Qarshi tumani

Qarshi tumani — Oʻzbekiston Respublikasining Qashqadaryo viloyatidagi tuman, 1931-yil 1-oktabrda tashkil etilgan. Shimoldan Koson, shimoli-sharqdan Chiroqchi, sharqdan Qamashi, Gʻuzor, janubdan Nishon, gʻarbdan Kasbi tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,9 ming km. Aholisi 259,4 ming kishi (2022). Tumanda 1 shahar (Beshkent), 16 ta qishloq fuqarolari yigʻini (Bogʻobod, Dasht, Hilol, Kat, Kojar, Nuqrobod, Paxtakor, Poshton, Qoratepa, Qovchin, Talliqoʻrgʻon, Taxtapul, Xonobod, Yertepa, Charogʻil, Choʻliboʻston) bor. Markazi — Beshkent shahri.

 Tabiati 
Tuman hududi Qashqadaryoning eng quyi oqimidagi tekislikda joylashgan (eng baland joyi 387 m). Oʻrqir joylar (Mullaquvvat qirlari, balandligi 424 m, Qoʻngʻirtogʻ, balandligi 571 m), botiqlar (Charogʻil botigʻi) va shoʻrxoklar bor. Tuman hududi orqali Qashqadaryo va uning irmoqlari, Fayziobod, Patron—Beshkent va boshqalar kanallar oqib oʻtadi. Gazneft, qoʻngʻirtosh, shagʻal qazib olinadigan konlar bor. Iqlimi kontinental. Qishi iliq. Yanvarning oʻrtacha harorati 0°, 2°. Baʼzan, —22°, —27° gacha sovuq boʻlishi mumkin. Yozi issiq. Iyulning oʻrtacha harorati 28,8°, eng yuqori harorat 47°. temperatura 5° dan yuqori boʻlgan kunlar soni 284 —298 kunni tashkil etadi. Yillik yogʻin 190 – 220 mm. Tuproqlari unumdor boʻz tuproqlardan iborat. Daryo vodiysida oʻtloq, allyuvial, Charogʻil botigʻida shoʻrxok tuproqlar tarqalgan. Yovvoyi oʻsimliklardan shoʻra, shuvoq, yantoq, oqquray, kovrak, qargʻaoyoq, qamish, shoʻrajriq, yulgʻun va boshqalar oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan boʻri, tulki, chiyaboʻri, qoʻshoyoq, jayra, yumronqoziq, echket; mar, qum boʻgʻma iloni uchraydi."" OʻzME. Q-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
thumb|Kojor qabristoni Qarshi tumani
 Aholisi 
Aholisi, asosan, oʻzbeklar (97,3%), shuningdek, tojik, qozoq, rus, qirgʻiz, turkman va boshqalar millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 kmga 288,2 kishi. Shahar aholisi 94,1 ming kishi, qishloq aholisi 165,3 ming kishi (2022).

 Mahallalar 
Qarshi tumani 57 ta mahalla fuqarolar yigʻinidan tashkil topgan.

 MFY joylashgan hudud Mahalla nomi MFY raisi 1 Beshkent shahri Bunyodkor MFY Aʼzam Joʻrayev 2 Beshkent shahri Navbahor MFY Murodulla Xasanov 3 Beshkent shahri Navoiy MFY Ibrahim Eshmatov 4 Beshkent shahri Navroʻz MFY Jasur Botirov 5 Beshkent shahri Ravot MFY Odil Turdiyev 6 Bogʻobod hududi Bogʻobod MFY Izzatillo Eshonqulov 7 Bogʻobod hududi Chaman MFY Ixtiyor Maxkamov 8 Dasht hududi Dasht MFY Alisher Ubaydullayev 9 Dasht hududi Istiqlol MFY Tulqin Toirov 10 Dasht hududi Jumabozor MFY Toir Karimov 11 Dasht hududi Taraqqiyot MFY Ergash Xudayqulov 12 Dasht hududi Xonyon MFY Faxriddin Aynazarov 13 Hilol hududi Hilol MFY Toʻlqin Xidirov 14 Hilol hududi Kerayit MFY Orif Yamgirov 15 Kat hududi Kat MFY Meyli Tursunov 16 Kat hududi Paxtazor MFY Ashrab Sodiqov 17 Kat hududi Taxtapul MFY Sirojiddin Nomozov 18 Kojar hududi Kojar MFY Oybek Poyonov 19 Kojar hududi Lagandi MFY Xamza Xudoyberdiyev 20 Kojar hududi Qoraquchchi MFY Farid Qarshiyev 21 Nuqrobod hududi Mevazor MFY Abror Gulov 22 Nuqrobod hududi Nuqrobod MFY Xurshid Raximov 23 Nuqrobod hududi Oʻzbekiston mustaqilligi MFY Zokir Avazov 24 Paxtakor hududi Bodomzor MFY Ismat Axatov 25 Paxtakor hududi Kaxlak MFY Baxrijon Oʻrinov 26 Paxtakor hududi Paxtakor MFY Muxiddin Mirzayev 27 Paxtakor hududi Potron MFY Laziz Mirzayev 28 Paxtakor hududi Quyi Beshkent MFY Adham Shodmonov 29 Paxtakor hududi Xitoykenti MFY Baxrom Axmedov 30 Poshton hududi Poshton MFY Burxon Shoyxoʻjayev 31 Qoratepa hududi Fayzobod MFY Laziz Nazarov 32 Qoratepa hududi Mangʻit MFY Zayniddin Choriyev 33 Qoratepa hududi Mustaqillik MFY Orifjon Xolmurotov 34 Qoratepa hududi Qoratepa MFY Doniyor Abroxmatov 35 Qoratepa hududi Saroy MFY Ismoil Aminov 36 Qovchin hududi Omontepa MFY Azamat Usmonov 37 Qovchin hududi Qovchin MFY Bobirjon Choʻliyev 38 Qovchin hududi Yangi hayot MFY Neʼmat Odilov 39 Qovchin hududi Shirkent MFY Joʻra Murodov 40 Xonobod hududi Parvoz MFY Jaloliddin Daminov 41 Xonobod hududi Xonobod MFY Dilrabo Mustafoyeva 42 Xonobod hududi Yangi Bogʻobod MFY Maxbuba Safarova 43 Xonobod hududi Yangi Xonobod MFY Bayramali Zevarov 44 Yertepa hududi Batosh MFY Payon Tursunov 45 Yertepa hududi Guliston MFY Oybek Narziyev 46 Yertepa hududi Gulshan MFY Gulnora Qultayeva 47 Yertepa hududi Kuchkak MFY Kamol Umarov 48 Yertepa hududi Mirmiron MFY Oybek Jumayev 49 Yertepa hududi Tinchlik MFY Bahodir Qorayev 50 Yertepa hududi Yangi Batosh MFY Akbar Xidirov 51 Yertepa hududi Yertepa MFY Bibisora Begnayeva 52 Yertepa hududi Gʻubdin MFY Turgʻun Aliqulov 53 Yertepa hududi Shoyxoʻja MFY Axror Saxatov 54 Charogʻil hududi Charogʻil QFY Akmal Qiyomov 55 Choʻliboʻston hududi Choʻliboʻston QFY Elbek Niyozov 56 Shodlik hududi Talliqoʻrgʻon MFY Asror Qurbonov 57 Shodlik hududi Shodlik MFY Farrux Bormurodov

 Iqtisodiyoti 
Tuman Qarshi shahri atrofida joylashganligi uchun paxtachilik bilan birga gʻallachilik, sabzavot va polizchilik, bogʻdorchilik, chorvachilikka ixtisoslashgan. Pillachilik bilan ham shugʻullaniladi. Tumanda Qarshi shahri attorlik va toʻquvchilik fabrikasining gilam toʻqish sexi, MTP, avtokorxona, qurilish tashkilotlari, kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarish korxonalari, paxta tozalash, gʻisht zavodlari, bozorlar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Kichik, oʻrta biznes va yirik korxonalar, mikrofirmalar faoliyat koʻrsatadi. 5 qoʻshma korxona ishlab turibdi.

Qarshi tumanida dehqon, fermer xoʻjaliklari faoliyat koʻrsatadi. 16,5 ming ga yerga paxta, 15,2 ming ga yerga don, shuningdek, kartoshka, sabzavot va poliz, ozuqa ekinlari ham ekiladi. Tutzor, tokzor, mevazorlar bor. Koʻpyillik daraxtzorlar, koʻchatzorLar, ihota daraxtzorlar, yaylovlar mavjud. Tumandagi jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 50,5 ming qoramol, 82 ming qoʻy va echki, 53,5 ming parranda, 435 yilqi boqiladi.

Beshkent — Qarshi yoʻnalishida avtobus va marshrutli taksilar qatnaydi.

 Ijtimoiy soha 
60 umumiy taʼlim maktabi (43 mingdan ziyod oʻquvchi), litsey, bolalar musiqa maktabi, 3 kasb-hunar kolleji (1,6 ming oʻquvchi), 36 kutubxona (290 ming nusxa asar), 3 madaniyat uyi, 13 klub muassasasi faoliyat koʻrsatadi. Madaniyat va istirohat bogʻi, ashula va raqs ansambllari mavjud. Stadion, tennis korti va boshqalar sport inshootlari bor. Beshkent shahrining Mustaqillik maydonida „Humo qushi“ monumenti oʻrnatilgan. Tuman markaziy kasalxonasi (315 oʻrin), tugʻruqxona, 3 poliklinika, 14 qishloq vrachlik punkti, qishloq uchastka kasalxonasi, 9 qishloq vrachlik ambulatoriyasi, 36 feldsherakusherlik punktida 216 vrach, 1456 oʻrta tibbiy xodim aholiga xizmat koʻrsatadi. Qarshi tumanida tarixiy va meʼmoriy yodgorliklardan Hazrati Sulton maqbarasi (12—16-asrlar), Toshmasjid (16—18-asrlar), Xalfa Eshon masjidi (16—17-asrlar), Chorgumbaz masjidi (16— 17-asrlar) va boshqalar saqlangan. 1991-yildan „Naxshab“ gazetasi nashr etiladi (adadi 600 nusxa).

 Moddiy madaniy meros obyektlari 
Qarshi tumanida 128 ta obyekt Oʻzbekiston Respublikasining Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

 Arxeologiya yodgorliklari 
Tumanda jami 105 ta arxeologiya yodgorligi davlat muhofazasiga olingan.
 Obyekt toʻliq nomi Obyekt davri Obyekt manzili Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq 1 Otchopartepa I—VIII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 2 Avliyotepa I—XII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 3 Dehqontepa VI—VII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 4 Nomsiztepa VII—XII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 5 Qumtepa V—VIII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 6 Yapaloqtepa V—VIII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 7 Omontepa IV—XI asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 8 Nomsiztepa V—VIII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 9 Doʻngtepa V—VIII asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 10 Shirkenttepa XVIII—XIX asrlar Shirkent MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 11 Gumbaz Buxortepa V—XII asrlar Shirkent MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 12 Bogʻottepa I—XIII asrlar Shirkent MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 13 Xoʻjai Gulistontepa I—XV asrlar Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 14 Qiztepa V—VIII asrlar Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 15 Qoʻrgʻontepa I—XIII asrlar Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 16 Qatagʻontepa Mil. avv. II—I asrlar Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 17 Kichkinatepa VI—VIII asrlar Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 18 Avliyotepa V—VIII asrlar Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 19 Mozortepa III—V asrlar Lagandi MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 20 Qorongʻitepa V—VII asrlar Lagandi MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 21 Hasantepa V—VI asrlar Lagandi MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 22 Poshtontepa V—XII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 23 Juma bozortepa V—VII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 24 Nomsiztepa V—VII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 25 Nomsiztepa V—VI asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 26 Yangi mozortepa V—IX asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 27 Nomsiztepa IX—XII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 28 Nomsiztepa II—IV asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 29 Qoʻshshatepa IV—VI asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 30 Qoʻshshatepa-I VI—VII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 31 Nomsiztepa Mill. avv. II—I asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 32 Nomsiztepa VI—IX asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 33 Chashmatepa I—XII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 34 Nomsiztepa V—XII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 35 Jartepa VII—VIII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 36 Nomsiztepa VIII—XII asrlar Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 37 Chaydaritepa V—XIII asrlar Rovot MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 38 Navotepa IX—XII asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 39 Nomsiztepa III—V asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 40 Qamishtepa V—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 41 Qalqontepa III—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 42 Marvar otatepa V—XII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 43 Shogʻuntepa IV—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 44 Imom otatepa V—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 45 Qambartepa VII—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 46 Teshiktepa VIII—IX asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 47 Sarbontepa Mill. avv. II—I asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 48 Nomsiztepa V—X asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 49 Yotiqtepa IV—VII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 50 Shoʻrtepa IV—XII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 51 Shaytontepa VIII—IX asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 52 Oq mangʻittepa V—VI asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 53 Nalimbektepa XI—XIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 54 Nomsiztepa IX—XII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 55 Eshaktepa IV—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 56 Mozortepa V—VI asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 57 Nomsiztepa VII—VIII asrlar Talliqoʻrgʻon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 58 Magʻzontepa I—XIV asrlar Kaxlat MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 59 Shayittepa I—XIV asrlar Nuqrobod MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 60 Nomsiztepa V—VIII asrlar Nuqrobod MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 61 Kullitepa VIII—IX asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 62 Eshoni Saidxontepa VI—XII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 63 Bozintepa VII—VIII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 64 Shulluktepa-I III—XIX asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 65 Shulluktepa-II VIII—XII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 66 Zogʻzatepa V—VIII asrlar Zogʻza MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 67 Amirtepa VI—X asrlar Arabxona MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 68 Oltiboy bobotepa VII—XII asrlar Arabxona MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 69 Nomsiztepa VII—XII asrlar Lagʻmon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 70 Nomsiztepa V—VIII asrlar Tol MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 71 Nomsiztepa VIII—XII asrlar Lagʻmon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 72 Qozikenttepa V—VIII asrlar Qozikent MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 73 Mozortepa VII—VIII asrlar Lagʻmon MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 74 Asadtepa VIII—IX asrlar Gʻubdin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 75 Shayittepa Mil. avv. II—I asrlar Gʻubdin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 76 Nomsiztepa V—X asrlar Gʻubdin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 77 Tolisoltepa IV—VII asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 78 Nomozgartepa IV—XII asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 79 Qoʻrgʻontepa V—XII asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 80 Lagʻmontepa III—V asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 81 Otchopartepa I—VIII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 82 Nomsiztepa IX—XII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 83 Chilyontepa V—XII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 84 Chilyontepa-I V—XII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 85 Polvontepa V—VI asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 86 Shoʻrtepa-I V—XII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 87 Shoʻrtepa IX—IV asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 88 Nomsiztepa IX—IV asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 89 Nomsiztepa V—VIII asrlar Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 90 Yoʻqolgantepa VIII—IX asrlar Qozikent MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 91 Hiloltepa VII—XII asrlar Hilol MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 92 Kerayttepa VII—XIII asrlar Hilol MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 93 Goʻrtepa IV—XII asrlar Beglar MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 94 Chamantepa IV—VI asrlar Chovqay MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 95 Nomsiztepa VIII—XII asrlar Chovqay MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 96 Nomsiztepa XI—XVI asrlar Chovqay MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 97 Nomsiztepa IX—XII asrlar Pistakent MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 98 Toʻqmangʻittepa III—V asrlar Toʻqmangʻit MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 99 Uzunnovatepa V—VIII asrlar Uzunnova MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 100 Pargʻoʻzatepa III—VIII asrlar Pargʻoʻza MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 101 Qoshiqtepa VI—XII asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 102 Qiztepa II—XII asrlar Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 103 Fotimatepa VII—VIII asrlar Xonobod MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 104 Zuhrotepa VII—VIII asrlar Xonobod MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 105 Kukanzatepa XVI—XVII asrlar Parmiton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida

 Arxitektura yodgorliklari 
Tumanda jami 15 ta arxitektura yodgorligi davlat muhofazasiga olingan.
 Obyekt toʻliq nomi Obyekt davri Obyekt manzili Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq 1 Xoʻja Shamsiddin Xolvoniy maqbarasi XVIII asr Qovchin MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 2 Burxoniddin masjidi XVIII asr Poshton MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 3 Gumbaz masjidi XV asr Lagandi MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 4 Qizil masjidi XIV asr Kojor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 5 Kaxlak Chorgumbaz masjidi XVIII asr Kaxlat MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 6 Xalifa Eshon masjidi XV asr Potron MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 7 Tosh masjidi XIX asr Bodomzor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 8 Juma bozor masjidi XVIII asr Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 9 Toʻrt gumbazli tosh masjidi XIX asr Koʻchkak MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 10 Fozilota masjidi XVIII asr Guliston MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 11 Hazrati Salmonxon maqbarasi XIV asr Uzumzor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 12 Imom Muhammad Xanifa maqbarasi XVIII asr Tinchlik MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 13 Mirmiron masjidi XIV asr Batosh MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 14 Xofiz Sheroziy maqbarasi IX asr Nuqrobod MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 15 Dasht masjidi IX asr Choʻliboʻston MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida

 Monumental sanʼat yodgorliklari 
Tumanda jami 4 ta monumental sanʼat yodgorligi milliy roʻyxatga kiritilgan.
 Obyekt toʻliq nomi Obyekt davri Obyekt manzili Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq 1 Chuli Begimqulov haykali 1974-yil Dasht MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 2 Ibn Sino haykali 1970-yil Istiqlol MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 3 Ikkinchi jahon urushi qatnashchilariga oʻrnatilgan yodgorlik 1978-yil Paxtakor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 4 Ikkinchi jahon urushi qatnashchilariga oʻrnatilgan yodgorlik 1980-yil Hilol MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida

 Diqqatga sazovor joylar 
Tumanda jami 4 ta diqqatga sazovor joylar milliy roʻyxatga kiritilgan.
 Obyekt toʻliq nomi Obyekt davri Obyekt manzili Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq 1 Abu Muʼin an-Nasafiy yodgorlik majmuasi X-XI asrlar Qovchin MFY Davlat mulki. Abu Muin Nasafiy majmuasini boshqarish va obodonlashtirish direksiyasi operativ boshqaruv huquqi asosida 2 Yetti tugʻ ota maqbarasi XIX asr Potron MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 3 Hazrati Sulton maqbarasi X asr Navbahor MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida 4 Shayx Shilvi masjidi IX asr Istiqlol MFY Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan

 

Turkum:Oʻzbekiston tumanlari
Turkum:Qashqadaryo viloyati tumanlari