Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Bovellizm

Bovellizm — bu Richard Rojers bilan bogʻliq boʻlgan zamonaviy arxitektura uslubi. Bu Le Corbusier va Antoni Gaudi taʼsirida boʻlgan oʻtkinchi meʼmoriy va beparvo uslub sifatida tasvirlangan. Uslub kanallar, kanalizatsiya quvurlari va liftlar kabi bino uchun xizmatlardan iborat boʻlib, ichki makonni maksimal darajada kengroq koʻrsatish uchun tashqi koʻrinishda joylashgan.

 Kelib chiqishi 
Uslub Maykl Uebbning 1957-yilda High Wycombe shahridagi Mebel ishlab chiqaruvchilar uyushmasi binosi uchun talabalik loyihasidan kelib chiqqanGeoffrey Howard Baker, The Architecture of James Stirling and His Partners James Gowan and Michael Wilford: A Study of Architectural Creativity in the Twentieth Century, Farnham, Surrey / Burlington, Vermont: Ashgate, 2011, , p. 158.Simon Sadler, Archigram: Architecture Without Architecture, Cambridge, Massachusetts: MIT, 2005, p. 23, 1.11, 1.12 caption, calling bowellism a „micromovement“.. Uebb bu atamani ser Nikolaus Pevsnerning 1961-yilgi maʼruzasida oʻzining dizayni haqidagi izohiga javoban ishlab chiqdi va u soʻzlarni eshitganini esladi: "Maktablarda baʼzi bezovta qiluvchi tendentsiyalar mavjud, men bir kun oldin bino dizaynini koʻrdim. U tovoqda oʻtirgan bir qator oshqozonlarga oʻxshardi. Yoki boʻlakchalar bilan bogʻlangan ichaklar". Shunday qilib, bu ichki tashqi uslub inson tanasining ishlash usulini eslatgani uchun Bovellizm deb nomlandi. Uebbning ichak tutilishiga asoslangan tuzilmalaridan biri Lester maydonidagi Sin markazi edi. Kontseptsiya shisha terini qoʻllab-quvvatlaydigan geodezik tuzilma edi.

Baʼzi olimlar Reyner Banhamni birinchi boʻlib koʻzga koʻrinadigan sirkulyatsiyaga ega boʻlgan yangi meʼmoriy uslubni hayratda, binoning skelet xizmatiga, shuningdek, uning „qon oqimiga“ yoki tepadan pastga siljiydigan harakatlanuvchi mashinalar va olomonga eʼtibor qaratadigan yangi arxitektura jozibasi uchun ishlatgan deb taʼkidlashadi. Foyelar — barchasi strukturaning geodezik qobigʻi orqali koʻrinadi. Banham shuningdek, shafqatsizlikning jihatiga ishora qilish uchun „topologik“ atamasini kiritganligi uchun ham eʼtirof etilgan.

Richard Rojers va Renzo Piano bu uslubni Parijdagi Pompidou markazining dizayni bilan davom ettirdilar, bu Bovellizmdagi keng mashqJonathan Richards, Facadism, London: Routledge, 1994, , p. 60. deb taʼriflandi, shuning uchun koʻrgazmalarni toʻliq baholash uchun interyerning zamin maydonini maksimal darajada oshirish mumkin ediRichard Rogers, Architects, From Here to Modernity, archived at the Wayback Machine, 15 March 2004..

 Yana qarang 
 Adam arxitektura uslubi
 Barokko uslubi
 Gotika uslubi

 Misollar 

 Parijdagi Pompidu markazi (1977) Rojers va Renzo Piano.
 Londondagi Lloyd’s binosi (1978), shuningdek, Rojers tomonidan.
 Rotterdam markaziy kutubxonasi (1983), Yaap Bakema.
 Channel 4 bosh qarorgohi, 124 Horseferry Road, London.

 Galereya 

 

Turkum: Arxitektura
Turkum:Arxitekturadagi uslublar
Saniya Fayzulina

Saniya Hanafiyevna Fazyzulina - (ruscha: Файзулина Сания Ханафиевна) sharqshunos olima, pedagogika fanlari doktori, professor.https://cat.libnvkz.ru/CGI/irbis64r_14/cgiirbis_64.exe?LNG=&I21DBN=ANL20&P21DBN=ANL20&S21STN=1&S21REF=5&S21FMT=fullwebr&C21COM=S&S21CNR=10&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=I=&S21STR=%2F%D0%A4%2017%2D164853

 Hayoti 
1929-yil 28-iyunda Astraxan shahri da tug’ilgan. 1946-yilda O’rta Osiyo universitetining sharq fakultetiga o’qishga kiradi. 1951-yilda fakultetning eron-afg’on bo’limini tugatib, o’z fakultetida ishga qoladi. 1950—1961-yillarda o’rta maktabda o’qituvchi, ilmiy mudir lavozimlarida ishlaydi.

S.H.Fayzulina 1961-yilda Pedagogika fanlari ilmiy tekshirish instituti aspiranturasiga o’qishga kiradi. Aspiranturadan so’ng institutda katta ilmiy xodim lavozimida faoliyatini davom ettiradi.

1967-yilda olima Toshkent davlat chet tillari instituti (hozirgi O’zbekiston jahon tillari universiteti) ga ishga o’tib, umrining oxiriga qadar mazkur universitetning pedagogika kaffedrasida katta o’qituvchi, 1970-yilda dotsent, 1971-yilda sirtqi fakultet dekani, 1978-yilda kafedraning katta ilmiy xodimi va nixoyat 1987-yilda kafedra mudiri lavozimlarida faoliyat yuritadi. Olima ancha yillar doktorlik va nomzodlik ilmiy darajasini berish bo’yihcha ixtisoslashgan ilmiy kengashning a’zosi boʻlgan.

 Ilmiy faoliyati 
1966-yil SSSR Pedagogika fanlarii akademiyasinning akademigi, professor S.Rajabov rahbarligida nomzodlik dessertatsiyasini yozib, O’zbekiston O’zbekiston Pedagogika fanlari ilmiy tekshirish instituti ilmiy kengashida “Эстетическое воспитание учащихся узбекских школ в процессе изучения русской литературы ” degan mavzuda nomzodlik dessertatsiyasini himoyadi.

Olima 1989-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining ilmiy kengashida “Становление и развитие системы эстетического воспитана школьников Узбекистана (1917 - 1980 гг.)” nomlı mavzuda doktorlık dessertatsıyasını yoqlagan, 1991-yılda esa olımaga pedagogıka va psıxologıya kafedrasınıng professorı ilmiy unvoni berilgan. Olima rahbarligida bitta 1 ta doktorlik va 8 ta nomzodllik dessertatsiyalari himoyadan o’tgan. Olimaning 80 dan ortiq maqolalar, risolalar va monoografiyalari nashr qilgan. S.H.Fayzulina oʻzining ilmiy faoliyati uchun „SSSR xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni bilan mukofotlangandir

 Ilmiy asarlari 
"Выразительно чтение как средство эстетического воспитания школьников." (Учебное пособие), Т., 1968.

"Эстетическое воспитание студенческой молодёжи". Т., 1978.

"Эстетическое воспитание учащихся молодёжи". Т., 1978.

“Становление и развитие системы эстетического воспитана школьников Узбекистана “. Т., 1984.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Professorlar
Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar
Turkum:Rossiyalik sharqshunoslar
Yelena Kondakova

Yelena Vladimirovna Kondakova (1957-yil 30-martda tugʻilgan) kosmosga sayohat qilgan uchinchi sovet yoki rossiyalik ayol kosmonavt va uzoq muddatli kosmik parvozni amalga oshirgan birinchi ayol. Uning koinotga birinchi sayohati 1994-yil 4-oktabrda Soyuz TM-20 kemasida boʻlgan. U 1995-yil 22-martda "Mir" kosmik stantsiyasida besh oylik qolib, Yerga qaytdi. Kondakovaning ikkinchi parvozi 1997-yil may oyida STS-84 missiyasi paytida Amerika Qoʻshma Shtatlari Atlantis kosmik kemasida missiya mutaxassisi sifatida edi. U 2014-yil 25-sentabrda kosmonavt Yelena Serova Xalqaro kosmik stansiyaga (XKS) yetib kelguniga qadar koinotdagi soʻnggi rossiyalik ayol edi.

 Shaxsiy hayoti 
Kondakova Rossiyaning Moskva viloyati Mitishi shahrida tugʻilgan. Kaliningrad yaqinida katta akasi bilan oʻsgan. 1985-yilda u kosmonavt Valeri Ryuminga turmushga chiqdi va u bilan bir qizi bor. U Bauman nomidagi oliy texnika maktabining mashinasozlik yoʻnalishi boʻyicha bakalavriat darajasini oldi. U yerda samolyot ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bilimga ega boʻldi. 1989-yilda u kosmonavtlikka nomzod sifatida tanlangan. Kondakovaning ota-onasi Energiyada ishlagan va otasi uning kosmonavt boʻlishidan xavotirda edi, chunki u xavf-xatarlarni yaxshi bilardi. Kosmonavt boʻlishdan oldin u Energia kompaniyasida muhandis boʻlib ishlagan. Kosmosga birinchi sayohati paytida uning eri Valeri uy va oilaga gʻamxoʻrlik qiladigan anʼanaviy turmush oʻrtogʻi xohlaganidan shikoyat qilardi. Kondakova koinotda boʻlganida, Energia Ryuminni uyda ishlash va Kondakova qaytib kelguniga qadar qiziga gʻamxoʻrlik qilish uchun tayinladi.

1999-yildan beri Kondakova Rossiya parlamentining quyi palatasi Dumada deputat boʻlib ishlamoqda.

 Mukofotlar 

 Rossiya Federatsiyasi Qahramoni

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1957-yilda tugʻilganlar
Turkum:Kosmonavtlar
Pampus argenteus

+Kumushrang pomfretPampus argenteusPampus argenteus(Euphrasén, 1788)Oʻxshash Stromateus argenteus Euphrasen, 1788
 Stromateoides argenteus (Euphrasen, 1788)
 Stromateus cinereus Bloch, 1795
 Pampus cinereus (Bloch, 1795)
 Stromatioides nozawae Ishikawa, 1904
Kumush pomfret yoki oq pomfret (Pampus argenteus) — Yaqin Sharq, Janubiy Osiyo va Janubi- Sharqiy Osiyodagi qirgʻoq yaqinida yashaydigan baliq turi. Hozirda bu tur baliqlari Oʻrta yer dengizida ham uchraydi, u yerga Suvaysh kanali orqali Lessepsian migratsiyasining bir qismi sifatida kelib qolgan. Bu oilaga mansub baliqlar yassi tana, qirrali dum va uzun koʻkrak qanotlari bilan ajralib turadi. 

Kumush pomfretlar odatda kumush yoki oq rangga ega boʻlishadi. Ular 4-6 kggacha (8–13 funt) boʻlishi mumkin. Lekin nazorat qilinmasdan ovlanish natijasida hozirda ogʻirligi 1kg dan ortiq boʻlmagani koʻproq uchraydi.

Kumush pompanoni Florida pompanosi (Trachinotus carolinus) bilan koʻp adashtirishadu. Florida pompanosi Meksika koʻrfazidagi Florida qirgʻoqlarida yashovchi Bramidae oilasiga mansub pomfretlar sanaladi.

 Oziq-ovqat sifatida 
left|thumb| Byeongeo- gui (grilda pishirilgan pomfret)
Bu baliq Hindiston-Osiyo-Tinch okeani mintaqasida oʻzining ajoyib taʼmi uchun qadrlanadi. Uning goʻshti pishirilganda yumshoq va yogʻli boʻladi. U pamplet deb ataladi  yoki  Mumbayda Maanji,   Goada Vaval . Janubiy Hindistonning ayrim qismlarida u arab tilida zubaidi deb ataladi, bu goʻshti yumshoq boʻlgani uchun „sariyogʻ“ maʼnosini bildiruvchi zubdah soʻzidan olingan. Malayziyada u nomi bilan tanilgan.

Koreyada baliq byeongeo nomi bilan ( tanilgan.Koʻpincha gui grilda pishiriladi va banchan (garnitura) sifatida isteʼmol qilinadi. Bu, shuningdek, Xitoy oshxonasida mashhur taom boʻlib, u yerda yínchāng deb ataladi.) va koʻpincha bugʻda yoki qovurilgan holda beriladi.

Pomfret Quvaytda ayniqsa mashhur boʻlib, u bozordagi eng qimmat baliq dan biri, Quvayt Pomfreti bilan (Gulf Arabic), Quvayt suvlarida ushlanib, eng koʻp terilgan Eron Pomfreti (Gulf Arabic). Quvayt hukumati baliqlarning koʻpayishiga imkon berish uchun Quvayt turidagi baliq ovlashni muntazam ravishda nazorat qiladi. Mtabbag Zbedi (Gulf Arabic romiylashtirilgan) — qovurilgan Pomfret, ziravorlar va guruchdan tayyorlanadigan mashhur Quvaytning taomidir, daqqūs, Quvayt uyda tayyorlangan issiq sous, qoʻshiladi.

 

Turkum:Pages with unreviewed translations
Warriors (Imagine Dragons)

" Warriors " Amerikaning Imagine Dragons pop-rok guruhining qoʻshigʻi boʻlib, Riot Games tomonidan League of Legends 2014 Jahon chempionatini targʻib qiluvchi musiqiy video uchun foydalanilgan. Shuningdek, u guruhning Smoke + Mirrors ikkinchi studiyaviy albomiga kiritilgan. Bundan tashqari, „Warriors“ WWE 2015 Survivor Series uchun rasmiy mavzu qoʻshigʻi sifatida ishlatilgan. U "Divergent Series: Insurgent — Original Motion Picture Soundtrack " da, USA Network’ning " teleshousining rasmiy treylerida va " Wonder Woman " filmining yakuniy treylerida namoyish etilgan. Qoʻshiq 2014-yil 18-sentyabrda raqamli musiqa sifatida chiqarildi Qoʻshiqqa ishlangan klip 200 milliondan ortiq koʻrilish bilan onlaynda eng koʻp koʻrilgan League of Legends videosi boʻldi, to 2019-yilda K/DA ning Pop/Stars guruhi undan oʻzib ketdi Bu shuningdek, Kanadada boʻlib oʻtgan 2015 FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatining rasmiy qoʻshigʻi edi. Bundan tashqari, u 2016-yilgi MHSAA Boys Voleybol chempioni Selkirk Royals uchun madhiya qoʻshigʻi sifatida ishlatilgan. 2020-yil boshida qoʻshiq Edda Xeys va 2WEI tomonidan Legends Ligasining 2020-yilgi kinomatografiya mavsumi uchun ishlatilgan. Bundan tashqari, u 2020-yil dekabr oyida, dastlabki chiqarilganidan deyarli 6 yil oʻtib chiqqan Koreyaning " Sweet Home " qoʻrqinchli teleserialida ham ishlatilgan.

 Musiqa klipi 
Qoʻshiq premyerasi 2014-yil 17-sentyabrda YouTube-dagi League of Legends kanalida oʻzining musiqiy klipi debyuti bilan boʻlib oʻtdi. Qoʻshiq va uning videosi 2014-yilgi League of Legends Jahon chempionatini targʻib qilishga xizmat qildi.

Musiqa matni

As a child, you would wait

And watch from far away

But you always knew that you'd be the one

That work while they all play

In youth, you'd lay

Awake at night and scheme

Of all the things that you would change

But it was just a dream

Here we are, don't turn away now

We are the warriors that built this town

Here we are, don't turn away now

We are the warriors that built this town

From dust

Here we are, don't turn away now (don't turn away)

We are the warriors that built this town (don't turn away)

We are the warriors that built this town

From dust

 Turli davlatlar telekranlarida efirga uzatish grafikalari 

 Weekly charts 
 Chart (2014) Peakposition Lebanon (Lebanese Top 20) 16Norway (VG-lista)27

 Year-end charts 
 Chart (2014) Position US Hot Rock Songs (Billboard) 68 Chart (2015) Position US Billboard Hot Rock Songs83

 

Turkum:2014-yil qoʻshiqlari
Turkum:Pages with unreviewed translations
Turkum:Imagine Dragons qo'shiqlari
Turkum:Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Petra Johansson

Anna Petra Sofia Johansson (oldin Larsson ; 1988-yil 30-sentabrda tugʻilgan) — Sobiq shvetsiyalik mahoratli futbolchi, yarim himoyachi ampulasida terma jamoa va futbol klublarida faoliyat yurtigan. U ilgari Linköping klubida oʻynagan va 2012-13-qishgi mavsumda u Avstraliyaning W-Liga jamoasi Melburn Victory" jamaosi bilan shartnoma imzolab uning sharafini himoya qilgan.

 Klubdagi karyerasi 
2016-yil noyabr oyida Johansson Avstraliyada oʻtkazgan omadli bir yillik futbol faoliyatini yakunlaganidan Eskilstuna Unitet jamoasi bilan shartnomaga erishdi va ommaviy axborot vositalarida oʻz klubiga qaytganini eʼlon qildi, shu vaqt ichida u turmushga chiqdi va familiyasini Larssondan oʻzgartirdi oradan vaqt oʻtib u qizi Norahni dunyoga keltirdi.

 Xalqaro karyera 
Johansson terma jamoadagi debyutini 2009-yilning 19-avgustida Enköpingda Norvegiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (1:0) oʻtkazgan. Johanssonni milliy terma jamoa murabbiyi Tomas Dennerbining UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2009 uchun terma jamoasiga, tovonidan jarohat olgan Nilla Fisherni oʻrniga roʻyhatga qoʻshgan.

Besh yillik tanaffusdan soʻng, Johansson 2015-yil oktabr oyida Daniya ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda terma jamoa safiga qaytdi. Keyingi oy u oʻzining shaxsiy hayotiga koʻproq eʼtibor qaratish uchun 27 yoshida futbol bilan xayrlashi va butsalarini mixga osdi. Bu qaror Johanssonni 2016-yilgi UEFA ayollar olimpiya saralash turniri uchun terma jamoaga chaqirishni rejalashtirayotgan milliy terma jamoa murabbiyi Pia Sundxageni hafsalasi pir qildi.

 

 

 Shvetsiya futbol assotsatsiyasi

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Shvetsiyalik ayol futbolchilar
I'm So Sorry (Imagine Dragons)

" I’m So Sorry " — Amerikaning Imagine Dragons rok guruhining qoʻshigʻi. Qoʻshiq guruhning Smoke + Mirrors ikkinchi studiyaviy albomidan ikkinchi reklama musiqasi va toʻrtinchi trek boʻlib xizmat qiladi. Smoke + Mirrors -dagi „Umidsiz Opus“ va " Gold " qoʻshiqlari bilan bir qatoridagi qoʻshiq bosh qoʻshiqchi Den Reynoldsning ruhiy tushkunlik bilan kurashishga toʻxtalib oʻtadi. Qoʻshiq Billboard Hot Rock Songs chartida 14-oʻrinni egalladi.

 Tanqidiy qabul 
Qoʻshiq musiqa tanqidchilari tomonidan "Black keys " asari bilan solishtirildi, Los-Anjeles Tayms gazetasidan Mikael Wood qoʻshiqni Black Keys ning "loyqa koʻk garaj " tovushiga qiyosladi,Rolling Stoneʼdan Jon Dolan qoʻshiqni tasvirlab berdi „Mening fikrimcha Black Keysdagi loyqa koʻk garajdagi mashinaning ovozi bundan yaxshi“ sifatida va Stiven Tomas Erlewine AllMusic qoʻshiq chaqirib „a Black Keys ovozi R & B ning har qanday maʼnosidan mahrum“.

Musiqa matni 

About time for anyone telling you off for all your deeds

No sign the roaring thunder stopped in cold to read

No time

Get mine and make no excuses waste of precious breath

No time

The sun shines on everyone, everyone love yourself to death

So you gotta fire up, you gotta let go

You'll never be loved till you've made your own

You gotta face up, you gotta get yours

You never know the top till you get too low

A son of a stepfather

A son of a

I'm so sorry

A son of a stepfather

A son of a

I'm so sorry

No lies and no deceiving, that is what he loves

I keep tryin' to conceive that death is from above

No time

I get by and make no excuses waste of precious breath

No time

The sun shines on everyone, everyone love yourself to death

So you gotta fire up, you gotta let go

You'll never be loved till you've made your own

You gotta face up, you gotta get yours

You never know the top till you get too low

A son of a stepfather

A son of a

I'm so sorry

A son of a stepfather

A son of a

I'm so sorry

Life isn't always what you think it'd be

Turn your head for one second and the tables turn

And I know, I know that I did you wrong

But will you trust me when I say that I'll

Make it up to you somehow, somehow

So you gotta fire up, you gotta let go

You'll never be loved till you've made your own

You gotta face up, you gotta get yours

You never know the top till you get too low

A son of a stepfather

A son of a

I'm so sorry

A son of a stepfather

A son of a

I'm so sorry

I'm so sorry

I'm so sorry

I'm so sorry

A son of

 Turli davlatlarda telekranlarda efirga uzatilish grafikalari 

 Peak positions 
 Chart (2015) Peakposition

 Year-end charts 
 Chart (2015) Position US Billboard Hot Rock Songs97

 

Turkum:2014-yil qoʻshiqlari
Turkum:Pages with unreviewed translations
Turkum:Imagine Dragons qo'shiqlari
Turkum:Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Abduvali Qutbiddin

Abduvali Qutbiddin (asl ismi: Abduvali Qutbiddinov Abdumoʻminovich; Qarshi shahri, Oʻzbekiston SSR) — shoir va publitsist. Yoshlar Ittifoqi tomonidan taʼsis etilgan Usmon Nosir mukofoti laureati (1993), Oʻzbekiston Respublikasining „Eng ulugʻ, eng aziz vatan“ anʼanaviy koʻrik tanlovi gʻolibi (2018), „Oltin qalam“ mukofoti sohibi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist unvoni va „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

 Tarjimai holi 
Abduvali Qutbiddin 1960-yil 20-iyunda Qashqadaryo viloyatining Qarshi shahrida tugʻilgan. Taniqli olim, shayx Qutbiddin Muhitdinovning nabirasi.

Dastlab Qarshidagi oʻrta maktabda, keyin ToshDU (hozirgi OʻzMU)ning jurnalistika fakultetida oʻqigan (1978—1983). Samarqand viloyatining „Zarafshon“ gazetasida (1983—1985), Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida, „Yozuvchi“ nashriyotida, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasida, „Xalq soʻzi“ gazetasida turli lavozimlarda xizmat qilgan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan jurnalist, „Doʻstlik“ ordeni sohibi (1997).

2019-yil 8-dekabrda vafot etgan.

 Faoliyati 
„Zarafshon“ gazetasi, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti,  Oʻzteleradiokompaniyasi, „Yangi asr avlodi“ nashriyoti, „Xalq soʻzi“ gazetasida turli lavozimlarda  faoliyat koʻrsatgan.

 Ijodi 
Abduvali Qutbiddinning „Nayson“ (1988), „Humo“ (1989), „Baxtli yil“ (1991), „Xayol kechasi“ (1994), „Sen va sen uchun“ (1996), „Uzoqdan olisga“ (2007)  „Bor“  (2011), „Daʼvat“ (2014)kabi kitoblari chop etilgan.

 Tarjimalar 
2020-yili Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi „Ijod“ jamoat fondi „Soʻz chamani“ turkumida Abduvali Qutbiddinning sheʼriy toʻplamini chop etilgan.

Uning ijodi koʻplab dissertatsiyalar uchun tadqiqot manbasi sifatida ilmiy oʻrganildi. Mahfuza Davronovaning „Hozirgi oʻzbek sheʼriyatida individual uslub poetikasi (U. Azim, I. Mirzo, Faxriyor va A. Qutbiddin sheʼriyati misolida)“ (Samarqand, 2019) mavzusidagi doktorlik (DSs), Maftuna Xolovaning „Oʻzbek modern sheʼriyati poetikasi“ (Samarqand, 2018), Gulnoza Oripovaning „Mustaqillik davri oʻzbek sheʼriyatining gʻoyaviy-estetik va badiiy xususiyatlari“ (Fargʻona, 2019) va Dilshod Xursanovning „Hozirgi oʻzbek sheʼriyatida xronotop poetikasi“ (Samarqand, 2020) mavzusidagi falsafa doktori (PhD) dissertatsiyalarida, jumladan, Abduvali Qutbiddin sheʼriyati xususiyatlari ham ilmiy tahlil etilgan.

 Yutuqlari 
Yoshlar Ittifoqi tomonidan taʼsis etilgan Usmon Nosir mukofoti laureati (1993), „Oltin qalam“ mukofoti sohibi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist faxriy unvoni va „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

 Asarlari 
„Nayson“

„Humo“

„Baxtli yil“

„Xayol kechasi“

„Sen va sen uchun“  

„Uzoqdan olisga“

„Bor“

„Daʼvat“
J. J. Matijevic

Jozef Jon Matijevich (1995-yil 14-noyabrda tug'ilgan) – amerikalik professional beysbol bo'yicha birinchi Beysbol Ligasining (MLB) Xyuston Astros jamoasi uchun beysbolchi. U MLBdagi debyutini 2022-yilda qilgan.

 Havaskor karyera 
Matijevich Pensilvaniya shtatining Shimoliy Xantingdon shahridagi Norvin o'rta maktabida o'qigan u yerda beysbol va basketbol o'ynagan. Boston Red Sox uni 2014-yilgi MLB loyihasining 22-raundida shortstop sifatida tanladi. U imzo chekmadi va Arizona universitetiga o'qishga kirdi, u yerda Arizona Wildcats uchun kollej beysbolini o'ynadi. 2015 va 2016-yillarda Matijevich Cape Cod Beysbol Ligasining Falmut kommodorlari bilan yozgi kollegial beysbol o'ynadi va u yerda 2015-yilda liganing barcha yulduzi deb topildi.

 Professional karyera 

 Kichik ligalar 
Xyuston Astros Matijevichni 2017-yilgi MLB loyihasining 75- umumiy tanlovi bilan tanladi. U Astros bilan shartnoma imzoladi va 700 000 dollar bonus oldi va o'zining professional faoliyatini boshlagan Nyu-York-Penn ligasining A sinfidagi Tri-City ValleyCats jamoasiga tayinlandi. Avgust oyida Matijevich A sinfidagi O'rta G'arb Ligasining Quad Cities daryosi banditlariga ko'tarildi. Ikki jamoa o'rtasidagi 59 ta o'yinda u ettita uy yugurish, 31 ta RBI va 11 ta o'g'irlangan bazalar bilan.228 natijaga erishdi.

Matijevich 2018-yilni “Quad Cities” jamoasida boshlagan. May oyida Astros uni A-Advanced Karolina ligasining Buies Creek Astros jamoasiga ko'tardi. Ikkala jamoa o'rtasidagi 101 o'yinda u 22 uyin va 62 RBI bilan.277 /.350 /.538 natijani qayd etdi. U 2019-yilni Texas ligasining AA sinfidagi Korpus Kristi Hooks bilan boshladi. 30-aprel kuni Matijevich ikkinchi sinovdan o'ta olmagani uchun 50 o'yinga diskvalifikaciya qilingan edi. U mavsumdan keyin Peoria Javelinas uchun Arizona Kuz Ligasida o'ynash uchun tanlangan.

Matijevich 2020-yilda COVID-19 pandemiyasi tufayli kichik liga mavsumi bekor qilingani uchun oʻyinda maydonga tushmadi. U 2021-yilgi mavsumni Korpus Kristi va Triple-A Sugar Land Skeeters o'rtasida bo'lib, 109 jami o'yinda 25 uy yugurish va 75 RBI bilan.254 /.341 /.512 ni qisqartirdi.

Astros Matijevichni 2022-yil bahorgi mashg'ulotlarga taklif qildi. U mavsum boshida jamoaga kirmadi va Sugar Land Space Cowboys nomini olgan Triple-A Sugar Landga tayinlandi. U mavsumni.310 (13-for-42),.420 OBP,.714 SLG, 1.134 OPS, to'rtta uy yugurish va 11 o'yinda 10 RBI bilan boshladi.

 Xyuston Astros 
Xose Altuvening tizzasidan olgan jarohatidan so'ng, 2022-yil aprel oyida "Astros" Matijevichni "Sugar Land"dan chaqirdi. U oliy ligadagi debyutini 22-aprel kuni Toronto Blue Jeysga qarshi o'tkazdi, to'qqizinchi bosqichda 4:3 hisobida mag'lub bo'ldi. U ko'rshapalakda yolg'iz zarba berdi. U oliy ligadagi ilk karerasini 2022-yil 27-aprelda oldi, Texas Reynjersga qarshi birinchi bazani tashkil qildi. 2022-yil 19-iyun kuni u oʻzining birinchi yirik ligadagi zarbasini qayd etdi, Chikago Uayt Soks starteri Maykl Kopechga qarshi, Minute Maid Parkdagi Crawford Box oʻrindiqlariga Astrosning 4-3 hisobida gʻalaba qozondi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1995-yilda tugʻilganlar
Turkum:Beysbolchilar
Clarion angelfish

+Clarion angelfishframelessHolacanthus clarionensisConservation statusCITES Appendix II (CITES)"Appendices | CITES". cites.org. Scientific classification link=Template:Taxonomy/Holacanthus|editKingdom:AnimaliaPhylum:ChordataClass:ActinopterygiiOrder:PerciformesFamily:PomacanthidaeGenus:HolacanthusSpecies:H. clarionensisBinomial nameHolacanthus clarionensisGilbert, 1891
Klarion farishta baligʻi (Holacanthus clarionensis) — dengiz nurli qanotli baliqlar turi, Pomacanthidae oilasiga mansub dengiz farishtasi. U Tinch okeanining sharqiy qismida Meksikaning Tinch okeani sohilidagi orollar yaqinida uchraydi.

 Tavsif 
Clarion farishta baliqlari yon tomondan siqilgan, to'rtburchak tanaga ega. Uning kichik og'zi bor, og'zi cho'tkaga o'xshash tishlar bilan jihozlangan. Voyaga etmaganlarning tanasi va qanotlarida sarg'ish-to'q sariq rangdagi dog'lar bor; tanasi bir necha ko'k vertikal chiziqlar bilan belgilanadi, baliq voyaga yetganda yo'qoladi. Voyaga etmaganlarida , shuningdek, dorsal va anal qanotlarida ko'k lablar va ko'k chekkalarga ega bo'lishi mumkin. Kattalar jigarrang yuzga ega, tananing qo'shni qismi qizg'ish to'q sariq rang orqasida, orqa tanasi esa jigarrangroq. Dorsal va anal qanotlari yorqin to'q sariq rangga ega, kaudal suzgich esa vermiliondir. Orqa suzgichda 14 ta tikan va 17-19 ta yumshoq nurlar, anal suzgichda esa 3 ta tikan va 19-19 ta yumshoq nurlar mavjud. Ushbu turning maksimal umumiy uzunligi .

 Yashash joyi 
Clarion farishta baliqlari toshloq riflarda chuqurlikda yashaydi. Ular odatda yolg'iz yoki juft bo'lib uchraydi. Bu kam o'rganilgan tur.

 Sistematika 
Klarion farishta balig'i birinchi marta 1890-yilda amerikalik ixtiolog Charlz Genri Gilbert (1859-1928) tomonidan tasvirlangan bo'lib, u Meksikaning g'arbiy qismidagi Revillajigedo orollaridagi Klarion, Sokorro va San-Benedikto orollari sifatida berilgan. Baliq nomi Klarion oroli nomidan kelib chiqqan.

 Foydalanish 
Ilgari Clarion farishta baliqlari akvarium uchun yig'ilgan, ammo Revillajigedo orollari qo'riqlanadigan hudud deb e'lon qilinganidan beri baliqni ovlash noqonuniy hisoblanadi.Pyle, R.; Myers, R.F.; Rocha, L.A.; Robertson, R. (2010). "Holacanthus clarionensis". IUCN Red List of Threatened Species. 2010: e.T165861A6151012. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165861A6151012.en. Retrieved 20 November 2021. Biroq, uning tutqunlikda o'stirilgan namunalari savdoga chiqarilgan.

 Erl Stannard Herald 
Amerikalik ixtiolog va teleboshlovchi Earl Stannard Herald (1914-yilda tugʻilgan) bu turni o'rgansyotgan paytda , 1973-yil -yanvarda Kabo-San-Lukasda boshqa gʻavvoslar tomonidan xabar qilinganidek, akvalangda halokatga uchragan.
Afgʻoniston shaharlari

right|thumb|322x322px| Afgʻoniston xaritasi
Afgʻonistondagi shaharlar roʻyxati. Afgʻonistondagi beqarorlik tufayli mamlakatda oxirgi aholini roʻyxatga olish 1979-yilda oʻtkazilgan. Turli tashkilotlarning joriy hisob-kitoblari faqat shahar aholisining tahminiy hisob-kitoblarini beradi.

Quyida Afgʻonistonning eng yirik shaharlari roʻyxati keltirilgan. Aholi soni 2020-yilda tahminiy hisob kitobi.
№ Zamonaviynomi Aholisoni Qadimiy nomi 1. Kobul 4 273 000 Kofe, Kaofu 2. Qandahor 614 500 Araxoziya 3. Hirot 555 000 Areya, Ariana 4. Mozori Sharif 475 000 mozor 5. Qunduz 350 000 Drapsaka 6. Jalolobod 265 000 Odinapur 7. Talukan 250 000 Tayxan 8. Puli Xumri 240 000 Kar-Kar 9. Chorikor 200 000 Koh Daman 10. Lashqargoh 190 000 Boost 11. Shibargan 188 000 Shaburgon 12. Gʻazni 183 000 Yaguda

 Galereya 

 

 

 Afgʻonistonning rasmiy statistikasi
 Afgʻoniston shaharlari fotosuratlari
Turkum:Afgʻoniston shaharlari
Turkum:Mamlakatlar boʻyicha shaharlar roʻyxatlari
Lev Oshanin haykali

Lev Oshanin haykali — Rossiyaning Yaroslavl viloyati, Ribinsk shahrida rus sovet qoʻshiq yozuvchisi Lev Ivanovich Oshanin haykali. Shoirning toʻliq uzunlikdagi bronza figurasi Volga qirgʻogʻidagi kuzatuv maydonchasiga oʻrnatilgan. Yodgorlikning ochilishi 2003-yil 2-avgustda Ribinsk shahri kuni boʻlib oʻtdi. Ushbu ishi uchun yodgorlik muallifi, haykaltarosh Mahmud Muhammedovich Nurmatov Yaroslavl viloyati mukofotiga sazovor boʻldi. Haykal Ribinsk davlat aviatsiya texnologik akademiyasining laboratoriyasida P. A. Solovyova, V. A. Izotov boshchiligida bronzadan ishlangan.

XX asr boshlariga qadar Rossiyada shahar muhitida yodgorliklarni qurish anʼanasi yoʻq edi. Ruslar bronza zanjirlar orqasida baland plintuslarga oʻrnatilgan ulkan ulugʻvor figuralarga oʻrganib qolgan. Rossiyada kamera yodgorliklarining paydo boʻlishini koʻrsatgan birinchi monumental sanʼat asarlaridan biri Moskvadagi Arbatdagi Bulat Okudjava haykali edi (haykaltarosh Georgiy Frangulyan). Ribinskda Lev Oshanin haykali oʻrnatilishi shahar landshaftiga yozilgan yodgorlik gʻoyasining davomi va rivojlanishidir.

SSSR Davlat mukofoti laureati, shoir Lev Ivanovich Oshanin Ribinskning eng hurmatli aholisidan biri, shaharning faxriy fuqarosi, oʻz ona joylari bilan aloqani hech qachon uzmagan. L. I. Oshaninning chinakam umumxalq shuhratiga sazovor boʻlgan asari — 1962-yilda yozilgan „Volga daryosi oqadi“ qoʻshigʻi. „Mana mening iskala va mana mening doʻstlarim“ qoʻshigʻidagi bayt bronza lavhaga oʻyib yozilgan.
left|thumb| Don birjasi fonida yodgorlik
Yodgorlikning gʻayrioddiy koʻrinishi dastlab shahar aholisining ehtiyotkor va hatto istehzoli munosabatini keltirib chiqardi. Biroq, taniqli vatandoshiga yaqinlashish, teginish, suratga olish va hatto uni quchoqlash imkoniyati tufayli shoirning siymosi tez orada Ribinsk aholisining mashhurligi va muhabbatiga sazovor boʻldi. Yangi turmush qurganlar va faxriylar Lev Ivanovichga kelishadi. Hatto Lev Ivanovichning oyoq kiyimining barmoqlarini ishqalasangiz, u imtihonda albatta yordam beradi, degan talabaning belgisi bor edi. Binobarin, shoirning tuflisi hamisha yaltirab jilolanadi.

Lev Oshanin qoʻlida kitob bilan Volga qirgʻogʻida turibdi, qirgʻoq parapetiga suyanib, yomgʻir paltosi yaqin atrofga tashlangan. Shoirning oʻychan nigohi buyuk rus daryosi tomon buriladi. Shoir oldida ajoyib panorama ochiladi: Sheksnaning Volgaga oqib oʻtadigan joyi, Petrovskiy bogʻi, Ust-Sheksna arxeologik maydoni.
right|thumb|500x500px| Volga daryosi fonida Lev Oshanin haykali

 

Oshanin
Oshanin
Egamnazar Akbarov

Egamnazar Muftillaevich Akbarov(1973-yil 18-iyulda Toshkent shahrida tugʻilgan, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek dzyudochisi, 73 va 81 kilogrammgacha vazn toifalarida ishtirok etgan. XXVIII yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi va Osiyo chempionatlari sovrindori, Jahon Universiadasi sovrindori.

 Sport faoliyati 
Akbarov Egamnazar 1998-yildan buyon xalqaro musobaqalarda ishtirok etib kelmoqda. 1999-yilda Venchjouda (Xitoy) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. 2001-yilda u Pekinda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Universiadada 73 kg gacha vazn toifasida finalda koreyalik dzyudochi Choi Yong-sinni magʻlub etib, Universiada chempioni boʻladi. 2002-yilda Pusan shahrida (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarida 73 kg vazn toifasida bronza medali sohibi boʻladi. 2002-2003-yillarda Yaponiyadagi xalqaro turnirda bronza medallarini olishga muvaffaq boʻladi.

2003-yilda Osaka shahrida (Yaponiya) dzyudo boʻyicha boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 73 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida u faqat beshinchi oʻrinni egallab, bronza medalini oladi. 2004-yilda Akbarov Egamnazar Olma-Otada (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 73 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. U Afinada (Gresiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 73 kg vazn toifasida birinchi davradayoq kamerunlik dzyudochi Bernard Mvondo-Etogga magʻlub boʻladi. Sportchimiz Chirchiq shahrida oʻtkazilgan Oʻzbekiston chempionatida 81 kilogrammgacha boʻlgan sportchilar oʻrtasida 81 kilogrammgacha boʻlgan sportchilar oʻrtasida bronza medalini olishga musharraf boʻladi.

Akbarov Egamnazar 2006-yilda Qozogʻistonda oʻtkazilgan xalqaro turnirda 81 kg vazn toifasida birinchi oʻrinni egalladi. 2007-yilda esa Quvaytda oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida 81 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida yana bir bronza medalini qoʻlga kiritadi. U Rio-de-Janeyroda (Braziliya) dzyudo boʻyicha oʻtkazilayotgan jahon chempionatida 81 kilogramm vazn toifasida 1/32 finalda shveysariyalik Kristof Kellerga imkoniyatni boy berib qoʻyadi. Shundan keyin u sportdagi faoliyatiga nuqta qoʻyadi.

 

Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Kishilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1973-yilda tugʻilganlar
Turkum:18-iyulda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak dzyudochilar‎
Turkum:SSSRda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston kishilari
Desmont

Desmont — yunon mifologiyasida Melanippening tarbiyachisi, Eol va uning rafiqasi Gippaning qiziДесмонт // Мифологическая энциклопедия..

 Mifologiya 
Afsonalar Desmontning kelib chiqishi haqida gapirmaydi. U haqida ma’lum boʻlgan hamma narsa uning shogirdi Melanippe hayoti bilan chambarchas bogʻliq.

Afsonaga koʻra, Eol qizi Melanippeni Desmontga ishonib topshirganreligion.wikireading.ru/87583 Десмонт // ВикиЧтение.. Shundan soʻng, u turmush qurish yoshiga etishi bilanoq dengizlar xudosi Poseydonning sevgilisiga aylandi va Melanippe undan homilador boʻlib qoldiДесмонт // Мифологическая энциклопедия.. Boshqa versiyaga koʻra esa, uning sevgilisi Amfiktyonning oʻgʻli Iton ediПавсаний. Описание Эллады. IX: 1, 1.. Tez orada Desmont oʻquvchisining homiladorligi haqida bilib qoldi. Jazo sifatida qizning koʻzini koʻr qilib, boʻsh qabrga qamab qoʻydi. Desmont unga faqat kam miqdorda non va suv olib kelib turdi. Qabrda Melanippe ikkita oʻgʻil (Beot va kichik Eol) tugʻdi. Desmont yangi tugʻilgan chaqaloqlarni Pelion togʻiga olib borishni buyurdi va yovvoyi hayvonlar ularning hidini sezib, yeyishi uchun u yerda qoldirdi. Biroq, egizaklar oʻlimga loyiq emas edi. Ikariyalik choʻpon chaqaloqlarni topib olib ularni oʻlimdan qutqardi. Aka-uka oʻsib ulgʻaygach, otasi Poseydonning buyrugʻi bilan onasini qutqardi va yovuz Desmontni oʻldirishdi.

Bu afsonaning boshqa shakllari ham mavjud. Ularda voqealar biroz boshqacha rivojlanadi, qahramonlarning nomlari ham boshqacha keltiriladi. Shunday qilib, ba’zi versiyalarda qizning ismi Melanippe emas, balki Arna, lekin Desmont emas, balki uning otasi Eol oʻqituvchi sifatida keltiriladi va hokazo. Ammo oʻxshashliklarning koʻpligi sababli, xuddi shu voqea turli yoʻllar bilan tasvirlangan deb taxmin qilish mumkin. Biroq, koʻplab tadqiqotchilar Arnening hikoyasi Melanippe afsonasining oʻzgarishi deb ishonishga moyil boʻlib, Melanippe Arnaning katta buvisi boʻlganligi sababli, biz bir xil genealogik chiziqning turli vaqt darajalarida syujetning takrorlanishi haqida deb oʻylash mumkinДиодор Сицилийский. Греческая мифология. IV: LXVII (2) // Ancientrome..

 

 
 Гай Юлий Гигин. Мифы. 150.
 А. П. Кондрашов. Кто есть кто в мифологии Древней Греции и Рима. 1738 героев и мифов. — М.: РИПОЛ классик, 2016. ISBN 978-5-386-09554-3 (онлайн-версия).
 Carlos Parada. Genealogical Guide to Greek Mythology Greek Mythology Link: Dictionary. — 1997.

Turkum:Mifologik qahramonlar
M.A. Romanov haykali

Buyuk Gertsog Mixail Aleksandrovich yodgorligi — Orel shahrida tashkil etilgan 17-chi Chernigov hussarlari qoʻmondoni Buyuk Gertsog Mixail Aleksandrovichga oʻrnatilgan yodgorlik.

 Tavsifi 
Buyuk Gertsog Mixail Aleksandrovich haykalini oʻrnatish Imperial Pravoslav Falastin jamiyatining Orel boʻlimi tashabbusi bilan boshlangan. Ochilish marosimida ushbu jamiyat raisi Sergey Stepashin ishtirok etdi. Buyuk Gertsog Mixail Aleksandrovichning byusti 2016-yil 23-avgustda 17-Chernigov Gussar polkining sobiq shtab-kvartirasi binosi yonida ochildi. Granit ustunga balandligi 2,7 m boʻlgan bronza byust oʻrnatilgan. Taxminan 4 million rubllik haykaltaroshlik kompozitsiyasi Oryol xayrixohlarining pullari bilan oʻrnatildi: A. Drogaytseva, A. Kasyanova, G. Mironova, S. Potemkin, V. Stroyeva, S. Fefelova, M. Yagelskiy.

Chernigov polkining tarixi XVII asrga borib taqaladi. Hetman Demyan Mnohohrishniy tomonidan kazaklardan tuzilgan polk Bogdan Xmelnitskiy tomonidan imzolangan Pereyaslav shartnomasiga sodiq edi. 1783-yilda polk Chernigov Karabineri nomi bilan tanildi va A.V. Suvorov armiyasining bir qismi edi. 1833-yilda u tarqatib yuborildi, lekin 1896-yilda Orelda qayta tashkil etildi. 1899-yilda Orelda Chernigov polkining Muqaddas Xudo onasining shafoati cherkovi qurilgan. 1907-yilda u Chernigovning XVII gusarlari deb oʻzgartirildi. 1909-yilda imperator Nikolay II ning ukasi, 1918-yil iyun oyida bolsheviklar tomonidan otib tashlangan Buyuk Gertsog Mixail Aleksandrovich polk komandiri boʻldi. Fuqarolar urushi davrida polk oq gvardiyachilar tomonida jang qilgan.

 

Romanovu
Turkum: Rossiya Büstleri
Turkmaniston shaharlari

Turkmaniston shaharlari: 2014-yil 1-yanvar holatiga Turkmanistonda 24 ta shahar bor edi. 2016-yilgi maʼmuriy-hududiy islohotlardan soʻng shaharlar soni 47 taga koʻpaydi. 2018-yil 1-yanvar holatiga koʻra Turkmanistondagi shaharlar soni allaqachon 51 taga yetdi.

 Turkmaniston shaharlari roʻyxati 
Oʻzbekcha nomiTurkmancha nomiAholi soni (2009)Dastlabki nomiNomlanish variantlariShahar maqomi berilgan yilAshxobodAşgabat1003678Poltoratsk, Asxobod1881OqdeleAkdepe15580Leninsk2016AnnauÄnew29606Anau2008BayramaliBaýramaly88486Bayram-Ali1931BolqonobodBalkanabat89785Nebit-dagʻ, Nebitagʻ1946BexerdenBäherden24702Baxerden, Bahor-Ali2008BereketBereket23261Kazanjik1939BoldumsasBoldumsaz23253Kalinin2016GazajakGazojak24251Gaz-oʻchogʻ?GoʻkdepeGökdepe21154Geok-Tepe2008GoʻrogʻliGörogly18660Taxta2016GubadagGubadag17118Telmansk2016GumdagGumdag26831Kum-dagʻ?Gurbansulton ejeGurbansoltan eje27455Ilyali2016DashogʻuzDaşoguz227184Tashauz, Doshhovuz1681YoʻloʻtanÝolöten37705Iolatan, Eleten, Eloten1939KakaKaka19925Kaahk, Kaahka2016MagdanliMagdanly64845Gaurdak1990MariMary208682Merv1884SeydiSeýdi20491Нефтезаводск1990SerdarSerdar89582Кизыл-Арват, Гызыларбат1935SarhadobodSerhetabat14940Кушка, Гушгы1967Tejen Tejen77024Теджен1925TurkmanobodTürkmenabat408906Чарджуй, Ленинск-Туркменский, Чарджоу, Туркменабат1886TurkmanboshiTürkmenbaşy70962Туркменбаши, Красноводск1869HazarHazar28095Челекен1956

 Sobiq shaharlar 
Abadan shahri (sobiq Bezmeyn, Buzmeyn) 2013-yilda Ashxobod shahriga qoshildi.

 Xarita 

frameless|center|1000 px|Turkmaniston shaharlari xaritada
Xarita legendasi:
 10x10px Turkmaniston poytaxti
 10x10px Viloyat markazlari
 10x10px Boshqa shaharlar
I. D. Pastuxov haykali

I. D. Pastuxov haykali ― Udmurtiyadagi birinchi inqilobchi ishchi, Izhevsk shahar kengashi raisi Izhevskda Kommunarov va Krasnogeroyskaya koʻchalari burchagida joylashgan. Udmurt Respublikasining mintaqaviy arxitektura yodgorligi.

Dastlab 1932-yilda, Oktabr inqilobining yilligi munosabati bilan Ivan Pastuxovga haykal oʻrnatish rejalashtirilgan edi. Ammo haykaltarosh ishni tugatishga ulgurmadi va yodgorlik 1933-yil 1-mayda Aleksandr Nevskiy sobori yaqinidagi sobiq markaziy (Pastuxovskaya) maydonida (Sovetskaya va Gorkiy koʻchalari burchagida) ochildi. 1968-yilda yodgorlik Kommunarov va Krasnogeroyskaya koʻchalari chorrahasiga koʻchirildi. Oʻtkazish paytida poydevor buzilib, barelyefini yoʻqotgan.

2000-yillarning boshlarida yodgorlik Izhevsk qoʻzgʻoloniga bagʻishlangan ikkita dekorativ miltiq va ikkita barelyefni yoʻqotdi.

Yodgorlik hayotidagi eng muhim voqealarni aks ettiradi. Ikkita koʻp figurali barelyef 1918-yil avgustda qoʻzgʻolonchilar SR bilan jangga bagʻishlangan. Yodgorlikning markaziy haykaltaroshlik tasviri Pastuxovni qoʻzgʻolon paytida shahar mudofaasi rahbari sifatida ifodalaydi.

 

 

 Udmurtskaya Respublika : Kultura i iskusstvo : Ensiklopediya / gl. red. A. Ye. Zagrebin. — Ijevsk : Udmurtskiy institut istorii, yazika i literaturi UrO RAN, 2012. — 540 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-901304-62-4.
 Udmurtskaya Respublika : Ensiklopediya / gl. red. V. V. Tuganaev. — 2-e izd., ispr. i dop. — Ijevsk : Izdatelstvo „Udmurtiya“, 2008. — 768 s. — 2200 ekz. — ISBN 978-5-7659-0486-2.
 Shumilov Ye. F. Arxitektura Ijevska: istoriya razvitiya i perspektivi arxitekturi, gradostroitelstva i monumentalnogo iskusstva / pod red. A. S. Teryoxin, V. P. Orlov — Ijevsk: Udmurtiya, 1978. — 116 s. — 3000 ekz.
Oʻqituvchi haykali, Toropetsda

Oʻqituvchi haykali — Tver viloyati (Rossiya) Toropets shahrida oʻqituvchi timsoliga bagʻishlangan bronza haykal. Yodgorlik maʼlum bir shaxs sharafiga emas, balki „oqilona, mehribon, boqiylik ekuvchi“ har bir toʻropchanlarga hurmat sifatida oʻrnatilgan. Yodgorlik 1940-1950-yillarda Toropetsk 1-sonli maktab bitiruvchilari tomonidan yigʻilgan mablagʻ evaziga yaratilgan, ular orasida kardiojarroh Vladimir Almazov ham bor edi. Ustoz haykali sayyohlar eʼtiborini tortadigan qadimiy rus shahrining taniqli diqqatga sazovor joyidir.

1968-yilning sentabr oyida Toropets shahridagi 1-sonli umum taʼlim maktabining 60-yilligi nishonlandi. Maktabning 300 dan ortiq bitiruvchilari 1913-yilgi bitiruvdan boshlab nafaqat dars bergan, balki qoʻlida qurol bilan Vatanni himoya qilgan barcha ustozlarga haykal oʻrnatishga qaror qildi. Bitiruvchilari bilan birgalikda 1-sonli maktab direktori A. I. Svetikov, oʻqituvchilar I. N. Gavrilov, D. I. Byuro, I. T. Bloch, P. A. Jeleznyakov, S. M. Mixaylov, P. I. Egorov.

Bepul ishlagan Moskva haykaltaroshlari Yu.G.Orexov va V.X.Dumanyan tomonidan yaratilgan ustoz haykali 1974 -yil 27-iyunda Toropets tashkil topganining 900-yilligi munosabati bilan ochilgan. Yodgorlikda „Oʻqituvchiga minnatdor talabalardan“ degan soʻzlar oʻyilgan. Komsomolskaya koʻchasida, 1-sonli oʻrta maktab roʻparasida oʻrnatilgan yodgorlik SSSR va Rossiya hududidagi birinchi oʻqituvchi haykali boʻldi. Shakl darsni olib borayotgan oʻqituvchini tasvirlaydi: ozgʻin, oʻrta yoshli erkak maktab stoliga suyanib, hikoyachi qiyofasida turibdi.

Har yili Bilimlar kuni va Oʻqituvchilar kunida Toropskning yosh aholisi haykalga gullar qoʻyishadi. 1-sonli umum taʼlim maktabida shunday odat bor: bitiruvchi sinf oʻquvchilari „Ustoz“ haykali oldida suratga tushishlari shart. Belgilarsiz emas: yodgorlikning oyogʻini silagan oʻquvchining baholari bilan bogʻliq muammolar boʻlmaydi.

 Yana qarang 

 Saratovdagi birinchi oʻqituvchi haykali.
 Rostov-Dondagi birinchi oʻqituvchi haykali.
 Maktab stoliga yodgorlik.
 

Turkum:Toropets binolari va inshootlari
Turkum:Tver viloyati yodgorliklari
Turkum: Rossiya Haykallari
Turkum: 1974-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Kategoriya: 1974-yilgi haykallar
Turkum:Tver viloyatida 1974-yil
F. I. Shubin haykali

F. I. Shubin haykali — XVIII-asr rus haykaltaroshi F. I. Shubin haykali-büstü. 1959-yilda Mixaylovskiy bogʻida oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari — haykaltarosh V. A. Sinaiskiy va meʼmor S. B. Speranskiy. 2000-yillarda, Mixaylovskiy bogʻini rekonstruksiya qilish paytida, yodgorlik demontaj qilingan va restavratsiya qilish uchun olib ketilgan. Yodgorlik federal ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obʻekti hisoblanadi.

 Tarix 
Haykaltarosh V. A. Sinaiskiy kuyovi, meʼmor S. B. Speranskiy bilan birgalikda 1957-yilda F. I. Shubin haykali loyihasi ustida ish boshladiM. I. Astafeva-Dlugach, V. S. Speranskaya. Sergey Speranskiy — L. : Stroyizdat : Leningr. otd-nie, 1989. — S. 196. Bronza byusti 1959-yilda Monumentskulptura zavodida quyilgan. Granit poydevori Leningrad toshni qayta ishlash zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan. Mixaylovskiy bogʻidagi yodgorlikning tantanali ochilishi 1959 -yil 23-sentabrda boʻlib oʻtdi.

2000-yillarda, Mixaylovskiy bogʻini qayta tamirlash paytida, yodgorlik demontaj qilingan va qayta tamirlash uchun olib ketilgan. Madaniyat qoʻmitasi vakillari qayta tamirlashni tugaganidan keyin 2-yil ichida yodgorlikni oʻz joyiga qaytarishga vaʼda berishdi, ammo bu amalga oshmadi. Hozirgi vaqtda yodgorlik Davlat rus muzeyi hovlisida joylashganKoldasov G. D. Liberalno-tvarnaya kultura // ruskline.ru.

 Tavsif 
F.I. Shubinaning qattiq va nafis bronza byusti, pushti granitdan yasalgan baland poydevorda joylashganLisaevich I. I., Bexter-Ostrenko I. Yu. Pamyatniki deyatelyam nauki i kulturi // Skulptura Leningrada — Leningrad: Iskusstvo, 1963.. Sanʼatshunosning fikriga koʻra V. G. Isachenko, haykaltarosh byust ustida ishlayotganda XVIII-asrda badiiy texnikani nozik talqin qilgan. Yodgorlik F.I. Shubinning haykaltarosh portretlari bilan yangraydi, yaqin davlat rus muzeyida saqlanadiIsachenko V. G. Pamyatniki Sankt-Peterburga. Spravochnik. 2004. — S. 204.. Speranskiy nafaqat portret oʻxshashligini, balki Shubinning psixologiyasi va hissiy holatini ham nozik tarzda yetkaza oldi. Yodgorlik uchun poydevor toʻrtburchak asosda turgan ustun shaklida qilingan. U nafis bronza kartush bilan bezatilgan. Mualliflar yodgorlikni Mixaylovskiy bogʻi landshaftiga organik tarzda moslashtirishga muvaffaq boʻlishdiM. I. Astafeva-Dlugach, V. S. Speranskaya. Sergey Speranskiy — L. : Stroyizdat : Leningr. otd-nie, 1989. — S. 102.
 

Turkum: Sankt-Peterburg Yodgorliklari / Shubin
Turkum: 1959-yilda Sankt-Peterburgda qurilgan bino va inshootlar
Kategoriya: 1959-yilgi haykallar
Fyodor Koni haykali

Fyodor Koni haykali — Smolenskning diqqatga sazovor joylaridan biridir. XVI-asrning ikkinchi yarmidagi rus meʼmori Fyodor Savelyevich Konga bagʻishlangan.

Fyodor Kon 1596-1602-yillarda Smolenskning bugungi kungacha saqlanib qolgan shahar devorlari va minoralarini, shuningdek, 1585-1593-yillarda Moskvadagi „Oq shahar“ ning tosh devorlari va minoralarini (hozirgi oqim chizigʻiga toʻgʻri keladi) qurdi. Bulvar halqasi; XVIII-asrda buzib tashlangan).

Yodgorlik 1991-yil may oyida tiklangan qalʻa minoralarining birinchisi — Gromovaya yaqinida oʻrnatilgan. Uning mualliflari haykaltarosh O. N. Komov va arxitektor A. K. Anipko. Meʼmorning haqiqiy tasvirlari saqlanib qolmagan, shuning uchun yodgorlik XVI -asr oxiri — XVII-asr boshlaridagi rus meʼmorining jamoaviy qiyofasi hisoblanadi.
 

Turkum:Smolensk Yodgorliklari / Ot
Turkum: me'morlar yodgorliklari / ot
Fyodor Tolbuxin haykali, Maskvada

Sovet Ittifoqi marshali Fyodor Ivanovich Tolbuxin haykali — 1960-yilda Moskvada Samotexnaya koʻchasidagi bogʻda oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh L. E. Kerbel va arxitektor G. A. Zaxarov. Yodgorlik federal ahamiyatga ega madaniy meros obʻekti maqomiga egaVestnik Mera i Pravitelstva Moskvi № 65-noyabr 2011 (2189).

 Tarix 
1949-yilda haykaltarosh L. E. Kerbel marshal F. I. Tolbuxin byustini yasadi va bir yildan soʻng u yodgorlik loyihasi ustida ish boshladi. 1960-yilga kelib yodgorlik tayyor ediXudojniki Moskvi: sbornik statey. 1964.

1960-yil 14-mayda Samotechnaya koʻchasidagi parkda yodgorlik ochildi. Ishchilar, shaharning partiya, jamoat tashkilotlari, Moskva garnizoni harbiy qismlarining vakillari bor edi.

 Tavsif 
Uch metrli bronza haykal qora labradoritdan yasalgan plintusga oʻrnatilgan. Marshal F. I. Tolbuxin toʻliq oʻsishda, paltoda tasvirlangan. Uning nigohi uzoqqa qaratilgan, chap oyogʻi biroz oldinga siljiydi. Qoʻllar yarim tushiriladi, chap qoʻlda qoʻlqoplar chiqariladi. Haykaltarosh harbiy boshliqning ishonchi va qatʼiyatini, shaxsiy jasorat bilan qoʻshinlarni boshqarish sanʼati uygʻunligini yetkazdi. Haykal old tomondan va toʻrtdan uch qismi chap tomondan yaxshi qabul qilinadiZamoshkin A. I. Lev Yefimovich Kerbel. M. Sovetskiy xudojnik. 1967. — S. 59—60.

Meʼmor G.A. Zaxarov tomonidan qurilgan yodgorlikning poydevori sayqallangan toʻq kulrang granit kubidir. Pastki qismdagi bu kub qiyalik bilan kvadrat plintusga oʻrnatilgan qoʻpol yonma blokga aylanadiZamoshkin A. I. Lev Yefimovich Kerbel. M. Sovetskiy xudojnik. 1967. — S. 59—60. Kublik poydevorda quyidagi soʻzlar oʻyilgan: „Sovet Ittifoqi marshali. Fedor Ivanovich Tolbuxin. 1894-1949-yillar“.
 

Turkum: Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari mashhur va taniqli insonlar / Tolbukhin
Turkum: Meshchanskiy tumani
Turkum:1960-yilda Moskvada qurilgan bino va inshootlar
Kategoriya: 1960-yilgi haykallar
Fyodor I Ioannovich haykali

Fyodor I Ioannovich haykali — Butun Rossiya podshosi va Moskva Buyuk Gertsogi Fyodor I Ioannovich haykali. 2009 -yil 4-noyabrda ochilgan, Yoshkar-Ola shahrida, Voskresenskaya qirgʻogʻida joylashgan. Bu Rossiyada va dunyodagi birinchi toʻliq balandlikdagi suveren yodgorligidir.

 Yaratilish tarixi 
Qozon bosib olinib, keyinchalik Ivan Grozniy tomonidan Qozon xonligi Rossiya qirolligi yerlariga qoʻshib olinganidan soʻng, anneksiya qilingan hududlar tomonidan Volga boʻyidagi mahalliy xalqlar, shu jumladan, keng koʻlamli qoʻzgʻolonlar boshlandi. Mariy, qirol hokimiyatiga qarshi qaratilgan. Qoʻzgʻolonlarni tinchlantirish uchun Ivan Grozniy Cheremis urushlari deb nomlanuvchi qasos yurishlarini oʻtkazdi. Ularning oxirgisi paytida, 1581-yildan 1585-yilgacha davom etgan uchinchi Cheremis urushi, zich Mariy oʻrmonlaridagi qoʻzgʻolonlarni bostirish uchun allaqachon Ivan Grozniyning uchinchi oʻgʻli podshoh Fyodor Ioannovich bu yerda mustahkam harbiy shaharchalar hududi, ulardan biri Koʻkshagadagi Tsarev shahri — kelajak Tsarevokokshaysk va zamonaviy Yoshkar-Ola shahrini qurishni buyurgan.

Podshoh Fyodor Ioannovich haykali 2009-yil 2-noyabrda „Tsarevokokshayskiy Kreml“ madaniy-tarixiy majmuasi hududida oʻrnatilgan. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2009-yil 4-noyabrda, Milliy birlik kuni va Mariy El Respublikasi tashkil topganining 89-yilligi munosabati bilan boʻlib oʻtdi.

2011-yil 21-oktabrda yodgorlik Voskresenskaya qirgʻogʻiga koʻchirildi.

 Tavsif 
Yodgorlik bir figurali kompozitsiyadan iborat : poydevorda podshoh Fyodor Ioannovichning katta kiyimdagi toʻliq boʻyli figurasi (qirollik kiyimida, boshida toj, yelkasida diadema, chap tomonida shar, qoʻli va oʻng tomonida koʻkragida xoch). Poydevorda quyidagi yozuv bor:

 Xususiyatlari 
Yodgorlik Moskva viloyatining, Jukovskiy shahrida oʻrnatilgan. Yodgorlikning ogʻirligi — 1,3 tonnani tashkil qiladi; balandligi — 5 m dan ortiq, shundan: 3,5 m haykalning balandligi, 1,5 metr — poydevor; material — bronza. Muallifi Rossiya xalq rassomi, haykaltarosh Andrey Kovalchuk.
 

Kategoriya: 2009-yilgi haykallar
Turkum: Yoshkar-Ola Yodgorliklari / Fedor I
Fedor
Turkum: Rossiyaning ko'chirilgan yodgorliklari / Fedor