Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
L'Équipage

L'Équipage — 1935-yilda rejissyor Anatole Litvak tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Annabella, Charles Vanel, Jean Murat va Jean-Pierre Aumont ijro etganCrisp p.137Capua p.127.

Rollarda
 Annabella — Hélène / Denise
 Charles Vanel — Le lieutenant Maury
 Jean Murat — Le capitaine Thélis
 Jean-Pierre Aumont — L'aspirant Jean Herbillon
 Daniel Mendaille — Deschamps
 Raymond Cordy — Mathieu - l'ordonnance
 Suzanne Desprès — Madame Herbillon
 Alexandre Rignault — L'amant de la patronne
 Pierre Labry — Marbot
 Geo Laby — Mézières 
 René Bergeron — Fortin 
 Jean Heuzé — Berthier 
 Roland Toutain — Narbonne - un aviateur
 Yves Forget — Un officier
 Serge Grave — Georges Herbillon
 André Lannes — Ofitser 
 Guy Sloux — Michel
 Jean Davy — Brulard
 Claire Franconnay — La patronne du beuglant
 Raymond Aimos — Le crieur de journaux 
 Paul Amiot — Le soldat du 54e
 Vera Baranovskaya — La veuve 
 Viviane Romance 

 

 
 Capua, Michelangelo. Anatole Litvak: The Life and Films. McFarland, 2015.
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
 Crisp, Colin. French Cinema—A Critical Filmography: Volume 1, 1929-1939. Indiana University Press, 2015.
 Rège, Philippe. Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1. Scarecrow Press, 2009.
Criminel

Criminel — 1933-yilda rejissyor Jack Forrester tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Pierre Alcover va Jean Servais ijro etganGoble p.724. Film Howard Hawks tomonidan suratga olingan 1930-yilgi Amerika filmi asosida qayta ishlangan bo‘lib, u o‘z navbatida Martin Flavinning 1929-yilda yozilgan shu nomli pyesasiga asoslangan.

Rollarda
 Harry Baur — Warden Brady
 Pierre Alcover — Le gardien chef
 Jean Servais — Bob Graham
 Hélène Perdrière — Mary Brody
 Daniel Mendaille — Galloway
 Pauline Carton 
 Alfred Argus 
 Léon Arvel 
 Armand Caratis 
 Alberte Gallé 
 Jean Gaubens 
 Monique Joyce 
 François Viguier

 

 
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
Carrefour

Carrefour — 1938-yilda rejissyor Curtis Bernhardt tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Charles Vanel, Jules Berry va Suzy Prim ijro etganBarton p.128. Film asosida 1940-yilda suratga olingan Britaniya filmi Dead Man's Shoes hamda 1942-yilda ishlangan Gollivud filmi Crossroads yaratilgan.

 

 
 Ruth Barton. Hedy Lamarr: The Most Beautiful Woman in Film. University Press of Kentucky, 2010.
Le coupable

Le coupable — 1937-yilda rejissyor Raymond Bernard tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Pierre Blanchar, Gabriel Signoret va Suzet Maïs ijro etganAndrew p.211.

 

 
 Dudley Andrew. Mists of Regret: Culture and Sensibility in Classic French Film. Princeton University Press, 1995.
Entrée des artistes

Entrée des artistes — 1938-yilda rejissyor Marc Allégret tomonidan suratga olingan Fransiya filmi. Bosh rollarni Louis Jouvet, Claude Dauphin va Odette Joyeux ijro etganAndrew p.144.

 

 
 Dudley Andrew. Mists of Regret: Culture and Sensibility in Classic French Film. Princeton University Press, 1995.
Daïnah la métisse

Daïnah la métisse — 1932-yilda rejissyor Jean Grémillon tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Charles Vanel, Habib Benglia va Gaston Dubosc ijro etganNeupert p.206Bessy & Chirat p.130Crisp p.418.

 

 
 Crisp, Colin. Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939. Indiana University Press, 2002.
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
 Neupert, Richard. French Film History, 1895–1946. University of Wisconsin Pres, 2022.
 Rège, Philippe. Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1. Scarecrow Press, 2009.
Maison de danses

Maison de danses — 1931-yilda rejissyor Maurice Tourneur tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Gaby Morlay, Charles Vanel va Madame Ahnar ijro etganThe A to Z of French Cinema p.306. Film bezaklari Robert Gys tomonidan yaratilgan.

Rollarda
 Gaby Morlay — Estrella 
 Charles Vanel — Ramon 
 Madame Ahnar — La Tomasa 
 Edmond Van Daële — Benito 
 José Noguéro — Luisito 
 Delphine Abdala
 Madame Sapiani — Madame 
 Christiane Tourneur — Amalia 
 Jules Mondos — Don Cristobal 
 Raymond Cordy
 Marcel Maupi

 

 
 Dayna Oscherwitz & MaryEllen Higgins. The A to Z of French Cinema. Scarecrow Press, 2009.
Danton (1932-yilgi film)

Danton — 1932-yilda rejissyor André Roubaud tomonidan suratga olingan Fransiya tarixiy drama filmi. Bosh rollarni Jacques Grétillat, Andrée Ducret va Jacques Dumesnil ijro etganStam & Raengo p.195.

Rollarda
 Jacques Grétillat - Danton
 Andrée Ducret - Gabrielle Danton
 Jacques Dumesnil - Fabre d'Églantine
 André Fouché - Camille Desmoulins
 Simone Rouvière - Lucile Desmoulins
 Octave Berthier - Le père Charpentier
 Marguerite Weintenberger - Louise Danton
 Louis Merlac - Le boucher Legendre
 Thomy Bourdelle - Le général Westermann

 

 
 Oscherwitz, Dayna. Past Forward: French Cinema and the Post-Colonial Heritage. SIU Press, 2010.
 Stam, Robert & Raengo, Alessandra. A Companion to Literature and Film. John Wiley & Sons, 2004.
Les anges noirs

Les anges noirs — 1937-yilda rejissyor Willy Rozier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Suzy Prim, Paul Bernard va Henri Rollan ijro etganBessy & Chirat p.264. Film François Mauriacning 1936-yilda yozilgan shu nomdagi romani asosida suratga olinganGoble p.314.

Rollarda
 Suzy Prim — Catherine
 Paul Bernard — L'abbé Forcas
 Henri Rollan — Gabriel Cardère
 Fernand Charpin — Symphorien Desbat
 Germaine Dermoz — Mathilde Desbat
 Pauline Carton — La servante
 Florelle — Aline
 Dina Balder — Tota
 André Fouché — Andrès

 

 
 Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. Histoire du cinéma français: 1935-1939. Pygmalion, 1986.
 Crisp, Colin. Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939. Indiana University Press, 2002.
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
 Rège, Philippe. Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1. Scarecrow Press, 2009.
Les yeux noirs

Les yeux noirs — 1935-yilda rejissyor Viktor Tourjansky tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Simone Simon va Jean-Pierre Aumont ijro etganOscherwitz & Higgins p.318.

 

 
 Dayna Oscherwitz & MaryEllen Higgins. The A to Z of French Cinema. Scarecrow Press, 2009.
Paris Béguin

Paris Béguin — 1931-yilda rejissyor Augusto Genina tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Jane Marnac, Jean Gabin va Jean-Max ijro etgan.

Rollarda
 Jane Marnac — Jane Diamond 
 Jean Gabin — Bob 
 Jean-Max — Dédé 
 Charles Lamy — L'auteur 
 Pierre Finaly — Le producteur 
 Saturnin Fabre — Hector 
 Rachel Bérendt — Gaby 
 Fernandel — Ficelle 
 Pierre Mayer — Beausourire 
 Violaine Barry — Simone
 Pedro Elviro — Yozuvchining yordamchisi
David Golder (film)

David Golder — 1931-yilda rejissyor Julien Duvivier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Paule Andral va Jackie Monnier ijro etgan. Film Irène Némirovskyning 1929-yilda yozilgan David Golder romani asosida suratga olingan.
Partir

Partir — 1931-yilda rejissyor Maurice Tourneur tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Jean Marchat, Simone Cerdan va Gaby Basset ijro etgan. Film Roland Dorgelès romani asosida suratga olinganWaldman p.144.

 

 
 Waldman, Harry. Maurice Tourneur: The Life and Films. McFarland, 2008.
Le diable en bouteille

Le diable en bouteille – 1935-yilda rejissyorlar Heinz Hilpert, Reinhart Steinbicker va Raoul Ploquin tomonidan suratga olingan Fransiya—Germaniya drama filmi. Bosh rollarni Käthe von Nagy, Pierre Blanchar va Gina Manès ijro etganGoble p.736.

 

 
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
Les vacances du diable

Les vacances du diable — 1931-yilda rejissyor Alberto Cavalcanti tomonidan suratga olingan Amerika Qo‘shma Shtatlari—Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Marcelle Chantal, Thomy Bourdelle va Jacques Varennes ijro etgan. Film 1930-yilda suratga olingan The Devil's Holiday filmining fransuz tilidagi talqinidirGevinson p.328.

 

 
 Alan Gevinson. Within Our Gates: Ethnicity in American Feature Films, 1911-1960. University of California Press, 1997.
Le disque 413

Le disque 413 — 1936-yilda rejissyor Richard Pottier tomonidan suratga olingan Fransiya josuslik filmi. Bosh rollarni Gitta Alpar, Constant Rémy va Jules Berry ijro etgan. Film Londondagi Ealing Studiosda suratga olinganFawkes p. 211.

Rollarda
 Gitta Alpar — Marguerite Salvini
 Constant Rémy — Colonel
 Jules Berry — Kapitan Richard Maury
 Tomas Alcaide
 Gaby Basset — Cecile
 Pierre Finaly
 Jean Galland — Graf Illeano 
 Pierre Larquey — Belinsky
 Maximilienne — La princesse
Divine

Divine — 1935-yilda rejissyor Max Ophüls tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Simone Berriau, George Rigaud va Gina Manès ijro etganWilliams p.211.

 

 
 Williams, Alan L. Republic of Images: A History of French Filmmaking. Harvard University Press, 1992.
Le rêve

Le rêve – 1931-yilda rejissyor Jacques de Baroncelli tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Simone Genevois, Jaque Catelain va Jean Joffre ijro etganSlavin p.220.

 Rollarda 
 Simone Genevois – Angélique
 Jaque Catelain – Félicien
 Charles Le Bargy – Monsieur de Hautecoeur
 Jean Joffre – L’abbé Cornille
 Germaine Dermoz – Hubertine
 Gilberte Savary – Angélique enfant
 Paul Amiot – Hubert
 Raymond Galle – Le médecin

 

 
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
 Slavin, David Henry . Colonial Cinema and Imperial France, 1919–1939: White Blind Spots, Male Fantasies, Settler Myths. JHU Press, 2001.
La pocharde

La pocharde – 1937-yilda rejissyorlar Jean-Louis Bouquet va Jean Kemm tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Germaine Rouer, Jean Debucourt va Jacqueline Daix ijro etganGoble p.911.

 

 
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
L'aiglon

L'aiglon — 1931-yilda rejissyor Viktor Tourjansky tomonidan suratga olingan Fransiya tarixiy drama filmi. Bosh rollarni Jean Weber, Victor Francen va Henri Desfontaines ijro etganGoble p.398.

 

 
 Goble, Alan. The Complete Index to Literary Sources in Film. Walter de Gruyter, 1999.
Mordella novemnotata

Mordella lemoulti — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

novemnotata
Mordella obliqua

Mordella obliqua — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1878-yilda tavsiflangan.
 

obliqua
Mordella obliquirufa

Mordella obliquirufa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1917-yilda tavsiflangan.
 

obliquirufa
Mordella obscuripennis

Mordella obscuripennis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1887-yilda tavsiflangan.
 

obscuripennis
Mordella ornata

Mordella ornata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1878-yilda tavsiflangan.
 

ornata
Mordella ovalistica

Mordella ovalistica — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1887-yilda tavsiflangan.
 

ovalistica
Mordella palmae

Mordella palmae — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1876-yilda tavsiflangan.
 

palmae
Mordella parva

Mordella parva — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

parva
Fotma Sulton

Fotma Sulton (1573–1620) – Usmoniylar malikasi, sulton Murod III va Safiya Sultonning qizi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mahmud III ning singlisi.

 Yoshligi 
Fotma Sulton Usmoniylar imperiyasi sultoni Murod III va uning rafiqasi Safiya Sultonning qizi boʻlgan. Uning sulton Mahmud III, shahzoda Salim va shahzoda Mahmud ismli uch tugʻishgan akasi hamda Oysha Sulton, Humoshoh Sulton ismli ikki opasi bor edi.

 Nikohlari 
1593-yil 6-dekabrda Fotma otasi Murodning amri bilan flot admirali Halil poshoga turmushga chiqqan. Toʻy Eski saroyda 7 kun boʻlib oʻtgan. Tarixchi Mustafo Selaniki Fotmaning toʻy marosimida uyushtirilgan dabdabani tomosha qilish uchun toʻplangan xalqning hayajonini batafsil tasvirlagan. Uning yozishicha, qizil atlas parda ortiga yashirilgan holda olib borilgan Fotma Sulton yangi turmush oʻrtogʻining saroyiga tantanali ravishda kuzatilgan. Selaniki shunday yozadi: Fotmaning toʻyida „etaklar toʻla yaltiroq yangi tangalar sochildi… ulardan ulush ololmaganlar esa havas bilan xoʻrsinishdi“. Tarixchi Hoji Saʼdiddin afandining soʻzlariga koʻra, unga berilgan mahr miqdori 300 000 dukat boʻlgan. Toʻy tadbirlari doirasida Imperiya kengashi aʼzolariga 7 kunlik taʼtil berilgan.

1595-yilda Halil posho flot bilan birga suzib ketmadi. Buning asosiy sababi Sofiya Sulton ham, Fotma Sulton ham uning Istanbuldan ketishiga rozi boʻlmagani edi. Buning sababi ehtimol Fotma Sultonning homiladorligi boʻlgan. Fotma 1595-yil oktyabrida oʻgʻil tugʻgan, bu esa yangi hukmdor sulton Mehmed hamda Sofiyaning Halil poshoga mehrini yanada kuchaytirgan.

1603-yilda Halil poshoning vafotidan soʻng Fotma Sulton 1604-yil dekabrida Jaʼfar poshoga turmushga chiqdi. Jaʼfar posho Dunay daryosi boʻylab oʻtish yoʻllari va strategik dovonlarning xavfsizligini taʼminlash uchun mas’ul etib tayinlangan edi. Ularning nikohini oʻtkazish uchun Jaʼfar posho zudlik bilan poytaxtga chaqirtirilgan va vazir unvoni berilib, imperiya kengashidan oʻrin olgan. Jaʼfar posho 1608-yilda Kipr hokimi etib tayinlangan. Ehtimol oʻsha paytda Fotma erining ortidan Kiprga borgan. Jaʼfar posho vafotiga qadar ushbu lavozimda xizmat qilgan.

Fotmaning yana ikki marta turmush qurgani haqida mavjud. Jaʼfar poshoning vafotidan keyin 1610-yilda Van (1582), Karaman va Tamashvar (1592) hokimi, juda keksayib qolgan Hizir poshoga turmushga chiqqan. Hizir posho toʻydan koʻp oʻtmay vafot etgan. Keyinroq Fotma Sulton devon aʼzosi va vazir Kuyucu Murod posho (1611) bilan nikoh qurgan.

 Vafoti 
Fotma Sulton 1620-yilda vafot etgan va Istanbuldagi Ayasofya masjidi hovlisida joylashgan otasining maqbarasiga dafn etilgan. Boshqa maʼlumotlar qatorida Halil poshoning rafiqasi sifatida ham qayd etilgan.

 Farzandlari 
Birinchi nikohidan Fotma Sultonning ikki oʻgʻli boʻlgan:
 Sultonzoda Mahmud bey (1595–1598)
 Sultonzoda Hasan bey 

 

 
 
 

Turkum:16-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:17-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:1570-yillarda tug‘ilganlar
Turkum:1620-yilda vafot etganlar
Turkum:Murod III ning qizlari
Mordella pondolandiae

Mordella pondolandiae — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1965-yilda tavsiflangan.
 

pondolandiae
Variimorda phungi

Variimorda phungi – Mordellidae oilasiga mansub qoʻngʻiz turi. Ushbu tur 1923-yilda tavsiflangan.

 

phungi
Mordella plaumanni

Mordella plaumanni — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

plaumanni
Mordella poeciloptera

Mordella poeciloptera — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1929-yilda tavsiflangan.
 

poeciloptera
Mordella erythrura

Mordella erythrura — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

erythrura
Mordella pretiosa

Mordella pretiosa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1891-yilda tavsiflangan.
 

pretiosa
Mordella griseosuturalis

Mordella griseosuturalis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

griseosuturalis
Mordella guyanensis

Mordella guyanensis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1929-yilda tavsiflangan.
 

guyanensis
Mordella priscula

Mordella priscula — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1924-yilda tavsiflangan.
 

priscula
Mordella fuscocinerea

Mordella fuscocinerea — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1907-yilda tavsiflangan.
 

fuscocinerea
Mordella xanthogastra

Mordella xanthogastra — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

xanthogastra
Mordella fuscipilis

Mordella fuscipilis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

fuscipilis
Mordella festiva

Mordella festiva — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

festiva
Mordella flavicans

Mordella flavicans — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1887-yilda tavsiflangan.
 

flavicans
Mordella yami

Mordella yami — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1967-yilda tavsiflangan.
 

yami
Mordella wiburdi

Mordella wiburdi — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

wiburdi
Mordella flexuosa

Mordella flexuosa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

flexuosa
Mordella fruhstorferi

Mordella fruhstorferi — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

fruhstorferi
Mordella fulvosignata

Mordella fulvosignata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

fulvosignata
Mordella fumosa

Mordella fumosa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

fumosa
Mordella waterhousei

Mordella waterhousei — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

waterhousei
Mordella duplicata

Mordella duplicata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

duplicata
Hoshihananomia dumbrelli

Hoshihananomia dumbrelli — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.

dumbrelli
Mordella v-aureum

Mordella v-aureum — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1902-yilda tavsiflangan.
 

v-aureum
Mordella v-fasciata

Mordella v-fasciata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

v-fasciata
Mordella varienotata

Mordella varienotata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1941-yilda tavsiflangan.
 

varienotata
Mordella viridescens

Mordella viridescens — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1854-yilda tavsiflangan.
 

viridescens
Mordella velutina

Mordella velutina — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1876-yilda tavsiflangan.
 

velutina
Fotma Sulton (Salim I ning qizi)

Fotma Sulton (1494-yildan oldin – -yil) – Usmoniylar malikasi, Salim I va Hafsa Sultonning qizi, sulton Sulaymon I ning singlisi.

 Hayoti 
Fotma Sulton ilk bor 1516-yilda Antokiya hokimi Mustafo poshoga turmushga chiqqan, biroq uning gomoseksual ekani va unga qiziqish bildirmagani maʼlum boʻlgach, ular ajrashgan. Otasiga yozgan maktubida u oʻzining iztirobini bayon qilgan. U erining gomoseksual moyilliklarini oshkora namoyish etishi uni qattiq haqorat qilishini aytib, shunday yozgan: „Mening podshohim, bu yerga kelganimdan beri bir yil davomida bir kun ham, bir soat ham kulganim yoʻq… Goʻyo bevadek jinni boʻlayapman. Mening sultonim, eng aziz otajonim, mening holatimni qalam bilan ifodalab boʻlmaydi“.

Soʻng Fotma Sulton 1522-yilda Qora Ahmad poshoga turmushga chiqqan. Qora Ahmad posho 1553–1555-yillarda Usmoniylar imperiyasining Bosh vaziri boʻlgan. Ularning, ehtimol, ikki qizi ham boʻlgan. Qora Ahmad posho qatl etilgach, Fotma Bursada yashashga ketgan yoki boshqa ga koʻra, 1562-yilda fitnalari uchun jazo tariqasida majburan Hadim Ibrohim poshoga turmushga berilgan. Biroq bu nikoh uning barcha nikohlari ichida eng baxtli nikohi boʻlib chiqqan.

Fotma Sulton Topkapi saroyida, eri Ahmad posho masjidi yaqinida bir masjid qurdirgan. Taxminan 1566-yilda vafot etgach, oʻzi ham oʻsha yerda dafn etilgan. 1575-yilda Murod III katta ammasi sharafiga „Fotma Sulton masjidi“ni qurdirgan.

 Serialda 
„Muhtasham yuz yil“ teleserialida Fotma Sulton rolini turk aktrisasi Meltem Cumbul ijro etgan.

 Yana qarang 
 Usmoniylar imperiyasi
 Usmoniylar sulolasi
 Usmoniylar sulolasi shajarasi

 

 
 

Turkum:16-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:1490-yillarda tug‘ilganlar
Turkum:1566-yilda vafot etganlar
Turkum:Salim I ning qizlari
Mordella verdensis

Mordella verdensis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

verdensis
Mordella vesconis

Mordella vesconis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1851-yilda tavsiflangan.
 

vesconis
Mordella vestita

Mordella vestita — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1876-yilda tavsiflangan.
 

vestita
Mordella vidua

Mordella vidua — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1851-yilda tavsiflangan.
 

vidua
Mordella violacescens

Mordella violacescens — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1864-yilda tavsiflangan.
 

violacescens
Mordella undosa

Mordella undosa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1887-yilda tavsiflangan.
 

undosa
Al-Kamal fi Asma ar-Rijal

Al-Kamal fi Asma ar-Rijal (Ar-Rijol ismlari haqida al-Kamal)  – 12-asr ulamosi Abd al-Gʻaniy al-Maqdisiy tomonidan islom ilmidagi biografik baholash doirasida hadis roviylari tarjimai hollaridan tuzilgan toʻplam.
thumb|Al-Kamal fi Asma ar-Rijal 10 jildda
thumb|Al-Kamal fi Asma ar-Rijal kitobi muqovasi

 Umumiy maʼlumot 
Muallif bu kitobda olti kanonik hadis toʻplamida tilga olingan hadis roviylarining barchasi yoki aksariyatining ismlari va tarjimai hollarini jamlagan. Bu olti kitob: Sahih al-Buxoriy, Sahih Muslim hamda An-Nasoiy, At-Termiziy, Abu Dovud va Ibn Mojaning toʻrtta Sunan kitobidir. Tarjimai hollar har bir roviy rivoyat qilish qobiliyati nuqtayi nazaridan uning mavqeiga taalluqli boʻlib, bu arabchada Ilm ar-Rijāl deb ataladi.

Kitob hozircha nashr etilmagan va Suriyaning Damashq shahridagi Az-Zohiriyah kutubxonasida qoʻlyozma holida saqlanadi. Muallif asarini avval sahobalarni tilga olishdan boshlab tartiblagan: jannat bilan bashorat qilingan oʻn kishidan boshlaydi, soʻng tobeinlarga oʻtadi. Muhammad ismli kishilardan boshlab va shu tartibda davom ettiradi. Qoʻlyozma holida u toʻrt jilddan iborat.

 Yana qarang 
 At-Tolibiyyin nasablari haqida al-Majdiy
 Sahobalarni bilishda Usd al-gʻobah

 

Turkum:Sunniy rijol kitoblari
Turkum:Hadis roviylari
Turkum:Sunniy hadis toʻplamlari
Turkum:Sunniy adabiyot
Turkum:Diniy biografik lugʻatlar
Mordella deserta

Mordella deserta — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1885-yilda tavsiflangan.
 

deserta
Mordella distincta

Mordella distincta — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

distincta
Mordella dodonaeae

Mordella dodonaeae — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1860-yilda tavsiflangan.
 

dodonaeae
 
Species Mordella dodonaeae Montrouzier, 1860
Mordella castaneipennis

Mordella castaneipennis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

castaneipennis
Mordella testaceipes

Mordella testaceipes — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

testaceipes
Mordella testaceohumeralis

Mordella testaceohumeralis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

testaceohumeralis
Mordella tetraspilota

Mordella tetraspilota — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1891-yilda tavsiflangan.
 

tetraspilota
Mordella tetrastictoptera

Mordella tetrastictoptera — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1929-yilda tavsiflangan.
 

tetrastictoptera
Mordella chevrolati

Mordella chevrolati — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1891-yilda tavsiflangan.
 

chevrolati
Mordella tijucaensis

Mordella tijucaensis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

tijucaensis
Mordella tomentosa

Mordella tomentosa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1835-yilda tavsiflangan.
 

tomentosa
Mordella curtipennis

Mordella curtipennis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

curtipennis
Mordella trifasciata

Mordella trifasciata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
 

trifasciata
Jamil ibn Darroj

Jamil ibn Darroj shia olimlaridan va ishonchli roviylardan biri boʻlib, Jaʼfar as-Sodiq, Muso al-Kozim va Ali ar-Rizoning sahobalaridan edi. Tugʻilgan sanasi taxminan hijriy 128-yilga toʻgʻri keladi. Uning kunyasi Abu Ali yoki Abu Muhammad boʻlgan.

 Oilasi 
Uning oilasi Kufada yashagan. Otasi Abu as-Sabih baqqol boʻlgan. Uning ukasi Nuh ibn Darroj ishonchli roviy hamda Kufa va bir muddat Bagʻdodning sharqiy qismi qozisi boʻlgan.

 Faoliyati 
Jamil ibn Darroj hadisda eng ishonchli shia roviylaridan biri boʻlib, Imomiyya ularning rivoyatlarining sahihligiga yakdil boʻlgan oʻn sakkiz faqih qatoriga kiradi.

Kashshiy bu oʻn sakkiz kishining nomlarini uchtadan olti kishilik uch guruhda sanab oʻtgan: 1) al-Boqir va as-Sodiqning umumiy sahobalari, 2) as-Sodiqning sahobalari, 3) as-Sodiq va al-Kozimning umumiy sahobalari. Jamil as-Sodiqning yosh sahobasi sifatida ikkinchi guruhning eng ishonchli faqihi deb hisoblanadi.

Jamil as-Sodiqning maxsus hadislarini tashuvchilardan biri boʻlgani, as-Sodiq unga boshqalarga oʻrgatmagan sirlarni oʻrgatgani aytiladi. As-Sodiqdan rivoyat qilingan hadisda: „Ey Jamil! Bizning sahobalarimiz (shialar) bilmaydigan hadislarni rivoyat qilma, aks holda ular seni inkor etadilar“, deyiladi.

 Hadislari 

Jamil Jaʼfar as-Sodiq, Muso al-Kozim va Ali ar-Rizodan bevosita qariyb uch yuz hadis rivoyat qilgan.
Bundan tashqari, u ellikga yaqin roviydan, ularning aksariyati as-Sodiq sahobalaridan boʻlgan kishilardan rivoyat qilgan.

 Faoliyati 
Jamildan uch toʻplam xabar qilingan: biri mustaqil (Asl deb ataladigan va baʼzan kitob deb ham yuritilgan), ikkinchisi Murazim ibn Hakim Azdiy Madaʼiniy bilan hamkorlikda, uchinchisi esa Muhammad ibn Humron bilan hamkorlikda yozilgan.

 Ishonchi 
Jamil al-Kozim vafotidan soʻng qisqa muddat al-Rizoning imomatiga shubha qilgan va shu bois voqifiy shialardan sanalgan, biroq al-Rizoning imomatini koʻrsatuvchi dalillarni koʻrib chiqqach, bu qarashdan qaytgan va al-Rizoga sodiq kishilardan biriga aylangan.

 Vafoti 
Jamil umrining oxirida koʻr boʻlib qolgan va al-Rizo davrida vafot etgan.

 

 
 

Turkum:Hadis roviylari
Turkum:Islomning shia olimlari
Ton Son masjidi

Ton Son masjidi tarixiy sunniy masjid boʻlib, Tailandning Thonburi hududi, Bangkok shahri, Yai tumani, Vat Arun kichik tumani, Xlong Bangkok Yai kanali chap qirgʻogʻida joylashgan. Masjid Vat Moli Lokayaram ibodatxonasi roʻparasida joylashgan boʻlib, kanalning narigi betida Bang Luang masjidini koʻrish mumkin.

 Umumiy maʼlumot 
Qadimiy masjidga Ayutthaya davrida Qirol Narai hukmronligi paytida 1688-yilda Chao Phraya Ratchavangsanseni (Mahmud) tomonidan asos solingan. Ushbu inshoot Bangkok va Tailanddagi eng qadimiy masjid deb hisoblanadi. Dastlabki nomi „Kudi Yai“ boʻlgan, bu esa „Kudi Bangkok Yai“ soʻzining qisqartmasidir. Bangkok Yai hududidagi ibodat qiluvchilar Qirol Rama II davrida masjidni taʼmirlab, eski tuzilmani gʻishtin binoga almashtirdilar. 1952-yilda esa avvalgi meʼmorchilik juda eskirib, qayta tiklab boʻlmaydigan darajaga kelgani sababli yangi bino temir-beton konstruksiyaga aylantirildi. Masjid devori darvozasi oldiga ikki qaragʻay daraxti (Ton Son) Qirol Rama III hukmronligi davridan ekilgan. Shundan soʻng masjid nomi rasman Ton Son masjidi deb oʻzgartirilgan.

Ton Son masjidi nafaqat diniy maskan vazifasini bajaradi, balki koʻrishga arzigulik qadimiy qoldiqlar va yodgorliklarni ham oʻz ichiga oladi. Bino tashqarisida Tailanddagi musulmon yetakchilarining qabristoni joylashgan. Masjid ichida „Mimbun“ deb ataladigan chiroyli minbar bor. Unda arab xattotligi tasvirlari, Kaʼba surati hamda Makkadagi masjid rejasining yirik tasvirlari mavjud boʻlib, ularning barchasi Thonburi qirolligining Taksin qiroli davriga xos uslublarda ishlangan.

 Yana qarang 

 Tailandda islom
 Tailanddagi masjidlar roʻyxati

 

 
 .
 see https://www.finearts.go.th/nlt-korat/view/60438-ประวัติมัสยิดต้นสน

 

 Tonson masjidi, Bangkok, Tailand – YouTube
 
 

Turkum:Tailanddagi gumbazli masjidlar
Turkum:Bangkokdagi masjidlar
Turkum:Tailanddagi sunniy masjidlar
Mordella trilobibasa

Mordella trilobibasa — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1929-yilda tavsiflangan.
 

trilobibasa
Mordella tristis

Mordella tristis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

tristis
Mordella turneri

Mordella tristis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1895-yilda tavsiflangan.
 

turneri
Tahthib al-Kamal fi Asma Ar-rijal

Tahthib al-Kamal fi Asma ar-rijal  – Jamoliddin al-Mizziy (hijriy 654–742) tomonidan yozilgan kitob boʻlib, unda u Abdulgʻani al-Maqdisiyning Al-Kamal fi Asma ar-Rijal asari ustida ishlanma kiritib, uni tahrir qilgan, qayta koʻrib chiqqan va qoʻshimchalar kiritgan. Unda hadisning oltita asosiy toʻplamidagi hadis roviylarining tarjimai hollari jamlangan boʻlib, ularning ishonchliligi va ilmga qoʻshgan hissasi baholanadi. Kitob islomshunoslik doirasida tarjimai holiy baholash yoʻnalishida muhim manba hisoblanadi.

 Tavsifi 
„Al-Kamal“ kitobi faqat Oltita kitobdagi roviylarni zikr qilish bilan cheklangan boʻlsa, al-Mizziy bundan ham ilgarilab, al-Maqdisiy bu kitoblar roviylaridan keltirmay ketganlarini toʻldirdi. U zikr qilinganlarni sinchiklab tekshirib, oʻz mezonlariga mos kelmagan ayrimlarini (ular kam edi) chiqarib tashladi. Soʻng, Oltita kitob mualliflarining oʻzi tanlagan ayrim asarlarida uchraydigan roviylarni ham kitobiga qoʻshdi. Shu tariqa, u asl tarjimai hollar sonini bir yuz yetmishdan ortiq miqdorga koʻpaytirdiBashar Awwad Maarouf, Introduction to Tahdib Al-Kamal, Al-Risalah publishers, Vol.1, page 148.

Al-Mizziy, shuningdek, asl tarjimai hollarning aksariyatiga tarjimai hol egasining ustozlari, shogirdlari, u haqda tanqid, tuzatish yoki tasdiqlash (taʼdil) maʼnosida aytilgan gaplar, tugʻilgan yoki vafot etgan sanasi va shu kabilarga doir yangi tarixiy maʼlumotlarni ham qoʻshdi. Natijada tarjimai hollarning koʻpchiligi ancha kengaydiBashar Awwad Maarouf, Introduction to Tahdib Al-Kamal, Al-Risalah publishers, Vol.1, page 149.

Bularning barchasidan soʻng, al-Mizziy kitobining oxiriga „Al-Kamal“ muallifi tilga olmagan toʻrtta muhim bobni ilova qildi:

 Otasi, bobosi, onasi, amakisi va shunga oʻxshash qarindoshlari nisbatida mashhur boʻlganlar haqida bob.
 Qabila, shahar, kasb yoki shunga oʻxshash nisbat bilan mashhur boʻlganlar haqida bob.
 Laqab yoki shunga oʻxshash nom bilan mashhur boʻlganlar haqida bob.
 Mubhamlar (noaniq boʻlganlar) haqida bob.

 Yana qarang 
 At-Tolibiylar nasabidagi Al-Majdiy

 

Turkum:Sunniy rijol kitoblari
Turkum:Hadis roviylari
Turkum:Sunniy adabiyot
Turkum:Diniy tarjimai hol lug‘atlari
Mordella tabulae

Mordella tabulae — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1965-yilda tavsiflangan.
 

tabulae
Ota tai jätä

Ota tai jätä (tarjimasi: „Ol yoki tark et“) – fin televizion oʻyin shousi. Dastur soat 20:00 da Nelonen (Finlandiyadagi 4-kanal) telekanalida efirga uzatilgan. Boshlovchilikni Pauli Aalto-Setälä olib borgan. Koʻrsatuv 2007-yil 10-yanvardan 2007-yil 29-noyabrgacha efirga uzatilgan.

 Jamgʻarilgan pullar 
€0.05€0.10€0.50€1€5€10€20€50€100€150€250€500€750
€1,000€1,500€2,500€5,000€10,000€20,000€30,000€40,000€50,000€75,000€100,000€150,000€500,000
Perfect Commando

Perfect Commando — rejissyor Jalmari Helander tomonidan suratga olingan fin televizion komediya seriali. Serial Elisa Viihde tarmog‘ida 2020-yil 13-fevralda premyera qilingan. Bosh rollarni Kian Lawley va Katherine Hughes ijro etgan.

 

 
 Perfect Commando in Elisa Viihde
Ali ibn Abu Talha

Ali ibn Abu Talha (Arab tili: علي بن أبي طلحة) ilk ulamo va Tobeinlardan biri edi. U hadis rivoyati, shuningdek, hamkasb ulamosi va Sahabi, Ibn Abbos nomidan (uning rivoyatiga tayangan holda) amalga oshirilgan tafsirga oid asarlari bilan tanilgan. Ibn Abu Talha Suriyada boʻlgan paytida, 760-yilda vafot etgan.

 Hayoti 
Tugʻilganida uning ismi Ali ibn Abu Talha Salim ibn al-Mukhayriq boʻlgan, uning otasi Abu Talha avval Abbos ibn Abdul Muttalibning quli boʻlgan, keyinchalik ozod qilingan. Arabiston yarimorolida taʼlim olishi bilan birga, Ali ibn Abu Talha uyini tark etib, chet elga safar qilgan, jumladan Misr va Suriya kabi joylarga borib, u yerda Qur’onning taʼvili va sharhi, jumladan tafsirni oʻrgangan. Uning soʻnggi safari Suriyadagi Himsga boʻlgan va u oxir-oqibat shu yerda vafot etgan.

 Qabul qilinishi 
Ali ibn Abu Talha, odatda, undan keyin kelgan olimlar tomonidan yaxshi qabul qilingan. Al-Azhar universiteti professori Muhammad Husayn az-Zahabiy fikriga koʻra, Ibn Abu Talha Ibn Abbos qarashlarini rivoyat qilish borasida ishonchli roviy boʻlgan. Zahabiy, shuningdek, keyingi hadis olimi Buxoriy undan kelgan biror rivoyatni rad etmaganini va uning rivoyatlarini maqbul, deb tasniflashini qoʻshimcha qilgan. Hanbaliy fiqh maktabi asoschisi Ahmad ibn Hanbal uni maqtagan hamda ilmiy va diniy bilim izlab Misrga qilgan safarlarini ham eʼtirof etgan. Jaloliddin as-Suyutiy uni Ibn Abbosdan rivoyat qiluvchi ishonchli roviy, deb bilgan.

 Tafsir Ibn Abbas 
Tafsir Ibnu Abbas 1991-yilda Rashid bin Abdul Moneim ar-Rijal rahbarligida Muasasat al-Kutub alThaqafiya nashriyoti tomonidan ilk bor nashr etilgan boʻlib, unda Ali ibn Abu Talhaga sahih nisbat berilgan barcha tafsiriy rivoyatlar jamlangan. Bu rivoyatlarning barchasi Ibn Abbos nomidan keltirilgani sababli, ushbu kitob Ibn Abbosning Qur’on taʼvili va sharhiga doir qarashlari borasida ishonchli manba hisoblanadi. 2009-yilda Indoneziyadagi Pustaka Azzam nashriyoti kitobni indonez tiliga tarjima qilgan.

 Yana qarang 
 Ibn Abbos
 Islom olimlari ro‘yxati

 

Turkum:760-yilda vafot etganlar
Mordella tarsalis

Mordella tarsalis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1917-yilda tavsiflangan.
 

tarsalis
Mordella shirozui

Mordella shirozui — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1967-yilda tavsiflangan.
 

sicardi
Huaisheng masjidi

Huaisheng masjidi , shuningdek, Mayoq masjidi, Kanton Katta masjidi nomlari bilan ham tanilgan, Xitoyning Guandun provinsiyasi Guanchjou shahri Yuexiu tumanida joylashgan asosiy masjid. Masjid oʻz tarixi davomida koʻp bor qayta qurilgan, ayrim tarixiy matnlar masjid ilk bor VII asrda qurilganini taʼkidlaydi, biroq zamonaviy tadqiqotlar uning asos solinishi Tan yoki Sun sulolalari davriga toʻgʻri kelishini koʻrsatadi.

Masjidning eng noodatiy jihati uning 36 metr balandlikdagi uchli minorasi boʻlib, Guangta yoki Kvangtash deb ataladi. Bu nom uning bezaksiz sirtiga ishora qilib „Oddiy pagoda“ degan maʼnoni bildiradi.. Baʼzan „mayoq“ maʼnosida ham talqin qilinadi, shu sababli masjidning muqobil nomlanishiga ham sabab boʻlgan. Shunga oʻxshash minimalistik minoralarni Xitoydan tashqarida ham koʻrish mumkin. Masalan Rossiyaning Kasimov shahridagi Xon masjidini keltirish mumkin.

Masjid Xitoyning yirik madaniy meros obyekti sifatida roʻyxatga olingan. Huaisheng va Syansyan masjidi musulmon sahoba Saʼd ibn Abu Vaqqos nomi bilan bogʻlanadi.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Xitoyda islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati

 Izohlar 

 

 
 
 

Turkum:7-asr masjidlari
Turkum:7-asr Xitoydagi masjidlar
Turkum:Xitoydagi minorali masjidlar
Turkum:Xitoydagi sunniy masjidlar
Turkum:Yuexiu tumani
Mordella signata

Mordella signata — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1891-yilda tavsiflangan.
 

simillina
Mordella sydneyana

Mordella sydneyana — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1893-yilda tavsiflangan.
 

sydneyana
Mordella suturalis

Mordella suturalis — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Mordella urugʻiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1863-yilda tavsiflangan.
 

suturalis
As-Sunan al-Kubra

As-Sunan al-Kubra, , Imom An-Nasoiy (hijriy 214 – 303) tomonidan jamlangan hadis kitobiJonathan A.C. Brown (2007), The Canonization of al-Bukhārī and Muslim: The Formation and Function of the Sunnī Ḥadīth Canon, p.10. Brill Publishers. . Quote: „We can discern three strata of the Sunni hadith canon. The perennial core has been the Sahihayn. Beyond these two foundational classics, some fourth/tenth-century scholars refer to a four-book selection that adds the two Sunans of Abu Dawud (d. 275/889) and al-Nasaʼi (d. 303/915). The Five Book canon, which is first noted in the sixth/twelfth century, incorporates the Jami' of al-Tirmidhi (d. 279/892). Finally the Six Book canon, which hails from the same period, adds either the Sunan of Ibn Majah (d. 273/887), the Sunan of al-Daraqutni (d. 385/995) or the Muwattaʼ of malik b. Anas (d. 179/796). Later hadith compendia often included other collections as well.' None of these books, however, has enjoyed the esteem of al-Bukhari’s and Muslim’s works.“. Imom Al-Bayhaqiyning xuddi shu nomdagi bilan adashtirilmasligi kerak.

 Tavsifi 
As-Sunan al-Kubra Sunan an-Nasoiyning kattaroq toʻplami boʻlib, unda qisqacha (muxtasar) nusxadagi qariyb olti ming (6000) hadisga nisbatan qariyb ikki marotaba koʻp, oʻn ikki ming (12000) hadis mavjud. Qisqaroq toʻplam hadis (yaʼni Muhammaddan rivoyatlar)ning eng ishonchli navbatdagi kitobi, deb olti kitob doirasida, hadis olimlarining koʻpchiligi tomonidan Sahihayn (yaʼni Sahih al-Buxoriy va Sahihi Muslim)dan keyingi oʻrinda, deb qaraladi.

 Sharhlar 
Ushbu hadis toʻplamiga sharh yozganlar orasida quyidagilar bor:
 Kitab al-Sunan al-Kubro al-Nasaʼi 12 jild (كِتَابُ السُّنَن الكُبْرَى النَّسَائي) – Shayx Shuayb al-Arnavutiy va Shayx at-Turkiy sharhi: Nashr: al-Risalah al-ʼAlamiyyah | Damashq/Bayrut, Suriya/Livan, 2011.

 Yana qarang 
 Sunniy kitoblar roʻyxati
 Kutubi sitta
 Sahihi Buxoriy
 Sahihi Muslim
 Sahihi Termiziy
 Sunani Abu Dovud
 Yoki: Sunani Ibn Moja yoki Muvatto Molik

 

 

 Sunan An Nasai – Imom An Nasoiy tomonidan Sunan as-Sugʻro ichida qidirish imkoniyati

Turkum:9-asr arab tilidagi kitoblar
Turkum:10-asr arab tilidagi kitoblar
Turkum:Sunniy adabiyot
Turkum:Sunniy hadis toʻplamlari
Turkum:As-Sunan toʻplamlari
Sunan ad-Darimiy

Sunan ad-Darimiy yoki Musnad ad-Darimiy ad-Darimiy tomonidan tuzilgan hadis toʻplami boʻlib, sunniy musulmonlar uni mashhur toʻqqiz toʻplam qatoriga kiritadilar: Al-Kutub as-Sitta, Muvatto Molik va Musnad Ahmad.

Nomida musnad soʻzi boʻlishiga qaramay, u boshqa musnadlar (masalan, Tayolisiy yoki Ibn Hanbalniki) kabi roviylar boʻyicha tartiblanmagan. U Sunani Ibn Moja kabi sunan kitoblari uslubida mavzular boʻyicha tartiblangan.

 Tavsifi 
U Al-Maktaba ash-Shomila maʼlumotiga koʻra taxminan 3 833 hadisni oʻz ichiga oladi va ular mavzular boʻyicha tartiblangan. Ularning aksariyati sahih, ayrimlari esa zaif deb hisoblanadi.

 Rivoyat zanjiri 
Dorimiy bu hadislarni Iso ibn Umar as-Samarqandiyga rivoyat qilgan. Uning vafot sanasi nomaʼlum, biroq ehtimol hijriy 293-yildan keyin vafot etgan boʻlishi mumkin. Shundan soʻng kitob quyidagilarga oʻtgan:
 Abdulloh ibn Ahmad ibn Hamovayh as-Sarxasiy (hijriy 293–381)
 Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Muzaffar ad-Dovudiy „Jamal al-Islom“ (hijriy 374–467)
 Abu-l-Vaqt Abd al-Avval ibn Iso ibn Shuayb as-Sijizziy (hijry 458–553)

 Nashr qilingan tahrirlar 

 Husayn Salim Asad tahriri, Dor al-Magʻniy, hijriy 1420 /milodiy 2000, 151–153-betlar
 al-Musnad al-Jomiʼ – Sunan ad-Dorimiy (المُسْنَد الجَامِع المعروف سُنَن الدَّارِمِي) Imom Abu Muhammad ad-Dorimiy, Nashr: Muʼassasat ar-Risola | Bayrut, Livan .

 Yana qarang 
 Sunniy kitoblar roʻyxati
 Kutub as-Sitta
 Sahihi Muslim
 Sahihi at-Termiziy
 Sunani Abu Dovud
 Shuningdek: Sunani Ibn Moja, Muvatto Molik

 

Turkum:9-asr arab tilidagi kitoblar
Turkum:10-asr arab tilidagi kitoblar
Turkum:Sunniy adabiyoti
Turkum:Sunniy hadis toʻplamlari
Turkum:Al-Sunan toʻplamlari
Shigatse masjidi

Shigatse masjidi  – Xitoyning Tibet muxtor rayoni tarkibidagi Shigatse shahri Samzhubzê hududida joylashgan masjid.

 Tarixi 
XIV asrdan boshlab hozirgi Saudiya Arabistoni, Pokiston, Kashmir hamda boshqa mamlakat va mintaqalardan kelgan musulmon muhojirlar guruhi, shuningdek, Xitoyning Ninsya, Gansu, Sinxay va boshqa hududlaridan kelganlar Shigatsega joylasha boshladi. Milodiy 1343-yilda musulmonlar mablagʻ yigʻib, ushbu masjidni qurib bitkazdilar. Imperator Syanlun davrida Sin hukumati Shigatsedagi Jiangzi hududida qoʻshin joylashtirishga qaror qildi. Sichuan va Shensi hududlaridan kelib Shigatseda joylashgan qoʻshinning bir qismi kichik musulmon manzilgohini shakllantirib, masjidni taʼmirladi. Oʻsha paytda ushbu inshoot Shigatsedagi yagona masjid edi.

Shigatse masjidi tibet uslubidagi tekis tomli bino boʻlib, gʻarbdan sharqqa yoʻnalishda joylashgan va umumiy maydoni ni tashkil etadi. Masjid toʻgʻri toʻrtburchak shaklda. Temirdan yasalgan yarim oy koʻrinishidagi uchli, balandligi 10 metrdan ortiq boʻlgan minoraning ikki tomonida eshiklar bor. Masjid Shigatsedagi Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish boʻlinmasi roʻyxatiga kiritilgan.

 Yana qarang 

 Xitoydagi masjidlar roʻyxati
 Tibetda islom

 

 
 
 
 
 
 
 
 

Turkum:14-asr Xitoydagi masjidlar
Turkum:1343-yilda qurib bitkazilgan binolar va inshootlar
Turkum:Shigatsedagi binolar va inshootlar
Turkum:Xitoydagi minorali masjidlar
Turkum:1340-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar
Turkum:Tibetdagi masjidlar
Turkum:Tibet meʼmorchiligi
Sunan al-Kubra

Sunan al-Kubro lil Bayhaqiy, , yoki as-Sunan al-Kabir  – imom al-Bayhaqiy (hijriy 384–458) tomonidan jamlangan, tahrir qilingan va tartiblangan, koʻp jildli, mashhur va juda katta hajmdagi hadis kitobidir.

 Tavsifi 
U Hadis toʻplamlari tarixida mavjud boʻlgan eng katta „Sunan“ kitobi boʻlib, Al-Maktaba al-Shamela maʼlumotiga koʻra qariyb yigirma ikki ming (22 000) hadisni oʻz ichiga oladi. Shunga oʻxshash nomdagi kitob (as-Sunan al-Kubra) imom Nasaiy tomonidan ham yozilgan boʻlib, unda qariyb oʻn ikki ming (12 000) hadis bor.

U hijriy IV asrning soʻnggi buyuk hadis hofizlaridan biri tomonidan tuzilgan asosiy hadis toʻplamlaridan hisoblanadi, uning ahamiyati shunchalik kattaki, bu sohada unga oʻxshashi yozib qoldirilmagan. Asar fiqhga oid masalalar tartibi boʻyicha tuzilgan. Muallif har bir bobda rivoyatlarni keltirishga katta eʼtibor qaratib, bunday rivoyatlardan chiqariladigan hukmlarni va ayrim olimlar ularni qanday tushunganini bayon qiladi. Shuningdek, notoʻgʻri talqinga olib kelishi mumkin boʻlgan muammoli iboralar va/yoki istilohlarni, hamda zohiran qarama-qarshilikni anglatib qolishi mumkin boʻlgan joylarni ham sharhlab beradi. Koʻplab olimlar Sunan al-Kabirga oʻxshash asar yozilmaganini aytganlar.

 Kitob haqida boshqa olimlarning qarashlari 
Ibn as-Saloh oʻzining Muqaddima asarida: „Bu sohada uning oʻxshashini bilmaymiz“, degan. Boshqacha aytganda, u sunan asarlarining eng yaxshisidir. Navaviy „at-Taqrib“da unga bagʻishlanib shugʻullanish lozimligini aytgan, chunki unga oʻxshash narsa yozilmagan. Suyutiy esa „Tadrib ar-Roviy“da bu fikrga izoh berib, qoʻshilgan. Saxoviy „Fath al-Mugʻis“da ahodisi ahkomning aksariyatini qamrab olganligi sababli, undan (Abu Dovud, Nasaiy va Termiziy sunanlari kabi boshqa sunan asarlari bilan kifoyalanib) cheklanmaslik kerakligini aytgan. Saxoviy yana shuni qoʻshimcha qiladiki, uning haqiqiy martabasi Buxoriy va Muslimning „Sahih“laridan keyingi oʻrinda boʻlib, Abu Dovud, Nasaiy va Termiziy sunanlaridan oldinda turadi; ular faqat avvalroq tuzilganligi va shuning uchun isnodlari qisqaroq boʻlgani jihatidan ustunlikka ega.

Zahabiy unga oʻxshash narsa yoʻqligini aytib, uni olim kishisiz qilolmaydigan toʻrt durdona asardan biri deb bilgan. Bu toʻrt asar: Ibn Hazmning „al-Muhalla“si, Ibn Qudomaning „al-Mugʻaniy“si va Ibn Abdulbarrning „at-Tamhid“idir. Tojiddin as-Subkiy bunday tasnif, tartib va nafislik bilan boshqa kitob yozilmaganini aytgan.

 Sharhlar 
Ushbu hadis toʻplamiga sharh yozganlar:
 Al-Sunan al-Kabir 24 JILD (السنن الكبير) – Shayx at-Turkiy sharhi: Nashr: Dar 'Aalim al-Kutub | Ar-Riyod, Saudiya, 2013.

 Yana qarang 
 Sunniy kitoblar roʻyxati
 Shuab al-Imon
 Al-Sunan al-Vusto

 

 

 Sunan An Nasai – Imom an-Nasaiyning Sunan as-Sugʻro asari boʻyicha qidiruv tizimi

Turkum:9-asr arab tilidagi kitoblar
Turkum:10-asr arab tilidagi kitoblar
Turkum:Sunniy adabiyoti
Turkum:Sunniy hadis toʻplamlari
Turkum:Sunan toʻplamlari
Turkum:Bayhaqiy asarlari
Pulkkinen (teleserial)

Pulkkinen — 1999-yildan 2002-yilgacha efirga uzatilgan fin sketch seriali. Bosh rollarni Jari Salmi va Antti Virmavirta ijro etgan.