Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Viktor Sokolov

Viktor Ivanovich Sokolov (1911-yil 27-mart, Moskva, Rossiya imperiyasi – 1999-yil 1-yanvar, Moskva, Rossiya) – sovet futbolchisi, murabbiy, himoyachi ampulasida harakat qilgan. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi. Antverpendagi III yozgi ishchilar Olimpiya oʻyinlari chempioni (1937).

 Hayoti 
Viktor Sokolov 1911-yil 27-martda Moskvada tugʻilgan. U Kauchuk zavodi jamoalarida futbol bilan shugʻullanib, u yerda oddiy ishchi boʻlib ishlagan. 19 yoshida u „Qizil atirgul“ klubiga oʻtdi. U 22 yoshida Moskvaning „Dinamo“ jamoasidan tushgan taklifni qabul qiladi. Keyinchalik u poytaxtning boshqa klubi „Spartak“ safidada harakat qildi.

1937-yilda „Spartak“ tarkibida u Antverpendagi III yozgi ishchilar olimpiadasi, Parijdagi ishchilar oʻrtasidagi Jahon kubogi gʻolibi boʻldi. Viktor Sokolov Baskoniya terma jamoasi va Bolgariyaning bir nechta klublarida oʻynagan.

1943-yil 2-mayda jamoa sardori sifatida mashhur „Stalingrad stadionida“ Moskva Spartak jamoasini maydonga olib chiqdi.

U oʻz faoliyatini 36 yoshida Chelyabinskdagi „Dzerjinets“da tugatdi.

 u chim ustida xokkey oʻynagan. 1952-yilda jamoa tarqatib yuborilgach, chim ustida xokkeydagi faoliyatini ham yakunlagan.

1950-yilda Davlat jismoniy tarbiya markazi qoshidagi murabbiylar maktabini tamomlaganOni budut peredovimi sovetskimi trenerami // Sovetskiy sport (gazeta). – 16 marta 1950, № 32. – s. 4.. U murabbiyligining dastlabki davrida asosan imkoniyat darajasi past boʻlgan jamoalar bilan ishlagan. 1955—1959-yillarda Moskvaning "Spartak" klubida murabbiy boʻlib ishlagan. 1967-yilda Oʻzbekiston SSRning „Doʻstlik“ futbol klubiga, 1968—1969-yillarda „Krivbass“ klubiga, 1969—1970-yillarda „Luch“ klubiga murabbiylik qilgan.

U 1999-yil 1-yanvarda vafot etdi va Vostryakovskiy qabristonining sportchilar qismiga dafn qilindi.

 Yutuqlari 
Viktor Sokolov chim ustida xokkey boʻyicha SSSR chempionatining ikki karra bronza medali sovrindori boʻlgan (1950, 1951).

 

Turkum:Doʻstlik Toshkent viloyati klubi bosh murabbiylari
Turkum:SSSR futbol murabbiylari
Turkum:Alifbo boʻyicha xokkeychilar
Turkum:FC Spartak Moskva futbolchilari
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Moskvada vafot etganlar
Turkum:1999-yilda vafot etganlar
Turkum:1-yanvarda vafot etganlar
Turkum:Moskvada tugʻilganlar
Turkum:1911-yilda tugʻilganlar
Turkum:27-martda tugʻilganlar
Oʻzbekiston jome masjidi

Oʻzbekiston jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

 Joylashuvi va faoliyati 
Oʻzbekiston jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Zomin qishloq fuqarolar yigʻini Birlik mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Komil domla Nishonov hisoblanadi. Ushbu masjid Bekobod tumanining chetki hududida joylashganligiga qaramay yoʻlovchilar, ziyoratchilar uchun oʻziga xos qulayliklar yaratilgan. Jome masjid 700 kishiga yaqin boʻlgan xonaqoh, zamonaviy tahoratxona, avtoturargoh, ayollar uchun tahoratxona va namozxona hamda yosh goʻdakli onalar uchun maxsus alohida xonalar bunyod etilgan. Mazkur masjidga Birlik mahala fuqarolar yigʻini, Zomin mahala fuqarolar yigʻini, Zahiriddin Muhammad Bobir mahala fuqarolar yigʻini, Treakzor mahala fuqarolar yigʻini, Gulzor mahala fuqarolar yigʻini, Oʻrikzor mahala fuqarolar yigʻini, Yangi obod mahala fuqarolar yigʻini va Xos mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchi mahalliy aholi vakillari, hamda, namozxonlar tashrif buyurishadi.

 Tarixi 
Oʻzbekiston jome masjidining qachon bunyod etilganligi haqida toʻliq maʼlumot yetarli emas. Jome masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Toshkent viloyati adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan, hamda, uning ustavi Toshkent viloyati adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidga mahalliy aholining talab va takliflariga binoan, eski mahalla nomi boʻlgan – „Oʻzbekiston“ deya nom berilgan. Jome masjid binosi mahalliy aholi vakillari, homiylar tomonidan taʼmirlab turiladi.
Andrey Kiyashko

Andrey Ivanovich Kiyashko (1857-yil 30-noyabr, Yekaterinodar, Rossiya imperiyasi – 1917-yil 13-dekabr, Toshkent) – Transbaykal mintaqasi gubernatori, Kuban kazaki. General-leytenant (1913-yil 14-aprel)Razvedchik. – № 951. – 20 yanvarya 1909. – S. 35—36..

 Hayoti 
Andrey Ivanovich Kiyashko 1857-yil 30-noyabrda Katerynodarda tugʻilgan. Kuban harbiy klassik gimnaziyasida va Pavlovsk harbiy maktabida tahsil olgan.

1881-yilda unga bugler unvoni berilgan va Kuban kazak armiyasining Taman otliq polkida xizmat qila boshlagan. 1883-yilda general-mayor A.I.Xluxivskiyning Amudaryoning Orol va Kaspiy dengizlari orasidagi eski kanalni oʻrganish boʻyicha ekspeditsiyasida qatnashgan.

1891-yilda u Bosh shtabning Nikolay akademiyasini birinchi daraja bilan tamomlagan va Zakaspiy viloyatida xizmatga tayinlangan. U yerda ketma-ket mintaqaviy qoʻshinlar shtab-kvartirasi katta adyutantining yordamchisi lavozimlarini egallagan. 1896-yilda unga podpolkovnik unvoni berilgan va Amur harbiy okrugi shtab-kvartirasining katta adyutanti etib tayinlangan. 1897-yilda Kuban kazak armiyasi harbiy shtab boshligʻining yordamchisi etib tayinlangan. 1898–1899-yillarda Chepiga polkining birinchi Katerynodarskiy polkida qoʻmondonlik qilgan.

1900-yilda u polkovnik unvonini olgan. Oʻsha yili 39-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi, soʻngra Kuban kazak armiyasining 1-kavkaz polkining qoʻmondoni etib tayinlangan. 1904-yilda Yaponiya bilan urush boshlanishi bilan Uzoq Sharqdagi gubernator qoʻmondonligiga tayinlangan. Oʻsha yilning iyul oyida u razvedka boʻlinmasi boshligʻi etib tayinlangan va u yerda Liaoning jangi tugaguniga qadar ishlagan. 1905-yilda Uzoq Sharq qoʻshinlari shtab idorasi boshligʻi etib tayinlangan va tez orada 2-Turkiston armiyasi korpusiga oʻtkazilgan.

1907-yilda Kuban viloyatining Maykop boʻlimi boshligʻi boʻlgan. Oʻsha yili unga general-mayor unvoni berilgan va 1907-yil 23-dekabrda Kuban kazak armiyasining harbiy shtab boshligʻi etib tayinlangan.

1917-yil 18-fevralda Kiyashko Kavkaz harbiy okrugining shtab-kvartirasida zaxiraga oʻtkazilgan. Fevral inqilobidan keyin Muvaqqat hukumat tomonidan Turkiston harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondoni etib tayinlangan (Toshkent).

Andrey Ivanovich Kiyashko 1917-yil 13-dekabrda Toshkentda xizmat vazifasini bajarayotganda halok boʻlgan.

 Xotirasi 
 Baʼzi aholi punktlariga Andrey Ivanovich Kiyashko nomi berilgan.
 1915-yil 24-iyunda Transbaykal kazak armiyasining 3-harbiy boʻlimining Ildikanskaya qishlogʻi „Kiyashkovskaya“ deb oʻzgartirilgan.
 Kiyashkoning harbiy gubernator va ataman obrazi sovet kinosida ishlatilgan („Rang yoʻq“ filmi (1985)).

 

 
 Журнал «Разведчик»

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Amirov Dadaxon jome masjidi

Amirov Dadaxon jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

 Joylashuvi va faoliyati 
Amirov Dadaxon jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Moʻyinqum qishloq fuqarolar yigʻini Avangard mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Jome masjid 700 kishiga yaqin boʻlgan xonaqoh, zamonaviy tahoratxona, avtoturargoh, ayollar uchun tahoratxona va namozxona hamda yosh goʻdakli onalar uchun maxsus alohida xonalar bunyod etilgan. Mazkur masjidga Moʻyinqum mahala fuqarolar yigʻini, Saryuz mahala fuqarolar yigʻini, Avangard mahala fuqarolar yigʻinida yashovchi mahalliy aholi vakillari, hamda, namozxonlar tashrif buyurishadi. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Musurmonqul domla Fozilov hisoblanadi.

 Tarixi 
Amirov Dadaxon jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Toshkent viloyati adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 29-sentabr kuni roʻyxatga olingan, hamda, uning ustavi Toshkent viloyati adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. 2021-yil 11-oktabr kuni Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov Bekobod tumani tomon tashrif buyurib, „Amir Dadaxon“ masjidi binoning ilk tamal toshini qoʻyib berdilar. „Amirov Dadaxon“ masjidining eski binosi 150 kishiga moʻljallangan boʻlib, bu esa yozning issigʻiga, hamda, qishning sovuqli kunlarida namozxonlarga juda noqulay boʻlayotgan edi. Shu kabi kamchiliklarni inobatga olgan holda, rahbariyat bilan maslahatlashgan holda yangi masjid qurilishi boshlandi va 2022-yilda nihoyasiga yetdi. Amirov Dadaxon jome masjidining yangi binosi 450-500 kishilik quvvatga ega.
Varfolomey Gondarovskiy

Arxiyepiskop Varfolomey (dunyoviy ismi Nikolay Nikolayevich Gondarovskiy; 1927-yil 27-oktyabr, Nechaevka qishlogʻi – 1988-yil 21-mart, Oryol) – rus pravoslav cherkovi yepiskopi, Oryol shahri arxiyepiskopi.

 Hayoti 
1927-yil 27-oktyabrda Nechayevka qishlogʻida (hozirgi Yasnozorenskoye qishloq aholi punkti, Belgorod viloyati, Belgorod tumani«Знамя». Белгородская общественно-политическая газета, 28 мая 2016 года. № 61-62 (15541-15542) , стр. 3) da tugʻilgan. Sovet Armiyasida xizmat qilgandan soʻng, Moskva diniy seminariyasiga oʻqishga kirgan.

1954-yil mart oyida u seminariyada oʻqiyotganda rohib boʻlgan. 18-aprelda ierodeakon, 30-noyabrda esa ieromonk etib tayinlangan. U Moskva diniy akademiyasiga oʻqishga kirgan va uni 1959-yilda ilohiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasi bilan tugatgan. 1959–1960-yillarda Moskva diniy seminariyasida dars bergan.

1960-yil iyun oyida Patriarx Aleksiy uni igumen darajasiga koʻtargan va uni Quddusdagi Rossiya ruhoniylar missiyasi rahbarining oʻrinbosari lavozimiga tayinlagan. 1961-yilda missiya rahbari boʻlib ishlagan va oktyabr oyida arximandrit darajasiga koʻtarilgan holda missiya rahbari etib tayinlangan.

1963-yil 26-mayda Yaroslavl shahridagi Feodorovskiy soborida u Yaroslavl yeparxiyasi vikarisi tomonidan Uglich yepiskopi etib tayinlangan.

Oʻsha yilning 29-mayida Saratov va Volgograd yepiskopi etib tayinlangan. 1963-yil iyun oyida u Athos togʻidagi Avliyo Afanasius Lavrasining 1000 yilligi munosabati bilan oʻtkazilgan bayramlarda qatnashgan.

1964-yil 22-dekabrda Vena va Avstriya yepiskopi, 1966-yil 7-iyulda Tula va Belevskiy yepiskopi, 1969-yil 20-martdan Kishinyov va Moldova yepiskopi hamda 1972-yil 11-oktyabrda Toshkent va Oʻrta Osiyo yepiskopi boʻlgan. Toshkent shahri yepiskopi boʻlgan davrda 1973-yil 9-sentyabrda arxiyepiskop darajasiga koʻtarilganВозведение в сан архиепископа епископа Ташкентского и Среднеазиатского Варфоломея и епископа Дмитровского Владимира // Журнал Московской Патриархии. М., 1973. №10. стр. 1..

1987-yil 10-sentyabrdan Oryol va Bryansk arxiyepiskopi boʻlgan.

1988-yil 21-martda Oryol shahrida vafot etgan. U Oryolning markaziy baptist qabristonida, Oryol va Bryansk mitropoliti Palladius (Sherstennikov) qabri bilan bir devorda dafn etilgan.

 
 Наречение и хиротония архимандрита Варфоломея (Гондаровского) во епископа Угличского // Журнал Московской Патриархии. 1963. — № 7. — С. 15-20
 Епархиальная жизнь в текущем году Тульская епархия // Журнал Московской Патриархии. 1967. — № 10. — С. 12-13.
 Сапсай Н., прот. Архиепископ Орловский и Брянский Варфоломей некролог // Журнал Московской Патриархии. 1988. — № 10. — С. 31-32.

 

 
 Варфоломей (Гондаровский), архиепископ. 10 сентября 1987 — 21 марта 1988 на официальном сайте Орловской епархии
Xos jome masjidi

Xos masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi. Jome masjid Bekobod tumanining eng chekka hududlardan birida joylashgan.

 Joylashuvi va faoliyati 
Xos jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Xos qishloq fuqarolar yigʻini Birdamlik mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Ushbu masjid Bekobod tumanining chetki hududida joylashganligiga qaramay yoʻlovchilar, ziyoratchilar uchun oʻziga xos qulayliklar yaratilgan. Jome masjid 1500 kishiga yaqin boʻlgan xonaqoh, zamonaviy tahoratxona, avtoturargoh, ayollar uchun tahoratxona va namozxona, imom-xatib xonalari, kutubxona, dam olish xonalari bunyod etilgan. Jome masjid mahalliy aholi vakillari, hamda, Xos mahalla faollari va homiylar koʻmagida taʼmirlangan. Mazkur masjidga Xos mahala fuqarolar yigʻini, Birlik mahala fuqarolar yigʻini, Birdamlik mahala fuqarolar yigʻini, Takachi mahala fuqarolar yigʻinida yashovchi mahalliy aholi vakillari, hamda, namozxonlar tashrif buyurishadi. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Zikriyo domla Norqulov hisoblanadi.

 Tarixi 
Xos jome masjidining kim tomonidan va qachon tashkil etilganligi haqida hozircha biror-bir dalil yoʻq, lekin, shu yerda yashovchi mahalla faollari va Bekobod tuman musulmonlar boʻlimi taklifiga binoan masjidga u joylashgan hudud nomi berilgan. Jome masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Toshkent viloyati adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan, hamda, uning ustavi Toshkent viloyati adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.
Pavel Kovtun

Pavel Maksimovich Kovtun (1913-yil 18-mart, Miropolye – 1980-yil 29-mart, Toshkent) – sovet Armiyasi leytenanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

 Hayoti 
Pavel Kovtun 1913-yil 18-martda Miropolye qishlogʻida tugʻilgan. Besh yillik maktabni va ikki yillik qishloq xoʻjaligi maktabini tamomlagach, kolxozda ishlagan. 1932-yil noyabr oyida Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasiga chaqirilgan. 1933-yilda polk maktabini tamomlagan. 1939-yil sentyabr oyida 2-Leningrad artilleriya maktabini tamomlagan. Sovet-Fin urushida qatnashgan va ogʻir yaralangan.

1940-yil sentyabr oyida zaxiraga oʻtkazilgan. 1940–1942-yillarda Chuvash Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida yashab, Kozlovka shahridagi ayollar axloq tuzatish koloniyasida ishlagan. 1942-yil sentyabrda uni yana armiyaga chaqirishgan. Oʻsha yilning oktyabr oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmat qilgan.

1943-yil sentyabrgacha Qizil Armiya askari Pavel Kovtun Markaziy frontning 61-armiyasining 415-piyoda diviziyasining 686-artilleriya polkining 7-batalyonida boshqaruv vzvodiga qoʻmondonlik qilgan. 1943-yil 28-sentyabrda Kovtun oldingi guruh tarkibida Ukraina SSRning Chernigov viloyatining Repkinskiy tumanidagi Zmeyi fermasi hududida Dneprni kesib oʻtgan va janglarda faol ishtirok etgan. Kovtun guruhi nemislarning sakkizta qarshi hujumini qaytargan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 15-yanvardagi „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan „jangovar vazifalarni namunali bajarganliklari uchun“ Qizil Armiya askari Pavel Kovtun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va 2949-sonli „Oltin Yulduz“ medali bilan taqdirlangan.

Keyingi olti oy ichida u ikki marta ogʻir yaralangan. 1945-yil may oyida Kovtun artilleriya batalyoni komandirlari kurslarini tugatgan. Shundan soʻng Uzoq Sharqda xizmat qilgan. U Sovet-Yapon urushida qatnashgan hamda ogʻir yaralangan.

1946-yil may oyida leytenant unvoni bilan Kovtun zaxiraga oʻtkazilgan. Shundan soʻng Toshkentda yashagan va mahalliy poyabzal fabrikasida ishlagan.

Pavel Kovtun 1980-yil 29-martda vafot etgan va Toshkent harbiylar qabristonidagi Qahramonlar xiyoboniga dafn etilgan.

 
 В путешествие по Сумщине. — Харьков, 1979.
 Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент, 1984.
 Гриченко И. Т., Головин Н. М. Подвиг. — Харьков: Прапор, 1983.

 

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Iqtisodiy model

thumb|IS-LM modeli
Iqtisodiy model – iqtisodiy jarayonlarni ifodalovchi nazariy konstruksiya, iqtisodiy obyektlarning soddalashtirilgan nusxasi. Iqtisodiy modellar tizimdagi asosiy omillar bilan ishlash imkonini yaratadi. Iqtisodiy modellar reallikning abstrakt tasviri hisoblanadi va shu sababli, amaliyotda qoʻllash vaqti maʼlum toʻsiqlarga duch keladi. Lekin, iqtisodiy modellar real empirik maʼlumotlar asosida ham yaratilishi mumkin: Cobb–Douglas ishlab chiqarish funksiyasi, Fillips egri chizig'i.

Firma yoki davlat iqtisodiy faoliyatini prognozlashda iqtisodiy-matematik usullardan foydalaniladi. Iqtisodiy-matematik usullar iqtisodiy jarayonlarning miqdoriy jihatlarini funksiya, tenglama yoki tengsizliklar orqali ifodalaydi.

 

 

Turkum:Iqtisodiy modellar
Uturlitepa

Uturlitepa – Oʻzbekistonning Toshkent viloyatida, Sirdaryoning chap qirgʻogʻida, Toshkentdan 70 kilometr janubi-gʻarbda joylashgan yirik oʻrta asr aholi punkti.

Shaharcha 60 gektardan ortiq maydonni egallaydi. U Sharqdan Sirdaryoning qadimgi oʻzagi bilan chegaralangan. Shaharcha 1974-yilda Y. F. Buryakov va boshqa olimlar tomonidan oʻrganilgan. Uturlitepa turar-joyining sinxron qatlamlari taxminan 30 km janubda joylashgan Chinoz yaqinidagi moddiy madaniyatni namoyish etadi.

S. G. Xmelnitskiy Uturlitepa yaqinida X–XI asrlarga oid qishloq uyi qurilishini rejlashtirdi. Rejasi boʻyicha uylar toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi toʻrtta xonadan iborat boʻlib, ularning har birinida hovli bor edi. Oʻzining chizmasini „neobichniy“ deb ataydi.

Uturlitepaning sharqiy qismida IX-X asrlarning oxirlarida badavlat shahar aholisining turar-joylari topilgan. 500 kvadrat metr maydonda koʻp xonali uylar boʻlgan. Paxsadan qurilgan devorlarni yer osti tuzlari va namlikdan himoya qilish uchun qamish qatlamlari bilan mustahkamlangan. Keyinchalik ichki boʻlinma devorlari 20X20X7, 34X17X4 va 27X14X4 santimetr oʻlchamdagi xom gʻishtdan qurilgan. Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, birinchi oʻlcham IX–X asrlar oxiriga, qolgan ikkitasi XX asr va undan keyingi davrlarga xosdir. Xonalarning kirish qismi poliga pishiq gʻisht terilgan. Ular polning chetiga joylashtirilgan va figurali archa naqshini hosil qilganShahristonning gʻarbiy qismida ham kuzatilgan. Bu yerdagi binolarning yoʻnalishi sharqiy qismdagi binolarning yoʻnalishiga toʻgʻri kelgan, bu esa shaharning umumiy rivojlanishidagi qandaydir qonuniyatdan dalolat beradi. Ushbu gʻarbiy tomonni tashkil etgan 30 dan ortiq xonalarning 11 tasi ochiq boʻlib, ular uchta turar-joy xonadonining bir qismi edi.

Shaharning gʻarbida alohida turar joy qoldiqlari qazilgan boʻlib, tadqiqotchilar uni qishloq boʻlgan deb taxmin qilishgan. Rejasi toʻgʻri burchakli, 18X5 oʻlchamdagi bino toʻrtta xonadan iborat boʻlib, har biri eshikdan hovliga chiqish uchun alohida yoʻli bor boʻlgan. Shahar uylarida boʻlgani kabi, ularning ham qurilish materiali paxsa edi. Ayvan bilan eng katta xona, 5x3,7 metr oʻlchamli, yashash xonasi sifatida xizmat qilgan. Qolgan uchta xona oziq-ovqatlarni gʻamlash va oʻchoq turishi uchun xizmat qilgan. Arxeologik materiallar anʼanaviy chiziqli tuzilishga ega boʻlgan bu binoning X–XI asrlarga tegishli ekanligini koʻrsatadi.

 

Turkum:Toshkent viloyati
Moti masjidi (Agra qal’asi)

Moti masjidi 17-asrga oid jamoat masjidi boʻlib, UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan Agra qalʼasida joylashgan. Boburiylar imperatori Shoh Jahon tomonidan qurilgan masjid butunlay oq marmardan bunyod etilgan.

 Tarixi 
left|thumb|245x245px| Samuel Bourne, „Moti masjidining old tomoni, Agra, 1220“, 1863-1869, karton varagʻiga chiqarilgan fotosurat, Rasmlar kolleksiyasi boʻlimi, Milliy sanʼat kutubxonasi galereyasi, Vashington, Kolumbiya okrugi
Agra qal’asi zamonaviy koʻrinishda qurilishi asosan Shoh Jahon davriga bogʻliq boʻlib, u Agra qal’asi ichidagi bir nechta inshootlarni demontaj qilib, oʻzining marmar bilan qurish usulini qoʻshgan. Moti masjidi ana shunday inshootlardan biri edi. Masjid 1646-1653-yillarda qurilgan, yaʼni u boshqa Agra qal’asiga qoʻshilgan inshootlar orasida eng kech barpo etilganidir (boshqa inshootlar qurilishi 1627-yilda, birinchi hukmronlik yilida boshlangan va 1638-yilda yakunlangan). 1653-yilda masjidning qurilishi Boburiylar qarorgohi Shohjahonobodga koʻchirilganidan besh yil oʻtgach tugatilgan. Shoh Jahon masjid qurilishini nihoyasiga yetkazgach, uning binosidan shu qadar hayratda qolganki, ikki yildan soʻng ikki oʻgʻliga bu binoni koʻrsatish uchun masjidga yana qaytib kelgan.

 Arxitekturasi 
Baland plintus ustiga qurilgan masjid majmuasi qal’a hovlisining shimolida joylashgan devor bilan oʻralgan toʻsiqqa ega. U sharqiy-gʻarbiy oʻqda joylashgan va Jamna daryosi tomonga qaragan. Devorlarning tashqi tomoni qizil qumtosh bilan qoplangan, ichki qismi esa marmar bilan bezaklangan. Har bir devorning oʻrtasida baland kirish yoʻli joylashgan, sharqiy qismi asosiy kirish joyi boʻlib xizmat qilgan.

Masjiddagi devorlarning ichida shimoliy, janubiy va sharqiy chekkalarida arkalar bilan qoplangan deyarli kvadrat shakldagi hovli mavjud. Hovlining oʻrtasida tahorat havzasi joylashtirilgan.

Gʻarbiy chekkasida asosiy ibodat zali joylashgan oʻn ikki qirrali ustunlar bilan mustahkamlangan koʻp qavatli, yoʻlaklarga ega inshoot mavjud. Zalning fasadida yettita kirish yoʻli bor, tomida uchta gumbaz va bir nechta chhatri mavjud. Zalning old tomoni chuqur chhajja bilan soyalangan boʻlib, uning ostidagi qora marmarda forscha yozuvlar bitilgan. Yozuvlarda Shoh Jahon va Moti masjidini sharaflab yozilgan. Namoz oʻqish zalining ichki qismi bezaklarga ega emas, Asherning taʼkidlashicha, bezaksiz marmardan foydalanish Shoh Jahonning shaxsiy diniy meʼmorchiligiga xos uslubdir.

Moti masjidi Ajmer Sharif Dargohida Shoh Jahon tomonidan bunyod etilgan avvalgi marmardan qurilgan jamoat masjidi qurilishiga katta taʼsir koʻrsatgan.

 Galereya 

 Yana qarang 
 Mino masjidi
 Nagina masjidi

 

 
 Moti masjidining Ols rasmlari
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Buyuk masjidlar
Turkum:Agra qal’asi
Turkum:Agradagi masjidlar
Turkum:Boburiy masjidlari
Odathil masjidi

Odathil Palli (Odathil masjidi) – Janubiy Hindistonning Kerala shtatidagi Talasseri shahrida joylashgan 200 yillik masjid. Masjid taxminan 1806-yilda qurilgan.

 Tarixi 
Talasseri markazida 200 yillik Odathil Palli va Bogʻ masjidi joylashgan. Odathil Palli oʻrnida avval Gollandiyaning shakarqamish bogʻi boʻlgan. U Britaniyaga tegishli Sharqiy Hindiston kompaniyasi tasarrufiga oʻtgan.

Musulmon Keralit Musakaka Sharqiy Hindiston kompaniyasining pudratchisi edi. Musakaka Talasseridagi Keyi oilasining aʼzosi boʻlgan. Keyilar oʻsha davrning koʻzga koʻringan savdogarlaridan biri boʻlishgan.

Musakakani juda halol va ishonchli shaxs deb hisoblashgan. Shuning uchun kompaniya uni sadoqati uchun mukofotlamoqchi boʻladi. Uning iltimosiga koʻra, unga Gollandiya shakarqamish bogʻi beriladi. Musakaka bu yerni tekinga olishni xohlamagani uchun arzimagan narxga sotib oladi.

 Etimologiyasi 
Musakaka Talasseri shahrida inglizlar tomonidan bosib olingan ilgari gollandlarga tegishli boʻlgan „Karimbin-odam“ (shakarqamish plantatsiyasi)da muxtasham masjid qurdirgan. Odam malayalam tilida „bogʻ“ degan maʼnoni anglatadi. Shu hududda qurilgani sababli masjid Odathil Palli, yaʼni „Odamdagi masjid“ deb atala boshlangan. Masjidning tomi misdan yasalgan va oltin bilan bezaklangan gumbazga ega boʻlib, Brahmonik anʼanalarida qayd etilgan manzarali koʻrinish xususiyatlarini oʻzida birlashtiradi. Gumbazni oʻrnatishda qarama-qarshiliklar boʻlgan, shuning uchun zamindor gumbazlar va minoralarni oʻrnatishga tezlik bilan ruxsat bergan. Bu oʻsha kunlarda hukmron boʻlgan jamoaviy totuvlikni va Kerala hukmdorlari tomonidan olib borilgan maʼrifiy bagʻrikenglik siyosatini namoyish etadi. Bu yerda barcha musulmonlar ibodat qilishlari mumkin. Qabristonda (masjidga tutash) faqat Keyis oilasiga aloqador kishilarning jasadlari dafn etilganميالوكام Odathil Palli .

 Eʼtiborga molik jihati 
Odathil Palli – sayyohlar va ziyoratchilar koʻp tashrif buyuradigan joy. Odathil Pallining diqqatga sazovor tomoni shundaki, u Keralaning odatiy arxitekturasini oʻzida namoyish etadi va Talasserining markazida joylashgan. Tomdagi toj shakli oltindan qilingan. Masjiddan bugungi kunda ham ibodat qilish maqsadida foydalanilmoqda. Masjidning uchta kirish joyi mavjud. Birinchisi, Talasseri eski avtobus stendining yaqinidagi asosiy darvoza orqali kirish. Keyingisi Logans yoʻli orqali, uchinchisi – OV yoʻliga ulangan binoning orqa hovlisi orqali kirishdir.

 Yana qarang 

 Keyi oilasi
 Chovvakkaron Muso
 Talasseriy
 Talasseriy qal’asi

 

Turkum:Keraladagi masjidlar
Shahre Muborak masjidi

Shahre Muborak masjidi – Hindistonning Kerala shtati, Kojikode tumani, Central Knowladge City shahrida shayx Abubakr Ahmad tomonidan qurilgan Markaz qoshidagi masjid. U Knowledge Cityning 12 gektarlik maydonida bunyod etilgan va taxminan 25000 kishini oʻz ichiga sigʻdira oladi, masjidning taxminiy qiymati 400 million rupiyga teng.

Masjid arxitekturasi Boburiylar sulolasi meʼmoriy uslubiga asoslangan va yashil qurilish konseptsiyasiga amal qilganligi aytiladi. Keng namozgohdan tashqari majmuada seminarlar oʻtkazish uchun auditoriya, ulkan kutubxona va bir vaqtning oʻzida 1000 dan ortiq kishini sigʻdira oladigan xonalar mavjud. Bino umumiy sakkiz gektar maydonni egallagan va toʻrt gektar qismi yashil maydon va bogʻdan iborat.

Masjidda musulmonlar paygʻambari Muhammadning sochi deb ishonilinadigan yodgorlik boʻlgan. Masjid nomi arabcha shahre soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, soch maʼnosini bildiradi.

 Yana qarang 

 Shayx Abubakr Ahmad
 Markaz sanʼat va fan kolleji
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Buyuk masjidlar
Turkum:Markaz
Turkum:Keraladagi masjidlar
Turkman jome masjidi

Turkman jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

 Joylashuvi va faoliyati 
Turkman jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Bekobod nomidagi qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Navoiy jamoa xoʻjaligi, Turkman koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Rahmonberdi domla Erkayev hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha 0.5 gektar joyda 1000 kishiga yaqin boʻlgan maʼmuriy namozxonalar, xonaqoh, tahoratxona, maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Bekobod qishloq fuqarolar yigʻini, Turkman qishlogʻining koʻchalari, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Yuqori qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Oʻrta qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Pastki qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Segizsari mahalla fuqarolar yigʻini, Tuyachi mahalla fuqarolar yigʻini, Kukany mahalla fuqarolar yigʻini, Ming chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Sarmich mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi obod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

 Tarixi 
Turkman jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidda namozxonlar uchun qulay sharoitlar yaratilgan boʻlib, qoʻshni va chet ellik sayyohlarning tashrif buyurishini inobatga olib, ayollar uchun alohida namozxona, tahoratxona hamda, maxsus Ona va bola uchun alohida xonalari barpo etildi. Mazkur masjidga mahalliy aholining takliflariga koʻra shu joy koʻchasining nomi bilan – „Turkman“ deya nomlangan.
Kan San Un

Kan San Un, Kan San-Un varianti ham bor, (1915-yil 4-oktyabr, Suchan volosti, Olgin uezdi, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1970-yil noyabr) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dmitrov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

 Tarjimai holi 

1915-yilda Primorsk viloyatining Olgin uezdidagi dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. Olti yoshida yetim qolib, qarindoshlari qoʻlida tarbiyalanadi. 1932-yil Voroshilov tumani Putsilovka qishlogʻidagi (hozirgi Ussuriysk shahar okrugi tarkibiga kiradi) yetti yillik maktabni tamomlaydi. Shundan soʻng Olgin tumanidagi „Severniy mayak“ kolxozida mehnat qiladi (1933—1935-yillar)German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kan San Un.

1937-yilda Qozogʻiston SSR Qiziloʻrda viloyatiga deportatsiya qilinadi. 1939-yil Qiziloʻrda qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlaydi. 1939-yildan boshlab Toshkent viloyati Kalinin tumanidagi boshlangʻich maktabda dars beradi. 1940-yilda Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomli kolxozning kotibi sifatida ishlaydi. Shundan keyin Quyi Chirchiq tumani 2-MTSda mahalliy agronom boʻlib ishlagan (1941—1946-yillar). 1947-yil VKP (b) safiga qabul qilinadi.

1946-yil mart oyidan nafaqaga chiqqunga qadar – Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozda hisobchi, dala fermeri, brigadir, agronom sifatida mehnat qilgan. 1950-yilda Dimitrov nomidagi kolxozda ilgʻor agrotexnik usullarni qoʻllagan agronom Kan Sanning Un mehnati tufayli 398 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 76,1 sentnerdan yashil kanop poyasi yetishtirildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan Lenin ordeni (tartib raqami 143510) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 5942) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1968-yil yanvardan boshlab Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr. 1970-yil noyabrda vafot etgan. Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumani sobiq Dimitrov nomli kolxozning qabristoniga dafn etilgan.

 Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;
 „1941—1945-yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali;

 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kim P. G., Koreysi Respubliki Uzbekistan, Tashkent: Uzbekiston. 1993
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim G. N., Men D. V., Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim B. I., Koreysi Uzbekistana. Kto est kto, Tashkent, 1999

 

 
 German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kan San Un

Turkum:Kishilar
Turkum:Quyi Chirchiq tumani Dmitrov nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Turkum:Toshkent viloyatida dafn etilganlar
Turkum:1970-yilda vafot etganlar
Qushtamgʻali jome masjidi

Qushtamgʻali jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

 Joylashuvi va faoliyati 
Qushtamgʻali jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Bekobod nomidagi qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Pastki qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Usmonxoʻja domla Orifjonov hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha 0.75 gektar joyda 2000 kishiga yaqin boʻlgan maʼmuriy namozxonalar, tahoratxona, xonaqoh, maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Jome masjid Kirov kanalining yoqasida joylashgan. Mazkur masjidga Bekobod qishloq fuqarolar yigʻini, Farxod mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Shirin mahalla fuqarolar yigʻini, Yuqori qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Oʻrta qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Pastki qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Ming chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Madaniyat mahalla fuqarolar yigʻini, Tuyachi mahalla fuqarolar yigʻini, Qoraqum mahalla fuqarolar yigʻini, Sarmich mahalla fuqarolar yigʻini, Turkman qishlogʻining koʻchalari, Neyman mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Tukboy mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi obod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

 Tarixi 
Qushtamgʻali jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.
Vasiliy Kan (kolxozchi)

Vasiliy Semyonovich Kan (1904-yil 26-may, Yuqori Sidimi qishlogʻi, Adimin volosti, Posyetskiy uezdi, Janubiy Ussuriysk oʻlkasi, Rossiya imperiyasi – 1969-yil 25-may, Taldiqoʻrgʻan, Qozogʻiston SSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dmitrov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

 Tarjimai holi 

1904-yilda Janubiy Ussuriysk oʻlkasining Posyetskiy uezdi (hozirgi Xasan tumani) Yuqori Sidimi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1918-yilda Posyetskiy uezdi Razdolninskiy volostining Barabash qishlogʻidagi cherkov maktabining beshta sinfini tamomlagan. 1924-yilgacha uy xoʻjaligida mehnat qilgan. 1924-yildan – Yuqori Sidimi qishlogʻidagi umumiy doʻkonda sotuvchi. 1927—1932-yillarda – kassir, Barabash qishlogʻidagi Lespromxoz ombori mudiri. 1933-yilgacha Vladivostokdagi mintaqaviy ijtimoiy taʼminot oshxonasining boshligʻi boʻlgan. 1933-yildan 1937-yilgacha – Spassk-Dalniy qishlogʻidagi doʻkon mudiriGerman Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kan Vasiliy Semenovich.

1937-yilda Qozogʻiston SSRga deportatsiya qilinadi. 1938—1941-yillarda Qiziloʻrdadagi rezina zavodi qurilishida ishlagan. 1941-yildan boshlab Oʻzbekistonda istiqomat qilgan. 1942—1955-yillarda – Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Engels nomli (keyinchalik Dimitrov nomidagi) kolxozda oddiy kolxozchi, kolxoz mudiri.

1950-yilda Vasiliy Kanning boʻlimi 12,4 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 98,8 sentnerdan yashil kanop poyasi yetishtirildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1955-yildan 1957-yilgacha Toshkent viloyatining Sirdaryo tumanidagi Xrushchyov nomidagi kolxozning oddiy ishchisi. 1957—1966-yillarda Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning oddiy ishchisi. 1966-yilda Olmaota viloyatining Qoratol tumani „Bolshevik“ kolxozida, 1967-yildan boshlab Fargʻona viloyatining „Pobeda“ kolxozida mehnat qilgan.

Nafaqaga chiqqach, Taldiqoʻrgʻan shahrida yashagan va 1969-yil shu shaharda vafot etgan.

 Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;

 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995

 

 
 German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kan Vasiliy Semenovich

Turkum:Kishilar
Turkum:Quyi Chirchiq tumani Dmitrov nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Ulugʻbek jome masjidi

Ulugʻbek jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

 Joylashuvi va faoliyati 
Ulugʻbek jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Bekobod qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Ulugʻbek mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Hamroqul domla Xolboyev hisoblanadi. Mazkur masjidga Bekobod qishloq fuqarolar yigʻini, Treakzor qishlogʻining koʻchalari, Zomin mahalla fuqarolar yigʻini, Ulugʻbek mahalla fuqarolar yigʻini, Birlik dala mahalla fuqarolar yigʻini, Z. M. Bobur mahalla fuqarolar yigʻini, Gulzor mahalla fuqarolar yigʻini, Namuna mahalla fuqarolar yigʻini, Birlik mahalla fuqarolar yigʻini, Tinchlik mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

 Tarixi 
Ulugʻbek jome masjidi haqida xalq va mahalliy aholi orasida turli rivoyatlar va hiyokalar yuradi, jome masjidning aynan qaysi yili bunyod etilganligi haqida deyarli maʼlumotlar juda kam. Ulugʻbek jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidda namozxonlar uchun qulay sharoitlar yaratilgan boʻlib, qoʻshni va chet ellik sayyohlarning tashrif buyurishini inobatga olib, ayollar uchun alohida namozxona, tahoratxona hamda, maxsus Ona va bola uchun alohida xonalari barpo etildi. Mazkur masjidga mahalliy aholining takliflariga koʻra shu hududning nomi bilan – „Ertosh“ deya nomlangan.
Li Gir Sen

Li Ger Sen, Li Gersen varianti ham bor, (1899-yil, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1962-yil 10-may, Yuqori Chirchiq tumani, Toshkent viloyati, OʻzSSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozi raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

 Tarjimai holi 

1899-yilda Primorsk viloyatidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1937-yil kuzida yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishidan koʻp oʻtmay, SSSRning Uzoq sharq oʻlkasidagi aholini boshqa hududlarga koʻchirish boshlangan. 1937-yilda Li Gir Sen Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilinadi. Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida oddiy kolxozchi, dala brigadasi brigadiri lavozimlarida ishlagan.

1950-yilda Li Ger Senning boʻlimi 30,1 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 108,3 sentnerdan koʻp yillik oʻt pichan hosilini yetishtirdiGerman Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Li Gir Sen. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 1-noyabrdagi farmoni bilan „1950-yilda MTS ishiga natura shaklida haq toʻlagani, barcha turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari boʻyicha kolxozning majburiyatlari va shartnomalarini toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, pichandan yuqori hosil olgani uchun hamda 1951-yilda bahorgi ekish uchun toʻliq talab miqdorida barcha ekinlarni urugʻlikni tayyorlagani“ uchun Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1962-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi „Politotdel“ kolxozining poliz uchastkasida qorovul boʻlib ishlagan.

1962-yil may oyida vafot etdi. U Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq „Politotdel“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

 Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950);
 „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali.

 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kim P. G., Koreysi Respubliki Uzbekistan, Tashkent: Uzbekiston. 1993
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim G. N., Men D. V., Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim B. I., Koreysi Uzbekistana. Kto est kto, Tashkent, 1999

 

Turkum:1899-yilda tugʻilganlar
Toshkentdagi Il-18 halokati

Toshkentdagi Il-18 halokati 1974-yil 24-iyun kuni Toshkent shahrida Aeroflot Il-18E samolyoti bilan aviahalokat sodir boʻlgan va natijada 23 kishi jarohatlangan, shu jumladan 1 kishi halok boʻlgan.

 Samolyot 
Il-18E 1966-yil 21-mayda (zavod raqami 186009005, seriyasi 090-05) „Znamya Truda“ zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan va keyin SSSR Fuqarolik aviatsiyasi vazirligiga topshirilgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, samolyotning yoʻlovchilar sigʻimi 90 oʻrinli edi. Avialayner hammasi boʻlib, falokat vaqtida 19 030 soat parvoz qilgan.

 Falokat 
Samolyot 5139-reys bilan Samarqanddan Toshkent va Sverdlovskdagi oraliq toʻxtashlari bilan Leningradga parvoz qilgan. Uni 219-chi parvoz otryadining ekipaj boshqargan. Ekipajda komandir A. F. Milukova, ikkinchi uchuvchi V. I. Nechayev, navigator A. M. Xadkevich, parvoz mexanigi Y. V. Kaprov boshchilik qilgan. Samolyot salonida F. U. Churakov, F. Udabayev va A. Y. Mosyagin bort kuzatuvchilari boʻlishgan. Samolyotda jami 106 yoʻlovchi boʻlgan. Ulardan 96 tasi kattalar va 10 ta bolalar edi.

Toshkentdan parvoz soat 15:00 da amalga oshirilishi kerak edi, biroq ARK-P ishlamay qolgani uchun bir soatga kechiktirilgan. Taʼmirlashdan soʻng, soat 17:04 da (Moskva vaqti bilan 16:04) ekipaj uchish-qoʻnish yoʻlagi oxirida joy olgan. Avvaliga hech qanday muammolar boʻlmagan, lekin tezlashuv boshlanganidan taxminan 41 soniya oʻtgach, samolyot 230 km/soat tezlikka uchayotgan vaqtda, samolyatning oʻngdagi dvigateli qushlar galasiga urilgan (№ 4), ammo ekipaj buni koʻrmagan. Biroq bort muhandislaridan biri 4-dvigatelning ishdan chiqqanini koʻrgan va darhol bu haqida komandirga xabar bergan. Uchish-qoʻnish yoʻlagining oxiriga hali 2100 metr bor boʻlsa-da komandir vaziyatni baholab, parvozni toʻxtatishga qaror qilgan. Keyin qoʻmondon Vintni tirgakdan alratishni va samolyotning aerodinamik tormoz rejimiga oʻtkazishni buyurdi. Bu parvoz mexanikasi parvoz boshlanishidan 47 soniya oldin (qush toʻqnashuvidan 6 soniya keyin) amalga oshirilgan.

 
Turkum:Oʻzbekiston aviatsiya hodisalari
Turkum:Oʻzbekiston SSRdagi aviahalokat va hodisalari
Turkum:Toshkent tarixi
Ikki gulli lola

Ikki gulli lola  – bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi lola turkumiga mansub koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati hududidagi togʻlarda oʻsadi. Asl vatani Oʻrta Osiyo lekin Buyuk Ipak yo'li orqali Yevropaga tarqalgan.

Birinchi marta 1935-yilda Toshkent atrofidan yigʻilgan oʻsimlik asosida Vvedenskiy tomonidan tasvirlangan .
 Tavsifi 
Balandligi 10-20 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Popuk ildiz tizimiga ega. Piyozchasi tuxumsimon, diametri 1,5-2 sm, tashqi qobigʻi jigarrang qora, ichki qismi oʻrgimchak toʻrisimon tuk bilan qoplangan. Poyasi uzunligi 5-15 sm, silliq, tuksiz. Barglari bandsiz, oddiy, yashil. Gullari ikki jinsli, poya uchida yakka yakka joylashgan. Gultojibarglari oqish yoki och sariq tusda, yuzasida siyohrang dogʻlar boʻlishi mumkin. Hasharotlar yordamida changlanadi. Mevasi koʻsak meva, uzunligi 2,5-3 sm. Urug‘i va piyozchasi orqali koʻpayadi.

 Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati uchun endemik tur hisoblanadi, Chimyon togʻi hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 1900 metr balandlikda oʻsadi. Kelib chiqish joyi Oʻrta Osiyo, lekin Buyuk Ipak yo'li orqali Yevropaga tarqalgan. Tur asosida koʻplab yangi navlar yaratilgan. Hozirda koʻplab mamlakatlarda navlari manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Piyozchasidan yaxshi koʻpaygani va erta gullagani sababli manzarali oʻsimlik sifatida qadrlanadi. Yovvoyi holatda dengiz sathidan 2000 metr balandlikda, togʻ etaklarida, unumdor tuproqlarda oʻsadi.

 

Turkum:Toshkent geografiyasi
Turkum:Manzarali o‘simliklar
Turkum:Lola
Ivan Saloimskiy

Ivan Timofeyevich Saloimskiy (1903-yil, Shatsk – 1955-yil 10-aprel, Toshkent) – sovet maxsus xizmatlari arbobi, general-leytenant (1944).

 Hayoti 
Ivan Timofeyevich Saloimskiy 1903-yilda Shatsk shahrida duradgor oilasida tugʻilgan. Shatskdagi Oliy boshlangʻich maktabni va Leningrad harbiy mexanika institutining kechki boʻlimining 1-kursini tamomlagan. 1918-yildan Qizil Armiya safida xizmat qilgan.

1922–1930-yillarda Zakavkaziyada Cheka-GPU organlarida xizmat qilgan. 1930–1940-yillarda Leningrad harbiy okrugi (LVO) OGPUda LVO boʻlimining maxsus boʻlimi boshligʻi, Murmansk va Pskov tumanlari maxsus boʻlimlari boshligʻining oʻrinbosari, UGB UNKVD suv boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. Sovet-Fin urushi davrida (1939—1940) 13-armiyaning maxsus otryadi safida xizmat qilgan.

Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Xalq militsiyasi armiyasining maxsus boʻlimi (SO) boshligʻining oʻrinbosari, 55-armiya maxsus boʻlim boshligʻi, Leningrad va Volxov frontlari maxsus boʻlim boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1943–1946-yillarda u Trans-Baykal va Uzoq Sharq frontlarining Smersh jinoiy mudofaa kuchlari boshligʻi boʻlgan.

1946–1952-yillarda Karpat harbiy okrugi MGB jinoyat qidiruv boʻlimi boshligʻi, 1952-yil martdan Turkiston harbiy okrugi MGB-OO MVD-OO KGB jinoyat qidiruv boʻlimi boshligʻi boʻlgan (Toshkent).

Ivan Timofeyevich Saloimskiy 1955-yil 10-aprelda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida vafot etgan.

 Mukofotlari 
Ivan Saloimskiy quyidagi orden va medallar bilan taqdirlangan: 1945-yil Lenin ordeni,, 1942, 1944, 1949-yillarda uchta Qizil Bayroq ordeni, II darajali Kutuzov ordeni (1945), II darajali Vatan urushi ordeni (1943, 1944), Qizil yulduz ordeni (1940), „NKVDda xizmat koʻrsatgan xodim“ koʻkrak nishoni (1942)

 
 Tereщeko A. Apostoli frontovogo SMYeRSha.

 

 
 Voennaya kontrrazvedka v litsax. Saloimskiy Ivan Timofeevich 
 Saloimskiy Ivan Timofeevich

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1903-yilda tugʻilganlar
Grigoriy Ter-Ishxanov

Grigoriy Xasrovich Ter-Ishxanov (1908-yil, Krasnovodsk – 1973-yil, Toshkent) – sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

 Hayoti 
Grigoriy Xasrovich Ter-Ishxanov 1908-yilda Krasnovodskda arman oilasida tugʻilgan. U 1931-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi hisoblanadi.

1919-yildan boshlab Grigoriy Xasrovich Ter-Ishxanov iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol boʻla boshlagan. U 1919–1973-yillarda umumiy ishchi, pedagogika va qishloq xoʻjaligi institutlari talabasi, GPU vakolatli operatsion sektori assistenti, Buxoro davlat pedagogika instituti direktori, Toshkent shahar xalq taʼlimi kadrlari malakasini oshirish instituti direktori, Oʻzbekiston Kompartiyasi Xorazm viloyat qoʻmitasi kotibining kadrlar boʻyicha oʻrinbosari, Oʻzbekiston Kompartiyasi Urganch shahar qoʻmitasining 2-kotibi, Oʻzbekiston KP(b) Urganch okrug komiteti birinchi kotibi, Fargʻona viloyati NKGB boshligʻi, Fargʻona viloyati NKVD boshligʻi, OʻzBP(b) Qarshi raykomining birinchi kotibi, OʻzBP(b) MK moliya-xoʻjalik sektori mudiri, Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi, mahalliy sanoat boʻlimi mudiri, Fargʻona viloyat ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Shuningdek, u Ashxobodda „Turkmengostorg“ majmuasida boʻlinma shtab-kvartirasi poyafzal ustaxonasida poyabzalchi shogirdi, Ashxobod vafli ishlab chiqarish ustaxonasi ishchisi, gilam saralovchi stajyor, „Turmengostorg“ omborida gilam saralovchi boʻlib ishlagan. Grigoriy Xasrovich Ter-Ishxanov uch marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni hamda Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

Grigoriy Xasrovich Ter-Ishxanov Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 3 va 4-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Grigoriy Xasrovich Ter-Ishxanov 1973-yilda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida vafot etgan.

 

 
 Тер-Ишханов

Turkum:1908-yilda tugʻilganlar
Turkum:1973-yilda vafot etganlar
Turkum:Oʻzbekiston Kompartiyasi tuman qoʻmitalari birinchi kotiblari
Turkum:Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona viloyat qoʻmitasining birinchi kotiblari
Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 3-chaqiriq deputatlari
Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 4-chaqiriq deputatlari