The Star Rover

„The Star Rover“ – amerikalik yozuvchi Jack Londonning 1915-yilda chop etilgan romani (Buyuk Britaniyada u The Jacket nomi bilan nashr etilgan). Asar ilmiy fantastika janriga mansub boʻlib, unda mistika va reinkarnatsiya gʻoyalari jamlangan.

 Syujeti 
Asar birinchi shaxs nomidan hikoya qilinadi. Voqealarni Darrell Standing, yaʼni qotillik uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan universitet professori soʻzlab beradi. U San Quentin qamoqxonasida oʻtiradi, va qamoqxona maʼmurlari uning irodasini sindirish uchun „the jacket“ deb ataluvchi qiynoqli qurilmadan foydalanadilar. Bu kanvas matodan tikilgan, tanani qattiq siqib bogʻlab qoʻyadigan maxsus jilet boʻlib, u inson tanasini shunchalik bosim ostida qoldiradiki, koʻkrak ogʻrigi va nafas qisilishini keltirib chiqaradi. Biroq Standing bu azoblarga qarshi kurashish yoʻlini topadi. U trans holatiga kiradi va yulduzlar orasida kezib, oʻtgan hayotining turli sahnalarini boshidan kechiradi.

 Yaratilish tarixi 
Asarning asosiy qismini Darrell Standingning oʻtgan hayoti haqidagi hikoyalari tashkil etadi. Bu hikoyalar turli davrlar va madaniyatlarda kechuvchi, kuchli tasvirlangan, biroq bir-biri bilan bevosita bogʻlanmagan va yakunlanmagan voqealar tarzida berilgan. Tadqiqotchi Kevin Starrning taʼkidlashicha, Jack London aslida Amerika gʻarbiy hududlari haqida tarixiy roman yozishni rejalashtirgan va shu asar uchun tayyorlagan baʼzi materiallarini keyinchalik The Star Roverda ishlatgan.

„The jacket“ deb atalgan qiynoqli qurilma oʻsha davrda San Quentin qamoqxonasida haqiqatan ham qoʻllanilgan. Jack Londonning uni tasvirlashda foydalangan maʼlumotlari sobiq mahbus Ed Morrell bilan oʻtkazgan suhbatlariga asoslangan. Yozuvchi hatto Ed Morrell nomini roman qahramonlaridan biriga bergan. Morrell 1890-yillarda Sontag va Evans toʻdasi bilan birga Janubiy Tinch okeani temir yo‘lini talon-toroj qilgani uchun 1894–1908-yillar oraligʻida Kaliforniya qamoqxonalarida oʻtirgan, shulardan besh yili bir kishilik kamerada oʻtgan. Jack London uning afv etilishi uchun faol harakat qilgan. Morrell ozodlikka chiqqach, tez-tez Londonning Beauty Ranchdagi mehmoni boʻlgan.

 Ekranlashtirish 
thumb|1920-yilgi film posteri.
The Star Rover asari asosida 1920-yilda ovozsiz kino suratga olingan. Unda oʻsha davrning taniqli teatr va kino aktyori Courtenay Foote bosh rolni – Dr. Hugh Standing obrazini ijro etgan.The Star Rover (1920), imdb.comThe Star Rover (1920), tcm.com.

Shuningdek, 2005-yilda chiqqan The Jacket filmi ham Marc Rocco va Tom Bleecker tomonidan yozilgan syujet asosida yaratilgan. Filmda Jack London nomi tilga olinmaydi, biroq rejissyorning soʻzlariga koʻra, bu film „haqiqiy voqeadan ilhomlanib, keyinchalik Jack London hikoyasiga aylangan“ syujet asosida erkin talqin qilingan. Quotes director Maybury: "'I know you think it is a load of Hollywood nonsense,' he says amiably, 'but it is in fact loosely based a true story that became a Jack London story.'".

 Meros 
H. P. Lovecraftning kutubxonasida The Star Rover kitobi boʻlgan. Tadqiqotchi Edward Guimont bu asar Lovecraft hamda E. Hoffmann Pricening 1933-yilda yozilgan Through the Gates of the Silver Key hikoyasiga taʼsir koʻrsatgan boʻlishi mumkin, degan fikrni ilgari surgan.

Shuningdek, Andrew Maynening 2025-yilda chiqqan „Mr. Whisper“ romanida ham The Star Rover muhim oʻrin tutadi.

Bundan tashqari, The Star Rover Robert E. Howardning James Allison nomli qahramonini yaratishda ilhom manbai boʻlgan.

 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 
 A Pictorial Biography of Jack London, Russ Kingman, 1979; „Published for Jack London Research Center by David Rejl, California:“ „Abrupt change in Londonʼs literary style“
 
 
 

 
The Jacket (Star-Rover) at Project Gutenberg

Turkum:Jack London romanlari