Turkmaniston demografiyasi

thumb|350x350px|Turkmaniston aholisi piramidasi 2020-yil
Turkmaniston — Markaziy Osiyoda joylashgan turk davlati. 1991-yilgacha Turkman Sovet Sotsialistik Respublikasi (Turkman) sifatida Sovet Ittifoqining taʼsischi respublikasi edi. Janubi-sharqda Afgʻoniston, janubi-gʻarbda Eron, shimoli-sharqda Oʻzbekiston, shimoli-gʻarbda Qozogʻiston, gʻarbda Kaspiy dengizi bilan chegaradosh. "Turkmaniston" nomi fors tilidan kelib chiqqan boʻlib, "turklar mamlakati" degan maʼnoni anglatadi.Central Asia: Kazakhstan, Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Turkmenistan , Bradley Mayhew, Lonely Planet, 2007, ISBN 978-1-74104-614-4, ... Ashgabat ... pop 650000 With its lavish marble palaces, gleaming gold domes and vast expanses of manicured parkland, Ashgabat ('the city of love' ... Mamlakat poytaxti-Ashxobod (Ashxobod). U "sevgi shahri" yoki "sevgi quradigan shahar" deb bemalol tarjima qilingan. U arabcha “ishq” soʻzi va forscha “abad” qoʻshimchasidan olingan. Turkmaniston Turkmaniston aholisining demografik koʻrsatkichlari boʻlib, aholi sonining oʻsishi, aholi zichligi, etnik kelib chiqishi va aholining boshqa jihatlarini oʻz ichiga oladi. Turkmanistondagi etnik koʻpchilik oʻzini Turkmaniston deb ataydi. Turkmaniston aholisi 1995-yildagi aholini roʻyxatga olishda 1,5 milliondan 1959-yilgi aholini roʻyxatga olishda 4,5 millionga koʻtarildi. 2001-2006-yillarda aholi soni 5 milliondan ortiq kishiga koʻpaymoqda.Population census of Turkmenistan 1995, Vol. 1, State Statistical Committee of Turkmenistan, Ashgabat, 1996.
thumb|1950-yildan 2009-yilgacha Turkmaniston aholisi (million).

 Aholi 
Oʻrtacha aholi (x 1000)tirik tugʻilganlarodamlarning oʻlimitabiiy oʻzgarishQoʻpol tugʻilish darajasi (1000 kishiga)Qoʻpol oʻlim (1000 kishigaTabiiy oʻzgaruvchanlik (1000 da)19501 21146 33512 41133 92438.310.228.019511 23446 41712 70733 71037.610.327.319521 26049 30614 77534 53139.111.727.419531 29048 48215 56732 91537.612.125.519541 32151 16214 65036 51238.711.127.619551 35655 17114 07541 09640.710.430.319561 39053 52811 78341 74538.58.530.019571 43455 95510 94045 01539.07.631.419581 48759 23510 98748 24839.87.432.419591 53960 43010 59449 83639.36.932.419601 59367 67610 43357 24342.56.535.919611 65367 79010 84156 94941.06.634.519621 71368 72511 77256 95340.16.933.219631 77370 00511 09858 90739.56.333.219641 83369 77711 62358 15438.16.331.819651 89070 25813 15257 10637.27.030.219661 94373 10913 03660 07337.66.730.919672 00171 06214 04357 01935.57.028.519682 06173 47014 22359 24735.66.928.719692 12472 89214 75458 13834.36.927.419702 18877 08014 37062 71035.26.628.619712 25178 35715 03163 32634.86.728.119722 31578 84116 68062 16134.07.226.819732 38082 11117 33664 77534.57.327.219742 44984 60717 76666 84134.57.227.319752 52087 36919 87667 49334.77.926.819762 58890 76520 04070 72535.17.727.419772 65591 82620 80171 02534.67.826.819782 72493 79821 84771 95134.48.026.419792 79297 51121 58375 92834.97.727.219802 86198 06923 86374 20634.38.325.919812 931100 62724 88375 74434.38.525.819823 003104 34023 98480 35634.78.026.819833 076108 17126 01582 15635.28.526.719843 151111 08325 76085 32335.38.227.119853 229116 28526 08090 20536.08.127.919863 310122 33727 86594 47237.08.428.519873 393126 78726 80299 98537.47.929.519883 479125 88727 31798 57036.27.928.319893 571124 99227 60997 38335.07.727.319903 668125 34325 75599 58834.27.027.219913 772126 24827 40398 84533.57.326.219923 883131 03427 509103 52533.77.126.719933 993130 70831 17199 53732.77.824.919944 096129 70032 06797 63331.77.823.81995130 2001996125 4001997126 2001998121 9001999120 1002000119 6652001115 4002002111 0392003111 9002004115 1192005116 2092006116 5422007103 7002008114 9002009129 9002010144 600

Turkmanistonda ozarbayjonlarning mustaqil etnik guruh sifatida shakllanishi XX asrda sodir boʻlgan. 1902-yilda Shamaxida sodir boʻlgan dahshatli zilzila Turkmanistonga ozarbayjonlarning katta oqimiga sabab boʻldi. Shamaxi baylorlari asosan Ashobodda (hozirgi Turkmanboshi va Ashxobod deb ataladi) joylashdilar. Baylorning boyligi Turkistonda (Turkmaniston) ulkan “investitsion bum”ga olib keldi. Baylor modernizatsiya qilingan texnik jihozlardan foydalangan holda yangi binolar qurishni boshladi. Qisqa vaqt ichida koʻplab mehmonxonalar, uylar, choyxonalar, karvonsaroylar, masjidlar, madrasalar, maktablar, teatrlar qurildi.

 Etnik guruh 
Jadvalda 1926-yildan 1995-yilgacha Turkmaniston aholisining etnik tarkibi (foizda) koʻrsatilgan. Mustaqillikdan keyin slavyan etnik guruhlari (ruslar va ukrainlar), shuningdek, qozoqlar va tatarlar (1979 va 1995-yillarda asirga olingan) soni keskin kamayib ketdi. aholini roʻyxatga olish). Hozirda Turkmanistonda oʻzbeklar ikkinchi, ruslar esa uchinchi oʻrinda. 2001-yil fevral oyida Ashxobodda eʼlon qilingan raqamlarga koʻra, aholining 91 foizi turkmanlar, 3 foizi oʻzbeklar va 2 foizi ruslardir.

 Demografik maʼlumotlar 

 Boʻlak 
 Turkmancha (rasmiy) 72%
 ruscha 12%
 oʻzbekcha 9%
 Ozarbayjoncha 1%
 qolgan 7%

 Din 

 Islom 89%
 Sharqiy pravoslavlar 9%
 nomaʼlum 2%

 etnik guruh 

 Turkmanlar 85%
 oʻzbeklar 5,8%
 ruslar 5,1%
 Ozarbayjonlar 1,2%
 qolgan 1%

 yosh tuzilishi 

 0-14 yosh: 25,79% (Erkak 699, 1212 / Ayol 680 583)
 15-24 yosh: 18,39% (Erkak 495 025 / Ayol 488 930)
 25-54 yosh: 43,18% (Erkak 1 147 044 / Ayol 1 163 762)
 55-64 yosh: 7,9% (Erkak 199 363 / Ayol 223 443)
 65 yosh va undan katta: 4,74% (Erkak 110 505 / Ayol 143 010) (2017-yil hisobi)

 oʻrtacha yosh 

 Jami: 27,9 yil
 Erkak: 27,5 yosh
 28,4 yil (2017-yil hisobi)

 

Turkum:Turkmaniston 
Turkum:Turkmaniston