Ekvador A seriyasi

Liga Pro Bet593, oddiygina Liga Pro yoki A Seriya sifatida tanilgan, Ekvadordagi professional futbol ligasi. Ekvador futbol ligasi tizimining yuqori qismida bu mamlakatning asosiy futbol musobaqasidir. 16 ta klub oʻzaro kurash olib boragan va Primera toifasining quyi darajasi boʻlgan B Seriya bilan yuqori ligaga koʻtarilish va quyi ligaga tushish tizimidan foydalanagan. Mavsum fevraldan dekabrgacha davom etgan va odatda bir necha bosqichda bahslanagan.

Dastlab liga boʻlmagan boʻlsa-da, A Seriya Ekvadorning ikki mintaqaviy ligalarining eng yaxshi jamoalari oʻrtasidagi milliy chempionatda ildiz otgan. Dastlabki 9 ta turda Guayaquil va Quito jamoalari oʻzlarining professional mintaqaviy ligalari orqali musobaqada qatnashishgan. 1967-yilda tegishli ligani shakllantirish uchun saralash formatidan voz kechgan. 1957yilda beri turnir har yili oʻtkazib kelinmoqda (1958 va 1959-yillar bundan mustasno); 2005-yilgi mavsumda ikkita chempion boʻlgan. U IFFHS tomonidan 2022 yil uchun dunyoning 11-eng kuchli futbol ligasi va Janubiy Amerikadagi 4-eng kuchli liga sifatida qayd etilgan.

11 ta klub Ekvador chempioni boʻlgan, ammo toʻrtta jamoa jami 54 ta chempionatga ega. Eng muvaffaqiyatli klub – 16 ta chempionlik unvoniga ega „Barselona“. Aucas – amaldagi chempion.

 Liga Formati 
A Seriya milliy chempionati formati doimiy ravishda oʻzgarib turgan. Eng keng tarqalgan format ikki bosqichli turnir boʻlib, unda jamoalar chempionni aniqlash uchun mini-ligaga (ispancha: Liguilla) yoʻllanma olgan. Joriy format 2010-yilgi mavsum uchun joriy qilingan va uch bosqichdan iborat. Birinchi va ikkinchi bosqichlar har biri ikki davra formatiga amal qilgan. Har bir bosqich gʻoliblari chempionlik uchun uchinchi bosqichda bir-biriga qarshi oʻynaygan. Uchinchi bosqichda umumiy jadvaldagi keyingi ikki eng yaxshi jamoalar oʻrtasida uchinchi oʻrin uchun oʻyin ham boʻlib oʻtgan. Agar bitta jamoa birinchi va ikkinchi bosqichda gʻolib chiqsa, ular avtomatik ravishda chempion boʻlgan. Bunda umumiy jadvaldagi ikkinchi va uchinchi eng yaxshi jamoalar ikkinchi oʻrin uchun oʻzaro oʻynagan.

Chiqib ketish ikkinchi bosqichdan keyin amalga oshirilgan va birinchi ikki bosqichning umumiy jadvali yordamida aniqlangan. Jamoalar chempionlikni qoʻlga kiritish va quyi ligaga tushib ketmaslik uchun oʻynash bilan bir qatorda, keyingi mavsumda Libertadores kubogi va Sudamerikana kubogi uchun ham kurash olib borgan.

 Tarix 
Ekvadordagi barcha futbol havaskorlar darajasida 1950-yilgacha Guayas futbol assotsiatsiyasi (ispancha: Asociación de Fútbol del Guayas AFG) professionalga aylanib, filial klublari uchun (Guayakildagi klublar uchun) birinchi professional turnirini oʻtkazgunga qadar oʻynalgan. Guayaquil professional futbol chempionati (ispancha: Campeonato Professional de Fútbol de Guayaquil) birinchi marta 1951-yilda oʻtkazilgan va uni Rio Guayas qoʻlga kiritgan. 1954-yilda Pichincha futbol assotsiatsiyasi (hozirgi Asociación de Fútbol No Amatur de Pichincha AFNA) oʻz filiallari uchun (Kito va Ambato klublari uchun) professional boʻlishga va oʻzlarining professional turnirlarini oʻtkazishga qaror qildilar. Birinchi Andlararo Professional Chempionat (ispancha: Campeonato Professional Interandino) 1954-yilda oʻtkazilgan va LDU Kito tomonidan gʻolib boʻlgan.

Ikki turnir Ekvadordagi eng yuqori darajadagi futbol ligalari edi, ammo har birining chempioni milliy chempion boʻlishga daʼvo qila olmagan. Bu 1957-yilda ikki liga gʻoliblari uchun milliy futbol turniri tashkil etilganida oʻzgargan. Birinchi Ekvador futbol chempionati 1957-yilgi Campeonato Professional de Fútbol de Guayaquil (mos ravishda Emelec va Barselona) chempioni va ikkinchi sovrindori hamda 1957-yilgi Campeonato Professional Interandino chempioni va ikkinchi sovrindori (Deportivo Kito va Aucas) oʻrtasida boʻlib oʻtgan. mos ravishda). Emelec turnirda gʻolib chiqgan va Ekvadorda futbol boʻyicha birinchi milliy chempion boʻlgan.

1958-va 1959-yillarda chempionat oʻtkazilmagan. Turnir 1957-yildagi kabi formatda 1960-yilda qaytgan. Bu safar maydon toʻrtta jamoadan sakkizta jamoaga koʻpaygan. Bu format 1967-yilgacha davom etgan va bir qator oʻzgarishlar yuz bergan: 1) 1967-yilgi mavsumdan keyin mintaqaviy turnirlar toʻxtatilgan; 2) 1968-yildan boshlab milliy chempionatda ishtirok etayotgan jamoalar endi Primera toifasiga kirgan; va 3) Ekvador futbolining ikkinchi darajasi (Segunda Categoría) ishga tushirilgan va 1967-yilda quyi ligaga tushirish va koʻtarilish tizimi boshlangan.

1971-yilda Primera Categoría ikki seriyaga boʻlingan: A Seriya va B Seriya. A seriya klub futbolining eng yuqori darajasi boʻlishi kerak edi, B seriya esa ikkinchi va Segunda uchinchi boʻlgan. 1983–1988-yillar oraligʻida B seriya Segundaga birlashtirilgan, ammo A seriya davom etgan. B seriya 1989-yilda qaytarilgan va shundan beri ikkinchi daraja boʻlib qolmoqda.

2005-yilda Campeonato Ecuatoriano bir yil ichida ikkita chempionni qoʻlga kiritish uchun ikkita turnirga boʻlingan. Ikki turnir Apertura va Klausura deb nomlangan. Turnir 2006-yilda bir yillik formatga qaytgan.

 Klublar 
1957-yilning birinchi mavsumidan buyon A Seriyada jami 55 ta klub qatnashgan."Barselona" hech qachon quyi ligaga tushmagan yagona klub boʻlsa-da, hech bir klub har mavsumda oʻynamagan. Bu anomaliya 1964-yilgi musobaqa uchun Guayaquil (jumladan, Barselona va Emelek) jamoalari milliy chempionatda ishtirok etishdan bosh tortgani bilan bogʻliq.

2023-yilgi mavsumda A seriyada quyidagi 16 ta klub ishtirok etgan.
2023-yilgi mavsumda A seriyada quyidagi 16 ta klub ishtirok etagan.

 Jamoa Shahar Stadion Sigʻimi Aucas Kito Gonzalo Pozo Ripalda 21,689 Barcelona Guayaquil Monumental Banco Pichincha 57,267 Cumbayá Quito Olímpico Atahualpa 35,258 Delfín Manta Jocay 17,834 Deportivo Cuenca Cuenca Banco del Austro Alejandro Serrano Aguilar 18,549El Nacional Quito Olímpico Atahualpa 35,258 Emelec Guayaquil Banco del Pacífico Capwell 40,020 Gualaceo Azogues Jorge Andrade Cantos 14,000 Guayaquil City Guayaquil Christian Benítez Betancourt 10,152 Independiente del Valle Sangolquí Banco Guayaquil 12,000 LDU Quito Quito Rodrigo Paz Delgado 41,575 Libertad Loja Reina del Cisne 14,935 Mushuc Runa Ambato COAC Mushuc Runa 8,200 Orense Machala 9 de Mayo 16,456 Técnico Universitario Ambato Bellavista Universidad Indoamérica 16,467 Universidad Católica Quito Olímpico Atahualpa 35,258

 Yillar boʻyicha chempionlar 
"Barselona" 16 ta chempionlikni qoʻlga kiritgan boʻlsa, Emelec 14 ta chempionlik, „El Nacional“ 13 ta, LDU Kito 11 ta, „Deportivo Kito“ 5 ta, „Deportivo Kuenka“, „Olmedo“, „Delfin“, „Everest“ va „Independiente del Valle“ esa bittadan chempionlik unvoniga ega boʻlgan. Bir nechta chempionlikni qoʻlga kiritgan barcha klublar kamida bir marta ketma-ket chempionlikni qoʻlga kiritgan. „El Nacional“ va „Emelec“ ketma-ket 3 ta chempionlikni qoʻlga kiritgan ikkita klub boʻlib, „El Nacional“ 1976–1978-yil va 1982–1984-yillarda ikki marta, CS Emelec esa 2013-2015-yillarda gʻalaba qozongan.
Ed.MavsumChempion (unvonlar soni)Ikkinchi oʻrin egasiUchinchi oʻrinEng yaxshi toʻpurarlar) 1957 Emelec (1) Barcelona Deportivo Quito Simón Cañarte (Barcelona; 4 goals) 1958-1959 Chempionat oʻtkazilmagan 1960 Barcelona (1) Emelec Patria Enrique Cantos (Barcelona; 8 goals) 1961 Emelec (2) Patria Everest Galo Pinto (Everest; 12 goals) 1962 Everest (1) Barcelona Emelec Iris López (Barcelona; 9 goals) 1963 Barcelona (2) Emelec Deportivo Quito Carlos Alberto Raffo (Emelec; 4 goals) 1964 Deportivo Quito (1) El Nacional LDU Quito Jorge Valencia (América (M); 8 goals) 1965 Emelec (3) 9 de Octubre Barcelona Helio Cruz (Barcelona; 8 goals) 1966 Barcelona (3) Emelec Politécnico Pio Coutinho (LDU Quito; 13 goals) 1967 El Nacional (1) Emelec Barcelona Tom Rodríguez (El Nacional; 16 goals) 1968 Deportivo Quito (2) Barcelona Emelec Víctor Battaini (Deportivo Quito; 19 goals) 1969 LDU Quito (1) América de Quito Aucas Francisco Bertocchi (LDU Quito; 26 goals) 1970 Barcelona (4) Emelec América de Quito Rómulo Dudar Mina (Macará; 19 goals) 1971 Barcelona (5) América de Quito Emelec Alfonso Obregón (LDU Portoviejo; 18 goals) 1972 Emelec (4) El Nacional Barcelona Nelsinho (Barcelona; 24 goals) 1973 El Nacional (2) Universidad Católica Barcelona Ángel Marín (América (Q); 18 goals) 1974 LDU Quito (2) El Nacional Deportivo Cuenca Ángel Liciardi (Deportivo Cuenca; 19 goals) 1975 LDU Quito (3) Deportivo Cuenca Aucas Ángel Liciardi (Deportivo Cuenca; 36 goals) 1976 El Nacional (3) Deportivo Cuenca Emelec Ángel Liciardi (Deportivo Cuenca; 19 goals) 1977 El Nacional (4) LDU Quito Universidad Católica Fabián Paz y Miño (El Nacional; 27 goals) 1978 El Nacional (5) Técnico Universitario Emelec Juan José Pérez (LDU Portoviejo; 24 goals) 1979 Emelec (5) Universidad Católica Manta Sport Carlos Miori (Emelec; 26 goals) 1980 Barcelona (6) Técnico Universitario Universidad Católica Miguel Gutíerrez (América (Q); 26 goals) 1981 Barcelona (7) LDU Quito El Nacional Paulo César (LDU Quito; 25 goals) 1982 El Nacional (6) Barcelona LDU Portoviejo José Villafuerte (El Nacional; 25 goals) 1983 El Nacional (7) 9 de Octubre Barcelona Paulo César (Barcelona; 28 goals) 1984 El Nacional (8) 9 de Octubre LDU Quito Sergio Saucedo (Deportivo Quito; 25 goals) 1985 Barcelona (8) Deportivo Quito Filanbanco Juan Carlos de Lima (Universidad Católica; 24 goals) Guga (Esmeraldas Petrolero; 24 goals) 1986 El Nacional (9) Barcelona Técnico Universitario Juan Carlos de Lima (Deportivo Quito; 23 goals) 1987 Barcelona (9) Filanbanco Audaz Octubrino Ermen Benitez (El Nacional; 24 goals) Hamilton Cuvi (Filanbanco; 24 goals) Waldemar Victorino (LDU Portoviejo; 24 goals) 1988 Emelec (6) Deportivo Quito LDU Quito Janio Pinto (LDU Quito; 18 goals) 1989 Barcelona (10) Emelec Deportivo Quito Ermen Benítez (El Nacional; 18 goals) 1990 LDU Quito (4) Barcelona Emelec Ermen Benítez (El Nacional; 33 goals) 1991 Barcelona (11) Valdez El Nacional Pedro Varela (Delfín; 24 goals) 1992 El Nacional (10) Barcelona Emelec Carlos Muñoz (Barcelona; 19 goals) 1993 Emelec (7) Barcelona El Nacional Diego Herrera (LDU Quito; 21 goals) 1994 Emelec (8) El Nacional Barcelona Manuel Uquillas (ESPOLI; 25 goals) 1995 Barcelona (12) ESPOLI El Nacional Manuel Uquillas (Barcelona; 24 goals) 1996 El Nacional (11) Emelec Barcelona Ariel Graziani (Emelec; 28 goals) 1997 Barcelona (13) Deportivo Quito Emelec Ariel Graziani (Emelec; 24 goals) 1998 LDU Quito (5) Emelec Aucas Iván Kaviedes (Emelec; 43 goals) 1999 LDU Quito (6) El Nacional Emelec Christian Botero (Macará; 25 goals) 2000 Olmedo (1) El Nacional Emelec Alejandro Kenig (Emelec; 25 goals) 2001 Emelec (9) El Nacional Olmedo Carlos Juárez (Emelec; 17 goals) 2002 Emelec (10) Barcelona El Nacional Christian Carnero (Deportivo Quito; 26 goals) 2003 LDU Quito (7) Barcelona El Nacional Ariel Graziani (Barcelona; 23 goals) 2004 Deportivo Cuenca (1) Olmedo LDU Quito Ebelio Ordóñez (El Nacional; 24 goals) 2005 Apertura LDU Quito (8) Barcelona El Nacional Wilson Segura (LDU Loja; 21 goals) Clausura El Nacional (12) Deportivo Cuenca LDU Quito Omar Guerra (Aucas; 21 goals) 2006 El Nacional (13) Emelec LDU Quito Luis Miguel Escalada (Emelec; 29 goals) 2007 LDU Quito (9) Deportivo Cuenca Olmedo Juan Carlos Ferreyra (Deportivo Cuenca; 17 goals) 2008 Deportivo Quito (3) LDU Quito Deportivo Cuenca Pablo Palacios (Barcelona; 20 goals) 2009 Deportivo Quito (4) Deportivo Cuenca Emelec Claudio Bieler (LDU Quito; 22 goals) 2010 LDU Quito (10) Emelec Deportivo Quito Jaime Ayoví (Emelec; 23 goals) 2011 Deportivo Quito (5) Emelec El Nacional Narciso Mina (Independiente José Terán; 28 goals) 2012 Barcelona (14) Emelec LDU Quito Narciso Mina (Barcelona; 30 goals) 2013 Emelec (11) Independiente del Valle Deportivo Quito Federico Nieto (Deportivo Quito; 29 goals) 2014 Emelec (12) Barcelona Independiente del Valle Armando Wila (Universidad Católica; 20 goals) 2015 Emelec (13) LDU Quito Independiente del Valle Miller Bolaños (Emelec; 25 goals) 2016 Barcelona (15) Emelec El Nacional Maximiliano Barreiro (Delfín; 26 goals) 2017 Emelec (14) Delfín Independiente del Valle Hernán Barcos (LDU Quito; 21 goals) 2018 LDU Quito (11) Emelec Barcelona Jhon Cifuente (Universidad Católica; 37 goals) 2019 Delfín (1) LDU Quito Macará Luis Amarilla (Universidad Católica; 19 goals)2020Barcelona (16)LDU QuitoIndependiente del Valle Cristian Martínez Borja (LDU Quito; 24 goals)2021Independiente del Valle (1)EmelecUniversidad Católica Jonathan Bauman (Mushuc Runa/Independiente del Valle; 26 goals)2022Aucas (1)BarcelonaUniversidad Católica Francisco Fydriszewski (Aucas; 15 goals)2023

 Klublar boʻyicha unvonlar 
 №KlubGʻoliblarIkkinchi oʻrinGʻalabali yillarIkkinchi oʻrinni egallagan yillar1Barcelona 16 13 1960, 1963, 1966, 1970, 1971, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1995, 1997, 2012, 2016, 20201957, 1962, 1968, 1982, 1986, 1990, 1992, 1993, 2002, 2003, 2005 Apertura, 2014, 20222Emelec 14 15 1957, 1961, 1965, 1972, 1979, 1988, 1993, 1994, 2001, 2002, 2013, 2014, 2015, 20171960, 1963, 1966, 1967, 1970, 1989, 1996, 1998, 2006, 2010, 2011, 2012, 2016, 2018, 20213El Nacional 13 7 1967, 1973, 1976, 1977, 1978, 1982, 1983, 1984, 1986, 1992, 1996, 2005 Clausura, 20061964, 1972, 1974, 1994, 1999, 2000, 20014LDU Quito 11 6 1969, 1974, 1975, 1990, 1998, 1999, 2003, 2005 Apertura, 2007, 2010, 20181977, 1981, 2008, 2015, 2019, 20205Deportivo Quito 5 3 1964, 1968, 2008, 2009, 2011 1985, 1988, 19976Deportivo Cuenca 1 5 2004 1975, 1976, 2005 Clausura, 2007, 2009 Olmedo 1 1 2000 2004Delfín 1 120192017 Vodiy mustaqil 1 1 2021 2013 Everest 1 — 1962 — Aucas 1 — 2022 —

 Viloyat boʻyicha unvonlar 
 Viloyat Sovrinlar soni Klublar Guayas 31 Barcelona (16), Emelec (14), Everest (1) Pichincha 31 El Nacional (13), LDU Quito (11), Deportivo Quito (5), Independiente del Valle (1), Aucas (1) Azuay 1 Deportivo Cuenca (1) Manabi 1 Delfín (1) Chimborazo 1 Olmedo (1)

 Viloyat boʻyicha unvonlar 
 Viloyat Sovrinlar soni Klublar Guayas 31 Barcelona (16), Emelec (14), Everest (1) Pichincha 31 El Nacional (13), LDU Quito (11), Deportivo Quito (5), Independiente del Valle (1), Aucas (1) Azuay 1 Deportivo Cuenca (1) Manabi 1 Delfín (1) Chimborazo 1 Olmedo (1)
 Barcha vaqtlardagi eng yaxshi gol urgan futbolchilar 
Ekvadorlik Ermen Benites 15 mavsum davomida 191 ta gol urgan liganing barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurari hisoblanadi. U bir jamoa uchun eng koʻp gol urish boʻyicha ham rekordchi hisoblanadi. Eng faol gol muallifi Ebelio Ordonez.
 № Oʻyinchi Klub(lar) Yillar Gol Jami gollar 1 Ermen Benítez El Nacional 1980–90 154 191 Barcelona 1991–92 19 LDU Quito 1993 1 Green Cross 1994 12 LDU Portoviejo 1995 5 2 Jorge Ron El Nacional 1972–79 94 181 Universidad Católica 1980–84 73 Macará 1986 6 Aucas 1987 8 3 Ebelio Ordóñez Técnico Universitario 1996 13 159 El Nacional 1997–2004; 2006–07 137 Emelec 2005 0 Deportivo Quito 2008; 2010 9 4 Ángel Liciardi Emelec 1970–71 8 154 Deportivo Cuenca 1972; 1974–77 132 Barcelona 1978 145 Fabián Paz y Miño El Nacional 1972–88 153 153
 

 
 Official webpage 
 Serie A on RSSSF

Turkum:Janubiy Amerikaning yuqori darajadagi futbol ligalari
Turkum:Ekvadordagi futbol ligalari
Turkum:Ekvador A seriyasi