Registon (koʻcha)

Registon koʻchasi  — Samarqand shahrining markaziy koʻchalaridan biri.

 Manzili 
Registon koʻchasi Samarqand shahrining markazida joylashgan boʻlib, bir tomondan Universitet bulvarida joylashgan boʻlsa, boshqa tomondan Penjikent yoʻli koʻchasida joylashgan, quyidagi koʻchalar bilan kesishadi: Togʻbiston, Bustonsaroy, M. Umarov, Suzangaron hamda Toshkent.

 Tarixi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4_-_35_-_%D0%A0%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD._%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80._%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5_%D0%A3%D0%BB%D1%83%D0%B3%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B0%2C_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5_%D0%A2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8F-%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8.jpg/200px-%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4_-_35_-_%D0%A0%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD._%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80._%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5_%D0%A3%D0%BB%D1%83%D0%B3%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B0%2C_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5_%D0%A2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8F-%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8.jpg|right|thumb|200x200px| Registon koʻchasi hududi 19-asr oxirida
Bugungi Registon koʻchasi hududi bundan 1000-yillardan oldin shakllangan. 1950-yillarda koʻcha toʻgʻrilandi. U Gur-amir maqbarasi (hozirgi Temuriylar qabri) yonidan oʻtadi. Unda savdogar va xaridorlarning doʻkonlari, hunarmandlar ustaxonalari, aholi uylari (mahallalar), madrasalar va boshqalar joylashgan. Koʻcha oʻrta asrlar, Rossiya imperiyasi va Sovet davridagi tarixiy voqealarga boy.
Shahar hududida saqlanib qolgan ana shunday binolar tufayli 2001-yilda Samarqand YUNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilganhttps://www.advantour.com/rus/uzbekistan/samarkand/registan.htm.
Oʻzbek tilidan tarjima qilinganda „registon“ soʻzi — qumli joy degan maʼnoni anglatadi. Qadim zamonlarda bu markaziy shahar maydoni haqiqatan ham qum bilan qoplangan. Dastlab, hudud madrasa bilan oʻralgan emas edi, birozdan keyin muhtasham binolar paydo boʻldi. Oʻsha paytlarda shahar hokimiyati xon farmonlarini eʼlon qilish uchun odamlarni maydonga toʻplashgan, bayramlar, ommaviy qatl va urushga ketayotgan qoʻshinlarning yigʻinlari ham shu yerda boʻlib oʻtgan
https://www.advantour.com/rus/uzbekistan/samarkand/registan.htm.

 Binolar va inshootlar 

 Tarixiy binolari va yodgorliklari 

 Registon maydoni va unga tutash uchta madrasa: Ulugʻbek, Tilla Qori, Sherdor
 Ruxobod maqbarasi
 Abu Mansur Matridiy maqbarasi
 Xoja Ahror masjidi
 Marko Polo haykali

 Muzeylari 

 Xalq tarixiy sanʼatining savdo qatorlari
 Sadriddin Ayniy uy muzeyi

 Boshqa binolar, dam olish maskanlari va muassasalar 

 „Afrosiyob“ mehmonxonasi (ilgari uning hududida Amir Temur qal’asi joylashgan boʻlgan)
 „Labigor“ restorani
 „Registon“ restorani
 Mu’zhiza restorani
 Kafe
 Supermarket „Korzinka. uz“
 2-son umumiy oʻrta taʼlim maktabi
 Uy hayvonlari Doʻkoni
 Dorixona
 Doʻkonlar, kichik restoranlar va ovqatlanish joylari
 „Yoshlik“ bogʻ maydoni
 „Shoirlar bogʻi“ maydoni
 Koʻplab favvoralar (shu jumladan, „Raqsga tushadigan favvora“)
 Koʻp funksiyali binolar va ofislar
 turar-joy binolari

 Transport 
Er usti jamoat transporti butun Registon koʻchasi boʻylab harakatlanadi. Harakat ikki tomonlama boʻlib, Registon koʻchasi boʻylab taksi, avtobus va jamoat transportlari harakatlanadi. 2000-yillarning boshlariga qadar trolleybuslar koʻcha boʻylab harakatlanardi.

 Aholisi 
Registon koʻchasida 3000 ga yaqin aholi istiqomat qiladigan koʻp qavatli uylar va mahallalar joylashgan. Milliy tarkibi: tojiklar, oʻzbeklar, ruslar, tatarlar, koreyslar va boshqalar.

 Adabiyot 

 Registon (markaziy maydon) — Buyuk Sovet Ensiklopediyasidan maqola.

 Galereya 

 

 Registon — qoplonlar shahrining yuragi 
Turkum:Samarqand meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Pages with unreviewed translations
Turkum:Samarqand koʻchalari