasi davrida (1501-1599) 
1504—1505 yillarda Xuttal yangi oʻzbek Shayboniylar sulolasining asoschisi Shayboniyxon tomonidan asirga olingan va mahalliy hokim Veli-bek tomonidan oʻldirilgan.

1511—1512-yillarda Hisordagi oʻzbek qoʻshinlari Bobur bilan boʻlgan shiddatli jangdan soʻng yuzma-yuz magʻlubiyatga uchragan. Bu muvaffaqiyat Boburga nafaqat Hisor, balki Koʻlob, Qunduz va Badaxshonni ham vaqtinchalik egallashini taʼminlagan8.
1545-yilda Boburning vorisi Humoyun Ko‘lob viloyatini ukasi Kamronga topshirgan. Ammo oradan bir yil o‘tib Kamron Ko‘lobni tark etib, Humoyunga qarshi sharmandali kurashini davom ettirgan.

1585-yilda Koʻlob Buxoro xoni — Abdullaxon II (1583-1598) tomonidan yana Shayboniylar mulkiga qoʻshib olingan.

 Geografiyasi 
Koʻlob bekdomi Amudaryoning oʻng qirgʻogʻida, Koʻlobdaryo yoki Oqsuv (Bartangning yuqori oqimidagi daryo) havzasida, Amudaryoning kichik oʻng irmogʻi, toʻlqinsimon yuzada joylashganEnsiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.. Koʻlob bekstvosining shimoliy va shimoli-gʻarbdagi chegarasi Baldjuan bekstvosi bilan, gʻarbda — Qoʻrgʻontyubinsk bekstvosi bilan, janub va janubi-sharqda Pyadj daryosi boʻyida — Afgʻoniston, shimoli-sharqda — Darvaz bekstvosi bilan aloqada boʻlgan. Bekstvoning umumiy maydoni 4750 kvadrat metrni verst (54 ming km²)ni tashkil etgan.

 

Turkum:Maʼmuriy birliklar
Turkum:Buxoro xonligi
Turkum:Buxoro amirligi
Vadim Chemirtan

Vadim Chemirtan (1987-yil 21-iyul; Tiraspol, Moldaviya SSR, SSSR) — moldaviyalik futbolchi, hujumchi. Moldova terma jamoasi futbolchisi. O'zbekistonning AGMK, Bunyodkor va Buxoro futbol klublarida oʻynagan.

 Faoliyati 
Tiraspoldagi „Sherif“ akademiyasining tarbiyalanuvchisi. 2005-yilda Tiraspol FK tarkibida o'ynay boshladi. 2005—06-yilgi mavsumda Tiraspol bilan chempionatning bronza medali sovrindori bo'ldi. Keyinchalik Moldovaning bir nechta klublarida faoliyat yuritdi. Ulardan eng mashhurlari „Iskra-Stal“, „Nistru“, „Dinamo-Avto“ va „Dacia“ klublaridir. 2016-yilning yozida Tan Kuang Nin futbol klubi tarkibida ikki oy harakat qildi.

2016-yilning qolgan qismida O‘zbekistonning „Buxoro“ klubida o‘ynagan. Chemirtan buxoroliklar safida 80-raqamda harakat qilgan. 2016-yilda 11 ta oʻyin oʻtkazgan va raqiblar darvozasiga 8 ta toʻp kiritgan. Yanvar oyida O'zbekistonning yana bir klubi — „Bunyodkor“ bilan shartnoma imzoladi. 2018-yilni AGMKda boshladi, mavsum o'rtasida „Buxoro“ga qaytdi. Biroq, O'zbekiston chempionatida debyut mavsumidagi natijalarini takrorlay olmagan Chemirtan 2019-yilning qishida Oʻzbekistonni tark etdi. 1987-yilda tug'ilgan futbolchi ayni paytda o'z yurtida Tiraspolning „Dinamo-Avto“ jamoasi sharafini himoya qilyapti.

Moldova yoshlar va oʻsmirlar terma jamoalarida o'ynagan. Moldova milliy terma jamoasiga 2016-yilning bahorida jalb etila boshlagan. Terma jamoadagi debyut uchrashuvini 24-mart kuni Maltaga qarshi o‘yinda oʻtkazgan. To‘rt kundan keyin esa Andorraga qarshi o‘yinda ham terma jamoasi tarkibida harakat qilgan. Hozirgacha u o'z mamlakati terma jamoasi safida ikkita o'yin o'tkazgan.

 Yutuqlari 

 2015—2016-yilgi mavsumda „Dacia“ tarkibida Moldova chempionatining kumush medali sohibi
 2005—2006-yilgi mavsumda Moldova chempionatining bronza medali sohibi

Turkum:1987-yilda tugʻilganlar
Turkum:21-iyulda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Moldovalik erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:AGMK futbolchilari
Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari
Turkum:Buxoro klubi futbolchilari
Turkum:FC Sfîntul Gheorghe futbolchilari
Turkum:FC Zimbru Chișinău futbolchilari
Turkum:Ma'an SC futbolchilari
Turkum:FC Tighina futbolchilari
Turkum:FC Academia Chișinău futbolchilari
Turkum:FC Iskra-Stal futbolchilari
Turkum:FC Nistru Otaci futbolchilari
Turkum:FC Costuleni futbolchilari
Turkum:FC Dinamo-Auto Tiraspol futbolchilari
Turkum:FC Dacia Chișinău futbolchilari
Turkum:Than Quang Ninh FC futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Moldova Super Ligasi futbolchilari
Turkum:Iordaniya Pro-ligasi futbolchilari
Turkum:Moldovalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Vyetnamdagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Vyetnamdagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Iordaniyadagi muhojir erkak futbolchilar
Sarbaz

Sarbaz (sarvaz) („boshini xavf ostiga qoʻyish“; oddiy askar;) — eron, shuningdek, muntazam qoʻshinlarning buxorolik piyoda askari hisoblangan.

Bu atama Markaziy Osiyoning boshqa davlat va xalqlari orasida ham qoʻllangan.

 Tarixi 
Abbos Mirzo tomonidan olib borilgan harbiy islohotlar natijasida birinchi marta Fors imperiyasida muntazam piyodalar Sarbaz deb atala boshlangan. Muntazam fors qoʻshinlarini Yevropa modeli boʻyicha tashkil etish dastlab 1807-yilda general Gardan boshchiligida Tehronga kelgan fransuz harbiy instruktorlari tomonidan amalga oshirilgan. Biroq, Eron tez orada fransuzlar bilan shartnomani buzdi va 1809-yildan boshlab ingliz instruktorlari allaqachon Fors armiyasini qayta tashkil etishda qatnashdilar.
1837-yilda harbiy islohot natijasida Buxoro amirligiga amir Nasrullo (1827—1860) boshchiligida muntazam piyodalar korpusi — Sarbaz kiritilgan. Buxoro lashkarining Sarbazi umrbod xizmat qilgan. Ular asosan nayza, kamon va chaqmoqlar bilan qurollangan, qizil kiyim kiygan edilar. Nasrulloh davrida ikki mingdan ortiq sarboz bor boʻlgan. Keyinchalik ularning soni olti mingga yetkazilgan.
Sarbazning birinchi harbiy instruktori Tabrizlik Abdusamatxon boʻlgan, keyinchalik bu vazifani asirga olingan rus askarlari yoki dezertirlari bajargan.

Buxoroda bu atama 1920-yilda, sovet hokimiyati oʻrnatilgandan soʻng qoʻllanishdan chiqdi.

Tojikiston, Oʻzbekiston va Qozogʻistonda „askar“ maʼnosida qoʻllanadi.
Mirzo Abdukarim Tanburiy

Mirzo Abdukarim Tanburiy (1866, Vobkent — 1924, Buxoro) — XIX asr oxiri va XX asr boshida Buxoroda yashab ijod etgan mashhur tanburchi hofiz va san’atkor. 

 Ijodi 
Mirzo Abdukarim Tanburiy hozirgi Buxoro viloyatining Vobkent tumanida tug‘ilib, yoshligi o‘sha yerda o‘tadi. Boshlang‘ich savodini Vobkentda chiqarib, so‘ngra o‘z ilmini chuqurlashtirish maqsadida Buxoroga ko‘chib keladi. Mirzo Abdukarim Tanburiy (Vobkandiy) tanbur chalishni Otajalol va Otag‘iyos darajasida o‘rganib, maqomxonlikda ham ustozlar qatoridan munosib joy oladi. Shashmaqomning „Savt“ va „Talqin“larini ijro etishda Buxoro hofizlari orasida obro‘ orttirgan xonanda cholg‘u asboblarini ta’mirlash va yangilarini yasashda ham Buxoro va uning tashqarisida mashhur usta sifatida tanilgan. U, xususan, tanbur sozini juda nafis va chiroyli qilib yasagan.

 Shogirdlari 
.Iste’dodli tanburchi va hofiz Mirzo Abdukarim Tanburiy shogird tayyorlash borasida ham ancha xizmat qildi. Quyidagi nomlari qayd etilgan hofiz va sozandalar uning iste’dodli shogirdlari hisoblanadi:

 Ma’rufjon Toshpo‘latov — Buxoro shashmaqomi mushkilot yo‘llarining bilimdoni, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan o‘qituvchi. Bir necha yillar Buxoro amiri Olimxon saroyida musiqachi sozanda sifatida faoliyat yuritgan. „Tilla noxun sozanda“ taxallusi bilan tanilgan. U nafaqat tanbur, balki sato, g‘ijjak, doira va boshqa cholg‘ularni ham yuksak mahorat bilan ijro etgan.
 Shohnazar Sohibov — o‘zbek va tojik hofizi, mashhur tanburchi, O‘zbekiston va Tojikistonda xizmat ko‘rsatgan san’at arbobi. U Buxoro ijrochilik an’alarini davom ettirib, mumtoz ashula va maqomlarni mahorat bilan kuylagan.

 

Turkum:Musiqachilar
Turkum:Buxoro amirligi musiqachilari
Turkum:Tanburchilar
Turkum:Sozandalar