Armaniston va Misr munosabatlari

Armaniston va Misr oʻrtasida mustahkam tashqi aloqalar mavjud. Misr 1991-yilda mustaqil Armanistonni arab dunyosida birinchilardan boʻlib tan olgan. 1992-yilning mart oyida ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. 1992-yil may oyida esa Qohirada Armanistonning Arab sharqidagi birinchi diplomatik vakolatxonasi ochilgan. Shuningdek, Yerevanda ham Misr elchixonasi mavjud.

 Tarixi 
Sovet Ittifoqidan mustaqillikka erishganidan soʻng Misr Armaniston mustaqilligini birinchilardan boʻlib tan olgan. 1992-yilda ikki tomonlama diplomatik munosabatlar oʻrnatish toʻgʻrisidagi konvensiya imzolangan. Misrning Yerevandagi elchixonasi 1993-yil may oyida, Armanistonning Qohiradagi elchixonasi esa 1992-yil mart oyida tashkil etilgan.

Ikki davlat oʻrtasida siyosiy munosabatlardagi eng muhim nuqta Armanistonning Togʻli Qorabogʻ mojarosida Misrning betaraf pozitsiyasini qadrlashi, shuningdek, Misrning sodir etilgan qirgʻinlardan qochgan armanlarni qabul qilishi va ularning Misr jamiyatiga integratsiyalashuvi boʻlgan.

Taxminan 1996-yildan beri Armaniston va Misr siyosiy, iqtisodiy, madaniy, taʼlim va ilmiy sohalarda mustahkam hamkorlik oʻrnatishga muvaffaq boʻlgan. Armaniston va Misr oʻrtasida 40 dan ortiq ikki tomonlama huquqiy hujjatlar imzolangan, oʻnlab oliy darajadagi rasmiy delegatsiyalar oʻrtasida oʻzaro tashriflar boʻlib oʻtgan, koʻplab muhim madaniy-ommaviy tadbirlar oʻtkazilgan, birgalikda iqtisodiy hamkorlik loyihalari ishlab chiqilgan.

 Arman genotsidining tan olinishi 
Amerikaning arman gazetasi „Asbarez“da yozilishicha, 2013-yil oxirida Misr prezidenti Muhammad Mursiyning lavozimidan chetlatilishi ortidan Turkiya-Misr oʻrtasidagi ziddiyat kuchaygan bir paytda, Misrda turk hukumatining armanlar genotsidini inkor etishini qoralovchi koʻplab maqolalar chop etilgan. Ushbu mavzu Lilian Daoud tomonidan olib borilgan mashhur Misr televideniyesi tok-shousi Al-Soura Al-Kamilada muhokama qilingan.

Misr parlamenti deputati Mustafa Bakri armanlar genotsidini tan olishga chaqiruvchi rezolyutsiyani taqdim etgan. Misrda suratga olingan arab tilidagi „Armanlarni kim oʻldirdi?“ nomli hujjatli film ilk bor Heliopolis kutubxonasida namoyish etilgan.

2019-yilgi Myunxen xavfsizlik konferensiyasida Misr prezidenti Abdulfattoh as-Sisiy armanlar genotsidini bilvosita tan olgan va oʻz nutqida bundan yuz yil avval Misr „genotsiddan keyin“ arman qochqinlarini qabul qilganini taʼkidlagan. Ushbu fikrlar Misr arman jamiyati tomonidan mamnuniyat bilan qabul qilingan.

 Yuqori darajadagi tashriflar 

 Armanistonga 
thumb|547x547px|Qohirada Arman-Misr parlament yigʻilishi
NSanaLavozimturi11992-yil yanvarBosh vazir oʻrinbosari Kamol GanzuriRasmiy tashrif22002-yil oktyabrXalqaro iqtisodiy hamkorlik vaziri Faiza Abul NagaRasmiy tashrif32023-yil 28-29 yanvarPrezident Abdulfattoh as-SisiyDavlat tashrifi

 Misrga 
NSanaLavozimturi11992-yil martTashqi ishlar vaziri Raffi HovannisianRasmiy21992-yil mayArmaniston Prezidenti Levon Ter-PetrossianRasmiy31993-yil yanvarTashqi ishlar vaziri vazifasini bajaruvchi Arman KirakossianRasmiy41997-yil martTashqi ishlar vaziri Alexander ArzoumaianRasmiy51997-yil mayMilliy assambleya prezidenti Babken ArarktsianRasmiy61999-yil fevralTashqi ishlar vaziri Vartan OskanianIsh boʻyicha72005-yil yanvarTashqi ishlar vaziri Vartan OskanianRasmiy82005-yil dekabrBosh vazir Andranik MarkarianRasmiy92007-yil aprelArmaniston Prezidenti Robert KocharyanRasmiy102009-yil fevralTashqi ishlar vaziri Edward NalbandianRasmiy112010-yil yanvarMilliy assambleya prezidenti Hovik AbrahamyanRasmiy122024-yil martArmaniston bosh vaziri Nikol PashinyanRasmiy

 Madaniy tadbirlar 
Ikki davlat oʻrtasida imzolangan hukumatlararo bitim sifatida Armaniston-Misr madaniy hamkorligi doirasida 4–11-noyabr kunlari Armanistonda Misr madaniyati kunlari boʻlib oʻtgan. Yerevandagi Misr madaniyati kunlari doirasida Misr opera va balet teatrining 2 ta balet spektakli, koʻplab misr filmlari namoyish etilgan. Shuningdek, misrlik rassomlarning asarlari namoyish etilgan badiiy koʻrgazma tashkil etilgan.

2011-yil 6-oktyabr Armanistonda xizmat koʻrsatgan artist Arsen Grigoryan, qoʻshiqchi Anna Xaratyan va Mro ansambli ishtirokida Qohira opera teatrining „El-Gumhuriya“ zalida Armaniston mustaqilligining 20 yilligiga bagʻishlangan konsert boʻlib oʻtgan.

2011-yil 27-sentyabr Armaniston Yaqin Sharq tillari va mamlakatlari oʻrtasida toʻrtinchi Xalqaro tarix va nashriyot simpoziumida faxriy mehmon sifatida alohida maqomga ega boʻlgan. Simpoziumda, shuningdek , Armanistonda kitob nashr etish boshlanganligining 500 yilligi va YUNESKO tomonidan Yerevan shahrining 2012-yil Jahon kitob poytaxti sifatida tanlanishi sababli nashriyotga bagʻishlangan maxsus sessiya oʻtkazilgan. Uch kunlik ilmiy anjuman doirasida Iskandariya kutubxonasida qadimiy arman kitoblari koʻrgazmasi boʻlib oʻtgan.

2010-yil 17–22-sentyabr Misr Madaniyat vazirligi va Armanistonning Misrdagi elchixonasi tomonidan Misr va Armaniston oʻrtasida madaniy almashinuvni rivojlantirishga qaratilgan yirik ikki tomonlama tashabbus doirasida Arman madaniyati kunlari tashkil etilgan. Bu turkumda Sergey Parajanov muzeyi direktori Zaven Sargsyanning Arman meʼmorchiligiga bagʻishlangan fotokoʻrgazmasi boʻlib oʻtgan. Iskandariyadagi Sayid Darvish opera teatri qayta tiklangan.

 Doimiy diplomatik vakolatxonalar 
Qohirada Armanistonning elchixonasi mavjud. Yerevanda esa Misr elchixonasi tashkil etilgan.

 

 

 Qohiradagi Armaniston elchixonasi 

Turkum:Armanistonning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Misrning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Armaniston–Misr aloqalari