Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Pichoq farishta

"Pichoq farishta" ― Zoʻravonlik va tajovuzga qarshi milliy yodgorlik deb ham ataladi  — rassom Alfi Bredli va Ozuestridagi Britaniya temir va poʻlat markazi tomonidan yaratilgan 100 000 pichoqdan iborat zamonaviy Britaniya haykali.

Farishta haykali qurilishi 2018-yilda qurib bitkazilgan va balandligi 27 fut (8,2 m). Haykalni yaratish uchun poʻlat zavodida 200 ta pichoq ishlab chiqarilgan, pichoqlarini anonim ravishda sovgʻa qilgan odamlarga esa amnistiya eʼlon qilingan. Shuningdek, politsiya tomonidan musodara qilingan pichoqlar ham bor edi, ularning aksariyati dalil bilan trubkalarda kelgan. Farishtada ishlatiladigan pichoqlarning taxminan 30 % sirtida tana suyuqliklari bilan kelgan. Baʼzi pichoqlarda qurbonlarning ismlari yoki ularning oilalaridan kelgan xabarlar oʻyib yozilgan.

Haykal Buyuk Britaniyadagi pichoqbozlik jinoyatini taʼkidlash va yoshlarni zoʻravonlik xatti-harakatlarining oʻz jamoalariga zararli taʼsiri haqida maʼlumot berish uchun yaratilgan.

 

 

 
Turkum:Yodgorliklar
Turkum: Buyuk Britaniya Yodgorliklari
Turkum: metall haykallar
Turkum:alifbo bo'yicha yodgorliklar
Nol kilometr, Ufa

"Nol kilometr" belgisi ― Ufa shahridagi ramziy geodezik belgidir. Ushbu belgi Ufa va Rossiya Federatsiyasi shaharlari va dunyo oʻrtasidagi yoʻllarning uzunligi uchun boshlangʻich hisob nuqtasi boʻlib xizmat qiladi.

 Tarixi 
"Nol kilometr" belgisi 2007-yil 14-sentabr kuni soat 12:00 da Lenin koʻchasidagi Bosh pochta boʻlimi yaqinida oʻrnatildi. Bronza belgisi ogʻirligi 700 kg boʻlib, diametri 1,5 metrli disk shaklida qilingan. Belgi Ufa motor-qurilish ishlab chiqarish birlashmasida aniq quyuv sexida quyildi. Belgida Boshqirdiston Respublikasining milliy ramzlari, „0“ raqami va „Boshqirdiston Respublikasi yoʻllarining nol kilometri“ yozuvi bor.

Shuningdek, Bosh pochta boʻlimining fasadida Moskva, Kaliningrad, Vladivostok, Murmansk va Sochigacha boʻlgan masofani koʻrsatadigan esdalik lavhasi oʻrnatilgan. Plitada aytilishicha, „Nol kilometr“ belgisi Boshqirdistonning Rossiya tarkibiga ixtiyoriy ravishda kirishining 450-yilligi sharafiga qoʻyilgan.

Rasmiy belgilarni oʻrnatish marosimida Ufa meri Pavel Kachkayev, Rossiya pochtasining Ufa filiali direktori Albert Dusalimov, Ufa pochta boʻlimi boshligʻi Ayrat Minasov, „UMPO“ OAJ bosh direktori Aleksandr Artyuxov ishtirok etdi. Ufa pochta boʻlimi xodimlaridan „Rossiya Pochtasi Xonimi“ unvoni sohibi Natalya Saricheva ishtirok etdi.

Marosim davomida „nol kilometr“dan Moskva va boshqa mamlakatlarga (Nigeriya va Hindiston) joʻnatma va xatlar yuborildi. Pochta joʻnatmalaridagi markalar Ufa pochta boʻlimi tasviri tushirilgan maxsus shtamp bilan bekor qilindi.

 

 
 
 
Turkum:Ufa
Turkum: Ufa Yodgorliklari
Turkum: nol kilometr / Ufa
Belorussiyaning nol kilometri

Belarusiyaning nol kilometri  — kult belgisi, Belarus Respublikasi yoʻllarining nol kilometrini belgilaydi.

 Tarixi 
Minsk Rech Pospolitayaning ikkinchi boʻlinishidan (1793) koʻp oʻtmay guberniya shahriga aylandi. Minsk yoʻllari tartibga keltirildi.

1795-yil 6-sentabrdan muntazam „pochta“ yoʻlovchilar oqimi boshlandi va tartibga solingan pochta yoʻnalishlari yuklarni normal tashishni taʼminladi. Pochta marshrutlaridagi har bir chaqirim verst ustunchasi bilan belgilangan. Pochta yaqinida ustun („nol verst“) oʻrnatildi — bu viloyatning barcha uchastkalarining boshlanishi boʻldi.

Yangi joy maydoni (hozirgi Yanka Kupala teatri yonidagi maydon) hududida yillik shartnoma yarmarkasini oʻtkazilgan. Taxminan shu yerda bir vaqtlar Minsk viloyatining „nol verst“i turgan edi.

1998-yilda Oktabr maydonidagi rekonstruksiya jarayonida „nol kilometr“ deb nomlangan yoʻl hisob belgisi qayta oʻrnatildi. Bungacha nol kilometr bosh pochta boʻlimidan hisoblangan. Oʻrnatilgan yangi belgi Bosh pochta boʻlimidan roppa-rosa 1 km uzoqlikda boʻlib chiqdi.

 Tavsif 
Yodgorlik granitdan piramida shaklida qurilgan boʻlib, abadiylik va kuch-quvvat ramzidir. Portugaliyada oʻyib ishlangan. Belgi bronza kartushlar bilan oʻralgan boʻlib, ularda yoʻl xaritasi, lotincha hikmat, Yoqub Kolas tomonidan yozilgan sheʼrlar tushirilgan. „Nol kilometr“ning ning bronza qoplamasida Minskdan Belorussiyaga qoʻshni davlatlarning poytaxtlari, Belorussiyaning viloyat va viloyat markazlarigacha boʻlgan masofalar koʻrsatilgan. Medalyonda piramidaning janubi-sharqiy tomonida „Belarus yoʻllarining boshlanishi“ degan yozuv bor. Kiyevgacha — 573 km. Gomel 315 km uzoqlikda joylashgan. Moskva 700 km uzoqlikda joylashgan. Mogilevgacha — 199 km. Belgi mualliflari: meʼmor A. Sardarov, haykaltarosh A. Finskiy, metall rassomi V. Zavedeyev.

 Yana qarang 

 Nolinchi kilometr

 

 

 „Minsk eski-yangi“ veb-sayti , Arxivnaya kopiya
 Belarus Yevropaning markazidir. Belarus Kilometr nol Arxivnaya kopiya
Turkum:Minsk Yodgorliklari
Turkum: Kartografiya
Turkum: Belarus Yodgorliklari
Turkum: nol kilometr / Belarus
Shon-shuhrat yodgorligi (Aqtoʻbe)

Fuqarolar urushi va Ulugʻ Vatan urushi yillarida oʻz vatanlari uchun janglarda qurbon boʻlgan aqtoʻbeliklar sharafiga Shon-sharaf yodgorligi  — Qozogʻistonning Aqtoʻbe shahridagi yodgorlik. Mahalliy ahamiyatga ega tarix va madaniyat yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

1969-yilda oʻsha paytdagi Aqtyubinskning yangi tumanlaridan biridagi xiyobonda tosh oʻrnatildi: „Fuqarolar va Ulugʻ Vatan urushlari yillarida Vatan uchun janglarda qurbon boʻlgan aqtoʻbeliklarga shon-sharaf obeliskisi“ shu yerda quriladi". 1970-yilda Shon-sharaf obeliski Oktabrskiy bulvarida (hozir: Abay shohkoʻchasi) Sovetlar uyi (hozirgi: Aqtoʻbe viloyati hokimligi) qarshisida oʻrnatildi. Loyiha mualliflari arxitektor Toʻxtagazi Janisbekov va haykaltarosh N. S. Sobolev edi. Obelisk yonidagi abadiy alanga 1970-yil 24-avgustda KPSS viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi Nikolay Jurin tomonidan yoqildi.

1983-yilda Sovetlar uyi oldida, Shon-sharaf obeliskining toʻgʻridan-toʻgʻri roʻparasida Lenin haykalining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi (mualliflar: N. A. Sherbakov, S. P. Xojibaronov). Bir yil oʻtgach, obelisk hozirgi joyiga — Eset-Botir koʻchasi chorrahasiga koʻchirildi (sobiq Kirov koʻchasi) va Aliya Moldagulova prospekti.

2015-yilda yodgorlik va unga tutash hududni rekonstruksiya qilish ishlari olib borilib, buning uchun 92 987 462 tenge (oʻsha vaqtdagi kurs boʻyicha 500 ming AQSH dollari) sarflangan. Qayta qurish loyihasi „Aktyubgrajdanproyekt“ ishlab chiqarish kooperativi (arxitektor: Aubakir Ajgaliyev) tomonidan yaratilgan va Gʻalabaning 70 yilligi sharafiga shaharga tuhfa etilgan. Yodgorlik yonidagi maydondagi yoʻlka toshlari va mangu alanga jihozlari almashtirilganidan tashqari, yodgorlik orqasida yarim doira shaklida granit devor qurilgan boʻlib, u besh qirrali latun yulduz va qahramon shaharlarning nomlari bilan bezatilgan. Qayta qurishda foydalanilgan 500 m² va qalinligi 30-250 mm boʻlgan granit plitalarining umumiy ogʻirligi 160 tonnani tashkil etdi. Granitdan oʻrnatilgan bordyurlarning uzunligi 826 m.

Bir yilda Shon-shuhrat yodgorligi yaqinidagi mangu olov 53 m³ tabiiy gaz sarflaydi, bu mahalliy byudjetga 253 ming tengega (2012) tushadi.

 

Turkum:Aqtoʻbe viloyati
Turkum:Yodgorliklar

Turkum:SSSRda 1970-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum:1970-yilda Qozog'istonda paydo bo'lgan
Dreyze haykali

Dreyze haykali — Tyuringiy yerining Zyommerda shahridagi nemis qurol ustasi, ignali otish quroli tizimi ixtirochisi Iogann Nikolaus fon Dreyze sharafiga oʻrnatilgan.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Vilgelm Wandshnayder. Tantanali ochilish 1909-yil 20-noyabrda boʻlib oʻtdi.

1864, 1866 va 1870/71-yillardagi urushlar qurbonlar xotirasiga qoʻyilgan Dreyze harbiy memoriali sifatida tanilgan.

Yodgorlik Birinchi va Ikkinchi jahon urushlaridan omon qolgan. 1945-yilda mahalliy antifashistik qoʻmita yodgorlikni buzishni talab qildi. Qaror qabul qilish uchun 1946-yil may oyidagi „fashistik“ va „militaristik“ yodgorliklarni, kolleksiyalarni va boshqalarni yoʻq qilish toʻgʻrisidagi qaror asos boʻlgan. 1947-yil yanvar oyida monument vayron qilingan. Bugungi kungacha faqat yodgorlikning poydevori va Dreyze haykalining boshi saqlanib qolgan.

 Tavsif 
Bronzadan yasalgan yodgorlik qoʻsh haykal boʻlib, bu yodgorliklar uchun juda kam uchraydigan hodisa. Qisman charm fartuk bilan qoplangan sandonda oʻtirgan Nikolaus fon Dreyse oʻzining ixtirosi — ignali miltigʻini yonida turgan va poxod formasini kiygan prussiyalik askarga tushuntirmoqda. Guruh silliqlangan kulrang granitdan yasalgan tekis toʻrtburchak asosda turardi. Asos bezakli gʻishtdan qilingan. Haykalning balandligi ikki metrdan sal koʻproq, umumiy balandligi taxminan toʻrt yarim metr edi.

 
 O. Hesse: Festschrift for the unveiling ceremony of the Dreyse war memorial in Sömmerda on November 20, 1909
 Fest newspaper for the unveiling ceremony of the Dreyse war memorial on Saturday, November 20, 1909
 The Dreysedenkmal in Sömmerda. In: Contributions to local history, issue 14 (published by the Sömmerdaer Heimat- und Geschichtsverein e.V.)
 City history informative: What happened 100 years ago. In: Sömmerdaer Stadtnachrichten (Official Gazette of the City of Sömmerda), No. 46 of November 18, 2009, p. 10 ff.
 City history informative: Honor and memory of Nicolaus von Dreyse from Sömmerda. In: Sömmerdaer Stadtnachrichten (Official Gazette of the City of Sömmerda), No. 48 of December 2, 2009, p. 10

 
 Dreyse monument Sömmerda 
Turkum:Bronza haykallar
Turkum:1909-yilda Germaniyada qurilgan bino va inshootlar
Turkum: vayron qilingan yodgorliklar
Turkum: 1947-yilda buzilgan bino va inshootlar
Turkum: olimlar yodgorliklari
Dunin Gorkavichga yodgorlik

Dunin Gorkavichga yodgorlik ― Gʻarbiy Sibirning shimoli tadqiqotchisi va oʻlkashunosga yodgorlik Tobolskda uning Zavalnoye qabristonidagi qabriga oʻrnatilgan.

 Tarixi 
Dunin-Gorkavich Tobolskdagi Zavalnoye qabristoniga dafn qilingan, u yerda dekabristlar A. M. Muravyov, Krasnokutskiy S. S., Kyuxelbeker va ertakchi Pyotr Pavlovich Yershov oʻzlarining soʻnggi boshpanalarini topganlar. Biroq, 1990-yilga kelib, yaxshi parvarish qilinmagan Dunin-Gorkavichning qabri oʻta vayron holatga keldi.

„Tobolsk tiklanishi“ jamgʻarmasi va shahar maʼmuriyatining saʼy-harakatlari tufayli qabrni yaxshi koʻrinishga keltirishga qaror qilindi. U yaxshilandi, ustiga marmar qabr tosh va yodgorlik oʻrnatildi.

Yodgorlik muallifi Mixail Pereyaslavets edi, u shuningdek F. M. Dostoevskiy va P. P. Yershov haykaltaroshlik kompozitsiyasi va uning asarlari qahramonlarini ham yaratgan. Yodgorlikni yaratish va moliyalashtirishda „Tobolsk tiklanish“ fondi prezidiumi raisi Arkadiy Yelfimov va Tobolsk shahri rahbari Yevgeniy Vorobyov katta rol oʻynaydi.

Yodgorlikning ochilish marosimi 2003-yil 27-iyunda boʻlib oʻtgan.

 

 
 
 
Dunin-Gorkavich
Moskvadagi Gastello yodgorligi

Gastello yodgorligi urushning toʻrtinchi kunida oʻz samolyotini fashist tanklari kolonnasiga yoʻnaltirish paytida halok boʻlgan Ulugʻ Vatan urushining mashhur uchuvchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni Nikolay Frantsevich Gastelloga bagʻishlangan yodgorlikdir. Yodgorlik 1985-yilda Moskvada, Gastello koʻchasining boshida (Sokolniki tumani), Rusakovskaya koʻchasi bilan kesishmasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda oʻrnatilgan. Haykaltarosh Boris Alekseyevich Machkov (1931-1990).

 Tavsif 
N.F. Gastello yodgorligi — uchuvchining bronza byusti boʻlib, uning boshida parvoz dubulgʻasi, koʻzoynak va haykal boshining orqa tomonida olov bor. Byust silindrsimon ustun shaklida yasalgan poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, u yerda ikkita granit qanot joylashgan. Ustunning yuqori qismida katta harflar bilan „Gastello“ yozuvi bor.

 Yodgorlikning yaratilish tarixi 
Bir kuni haykaltarosh Boris Alekseyevich Machkov Gastello koʻchasi boʻylab ketayotib, bu yerda uchuvchi Gastelloning qahramonligini abadiylashtiradigan yodgorlik oʻrnatish kerak, deb qaror qildi. Tuman yigʻilishida haykal loyihasi taqdim etildi, u oʻtkazib yuborilmadi, bir qator fikr-mulohazalar bildirildi. Boris Alekseyevich barcha mulohazalarni inobatga oldi va shu kungacha xuddi shu nomadagi koʻchani bezab turgan Gastello obrazini yaratdi. Ushbu haykal, uning boshqa haykallari singari, Sokolniki viloyatiga sovgʻa qilingan (haykaltarosh Nina Alekseyevnaning singlisi xotiralaridan).

 

 
 
 Moskva bilan tanishing. N. F. Gastello yodgorligi 

 

Gastello
Gastello
Gastello
Turkum: 1985-yilda Rossiyada paydo bo'lgan
Getman Mazepe va Karl XII haykali

Getman Mazepe va Karl XII haykali — Getman Ivan Stepanovich Mazepa va Shvetsiya qiroli Karl XII ga qoʻshma yodgorlik, 2008-yil 11-sentabrda Chernigov viloyati, Novgorod-Severskiy tumani, Degtyarevka qishlogʻidagi tepalikda oʻrnatilgan. Yodgorlik Televideniye va radioeshittirish milliy kengashi raisi Vitaliy Shevchenko tashabbusi bilan oʻrnatilgan.

 Yodgorlik tarixi 
1998-yilda bu joyga mahalliy tarixchilar tomonidan yodgorlik belgisi oʻrnatilgan. 2006-yilda bu joyga Televidenie va radioeshittirish milliy kengashi aʼzolari tashrif buyurishadi. Kengash yodgorlik belgisini oʻrganib chiqib, ushbu maydonga ikki tarixiy shaxsga qoʻshma yodgorlik oʻrnatishga qaror qiladi. Yodgorlik Televideniye va radioeshittirish kengashi aʼzolarining shaxsiy mablagʻlari evaziga qurilgan boʻlib, mahalliy aholi tomonidan kirish yoʻllari taʼmirlanib, tepalik choʻqqisiga 100 metrlik zinapoya qurilgan.

Yodgorlik qoʻngʻiroq shaklida boʻlib, ikki qismdan iborat boʻlib, ular orasidagi poydevorga boʻlingan: chap qismida Shvetsiya qiroli Karl-XII portreti va oʻng tomonida Getman Ivan Mazepaning portreti va tegishli yozuvlar mavjud.

Har bir qismning yuqori qismida mos ravishda Shvetsiya va Ukraina gerblari oʻrnatilgan. Pastki qismida kontur ostida yodgorlik Getman Mazepaning Charlz XII bilan uchrashuviga bagʻishlanganligi haqida yozuv ham bor.

2008-yil 11-sentabrda Ukraina Tashqi ishlar vazirligi vakillari, Televideniye va radioeshittirish milliy kengashi aʼzolari, davlat hokimiyati organlari rahbarlari, jurnalistlar va mahalliy aholi ishtirokida yodgorlik tantanali ravishda ochilgan.

 Yana qarang 
 Hetman Mazepa haykali (Chernigov)
 Hetman Mazepa haykali (Mazepintsy)
 Hetman Mazepa haykali (Galati)
 Hetman Mazepa haykali (Kiyev)
 
 Відкрито пам’ятний знак з нагоди зустрічі Івана Мазепи та короля Швеції Карла ХІІ у селі Дегтярівка Новгород-Сіверського району
Mazepe va Karl XII
Turkum: monarxlar yodgorliklari Karl XII
Degtyarevka
Getman Sagaydachniy haykali

Getman Sagaydachniy haykali  — Kiev-Mohyla akademiyasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda , Sagaidachnogo koʻchasi va Kontraktova maydoni kesishmasidagi bogʻda oʻrnatilgan ukrainalik getman Petro Sahaidachniy haykali.

Yodgorlik meʼmorlar M. Jarikov, R. Kuxarenko va haykaltarosh V. Shvetsov tomonidan yaratilgan. Yodgorlikni qurish uchun mablagʻlar Kiev shahri fuqarolari, shuningdek, Sahaydachniy tugʻilgan Lvov viloyatidagi Kulchitsi qishlogʻi aholisi tomonidan toʻplangan.

 

Turkum:Ukraina otliq haykallar / Sagaidachny
Turkum:Kievning Diqqatga Sazovor Joylari
Sagaidachnomu
Turkum: Piter Sagaidachnom Yodgorliklari / Kiev
Getman Sagadachniy haykali (Xarkov)

Getman Sagaydachniy haykali ( yodgorligi) — Zaporijya armiyasining getmanı Pyotr Sagaydachniy haykali, dastlab 2008-yil 14-iyunda Sevastopolning Gagarinskiy tumanida shaharning 225-yilligini nishonlash uchun oʻrnatilgan. Muallif — Vladimir Lutsak.

 Tarixi 
Yodgorlik muallifi haykaltarosh Vladimir Lutsak. Loyihaning asosiy homiysi „Transkontinental“ uyushmasi rahbari Yuriy Kolesnikov edi. Shahar aholisi yodgorlikni „raqsga tushayotgan getman“ deb atashgan.

2014-yil 25-martda Sevastopolda Qrim Rossiya Federatsiyasiga qoʻshib olingandan soʻng Omega koʻrfazida oʻrnatilgan Getman Petro Sahaydachniy haykali demontaj qilishga qaror qilingan. Buzilish tashabbuskori shahar gubernatori Sergey Menyailo v.b edi avvalroq jurnalistlarga yodgorlik shahar uchun tarixiy ahamiyatga ega emasligini aytgan edi.

2014-yil 25-aprelda yodgorlik demontaj qilindi. Xarkov meri Gennadiy Kernes Sevastopol shahri gubernatori vazifasini bajaruvchi Sergey Menyailoga demontaj qilingan yodgorlikni Xarkov jamoatchiligiga topshirish iltimosi bilan murojaat qildi. Xarkov boshligʻi oʻz iltimosnomasida haykalni munosib joyga yodgorlik qilib koʻchirishga vaʼda qilgan.

15-may kuni yodgorlik Ukrainaga topshirildi. Xarkov haykali bilan birgalikda Ukraina Qurolli Kuchlari Harbiy-dengiz kuchlarining 10-yilligi sharafiga yodgorlik belgisi topshirildi.

Boʻlajak yodgorlik joyida uning poydevoriga esda qolarli matnli kapsula qoʻyildi.

2015-yil 22-avgust kuni Xarkovda kazak getman va ataman Pyotr Konashevich-Sagaydachniy haykali ochilishi marosimi boʻlib oʻtdi, u Qrim Rossiyaga qoʻshilganidan keyin Sevastopoldan olib chiqilgan.

 

Turkum: Xarkovning Diqqatga Sazovor Joylari
Sagaidachnomu
Sagaidachnomu
Turkum:Piter Sagaidachnom Yodgorliklari / Xarkov
Glinka haykali

Glinka haykali — taniqli rus bastakori M. I. Glinka haykaltaroshlik yodgorligi. 1906-yilda Sankt-Peterburgda Leningrad konservatoriyasi binosi yaqinidagi Teatr maydonida oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh R. R. Bax va arxitektor A. R. Bax. Yodgorlik federal ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros ob’ekti hisoblanadi.

 Tarixi 
1901-yilda M. I. Glinka (1804-1857) tavalludining yuz yilligi munosabati bilan Rossiya musiqa jamiyati bastakor haykalini yaratish tashabbusi bilan chiqadi. Yodgorlik qurilishiga mablagʻ toʻplash maqsadida koʻplab kontsertlar, tomoshalar oʻtkaziladi. Natijada 106 788 rubl 14 1/2 tiyin yigʻildi.

1902-yilda yodgorlik loyihalari uchun tanlov eʼlon qilinadi. Unda 22 haykaltarosh, jumladan A. L. Ober, I. Ya. Gintsburg, L. A. Bernshtam va R. R. Bax ishtirok etdilar. 1903-yil bahorida tanlov natijalari sarhisob qilinadi. R. R.Bax Yodgorlikni bajarish uchun buyurtma olgan. Yodgorlikning meʼmoriy qismida ishlash uchun u akasi A. R. Baxni taklif qilgan.

1903-yil 26-fevralda shahar dumasi yodgorlikni oʻrnatish joyini tasdiqladi: Glinka koʻchasi va Teatr maydoni kesishmasi. Joyni tanlash, u yerda joylashgan Katta tosh teatri binosida (hozirgi konservatoriya) ekanligi bilan bogʻliq edi. M. I. Glinkaning " Tsar uchun hayot " („Ivan Susanin“) operasining premyerasi boʻlib oʻtadi va olti yildan keyin — 27- Noyabr 1842-yilda — " Ruslan va Lyudmila " operasi primyerasi boʻlib oʻtadiLisaevich I. I., Bexter-Ostrenko I. Yu. Pamyatniki deyatelyam nauki i kulturi, vipolnennie v konse XIX nachale XX veka // Skulptura Leningrada — Leningrad: Iskusstvo, 1963..

1903-yil 20-mayda yodgorlik qoʻyilishi boʻlib oʻtadi. Granit poydevori Kohl va Dyurer kompaniyasi tomonidan, haykal esa A. Moranning bronza quyish zavodi tomonidan quyilgan. Yodgorlikning tantanali ochilishi 1906-yil 3-fevralda boʻlib oʻtadi. Ochilish marosimida kantata M. LEKIN. Balakirev, bu voqea uchun maxsus yozilganLisaevich I. I., Bexter-Ostrenko I. Yu. Pamyatniki deyatelyam nauki i kulturi, vipolnennie v konse XIX nachale XX veka // Skulptura Leningrada — Leningrad: Iskusstvo, 1963..

1925-yilda maydonni qayta qurish paytida yodgorlik demontaj qilinadi. 1926-yilda konservatoriya binosining janubiy tomonidagi yodgorlikni qayta tiklashga qaror qilinadi. , bronza qandillar qayta tiklanmagan, chunki ular yodgorlikning badiiy yechimiga mos kelmasligi aniqlangan. 1944-yilda Monumentskulptura zavodida yodgorlik qayta tiklanadi.

 Tavsifi 
M. I. Glinka toʻliq balandligida tasvirlangan. U bronza dafna novdasi bilan granit poydevor ustida turadi. 1963-yilda „Leningrad haykali“ kitobida yodgorlikning past badiiy ijrosi qayd etilgan va bastakor obrazi chuqurlikdan mahrum deb nomlanganLisaevich I. I., Bexter-Ostrenko I. Yu. Pamyatniki deyatelyam nauki i kulturi, vipolnennie v konse XIX nachale XX veka // Skulptura Leningrada — Leningrad: Iskusstvo, 1963..

 

Turkum:Mixail Glinka
Turkum: Sankt-Peterburg Yodgorliklari / Glinka
Turkum: 1906-yilda Sankt-Peterburgda qurilgan bino va inshootlar
Gogol haykali

Gogol haykali — taniqli shoir, nosir va dramaturg, Poltava viloyatida tugʻilgan N. V. Gogol sharafiga Karaganda shahrida (Qozogʻiston) oʻrnatilgan yodgorlik buyuk zot abadiy klassik tavalludining 200-yilligiga bagʻishlangan.

Nikolay Vasilyevich Gogol haykali Nursulton Nazarboyev shoh koʻchasi va Gogol koʻchasi kesishmasidagi soyali xiyobonga oʻrnatilgan. Haykal buyuk adibning bronzadan yasalgan byusti boʻlib, ustun koʻrinishidagi baland granit poydevorga oʻrnatilgan.

Haykal meʼmor V. A.Trotsenko loyihasi boʻyicha va haykaltarosh A. S. Kalmaxonov tomonidan yaratilgan. Yodgorlik joylashgan xiyobon nafaqat Karaganda aholisi, balki shaharning koʻplab mehmonlari orasida romantik uchrashuvlar va sayrlar uchun sevimli joylardan biri hisoblanadi.

 

Turkum:Qozogʻiston meʼmoriy yodgorliklari
Grigoriy Potyomkin haykali

Grigoriy Potyomkin haykali ― Xersonda Potyomkin maydonining markazida joylashgan.

Xerson asoschisi knyaz Potyomkinning shahar soborida dafn etilganining 45 yilligi munosabati bilan 1831-yilda akademik I.P.Martos tomonidan haykaltaroshlik qilingan modelga koʻra yaratilgan. 1836-yil oxirida u shahar markazida oʻz oʻrnini egalladi. Katta granit poydevorining muallifi italiyalik arxitektor Frants Karlovich Boffo edi, u 1820 va 1830-yillarda Odessada koʻp ishlagan va xuddi shu Martos tomonidan Richelieu yodgorligi uchun poydevorni qurgan. 1840-yilda yodgorlik atrofida Potyomkinskiy deb nomlangan bulvar oʻrnatiladi va devor bilan oʻraladiПамятник Потемкину , peloris.org.

Bolsheviklar hokimiyat tepasiga kelganidan keyin (1917), Potemkin haykali brezent bilan qoplangan, shuning uchun odamlar „Xerson arvohi“ laqabini oldi. Nihoyat, u poydevordan olib tashlandi (27.04.1927) va Xerson tarixiy-arxeologiya muzeyi hovlisiga oʻtkaziladi. 1944-yil boshida, Xerson Sovet qoʻshinlari tomonidan ozod qilinganida, yodgorlik topilmadi. 2003-yilda shaharning 225 yilligini nishonlash uchun u Xersonlik haykaltarosh Yurik Stepanyan tomonidan qayta tiklanadi (koʻplab oʻzgarishlar bilan).

 

Turkum: 2003-yilda paydo bo'lgan
Turkum: qayta tiklangan yodgorliklar
Potemkin
Turkum: Chersonning binolari va inshootlari
Turkum: Xerson viloyati yodgorliklari / Potemkin
Turkum: Xerson Yodgorliklari
Grigor Narikatsi haykali

Grigor Narikatsi haykali — Vatikan shahar-davlatida oʻrnatilgan va faylasuf, ilohiyot olimi Muqaddas Gregor Narekatsiga bagʻishlangan haykaltaroshlik yodgorligi.

 Tarixi 
2016-yilda Armaniston prezidenti Serj Sarkisyan Rim papasi Fransiskning tashrifi chogʻida unga Vatikanda Narekatsi yodgorligi oʻrnatilishiga umid bildirgan holda, birinchi nasroniy ziyorat ramzi boʻlmish Muqdadas Gregor Narekatsi haykali nusxasini sovgʻa qilgan edi.

Vatikandagi Grigor Narekatsi haykali 2018-yil 21-martda Armanistonning Vatikandagi elchisi Mikael Minasyan va xayriya tadbirkor Artur Janibekyanning elchining harakatlari tufayli oʻrnatiladi. Haykal 2018-yil 5-aprelda ochilgan. Ochilish marosimida Armaniston Prezidenti Serj Sarkisyan, barcha armanlar katolikosu Garegin II, arman katolik cherkovi rahbari Grigor Bedros XX Kaproyan, Kilikiya Buyuk uyi katolikosu Aram I ishtirok etganlar.

Haykal ikki nusxada tayyorlangan, ikkinchisi Etchmiadzinga qoʻyiladi.

 Loyiha mualliflari 

 Haykaltarosh: David Yerevantsi;
 Arxitektor: Mikael Hasratyan.

 Maʼlumotlar 
2 metr balandlikdagi bronza haykal. Chexiyaning Korni-Kalna shahridagi quyma zavodida ishlab chiqarilgan.

Bu Vatikandagi Grigoriyning ikkinchi yodgorligidir. Birinchisi 2005-yil 19-yanvarda Armanistonda nasroniylik qabul qilinganligining 1700-yilligi sharafiga ochilgan boʻlib, u Vatikanning shimoliy hovlisida joylashgan Avliyo Pyotr soborining tashqi uyasida joylashgan; balandligi 5,7 metr va ogʻirligi 26 tonnadan ortiq boʻlgan haykal oq marmardan yasalgan.

Muqaddas marosimda Rim papasi Benedikt XVI, arman katolik patriarxi-katolikos Nerses Bedros XIX Tamruni va ushbu cherkovning bir qancha yepiskoplari ishtirok etishgan.

Muallifi fransuz haykaltaroshi Xachik Ghazanchyan.

 

Turkum: 2018-yilda paydo bo'lgan
Turkum:Vatikan binolari va inshootlari
Gubkin haykali

Gubkin haykali ― Qoʻngʻirda Gogol va Sovetskaya koʻchalari kesishmasidagi Qoʻngʻir oʻlkashunoslik muzeyi yonidagi maydonda oʻrnatilgan.

 Tarixi 
Kungur „choy podshohi“, jamoat arbobi va xayrixoh Aleksey Semyonovich Gubkinga haykal oʻrnatish gʻoyasi birinchi marta 1915-yilda uning tavalludining 100-yilligi arafasida paydo boʻlgan. Buyuk fuqaroning xotirasini abadiylashtirish tashabbuskori Kungur shahar dumasi A. V. Porozov edi. Biroq oʻshanda mablagʻ yoʻqligi sababli gʻoya amalga oshmagan. Ular unga qariyb bir asr oʻtib — 2005-yilda Qoʻngʻir shahar hokimi Maxmudov A.N.ning tashabbusi bilan qaytishadi. Loyiha yaratiladi va 2006-yilda yodgorlik oʻrnatiladi. 2007-yil avgust oyida yodgorlik A.S Gubkin Perm oʻlkasining tarixiy shaharlari festivalida oʻrnatiladi va tantanali ravishda ochiladi.

Yodgorlik mualliflari: meʼmor Aleksey Nikolaevich Shipiguzov va Permlik haykaltarosh Nikolay Nikolaevich Xromov. Eskizni yaratishda oʻlkashunoslik muzeyining arxiv fotosuratlaridan foydalanilgan.

Yodgorlikni bronzadan yasash rejalashtirilgan edi, lekin oxir-oqibat material sifatida quyma temir tanlanadi. Ish Moskvadan kelgan mutaxassislar tomonidan amalga oshirildi. Yodgorlikning balandligi 2,2 m, granit poydevorining balandligi esa 1,25 m.
 

 
 
Turkum: Kungur Yodgorliklari
Ufadagi Gastello yodgorligi

Nikolay Frantsevich Gastello haykali — Ufa shahrida shaharning Kalininskiy tumanidagi Selskaya Bogorodskaya koʻchasidagi xuddi shu nomdagi maydonda oʻrnatilgan.

 Tarixi 
1941-yil 26-iyunda Sovet harbiy uchuvchisi Nikolay Gastello oʻzining urib tushirilgan va yonayotgan bombardimonchi samolyotini dushmanning mexanizatsiyalashgan kolonnasiga qarab boshqarib bordi va jasoratga erishdi. Buning uchun 1941-yil 26-iyul vafotidan soʻng „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni bilan „Oltin yulduz“ medali va Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1985-yil 8-mayda Ufada Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 40-yilligi arafasida qahramon haykali tantanali ravishda oʻrnatildi. Yodgorlik muallifi Aleksandr Ivanovich Panov edi. Yodgorlikning ishchi modeli bir yil oldin Badiiy jamgʻarmaning Boshqirdiston respublika boʻlimining Badiiy kengashi tomonidan qabul qilingan.

Nikolay Gastello parvoz formasi va dubulgʻasida tik turgan holda tasvirlangan. U qoʻlida parashyut karbinlarini ushlab, jangovar topshiriqni bajarishga tayyor turibdi. Uchuvchi figurasi qora granitdan yasalgan, balandligi 3,3 m. Yodgorlik granit plitalardan yasalgan 2 m balandlikdagi poydevorga oʻrnatilgan. Poydevorda „Nicholay Gastello“ yozuvi metall harflar bilan yotqizilgan va ularning tepasida metalldan yasalgan Oltin yulduz tasviri joylashgan. Yodgorlik atrofidagi maydon kulrang granit plitalari bilan qoplangan.

Haykaltaroshga haykalini yaratishda yordamni uchuvchi, ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni Musa Gareyev koʻrsatdi, u yaratilgan uchuvchi obrazining haqiqiyligini taʼminlash uchun yodgorlik muallifiga oʻzining harbiy uchish kiyimini, dubulgʻa, revolver hamda gʻilof bilan taʼminlagan.

 

 
 
Turkum: Ufa Yodgorliklari
David Sasunskiy haykali

David Sasunskiy haykali — VIII—X-asrlardagi arman milliy dostonining afsonaviy qahramoni Sasna Tsrer Sasunskiy David haykali. 1959-yilda mashhur arman haykaltaroshi Yervand Kochar va meʼmor Mikayel Mazmanyan tomonidan yaratilgan. Bu Yerevan shahrining eng taniqli ramzi. Yerevandagi temir yoʻl vokzal maydoniga oʻrnatilgan. Otliq haykali zarb qilingan misdan, poydevori esa bazalt bloklardan yasalgan. Balandligi 12 metr. U yigirma besh metrlik hovuzning markazida joylashganЕрванд Кочар – армянский скульптор и художник , статья в журнале Armenian@rthall.

 Yaratilish tarixi 
 Yodgorlik yaratish gʻoyasi 1939-yilda dostonning ming yillik yubileyi nishonlanganda paydo boʻlgan. Bayram oktabr oyida oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi va shuning uchun bayram uchun haykal qurishga qaror qilinadi. Tanlov eʼlon qilinadi, ammo koʻplab haykaltaroshlar bunday jiddiy tuzilmani qurish muddati juda qisqa ekanligini aytib, rad etishadi. Parijdan qaytgan Yervand Kochar ishga kirishib, 18 kun ichida Dovudning yogʻoch poydevorga gips haykalini yasaydi. Haykal Temir yoʻl vokzal maydoniga oʻrnatiladi va u Kochar hibsga olinmaguncha 2-yil turdi. Haykaltarosh Turkiyaga dushmanlikda ayblanib, qamoqqa tashlangan. Haykal vayron qilingan. Koʻchar ikki yil qamoqda oʻtiradi va jinoyat tarkibi yoʻqligi sababli oqlanadi va ozod qilinadi. 1957-yilda Yerevan shahar kengashi unga haykalni yaratishni yana ishonib topshiradi. Yodgorlikning yangi ochilishini marosimini 1959-yil 3-oktabrda soat 16.00 da Yerevan shahar ijroiya qoʻmitasi raisi Gurgen Paxlevanyan oʻtqazadi.

 Filateliyada 

 Sasunskiy David haykali 196-yilgi SSSR pochta markasida ham tasvirlangan.

 

 Yana qarang 
Fresnodagi Sasunlik Dovud haykali
Turkum:alifbo bo'yicha yodgorliklar
Devid Sasunskiy
Turkum: otliq haykallar / David Sasunsky
Turkum:SSSRda 1959-yilda qurilgan bino va inshootlar
Kategoriya: 1959-yilgi haykallar
Turkum: Armanistonda 1950-larda paydo bo'lgan
Turkum: Armanistonda 1959-yil
Viktor Tsoy haykali

Viktor Tsoy haykali — Barnaulda 2010-yil 20-noyabrda sportchi, tadbirkor, teleboshlovchi va musiqachi Aleksandr Starigin koʻmagida oʻrnatilgan. Haykal Sotsialistik prospektdagi Oltoy pedagogika universiteti binosi yonida oʻrnatilgan. Viktor Tsoyning Rossiyadagi, Moskvadagidan keyingi, ikkinchi yodgorligidir.

Dastlab u Viktor Tsoy vafotining 20-yilligi sharafiga 2010-yil avgust oyida ochilishi rejalashtirilgan, biroq tadbir bir necha marta qoldirilgan. Aleksandr Starigin yodgorlikni oʻrnatish uchun mablagʻ yigʻish uchun jamgʻarma tuzgan, u xayriya kontsertlari mablagʻlari bilan ham toʻldirilgan. Aleksandr Stariginning oʻzi fojiali tarzda vafot etgan , ammo yodgorlikni oʻrnatish jamgʻarmaning tashabbuskor guruhi tomonidan yakunlangan. Kompozitsiya muallifi haykaltarosh Sergey Kulgachevdir.

 Tavsif 
Haykalning balandligi taxminan toʻrt metrni tashkil qiladi. Viktor Tsoy shakli bronzadan ishlangan va qora marmar poydevorga oʻrnatilgan. Viktor qoʻlida gitara bilan tasvirlangan. Tsoyning boshidagi olovli yarim doira — " Quyosh deb nomlangan yulduz " albomining logotipiga ishoradir.

 

 

 Barnauldagi Tsoy haykali restavratsiyadan soʻng namoyish etildi.
 Noyabr oyida Barnaulda Viktor Tsoy haykali oʻrnatiladi. Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
Turkum:alifbo bo'yicha yodgorliklar
Barnaul
Turkum: Barnaul Yodgorliklari
Turkum: Rossiyada 2010-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum:Oltoy o'lkasida 2010-yil
Turkum: tadbirlar 20-noyabr
Turkum: noyabr 2010
Buyuk Vladimir haykali

Buyuk Vladimir haykali — 2015-yilda Rossiyaning Rostov viloyati , Bataysk shahrida rivojlanayotgan „Radujniy“ mikrorayonida qurilgan yodgorlikdir. Yodgorlik muallifi Imperator Pravoslav Falastin jamiyati (Rostov viloyati boʻlimi) aʼzosi — haykaltarosh Sergey Isakovdir.

 Tarixi 
Yodgorlikni oʻrnatish boʻyicha ishlar boshlanishidan oldin kuzatuv maydonchasi boʻlgan tepalik yaratilgan. Knyaz Vladimir haykali qurila boshlangan joy yaqinida Knyaz-Vladimir cherkovining qurilishi boshlangan. Binoning birinchi toshi 2015-yil 13-iyun kuni tantanali ravishda qoʻyilgan. Batayskning mahalliy urf-odatlariga koʻra, ibodatxona qurilishidan oldin yodgorlik oʻrnatilishi kerak va bu gal ham bu anʼanaga amal qilishga qaror qilingan.

Bataysk shahridagi yodgorlikning ochilishi 2015-yil 16-oktabr kuni Bataysk meri Valeriy Putilin, shahar aholisi va tuman ruhoniylari ishtirokida boʻlib oʻtgan. Don Merkuriy mitropoliyasi rahbari Batayskdagi knyaz Vladimir haykalini yoritgan.

 Tavsif 
Oʻrnatilgan yodgorlikning balandligi 4 metr boʻlib, u uch metr balandlikdagi poydevor ustida joylashtirilgan. Tayyorlangan poydevor boʻylab boshqa haykallar ham oʻrnatilgan — 5 ta avliyo: Avliyo Feodor Vladimir, Kronshtadtlik taqvodor Ioann, havoriylarga tenglashtirilgan malika Olga, Radonejlik Avliyo Sergiy va Moskvaning darvishnamo Matronasi.
 

Turkum: Bataysk Yodgorliklari / Vladimir Buyuk
Turkum:Vladimir Buyuk Yodgorliklari / Bataysk
Buyuk Vladimir haykali (London)

Buyuk Vladimir — Kiyev knyazi Buyuk Vladimir haykali, asli ukrainalik boʻlgan, kanadalik haykaltarosh Leo Mol ijodi , Londonda „Goland Park“ metro bekati yonida, Ukraina klubi va Ukraina elchixonasi yaqinida joylashgan.

Yodgorlik 1988-yil 29-mayda Rossiya choʻqintirilganligining 1000 yilligi munosabati bilan mahalliy ukrain hamjamiyati tomonidan oʻrnatilganZa normalіzatsіyu ukraїnskogo serkovnogo jittya.

Yodgorlikda Vladimir „Ukraina hukmdori“ sifatida koʻrsatilgan.
Vladimir Vernadskiy haykali

Vernadskiy haykali — rus, ukrain va sovet olimi, Ukraina SSR Fanlar akademiyasining birinchi prezidenti Vladimir Ivanovich Vernadskiyga bagʻishlangan Kremenchug (Ukrainaning Poltava viloyati) shahridagi yodgorlik.

 Tarixi 
Vladimir Ivanovich Vernadskiy byusti 2005-yilda Kremenchugdagi Oktabr maydonida (hozirgi Oleg Babaev maydoni) ochilgan. Mualliflar poltavalik haykaltarosh Nikolay Nikolayevich Tsis va Kremenchug arxitektori V. A. Matsan.

Avvalroq, Kremenchugdagi sobiq Viktoriya mehmonxonasi binosiga, 1890-yilda ekspeditsiya paytida, joylashgan Vladimir Ivanovich Vernadskiy va Vasiliy Vasilyevich Dokuchayevga bagʻishlangan yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan.
 

Vernadskiy
Turkum: olimlar yodgorliklari / Vernadskiy, Kremenchuk
Vladimir Visotskiy haykali

Vladimir Vysotskiy haykali — Rostov-Don shahrida Pushkinskaya koʻchasiga oʻrnatilgan va 2014-yilning yozida ochilgan, bronzadan yasalgan yodgorlikdirPamyatnik Vladimiru Visotskomu otkrili v Rostove-na-Donu.

 Tarixi 
Vladimir Vysotskiy haykalini yaratish uchun 2009-yilda mablagʻ yigʻish tashkil etilgan. Tanlov natijasida haykaltaroshlar bir nechta ish loyihalarini taqdim etganlar, ular orasidan Anatoliy Sknarin loyihasi tanlab olingan. Rostovliklarning maxsus guruhi mablagʻ yigʻish bilan shugʻullangan: shaharning koʻplab joylarida xayr-ehson qutilari oʻrnatilgan. Shuningdek, xayriya konsertlari ham uyushtirilgan. Natijada zarur boʻlgan 2,5 million rubldan 500 ming rubl yigʻilgan. Yodgorlikni yaratish uchun yetishmayotgan mablagʻning katta qismi mashhur Rostovlik tadbirkor Ivan Savvidi xayriya jamgʻarmasi tomonidan ajratilgan.

Yodgorlikning ochilishi 2014-yil 25-iyulda, shoir vafotining 34-yilligi kuni, Pushkinskaya koʻchasidagi Kino uyidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda boʻlib oʻtgan. Butun kompozitsiyaning balandligi 3,4 metrni tashkil etib, shundan 2,3 metri aktyorning haykalidir. Yodgorlik bronzadan yasalgan: Visotskiy sahnada sviter va shim kiyib, qoʻlida gitara ushlab turibdi. Aktyorning oʻng tomonida parda bor. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, oʻng tomonda chaqmoq ham bor — bu shoirning yorqin va qisqa umri ramzidirPamyatnik Vladimiru Visotskomu otkrili v Rostove-na-Donu//OTR.

Vladimir Visotskiy haykali ochilishida 200 ga yaqin fuqarolar qatnashgan.

Shaharda, Visotskiy haykali bilan bir qatorda, ijodkor tashrif buyurgan joylarda qoʻshimcha ravishda yodgorlik lavhalari oʻrnatilgan.

 

 

 Vladimir Visotskiy haykali (Rostov-Donu) 
 V haykali. FROM. Vysotskiy
Turkum:Rostov-na-donning diqqatga sazovor joylari
Vysotskiy
Rostov-na-don
Vatandosh-askarlar haykali

"Ulugʻ Vatan urushi (1941-1945) yillarida halok boʻlgan vatandosh-askarlar yodgorligi" – 2-Jemkonskiy nasleg, Xangalasskiy ulusi, Saxa Respublikasi (Yakutiya) Kerdem qishlogʻida Ulugʻ Vatan urushi askarlari xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik majmuasi. Mintaqaviy ahamiyatga ega tarix va madaniyat yodgorligidir.

 Umumiy maʼlumot 
Ulug 'Vatan urushi gʻalaba bilan tugaganidan soʻng, Yoqutiston Respublikasining shahar va qishloqlarida halok boʻlgan askarlar xotirasiga bagʻishlangan birinchi yodgorliklar faol oʻrnatila boshlangan. Vatandosh-askarlar haykali Kerdem qishlogʻining markazida, Xangalasskiy ulusi, Lenin koʻchasida oʻrnatilgan. 1975-yilda Ulug Vatan urushidagi Gʻalabaning 30 yilligini nishonlash paytida yodgorlik tantanali ravishda ochilgan.

 Tarixi 
Arxiv maʼlumotlari va hujjatlariga koʻra, Ulugʻ Vatan urushi yillarida Kerdem qishlogʻidan 97 nafar fuqaro frontga chaqirilgan boʻlib, ulardan 42 nafari Vatan himoyasi paytida halok boʻlgan, 39 nafari bedarak yoʻqolgan. Koʻplab qishloq aholisi orden va medallar bilan taqdirlangan: zenitchi E. N. Kipriyanov, 2-darajali „Shon-sharaf“ ordeni sohibi; Yu. T. Pavlov, Ya. G. Savvin – Qizil Yulduz ordeni sohiblari; pulemyotchi N. I. Zaxarov – 2-darajali „Shon-sharaf“ ordeni sohibi; Ya. E. Fedorov 2,3 darajali „Shon-sharaf“ ordeni sohibi va boshqalar.

 Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik majmuasi markaziy yodgorlik, yodgorlik toshi, mangu alanga va uchta yodgorlik plitasidan iborat. Betondan yasalgan toʻrt qirrali yodgorlik ustiga besh qirrali yulduz joylashtirilgan va beton poydevorga oʻrnatilgan. Uning umumiy balandligi 15 metrni tashkil qiladi. Yodgorlikning pastki qismida Georgiy lentasi va dafna novdasi bilan „Shon-sharaf“ ordeni nishonining maketi joylashgan. Oʻrtada askar tasvirlangan toʻrtburchak betondan yasalgan yodgorlik toshi joylashtirilgan. Uning yonida qishloqdan frontga chaqirilgan vatandosh-askarlarning ismlari yozilgan qora rangdagi yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan.

Yodgorlik toshining oldida beton poydevor ustida mangu alanga oʻrnatilgan. Bu yerda gullar va gulchambarlar uchun beton taglik ham oʻrnatilgan. Majmuaning oʻng tomonidagi uchta yodgorlik beton plitalarida Ulugʻ Vatan urushi sanalari yozilgan. Yodgorlik majmuasining perimetri boʻylab yashil boʻyoq bilan boʻyalgan panjara oʻrnatilgan.

Yaqut ASSR Vazirlar Kengashining 1976-yil 31-dekabrdagi 484-sonli „Yaqut ASSR tarixi va madaniyati yodgorliklarini muhofaza qilishni takomillashtirish va chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq yodgorlik Rossiya Federatsiyasi xalqlarining madaniy merosi ob’ektlari reestriga kiritilgan va davlat tomonidan himoyaga olingan.

 

 

 Askarlar-vatandoshlar haykali. Kerdem Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
Turkum: Hungalas ulus
Turkum:Yakutiyadagi Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
Turkum: 1975-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Turkum:Yakutiyada 1975-yil
Danil Galitskiy haykali

Danil Galitskiy haykali ( yodgorligi) — Gʻarbiy Ukraina yerlarini birlashtirgan Galisiya Buyuk Gertsogi Danil Galitskiyning yodgorligi Lvov shahrida shahar markazida Galisiya maydonida oʻrnatilgan https://equestrianstatue.org/galicia-daniel-of-3/.

 Tarixi 
Yodgorlik qurilishi 2001-yilda Daniil Romanovich tavalludining 800-yilligiga bagʻishlangan. Butun Ukrainada tanlov tashkil etiladi, unda koʻplab rassomlar va haykaltaroshlar ishtirok etdilar.

Tanlov davomida monumentning 20 dan ortiq loyihasi ko‘rib chiqilib, ular anonim, shiorlar ostida tanlovga taqdim etiladi. Barcha loyihalar Lvov sanʼat saroyida tomoshabinlar — professionallar va havaskorlarning bahosi uchun namoyish etiladi, koʻplab turli xil variantlar va takliflar inobatga olindi.

Nufuzli hakamlar hay’ati tanlov gʻolibi boʻlgan haykaltaroshlar Vasiliy Yarich, Roman Romanovich va meʼmor Yerema Churilik mualliflik guruhi tarkibini tanlanadi.

G‘olib bo‘lgan loyiha — uzengida o‘sgan yosh jangchi, dono va jangovar shahzoda, butun tarixiy davrni muvaffaqiyatli aks ettiradi.

Bronzadan yasalgan 5 metrli haykal qisqa vaqt ichida quyiladi: yodgorlikni ishlab chiqarish butunlay Lvov kulolchilik va haykaltaroshlik fabrikasi tomonidan oʻz zimmasiga olinadi.

 Tavsif 
Og‘irligi oltmish tonna granit va to‘qqiz tonna bronza bo‘lgan yodgorlik harbiy kiyimdagi qora ot minib, zirh kiygan qirol Danil haykalidir. Haykaltaroshlarning fikriga koʻra, Galistko-Volin knyazining koʻrsatkich barmogʻi uning avlodlariga qaratilgan: u qoldirgan merosni har qanday erkinlik va eʼtiqod zolimlarining tajovuzlaridan himoya qilish uchun.

Umumiy balandligi oʻn metr boʻlgan yodgorlikning oʻzi bronza otliq haykaldan va „Qirol Danilo“ lakonik yozuvi boʻlgan baland granit poydevordan iborat.

Perimetri atrofidagi poydevor Lvov asoschisining markazda trident bilan takroriy hokimiyat ramzlari bilan oʻralgan.

Yodgorlik mualliflari arxitektor Ya. Churilik va haykaltarosh V. Jarik hamda R. Romanovich.

 

Galisiya
Lvov
Turkum:Ukraina otliq haykallari
Grozniydagi Haydar Aliyev yodgorligi

Haydar Aliyev yodgorligi ― Grozniyda 2017-yil dekabrida ochilgan edi. Yodgorlik Haydar Aliyevning portreti tushirilgan qora marmar lavhadir. Uning yon tomonlarida sayqallangan marmar bloklar, ularda Ozarbayjon va Checheniston bayroqlari tasvirlangan. Bayroqlar ostidagi poydevorda yozuv tushirilgan ikkita plita bor. Chapda:

Oʻngda:

Yodgorlik shu nomdagi xiyobonda ochilgan. Xiyobonning maydoni taxminan 10 ming m², shundan maysazorlar maydoni 4600 m². Bogʻda yashil maydonlarni yoritish va sugʻorishning zamonaviy tizimi yoʻlga qoʻyilgan. Yodgorlikning ochilishi bilan bir vaqtda Grozniy koʻchalaridan biriga Haydar Aliyev nomi berilgani eʼlon qilindi.

 

 
 
 
Aliyev
Turkum: dekabr 2017
Turkum:Chechenistonda 2017-yil
Turkum: Rossiyada 2017-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum: Haydar Aliyev
Aliyev
Mops

Mops (boshqa Mόοος) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoniMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.2. S.176, Lyubker F. Реальный словарь классических древностей. M., 2001. V 3 t. T.2. S.408.

Ampikaning oʻgʻli (elatning oʻgʻli) va Fessaldagi Titaron shahridan Xloridlar. Lapif, kentavrlarning raqibiPsevdo-Gesiod. Щit Gerakla 181. Kentavr Oditni oʻldirdiOvidiy. Metamorfozi XII 456—458. FolbinGigin. Mifi 128. Kalidon ovining aʼzosiOvidiy. Metamorfozi VIII 316; Gigin. Mifi 173.

ArgonavtPindar. Pifiyskie pesni IV 190; Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika I 64-65; Valeriy Flakk. Argonavtika I 383; Gigin. Mifi 14. Otasini oʻldirib yoʻlda argonavtlarga qoʻshildiGigin. Mifi 14 (s.35). U fol ochishni Apollondan oʻrgangan, Ehhaliyadan yoki titariyalik edi. Peliyadagi dafn oʻyinlari ishtirokchisi, mushtlashuvda ishtirok etdiPavsaniy. Opisanie Elladi V 17, 9.

Afrikada ilon chaqishidan vafot etganLikofron. Aleksandra 880.

Fesaliyadagi Mopsiy shahri uning nomi bilan atalganStrabon. Geografiya IX 5, 22 (str.443).

 

Turkum:Ilon chaqishidan o'lgan
Turkum:Fessali afsonalari
Turkum:Argonavtlar
Turkum:Qadimgi yunon miflarining qahramonlari
Muhammad Khashoggi

Muhammad Khaled Khashoggi ( (1889–1978), shuningdek, Muhammad Xolid Qoshiqchi sifatida ham talaffuz qilinadi) Saudiya Arabistoni shifokori. U qirol Abdulaziz Al Saudning shaxsiy shifokori edi.

 Shaxsiy hayoti 
Muhammad Khaled qadim turk ajdodlari bundan toʻrt asr avval Kayseridan Makkaga Hajga borgan va qolishga qaror qilgan. Ularning familiyasi turkchada “qoshiq yasovchi” degan ma’noni anglatadiKessler, Ronald (1987), Khashoggi: the rise and fall of the world's richest man, Corgi, p. 41, ISBN 978-0552130608. U Samiha Ahmad (Setti) bilan turmush qurgan va olti farzandi bor: Adnan Xashoggi, Samira Khashoggi, Essam Khashoggi, Adil Khashoggi, Assia Khashoggi va Soheir Khashoggi. Uning nabiralari orasida Dodi Fayed, Jamol Xashoggi, Emad Xashoggi va Nabila Xashoggi bor.

 Biografiya 
Muhammad Khaled 1918-yilda Madina qamalida oilasi va muhtasib bo'lib ishlagan ukasi Abdulla Qoshiqchi bilan Madinadan hijrat qilgan, so`ng ular Damashqqa joylashishgan. Keyinchalik u Damashqda meditsina bo'yicha tahsil oldi va jarroh bo'ldi. Keyin u radiatsiya terapiyasini o'rganish uchun Parijga, so`ng Makkaga shaxsiy klinikasini ochish uchun qaytib keldi.

U Ar- Riyodga Sog'liqni saqlash vazirligida ishlash uchun ko'chib o'tdi va Ar-Riyodga Saudiya Arabistonida ishlash uchun misrlik shifokorlarni olib keldi. 1970-yillarda u Livanning Bayrut shahrida yashash uchun ketdi, lekin ko'p o'tmay, Livandagi fuqarolar urushi boshlanganidan keyin 1974-yilda Londonga jo'nab ketdi. Oxir-oqibat, u Ar-Riyodga qaytib keldi va u yerda operatsiya paytida vafot etdi. Madinada dafn etilgan.

 

Turkum:1978-yilda vafot etganlar
Turkum:1889-yilda tugʻilganlar
Turkum:Pages with unreviewed translations
Afu-Aau (sharshara)

thumb|Afu-Aau sharsharasi

Afu-Aau (samoa tilida: Afu Aau, terlagan ma'noni anglatadi) yoki Olemo (samoa tilida: Olemoe) — Samoadagi Savayi orolining janubi-sharqidagi sharshara. Sharsharaning balandligi 15-20 metr. Yaqin atrofdagi Pulemel tepaligi bilan bir qatorda, u Savayining ikkita asosiy diqqatga sazovor joylaridan biridir.

 Joylashuvi va tavsifi 
U magistraldan 650 metr uzoqlikda, Gatayvay (samoa tilida: Gataivai) va Faala (samoa tilida: Fa’a’ala, uygʻonish deb tajima qilinadi). Yomgʻir oʻrmonidan chiqib, chuqur chuchuk suv havzasiga tushadi.

 

 
 

 

Turkum:Sharsharalar
Ushahidi

thumb| Ushahidi logotipi|right|400px
Ushahidi – katta hajmdagi ma’lumotlarni to’plash, ma’lumotlarni vizuallashtirish va interaktiv xaritalarni yaratish uchun foydalaniladigan bepul va ochiq kodli dasturiy ta’minot platformasi.

 Missiya 
Ushahidi suahilicha „guvohlik“ degan ma’noni anglatadi. Ushbu dastur shaxslar va guruhlarga atrof-muhit monitoring, sog’liqni saqlash, inson huquqlari monitoring, saylov monitoring, zo’ravonliksiz namoyishlar, ofatlar va ularni xaritada ko’rsatish kabi barcha turdagi loyihalar uchun yangilanadigan multimedia xaritalarini yaratishda hamkorlik qilish imkonini beradiUshahidi guide A step-by-step guide on how to use the ushahidi platform. (англ.). 

Dasturiy ta’minot kraudsorsning g’oyasiga asoslangan. Ushahidi turli dan olingan turli xil ma’lumotlar bilan ishlaydi: Internet, SMS, MMS, ovozli xabarlar, bloglar, Twitter, fotosuratlar, videolar va tarmoqdagi boshqa ma’lumotlar, shu bilan voqealarning vaqtinchalik va geofazoviy arxivini yaratadi. Birinchi bo’lib ommaviy axborot vositalarini tanlash har bir loyihani joylashtirishning madaniy va iqtisodiy xususiyatlari bilan bog’liq. Asosiy e’tibor SMS xabarlarga qaratilgan, chunki ular dastlab Internet qamrovining kichik maydoni mobil texnologiyalarning ajoyib mashhurligi bilan qoplanadigan mamlakatda asosiy ma’lumot manbai bo’lib xizmat qilgan«Ushahidi» — платформа номер один для краудсорсинговых проектов Теплица социальных технологий — общественный образовательный проект..

Foydalanuvchilar statistik ma’lumotlarni ko’rsatadigan, muayyan hodisani tavsiflovchi turli faktlarni taqdim etadigan hisobotlardan tashqari, xizmat xaritadagi tegishli nuqtaga biriktirilgan foto va video materiallarni to’playdi. Xaritalar bilan ishlash uchun Google Maps, Yahoo map, OpenStreetMap dan foydalanish mumkin. Ushahidi vaziyatni kuzatish uchun foydali bo’lishi mumkin bo’lgan turli xil variantlarni qo’llab-quvvatlaydi. Bularga, masalan vaqt navigatsiyasi kiradi, buning yordamida faqat ma’lum bir davrda sodir bo’lgan voqealarni tahlil qilish mumkin.

 Tarixi 
Birinchi platforma “Ushahidi” Keniya inqirozi munosabati bilan 2008-yil yanvar oyida yaratilgan. Prezidentlik saylovlaridan so’ng zo’ravonlik dalillari to’planib, Google xaritalariga joylashtirildi. Keyinchalik platforma dunyo bo’ylab yuzlab tashkilotlar orasida mashhurlikka erishdi, ular undan turli kraudsorsing loyihalarini yaratishda foydalanganlar. U 2010-yilda Gaiti va Chilidagi zilzilalar, Avstraliya va Amerika Qo’shma Shtatlaridagi suv toshqini paytida, Hindiston, Meksika, Afg’oniston va Livandagi saylovlarni kuzatishda ajralmas edi.

 

 
 Официальный сайт www.ushahidi.com
 Открытая платформа Ушахиди www.newmediaedu.ru
 «Ushahidi — платформа координации волонтёрства на примере „Карты помощи“»
Turkum: bepul dasturiy ta'minot
Turkum: Crowdsourcing
Afurja (sharshara)

thumb|Afurja sharsharasi

Afurja — Ozarbayjondagi eng baland sharshara. Velvelechay daryosi havzasida, Tengins darasi yaqinida, Quba tumanidagi Afurdja qishlogʻi yaqinida joylashgan. Tengi togʻidan tushadi. Sharsharaning balandligi taxminan 50 m. Afurja sharsharasi Ozarbayjonning tabiiy yodgorligi boʻlib, davlat tomonidan muhofaza qilinadi.

 

 

 

Turkum:Sharsharalar
Turkum:Ozarbayjon geografiyasi
Moskvadagi Mixail Skobelev haykali

General Mixail Dmitriyevich Skobelev haykali — 2014-yilda Moskva shahrida Rossiya harbiy qoʻmondoni, 1877-1878-yillardagi rus-turk urushi qahramoni, piyoda generali Mixail Dmitrievich Skobelev xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik.

 Yodgorlik haqida 
Sovet hokimiyati davrida vayron qilingan yodgorlikning oʻrniga Moskvada general Skobelev haykali oʻrnatish loyihasi 2007-yilda tugʻilgan edi. Bir vaqtning oʻzida Moskva meriyasi eng yaxshi eskiz uchun tanlov oʻtkazdi, ammo keyin mablagʻ yetishmasligi tufayli loyihani amalga oshirib boʻlmadi. Bir necha yil oʻtgach, Rossiya Harbiy Tarix Jamiyati yodgorlikni oʻrnatish uchun jamoat xayriya jamgʻarmasini tashkil qildi.

Yodgorlik muallifi — Rossiya Federatsiyasi xalq artisti Aleksandr Rukavishnikov. Haykaltaroshlik yodgorligi qoʻlida yalangʻoch qilich bilan otda oʻtirgan Skobelevni tasvirlaydi. Yodgorlikning umumiy balandligi granit poydevori bilan birga sakkiz metrni tashkil qiladi. Uni oʻrnatish uchun Moskvadagi Vernadskiy prospekti, Qurolli Kuchlar Bosh shtabining Harbiy akademiyasi yonidagi joy tanlangan.

Yodgorlik 2014-yil 9-dekabrda ochilgan. Ochilish marosimida Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Sergey Ivanov, Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vaziri, Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati raisi, Xalqaro Skobelev qoʻmitasi prezidenti, ikki karra Qahramon Vladimir Medinskiy, Sovet Ittifoqi kosmonavti Aleksey Leonov va Markaziy saylov komissiyasi raisi Vladimir Churov ishtirok etdi.

 

Turkum:2014-yilda Moskvada qurilgan bino va inshootlar
Skobelev
Turkum:Vernadskiy prospekti (Moskva tumani)
Turkum: Rossiya harbiy-tarixiy jamiyati
Skobelevu
Turkum: Troparevo-Nikulino