Yangi kollej, Edinburg

right|thumb| Yangi kollej koʻrinishi
right|thumb| Yangi kollej koʻrinishi
Yangi kollej Edinburg universitetining tarixiy binosi boʻlib, unda universitetning ilohiylik maktabi joylashgan. Buyuk Britaniyadagi ilohiyot va diniy tadqiqotlar boʻyicha eng yirik va taniqli markazlardan biridir. Magistratura talabalari M.A, M.Th. va Ph. D. fan nomzodi darajasidagilar 30 dan ortiq mamlakatlardan keladi va akademik xodimlarning deyarli 40 ga yaqini toʻliq ish soatlarida ishlab, aʼzolar tomonidan oʻqitiladi.Yangi kollej Edinburgning Eski shahar shimolidagi Moundda joylashgan.

Yangi kollej dastlab 1846-yilda Shotlandiya Free Church of Scotlandning kolleji, keyinchalik esa United Free Church of Scotland kolleji sifatida oʻz eshiklarini ochgan va 1935-yildan beri Edinburg Ilohiylik maktabi (sobiq Ilohiylik fakulteti) uyi boʻlib kelgan."Yangi kollej" sifatida u Shotlandiya cherkovida xizmat qilish uchun akademik tayyorgarlik dasturini taklif qilish boʻyicha tarixiy majburiyatni davom ettiradi va boshqa cherkovlardan vazirlikka nomzodlar tomonidan qoʻllanadi. 1970-yillarda ilohiyot fakulteti ham ilohiyot va dinshunoslik boʻyicha bakalavriat darajalarini taklif qila boshladi shuningdek bu dasturlardagi talabalar hozirda istalgan yoʻnalishda oʻqiyotgan 300 ga yaqin bakalavrlarning koʻp qismini tashkil qiladi.

 Tarix 
Yangi Kollejning tashkil etilishi 1843-yildagi buzilish natijasida yuzaga kelgan diniy mojaro natijasida yuzaga keldi va unda ruhoniylar va laitlar Shotlandiyaning Free Church of Scotlandni tashkil etish uchun Shotlandiya cherkovini tark etishdi – davlat aloqalaridan xoli va faqat hokimiyatga boʻysunishdi. Yangi Kollej Shotlandiyaning Free Church of Scotland instituti sifatida boʻlajak vazirlar va Shotlandiya rahbariyatini oʻqitish uchun tashkil etilgan boʻlib, ular oʻz navbatida Shotlandiya xalqining axloqiy va diniy hayotini boshqaradi. Yangi kollej 1843-yil noyabr oyida 168 ta talaba uchun eshiklarini ochdi va uning birinchi direktori Tomas Chalmers rahbarligida hozirgi binoning qurilishini nazorat qilingan. Erkin Oliy Cherkov va Erkin Cherkov kolleji dizayni uchun tanlov 1844-yilda boʻlib oʻtdigan va gʻoliblardan biri boʻlmasa-da, Uilyam Genri Pleyfeyrning dizayni tanlangan va 1845-yildan 1850-yillargacha oraligʻida qurilgan. Birlashgan Free Church of Scotland tashkil etilganda, United Free Church of Scotlandga binolar berildi va davom etayotgan Free Church of Scotland 1907-yilda yangi binolarda ishladi. Ushbu Free Church of Scotland kolleji 2014-yilda Edinburg diniy seminariyasi deb oʻzgartirildi.

1929-yilda Shotlandiya cherkovining birlashishidan oldin, bu erkin cherkov xizmatga nomzodlar Yangi kollejda, eski Shotlandiya cherkoviga nomzodlar esa Edinburg universitetining ilohiylik fakultetida tahsil olishgan. 1930-yilda ikki institut birlashib, The Mound-da Yangi kollej sayti tashkil topdi. „Yangi kollej“ saytning oʻzi Shotlandiya cherkovi bilan rasmiy munosabatlarda ishlayotgan yuridik shaxsni yoki Shotlandiya cherkovi Bosh assambleyasi tomonidan tayinlangan va Shotlandiya cherkovi uchun mas’ul boʻlgan Yangi kollej direktorini belgilashi mumkin.

Hozirgi direktor – hurmatli professor Susan Hardman Moore. Biroq, „Ilohiylik maktabi“ sifatida u Edinburg universitetida ancha kengroq vakolatga ega boʻlib, uni universitet tomonidan tayinlangan Ilohiylik maktabi rahbari (hozirda professor Xelen Bond) boshqaradi. Ilohiylik maktabidagi ilohiylik kafedrasi Edinburg universitetidagi eng qadimgi kafedra boʻlib, u 1620-yilda paydo boʻlgan.2022-yilning avgust oyida bu lavozimni egalagan birinchi ayol professor Reychel Muers sifatida kafedrani egalagan.Yillar davomida uning ilmiy xodimlari orasida bir qancha taniqli shaxslar boʻlgan, jumladan
 Robert Reyni
 Tomas Chalmers
 Xyu Ross Makintosh
 Jeyms Barr
 Tomas F. Torrance
 Jeyms S. Styuart
 Jon Beyli
 Jon Makintayr
 Rut Peyj
 Norman. Porteous
 Marcella Althaus-Reid
 Endryu F. Walls
 Devid Fergusson va boshqalar.
thumb| Yangi kollejdagi Jon Noks haykali

 Akademiklar 
Akademik xodimlarning hamma aʼzolari Edinburg universiteti xodimlari hisoblanadi va hozirgi kunda diniy masalalarda xar xil eʼtiqoddagi olimlarning xalqaro tashkiloti hisoblanadi.

 Akademik Darajalar 
Eng soʻnggi milliy Research Excellence Framework maʼlumotlariga koʻra, Yangi kollej Buyuk Britaniyadagi eng yaxshi ilohiyot, falsafiy ilohiyot va dinshunoslik maktablari qatoriga kiradi.

 Bakalavr 
Ilohiylik maktabi 6 xil bakalavriat darajasini taklif qiladi. Magistratura ilohiyotshunosligi talabalarga xristianshunoslikning anʼanaviy yoʻnalishlariga (Injil tadqiqotlari, cherkov tarixi, xristian axloqi va tizimli ilohiyot kabi) eʼtibor qaratish imkonini beradi. Dinshunoslik magistri talabalarni dinni oʻrganish usullari va mahalliy dinlar, islom dini, iudaizm, nasroniylik, buddist hamda hindu anʼanalari kabi turli diniy anʼanalar bilan tanishtiradi. Ilohiy fanlar bakalavri vazirlikka nomzodlarni tayyorlaydi (shuningdek boshqa qiziqqan talabalar uchun ham ochiq). Magistraturaning Dinshunoslik va Ingliz va Shotlandiya adabiyoti, falsafasi va ilohiyot va MA ilohiyot va klassika fanlari talabalarga fanlararo ishlash imkonini beradi.

 Aspirantura 
Shuningdek Yangi Kollej, bir nechta Master of Theology., Master of Science., va Master of Research kabi dasturlarni taklif etadi. M.Sc. va M.Res. ilmiy daraja das (Injilshunoslik, Fan va din, Tarixda ilohiyot, ilohiyot va axloq, Jahon nasroniyligi, Islom va nasroniy-musulmon munosabatlari va diniy tadqiqotlar) va keng miqyosdagi PhD tadqiqotlari uchun xalqaro miqyosda mashhur markaz hisoblanadi. Xodimlar yoki talabalar uchun tan olish testi yoʻq. Bakalavriat talabalarining faqat bir qismi ishlash uchun nomzod boʻlib, koʻpchiligi oʻqishdan soʻng turli martabalarga ishlashadi (masalan, oʻqituvchilar, kutubxonalar, teleradio ishlab chiqarish, davlat xizmati, huquq, moliya, ijtimoiy ish va hokazo boʻyicha keyingi kasbiy taʼlim).

 Qulayliklar 
Yangi kollej shahar markazidagi Mound Placeda joylashgan boʻlib, Princes Street Gardens, Shotlandiya milliy galereyasi va Princes Streetga qaraydi. Neogotik bino 19-asrning taniqli meʼmori Uilyam Genri Playfair tomonidan ishlab chiqilgan.

 Kutubxona 
alt=New College Library|thumb| Yangi kollej kutubxonasi
Yangi kollej kutubxonasi 1843-yilda Erkin cherkov kolleji kutubxonasi sifatida tashkil etilgan. Birlashgan Qirollikdagi eng yirik bitta saytli ilohiyot kutubxonasi boʻlib, katta qoʻlyozmalar toʻplamini, jumladan Tomas Chalmers, Jon Beyli, JH Oldham hamda Jeyms S. Styuartlarning hujjatlarini oʻz ichiga oladi.

Kutubxona yangi kollejning sharqiy qanotida joylashgan va uning ajoyib oʻqish zali dastlab, Free High Kirk ziyoratgohi sifatida qurilgan.

 Yomgʻirli zal 
Rainy Hall – bu gotik uygʻonish uslubidagi oshxona boʻlib, geraldika hamda bolgʻa tomi uslubida bezatilgan. Bu kollej hayotining markazida boʻlib, talabalar va oʻqituvchilar tomonidan suhbat va ovqatlanish uchun foydalaniladi.

 Umumiy majlislar zali 
thumb| Bosh Assambleyalar zalida 1910-yilgi Butunjahon missionerlik konferentsiyasi boʻlib oʻtdi
Yangi kollej majmuasi oʻquv binolari va kutubxona bilan bir qatorda Shotlandiya cherkovining Bosh Assambleya zalini ham oʻz ichiga oladi, ammo u cherkov mulki boʻlib qolmoqda va bu yerda Cherkov Bosh Assambleyasining yillik yigʻilishlari oʻtkaziladi. Bu zal mashhur Edinburgda 1910-yilgi Butunjahon missionerlik konferensiyasi vaqtida foydalanilgan va 1999-yilda tashkil etilganidan to 2004-yilda Xoliruddagi Shotlandiya parlamentining yangi binosi qurib bitkazilishigacha Shotlandiya parlamentining munozaralar palatasi uchun vaqtinchalik ofis boʻlgan.

 Odamlar 

 Yangi kollej direktorlari 
+IsmlarXizmat qilgan yillariAkademik soxasiDenominatsiyaThomas Chalmers1846-1847TeologiyaFree Church of ScotlandWilliam Cunningham1847-1861Cherkov tarixi, TeologiyaFree Church of ScotlandRobert Smith Candlish1862-1873TeologiyaFree Church of ScotlandRobert Rainy1874-1906Cherkov tarixiUnited Free Church of ScotlandMarcus Dods1907-1909Yangi ahdUnited Free Church of ScotlandAlexander Whyte1909-1918Yangi ahdUnited Free Church of ScotlandAlexander Martin1918-1935ApologetikaChurch of ScotlandWilliam Alexander Curtis1935-1946TeologiyaChurch of ScotlandHugh Watt1946-1950Cherkov tarixiChurch of ScotlandJohn Baillie1950-1956TeologiyaChurch of ScotlandJ. H. S. Burleigh1956-1964Cherkov tarixiChurch of ScotlandNorman Porteous1964-1968Eski ahdChurch of ScotlandJohn McIntyre1968-1974TeologiyaChurch of ScotlandD. W. D. (Bill) Shaw1974-1978TeologiyaChurch of ScotlandAndrew Ross1978-1984Cherkov tarixiChurch of ScotlandAlexander Campbell Cheyne1984-1986Cherkov tarixiChurch of ScotlandDuncan B. Forrester1986-1996Xiristian etikasi va amaliyoti TeologiyaChurch of ScotlandRuth Page1996-2000TeologiyaChurch of ScotlandA. Graeme Auld2000-2008Eski ahdChurch of ScotlandDavid Fergusson2008-2018TeologiyaChurch of ScotlandSusan Hardman Moore2018-2022Cherkov tarixiChurch of ScotlandAlison Jack2022-nowBibliya va adabiyotChurch of Scotland
 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 

 
 

 Tashqi 

 
Turkum:Din falsafasi
Turkum:Kollej