Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Hamza al-Isfahoniy

Hamza al-Isfahoniy, Abu Abdulloh ibn al-Hasan ( 893—961 va 971 yillar oraligʻi) — Eron tarixchisi va adibi. Arab tilida ijod qilgan. 12ta asaridan 3 tasi bizning davrimizgacha yetib kelgan. Olimning "Umumiy tarix" asarida Eron tarixiga oid noyob faktik materiallar jamlangan. H. al-I. arab idan tashqari, bizgacha yetib kelmagan oʻrta fors manbasi "Xvadaynamak" va islomgacha Eronga oid boshqa yozma va ogʻzaki (zardush-tiy kohinlari aytganlaridan yozib olingan) axborotlardan foydalangan. Asar 961 yilgacha voqealarni qamrab olgan.
Hamza Shinvoray Abdumurod

Hamza Shinvoray Abdumurod (1907—Peshovar shahri — 1994) — afgʻon shoiri. Ijodi 1923-yildan boshlangan. Lirik gʻazalnavis shoir sifatida tanilgan; hofizona ishqiy gʻazallari bilan katta shuhrat qozongan. Asarlarida pushtun xalqining orzu-umidlari, gʻam va hasratlari, ozodlik uchun kurashlarini yuksak badiiy saviyada kuylagan ("Uygʻonish", 1352). H.Sh. 50-yillarda ilk bor shoir Xushholxon Xat-tak (17-asr) sheʼriyatining maʼno va badiiy olami haqida yirik tadqiqot ishlarini olib borgan. 6 jildli asarlar toʻplami chop etilgan. Ularning asosiy qismini gʻazal, ruboiy, qitʼ-alar ham u yoki bu munosabat bilan yozilgan masnaviy, muhammas, qasida yoki boshqa janrlardagi sheʼrlar tashkil etadi. H.shahrining "Nido", "Ilm tolibiga", "Oʻzlik", "Sufiyga xitob", "Yosh afgʻon qoʻshigʻi", "Pushtunga", "Dard", "Zugʻum", "Komil inson", "Millat birligi" va boshqa shu kabi sheʼrlari shoirning vatan va millat dar-diga hamohang ijodining yorqin namunalaridir.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar
Rasul Hamzatov

Hamzatov Rasul Hamzatovich (1923-yil 8-sentyabr, Dogʻiston Respublikasi, Xunzax tumani Sada qishlogʻi – 2003-yil 3-noyabr) – avarchi, koʻchma avar teatrida rejissyor yordamchisi, respublika arbobi va shoiri. U Tahririyat va radio qoʻmitasida adabiy xodim boʻlib ishlagan (1940 – 45). Moskvadagi Gorkiy nomidagi Adabiyot institutda tahsil koʻrgan (1945-50).

Ilk sheʼrlar toʻplami – „Ilhombaxsh muhabbat, olovli nafrat“ (1943). „Bizning togʻlar“ (1947), „Mening yurtim“ (1948), „Togʻlik oʻlkasi“, „Tugʻilgan yilim“ (1950), „Katta ogʻa shaʼniga“ (1952), „Dogʻiston bahori“ (1955), „Qalbim mening togʻlarda“ (1959), „Yuksak yulduzlar“ (1962), „Bitiklar“ (1963), „Yulduz yulduz bilan soʻzlashar“ (1964), „Yillar ortidan yillar“ (1968), „Oʻchoq boshi-da“ (1969), „Chegara“ (1972), „Muhab-batnoma“ (1974), „Soʻnggi narx“ (1976) va boshqa sheʼriy kitoblar mual-lifi.

H. ijodi Sharq va Gʻarb sheʼriyati anʼanalari oʻzaro tutashgan nuqtada paydo boʻlgan betakror hodisadir, H.ning Sharq tarovati bilan yoʻgʻrilgan va togʻli oʻlka kishilarining oʻziga xos ruhiy olamini aks ettirgan sheʼrlari 50-yillarda milliyligi, samimiyligi, lirik his va tuygʻularning bokiraligi bilan kitobxonlar va tanqidchilar eʼtiborini qozongan. H. sheʼrlarining lirik qahramoni kishilardagi yaxshi fazilatlarni qadrlay biluvchi, oʻzi ham boshqalarga mehr-muhabbatini ayamaydigan, katta hayotiy tajribaga ega boʻlgan, ruhiy olami boy va goʻzal insondir. H. sheʼrlarida ana shu lirik qahramon qalbining tamannolari yorqin ifoda etilgan. H., oʻz tabiatiga koʻra, lirik shoir. Shunga qaramay, u doston janrida ham ijod qilib, „Otam bilan suhbat“ (1953), „Togʻ qizi“ (1958), „Onalarni asrang“ (1978) kabi barkamol dostonlarini yaratgan. Uning hayot va adabiyot, onavatan va zamondoshlar haqidagi „Mening Dogʻistonim“ (1—2-kitoblar, 1967—71) lirik qissasi 60-yillarning 2-yarmida qardosh xalqlar adabiyotida soxta vatanparvarlik goyalari oʻrniga milliy gʻoya va milliy gʻurur tuygʻusining shakllanishida muhim rol oʻynagan. H. ning sheʼriy va nasriy asarlari, boshqa xalqlar adabiyoti qatori, shu davr oʻzbek adabiyotiga ham taʼsir oʻtkazgan. Xususan, Shukrulloning „Javohirlar sandigʻi“ lirik qissasi H.ning „Mening Dogʻistonim“ asari taʼsirida maydonga kelgan.

H. asarlari jahonning koʻplab tillariga, shu jumladan. oʻzbek tiliga tarjima qilingan. H. Gʻafur Gʻulom, Asqad Muxtor, Hamid Olimjon, Shuk-rullo, Abdulla Oripov singari oʻzbek shoirlari bilan ijodiy aloqada boʻlgan.

 
 Yuksak yulduzlar, T., 1964; Moy Dages-tan, M., 1977; Sobraniye sochineniy, t. 1—5, M., 1980—82; Ostrov jenshin. Novne stixi i poemm, M., 1983; Sudi menya po kodeksu lyubvi, M., 2003.

Turkum:Sovet yozuvchilari
Abdusalom Hamidov

Abdusalom Hamidov (1885-yil Buxoro—1940-yil) – kandakor usta. Buxoro kandakorlik maktabining yirik vakili. Abdusalom Hamidov anʼanaviy naqsh mujassamotiga yangi ramz va ohanglarni olib kirgan: yulduz, gerb, bugʻdoy boshogʻi, gʻoʻza chanogʻi, odam tasvirlari va hokazolar. Abdusalom Hamidov koʻplab shogirdlar tayyorlagan (shogirdlari orasida oʻgʻli Salimjon Hamidov ham bor). Hamidov ishlaridan namunalar respublika muzeylarida saqlanadiOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 

Turkum:1885-yilda tugʻilganlar
Turkum:Buxoroda tugʻilganlar
Turkum:1940-yilda vafot etganlar
Jahongir Hamidov

Jahongir Hamidov (1930-yil 20-iyun Toshkent) — molekulyar biologiya va hujayra biologiyasi sohasidagi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1987), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), biologiya fanlari doktori (1964), professor tuti patogistologiya laboratoriyada (1960—1961), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti radiatsion sitologiya laboratoriyada (1961—1965) katta ilmiy xodim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Zoologiya va parazitologiya instituti sitogi-stokimyo (1965—1967), Biokimyo instituti sitokimyo va elektron mikroskopiya (1967—1970; 1984-1987) laboratoriya mudiri, 1998-yildan hujayra biologiyassi labora-toriyasida bosh ilmiy xodim, shu institut direktori (1970—1979); Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi biologiya fanlari boʻlimi akademik kotibi (1979—1984, 1987-1989, 1991—1997), Oʻzbekiston KP MK kotibi (1989—1991). Ilmiy ishlari endokrin sistemasi organlarining nurlanish kasalligiga bagʻishlangan. Uning rahbarligida tireo-id gormonlar faolligini genetik boshqarish mexanizmi ishlab chiqilgan; radioaktiv nurlarning kichik dozada rivojlanayotgan organizmda qalqonsimon bez funksiyasini oshirishi aniqlangan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati (1990—1994). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1992).

 
 Reaksiyaembrionalnktkaney na dey-stviye gormonov, T., 1976 (v soavtorstve); Krov i krovetvoreniye pozvonochnmx, T, 1978 (v soavtorstve); Elektronno-mikroskopiches-kiy atlas elementov gemopoeza, T., 1986; Umumiy biologiyadan amaliy mashgʻulotlar, T., 1970 (hamkorlikda); Tibbiy biologiya va genetika (darslik), T., 2005 (hamkorlikda).

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Turkum:1930-yilda tugʻilganlar
Turkum:20-iyunda tugʻilganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Turkum:Biologiya fanlari doktorlari
Juma Hamidov

Juma Hamidovich Hamidov (1931-yil 15-yanvar, Xatirchi tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2000). Toshkent pedagogika institutini tugatgan (1959). 1959-yildan Karmana tumanidagi 3-maktabda, 1963—2000-yillarda Navoiy shahridagi 5-maktabda geografiya fani oʻqituvchisi. Darsda muammoli dars, sayohat darslari usullaridan unumli foydalangan.

 

Turkum:Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Turkum:1931-yilda tugʻilganlar
Turkum:15-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Xatirchi tumanida tugʻilganlar
Rustam Hamidov

Rustam Muhsinovich Hamidov (1949.15.7, Toshkent) — rejissyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1992), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1985). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1972). 1972-93 yillar Hamza teatrida rejissyor, bosh rejissyor, 1993-97 yillarBayramlar oʻtkazish direksiyasi rahbari, 1997-2005-yillar Toshkent shahri madaniyat boshqarmasi boshligʻi. "Koʻrmayin bosdim tikonni" (I.Sulton) spektakli uning dastlabki yutugʻi boʻldi. "Qiyomat qarz", "Shoshma, quyosh", "Kuzning birinchi kuni", "Arizasiga koʻra", "Kurort" (hammasi Oʻ.Umarbekovniki), "Oʻgrini qaroqchi urdi" (Shukrullo), "Kuyov" (S.Ahmad), "Olovni tashlama, Pro-metey" (M.Karim), "Baland qoyadagi ayollar" (Vuoliyoki), "Gʻiybat" (A.Salinskiy), "Alla" (T.Minul-lin), "Hazrati ayol" (O.Jahonova) kabi spektakllarni sahnaga qoʻygan. Andijon teatrida qoʻyilgan "Shohona ishrat" (V.Gyugo) spektakli rejissyorning jahon mumtoz dramaturgiyasi sohasidagi dastlabki izlanishi boʻldi, 1984-yil Ye.Simonovga "Otel-lo" spektaklini qoʻyishda hamkorlik qildi va 1988-yil mustaqil "Ko-riolan" (U.Shekspir)ni sahnalashtirdi. H. sahnalashtirgan spektakllari romantik koʻtarinkiligi, mavzular xilma-xil va dolzarbli-gi, yumorga boyligi, hajviy oʻtkirligi bilan ajralib turadi.

Oʻzbekistonda teatrlashgan ommaviy tomoshalar turi rivojlanishida H.ning oʻrni alohida. 1992-yildan buyon oʻtkazilayotgan "Mustaqillik", "Navroʻz" kabi bayramlarning ssenariy mualliflaridan biri, rejissyori, bosh rejissyori. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989). "Mehnat shuhrati" ordeni bilan muko-fotlangan (1998).

 

Turkum:Oʻzbekiston xalq artistlari
Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Turkum:1949-yilda tugʻilganlar
Turkum:15-iyulda tugʻilganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Halim Hamidov

Halim Hamidov (1937-yil 22-iyul, Gʻijduvon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Samarqand Davlat Universitetini tugatgan (1959). 1959-yildan Qiziltepa tumanidagi maktabda tarix oʻqituvchisi. 1962-yildan Gʻijduvon tumanidagi 1-maktabda, 1965-yildan 2-internat maktabda direktor oʻrinbosari. 1970-yildan Gʻijduvon tuman xapq taʼlimi boʻlimida yoʻriqchi va metodik kabinet mudiri, 1982-yildan 3-maktab, 1993—1998-yillarda 6-gimnaziya direktori.

 

Turkum:Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Turkum:1937-yilda tugʻilganlar
Turkum:Gʻijduvonda tugʻilganlar
Turkum:Samarqand davlat universiteti bitiruvchilari
Husniddin Hamidov

Hamidov Husniddin (1935-yil 5-yanvar, — 2019-yil 5-noyabr) — qoraqalpoq tilshunosi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (2000), Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1993), filologiya fanlari doktori (1990). Qoraqalpogʻiston pedagogika instituti rus tili va adabiyoti fakultetini tugatgan (1955). 

Hayoti
Husniddin Hamidov 1935-yili 1-mayda Chimboy tumanida tugʻilgan. 1955-yilda ikki yillik oʻqituvchilar institutini tamomlab, Chimboy tumanidagi oʻrta maktabda oʻqituvchilikdan mehnat faoliyatini boshlagan. 1955—1959-yillarda Chimboy viloyatida o‘qituvchi bo‘lib ishlagan.
1960-yildan O‘zbekiston SSR Fanlar akademiyasi Qoraqalpog‘iston bo‘limining N. Dovqorayev nomidagi Til va adabiyot institutida kichik ilmiy xodim, so‘ngra katta ilmiy xodim (1960-1971; 1983-1986), 1971-yilda Sharq qoʻlyozmalari boʻlimi mudiri lavozimida, 1989-yilda Qoraqalpoq davlat universiteti qoraqalpoq tili tarixi, dialektologiyasi va qo‘lyozmalari kafedrasi mudiri boʻlib faoliyat yuritgan.

1967-yilda nomzodlik, 1990-yilda esa doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1994-yilda muxbir aʼzo, 2000-yilda esa Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi etib saylangan.

1995-yilda „Vatan taraqqiyoti“ partiyasidan Oliy Majlisning birinchi chaqiriq deputati boʻlgan. Husniddin Hamidovning ilmiy ishlari asosan qoraqalpoq tilining tarixiga — uning tarixiy leksikologiyasi, grammatikasi, soʻz yasalishi masalalariga bagʻishlangan. U shuningdek, Sharq qoʻlyozmalarini toʻplash, izoxlash va nashrga tayyorlash ishlari bilan ham shugʻullanib keladi.

Ilmiy faoliyati
Hamidovning ilmiy ishlari, asosan, qoraqalpoq tilining tarixi, uning tarixiy leksikologiyasi, grammatikasi, soʻz yasalishi masalalariga bagʻishlangan. U quyidagi asarlar muallifi:

„Qoraqalpoq tili tarixidan ocherklar“;

„Eski qoraqalpoq tilining yozma yodgorliklari“;

„Berdaq qo‘lyozmalari meʼrosi“.
Mukofotlari
1993-yilda Qoraqalpog‘istonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi unvonini olgan. 

 

 

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:Filologiya fanlari doktorlari
Turkum:Oʻzbekiston tilshunoslari
Turkum:Oʻzbekiston adabiyotshunoslari
Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Turkum:Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari
Manzura Hamidova

Manzura Hamidovna Hamidova (1921-yil 19-yanvar, Toshkent) — terapevt, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1982), tibbiyot fanlari doktori (1965). Toshkent tibbiyot akademiyasining davolash fakultetini tugatgach (1940), Toshkent viloyati Boʻka tumani Kerovchi qishloq vrachlik uchastkasi mudiri (1940—1942), Toshti fakultet terapiya klinikasida ordinator (1942—1946), Oʻrta Chirchiq viloyati kasalxonasida bosh vrach (1946—1949), Toshkent tibbiyot akademiyasi fakultet terapiya kafedrasida aspirant (1949—1952), Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti terapiya kafedrasida assistent (1953-58), dotsent (1958-1965), professor (1965—1967), kafedra mudiri (1967— 1992); 1-shahar klinik kasalxonasi ichki kasalliklar boʻlimida professor-konsultant (1992—2000). Ilmiy ishlari jigar, yurak, oʻpka kasalliklari, revmatizmni davolash va diagnostikasi hamda yurak-oʻpka yetishmovchiligining rivojlanish mexanizmlarini oʻrganish, davolash va boshqa masalalarga oid.

 
 Yazvennaya bolezn jeludka i 12ti per-stnoy kishki, 1984; Jigar kasalliklari, T.. 1987.

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Turkum:1921-yilda tugʻilganlar
Turkum:19-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Toshkent shahrida tugʻilganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Toshkent tibbiyot akademiyasi bitiruvchilari
Hammom

Hammom — choʻmilish, yuvinish va poklanish uchun qurilgan maxsus bino. Asosiy xonasida issiq sui va issiq havo (turk, fin, Rim hammomlarida), issiq suv va bugʻ (rus, tatar hammomlarida) taʼsirida terlab, yuviniladi. Inson salomatligida hammomning ahamiyati katta.

Sharq mamlakatlarida oʻziga xos meʼmoriy H.lar qadimdan maʼlum. Yozma , arxeologiya maʼlumotlari 10—12-asrlarda Oʻrta Osiyo (Buxoro, Taroz, Niso va boshqa shaharlar) da H.lar issiklikni saqlash maq-sadida yerni chuqur qazib, deyarli yer ostida, yarim yer toʻla tarzida qurilganini koʻrsatadi. Buxoroda 16-asrda qurilgan Misgaron, Sarro-fon H.lari saqlangan. Arxitekturasi bir-biriga juda oʻxshash boʻlgan bu H.larning yechinish xonasi, choy ichib hordiq chiqariladigan katta (yogʻoch ustunli) xona, oʻrtada asosiy uqalash xonasi, uning atrofida yuviniladigan xonalar boʻlib, ular katta va kichik gumbazlar bilan yopilgan. Gʻisht, tosh terib ishlangan hovuzak (bak) larda issiq va qay-noq suvlar, xonalar ostidan qaynoq havo bilan isitilgan. Xonalardan xonalarga oʻtilgan (xonalar ichkariga tomon tobora isiy borgan). Oqava suvlar uchun ariqchalar qazilgan, xushboʻy moddalar va kul suv (ish-qorli suv) uchun moʻljallangan hovuzchalar sirti suvga chidamli maxsus qorishmalar ("qir") bilan qoplangan. Devorlar ganch bilan suvalgan, sirli sopol parchinlar bilan bezatilgan. Shahrisabz, Qarshi, Xiva (Anu-shon H.i) kabi shaharlarda qad. meʼmoriy H.lar saqlangan. Turkiyada 15—17-asrlarda qurilgan ulugʻvor H.lar saqlangan. Ularning koʻpchiligi ayollar va erkaklar uchun ikki qismdan iborat simmetrik qilib qurilgan. Boyazid hammomi (1501), meʼmor Xoʻja Sinon loyihasi bilan qurilgan Chinnili (1545), Xaseki (1556) H.lari muhim jamoat binolari qatorida serhashamligi bilan diqqatni tortadi.

Zamonaviy H.larning turli-tuman shakllari mavjud; suzish bas-seynlari, dezinfeksiya kameralari, fizioterapiya tadbirlari uchun xonalari, vannali va dushli, alohida xonalari dushlardan iborat yozgi pavilonlari boʻlgan H.lar bor. H.larning tarhi ularning vazifasiga qarab belgilanadi.

Kishi H.da yuvinganida uning barcha organizmi taʼsirlanadi. Issiqxonada badanning issiqtik chiqarishi qisman toʻxtaydi, uning temperaturasi 38—39° gacha koʻtariladi. Organizmda oksidlanish jarayoni va moddalar almashinuvi kuchayadi. Badandan kuchli ter chiqishi tufayli organizmning moddalar almashinuvida hosil boʻladigan mahsulotlarning chiqib ketishi zoʻrayadi, buyrakning ishi yengillashadi. Issiq havo taʼsirida teri kapillyar qon tomirlari kengayib, qon aylanishi yaxshilanadi. Yurak kasalligi, ateroskleroz, anevrizma, gi-pertoniya bilan ogʻrigan kishilar, shuningdek, bolalarning issiqxona (bugʻxona)dan foydalanishlari yaramaydi.

 

 

Turkum:Arxitektura
Turkum:Gigiena
Turkum:Turkiya madaniyati
Hamo

Hamo  — Suriyaning gʻarbiy qismidagi shahar, Osiy vodiysida. Hamo muhofazasining maʼmuriy markazi. Aholisi 265 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Qishloq xoʻjaligi (don, paxta, mevalar) rayonining savdo markazi. Toʻqimachilik, oziq-ovqat, sement, metallurgiya sanoati korxonalari mavjud.

 Tarixi 
 Usmonlilar hukmronligi 
thumb|right|1742-yil qurilgan Hamodagi Azm saroyi

Mamluklar hukmronligining gullab-yashnagan davri 1516-yilda, Usmonli turklari Halab yaqinidagi Marj Dabiq jangida mamluklarni magʻlub etib, Suriyani bosib olishlari bilan tugadi. Hamo va Suriyaning qolgan qismi Konstantinopoldan mamlakatni boshqarayotgan Usmonlilar hukmronligi ostiga oʻtdiRing, 1996, p.318.. Usmonlilar davrida Hamo asta-sekin mintaqaning maʼmuriy tuzilmasida muhim ahamiyatga ega boʻldi. U dastlab Tripolidagi iyolat („viloyat“) livalaridan („tuman“) birining markaziga aylantirilganDumper, Stanley, and Abu-Lughod, 2007, p.163.. Hamo Oʻrta yer dengizi sohili sharqidan Osiyoga oʻtadigan savdo yoʻllari uchun muhim markazga ham aylandi. Shaharda 1556-yildan beri mavjud boʻlgan Xon Rustum posho singari bir qancha xonlar (karvonsaroylar) qurilgan. Hamo voliysi 1692-yilda Usmonli imperiyasining qabilalarni joylashtirish dasturi doirasida turkman koʻchmanchilarini Hamo-Hims hududiga joylashtirish vazifasini yukladi p.25..

Keyin 18-asrda Damashq voliysi mulki tarkibiga kirdi.. Bu vaqtda Damashq voliylari Usmonlilar uchun Suriyaning boshqa qismlarini ham boshqargan Azmlar xonadoni edi. Ular Hamoda hashamatli qarorgohlar, jumladan Azm saroyi va Xon Asad poshoni qurdilar, bu karvonsaroylarni 1742-yilgacha Hamoni bir necha yil boshqargan Asad Posho al-Azm qurdirdi. Bu vaqtga kelib shaharda 14 ta karvonsaroy boʻlib, ular asosan chigit, paxta, jun va boshqa tovarlarni saqlash va tarqatish uchun foydalanilganReilly, 2002, p.72.. 1864-yilda Viloyat qonuni qabul qilingandan soʻng, Hamo kattaroq Shom viloyatining bir qismi boʻlgan Hamo sanjagining poytaxti boʻldi (shahar koʻproq maʼmuriy vakolatlarga ega boʻldi)

 

 

 
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 

 

 
Turkum:Suriya shaharlari
 
Turkum:Xettlar shaharlari
Turkum:Oromiylar shaharlari
Turkum:Oromiylar davlatlari
Turkum:Kanʼoniylar shaharlari
Turkum:Suriyaning tarixiy joylari
Turkum:Levant
Shahob Hamrayev

Shahob Shamsiyevich Hamrayev (1935. 10.5, Shofirkon tumani) — ortopedtravmatolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1999), tibbiyot fanlari doktori (1974), professor (1976). Toshkent tibbiyot akademiyasining pediatriya fakultetini tugatgach (1958), Buxoro viloyati Jondor tumani markaziy shifoxonasi xirurgi, boʻlim mudiri (1958—59). Travmatologiya va ortopediya ilmiy tadqiqot in-stitutida klinik ordinator (1959— 61). Toshkent vrachlar malakasini oshirish institutida aspirant (1961 — 64), assistent (1964—74). Shu institut xirurgiya fakulteti dekani va ayni chogʻda shu institut travmatologiya va ortopediya kafedrasi mudiri (1974—85). Toshkent tibbiyot akademiyasi oʻquv ishlari boʻyicha prorektor (1985 — 87). Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari (1987— 90), respublika bosh ortoped-trav-matologi (1975-87). 1990-yildan Respublika ixtisoslashtirilgan boʻgʻin va panjalar jarrohligi markazi direktori. Ilmiy faoliyati qoʻl bar-mogʻi jarohati va kasalliklari, surunkali osteomiyelit, sunʼiy boʻgʻimlar oʻrnatish (endoprotezlash), revmatoid artritlarni ortoped-xirurgik usulda davolash, shuningdek, suyak, togʻay va muskullarning plastik operatsiyasiga va boshqa masalalarga oid.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

 Provodnikovoye obezbolivaniye nervnn stvolov i spleteniy pri operatsii na konechnostyax, T., 1990; Kaft va barmoqlarning jarohatdan keyingi kontrakturalarini apparat-jarroxlik usulida davolash, T., 1996; Komp-leksnoye lecheniye ishemicheskoy kontrakturm paltsev i kistey, T., 2004.

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Turkum:1935-yilda tugʻilganlar
Turkum:10-mayda tugʻilganlar
Hamro polvon Shodiyev

Hamro polvon Shodiyev (1892-yil, Romitan tumanidagi Rabotarak qishlogʻi – 1942-yil 8-aprel Buxoro) – Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat rahbarlaridan biri, polvon. Yoshligidan boshlab polvon sifatida nom chiqargan, buxorocha kurashning mohir ustasi hisoblangan. S. Ayniyning yozishicha, Hamro polvon Shodiyev Buxoroda oʻtkazilgan Guli surx sayli – Navroʻz bayramida barcha raqiblari kuragini yerga tekkizib, Buxoro amirligining bosh polvoni deb topilgan (1911-yil mart). U keyinchalik yuzboshi unvoniga sazovor boʻlib, Amir Said Olimxon saroyida xizmat qilgan.

Buxoro bosqinipan soʻng Hamro polvon Shodiyev boshchiligidagi harbiy toʻda Buxoro va uning atrofida qizil askarlarga qarshi kurashgan (1920 – 23). Soʻngra u qurolli kurashni toʻxtatgan va tinch hayotga qaytgan (1924).

20-asrning 20|-yillari oʻrtalaridan boshlab Buxoro vohasidagi Jilvon mavzesini oʻzlavdtirishga kirishgan. Sovet rejimi tomonidan u 3-marta qamoqqa olingan. Buxoroning Gʻoziyon madrasasida maxsus qamoqxonada ochlikdan vafot etgan. 1992-yil 30-martda oqlangan. Xoki Shofirkon tumanidagi Oqmozor qabristoniga qayta dafn etilgan (2004-yil may). Hamro polvon Shodiyev faoliyati haqida yozuvchi Dilshod Rajab „Jil-von oʻgʻloni“ tarixiy essesini yozgan (2001). Shofirkon tumani Jilvon mavzesidagi oʻzi asos solgan qishloqqa Hamro polvon Shodiyev nomi berilgan. Har yili bu yerda Hamro polvon Shodiyev xotirasiga atab respublika miqyosida yosh kurashchilar musobaqasi muntazam oʻtkazilmoqda.

 Adabiyot 
 Oʻzbekistonning yangi tarixi. 2-kitob Oʻzbekiston sovet mustamlakachiligi davrida), T., 2000; Rajabov Q., Buxoroga qizil armiya bosqini va unga qarshi kurash, T, 2002. Qahramon Rajabov.

Turkum:Madrasada vafot etganlar
Turkum:Romitan tumanida tugʻilganlar
Turkum:1892-yilda tugʻilganlar
Turkum:1942-yilda vafot etganlar
Javlon Hamroyev

Javlon Razzoqovich Hamroyev (1934.10.7, Namangan – 1997.18.10, Toshkent) – oʻzbekistonlik aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1989). Razzoq Hamroyevning oʻgʻli.

 Hayoti 
Teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1966). 1962—97 yillar „Oʻzbek-film“ qoshidagi „Kinoaktyor studiyasi“da aktyor. 40 dan ortiq filmda suratga tushgan: Shofyor („Vijdon amri bilan“), Farhod („Farhodning jaso-rati“), Anvar („26-otilmasin“), Mat-qovul („Olovli yoʻllar“), Qaroqchi („Alibobo va qirq qaroqchi“), Arslo-nov („Jazirama quyosh ostida“) va boshqa Kuchli dramatizm, psixologik teranlik, davr qaramaqarshiliklarini ifodalashda katta isteʼdod, fikr va hissiyotlar toʻlqini Hamroyev ijodiga xos.

 

Turkum:O‘zbekiston SSR xalq artistlari
Turkum:1934-yilda tugʻilganlar
Turkum:10-iyulda tugʻilganlar
Turkum:1997-yilda vafot etganlar
Turkum:18-oktyabrda vafot etganlar
Ibrohim Hamroyev

Ibrohim Hamroyev (1916.25.12, Buxoro — 1999.17.1, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1975), Oʻzbekiston xalq artisti (1988). Toshkent konservatoriyasi (A. F. Kozlovskiy sinfi; 1945)ni tugatgan. 1939-yildan Toshkent konservatoriyasida pedagog (1977-yildan dotsent). Toshkent musiqa bilim yurti direktori (1950—1957). Operalar („Oyjamol“, 1969; „Choʻl chaqmogʻi“, 1973), musiqatkdrama va komediyalar („Shoirning orzusi“, „Meli xobbonu Nabi tovon“, „Bir gʻuncha ochilguncha“), vokal-simfonik asarlar („Oʻzbekiston xotin-qizlari“ kantatasi va boshqalar), orkestr joʻrligida chang uchun, fortepiano joʻrligida rubob uchun konsertlar, qoʻshiqlar („Tinglang meni, sayyoralar“, „Oʻzbekistonim mening“ va boshqalar), shuningdek, bolalar uchun musiqali spektakllar, xorlar muallifi. Musiqa oʻquv yurtlari uchun darslik va metodik qoʻllanmalar yozgan (2 qismli „Solfejio“, T., 1971, 1978 va boshqalar). Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1959, 1970).

 

Turkum:O‘zbekiston SSR xalq artistlari
Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Turkum:1916-yilda tugʻilganlar
Turkum:25-dekabrda tugʻilganlar
Turkum:1999-yilda vafot etganlar
Turkum:17-yanvarda vafot etganlar
Komil Hamroyev

Komil Moʻminovich Hamroyev (1944.9.8, Jondor tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1969). 1969-yildan Jondor tumanidagi 5-maktabda matematika oʻqituvchisi, oʻquv boʻlimi mudiri, 1970—2004-yillarda 6-mak-tabda oʻquv boʻlimi mudiri, maktab direktori, matematika oʻqituvchisi.

 

Turkum:Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Turkum:Jondor tumani
Murodbek Hamroyev

Murodbek Karimovich Hamroyev (1936.1.1, Olmaota — 1983.14.2, Toshkent) — adabiyotshunos olim, filologiya fanlari doktori (1964), professor (1975). SSSR Pedagogika Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1979). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1959). Qozogʻiston Fanlar akademiyasi Adabiyot va sanʼat institutida, akademiyaning uy-gʻurshunoslik boʻlimida ishlagan (1961—74), Qozogʻiston Fanlar akademiyasi Pedago-gika fanlari ilmiy tadqiqot institutida (1975—76), Oʻzbekiston Pedagogika fanlari ilmiy tadqiqot institutida direktor oʻrinbosari (1976), direktor (1977— 83). Asosiy ilmiy ishi turkiy sheʼr tuzilishi asoslari mavzuida. Asarlari turkiy xalqlar mumtoz va hozirgi zamon sheʼriyatining qiyosiy tahli-liga, uning umumiy qonuniyatlari va asosiy xususiyatlarini koʻrsatishga bagʻishlangan. H. "Uygʻurcha-ruscha adabiyotshunoslik terminlari lugʻati" (1974), "Asarlar osha soʻnmas soʻz" (1969), "Asrlar sahifasi" (1972), "Navoiy va uygʻur adabiyoti" va boshqa asarlar muallifi.

 
 Osnovn tyurskogo stixoslojeniya, Alma-Ata, 1963; Istoriya, teoriya, masterstvo, Alma-Ata, 1964; Rassvet kultur! uygurskogo naro-da, Alma-Ata, 1967; Ocherki teorii tyurkskogo stixa, Alma-Ata, 1969; Uygurskaya literatura (Uchebnik), 2 izd., Alma-Ata, 1977.

 

Turkum:Adabiyotshunoslar
Najim Hamroyev

Najim Rahimovich Hamroyev (1933.10.1, hozirgi Navoiy viloyati Karmana shahri — 17.4.2016) — muhandis gidrotexnik-meliorator olim, Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasi akademik (1991), VASXNIL (1983), 1991-yildan Rossiya Qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasi muxbir aʼzosi, texnika fanlari doktori (1983), professor (1991). Mehnat Qahramoni (1981). Oʻzbekistonda (1983), Tojikistonda xizmat koʻrsatgan irrigator (1979), Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan quruvchi (1977). Oʻrta Osiyo politexnika institutini tugatgan (1957). "Oʻzbekgidroenergoqurilish" trestida muhandis (1958), Xish-rov GES qurilishi bosh muhandisi, qurilish boshligʻi (1959-60), Oʻzbekiston Ministrlar Soveti Ishlar boshqarmasi qurilish boʻlimida katta referant (1960—62), Buxoro viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1962-63), Amu-Bu-xoro mashina kanali qurilishi boshqarmasi boshligʻi (1963—65), OʻzSSR ministrlar Soveti Suv qurilishi bosh boshqarmasi boshligʻi (1965 — 71), SSSR Ministrlar Soveti huzuridagi Oʻrta Osiyo irrigatsiya va sovxozlar qurilishi bosh boshqarmasi ("Glav-sredazirsovxozstroy") boshligi (1971—85); Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi ishlab chiqaruvchi kuchlarni oʻrganish Kengashida boʻlim mudiri (1985—90), Oʻzbekiston Suv qurilishi davlat qoʻmi-tasi raisining birinchi oʻrinbosari (1990—91). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Suv muam-molari instituti direktori (1991—96), bosh ilmiy xodim (1998—2002), ilmiy maslahatchi (2002-yildan), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi bosh direktori (1997-98).

Ilmiy ishlari choʻl va chala choʻl mintaqalarini sugʻorish va kompleks oʻzlashtirish, agrosanoat majmualarini barpo etish, suv xoʻjaligi va meliorativ sistemalar va inshootlar qurilishini tashkil etish hamda ularni ishlatish, yirik yer massivlarini oʻzlashtirishning ilmiy, ijtimoiy va iqtisodiy muammolariga bagʻishlangan.

 

Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Rashid Hamroyev

Rashid Hamidovich Hamroyev (1937.27.8, Buxoro - 1985.5.9, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1984). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1961). Toshkent teatr va rassomlik sanʼ-ati institutida kafedra mudiri (1961—76), Toshkent madaniyat instituti dotsenti (1974-yildan). Yirik musiqiy-sahnaviy va simfonik musiqa janrlarida ijod qilib, "Zulmatdan ziyo" (1965), "Tong oldidan" (1972), "Shayx Sanʼon" (1980) operalari, 4 simfoniya (1965-85), fortepiano (1961), skripka (1973) va orkestr uchun kon-sertlar, "Abu Ali ibn Sino" vokal-simfonik poemasi, shuningdek, torli kvartet, turli kamer musiqa asarlari, musiqali dramalar kabi milliy ohanglar bilan sugʻorilgan, dramatik va lirik jozibador asarlar muallifi. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1966).OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

 
 Nekrolog

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Guli Hamroyeva

Guli Razzoqovna Hamroyeva (02.12.1946, Toshkent — 16.04.2023) — balerina, baletmeyster, pedagog. Oʻzbekiston xalq artisti (1983). Razzoq Hamroyevnnj qizi. 1966-yil Toshkent xoreografiya bilim yurtining "balet artistkasi" ixtisosligi, 2001-yil Toshkent davlat milliy raqs va xoreografiya Oliy maktabining "baletmeyster-rejissyor" ixtisosligi boʻyicha tugatgan. 1966-yildan Navoiy nomidagi Katta opera va balet teatrida avval balet raqqosasi, 2000-2002-yillar balet direktori, 2002-yildan pedagogrepetitor. 2002-yildan Toshkent davlat milliy raqs va xoreografiya Oliy maktabining rek-tori. "Boqchasaroy favvorasi" (Zare-ma), "Don Kixot" (Kitri), "Esmeral-da" (Esmeralda), "Spartak" (Egina), "Sevgi tumori" (Chundari), "Jizel" (Mirta), "Oqqush koʻli" (Oqqush va ispancha raqs), "Zolushka" (Ugay ona), "Ispan miniatyuralari" (Ispan qiz), "Kar-men" (Karmen), "Korsar" (Gulnora), "Nasriddin sarguzashtlari" (Nasrid-dinning xotini), "Kleopatra" (Kle-opatra), "Jonlangan miniatyuralar" (Kanizak) kabi spektakllarda asosiy rollarni ijro etgan. Lirizm, psixo-logik teranlik, nafis harakat, xoreografik imo-ishora va harakatlarda u noyob uygʻunlikka erishdi. Raqqo-saning inson hissiyotlari, ichki kechinmalarini raqs harakatlarida mohirona yetkazishida oʻziga xos tahlili koʻzga tashlanadi. "Dilorom" (Di-lorom), "Semurg" (Parizod) kabi filmlarda suratga tushgan. H. hayoti va ijodiga bagʻishlangan "Bolero" hujjatli filmi ishlangan (1995).OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:O‘zbekiston SSR xalq artistlari
Turkum:1946-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-dekabrda vafot etganlar
Turkum:Oʻzbekiston davlat xoreografiya akademiyasi bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik baletmeysterlar
Oydinniso Hamroyeva

Oydinniso Hamroyeva (1952.30.7, Kattaqoʻrgʻon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Samarqand Davlat Universitetida tahsil olgan (1978). 1972-yildan Kattaqoʻrgʻon tumanidagi 35-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi boʻlib ishlagan, 1995-yildan maktab direktori oʻrin-bosari lavozimida faoliyat yuritgan"Hamroyeva Oydinniso" OʻzME. H-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 

Turkum:1952-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-iyulda tugʻilganlar
Nuriddin Hamroqulov

Nuriddin Hamroqulov (1946-yil 18-iyun, Andijon — 2023-yil 1-avgust) — xonanda, O‘zbekiston SSR xalq artisti (1987). Jarangdor, lirik ovoz sohibi.

 Faoliyati 
Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida taʼlim olgan (1971—1973). Ijodiy faoliyatini Andijon teatridan boshlab (1967 — 1973), Haydar („Nurxon“), Ravshan („Ravshan va Zulxumor“) kabi obrazlarni yaratgan. Anʼanaviy va zamonaviy xonandalik yoʻllarini Oʻ.Nuraliyev, Tursunboy Qodirovlardan oʻrgangan. Andijon viloyati filarmoniyasida yakkaxon xonanda (1983—1993). Keyinchalik, asosan, konsert ijrochiligi bilan shu-gʻullangan. Repertuaridagi mumtoz („Samarqand Ushshogʻi“, „Toshkent Irogʻi“), zamonaviy bastakorlar ashulalari („Talqinroz“, „Oq qush“, R.Yusupov va boshqalar) hamda oʻzi bastalagan („Olamni saqlang“, „Raʼno“, „Soy koʻrdim“, „Shirinliging“, „Kuldi bahorim“ kabi) qoʻshiqlari taʼsirchan va yoqimli. Yevropa va Osiyo mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Ijrolari Oʻzbekiston radiosi fonotekasi, gramplastinka (1968, 1971, 1972) va kompakt disklarga yozilganhttps://m.kun.uz/news/2020/08/27/prezident-mustaqillik-bayrami-arafasida-ijtimoiy-sohadan-166-kishini-mukofotladi-royxatOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 Vafoti 

O‘zbekiston xalq artisti Nuriddin Hamroqulov 2023-yilning 1-avgust sanasida vafot etdi.

 

Turkum:Oʻzbekistonlik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Oʻzbekistonlik bastakorlar
Hamroqulqori Muhammadrasul oʻgʻli Toʻraqulov

Hamroqulqori Muhammadrasul oʻgʻli Toʻraqulov (1872 — hozirgi Beshariq tumani Shoberdi qishlogʻi — 1943; 1967-yil Beshariqqa qayta dafn etilgan) — hofiz, sozanda (dutor); Qoʻqon (Beshariq) hofizlik maktabining yirik vakili, Fargʻona — Toshkent mumtoz musiqa yoʻllarining bilim-doni. Jarangdor, oʻtkir, kuchli va shirador tenor ovozi sohibi. Dastlab Toʻraqul bobosidan dutor, otasidan doira chalish koʻnikmalarini oʻzlashtirgan. Keyinchalik Xoliqqori (Xol-qori)dan qiroat hamda xonandalikni, margʻilonlik Matxoliq hofizdan esa mumtoz ashula namunalarini oʻzlashtirgan. Fargʻona vodiysi va Toshkentda xalq sayillari, "bozori shab"larda qatnashib shuhrat qozongan. Reper-tuaridan mumtoz va zamonaviy ashu-lalar, ayniqsa, Navoiy, Miskin. Xislat, Muqimiy, Haziniy, Furqat, Fazliy, Qoriy, Kamiy, Xurshid, Charxiy sheʼrlariga, shuningdek oʻzi toʻqigan gʻazallarga aytgan katta ashula namunalari keng oʻrin olgan ("Inna fatahno", "YO hayot an-nabi", "Bevafo dunyo", "Xarob etma", "Suvora". "Chaman bezandi", "Bu gul-shan", "Yovvoyi Ushshoq", "Muncha ham", "Bir kelsun", "Ey, dilbari jo-nonim" va boshqalar). Ayniqsa, "Patnus Ush-shogʻi" bilan shuhrat qozongan. 1900-yillarda "Pishushiy Amur" (Riga) firmasi tomonidan H. ijrosidagi ashu-lalarni grammofon plastinkalariga yozib olingan.

H. ijro anʼanalarini ʼ.Rajabov, J.Sultonov, A. Haydarov, M.Uzoqov, B. Mirzayev, R.Mamadaliyev, T. Karimov, Sh.Boyqoʻziyev, M.Ahmedov kabi xonan-dalar davom ettirishgan.

 

Turkum:1872-yilda tugʻilganlar
Turkum:Beshariq tumanida tugʻilganlar
Turkum:1967-yilda vafot etganlar
Hamshira

Hamshira — oʻrta maʼlumotli tibbiyot xodimi. Davolash-profilaktika muassasalarida hamshira vrach yordamchisi boʻlib, u bilan hamkorlikda ish olib boradi. Hamshira bemorlarni parvarish qilish, haroratni oʻlchash, dori tarqatish, davolash muolajalari (kompress, gorchichnik qoʻyish va hokazo) va boshqa vazifalarni bajaradi. Hamshiralar turli tibbiyot muassasalari (kasalxona, poliklinika, dispanser, sanatoriy va boshqalar)da, shuningdek, yasli va bolalar bogʻchasida xizmat qiladi. Hamshiralikka tibbiyot kollejlarida oʻqitiladi. Toshkent pediatriya tibbiyot instituti, Toshkent tibbiyot akademiyasi hamda boshqa tibbiyot oliy taʼlim muassasalarida alohida fakultet mavjud boʻlib, unda oliy maʼlumotli hamshiralar tayyorlanadi.

 

 
 

Turkum:Tibbiyot
Turkum:Tibbiyotga oid mutaxassisliklar
Turkum:Hamshiralik ishi
Hanbaliylik

Hanbaliylik — sunniylikaash diniy-huquq mazhablaridan biri. Ibn Hanbal asos solgan. Hanbal tizimi oʻta torligi, har qanday koʻrinishdagi "yangilik"ka, diniy masalalarda erkin fikr yuritishga qarshiligi, shariat ahkomlariga rioya etishda qatiy turishligi bilan ajralib turadi. Hanbal tarafdorlari Qurʼon va hadislarni erkin talqin| etish yoʻlidagi har qanday urinishlarni qoralaganlar. Shuning uchun ham (eu mazhab keng tarqalmagan. Faqat IX-asrning 2-yarmida arab xalifaligida muʼtaziliylarning va ilohiyot yoqasidagi hurfikrlilikning taʼqib ostiga olinishi tufayli Hanbaliylik taʼsiri birmuncha kengaygan va XI-asrda mustaqil mazhabga aylangan. X-asrda Eronda, XI-asrdan XV-asrgacha Suriya va Falastinda Hanbaliylik izdoshlari koʻp boʻlgan. Undan keyingi asrlarda Hanbaliylik tarafdorlari yana kamayib ketgan. Hozirda Hanbaliylik Saudiya Arabistonda rasman eʼtirof etilgan, boshqa mamlakatlarda kam uchraydi.

 

Turkum:Mazhablar
Hangaronsoy

Hangaronsoy — Surxondaryo viloyatidagi daryo, Surxondaryoning oʻng irmogʻi, uz. 82 km, havzasining maydoni 55,8 km. Hisor tizmasining janubiy tarmoqlari boʻlgan Ketmonchopti togʻlarining janubiy etaklaridagi buloqlardan boshlanadi. Boshlanish qismida (Avlod qishlogʻigacha) Qoʻrgʻondara, keyinroq Kofrun qishlogʻigacha — H. nomi bilan maʼlum. Boysun qishlogʻidan quyiroqda daryo oʻzani ikkiga boʻlinadi; oʻng oʻzani Olaqoʻton (uz. 35 km) deb ataladi. Botmabuloq qishlogʻi yonida yerosti grunt suvlarining qoʻshilishi natijasida suvi nordon-shoʻrroq. Bandixon tangisi yonida ikkita oʻzan yana birlashib daryo Kof-run nomini oladi. Qoraqat tangisidan quyiroqda daryo koʻp sonli soylarga boʻlinib ketadi. Ulardan eng kattasi, quruq oʻzanli Taqir daryosi quyiroqda Taqirkoʻlsoy deb ataladi. Daryoni suv bilan taʼminlashda qor suvlaridan tashqari, unga yuqori qismida quyiladigan koʻp sonli buloqlar katta ahamiyatga ega. Shu bois H.dagi suv oqimi yil davomida deyarli bir tekis taqsimlangan. Daryoning oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi Boysun qishlogʻi yonida 0,64 m3/sek. Oʻrgacha yillik suv sarfi 1,67 m3/sek. dan (koʻp suvli yilda) 0,190 m3/sek. gacha (kam suvli yilda) oʻzgarib turadi. Toʻlinsuv davri mart — avgust oʻrtalarida boʻladi. Eng koʻp sutkalik suv sarfi aprel — iyulda kuzatiladi. Yillik eng kam suv sarfi oktabr — fevral oylari.

 

Turkum:Oʻzbekistondagi daryolar
Harbiy jinoyatlar

Harbiy jinoyatlar - harbiy xizmatchilar, shuningdek, harbiy mashqni oʻtash davrida harbiy xizmatga majbur shaxslar tomonidan harbiy xizmatni oʻtashning belgilangan tartibiga qarshi qilingan jinoyatlar. Bunday jinoyatlar boʻysunmaslik, yaʼni buyruqni bajarishdan ochiqdan-ochiq bosh tortish, shuningdek, buy-ruqni boshqa tarzda qasddan bajarmaslik, boshliqqa qarshilik koʻrsatish yoki uni xizmat vazifalarini buzishga majbur qilish, boshliqni qoʻrqitish, uni haqorat qilish yoki boshliqning oʻziga boʻysunuvchini haqoratla-shi, marodyorlik, harbiy qism yoki xizmat joyini oʻzboshimchalik bilan tashlab ketish, dezertirlik, harbiy mulkni sakdash va undan foydalanish tartibini buzish kabi shakllarda namoyon boʻlishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasining JKda harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatni sodir qilganlik uchun tegishli jazo belgilangan (279—302-moddalar). 

 

Turkum:Jinoyatlar
Turkum:Xalqaro huquq
Harbiy jinoyatchilar

Harbiy jinoyatchilar -xalqaro huquqda harbiy jinoyatlarning, tinchlik va insoniyatga qarshi qaratilgan jinoyatlarning tashkilotchilari, vositachilari, rahbarlari, ijrochilari va ishtirokchilari. Bu jinoyatlarning va tarkibi hamda jazo choralari xalqaro harbiy tribu-nallarning ustavlarida belgilab berilgan. Harbiy jinoyatchilar uchun individual jinoiy javobgarlik bir qancha xalqaro shartnomalar va bitimlar bilan, harbiy jinoyatlarning baʼzi uchun esa ayrim mamlakatlarning jinoyat qonunlari bilan belgilanadi. Harbiy jinoyatchilar uchun jinoiy javobgarlikka tortishning hech qanday muhlati qoʻllanmaydi, boshpana huquqi ham berilmaydi. Harbiy jinoyatchilar tutib berilishi kerak.
Harbiy komissarlik

Harbiy komissarlik:=
_предатели _родины _полицаи _недобитки _отстойник с _нацистской _символикой. _Запиздить, _детишек _кошек _собачек _урыть, _полицаев _вздернуть, _сжечь _вражескую _автотехнику _кастрировав и _выколов _глаза. Los.. при _полном _бездействии _мосгорвоенкомата и _чурок _черножопых. _смерть _легавым от _ножа!

 - shoʻro lar davrida harbiy safarbarlik va umumiy harbiy xizmatga chaqirish, zaxi-radagi harbiylarni hisobga olish ishlari bilan shugʻullanuvchi mahalliy harbiy boshqarish organi. Oʻzbekiston Respublikasida Harbiy komissarlik oʻrniga Mudofaa ishlari boshqarmasi (viloyat) va boʻlimlari (shahar va tuman) tuzilib, uning asosiy vazifasi: harbiy safarbarlikka tayyorlash va oʻtkazish, aholi va xalq xoʻjaligi resurslarini hisobga olish, yoshlarni harbiy xizmatni oʻtashga tay-yorlash va boshqa mudofaa tadbirlarini amalga oshirishdan iborat. Unga Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabi va harbiy okrug qoʻshinlari qoʻmondonlari rahbarlik qiladi.

 

Turkum:OʻzME loyihasi maqolalari
Turkum:Atamalar
Turkum:Rossiya siyosati
Harbiy musiqa

thumb|Ottavadagi Milliy urush yodgorligidagi quvur orkestri.
Harbiy musiqa — qoʻshinlarning harbiy mashq va tarbiya jarayonlari, tantanali (parad, koʻrik) va boshqa tadbirlarda qoʻllanadigan musiqa asarlari. Harbiy orkestr hamda ayrim harbiy sozanda (asosan, fanfara, truba, baraban ijrochi)lar tomonidan chalinadi. Oʻtmishda jangovar harakatlarda, qoʻshinlarni boshqarish, signal berish maqsadida ham qoʻllangan. Oʻrta Osiyoda karnay, surnay, nogʻoralarda zarbulfath (gʻalaba usuli)da kuylar, "Sarbozcha", "Usmoniya", "Askariy" kabi cholgʻu kuylar chalingan. Asosiy janrlar tarkibi — qoʻmondonlarni qarshi olish, saf tortish, yurish va motam marshlari, soqchilarni koʻrikdan oʻtkazish uchun va boshqa cholgʻu kuylar, shuningdek, harbiy (safda aytiladigan) qoʻshiq va boshqalardan iborat.

Harbiy musiqa — musiqaning qad. turi boʻlib, Qad. Misr, Ossuriya, Bobil, Xitoy, Yunonistonda keng rivoj topgan. Harbiy musiqa ning zamonaviy Yevropada 16—17-asrlarda muntazam (yollanma as-karlardan iborat) qoʻshinlar keng rivoj topishi munosabati bilan qaror topgan. Oʻzbekistonda Harbiy musiqa namunalaridan P.Makarovning "Saf marshi", "Yosh musiqachilar marshi", "Vatan marshi", "Soqchilarni koʻriqdan oʻtkazish uchun musiqa"si (S.Yudakovning "Jon Oʻzbekiston" qoʻshigʻi asosida), R.Abdulla-yevning "Shodlik" marshi, shuningdek, "Tankchilar marshi" (S.Chernetskiy), "Gʻalaba" marshi (N.Ivanov-Radkevich), "Yulduz marshi" (J.F.Suza), "Tanta-nali marsh" (P.Chaykovskiy), "Shahri-zodaning marshi" (V.Runov) kabi asarlar mashhur. Saf qoʻshiqlaridan shahriDa-dajonovning "Qasamyod", "Oʻzbekiston posbonlari", "Oʻzbekiston Qurolli kuchlar qoʻshigʻi" va boshqa, A.Nazarovning "Serjant", P.Makarovning "Askarlar qoʻshigʻi", harbiy-vatanparvarlik ruhidagi asarlardan "Xalqim", "Yurtim" (Sh. Dadajanov), "Turkiston farzandi-miz" (K.Rahmatov), "Yigitlar" (D.Qar-shiyev) kabi qoʻshiqlar ommalashgan.
Harbiy nizom

Harbiy nizom, Harbiy Ustav — qurolli kuchlar va qoʻshin ning qoʻshilma, qism va boʻlinmalaridan jangovar harakatlarda foydalanish tamoyillari, ularning maqsadlari vazifa va usullarini, harbiy xizmatchilarning majburiyatlarini, ular orasidagi oʻzaro munosabatlarni, kundalik turmush faoliyatini. harbiy xizmatni tashkil etish, oʻtash yoʻl-yoʻriqlarini izga soluvchi hamda odob-axloq normalarini va harbiy nizomni mustahkamlash asosini belgilab beruvchi rasmiy meʼyoriyhuquqiy hujjat.

Harbiy Nizom. jangovar va umumharbiy turlarga boʻlinadi. Jangovar Nizomlar qurolli kuchlar qism va boʻlinmalari ning jangovar tayyorgarlik asoslari hamda jangovar harakatlarni olib borishni belgilab beradi. Umumharbiy Nizomlar harbiy xizmatchilarning oʻzaro munosabatlari, ularning umumiy va lavozimga oid majburiyatlari, huquqlari, ichki, garnizon va qorovullik xizmatlarini oʻtash tartiblari va boshqalarni belgilovchi qurolli kuchlarning hamma uchun umumiy majburiy qoidalardir.

Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Ichki xizmat, intizom, garnizon va qorovullik xizmatlari Nizomi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 9-oktabrdagi farmoni bilan, Saf nizomi Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirining 1996-yil 14-oktyabrdagi 238-sonli buyrugʻi bilan joriy etilgan.
Harbiy Nizom 4 ta boʻlib ular
-Ichki Xizmat nizomi uchta qism, o'n ikki bob, to'rt yuz uttiz sakkiz ta modda.
Harbiy Saf Nizomi
Harbiy Intizom Nizomi
Garnizon va Qorovul Nizomidir.
Harbiy operatsiya

Harbiy operatsiya, harbiy amaliyot — operativ(tezkor) yoki strategik topshiriqlarni bajarish uchun qurolli kuchlarning bir yoki bir necha dan tuzilgan operativ birlashmalar tomonidan yagona reja asosida amalga oshiradigan, maqsadi, vaqti va amalga oshiriladigan joyi kelishib olingan oʻzaro bogʻliq zarbalar, janglar majmui. Quruqlik, dengiz, havo va havo-desant operatsiyalari (amaliyotlari), hujum va mudofaa operatsiyalari, strategik, front (armiyalar guruhi), armiya, flot, flotiliya operatsiyalari farqlanadi.
Harbiy orkestr

thumb|O'zbekiston Respublikasi Mudofaa Vazirligi Orkestr
Harbiy orkestr - harbiy qism lardagi puflama sozlar orkestri. Harbiy guruhlarning tarkibi odatda kornetalar, karnaylar, baritonlar va saksafonlar kabi asboblarni o'z ichiga olgan. Kengaytirilgan holatda yogʻoch-puflama, shuningdek, valtorna, truba, trombon, bara-banlar va boshqa cholgʻular kiritiladi. Oʻrta Osiyoda oʻtmishda karnay, surnay, nogʻora, dovul va boshqalardan iborat Harbiy orkestr boʻlgan. 19-asrningʻ 2-yarmidan yevropacha turdagi Harbiy orkestr qoʻllanilmoqda. Oʻzbekistonda Qurolli Kuchlar, Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati qoʻshinlari, harbiy oʻquv yurtlari va shtablari qoshida jami 30 ga yaqin Harbiy orkestr faoliyat koʻrsatadi. Ular faoliyati (re-pertuari va boshqa masalalari)ni OʻzR mudofaa vazirligi Harbiy orkestrlar xizmati nazorat qiladi. Harbiy orkestr repertua-ridan harbiy musiqa namunalari, ayni paytda, Harbiy orkestr uchun maxsus yaratilgan turli janrdagi asarlar (uvertyura, simfoniya va boshqalar) oʻrin olgan. Harbiy orkestr uchun F. Sh. Gossek, E.Megyul, L. Kerubini, T.Berlioz, R.Vagner, N.Rimskiykorsakov, 20-asrda R.Glier, S.Vasilen-ko, N.Ivanov Radkevich, K.Xachatu-ryan, Oʻzbekistonda Vyacheslav Leysek, P.Xoli-qov, Hab. Rahimov, P. Makarov va boshqa kompozitorlar maxsus asarlar yaratishgan.

 Funksiyalar 
thumb|
Harbiy guruhlar o'z missiyasiga asoslangan funktsiyalar va majburiyatlar bo'yicha farqlanishi mumkin. Guruhlar maxsus tadbirlar, harbiy paradlar, harbiy tekshiruvlar, harbiy zarbalar, jamoatchilik bilan aloqalar va harbiy o'yin-kulgi kabi turli sabablarga ko'ra ro'y berishi mumkin.

Harbiy guruhlar marosim va milliy qo'shiqlari qo'shiqlari, milliy madhiyalar va vatanparvarlik qo'shiqlarini ijro etadilar. Zamonaviy harbiy musiqachilar turli ansambllarda, lkameraviy musiqa dan rock and roll turli xil musiqa uslublarini ko'pincha ijro etadilar.

Galereya
Harbiy prokuratura

Harbiy prokuratura (OʻzRda) -Oʻzbekiston Respublikasi prokuratura tizimining Qurolli Kuchlarda, boshqa harbiy tuzilmalar, harbiy korxonalar, harbiy oʻquv muassasalari, harbiylashtirilgan boʻlinmalarda prokuror nazoratini olib boruvchi ixtisoslashgan organlari. Harbiy prokuraturaning asosiy vazifalariga davlat xavfsizligi, hududiy daxlsizlik va qoʻshinlardagi harbiy tayyorgarlik boʻyicha qonun ustuvorligini taʼminlash, harbiylarning hamda ularning oilalari huquq va erkinliklarini muhofaza qilish, Qurolli Kuchlarning qonuniy manfaatlarini kasbiy huquqbuzarliklardan himoya etish va bunday huquqbuzarliklarning oldini olish kiradi. Harbiy prokuratura organlari qonunda belgilangan tartibda fuqarolarning, harbiy xizmatchilarning va yuridik shaxslarning ariza hamda shikoyatlarini koʻrib chiqadilar, ularning buzilgan qonuniy huquq va manfaatlarini tiklash yuzasidan tegishli choralarni koʻradilar. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokuraturasiga lavozimiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining oʻrinbosari boʻlmish Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurori rahbarlik qiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy prokurorini respublika Prezidenti lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod etadi. Hozirda Shuhrat Uzoqov harbiy prokuror lavozimida ish yuritmoqda.

 

Turkum:Huquqshunoslik
Harbiy strategiya

Harbiy strategiya - harbiy sanʼatning eng oliy sohasi. Mamlakat va qurolli kuchlarni urushga tayyorlash nazariyasi va amaliyoti, urushni rejalashtirish va olib borish masalalarini oʻz ichiga oladi, urush qonuniyatlarini tadqiq qiladi, strategik operatsiyalarni tayyorlash va oʻtkazish usullari hamda shakllarini ishlab chiqadi, front, flot va armiyalarning maqsad va vazifalarini belgilab beradi, kuchlarni harbiy harakatlar maydonlari va strategik yoʻnalishlar boʻyicha taqsimlaydi. Harbiy strategiya davlat siyosati bilan uzviy bogʻliq boʻlib, harbiy doktrina talablaridan kelib chiqadi. Siyosat Harbiy strategiya oldiga vazifalar qoʻyadi. Harbiy strategiya esa ularning bajarilishini taʼminlaydi. Harbiy strategiya iqtisod bilan jamiyatning iqtisodiy tuzumi, ishlab chiqarish, fan va texnikaning taraqqiyot darajasi bilan bogʻ-liq. Harbiy strategiya qurolli kuchlar uchun yagona hisoblanib, tavsiyalarini bajarish uning barcha uchun majburiydir. H.s, operativlik (tezkorlik) sanʼati va taktikaga nisbatan dasturiy rol oʻynaydi va ayni vaqtda ularning imkoniyatlarini hisobga oladi.