Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
OKMK (stadion)

AGMK stadioni — Oʻzbekistonning Toshkent viloyati, Olmaliq shahridagi koʻp maqsadli stadion. Bu mahalliy AGMK futbol klubining uy arenasidir. Olmaliq shahrining janubi-sharqida, Rashidov va Gagarin koʻchalari chorrahasida joylashgan. Hozirda u futbol oʻyinlari uchun, asosan, „AGMK“ futbol klubi tomonidan bir nechta musobaqalarda qoʻllanadi. Stadion 12.000 tomoshabinga moʻljallangan.

 Tarixi 
Majmua 2011-2014-yillarda qurilgan. 2014-yil 16-mart kuni bir qator yuqori martabali amaldorlar ishtirokida tantanali ravishda ochilgan va shu kuni ushbu stadionda Oʻzbekiston Oliy ligasi doirasidagi „Olmaliq“ va „Metallurg“ klublari oʻrtasida ilk rasmiy oʻyin boʻlib oʻtgan (3:2).

 Tavsifi 
Stadion 13 gektar maydonni egallagan OKMK sport majmuasi tarkibiga kiradi. Bu stadiondan tashqari, mini-futbol (futzal), basketbol, ​​qoʻl toʻpi, voleybol, boks, gimnastika, yengil atletika, jang sanʼati, tennis kortlari, sunʼiy futbol maydonchalari uchun tribunalarga ega ikkita yopiq sport arenasi mavjud.

2013-yilda foydalanishga topshirilgan sport majmuasi xalqaro standartlarga javob beradi. Respublikamizda yagona gibrid maydon hisoblangan oʻyingohda 12 ming sonli muxlisni oʻz bagʻriga sigʻdira oladigan katta futbol maydoni mavjud. Ushbu futbol maydoni 105x79 metrni tashkil qiladi. Oʻyingohda har biri 30 nafardan futbolchi va murabbiylarga moʻljallangan jami toʻrtta kiyim almashtirish xonasi sportchilar xizmatida. U yerda yumshoq oʻrindiqlar, kiyim-kechaklar uchun maxsus shkaf, yuvinish xonasi, massaj xonasi va boshqa qulayliklarga ega zarur sharoitlar yaratilgan.

Stadion  2014-yilda qurilgan. 12 000 tomoshabin uchun moʻljallangan. Yaqin atrofda ikkita zal-modul mavjud. Ulardan birida: futzal, basketbol, ​​voleybol va qo‘l to‘pi bo‘yicha jamoaviy sport vakillari shug‘ullanadi. Ikkinchisining ustalari jangchilar: bokschilar, taekvondo, karate, dzyudo, sambo va kurashchilar, erkin va klassik kurashchilar boʻladi. Majmua, shuningdek, ochiq va yopiq tennis kortlari, sunʼiy qoplamali futbol maydonini oʻz ichiga oladi.

OKMK sport majmuasi stadioni Oʻzbekistondagi eng zamonaviy stadionlardan biri hisoblanadi. Bu yer toʻrtta kiyinish xonasi, zamonaviy dush, massaj xonasi, tibbiyot xodimlari xonasi, doping nazorati xonasi, sudyalar va komissarlar xonasi, boshqa yordamchi xonalar, OAV va televideniye vakillari uchun sharoitlar, zamonaviy matbuot anjumani zali, OAV tribuna, VIP va CIP joylari, nogironlar uchun joylar, zamonaviy elektron tablo, akustika va yoritish jihozlari bilan taʼminlangan.

Ushbu stadiondan 850 metr gʻarbda Olmaliq shahridagi ikkinchi yirik arena — 1960-yilda ochilgan va 11.000 tomoshabinga moʻljallangan „Metallurg“ stadioni boʻlib, AGMK (oʻsha paytda Olmaliq deb atalgan) 2014-yilgacha oʻz uy uchrashuvlarini oʻtkazgan.
 Yana qarang 

 AGMK (futbol klubi)
 Metallurg Stadioni (Olmaliq)

 

 

 Saytdagi Oʻzbekiston stadionlari
 AGMK futbol klubi rasmiy Instagram sahifasi

Turkum:Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Turkum:Olmaliq stadionlari
Anna Olmatinskaya

Anna Vladimirovna (tugʻilgan sanasi 1882-yil 31-dekabr (ba’zi da 1883-yil 13-yanvar deb keltirilgan) — 1973-yil 30-avgust, Toshkent) — rus, sovet yozuvchisi, tarjimon. "Olma-ota" - uning adabiy taxallusi hisoblanadi. Qizlik familiyasi - Drjeviskaya, turmush oʻrtogʻiniki - Pankratiyev.

 Tarjimai hol 
Anna Vladimirovna Toshkent proletar yozuvchilar uyushmasi (TPYOU) asoschilaridan biri edi. U 1902-yildan boshlab ijod qila boshladi.

Olmaotaning eng mashhur asari – “Zulm” (uchta kitob) romani u qariyb chorak asr davomidaРоман вышел в свет вышел в 1957—1960 годах. yozilgan, birinchi nashrida inqilobdan avvalgi Turkiston hayotining yorqin tasvirini ifodalagan boʻlsa, keyingilarida Oʻrta Osiyoda 1905-1907 va 1917-yillardagi inqilobiy voqealarni gavdalantirgan.

A.Olmatinskaya birinchi Turkiston adabiy-badiiy almanaxi «Dasht saroblari» (1914) muharriri boʻlib, unda uning bir qancha she’rlari nashr etilgan.

Anna “Yoʻl yoqasidagi oʻtlar” she’riy va nasriy toʻplami (1927), “Quyoshga qasam”, “Oʻlimni yengib” (N.M.Mahmudova bilan hammualliflikda) hikoyalari va “Oʻtmish xotiralari” kitobi muallifi hamdir. (1971).

Shuningdek, A.Olmatinskaya oʻzbek adiblari, jumladan, Asqad Muxtor, Said Nazir va boshqalarning asarlarini oʻzbek tilidan rus tiliga tarjima qilgan.

A.Olmatinskaya Toshkentda yashab, vafot etgan. U Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

 Mukofotlar 

 1959-yil 18-martda Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 1972-yil 29-dekabrda sovet adabiyoti sohasidagi xizmatlari uchun va tavalludining toʻqson yilligi munosabati bilan “Shon-sharaf belgisi” ordeni bilan ham taqdirlanganУказ Президиума Верховного Совета СССР от 29 декабря 1972 года № 3739 «О награждении писательницы Алматинской А. В. орденом «Знак Почёта»

 

 
 Anna Vladimirovna Almatskaya 
 Roman ESIKOV. Anna Almatinskayaning "ZULM".

Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Kishilar
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1973-yilda vafot etganlar
Turkum:30-avgustda vafot etganlar
Turkum:1882-yilda tugʻilganlar
Turkum:31-dekabrda tugʻilganlar
Turkum:Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Turkum:Oʻzbekistonlik tarjimonlar
Tsvana (xalq)

Tsvana, bechuanlar, chuana – Botsvanada Limpopo daryosining yuqori havzasidagi hududni (bu yerda davlat tuzuvchi xalq), Janubiy Afrikaning chegara hududlari, Namibiya (bu xalqning Bantustanlari Bophuthatsvana va Tsvanaland)ni egallagan xalq. (bir muncha vaqt mavjud edi) va Zimbabve. Umumiy soni 5 milliondan ortiq aholi. Tsvana tili Bantu guruhining soto-tsvana kichik guruhiga, Benue-Kongo tillari oilasiga kiradi. Aksariyat Tsvanalar nasroniylar, baʼzilari anʼanaviy mahalliy eʼtiqodlarga amal qiladi. Yevropa mustamlakasi davrida Limpopo qirgʻogʻidagi eng yaxshi Tsvana yerlari tortib olindi va Tsvana mustamlakachilar tomonidan qabila qoʻriqxonalariga joylashtirildi. Mustaqillikka erishgach, teskari jarayon yuz berdi. Tsvananing asosiy kasbi – chorvachilik (qoramol, qoʻy, echki); qishloq xoʻjaligi faqat Botsvananing sharqiy va shimoliy hududlarda rivojlangan. Tsvananing muhim qismi Janubiy Afrikadagi Afrikaner fermalari va togʻ-kon korxonalarida ishlaydi.

 Missionerlarning taʼsiri 
XIX-asrda missionerlar tsvana xalqi yashaydigan hududga nafaqat xristian dinini, balki boshqa koʻplab yangiliklarni ham olib kelishdi. Chet elliklar oʻz mamlakatlarining gʻoyalari va eʼtiqodlarini xalqqa joriy etishdan tashqari, uy-joy qurilishini oʻzgartirish va oila shakllanishiga ham harakat qilganlar. Bundan tashqari, tadqiqotchilar (masalan, Jan Komaroff) missionerlik jamiyatiga aralashuvdan oldingi tsvana tili zamonaviy tildan sezilarli darajada farq qilishini taʼkidlashadiZoë Crossland Signs of Mission: Material Semeiosis and Nineteenth-Century Tswana Architecture//Signs and Society, Vol. 1, No. 1 (Spring 2013), pp. 79-80..

 Badiiy adabiyotda 
Bechuanlar eskirgan nom ostida Lui Boussenardning „Olmos oʻgʻrilari“ sarguzasht romanlarida (1883), Genri Rider Xaggardning „Qirol Sulaymonning konlari“ (1885) va boshqalarda paydo boʻladi.

 Mashhur Tsvana 

 Kgalema Motlanthe

 

 
 Potexin I. I., formirovanie natsionalnoy obщnosti yujno-afrikanskix bantu, M., 1955;
 Archbel Grammar of the Bechuana language, 1837.
 Holub Sieben Jahre in Südafrika, 2 t., Vena, 1880—81.
 Fritsch Die Eingeborenen Südafrikas, Breslavl, 1872.
 Soga J. N. The southeastern Bantu, Johannesburg, 1930.
 Zoë Crossland Signs of Mission: Material Semeiosis and Nineteenth-Century Tswana Architecture//Signs and Society, Vol. 1, No. 1 (Spring 2013), pp. 79–113.
Turkum:Afrika xalqlari
Turkum:bantu xalqlari
Turkum:Botsvana xalqlari
Turkum:Janubiy Afrika xalqlari
Turkum:Zimbabve xalqlari
Tsaangi

Tsaangi (kangi, nyebi) — Kongo Respublikasining markaziy mintaqasida va Gabon chegarasida yashovchi xalq. Aholisi: 95 000 (Bromley 1988: 449), 50 000 Kongoda 450,000 kishi. Gabonda. Til: Bantu guruhining Tsaang (Tishkov 2000:361).

 Din 
Koʻpchilik anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qiladi, ajdodlarga sigʻinish mavjud (Tishkov 2000:361).

 Anʼanaviy iqtisodiy faoliyat 
Tsaanglar tropik qoʻlda dehqonchilik (kukunli banan, batat, yams, maniok) va (kola yongʻogʻi) yigi`sh bilan shugʻullanadi. Koʻpgina aholi yogʻoch kesish, palma yogʻi, yeryongʻoq, qahva plantatsiyalarida ishlaydi. Oziq-ovqat ekinlarini asosan ayollar bogʻ va dalalarda yetishtiradi. Anʼanaviy mashgʻulot — yogʻoch oʻymakorligi (uy-roʻzgʻor buyumlari, niqoblar, musiqa asboblari). Musiqiy va raqs folklori rivojlangan (masalan, ksilofon tovushlari ostida raqsga tushish) (Tishkov 2000:360).

 Ijtimoiy tuzilma 
Patriarxal-jamoa munosabatlari hukmrondir. Jamiyatning asosini matrilineal qarindoshlik hisobiga ega boʻlgan oila jamoasi tashkil qiladi (Bromley 1988:449).

 Turar joy va hayot 
Tsaang daryolar va yoʻllar boʻylab ixcham qishloqlarda yashaydi. Turar-joylar toʻrtburchak shaklda boʻlib, devorlari novdalardan yasalgan, tomi rafiya palma barglaridan toʻqilgan baland tomli uylardir. Yogʻoch konstruktsiyalar koʻpincha oʻymakorlik bilan bezatilgan. Tsaanglar yevropacha tikilgan kiyimlarni kiyishadi, paxta matolari ustunlik qiladi. Oziq-ovqat, asosan, oʻsimlikdan tayyorlanadi: tsaanglar xamirga oʻxshash pastalar va kukunli banan, yam, manok hamda batatadan tayyorlangan boʻtqalarni isteʼmol qiladilar; sabzavot va mevalardan souslar. Undan tashqari baliqni ham isteʼmol qilishadi (Tishkov 2000:360).

 
 Андрианов Б. В. // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. — : Большая Российская Энциклопедия, 2000. — С. 360—361.
 Виноградов В. А. Бантоидные языки // Виноградов В. А. Исследования по грамматике африканских языков — : Наука, 2004. — С. 367.
 Мазов С. В. Народ тсаанги / Гл. ред. Бромлей Ю. В.; редкол.: Артюнов С. А., Брук С. И., Жданко Т. А. // Народы мира. — : Советская энциклопедия, 1988. — С. 449.
 Собченко А. И. Этнический состав Конго // Африканский этнографический сборник. — Т. 4, 1962.
 Burssens H. Les peuplades de Lentre Congo-Ubangi. — Tervuren, 1958.

 
 Статья Андрианова на https://web.archive.org/web/20061012043836/http://enc.mail.ru/article/?1900021042
 Тсаанги на http://www.cyclopedia.ru/89/210-2.html 
Turkum:Afrika xalqlari
Turkum:Kongo Demokratik Respublikasi xalqlari
Turkum:Gabon xalqlari
Toubou

left|thumb|180x180px| Tubu guruhlarining taxminiy taqsimoti
Tubu (tibbu, teda; arab tilidan tarjima qilingan — „tosh odam“) — Markaziy Sahroi Kabirda yashovchi xalq (asosan Chad Respublikasida, kichik guruhlar — Niger va Liviyada). Ularning soni 350 ming kishidan oshadi. Ular ikkita asosiy guruhga boʻlingan: Teda (shimolda) va Daza (janubda), Teda va Daza tillarida soʻzlashuvchi, Sahroi Kabir oilasiga (Nilo-Saxara makrofamiliyasi) tegishli. Ular Islomga diniga amal qiladilar.
left|thumb|180x180px
Tubular chorvachilik (tuyalar ted, qoramollar daza) bilan dehqonchilikni (vodiylarda bugʻdoy, arpa, tariq, tamaki, paxta, anjir ekiladi, sugʻorish uchun vaqtinchalik oqimlardan foydalanadigan) yarim koʻchmanchilardir. Yovvoyi mevalarni yigʻish va ov qilish keng tarqalgan. Ular palma barglari bilan qoplangan yogʻoch kulbalarda (ferring) istiqomat qiladilar.

Tuareglar singari, tubuda ham qoʻshiqchilar va raqqosalar kabi alohida oʻrin egallagan temirchilar (assa) kastasi mavjud.

Chadning koʻplab siyosiy rahbarlari (masalan, sobiq prezidentlar Hisseni Xabre va Goukouni Oueddey) tubudan keladi. Tuba vakillari Habré armiyasining asosini tashkil etdi — Shimoliy Qurolli Kuchlar. DDS maxsus xizmatining birinchi direktori Solih Yunus ushbu millatga mansub edi.

Britaniyalik genetik Mark Xaber tubalarda neandertal genlari borligini aniqladi. Yevrosiyoliklar 2% neandertal genlariga ega boʻlsa, markaziy afrikaliklar 0,5% neandertal genlariga ega. Xaberning taʼkidlashicha, neandertal DNKsini tashuvchi afrikaliklar Yevroosiyoliklardan genlar oqimini koʻrsatadi, chunki afrikaliklarda topilgan neandertal DNK Y-xromosomali R1b gaplogrupiga ega boʻlgan afrikaliklar orasida topilgan. Xabar maʼlumotlariga koʻra, R1b haplogroup Markaziy Afrikaga ikkita migratsiya orqali kirgan — 6000-yil oldin va taxminan 3000-yil oldin. Afrikaliklar oʻrtasida Yevrosiyo „aralashmasi“ ning topilishi Mota (Efiopiya) dan kelgan odamning qoldiqlarini oʻrgangan maqola mualliflarining gʻarbiy va markaziy Afrika aholisining ajdodlarining 6-7% „yevroosiyolik“ degan asl fikrini tasdiqlaydi"The Widespread Appearance of Neanderthal DNA: Africans Have It Too, 28 AUGUST, 2017.

 

 
 Те́да (тибу) // Татары — Топрик. — М. : Советская энциклопедия, 1956. — С. 99. — (Большая советская энциклопедия : в 51 т. / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 42).
Turkum: Sudan xalqlari
Turkum:Chad Xalqlari
Turkum: Liviya Xalqlari
Turkum: Niger Xalqlari
Turkum: Sahro xalqlari
Stiyeng

Stiyeng — Janubi-Sharqiy Osiyoda Vyetnamning togʻli hududlarida, shuningdek, Kambodjada yashovchi xalq. Aholisi XX asr oxirida taxminan 85 ming kishi edi.

 Tarixi 
Fransiyaga mustamlakachilik qaramligi davrida stiyeng qiyosiy avtonomiyaga ega edi. Lekin mustamlakachilikdan keyingi yangi chegaralar belgilanar ekan, kichik bir xalq manfaati hisobga olinmay, chegara tarixiy stiyeng yerlarini ikkiga boʻlib tashladi. Shuning uchun koʻpchilikning qarindoshlari chegaraning narigi tomonida. Vyetnam urushi paytida koʻp sonli stiyenglar halok boʻldi va azob chekdi.

 Tili 
Stiyeng tili avstroosiyo tillarining mon-kxmer boʻlimiga (Baxnar filiali) tegishli. Vyetnamdan farqli oʻlaroq, unda ohanglar yoʻq. Uzun va qisqa unlilar farqlanadi. Onomato-poetik iboralar, ichki olmoshlarga boy.

 Iqtisodiy tashkilot 

 Faoliyat 
Stiyenglarning asosiy mashgʻuloti qoʻlda kesishga doir qishloq xoʻjaligidir. Eng keng tarqalgan ekinlar — guruch, sabzavot, makkajoʻxori. Hosilni yigʻish rivojlangan. Odamlar baliq ovlashning koʻplab usullarini bilishlariga qaramay, bu baliq ularning dietasining ahamiyatsiz qismini egallaydi. Koʻpgina oilalar uyning orqasida oʻzlarining sabzavot bogʻiga ega boʻlib, u yerda banan, papayya, piyoz, qalampir, yalpiz va boshqa ekinlar yetishtiriladi. Chorvachilik anʼanaviy ravishda aholi punkti atrofida (suvbuvol, choʻchqa, oʻrdak, tovuq) boqiladi.

 Ijtimoiy tashkilot 
.Jamiyat qoʻllab-quvvatlanadi, uni saylangan boshliq bilan oqsoqollar kengashi boshqaradi. Oilalar patriarxal, asosan kichik. Oʻzaro munosabatlarning hisobi otaning chizigʻida amalga oshiriladi. Levirat va sororat bor.

 Umumiy xususiyatlari 
1980-yillardan boshlab anʼanaviy iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga bosqichma-bosqich oʻtish jarayoni sodir boʻldi. Tovar-pul munosabatlari muvaffaqiyatli kirib bormoqda. Jamiyatda mehnat taqsimoti mavjud. Aholining erkak qismi ov, baliq ovlash yoki qurilish bilan shugʻullansa, ayollar odatda oʻtin tayyorlaydilar, ovqat pishiradilar va bolalarga qarashadi.

 

 Bernova A. A., Chlenov M. A. Stieng. // Dunyo xalqlari va dinlari / Bob. ed. V. A. Tishkov. M.: Buyuk rus entsiklopediyasi, 1999. S. 320.
 Indochinadan etnik ozchiliklar madaniyati haqida eslatmalar / Merilin Gregerson. Dallas: SIL Antropologiya muzeyi, 1980-yil.

 

 http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15088&rog3=VM
 http://www.etnolog.ru/people.php?id=STIE
Zarafshon (futbol klubi)

"Zarafshon" — Navoiy shahrining sobiq ittifoq va oʻzbek futbol klubi. 1962-yilda tashkil etilgan, 2013-yil mavsumi oxirida tarqatib yuborilgan.

 Nomlari 
 1962—1972-yillarda — „Zarafshon“
 1973—1974-yillarda — „Soʻgʻdiyona“
 1975—2009-yillarda — „Zarafshon“
 2010-yilda — „Zarafshon“-NSZ
 2011—2013-yillarda — „Zarafshon“

 Tarixi 
U 1965-yilda Zarafshon daryosi boʻyida joylashgan Navoiy shahrida tashkil etilgan, jamoaning hozirgi nomi kelib chiqqan.

1965-yilda guruh SSSR chempionatining B klassi, 5-zonasida debyut qildi. 1968-yilda klub ikkinchi guruhga, 2-kichik guruhga koʻtarildi. 1970-yilda SSSR ligalarining qayta tashkil etilishi natijasida SSSR chempionati ikkinchi quyi ligasining Oʻrta Osiyo zonasi boʻlgan B toifasiga tushirildi. Keyingi 20 mavsum davomida u Ikkinchi ligada oʻynadi. 1991-yilda u SSSR chempionatining ikkinchi quyi ligasida jang qilgan.

1997-yilda klub Oʻzbekiston Oliy ligasida debyut qilgan. 2002-yilda u chempionatni soʻnggi 15-oʻrinda yakunladi va Birinchi ligaga tushib ketdiUzbekistán 1996.Uzbekistán 2002..

 Mahalliy musboqalardagi natijalar 
MavsumLigaOʻzbekiston KubogiEng yaxshi toʻpurarMurabbiyLigaOʻrinOʻGʻDMUGOʻG+/-ONameLiga1992Oʻzbekiston Pro ligasi1130103173558231993103012315395727199443418885729441995

 Yutuqlari 
 SSSR Birinchi ligasi — „A“ klassi 2-guruh quyi guruhida 11-oʻrin (1968)
 SSSR kubogining 1/64 finali (1986/87)
 Oʻzbekiston chempionati
 9-oʻrin: 1997-yil
 Oʻzbekiston kubogi:
 1/4 final: 2002-yil

 Mashhur oʻyinchilar 
 Sergey Agametov (klub uchun 270 dan ortiq oʻyin)
 Yuriy Sheykin.
 Vyacheslav Kupchenko
 Vohid Shodiyev

 

 
 Klub tarixi
 Klub profili (Sovet Ittifoqi davri)
 Klub maʼlumotlari (O'zbekiston davri, Oliy liga)
 teams.by

Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari
Turkum:Oʻzbekiston SSR futbol klublari
Turkum:Navoiy viloyati futbol klublari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:1962-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Turkum:Navoiyda sport
Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist

Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist – Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi tomonidan berilgan faxriy unvon xizmat koʻrsatgan fuqarolarning xizmatlarini davlat va jamiyat tomonidan eʼtirof etishlishidir. Mazkur unvon 1940-yil 16-fevralda tashkil etilgan. Teatr, musiqa, kino, sirk rivojida qoʻshgan hissasi alohida ajralib turuvchi sanʼatkorlar, rejissorlar, bastakorlar, dirijyorlar, baletmeysterlar, musiqa, xor, raqs va boshqa jamoalarning badiiy rahbarlari, ijodiy xodimlar, ijrochi sozandalarning yuksak mahorati va sanʼat rivojiga qoʻshgan hissasi uchun „Oʻzbekiston SSR xalq artisti“ keyin „SSSR xalq artisti“ unvonlari berilgan.Zvaniya pochyotnie//Bolshaya sovetskaya ensiklopediya v 30-ti tomax. – 3-e izdanie – Moskva: Sovetskaya ensiklopediya, 1969 – 1986.

1919-yildan boshlab 1940-yil farmoniga qadar Respublikada xizmat koʻrsatgan artist unvoni berilgan. Ushbu unvon respublika xalq taʼlimi komissarlari kengashi, xalq taʼlimi komissarlarining farmoyishlari, Xalq deputatlari Kengashi ijroiya qoʻmitalari tomonidan tayinlangan.

1937-yilda mukofotlangan birinchi shaxs Muxtor Ashrafiy Ashrafovich – bastakor edi.1989-yilda ushbu faxriy unvonning soʻnggi sohibi Safarov Radik Rashidovich boʻldi. Boshqa ittifoq respublikalari vakillari ham faxriy unvonga sazovor boʻldilar. Shunday qilib, 1974-yilda Qirgʻiziston SSRda Oʻsh shahri Kirov teatri yetakchi artisti Joʻraxon Rahmonberdiyevich Rahmonovga Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni berildi. Sovet Ittifoqi parchalanishi bilan Oʻzbekistonda „Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist“ mukofoti „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni bilan almashtirildi, unda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xizmatlari inobatga olinib, davlat mukofotlari bilan taqdirlangan. Sobiq SSSR va Oʻzbekiston SSR, ular sobiq SSSR va Oʻzbekiston SSRning mukofotlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan huquq va majburiyatlarini saqlab qolgan.

 

Turkum:Oʻzbekiston SSRning faxriy unvonlari
Yarih

Yarih — Gʻarbiy somiy mifologiyasida — oy xudosi, Yerixoning homiysi somiy mifologiyasida — oy xudosi, Yerixoning homiysi .

Ugaritda u oy maʼbudasi Ningalning turmush oʻrtogʻi hisoblangan.

Yarih va Ningalning (Nikkal) nikohi uygʻunlikni, oyning qayta tugʻilishini va unumdorligini taʼminlash uchun moʻljallangan edi.

U Kanʼon va amoriylarning xudosi Ammu va yamanlik Ammu bilan tanish.

Bibliyada, Eremiyo yigʻlashida eslatib oʻtilgan.

 Etimologiya 
Yarih nomi akkadcha Varkhum / Varux soʻzi bilan bogʻliq boʻlib, oy degan maʼnoni anglatadi. Yarax shakli shimoliy subsomiy tillarida w shakli jDietz-Otto Edzard u. a.: Reallexikon der Assyriologie und vorderasiatischen Archäologie, Bd. 8, de Gruyter, Berlin 2004, S. 364. ga aylanganligi bilan izohlanadi. Akkad tilidan farqli oʻlaroq, Kanʼon tillarining koʻpchiligi oy ( planeta) va oy (yilning bir oyi maʼnosida) soʻzlari oʻrtasida farqlanadi: somiy ildizi YRH oy ( planeta) uchun ishlatiladi , HDSH ildizida oy (yilning bir oyi maʼnosida) uchun yangi oy maʼnosida ishlatilgan.

 Yana qarang 

 Yah
Kavakinyo

Kavakinyo (kɐvɐˈkiɲu), masheti — portugallarning kichik toʻrt torli cholgʻu asbobi. Kawako gitarasining kichik versiyasi. Portugaliya va Braziliyada keng tarqalgan.

 Tarixi 
Kavakinyo XV asrda portugallar tomonidan Afrikaga, soʻngra Janubiy Amerikaga olib kelingan va bu yerda bu cholgʻu asbobini cuatro deb atashgan. XIX asr oʻrtalaridan Braziliyada keng tarqalib, asrning ikkinchi yarmida xuddi shu tarzda Havayi orollarida paydo boʻlgan. U bu yerda ukulele nomi bilan mashhur.

 

 Portugalcha turi 
Portugaliya kavakinyosi boshqa barcha turlar paydo boʻlishiga asos boʻlgan. Bu turni boshqalaridan pardalari sonidan farqlash mumkin. Portugaliya kavakinyosida pardalar soni 12 ta, Braziliya namunasi va kavakoda 17 tadir.

 Braziliya namunasi 
Braziliya Kavakinyosi Portugaliyanikidan bir oz kattaroq va 17 pardaga ega.

 Kavako 
Kavako — bu Braziliya kavakinyosining oʻlcham jihatidan kichikroq namunasi, hajmi boʻyicha Portugaliyanikiga oʻxshash. Ammo, Braziliya namunasidagi kabi 17 pardadan iborat.Бразильцы // Большая российская энциклопедия. Том 4. — М., 2006. — С. 149—150.

 Qurilishi 

 Asosiy sozlamalar 

 c g a d1 — portugalcha sozlash
 d g b d1 — brazilcha sozlash

 Boshqa sozlamalar 

 d a b e1 — Istoricheskiy portugalskiy stroy
 g g b d1
 a a c e1
 d g b e1 — Ispolzuemiy dlya igri solo v Brazilii.
 g c1 e1 a1 — Stroy Ukulele. ʻKavakulele’ (Kavakinyu + Ukulele)
Tudovlyanlar

Tudovlyanlar  — Tver viloyatining sobiq Rjevskiy tumani gʻarbidagi ruslarning etnografik guruhi, ular XVIII-asrning birinchi yarmida taxminan 10% ni tashkil etgan.

Kelib chiqishi boʻyicha ular assimilyatsiya qilingan belaruslar, yoki proto-slavyan avtoxton populyatsiyasining avlodlari . Hatto XX-asrning boshlarida ham Tudov xalqi ularni belaruslarga yaqinlashtirgan bir qator kundalik va lingvistik xususiyatlarni saqlab qoldi.

Tor maʼnoda — Volganing oʻng irmogʻi boʻlgan Tud daryosining ikkala tomonidagi qadimgi volostlar Stariy Tud, Molodoy Tud va Tud-Skovorotin aholisi. Keng maʼnoda Tudovlyanlar nomi XIX-asr etnograflari tomonidan Yuqori Volganing oʻng qirgʻogʻining barcha aholisiga belarus va polyak tillariga yaqin murojaat qilish uchun ishlatilgan.

Tudov xalqining oʻz nomi yoʻq edi. 1903-yilda belaruslik etnograf Yefim Karskiy ularning sonini 45 ming kishi deb hisoblagan. XX-asrda Tudoviyaliklar va uning atrofidagi aholi oʻrtasidagi farqlar deyarli yoʻq qilindi.

Ammo hozir ham Tudovlar yoʻqolgan emas. Mahalliy aholi orasida lahjaning oʻziga xos xususiyatlari va tudovlar millatini tushunish ham saqlanib qolgan.

 

 
 
 Смирнов Ю. М. В стране тудовлян. — Тверь: Издательство ГЕРС, 2004. — 162 с. с ил. (Библиотека краеведа).
Turkum:Belarus Subethnos
Turkum:rus xalqining Subethnos
Pandeyru

Pandeyru  — Janubiy Amerika, Portugaliya va boshqa mamlakatlarda chalinadiga zarbli cholgʻu asbobi, daf turi, oʻzbeklarning childirmasiga oʻxshash.

Braziliyada pandeyru norasmiy xalq musiqa asbobi, sambaning ruhi hisoblanadi. Braziliyacha kapoeyra musiqasi hamrohligida chalinganda pandeyru ritmi atabake tovushini toʻldiradi.

Asbob childirma kabi chalinadi: membranani urib, cholgʻuni butunicha titratish.

Pandeyru membranasining tortib sozlanishi ijrochiga kerakli ovoz balandligini tanlash imkonini beradi. Pandeyru gardishi boʻylab platinelas deb ataluvchi metall tarelkachalar taqilgan; tarelkachalar har bir toʻplamda uchtadan oʻrnatilgan boʻlib, ular botiq shakldaligi sababli tarelkachali oddiy orkestr childirmasiga qaraganda sof, tiniq va yumshoq tovush chiqaradi.

Asbob bir qoʻl bilan tutilib, ikkinchi qoʻl bilan membranaga uriladi. Pandeyru ritmlari kaft, bosh barmogʻi, barmoqlari va tovonning zarbalari yordamida ijro etiladi. Bundan tashqari, pandeyruni, shunchaki, silkitib qoʻyilsa ham tovush chiqaradi yoki membranani chertganda ham rol (roll) deb ataluvchi chiroyli jarang sochadi.

Pandeyru samba, shoru, koku va kapoeyra kabi Braziliyacha musiqa shakllarida ijro qilinadi. Braziliyacha pandeyru ispan-portugallarning pandeireta cholgʻu asbobidan kelib chiqqan.

 Tasvirlar 

 

 Yana qarang 

 Kapoeyra

 

 
Turkum:Musiqa asboblari
Turkum:Membranofonlar
Turkum:Lotin Amerikasi musiqa asboblari
Turkum:Portugal musiqa asboblari
Panduri

Panduri  — gruzin xalq uch torli lyutnya tipidagi chertma cholgʻu asbobi. Sharqiy Gruziyadagi Pshavi, Xevsureti, Tusheti, Kaxeti va Kartlihangebi.ge — Levan i Roland Bregvadze. Direktor gosudarstvennogo muzeya Gruzinskix narodnix muzikalnix instrumentov Revaz Kotrikadze, direktor gosudarstvennogo muzeya prikladnogo iskusstva David Kiknavelidze, master po izgotovleniyu narodnix muzikalnix instrumentov Maizer Gazdeliani. elatlarining eng mashhur xalq cholgʻu asbobi. Panduri turli shakl va oʻlchamlarda ishlab chiqariladi. Yakkaxon ijro va qoʻshiq joʻrligida chalinadi. Pandurini, asosan, erkaklar chaladi.

Taniqli ashug Ietim Gurji (1875-1940) pandurida joʻrlik qilgan. Sovet davrida Gruziyada zamonaviy gruzin kompozitorlari va mumtoz musiqalarni ijro etuvchi panduri, salamuri va chonguri triolari mashhur boʻldiМузыкальный словарь Гроува.Georgia. Hozirda panduri joʻrligidagi qoʻshiqlar Trio Mandili tomonidan ijro etilmoqda. Dastlab, uch va yetti boʻlinmali 2 turdagi panduri bor edi, lekin 1934-yilda taniqli gruzin sanʼatshunosi Kiril Vashakidze ushbu cholgʻu asbobining yangi versiyasini yaratdihangebi.ge — Levan i Roland Bregvadze. Direktor gosudarstvennogo muzeya Gruzinskix narodnix muzikalnix instrumentov Revaz Kotrikadze, direktor gosudarstvennogo muzeya prikladnogo iskusstva David Kiknavelidze, master po izgotovleniyu narodnix muzikalnix instrumentov Maizer Gazdeliani.. Vashakadze dastlabki cholgʻuni tadqiq qilgandan soʻng unga bemol va diyez yarim tonlarni qoʻshib, asbobning zamonaviy versiyalari — „Panduri prima“ (mumtoz) va 12 ta boʻlinmali „Panduri tenor“larini dunyoga keltirdi.

Tuzilishi: Panduri odatda quyidagicha sozlanadi: E C # A — yaʼni 1-tor Mi, ikkinchi tor Do# (qisilgan 3-pardada 1-parda bilan ohangdosh eshitiladi) va 3-tor Lya (4-chi pardada 2-parda bilan, 7-pardada esa 1-parda bilan ohangdosh eshitiladi). Shunday qilib, bosilmagan (ochiq) torlar Lya (A) major akkordni tashkil qiladi.

 

Turkum:Torli asboblar
Turkum:Musiqa asboblari
Turkum:Gruziya musiqa asboblari
Turkum:Chordofonlar
Pirofon

thumb
Pirofon ― 1873-yilda Oygen Kastner tomonidan ixtiro qilinib, uning „Les Flammes Chantantes“ kitobida taʼrifi keltirilgan musiqa asbobidirLes Flammes Chantantes Georges Frédéric Eugène Kastner, Paris 1875.

Cholgʻu asbobi Kastnerning tebranishlar va „kuylovchi alanga“ nazariyasi boʻyicha tadqiqotlar mahsuli edi. Pirofon naychalarida olov oʻtayotganda harorat gradiyenti paydo boʻladi va havo tebranishni boshlaydi. Naychada rezonans paydo boʻladi, tebranish kuchayadi va tovush hosil boʻladi.

Asl konstruksiyasida turli uzunlikdagi bir qator shisha naylar har bir kolbaga olov kirishini boshqaruvchi klaviaturaga ulangan. Keyinchalik Kastner pirofonni takomillashtirdi: yangi modelda har bir trubkada doimiy ravishda ikkita chiroq yonadi va ularning balandligi boʻyicha bir-biriga nisbati klaviaturadan oʻzgartiriladi. Naylardagi olovni sozlash orqali uning asosiy ohangini yoki yuqori garmonik ohanglarini chaqirish yoki ovozni toʻxtatish mumkin. Yonilgʻi sifatida propan, benzin yoki vodorod ishlatiladi.

Ilk cholgʻulardan biri portlab, sozandani jarohatlagan. Ishlab chiqarish va sotish yoʻlga qoʻyilmagan, hozirgi pastda bu cholgʻu ishlatilmaydi.

 

 

 Pirofon / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
 pirofon (mavjud havola 14.06.2016 dan 2157 kunlar) — Musiqa lugʻatidagi maqola
 Popular Mechanics. London muzeyida antiqa olovli organ (inglizcha). — 1952-yil. — jild. 6. — B. 71.
Turkum:Musiqa asboblari
Turkum:Organ
Tukudeka

Tukudeka, tukudika, tukkutikka — Qoʻshma Shtatlardagi amerikalik hindu qabilasi, „Qoʻy iteʼmol qiluvchilari“ nomi bilan ham tanilgan. Ular Sotut tizmasi yon bagʻirlarida, zamonaviy Boise va Kaster okruglari hududida yashagan. Ular Shimoliy Shoshonening tepalik qabilalariga mansub.

 Tarixi 
XIX asrda Tukudeka Sotut togʻlaridagi Salmon daryosi boʻyida„History.“ Sawtooth National Recreation Area. Page 8. Retrieved 24 Oct 2013. yashagan va baʼzi jamoalar Vayomingda ham hozirgi Yelloustoun milliy bogʻiMurphy and Murphy 306 hududida yashagan. 1824-yilda ular birinchi marta oq tanlilarni uchratishdi — togʻliklar 1840-yillargacha qunduzlarni ovlashgan. 1860-yilda Tukudek yerlarida oltin topildi va amerikalik qidiruvchilar ularning yerlarlariga suv bostirishdi. 1870-yilga kelib, oltin qazuvchilar 7000 dan ortiq odamni tashkil etar edi, ular oʻrmonni kesib, oʻyinni qoʻrqitishdi, shoshonlarni ochlikdan oʻldirishdi.

1870-yilda Vayomingda yashovchi Tukudeka Sharqiy Shoshone bilan birlashdi. 1878-yilning yozida hindular Pearsall-Krikda ikkita oq tanlini oʻldirishda ayblangan. 1879-yil fevral oyida Lun-Crik yaqinida besh nafar xitoylik konchi, 1879-yil may oyida esa Salmon daryosining janubiy qismida ikkita chorvador halok boʻldi. Toʻliq dalil yoʻqligiga qaramay, bu qotilliklar uchun tukudek ayblangan. Amerika hukumati hindularga qarshi jazo ekspeditsiyasini joʻnatib, qurolli toʻqnashuvga olib keldi, bu „Qoʻy yeyuvchilar urushi“ deb nomlandi. 1979-yil 1-oktabrga kelib tukudeklarga qarshi harbiy yurish tugadi. AQSh harbiylari yigirma kishilik Umatilla skautlari guruhi bilan birga 51 erkak, ayol va bolalarni taslim qilish toʻgʻrisida muzokaralar olib bordilar, keyinchalik ular Fort Xoll rezervatsiyasiga yuborildi„Original Tribal and Band Names of Idahoʻs Native Peoples.“ Digital Atlas of Idaho. Retrieved 24 Oct 2013..

 

 

 
 
 Shoshone-Bannock Tribes
Turkum:Shoshonlar
Turkum:Idaho Hindulari
Portugalcha gitara

Portugalcha gitara — sistrlar oilasiga mansub chertma cholgʻu asbobi. Ikki torli xorlarga birlashtirilgan 10-12 poʻlat torlarni oʻz ichiga oladi. Odatda sozlamasi: . Boshqa sozlamalar mavjud: "Lissaboncha" va "Koimbracha" . Portugal gitarasining kelib chiqishini koʻpchilik tadqiqotchilar ingliz protektorati (XVIII-XIX asrlar) davrida Portugaliyaga olib kelingan ingliz gitarasi bilan bogʻlashadi.

Portugalcha gitara ― modinya (XVIII-asr oxiri va XIX-asr boshlarida salonlarda mashhur boʻlgan sentimental romans) va fadu (anʼanaviy portugal musiqasining bir turi) ga joʻrlik qiluvchi asosiy musiqa asbobi.

Portugalcha gitara uchun nota musiqasini Antonio da Silva Leite boshlab bergan boʻlib, u gitara chalish maktabini taʼsis qilgan (Lissabon, 1796) va portugalcha gitara uchun (shu jumladan, gitara dueti) turli janrlarda bir qator pyesalar, jumladan, "yengillashtirilgan" (menuetlar, marshlar, gavotlar, kontrdanslar, kotilyonlar va boshqalar.) va "jiddiy" (sonatalar) asarlar yaratgan. XX-asrda va bugungi kunda portugalcha gitara uchun musiqa mualliflari va virtuoz gitarachilar, odatda, bitta odamlardir. Ular orasida Antoniu Shainyo (Chainho) va Karlush Paredesh (Paredes) bor. Karlush Paredeshning xizmati portugal gitarasini mayxonadan katta estrada konsertga olib chiqqanligidir. Portugalcha gitarani ijrochi, bastakor va musiqashunos, ushbu soz haqida kitob va ilmiy-ommabop maqolalar yozgan Pedro Kaldeyra Kabral (Cabral) faol ommalashtirdi.

 

 

 
 Simões A. A Gitarra. Boskexo Historiko. Evora, 1974-yil
 Cabral PC A Guitarra Portuguesa. Amadora: Ediclube, 1999-yil.
 Portuguesa gitarrasi: internacional simposio aktas. Universidade de Évora, 2001-yil 7-9-sentabr. Estar: Universidade de Évora, Centro de História da Arte, 2002.
 Cabral PC A Guitarra Portuguesa // Idades do Som. Lissaboa: Instituto do Emprego e Formação Professional, 2006-yil.
 A. da Silva Leite. Estudo da Guitarra. Lissabon, 1796-yil Архивная копия (elektron faksimil)
Turkum:Musiqa asboblari
Turkum:Chordofonlar
Turkum:Fadou
Pochta surnayi

Pochta surnayi — silindrsimon mis yoki latundan yasalgan mushtukli puflama cholgʻu asbobi boʻlib, klapanlar va ventillarsiz boʻladi, pochtachining piyoda yoki otda kelgani yoki ketishini bildirish uchun xizmat qilgan va pochtaning xalqaro ramziga aylangan. Pochta surnayi kornet-a-pistonning oʻtmishdoshi edi.

 Musiqa asbobi 
Pochta surnayi kelib chiqishi asli qassoblarning (podachilarning) shoxiga borib taqaladi, ular shoxni puflab chalib, chorva sotib olish uchun biror-bir hududga kelganlarini maʼlum qilishardi. Pochta tashuvchi xabarchilar signal berish uchun shoxdan foydalana boshladilar.

XVI asrda Turn va Taksislar pochta joʻnatmalari uchun pochta surnayidan foydalanish huquqini olishdi. Boshqa shaxslarga pochta surnayidan foydalanish Prussiya (1712) va boshqa bir qator mamlakatlarda pochta qoidalari bilan taqiqlangan. XVIII—XIX asrlarda baʼzi joylarda pochtachilar pochta quvuridan foydalanganlar.
Garchi, masalan, Germaniyada, hatto, Ikkinchi Jahon urushidan oldin, pochta surnayi otli yoʻlovchi pochta joʻnatmalarida pochtachilarning jihozlarining bir qismi boʻlgan boʻlsa-da, vaqt oʻtishi bilan urfdan chiqdi.

Hozirgi vaqtda pochta surnayi pochta joʻnatmalari bilan bogʻliq koʻplab emblemalar, gerblar, tashkilot va idoralar logotiplarining atributi boʻlgan pochta aloqasining umumiy xalqaro ramzi sifatida oʻz ahamiyatini saqlab kelmoqda. Yakka va kesishgan pochta surnaylari tasvirini butun dunyo boʻylab koʻplab pochta markalari va boshqa kolleksiya materiallarida koʻrish mumkin.

 Galereya 
Motsart, Maler va boshqa bastakorlar ushbu cholgʻu asbobini orkestr uchun bastalagan baʼzi asarlariga kiritdilar. Bunday hollarda, odatda, cholgʻu orkestrning valtornachisi yoki trubachisi tomonidan chalinadi. Zamonaviy mumtoz musiqada pochta shoxidan foydalanishga misol Gustav Malerning Uchinchi simfoniyasidagi mashhur yakkaxon sahna orqa qismidir. Biroq, bu surnay kamdan-kam uchragani sababli, unga yozilgan musiqa, odatda, truba yoki flyugelhornda ijro etiladi.

 Yana qarang 

 

 

 Iskenderov E. V strane vikingov ili Springdans na markax // Garmoniya.  — 2002. — Vip. 1. 
Post horn calls. Hungarian Post Co. Links to sound files.
The Sound of Post Horns – Strains from a Past Era – Museumsposten – © Post & Tele Museum, Denmark.
 

 „Rojok pochtoviy“ v „Muzikalnom slovare“ na sayte Dmitriya Teslova 

Turkum:Puflama asboblar
Turkum:Musiqa asboblari
Turkum:Aerofonlar
Turkum:pochta tarixi
Turkum:musiqiy filateliya
Pungi

Pungi — bitta tayoqchali kapsulali puflama cholgʻu asbobi. Hindistonda anʼanaviy musiqa ijro etishda va ilon oʻynatish amaliyotida qoʻllanadi.

 Tuzilishi 
Asbob mushtukli va ikkita naychali rezonator kameradan iborat — melodik va burdon. Rezonator quritilgan qovoqdan, naychalar esa bambukdan qilingan. Tilchalari (qamishlar) ot qili, somon yoki boshqa materiallardan tayyorlangan. Har bir naychaning alohida tilchasi bor.

 Chalish texnikasi 
Burdon naycha yordamida faqat bitta uzun nota ijro etiladi, u melodik naychada chalingan asosiy kuyga joʻr boʻlib xizmat qiladi.

Punga pauzasiz chalinadi, buning uchun uzluksiz nafas olish texnikasi qoʻllanadi: havo burunga soʻriladi va bir vaqtning oʻzida lunj yoki tilning harakati bilan ogʻiz orqali tez chiqariladi.

 Qoʻshimcha faktlar 

 „Pungi“ soʻzi oddiygina „quvur“ degan maʼnoni anglatadi.
 Bu asbob tumba, mahudi, bin. deb ham ataladi.

 

 

 

 

 Video: kobra oʻynatish
Turkum:Puflama asboblar
Turkum:Musiqa asboblari
Turkum:bitta tayoq bilan shamol musiqa asboblari
Rega, xalq

Rega bantu guruhiga mansub xalqdir. Boshqa nomlari: varega, barega (oʻzini shunday ataydi), lega. Ular Zairdagi Kivu koʻli va Lualaba daryosiorasidagi yashaydi.

Soni — 400 ming kishi. Inson. Kirega tilida gaplashadi. Ular anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qilishadi, ammo nasroniylari ham bor. Ular ixcham joylashadilar, qishloqlar odatda yoʻllar yoki daryolar boʻylab choʻzilgan.

 Xoʻjaligi 
Asosiy anʼanaviy kasblari: qishloq xoʻjaligi, asosan oʻt qoʻyib oʻrmon ochib yerga ishlov berish, daryoda baliq ovlash va ovchilik. Ularda kassava, shirin kartoshka, banan, palma moyi, sabzavotlar yetishtiriladi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari regalarning asosiy ratsionini tashkil qiladi — ular xom va qovurilgan banan, maniok noni, boʻtqa hamda palma yogʻi va issiq ziravorlar qoʻshilgan xoʻrdalar isteʼmol qiladilar.

Mavsumiy ishlar plantatsiyalarda, baʼzan sanoat korxonalarida keng tarqalgan, regalarning bir qismi mayda savdo bilan shugʻullanadi.

 Oilasi 
Regalar qabila boʻlinishini saqlab qolgan. Asosiy ijtimoiy birlik — bu katta oila jamoasi. Qarindoshlik hisobi ota liniyasida, baʼzan ona liniyasidadir. Nikohdan soʻng kelin kuyovnikiga oʻtadi.

 Maishiy hayoti va madaniyati 
Regalarda badiiy hunarmandchilik — savat va boʻyra toʻqish, yogʻoch oʻymakorligi, kulolchilik rivojlangan.

Regalar yashaydigan anʼanaviy turar-joylar toʻrtburchak shaklida boʻlib, devori sinchli, tomiga bordon, palma bargi yoki poxol yopiladi.

Anʼanaviy kiyimlari (oʻtlardan toʻqilgan kamar yoki fartuklar) ishlatilmaydiAlekseev B. A., Alekseeva N. N., Danshin A. I., Zonn I. S., Ivanova I. S., Samburova Ye. N., Timashev I. Ye., // Vsya Aziya : Geograficheskiy spravochnik / — M.: OOO Izdatelstvo „Muravey“, 2003. — S. 68..

 

 

 Andrianov V. B. Rega // Narodi i religii mira / Glav. red. V. A. Tishkov. M.: Bolshaya Rossiyskaya Ensiklopediya, 1999.
Turkum:Xalqlar
Turkum:Kichik etnik guruhlar

Turkum:bantu xalqlari
Ijtimoiy voqelik

Ijtimoiy voqelik — individlar oʻrtasida umumiy qabul qilingan tamoyillar, qonunlar va ijtimoiy gʻoyalarni oʻz ichiga olgan oʻzaro taʼsir natijasidirIreke Bockting Character and Personality in the Novels of William Faulkner (1995) — P. 25.

 Taʼriflash yondashuvlari 
Ijtimoiy voqelik muammosi fenomenolog faylasuflar, xususan, voqelikning bunday alohida shaklini taʼriflash uchun „ijtimoiy voqelik“ tushunchasidan foydalangan Alfred Shyuts tomonidan toʻliq koʻrib chiqilgan. Shyuts ijtimoiy dunyoda toʻgʻridan-toʻgʻri boshdan kechirilishi mumkin boʻlgan ijtimoiy voqelik va bevosita koʻrinmaydigan, qidirilgan boʻlsada, hali boshdan kechirilmagan ijtimoiy voqelik oʻrtasida chegara oʻtkazdiGeorge Walsh Introduction // Alfred Schütz The Phenomenology of the Social World (1997) — P. xxvii. Shyutsdan keyin etnometodologiya sohasi kundalik ishchanligimiz va qobiliyatlarimizning ijtimoiy voqelik bilan oʻzaro munosabatidagi noaniq boʻlgan tuzilishni yanada oydinlashtirdiJohn OʻNeill Sociology as a Skin Trade. — London 1972. — P. 217.

Ilgari, bu masala boshqa ilm sohalarida ham, masalan, sotsiologiyada koʻrib chiqilgan. Emil Dyurkgeym ijtimoiy voqelikning oʻziga xos xususiyatini taʼkidladi: „Bu yerda gʻoya boshqa hamma joydalardagiga qaraganda realroqdir“.

Gerbert Spenser ijtimoiy, biologik va fiziologik voqelikni chegaralash maqsadida "superorganizm" tushunchasini qoʻshdiHerbert Spencer, The Principles of Sociology, Vol. 1, Part 1. „The Data of Sociology“(1876).

Ijtimoiy voqelik ilmiy, biologik yoki individual voqelikdan farq qiladi va jamiyatda ijtimoiy jihatdan qabul qilingan tendentsiyalardan iborat. Baʼzi tadqiqotchilar, masalan, Jon Syorl, ijtimoiy voqelik har bir individning nutq akti va muhitdan kelib chiqib oʻrnatilishi mumkin deb hisoblaydilar (pertseptiv psixologiyadan, jumladan J. J. Gibsondan ham va bir qancha iqtisodiy-ekologik nazariyalardan farqli oʻlaroq). Jon Syorl nutq aktlarini taʼriflash uchun quyidagi boʻlimlarni ishlatadi: „Nikoh, mol-mulk, ishga qabul qilish, ishdan boʻshatish, urush, inqilob, hukumat, yigʻilishlar, bitimlar, parlamentlar, korporatsiyalar, qonunlar, restoranlar, dam olish, advokatlar, oʻqituvchilar, shifokorlar, oʻrta asr ritsarlari, shuningdek, soliqlar“.John R. Searle, The Construction of Social Reality (Penguin 1996) p. 79

Radikal konstruktivizm ijtimoiy voqelikni, ehtiyotkorlik bilan, kuzatuvchilar oʻrtasidagi geterogenlik sifatida belgilaydi (hozirgi kuzatuvchi oʻzini tarkibga olsa yoki olmasa ham).Niklas Luhmann Theories of Distinction (2002) — P. 136

 

 

 
 (tekst na angliyskom yazike)
 
Turkum:Tizimlar nazariyasi
Turkum:Ijtimoiy nazariyalar
Turkum:Ijtimoiy falsafa
Turkum:Voqelik
Xitoy figurali uchish assotsiatsiyasi

Xitoy figurali uchish assotsiatsiyasi (CFSA, eng. Xitoy figurasi Skating Association, kit. UPR. 中国会会) — sport tashkiloti, Xitoyda figurali uchish nazoratini amalga oshiruvchi boshqaruv organi. Mustaqil federatsiya sifatida 2018-yil 18-yanvarda tashkil etilgan. Ilgari Xitoy konkida uchish assotsiatsiyasining aʼzosi edi (CSA, , 中国滑冰协会). Yangi tashkilotga Olimpiya chempioni Shen Syue rahbarlik qildi. Bu Xalqaro konkida uchish ittifoqining federatsiya aʼzosi hisoblanadi.

Tashkil etilgan yigʻilishda Xitoy figurali uchishning „choʻqintirgan otasi“ hisoblangan Yao Bin assotsiatsiyaning faxriy maslahatchisi etib tasdiqlandi. 2008-yilgi Olimpiadalarning ochilish marosimida taniqli rejissor postanovkachi,  Chjan Imou faxriy rais etib tayinlandi. TTerma jamoa bosh murabbiyi lavozimini konkida uchish boʻyicha sherigi va Shen Syuening turmush oʻrtogʻi Chjao Xonbo egalladi.

Federatsiya vazifalaridan biri-ijtimoiy tadbirlarni tashkil etish, sportchilar va murabbiylar uchun musobaqalar va oʻquv dasni ishlab chiqish, Xitoy chempionati, Xitoy Gran-pri va boshqa tadbirlarni har yili oʻtkazish, terma jamoa tarkibini shakllantirish, tadqiqot dasni rejalashtirishdir.

 

 
 cfsa.com.cn — официальный сайт ассоциации.
 Статья об Ассоциации в энциклопедии Байду.
Turkum:Figurali uchish federatsiyasi
Turkum:Xitoyda figurali uchish
Turkum:Xitoy sport federatsiyalari
Fin-Ugr xalqlari uyushmasi

Rossiya federatsiyasi finno-ugri xalqlari uyushmasi (AFUN RF) — butun Rossiya ijtimoiy harakati, Rossiya federatsiyasi finno-ugri jamoat tashkilotlarining mintaqalararo birlashmasi.

 Tarix 
Tashkilot 1992-yil 20-fevralda Siktivkar shahrida fin-ugr xalqlarining vakolatli vakillari yigʻilishida tashkil etilgan. Keyin Rossiya Federatsiyasining mintaqalararo, millatlararo tashkilotini yaratish toʻgʻrisidagi deklaratsiya qabul qilindi.

Ushbu kongressga Vengriya, Rossiya Federatsiyasi, Finlandiya, Estoniya kiradi. Asosiy vazifa xalqlarning oʻz taqdirini belgilash huquqi, Shimoliy Sibir va uzoq Sharqning mahalliy xalqlarining huquqlari, milliy ozchiliklar va inson huquqlari boʻyicha xalqaro normalarni amalga oshirishdir. Birinchi uchrashuv Ijevsk shahrida boʻlib oʻtdi. 1994-yil 7-oktabrda,  Uyushma ijroiya qoʻmitasining  shtab-kvartirasi Xanti-Mansiysk shahriga koʻchirildi.

2002-yil iyul oyidan boshlab shtab-kvartira Saranskda joylashganIstoriya | Assotsiatsiya finno-ugorskix narodov RF.

 Assotsiatsiya rahbariyati 
AFUN Prezidiumi raisi — Tultayev Pyotr NikolaevichPredsedatel | Assotsiatsiya finno-ugorskix narodov RF (Mordoviya Respublikasi).

 Uyushma aʼzolari 
Uyushmada vakillik qiladigan xalqlar va millatlar:

 Besermyanlar;
 Vepsianlar;
 Vod;
 Izhora;
 Karely;
 Komi;
 Komi-Permyaklar;
 Mansi;
 Mari;
 Mordva;
 Nganasani;
 Nenets;
 Saami;
 Selkuplar;
 Seto;
 Udmurtlar;
 Xanti;
 Enets.

 Uyushma kongresslari 

 I Kongress 1992-yil may, Izhevsk;
 II Kongress 1995-yil mart — aprel, Kudimkar;
 III Kongress 2005-yil 13-14- oktabr, Moskva;
 IV Kongress 2009-yil 24-26 sentabr, Saransk;
 V Kongress 2013-yil 26-28 sentabr, SaranskV Sʼezd Assotsiatsii Finno-Ugorskix Narodov Rossii;
 VI Kongress 2017-yil 27-29 sentabr, SyktyvkarSʼezd finno-ugorskix narodov proydet v Komi " BNK;
 VII Kongress 2021-yil, Petrozavodsk.

 Yana qarang 
 Fin-Ugr xalqlarining Jahon Kongressi
 Fin-Ugr xalqlari yoshlar uyushmasi
 

 
 Ефимов И. А. Ассоциация финно-угорских народов // Мордовия : Энциклопедия : в 2 т. / гл. ред. А. И. Сухарев. — Саранск : Мордовское книжное издательство, 2003. — Т. 1 (А—М). — С. 136. — 576 с. — ISBN 5-7595-1543-8.
 
 Официальный сайт ассоциации
 Ассоциация финно-угорских народов 
 Из истории Ассоциации финно-угорских народов
Turkum:Saransk
Turkum:Finno-ugrlarning milliy harakati
Turkum:Etnik tashkilotlar
Turkum:Rossiya milliy jamoat tashkilotlari
Afrika musulmonlari agentligi

Afrika musulmon agentligi (ama) (Arab. الوكالة السسلامية الففريقية; eng. Afrika Muslims Agency) — xalqaro, gumanitar, Afrika Islomni rivojlantirish va ragʻbatlantirish maqsadida Quvaytda 1981-yilda tashkil etilgan. Afrika musulmonlari agentligi shtab-kvartirasi Quvaytda joylashgan va Afrikaning 34 davlatida vakolatxonalariga ega.

 Tarix 
Afrika musulmonlari agentligi 1981-yilda tashkil etilgan. Agentlikning birinchi rahbarlari doktor Abd ar-Rahmon as-Sumeyt va Muhammad Farid Chunar edi. AMA qitʼaning turli qismlarida ocharchilikdan aziyat chekkan hududlarda yordam loyihalarida ishtirok etgan. 1992-yilda AMA Somaliga 1000 tonnadan ortiq gumanitar yordam berdi. 1998-yilda Afrika musulmon agentligi Birlashgan Millatlar Tashkilotining iqtisodiy va ijtimoiy masalalar kengashida maslahatchi maqomini oldi . 2010-yil boshida Afrika musulmonlari agentligi „Harakat ash-Shabaab“ islomiy terrorchilik tashkilotiga moliyaviy yordam koʻrsatayotgani haqida xabarlar paydo boʻlgan edi.

 Joriy pozitsiya 
AMA faoliyati, jumladan, gumanitar va ijtimoiy yordam, shuningdek, maktablar va kasalxonalar qurishni taklif qiladi.

 Yana qarang 
 Afrikadagi Islom
 Jahon Islom Kongressi
 Al-Qoida
 

 
 Site officiel de l’AMA Официальный сайт
Turkum:Afrika xalqaro tashkilotlari
Turkum:Islomiy tashkilotlar
Turkum:Tashkilotlar alifbo tartibida
Turkum:Diniy xalqaro tashkilotlar
Jarnsaksa

Yarnsaxa (qad.nors. Járnsaxa, „temir saks“Orchard (1997:97).) — nemis-skandinaviya mifologiyasida jotun ayol.

Snorri Sturlusonning Kichik Edda nashriga koʻra, Torning kichik xotini unga Magni ismli oʻgʻil tugʻib berdi.

Katta Eddaning „Hyundl’s qoʻshigʻi“ sheʼriga koʻra (qad.nors. Hyndluljóð) u Heimdallning toʻqqizta onasidan biridir. Xeymdallning toʻqqizta onasi Agira va Ranning qizlari edi.

 Hozirgi vaqtda 
Saturn sayyorasining tartibsiz sunʼiy yoʻldoshi Jarnsaksa nomi bilan atalgan.

 

 
 Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
Turkum:Mifologik qahramonlar
Fa (nota)

Fa solmizatsiyada (solfejio) diatonik tovush shkalasi, toʻrtinchi bosqichining mnemonik belgisidir. F belgisiga oʻxshash. mi tovushidan yarim ton va soldan bir ton ortda.

Birinchi oktavada tovush chastotasi (teng temperament qatori): 349,2 gerts.

 Nomining kelib chiqishi 
Notaning nomi Ioann Krestitelga bagʻishlangan madhiyaning toʻrtinchi qatori, birinchi boʻgʻinidan olingan: „Ut queant laxis“ — fa muli tuorum ("...sening qilmishlaring... ") — bu yerda har keyingi satr avvalgisidan balandroq ohangda ijro etilgan. Bunday mnemonik usulni („guidon hece“) Gvido Aretinskiy ixtiro qilgan.

 Notada ifodalanishi 
right|thumb|250x250px| Lagerdagi eslatmaning boshqa pozitsiyalari
F soniyali oktavaFayl:SleutelG.pngFayl:Balk.pngFayl:Kwartnoot10.jpg Birinchi oktavaning FFayl:SleutelG.pngFayl:Balk.pngFayl:Kwartnoot03.jpg F kichik oktavaFayl:SleutelF.pngFayl:Balk.pngFayl:Kwartnoot08.jpg F katta oktavaFayl:SleutelF.pngFayl:Balk.pngFayl:Kwartnoot01.jpg

 

 Solovyov N. F. Eslatmalar / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
 Solfedjio nazariyasi.
 Musiqiy notalar jadvali.
 Onlayn musiqa nazariyasi: shtatlar, kalitlar va ovoz balandligi ).

Turkum:Notalar