Oʻzbekistonning maʼmuriy-hududiy boʻlinishi

450px|thumb|Oʻzbekistonnig ma'muriy-hududiy boʻlinishi sxemasi
Oʻzbekistonning ma’muriy-hududiy boʻlinishi 2012-yil holatiga koʻra uch bosqichga ega: birinchi bosqichga 12 viloyat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Toshkent shahri kiradi.

Viloyatlar va Qoraqalpogʻiston Respublikasi tumanlarga va viloyatga (respublikaga) boʻysunuvchi shaharlarga boʻlinadi. Toshkent shahri shahar tumanlariga boʻlinadi.

Viloyatlar va Qoraqalpogʻiston tumanlari tumanga boʻysunuvchi shaharlarga, shahar tipidagi posyolkalarga (shaharcha) va qishloq fuqarolar yigʻinlari (QFY)ga boʻlinadi.

Shuningdek, QFYlar viloyatga boʻysunuvchi shaharlar tarkibiga, shahar posyolkalari (qoʻrgʻonlar) viloyat (respublika)ga boʻysunuvchi shaharlar va Toshkent shahrining ichki tumanlari tarkibiga kirishi mumkin

 Birinchi tartibdagi ma’muriy-hududiy boʻlinish birliklari 

T.r.Nomlanishi Aholisi(2015)Doimiy aholining soni (1991 — 2015-yillarda Oʻzbekiston va shaharlari aholisining oʻsib borishi) // Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika boshqarmasi. Demografik ma'lumotlarming kishi Maydoni,ming km² Markazi 1 Toshkent shahri 2371,3 0,3 2 Andijon viloyati 2857,3 4,2 Andijon 3 Buxoro viloyati 1785,4 39,4 Buxoro 4 Fargʻona viloyati 3444,9 6,8 Fargʻona 5 Jizzax viloyati 1250,1 20,5 Jizzax 6 Namangan viloyati 2554,2 7,9 Namangan 7 Navoiy viloyati 913,2 110,8 Navoiy 8 Qashqadaryo viloyati 2958,9 28,4 Qarshi 9 Samarqand viloyati 3514,8 16,4 Samarqand 10 Sirdaryo viloyati 777,1 5,1 Guliston 11 Surxondaryo viloyati 2358,3 20,8 Termiz 12 Toshkent viloyati 2758,3 15,3 Nurafshon 13 Xorazm viloyati 1715,6 6,3 Urganch 14 Qoraqalpogʻiston respublikasi 1763,1 165,6 Nukus

 Quyi ma’muriy-hududiy birliklar 

 Andijon viloyati 
thumb|400px|right|Andijon viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Oltinkoʻl tumani Олтинкўл тумани Oltinkoʻl 11 ta shahar posyolkalari (shp), 8 ta qishloq fuqarolar yigʻini (qfy) 2 Andijon tumani Андижон тумани Kuyganyor 18 shp, 9 qfy 3 Asaka tumani Асака тумани Asaka Asaka shahri, 4 shp, 8 qfy 4 Baliqchi tumani Балиқчи тумани Baliqchi 3 shp, 9 qfy 5 Boʻston tumani Бўстон тумани Boʻston 3 shp, 3 qfy 6 Buloqboshi tumani Булоқбоши тумани Buloqboshi 4 shp, 5 qfy 7 Jalaquduq tumani Жалaқудуқ тумани Jalaquduq Jalaquduq shahri, 7 shp, 8 qfy 8 Izboskan tumani Избоскан тумани Poytugʻ Poytugʻ shahri, 4 shp, 9 qfy 9 Qoʻrgʻontepa tumani Қўрғонтепа тумани Qoʻrgʻontepa Qorasuv, Qoʻrgʻontepa shaharlari, 1 shp, 5 qfy 10 Marhamat tumani Марҳамат тумани Marhamat Marhamat shahri, 10 shp, 5 qfy 11 Paxtaobod tumani Пахтаобод тумани Paxtaobod Paxtaobod shahri, 3 shp, 5 qfy 12 Ulugʻnor tumani Улуғнор тумани Oqoltin 1 shp, 4 qfy 13 Xoʻjaobod tumani Хўжаобод тумани Xoʻjaobod Xoʻjaobod shahri, 5 shp, 4 qfy 14 Shahrixon tumani Шаҳрихон тумани Shahrixon Shahrixon shahri, 3 shp, 12 qfy Andijon shahri Андижон шаҳри Xonobod shahri Хонобод шаҳри 1 shp, 1 qfy

 Buxoro viloyati 
thumb|400px|right|Buxoro viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Olot tumani Олот тумани Olot Olot shahri, 8 shp, 10 qfy 2 Buxoro tumani Бухоро тумани Galaosiyo Galaosiyo shahri, 6 shp, 14 qfy 3 Vobkent tumani Вобкент тумани Vobkent Vobkent shahri, 3 shp, 11 qfy 4 Gʻijduvon tumani Ғиждувон тумани Gʻijduvon Gʻijduvon shahri, 14 shp, 14 qfy 5 Jondor tumani Жондор тумани Jondor 9 shp, 13 qfy 6 Kogon tumani Когон тумани Kogon 2 shp, 9 qfy 7 Qorakoʻl tumani Қоракўл тумани Qorakoʻl Qorakoʻl shahri, 12 shp, 16 qfy 8 Qorovulbozor tumani Қоровулбозор тумани Qorovulbozor Qorovulbozor shahri, 4 qfy 9 Peshku tumani Пешку тумани Yangibozor 4 shp, 10 qfy 10 Romitan tumani Ромитан тумани Romitan Gazli va Romitan shaharlari, 3 shp, 6 qfy 11 Shofirkon tumani Шофиркон тумани Shofirkon Shofirkon shahri, 8 shp, 12 qfy Buxoro shahri Бухоро шаҳри 2 qfy Kogon shahri Когон шаҳри 

 Jizzax viloyati 
thumb|400px|Jizzax viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Arnasoy tumani Арансой тумани Gʻoliblar 2 shp, 6 qfy 2 Baxmal tumani Бахмал тумани Usmat 7 shp, 10 qfy 3 Gʻallaorol tumani Ғаллаорол тумани Gʻallaorol Gʻallaorol shahri, 6 shp, 14 qfy 4 Sharof Rashidov tumani Шароф Рашидов тумани Uchtepa 7 shp, 12 qfy 5 Doʻstlik tumani Дўстлик тумани Doʻstlik Doʻstlik shahri, 1 shp, 7 qfy 6 Zomin tumani Зомин тумани Zomin Dashtobod shahri, 4 shp, 12 qfy 7 Zarbdor tumani Зарбдор тумани Zarbdor 4 shp, 5 qfy 8 Zafarobod tumani Зафаробод тумани Zafarobod 4 shp, 6 qfy 9 Mirzachoʻl tumani Мирзачўл тумани Gagarin Gagarin shahri, 2 shp, 6 qfy 10 Paxtakor tumani Пахтакор тумани Paxtakor Paxtakor shahri, 1 shp, 7 qfy 11 Forish tumani Фориш тумани Yangiqishloq 2 shp, 10 qfy 12 Yangiobod tumani Янгиобод тумани Balandchaqir 2 shp, 5 qfy Jizzax shahri Жиззах шаҳри 

 Qashqadaryo viloyati 
thumb|400px|right|Qashqadaryo viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Chiroqchi tumani Чироқчи тумани Chiroqchi Chiroqchi shahri, 8 shp, 20 qfy 2 Dehqonobod tumani Деҳқонобод тумани Karashina 3 shp, 14 qfy 3 Gʻuzor tumani Ғузор тумани Gʻuzor Gʻuzor shahri, 5 shp, 12 qfy 4 Qamashi tumani Қамаши тумани Qamashi Qamashi shahri, 5 shp, 11 qfy 5 Qarshi tumani Қарши тумани Beshkent Beshkent shahri, 15 shp, 15 qfy 6 Koson tumani Косон тумани Koson Koson shahri, 14 shp, 9 qfy 7 Kasbi tumani Касби тумани Mugʻlon 9 shp, 10 qfy 8 Kitob tumani Китоб тумани Kitob Kitob shahri, 13 shp, 12 qfy 9 Mirishkor tumani Миришкор тумани Yangi Mirishkor 3 shp, 12 qfy 10 Muborak tumani Муборак тумани Muborak Muborak shahri, 5 shp, 4 qfy 11 Nishon tumani Нишон тумани Yangi-Nishon Tolimarjon, Yangi-Nishon shaharlari, 9 shp, 8 qfy 12 Shahrisabz tumani Шаҳрисабз тумани Shahrisabz Shahrisabz shahri, 19 shp, 12 qfy 13 Yakkabogʻ tumani Яккабоғ тумани Yakkabogʻ Yakkabogʻ shahri, 14 shp, 9 qfy 14 Koʻkdala tumani Кўкдала тумани Yettitom Yettitom shaharchasi, 32 mfy Qarshi shahri Қарши шаҳри 1 shp

 Navoiy viloyati 
thumb|400px|right|Navoiy viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Konimex tumani Конимех тумани Konimex 4 shp, 7 qfy 2 Karmana tumani Кармана тумани Karmana 6 shp, 6 qfy 3 Qiziltepa tumani Қизилтепа тумани Qiziltepa Qiziltepa shahri, 12 shp, 8 qfy 4 Xatirchi tumani Хатирчи тумани Yangirabot Yangirabot shahri, 11 shp, 9 qfy 5 Navbahor tumani Навбаҳор тумани Beshrabot 5 shp, 7 qfy 6 Nurota tumani Нурота тумани Nurota Nurota shahri, 5 shp, 7 qfy 7 Tomdi tumani Томди тумани Tomdibuloq 1 shp, 7 qfy 8 Uchquduq tumani Учқудуқ тумани Uchquduq Uchquduq shahri, 1 shp, 5 qfy Zarafshon shahri Зарафшон шаҳри 1 shp Navoiy shahri Навоий шаҳри 1 shp

 Namangan viloyati 
thumb|400px|right|Namangan viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Chortoq tumani Чортоқ тумани Chortoq Chortoq shahri, 10 shp, 9 qfy 2 Chust tumani Чуст тумани Chust Chust shahri, 11 shp, 11 qfy 3 Kosonsoy tumani Косонсой тумани Kosonsoy Kosonsoy shahri, 10 shp, 7 qfy 4 Mingbuloq tumani Мингбулоқ тумани Jomashoʻy 7 shp, 7 qfy 5 Namangan tumani Наманган тумани Toshbuloq 10 shp, 12 qfy 6 Norin tumani Норин тумани Haqqulobod Haqqulobod shahri, 8 shp, 8 qfy 7 Pop tumani Поп тумани Pop Pop shahri, 15 shp, 10 qfy 8 Toʻraqoʻrgʻon tumani Тўрақўрғон тумани Toʻraqoʻrgʻon Toʻraqoʻrgʻon shahri, 13 shp, 8 qfy 9 Uchqoʻrgʻon tumani Учқўрғон тумани Uchqoʻrgʻon Uchqoʻrgʻon shahri, 4 shp, 8 qfy 10 Uychi tumani Уйчи тумани Uychi 13 shp, 8 qfy 11 Yangiqoʻrgʻon tumani Янгиқўрғон тумани Yangiqoʻrgʻon 19 shp, 11 qfy Namangan shahri Наманган шаҳри 

 Samarqand viloyati 
thumb|400px|right|Samarqand viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Bulungʻur tumani Булунғур тумани Bulungʻur Bulungʻur shahri, 3 shp, 7 qfy 2 Ishtixon tumani Иштихон тумани Ishtixon Ishtixon shahri, 12 shp, 9 qfy 3 Jomboy tumani Жомбой тумани Jomboy Jomboy shahri, 5 shp, 8 qfy 4 Kattaqoʻrgʻon tumani Каттақўрғон тумани Payshanba 8 shp, 11 qfy 5 Qoʻshrabot tumani Қўшработ тумани Qoʻshrabot 2 shp, 7 qfy 6 Narpay tumani Нарпай тумани Oqtosh Oqtosh shahri, 3 shp, 9 qfy 7 Nurobod tumani Нуробод тумани Nurobod Nurobod shahri, 1 shp, 7 qfy 8 Oqdaryo tumani Оқдарё тумани Loyish 10 shp, 6 qfy 9 Paxtachi tumani Пахтачи тумани Ziyovuddin 7 shp, 8 qfy 10 Payariq tumani Пайариқ тумани Payariq Payariq, Chelak shaharlari, 9 shp, 11 qfy 11 Pastdargʻom tumani Пастдарғом тумани Juma Juma shahri, 12 shp, 13 qfy 12 Samarqand tumani Самарқанд тумани Gulobod 2 shp, 8 qfy 13 Toyloq tumani Тойлоқ тумани Toyloq 3 shp, 9 qfy 14 Urgut tumani Ургут тумани Urgut Urgut shahri, 7 shp, 12 qfy Kattaqoʻrgʻon shahri Каттақўрғон шаҳри 1 shp Samarqand shahri Самарқанд шаҳри 3 shp

 Surxondaryo viloyati 
thumb|400px|right|Surxondaryo viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Angor tumani Ангор тумани Angor 12 shp, 7 qfy 3 Boysun tumani Бойсун тумани Boysun Boysun shahri, 5 shp, 7 qfy 4 Denov tumani Денов тумани Denov Denov shahri, 12 shp, 17 qfy 5 Jarqoʻrgʻon tumani Жарқўрғон тумани Jarqoʻrgʻon Jarqoʻrgʻon shahri, 5 shp, 7 qfy 6 Qiziriq tumani Қизириқ тумани Sariq 6 shp, 10 qfy 7 Qumqoʻrgʻon tumani Қумқўрғон тумани Qumqoʻrgʻon Qumqoʻrgʻon shahri, 11 shp, 8 qfy 8 Muzrabot tumani Музработ тумани Xalqobod 10 shp, 9 qfy 9 Oltinsoy tumani Олтинсой тумани Qarluq 14 shp, 9 qfy 10 Sariosiyo tumani Сариосиё тумани Sariosiyo Shargʻun shahri, 4 shp, 9 qfy 11 Sherobod tumani Шеробод тумани Sherobod Sherobod shahri, 7 shp, 9 qfy 12 Shoʻrchi tumani Шўрчи тумани Shoʻrchi Shoʻrchi shahri, 10 shp, 10 qfy 13 Termiz tumani Термиз тумани Uchqizil 9 shp, 5 qfy 14 Uzun tumani Узун тумани Uzun 9 shp, 7 qfy Termiz shahri Термиз шаҳри 

 Sirdaryo viloyati 
thumb|400px|right|Sirdaryo viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Oqoltin tumani Оқолтин тумани Sardoba 3 shp, 3 qfy 2 Boyovut tumani Боёвут тумани Boyovut 4 shp, 12 qfy 3 Guliston tumani Гулистон тумани Dehqonobod 5 shp, 9 qfy 4 Xovos tumani Ховос тумани Xovos 2 shp, 11 qfy 5 Mirzaobod tumani Мирзаобод тумани Navroʻz 2 shp, 9 qfy 6 Sardoba tumani Сардоба тумани Paxtaobod 1 shp, 6 qfy 7 Sayxunobod tumani Сайхунобод тумани Sayxun 4 shp, 7 qfy 8 Sirdaryo tumani Сирдарё тумани Sirdaryo Baxt, Sirdaryo shaharlari, 4 shp, 9 qfy Guliston shahri Гулистон шаҳри 3 qfy Shirin shahri Ширин шаҳри Yangiyer shahri Янгиер шаҳри 

 Toshkent viloyati 
thumb|400px|right|Toshkent viloyatining ma’muriy boʻlnishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Bekobod tumani Бекобод тумани Zafar 5 shp, 12 qfy 2 Boʻstonliq tumani Бўстонлиқ тумани Gʻazalkent Gʻazalkent shahri, 17 shp, 18 qfy 3 Boʻka tumani Бўка тумани Boʻka Boʻka shahri, 8 qfy 4 Chinoz tumani Чиноз тумани Chinoz Chinoz shahri, 9 shp, 8 qfy 5 Qibray tumani Қибрай тумани Qibray 16 shp, 10 qfy 6 Ohangaron tumani Оҳангарон тумани Ohangaron Ohangaron shahri, 4 shp, 8 qfy 7 Oqqoʻrgʻon tumani Оққўрғон тумани Oqqoʻrgʻon Oqqoʻrgʻon shahri, 2 shp, 10 qfy 8 Parkent tumani Паркент тумани Parkent Parkent shahri, 3 shp, 9 qfy 9 Piskent tumani Пискент тумани Piskent Piskent shahri, 2 shp, 6 qfy 10 Quyi Chirchiq tumani Қуйи Чирчиқ тумани Doʻstobod Doʻstobod shahri, 2 shp, 9 qfy 11 Zangiota tumani Зангиота тумани Keles Keles shahri, 21 shp, 18 qfy 12 Oʻrta Chirchiq tumani Ўрта Чирчиқ тумани Toʻytepa Toʻytepa shahri, 5 shp, 13 qfy 13 Yangiyoʻl tumani Янгийўл тумани Yangiyoʻl Yangiyoʻl shahri, 5 shp, 8 qfy 14 Yuqori Chirchiq tumani Юқори Чирчиқ тумани Yangibozor 3 shp, 9 qfy Olmaliq shahri Олмалиқ шаҳри Angren shahri Ангрен шаҳри Yangiobod shahri, 3 shp Bekobod shahriБекобод шаҳри Chirchiq shahri Чирчиқ шаҳри 

 Fargʻona viloyati 
thumb|400px|right|Fargʻona viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Oltiariq tumani Олтиариқ тумани Oltiariq Tinchlik shahri, 14 shp, 15 qfy 2 Bagʻdod tumani Бағдод тумани Bagʻdod 21 shp, 10 qfy 3 Beshariq tumani Бешариқ тумани Beshariq Beshariq shahri, 10 shp, 9 qfy 4 Buvayda tumani Бувайда тумани Ibrat 10 shp, 11 qfy 5 Dangʻara tumani Данғара тумани Dangʻara 9 shp, 8 qfy 6 Fargʻona tumani Фарғона тумани Chimyon 21 shp, 16 qfy 7 Furqat tumani Фурқат тумани Navbahor 8 shp, 6 qfy 8 Qoʻshtepa tumani Қўштепа тумани Langar 14 shp, 15 qfy 9 Quva tumani Қува тумани Quva Quva shahri, 15 shp, 11 qfy 10 Rishton tumani Риштон тумани Rishton Rishton shahri, 13 shp, 11 qfy 11 Soʻx tumani Сўх тумани Ravon 7 shp, 4 qfy 12 Toshloq tumani Тошлоқ тумани Toshloq 10 shp, 10 qfy 13 Uchkoʻprik tumani Учкўприк тумани Uchkoʻprik 11 shp, 9 qfy 14 Oʻzbekiston tumani Ўзбекистон тумани Yaypan Yaypan shahri, 22 shp, 10 qfy 15 Yozyovon tumani Ёзёвон тумани Yozyovon 9 shp, 10 qfy Qoʻqon shahri Қўқон шаҳри 1 shp Quvasoy shahri Қувасой шаҳри 1 shp, 6 qfy Margʻilon shahri Марғилон шаҳри 1 shp Fargʻona shahri Фарғона шаҳри 

 Xorazm viloyati 
thumb|400px|right|Xorazm viloyatining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Markazi Tarkibi 1 Bogʻot tumani Боғот тумани Bogʻot 5 shp, 10 qfy 2 Gurlan tumani Гурлан тумани Gurlan 9 shp, 9 qfy 3 Xonqa tumani Хонқа тумани Xonqa 5 shp, 10 qfy 4 Tuproqqalʼa tumani Тупроққалъа тумани Pitnak Pitnak shahri 5 Xiva tumani Хива тумани Xiva Xiva shahri, 8 shp, 9 qfy 6 Qoʻshkoʻpir tumani Қўшкўпир тумани Qoʻshkoʻpir 6 shp, 12 qfy 7 Shovot tumani Шовот тумани Shovot 7 shp, 11 qfy 8 Urganch tumani Урганч тумани Qorovul 5 shp, 10 qfy 9 Yangiariq tumani Янгиариқ тумани Yangiariq 6 shp, 8 qfy 10 Yangibozor tumani Янгибозор тумани Yangibozor 3 shp, 8 qfy11Hazorasp tumaniҲазорасп туманиHazorasp Urganch shahri Урганч тумани 

 Qoraqalpogʻiston Respublikasi 
thumb|400x400px|Qoraqalpogʻiston Respublikasining ma’muriy boʻlinishi
Xaritadagiraqami Oʻzbek tilida (lot./kir.) Qoraqalpoq tilida (lot./kir.) Markazi Tarkibi 1 Amudaryo tumaniАмударё тумани Aʻmudaʻrya rayonıӘмудәрья районы Mangʻit Mangʻit shahri, 4 shp, 16 qfy 2 Beruniy tumaniБеруний тумани Biruniy rayonıБируний районы Beruniy Beruniy shahri, 1 shp, 13 qfy 3 Chimboy tumaniЧимбой тумани Shimbay rayonıЧимбай районы Chimboy Chimboy shahri, 1 shp, 11 qfy 4 Ellikqal’a tumaniЭлликқалъа тумани Ellikqala rayonıЭлликқала районы Boʻston Boʻston shahri, 1 shp, 13 qfy 5 Kegeyli tumaniКегейли тумани Kegeyli rayonıКегейли районы Kegeyli Xalqobod, 2 shp, 9 qfy 6 Moʻynoq tumaniМўйноқ тумани Moynaq rayonıМойнақ районы Moʻynoq Moʻynoq shahri, 6 qfy 7 Nukus tumaniНукус тумани Noʻkis rayonıНөкис районы Oqmangʻit 1 shp, 6 qfy 8 Qanlikoʻl tumaniҚанликўл тумани Qanʻlıkuʻl rayonıҚаңлыкүл районы Qanlikoʻl 1 shp, 7 qfy 9 Qoʻngʻirot tumaniҚўнғирот тумани Qonʻrat rayonıҚоңрат районы Qoʻngʻirot Qoʻngʻirot shahri, 5 shp, 12 qfy 10 Qoraoʻzak tumaniҚораўзак тумани Qaraoʻzek rayonıҚараөзек районы Qoraoʻzak 1 shp, 8 qfy 11 Shumanay tumaniШуманай тумани Shomanay rayonıШумоной районы Shumanay Shumanay shahri, 7 qfy 12 Taxtakoʻpir tumaniТахтакўпир тумани Taxtakoʻpir rayonıТахтакөпир районы Taxtakoʻpir 1 shp, 8 qfy 13 Toʻrtkoʻl tumaniТўрткўл тумани Toʻrtkuʻl rayonıТөрткүл районы Toʻrtkoʻl Toʻrtkoʻl shahri, 5 shp, 15 qfy 14 Xoʻjayli tumaniХўжайли тумани Xojeli rayonıХожели районы Xoʻjayli Taxiatosh, Xoʻjayli shaharlari, 2 shp, 10 qfy Nukus shahriНукус шаҳри Noʻkis qalasi Нөкис қаласи 1 shp

 Toshkent shahri 
thumb|300px|right|Toshkent shahrining tumanlari xaritasi
Xaritadagiraqami Lotin alifbosida yozilishi Kirill alifbosida yozilishi Tarkibi 1 Bektemir tumani Бектемир тумани 2 Chilonzor tumani Чилонзор тумани 3 Yashnobod tumani (2014-yilgacha Hamza tumani) Яшнобод тумани 4 Mirobod tumani Миробод тумани 5 Mirzo Ulugʻbek tumani Мирзо Улуғбек тумани 1 shp 6 Sergeli tumani Сергели тумани 7 Shayxontohur tumani Шайхонтоҳур тумани 8 Olmazor tumani Олмазор тумани 9 Uchtepa tumani Учтепа тумани 10 Yakkasaroy tumani Яккасарой тумани 11 Yunusobod tumani Юнусобод тумани 

 Tarixi 

 Qisqacha tarix 
thumb|200 px|XX asr boshlarida Rossiya qaramogʻidagi Oʻrta Osiyo hududlari
Oktyabr inqilobiga qadar hozirgi Oʻzbekiston hududi Rossiya imperiyasining Kaspiyorti viloyati , Samarqand viloyati , Sirdaryo viloyati , Fargʻona viloyati ga hamda uning vassallari hisoblangan – Buxoro amirligi va Xiva xonligiga boʻlingan edi.
1918-yil Turkistonda shoʻro hokimiyati oʻrnatilganidan soʻng, hozirgi Oʻzbekiston hududida (Buxoro amirligi va Xiva xonligi hududlaridan tashqari) poytaxti Toshkent shahri boʻlgan Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi tashkil etildi. 1920-yilda Buxoro va Xivada shoʻro hokimiyati oʻrnatilishi natijasida Buxoro Xalq Sovet Respublikasi va Xorazm Xalq Sovet Respublikasi tuzildi. 1923-yil 30-oktyabrda Xorazm XSR, 1924-yil 19-sentyabrda esa Buxoro XSR xalq sovet respublikasidan, sovet sotsialistik respublikasiga oʻzgartirildiБольшая советская энциклопедия, 2-е изд, М., издательство БСЭ, 1949-1960 гг., том 44, страница 17.

1924-yil 16-sentyabrda Turkiston ASSR MIQning navbatdan tashqari sessiyasida Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanishni amalga oshirish qarori qabul qilindi. Ushbu qaror doirasida SSSR tarkibida Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tashkil etilganligi deklaratsiya qilindi. Uning tarkibiga sobiq Samarqand, Yettisuv, Fargʻona viloyatlarining, Buxoro SSR, Xorazm SSR hududlarining ayrim qismlari qoʻshib olindi. Bu qaror 1924-yil 14-oktyabrda Ishchi va harbiy deputatlari Shoʻrosining Butunrossiya Markaziy Iroya Qoʻmitasi (BMIQ)ning 2-sessiyasida tasdiqlandi va 1925-yilning 11-mayida 12-Butunrossiya Shoʻrolar qurultoyida qabul qilindi. Poytaxti Samarqand shahri boʻlgan Oʻzbekiston SSRning tashkil topgan sanasi 1924-yilning 27-oktyabri hisoblanadi. Bundan tashqari Oʻzbekiston SSR tarkibida Tojikiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi ham tuzildiБольшая советская энциклопедия, 2-е изд., М., издательство БСЭ, 1949-1960 гг., том 29, страницы 293-294.

 1924—1938-yillar 
thumb|500px|Oʻzbekiston 1927-yilda
1925-yili Oʻzbekiston SSRda oblastlar (viloyatlar)ga boʻlinish amalga oshirildi. Oblastlar uyezdlarga, uyezdlar esa volostlarga boʻlindi. 1926-yilning 1-yanvar holatiga koʻra Oʻzbekiston SSRning ma’muriy-hududiy boʻlinishi quyidagicha edi:

 Oblast (viloyat) Uyezdlar Zarafshon Buxoro, Gʻijduvon, Karmana, Nurota Qashqadaryo Behbudiy, Gʻuzor, Shahrisabz Samarqand Jizzax, Kattaqoʻrgʻon, Samarqand, Xoʻjand Surxondaryo Boysun, Sherobod, Yurchi Toshkent Mirzachoʻl, Toshkent Fargʻona Andijon, Qoʻqon, Namangan, Fargʻona, Konibodom rayoni (tumani) Xorazm Gurlan, Yangi-Urganch, Xiva, Shoʻraxon Tojikiston ASSR Togʻli-Badaxshon, Garm, Dushanbe, Koʻlob, Qoʻrgʻontepa, Panjikent, Oʻratepa (viloyatlari) Konimex tumaniviloyat hisobida yoʻq
Aytish joizki, aynan oʻsha yili viloyat va uyezdlar bekor qilinib, oʻrniga 10 ta: Andijon, Buxoro, Zarafshon, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo, Toshkent, Fargʻona, Xoʻjand va Xorazm okruglari tashkil etildi. Okruglar rayonlarga (tumanlarga) boʻlindi.
1929-yilda Tojikiston ASSR va Xoʻjand okrugi Oʻzbekiston SSR tarkibidan chiqarilib, ular oʻrnida Tojikiston SSR tashkil etildi. Bu qaror 1929-yilning 5-dekabrida SSSR MIQ tomonidan tasdiqlangan.
1930-yilda Oʻzbekiston SSRning poytaxti Toshkent shahriga koʻchirildi. Shu yili butun Shoʻro ittifoqida boʻlgani kabi Oʻzbekiston SSRda ham barcha okruglar bekor qilindi. Ular tarkibiga kirgan rayonlar (tumanlar) esa bevosita respublikaga boʻysundirildi. 1931-yil Oʻzbekiston SSRda 71 ta rayon oʻz navbatida rayonlar 1494 ta qishloq sovetiga boʻlingan, respublikaga boʻysunuvchi 9 ta shahar (bu shaharlarga yana 204 ta qishloq soveti boʻysungan) boʻlgan.
1935-yilda Oʻzbekiston SSR rayonlarining bir qismi Qashqadaryo okrugiga birlashtirildi.
1936-yil 5-dekabrda RSFSR tarkibidan Oʻzbekiston SSR tarkibiga Qoraqalpogʻiston ASSR qoʻshib berildi.

 1938—1987-yillar 
thumb|1938-yil 1 dekabr holatiga Oʻzbekiston SSR xaritasi
1938-yil 15-yanvarda Oʻzbekiston SSR tarkibida Buxoro (Surxondaryo okrugi bilan birga), Samarqand, Toshkent, Fargʻona va Xorazm viloyatlari tuzildi.
1938-yil 1-oktyabrdagi maʻlumotlarga koʻra Oʻzbekiston SSRning ma’muriy-hududiy boʻlinishi quyidagicha koʻrinishga ega boʻlgan:

 Viloyat Viloyatga boʻysunuvchi tuman va shaharlar (sh.) Buxoro Beshkent, Buxoro, Vobkent, Gʻijduvon, Gʻuzor, Dehqonobod, Kogon, Qamashi, Qorakoʻl, Qarshi, Kosonsoy, Konimex, Karmana, Qiziltepa, Kitob, Romitan, Sverdlov, Chiroqchi, Shofirkon, Shaxrisabz, Yakkabogʻ, Buxoro sh., Gʻijduvon sh., Kogon sh., Qarshi sh., Shahrisabz sh. Surxondaryo okrugiBuxoro viloyati tarkibida Boysun, Denov, Jarqoʻrgʻon, Sariosiyo, Termiz, Sherobod, Shoʻrchi, Termiz sh. Samarqand Oqdaryo, Bulungʻur, Gʻallaorol, Jomboy, Zomin, Qoradaryo, Kattaqoʻrgʻon, Mitan, Narpay, Nurota, Payariq, Pastdargʻom, Paxtakor, Samarqand, Urgut, Forish, Xatirchi, Samarqand sh., Jizzax sh., Kattaqoʻrgʻon sh. Toshkent Oqqoʻrgʻon, Ohangaron, Bekobod, Yuqorichirchiq, Kalinin, Mirzachoʻl, Quyichirchiq, Orjonikidze, Parkent, Piskent, Oʻrtachirchiq, Xovos, Chinoz, Yangiyoʻl, Toshkent sh., Chirchiq sh., Yangiyoʻl sh. Fargʻona Oyim, Oltiariq, Andijon, Bagʻdod, Baliqchi, Voroshilov, Jalolquduq, Izboskan, Kaganovich, Kosonsoy, Kirov, Qoʻqon, Kuybishev, Lenin, Margʻilon, Marhamat, Molotov, Namangan, Norin, Pop, Paxtaobod, Stalin, Toshloq, Toʻraqoʻrgʻon, Uychi, Uchqoʻrgʻon, Fargʻona, Xoʻjaobod, Chust, Yangiqoʻrgʻon, Fargʻona sh., Andijon sh., Qoʻqon sh., Leninsk sh., Margʻilon sh., Namangan sh., Chust sh. Xorazm Gurlan, Qoʻshkoʻpir, Mangʻit, Urganch, Xazorasp, Xonqa, Xiva, Shovot, Yangiariq, Urganch sh., Xiva sh. Qoraqalpoq ASSR Qoraoʻzak, Kegeyli, Qipchoq, Kuybishev, Qoʻngʻirot, Moʻynoq, Tomdi, Taxtakoʻpir, Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli, Chimboy, Shabboz, Toʻrtkoʻl sh., Nukus sh., Xoʻjayli sh., Chimboy sh.

1941-yil 6-martda Fargʻona viloyati tarkibidan Andijon va Namangan ajratib olindi. Buxoro viloyati tarkibidan esa Surxondaryo okrugi ajratib olinib, Surxondaryo viloyati tashkil etildi. 1943-yil 20-yanvarda Buxoro viloyatining bir qismidan Qashqadaryo viloyati tuzildi. Buning natijasida 1947-yilning 1-yanvarida Oʻzbekiston SSRning ma’muriy-hududiy boʻlinishi quyidagi koʻrinishga keldi:

 Viloyat Viloyatga boʻysunuvchi tuman va shaharlar (sh.) Andijon Oyim, Oltinkoʻl, Andijon, Baliqchi, Voroshilov, Jalolquduq, Izboskan, Lenin, Marhamat, Paxtaobod, Stalin, Xoldevonbek, Xoʻjaobod, Chinobod, Andijon sh., Leninsk sh. Buxoro Olot, Buxoro, Vobkent, Gʻijduvon, Kogon, Qorakoʻl, Konimex, Karmana, Qiziltepa, Romitan, Sverdlov, Tomdi, Shofirkon, Buxoro sh., Gʻijduvon sh., Kogon sh. Qashqadaryo Beshkent, Gʻuzor, Dehqonobod, Qamashi, Qarshi, Koson, Kitob, Koʻkbuloq, Miroqi, Chiroqchi, Shahrisabz, Yakkabogʻ, Qarshi sh., Shahrisabz sh. Namangan Kosonsoy, Namangan, Norin, Pop, Toʻraqoʻrgʻon, Uychi, Uchqoʻrgʻon, Chust, Yangiqoʻrgʻon, Namangan sh., Chust sh. Samarqand Oqdaryo, Bulungʻur, Gʻallaorol, Jomboy, Jizzax, Zomin, Ishtixon, Qoradaryo, Qoraqishloq, Kattaqoʻrgʻon, Komsomolskiy, Qoʻshrabot, Mitan, Narpay, Nurota, Payariq, Pastdargʻom, Paxtakor, Samarqand, Urgut, Forish, Xatirchi, Samarqand sh., Jizzax sh., Kattaqoʻrgʻon sh. Surxondaryo Boysun, Denov, Jarqoʻrgʻon, Sariosiyo, Termiz, Uzun, Sherobod, Shoʻrchi, Termiz sh. Toshkent Oqqoʻrgʻon, Ohangaron, Bekobod, Boʻka, Yuqorichirchiq, Kalinin, Qorasuv, Mirzachoʻl, Quyichirchiq, Orjonikidze, Parkent, Piskent, Oʻrtachirchiq, Sirdaryo, Toshkent, Xovos, Chinoz, Yangiyoʻl, Toshkent sh., Angren sh., Bekobod sh., Chirchiq sh., Yangiyoʻl sh. Fargʻona Oltiariq, Oxunboboyev, Bagʻdod, Buvayda, Vodil, Gorskiy, Kaganovich, Kirov, Qoʻqon, Quvasoy, Quva, Kuybishev, Molotov, Soʻx, Toshloq, Fargʻona, Frunze, Fargʻona sh., Qoʻqon sh., Margʻilon sh. Xorazm Gurlan, Qoʻshkoʻpir, Mangʻit, Urganch, Xazorasp, Xonqa, Xiva, Shovot, Yangiariq, Urganch sh., Xiva sh. Qoraqalpogʻiston ASSR Qoraoʻzak, Kegeyli, Qipchoq, Kuybishev, Qoʻngʻirot, Moʻynoq, Taxtakoʻpir, Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli, Chimboy, Shabboz, Toʻrtkoʻl sh., Nukus sh., Xoʻjayli sh., Chimboy sh.
thumb|1950-60 yillarda Oʻzbekiston SSR chegaralarining oʻzgarishi
SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1956-yil 13 fevraldagi Qozogʻiston SSR va Oʻzbekiston SSR oʻrtasidagi chegaraning qisman oʻzgartirilishi toʻgʻrisidagi Qaroriga muvofiq Qozogʻiston SSRdan Mirzachoʻl choʻlining va Boʻstondiq (hozir Oʻzbekistonda – Boʻstonliq) tumanining bir qismi Oʻzbekiston SSR tarkibiga qoʻshildi.
1963-yil SSSR Oliy Soveti Prezidiumining qaroriga muvofiq Chimkent va Qiziloʻrda viloyatlarining 36,6 ming km² hududi Oʻzbekiston SSR tarkibiga qoʻshib berildi.
1960-yil 25 yanvarda Qashqadaryo va Namangan viloyatlari bekor qilindi. Qashqadaryo viloyatining hududlari Surxondaryo viloyati tarkibiga qoʻshildi. Namangan viloyati esa Andijon va Fargʻona viloyatlari oʻrtasida boʻlib berildi. 1963-yil 16 fevralda Samarqand va Toshkent viloyatlarining qishloq xoʻjaligi uchun unumlashtirilgan yerlari ajratib olinib, yangi Sirdaryo viloyati tuzildi (ma’muriy markazi avval Yangiyer boʻlgan, 1963-yil noyabr oyida Gulistonga oʻzgartirilgan). 1964-yil 7 fevralda Qashqadaryo, 1967-yil 18 dekabrda esa Namangan viloyatlari qayta tuzildi.
1971-yilning 28 iyunida Sirdaryo viloyatining uncha katta boʻlmagan Jetisoy, Kirov va Paxtaorol tumanlari Qozogʻiston SSRning Chimkent viloyatiga qoʻshib olindi.
1973-yil 29 dekabrda Sirdaryo viloyatining bir qismidan Jizzax viloyati tashkil etildi. 1982-yil 20 aprelda Buxoro va Samarqand viloyatlarining ayrim hududlaridan Navoiy viloyati tashkil etildi. Natijada, 1987-yil 1 yanvar holatiga koʻra Oʻzbekiston SSRning ma'muriy-hududiy boʻlinishi quyidagi koʻrinishga keldi:

 Viloyat Viloyatlarga boʻysunuvchi tuman va shaharlar Qoraqalpogʻiston ASSR Amudaryo, Beruniy, Boʻzatov, Qoraoʻzak, Kegeyli, Qoʻngʻirot, Leninobod, Moʻynoq, Nukus, Taxtakoʻpir, Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli, Chimboy, Shumanay, Ellikqal’a, Toʻrtkoʻl sh., Nukus sh., Beruniy sh., Qoʻngʻirot sh., Moʻynoq sh., Taxiatosh sh., Xoʻjayli sh., Chimboy sh. Andijon Oltinkoʻl, Andijon, Baliqchi, Boʻz, Jalolquduq, Izboskan, Komsomolobod, Lenin, Marhamat, Moskva, Paxtaobod, Xoʻjaobod, Andijon sh., Leninsk sh., Sovetobod sh., Shahrixon sh. Buxoro Olot, Buxoro, Vobkent, Gʻijduvon, Kogon, Qorakoʻl, Peshku, Romitan, Sverdlov, Shofirkon, Buxoro sh., Gʻijduvon sh., Kogon sh. Jizzax Arnasoy, Baxmal, Gʻallaorol, Jizzax, Doʻstlik, Zomin, Zarbdor, Mirzachoʻl, Oktyabrskiy, Paxtakor, Forish, Jizzax sh. Qashqadaryo Bahoriston, Gʻuzor, Dehqonobod, Qamashi, Qarshi, Koson, Kitob, Muborak, Nishon, Ulyanovskiy, Usmon Yusupov, Chiroqchi, Shahrisabz, Yakkabogʻ, Qarshi sh., Koson sh., Kitob sh, Muborak sh., Shahrisabz sh. Navoiy Konimex, Qiziltepa, Navbahor, Navoiy, Nurota, Tomdi, Uchquduq, Xatirchi, Navoiy sh., Zarafshon sh., Uchquduq sh. Namangan Zadaryo (Daryoorti), Kosonsoy, Namangan, Norin, Pop, Toʻraqoʻrgʻon, Uychi, Uchqoʻrgʻon, Chortoq, Chust, Yangiqoʻrgʻon, Namangan sh., Kosonsoy sh., Uchqoʻrgʻon sh., Chortoq sh., Chust sh. Samarqand Oqdaryo, Bolshevik, Bulungʻur, Jomboy, Ishtixon, Kattaqoʻrgʻon, Qoʻshrabot, Narpay, Payariq, Pastdargʻom, Paxtachi, Samarqand, Sovetobod, Urgut, Samarqand sh., Oqtosh sh., Kattaqoʻrgʻon sh., Urgut sh. Surxondaryo Oltinsoy, Angor, Boysun, Gagarin, Denov, Jarqoʻrgʻon, Qumqoʻrgʻon, Leninyoʻli, Sariosiyo, Termiz, Sherobod, Shoʻrchi, Termiz sh., Denov sh. Sirdaryo Oqoltin, Boyovut, Voroshilov, Guliston, Ilich, Komsomol, Mehnatobod, Sirdaryo, Xovos, Guliston sh., Sirdaryo sh., Shirin sh., Yangiyer sh. Toshkent Oqqoʻrgʻon, Ohangaron, Bekobod, Boʻstonliq, Boʻka, Gʻalaba, Kalinin, Kommunist, Orjonikidze, Parkent, Piskent, Oʻrtachirchiq, Toshkent, Chinoz, Yangiyoʻl, Olmaliq sh., Angren sh., Ohangaron sh., Bekobod sh., Narimonov sh., Chirchiq sh., Yangiobod sh., Yangiyoʻl sh. Fargʻona Oltiariq, Oxunboboyev, Bagʻdod, Buvayda, Kirov, Quva, Leningrad, Rishton, Toshloq, Oʻzbekiston, Fargʻona, Frunze, Yozyovon, Fargʻona sh., Qoʻqon sh., Quva sh., Quvasoy sh., Margʻilon sh. Xorazm Bogʻot, Gurlan, Qoʻshkoʻpir, Urganch, Xazorasp, Xonqa, Xiva, Shovot, Yangiariq, Yangibozor, Urganch sh., Gurlan sh., Drujba sh., Xonqa sh., Xiva sh., Shovot sh. Toshkent shahri Akmal Ikromov, Kirov, Kuybishev, Lenin, Oktyabrskiy, Sobir Rahimov, Sirgʻali, Frunze, Hamza, Chilonzor

 1987-yildan keyin 
1988-yil 6-sentabrda Jizzax va Navoiy viloyatlari bekor qilinib, Jizzax viloyati Sirdaryo, Navoiy esa, Samarqand viloyati tarkibiga qoʻshildi. 1989-yil mayida sobiq Navoiy viloyatining katta qismi Buxoro viloyatiga qoʻshildi. 1990-yil fevralda Jizzax viloyati, 1992-yil esa Navoiy viloyati qayta tiklandi.
Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan soʻng Qoraqalpogʻiston ASSR maqomi Qoraqalpogʻiston Respublikasiga oʻzgartirildi. 1990-yillar boshlarida shoʻroviy ideologik nomga ega tuman va shaharlarning nomlari oʻzgartirildi. Oʻzbekistondagi oxirgi (2012-yilgi holatga koʻra) yirik ma’muriy-hududiy oʻzgarish 1999-yilda qiligan boʻlib, unga koʻra, Sirdaryo viloyatining Yangirabot tumani Jizzax viloyati tarkibiga qoʻshildi.

 2000-yildan keyin 
2002-yilda imzolangan „Oʻzbekiston-Qozogʻiston davlat chegarasining alohida uchastkalari toʻgʻrisida“gi shartnomaga muvofiq Toshkent viloyatidagi Bogʻis qishlogʻining bir qismi, 2004-yilda Oʻzbekiston va Qozogʻiston hukumatlararo komissiyasi bayonnomasiga asosan Toshkent viloyatidagi Xiyobon qishlogʻi Qozogʻiston tasarrufiga oʻtkazilishi belgilangan lekin amalda bu hududlar u yoki bu hududda ekani rasman tasdiqlanmasdan qolib ketgan. 2021-yil may oyida ikki davlat hukumatlarining kelishuvi asosida ushbu qishloqlar Qozogʻistonning Turkiston viloyatiga qarashli Oqjar (Bogʻis) va Kurkeles (Xiyobon) qishloq okruglariga qoʻshib olingan. Qozogʻistonga topshirilgan yer maydonlari 795,62 gektarni tashkil etadi.

 

 

Turkum:Oʻzbekistonning maʼmuriy boʻlinmalari
Turkum:Oʻrta Osiyo
Turkum:Oʻzbekiston geografiyasiga oid roʻyxatlar