Asikkala

Asikkala (Fincha talaffuzda: ˈɑsikːɑlɑ) Finlandiyadagi munisipalitet . Uning oʻrni Väaksi da, Päijänne koʻlining qirgʻogʻida joylashgan. Ushbu munisipalitet janubiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Päijänne Tavastia viloyatining bir qismi hisoblanadi. Asikkalaga qoʻshni boʻlgan munitsipalitetlar – Xämeenlinna, Heinola, Hollola, Lahti, Padasjoki va Sysmä .

Munitsipalitetda 8003 nafar aholi istiqomat qiladi (2023-yil 28-fevral) va maydoni 755,55 kvadrat kilometr (291,72 kvadrat milya), shundan 192,13 kvadrat kilometr (74,18 kvadrat milya) suvdir. Aholi zichligiAholi zichligi – har kvadrat kilometrga 14,2 nafar kishi (37 kvadrat milya).

Munitsipalitet 1996 yildan beri qonun bilan bir tildan yaʼni fin tilidan foydalanib keladi.

 Tarix 
Asikkalada taxminan miloddan avvalgi 3000 yilga toʻgʻri keladigan ob’ektlar yaʼni asboblar topilgan. Kalkikken qishlogʻidagi Kotasaari oroli ham topilmalarning muhim manbai boʻlgan; oroldagi turar-joy tosh davriga borib taqaladi. O'rta Asrlarda Asikkala hududida yashovchi ovchilar Päijänne boʻylab shimolga sayohat qilishgan. Munitsipalitetdagi eng qadimgi qishloqlar Kalkkinen va AnianpeltoAnianpelto boʻlib, ularning birinchisida Iisakkila yoki Kalkkinen nomi bilan tanilgan hududdagi eng katta mulk joylashgan.

Asikkala birinchi marta 1443 yilda Sysmä bilan chegara nizosi toʻgʻrisidagi hujjatda yozma ravishda eslatib oʻtilgan. U 1445 yilda maʼmuriy cherkov sifatida eslatib oʻtilgan, soliq boʻysunishi Viitaila, Asikkala va Urajärvi, keyinroq Ruuhijärvi qishloqlarini oʻz ichiga olgan. Nastola zamonaviy kuni. 1600-yillarning boshlarida Asikkala Hollola ona cherkovidan mustaqil cherkov cherkoviga aylandi.

 Qishloqlar 
thumb| Urajärvi Manor muzeyi
1967 yilda Asikkalada quyidagi 24 ta qonun bilan tan olingan qishloqlar (henkikirjakylät) mavjud boʻlgan: 

 Demografiya 
2020-yilda Asikkal aholisining 13,3 foizini 15 yoshgacha boʻlgan yoshlar, 52,7 foizini 15 yoshdan 64 yoshgacha boʻlgan yoshlar, 34,0 foizini 64 yoshdan oshganlar tashkil etdi. Oʻrtacha yosh 49,9 ni tashkil etdi, bu mamlakat oʻrtacha 43,4 va mintaqaviy oʻrtacha koʻrsatkichdan yuqori 46.1. Finlandiyada soʻzlashuvchilar aholining 97,4 foizini, shved tilida soʻzlashuvchilar 0,2 foizini, chet tilida soʻzlashuvchilar ulushi esa 2,4 foizni tashkil etdi. Chet el fuqarolari umumiy aholining 1,8% ni tashkil etdi.

1975 yildan 2020 yilgacha Asikkala umumiy aholisining rivojlanishini tavsiflovchi quyidagi jadvalda 2021 yildagi munitsipalitetning maydoni koʻrsatilgan.

 Shahar hududlari 
2019-yilda jami 8083 nafar aholidan 5188 nafari shaharlarda, 2814 nafari esa kam aholi punktlarida istiqomat qilgan, 81 kishining koordinatalari nomaʼlum. Bu Asikkalaning urbanizatsiya darajasini 64,8% ni tashkil etdi. Munitsipalitetning shahar aholisi ikki shahar hududiga quyidagicha boʻlingan:
# Shahar hududi Aholi 1 Vääksy 4810 2 Lahti markaziy hududi 378 

 Taniqli odamlar 

 Siyosat 
Asikkala shahrida 2011 yilgi Finlandiya parlament saylovlari natijalari:

 Haqiqiy finlar 26,8%
 Markaz partiyasi 20,8%
 Milliy koalitsiya partiyasi 20,5%
 Sotsial-demokratik partiya 15,2%
 Xristian demokratlar 8,1%
 Chap ittifoq 4,0%
 Yashil liga 3,7%

 Iqtisodiyot 
2018 yilda Asikkal ishchi kuchining 9,6 foizi birlamchi ishlab chiqarishda (qishloq, oʻrmon xoʻjaligi va baliqchilik), 28,7 foizi ikkilamchi ishlab chiqarishda (ishlab chiqarish, qurilish va infratuzilma kabi) va 58,6 foizi xizmat koʻrsatish sohasida ishlagan. 2019-yilda ishsizlik darajasi 9,2 foizni, aholi tarkibida pensionerlarning ulushi 37,4 foizni tashkil etdi.

2019 yilda Asikkaladagi eng katta ish beruvchilar oʻntaligiga quyidagilar kiradi:

 Ovqat 
1980-yillarda Asikkal cherkovining anʼanaviy taomlari losos shoʻrva, arpa riskasi va kartoshka-tuxum yogʻi, shuningdek, rezavorli sut va saxti edi. 

 Yana qarang 

 Päijänne Tavastia aviatsiya muzeyi

 

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda