Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Oliy va nozil isnod

Oliy va nozil isnod (arab. yuqori va quyi isnod) - isnodning oʻziga xos jihatlaridan biri. Istilohda — isnoddagi kishilarning soni kam (masalan, uchta roviy) boʻlgan hadisga oliy (yuqori), koʻp boʻlganiga (masalan, toʻrtta roviy) nozil (quyi) deyishadi. Oliy isnod nozil isnoddan afzal sanaladi. Nozil isnodning roviylari oliynikidan ishonchli boʻlsa, nozilning darajasi yuqori boʻlishi mumkin. Imom Dorimiyning «Sunan» asarida oliy isnodli hadislar ko’p.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Omamori

Omamori - sintoizm yoki buddizmdagi muayyan ma’budga bagʻishlab tayyorlangan tumor. “Omamori” yaponcha soʻz boʻlib, “hurmat”, “himoya” ma’nolarini anglatadi. Omamori odatda biror turdagi matodan tayyorlanib, uning ichiga qogʻoz yoki yogʻoch boʻlagiga yozilgan va ibodat vaqtida oʻqiladigan duolar joylanadi. Mahalliy aholi ular turli vaziyatlar, jumladan, berilgan topshiriqlarni bajarish va imtihonlardan muvaffaqiyatli oʻtishdan yordam berishiga ishonishadi. Omamori odatda sumka, mobil telefonlar, mashina va boshqa transport vositalarida xavfsiz yurish maqsadida olib yuriladi. Omamorining dizaynidan u yaratilgan joy haqida bilib olishingiz mumkin. Tumorning bir tomoniga u nima maqsadda foydalanishi va boshqa tomoniga tumor tayyorlangan joydagi ibodatxona tasviri tushirilgan boʻladi.
 

 
 

Turkum: Sintoizm
Turkum: Buddizm
Turkum: Atamalar
Ota Xudo

Ota Xudo - Xristianlikda Xudoning uch koʻrinishidan biri va asosiysi. Ota Xudo dunyoni yaratgan boʻlib, uchlikning qolgan koʻrinishlari (O’gʻil Xudo va Muqaddas Ruh) undan kelib chiqqan hisoblanadi.
 

 
 

Turkum:Xristianlik
Oq va qora ruhoniylar

Oq va qora ruhoniylar - pravoslav ruhoniylari qatlami. «Oq» ruhoniylar oila qurish huquqiga ega, «qora» ruhoniylar esa oila qurishlari mumkin emas.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Turkum: Shaxsiyatlar
Ohod

Ohod (arab. yolgʻiz, yagona) - isnodning muhaddisga yetib borishi boʻyicha boʻlinishining mutavotirdan keyingi bir turi. Istilohda - roviylar soni mutavotir darajasiga yetmagan hadis tushuniladi. Ozchilik kishilardan rivoyat qilingan hadis. Shuning uchun nazariy ilm hisoblanib, tekshiruv va dalil qidirishga muhtojdir. Ohod hadis bilan sobit boʻlgan hukmga amal qilish vojib sanaladi. U mashhur, aziz, gʻarib kabi turlarga boʻlinadi. Ammo hanafiy mazhabi olimlari mashhur hadisni ohod turiga kiritmay alohida tur sifatida ajratadilar va hadislarni yetib kelishi boʻyicha - mutavotir, mashhur va ohodga boʻladilar. Ohod hadislar amal qilinishi boʻyicha maqbul va mardudga boʻlinadi.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Panenteizm

Panenteizm (yun. «Hamma narsa Xudoning ichida») ta’limoti ham oʻziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. Xususan, panenteizm Xudoning ham tabiat ichida (panteistik) ham undan tashqarida (teistik) mavjudligi haqidagi falsafiy qarashlar tizimidir. “Panenteizm” atamasi ilk bor XIX srda Germaniyada muomalaga kiritilgan.Panenteizm panteizmdan xudoning nafaqat tabiat bilan yagonaligi, balki undan tashqarida ham mavjudligi, deizmdan esa uning olamdagi jarayonlarda bevosita ishtirok etishi haqidagi tamoyil bilan ajralib turadi.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Turkum: Taʼlimotlar
Pangu

Pangu – qadimgi Xitoy afsonalariga koʻra Yer yuzidagi ilk inson, u haqidagi miflar milodiy 3-asrdan yozma shaklda tarqalgan. Rivoyatga binoan, borliqning ibtidosi xaosdan iborat boʻlib, ushbu xaosdan universal tuxum, undan esa Pangu yuzaga kelgan. Keyinroq, u ulkan boltasini silkishi natijasida In va Yan bir-biridan ajralib, qorongʻulik (In) va yorugʻlik (Yan) yoki osmon va zamin yaralgan. Osmon va yer bir-biriga yaqinlashmasligi uchun Pangu ularni uzoqlashtirib turgan. Oxirida osmon va yer faoliyati oʻz iziga tushib, Pangu aralashiga ehtiyoj qolmagach, u oʻlgan. Panguning nafasi shamol, ovozi momaqaldiroq, chap koʻzi quyosh, oʻng koʻzi oyga aylangan. Shuningdek, uning qoʻl va oyoqlaridan yerning toʻrt tomoni, yer osti suvlari, qonidan daryolar, tomiridan yoʻllar, sochidan yulduz va oʻsimliklar, tishi va suyagidan metall, suyak iyagidan nefrit (mineral) vujudga kelgan.
 

 
 

Turkum: Dunyo dinlari
Turkum:Afsonalar
Pesax

Pesax - yahudiy yillik bayramlari orasida eng e’tiborlisi boʻlib, nisan (mart-aprel) oyininng oʻn beshinchi kunidan boshlanib, sakkiz kun davom etadi. Ushbu bayram yahudiylarning Misrdagi qullikdan ozod boʻlganlari munosabati bilan nishonlanadi va mazkur kunlarda xamirturishsiz non “massa” iste’mol qilinadi. Buni tanovul qilish bilan har bir yahudiy ota-bobolarining Muso boshchiligida chekkan mashaqqatlarini his qiladi, deb hisoblanadi. Pesaxdan keyingi 50-kuni sivon (may-iyun) oyining 6-7 kunlari yahudiylar ikki kun davom etadigan Shavuot (Sheviot) (ibr. - haftalar) bayramini nishonlaydilar.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Turkum: Diniy bayramlar
Poruch

Poruch - chetlarida metall xalqa oʻrnatilgan, bogʻichli, tashqi tomonidan xoch timsoli tushurilgan qadama yeng. U xristianlikda ruhoniylik libosining bir qismi hisoblangan poruchni dyakon sirli marosimlarni bajarish vaqtida podryasnikning yengi ustidan bogʻlab olishi talab etiladi.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Turkum: Diniy bayramlar
Post

Post - xristian dinidagi roʻza. Xristianlik ta’limotiga koʻra roʻza deb, ma’lum bir vaqtda ma’lum bir ozuqalardan oʻzini tiyishga, ya’ni goʻshtli, sutli, tuxumli taomlardan parhez qilmoqqa aytiladi. Xristianlikda roʻza bir kunlik va uzoq muddatli boʻladi. Uzoq muddatli roʻza faqatgina pravoslavlik yoʻnalishi tarafdorlari tomonidan tutiladi. Katoliklar Uzoq muddatli roʻza tutmaydilar. Protestantizm yoʻnalishlarida (anglikan cherkovi bundang mustasno) esa, roʻza majburiy ibodat hisoblanmaydi.
 

 
 

Turkum: Atamalar
Turkum: Xristianlik
Turkum: Diniy bayramlar
Jaʼfar at-Tabriziy (olim)

Jaʼfar ibn Muhammad ibn Muhammad Jaʼfar at-Tabriziy (1873-yil (hijriy 1290-yil rabiulavval oyida tugʻilib, taxminan 1906-yil (hijriy 1324 -yil)da vafot etgan) — olim, fiqh ilmining usul sohasi bo‘yicha faqih bo‘lgan. Tabrizda tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan. So‘ngra Najafga ko‘chib o‘tib, u yerda o‘n yil istiqomat qilgan. Yana Tabrizga qaytib kelib, umrining soʻngiga qadar sharʼiy vazifalarni bajarish va kitoblar taʼlif etish bilan shug‘ullangan.

 Asarlari 
 „Ravoyiʼu-l-usul“ („Usul bo‘yicha shohona asarlar“);
 „Maboniʼu-l-usul“ („Usulning i“);
 „Daloilu-l-xayrot“ („Ezgulik dalillari“);
 „Kitobu-t-tahorat“(„Tahorat kitobi“);
 „Kitobu-s-salot“ („Namoz kitobi“).
Jaʼfar az-Zanjoniy (as-Sajosiy)

Jaʼfar ibn Muhammad Boqir ibn Abbos Ali ibn Muhammad al-Qovoqiy, al-Ankuroniy, az-Zanjoniy, as-Sajosiy (1852-yil (hijriy 1268-yil)da tug‘ilib, 1919-yil (hijriy 1337-yil)da vafot etgan) — fozil inson va bir qancha asarlarning muallifi.
Jaʼfar al-Marogʻay

Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Horis al-Marog‘ay (Abu Muhammad) (milodiy 967-yil (hijriy 356-yil)da vafot etgan) Nishopurda yashagan. Damashq va boshqa shaharlarda hadis eshitgan. Hadis talabida ko‘p yurtlarni kezgan, hadis to‘plovchilarning eng g‘ayratlisi va eng ko‘p hadis yiqqanlardan hisoblanadi. Oltmishdan ziyodroq yil davomida o‘z qo‘llari bilan hadislar yozib, bu mashg‘ulotini vafot topgunga qadar davom ettirgan. Eng ishonchli va eng sobit inson bo‘lgan. Bag‘dod, Basra, Kufa, Ahvaz, Misr, Movsul, Asqalon va boshqa yurtlarni kezib hadis eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Jaʼfar al-Mazyomajakasiy

Jaʼfar ibn Muhammad ibn Hojib al-Mazyomajakasiy (Abu Muhammad) (milodiy 971-yil (hijriy 360-yil)dan oldin vafot etgan) - sahih hadislar eshitgan, Imom al-Buxoriyning do‘sti bo‘lgan. 358-hijriy yilda Dabusiyaga kelgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Jaʼfar al-Qantariy

Jaʼfar ibn Sodiq al-Junayd al-Qantariy (Abu Mansur) (milodiy 927-yil (hijriy 315-yil)da vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Jaʼfar an-Naxoliy

Jaʼfar ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn Mihron an-Naxoliyas-Saraxsiy (Abu Said) (milodiy 1010-yil(hijriy 400-yil)da vafot etgan) saraxslik bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Burak Elmas

Burak Elmas (1974-yil 19-martda tugʻilgan; Şişli, İstanbul) — turkiyalik tadbirkor va sport menejeri. 38. Galatasaroy direktori.

 Galatasaroydagi faoliyati 
Elmas 1997-yilda 23 yoshida Galatasaray PAF jamoasi boshqaruvchisi etib tayinlangan. Keyinchalik u Faruk Süren va Oʻzhan Canaydin boshqaruvida ishtirok etdi.

Mustafa Cengiz birinchi davrida u Sportif AŞ boshqaruv kengashi aʼzosi boʻlgan.

2021-yil 2-mart kuni „Galatasaroy“ direktortligi uchun kurashayotganini eʼlon qildi . 2021-yil 19-iyundagi boʻlib oʻtgan saylovda, 1541 ovoz bilan 38-oʻrinni egallab „Galatasaroy“ rahbari etib saylandi.

2021-yil 22-iyun kuni Mustafo Cengizning oʻrnini egalladi.

2022-yil 26-martda boʻlib oʻtgan navbatdagi moliyaviy, umumiy yigʻilishda Burak Elmas va uning rahbariyati faoliyati maʼmuriy emas, moliyaviy jihatdan ozod etildi. Elmas 23 — 30-aprel kunlari navbatdan tashqari saylov oʻtkazishga qaror qabul qildi. Biroq, 4-İstanbul fuqarolik ishlari boʻyicha birinchi instantsiya sudi vaqtinchalik sud qarorini qabul qilib, saylovni bekor qildi. Eʼtirozni koʻrib chiqib, sud eʼtirozni qisman qabul qildi va saylovga oid vaqtinchalik eʼtirozni bekor qildi. Murojaat natijasida 4-İstanbul viloyat sudi fuqarolik palatasi yana vaqtinchalik qaror qabul qilib, saylovni bekor qildi.

 Oilasi 
1974-yil 19-martda Istanbulning Şişli shahrida Sezgin va Saniye Elmasning oʻgʻli bor. Uning Burchin Elmas va Burchak Elmas ismli ikkita ukasi ham bor. U asli Giresunludur. U sobiq Galatasaroy direktorlaridan biri, tadbirkor Faruk Sürenning qizi Yelda Sürenga uylandi.

 

 

 
 

Turkum:1974-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Jaʼfar al-Marvaziy

Jaʼfar ibn Ahmad al-Marvaziy (Abul Abbos) (milodiy 887-yil (hijriy 274-hijriy yil)da vafot etgan) — turli ilm sohalarida ijod qilgan, Ahvazda vafot etgan. Kitoblari Bag‘dodga olib borilib, 274-hijriy yilda o‘sha yerda sotilgan.

 Asarlari 
 „al-Masolik va-l-mamolik“ („Yo‘llar va mamlakatlar“);
 „Kitobu-l-adabi-l-kabiyr“ („Adabiyot bo‘yichakatta kitob“);
 „Tarixu-l-qiroat litaʼyidi kutubi-s-sulton“;
 „al-Balog‘a va-l-xitoba“ („Balog‘at va notiqlik“);
 „Kitobu-n-nojim“ („Qarzlar to‘lovining tartibi haqidagikitob“).
Ja'far al-Marvaziy (Abulxayr)

Jaʼfar ibn Muhammad ibn Usmon al-Marvaziy ash-shofiʼiy (1055-yil (hijriy 447-yil)da vafot etgan) — faqih. U 418-hijriy yilda Maʼrat an-Nuʼmon degan joyga kelib, o‘sha yerda qolgan.

Asarlari
 „az-Zaxira fil-mazhabi-sh-shofiʼiy“ („shofiʼiy mazhabi durdonasi“).
Istixora namozi

Istixora (baʼzan istihora ham deyiladi; ) — ikki rakaatdan iborat namoz. Ushbu namozdan so'ng musulmon kishi Allohdan maʼlum bir masala boʻyicha toʻgʻri qaror qabul qilishda yordam berishini soʻraydi.

 Tartibi 
Istixora ikki rakat nafl namoz kabi oʻqiladi va quyidagi duo bilan tugaydi:

Allohim, Sening ilming bilan Sendan yaxshilik soʻrayman. Sening qudrating bilan Sendan qodirlik va ulugʻ fazlingni soʻrayman. Sen (har narsaga) qodirsan, men qodir emasman. Sen (har narsani) biluvchisan, men bilmayman. Sen gʻaybni biluvchisan.

Ey Robbim, agar mana shu qilayotgan ishim (hojatining nomini aytadi) dinimda, yashashimda, ishlarimning oqibatida, dunyo va oxiratimda men uchun yaxshi boʻlsa, uni menga nasib et va oson qil. Soʻng uni menga barakotli qil.

Agar mana shu ishim (hojatining nomini aytadi) dinimda, yashashimda, ishlarimning oqibatida, dunyo va oxiratimda men uchun yomon boʻlsa, mendan uni uzoqlashtir, (undan meni uzoqlashtir) qayerda boʻlsa ham, men uchun yaxshilikni taqdir qil va meni undan rozi et.)
Istixoro namozining tavsifi Jobir ibn Abdulloh as-Salamiydan al-Buxoriy, at-Termiziy, an-Nasoiy, Abu Dovud, Ibn Moja va Ahmad ibn Hanbal kabi hadisshunoslar rivoyat qilgan
Jaʼfar an-Nasafiy

Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Muʼtazz ibn Muhammad ibn al-Mustagʻfir ibn al-Fath ibn Idris al-Mustagʻfiriy an-Nasafiy (Abul Abbos) (milodiy 961-yil (hijriy 350-yil)da tugʻilib, 1041-yil (hijriy 432-yil)da vafot etgan) — muhaddis va muarrix boʻlgan. Xuroson yurtlarini kezgan. Nasafda vafot etgan.

Abu Jaʼfar an Nasafiy — tarix, filologiya, fiqh, hadisshunoslik sohalarida ijod qilgan olim. Uning toʻliq ismi Abul Abbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustagʻfiriy an-Nasafiydir. Nasafiy turli mavzularga oid 10 dan ortiq asar yozgan. Kitoblari ichida eng mashhuri „Nasaf va Kesh tarixi“ nomli 2 jildli asaridir. Bu kitob bizgacha yetib kelgan emas. Ushbu asarda X-XII asrlarda Kesh va Nasafda yashab ijod qilgan shoir, olim hamda diniy ulamolar haqida maʼlumotlar qayd etilgan. Muallif bu olimlarni 80 toifaga boʻlib tasvirlaydi.

As-Samoniy oʻzining „Kitob al-Ansab“ kitobini „Nasaf va Kesh tarixi“ asaridan foydalanib yozgan. Asardan parchalar, qaydlar keltirgan. „Kitob al-Ansab“da Jaʼfar an-Nasafiyning 18 ustozi va 8 shogirdi haqida maʼlumotlar berilgan. Shuningdek, as-Samoniy Nasafiyning koʻplab hadislar yigʻganini, uning davrida Movarounnahr yerlarida bunday hadis ilmi bilimdoni va hadislarni toʻplab tasniflovchi kishi boʻlmaganini qayd etgan. Samoniy olimning qabri Nasafning vodiy qismida ekanini yozib, uni ziyorat qilganini ham aytib oʻtgan.

Abu Jaʼfar an Nasafiy Movarounnahr va Xurosonning turli shaharlari boʻylab sayohat qilgan. Sayohati davomida
Buxoro, Samarqand, Marv, Nishopur, Saraxs kabi shaharlarda yashagan. 26 yoshdaligida Nasaf jome masjidida vaʼz oʻqigan. Bu taxminan 987-yilga toʻgʻri keladi. Umrining soʻnggi davrlarida Nasafning bosh voizchisi boʻlgan.

Abul Abbos Jaʼfar an-Nasafiy 1041-yilda Nasafda vafot etgan.
 Asarlari 
 „Maʼrifatu-s-sahoba“ („Sahobalarni bilish“);
 „Daloilu-n-nubuvva“ („Paygʻambarlik belgilari“);
 „Fazoilu-l-Qurʼon“ („Qurʼon fazilatlari“);
 „Tarixu Nasaf“ („Nasaf tarixi“);
 „ash-Shamoyil an-nabaviya“ („Paygʻambarning shakl-shamoillari“);
 „at-Tamhid fi-t-tajvid“ („Tajviddagi muqad-dima“);
 „az-Ziyorotfi kitobi-l-muxtalaf va-l-muʼtalafli Abdilgʻaniy ibn Said“ („Abdulgʻaniy ibn Saidning aniq va noaniqkitobidagi ziyorat bobi“).
Jaʼfar an-Naqabuniy

Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Makkiy ibn Hajar an-Naqabuniy al-Xoziy (Abul Abbos) (milodiy 984-yil (hijriy 374-yil ramazon oyining 1-sanasi)da vafot etgan Naqabun qishlog‘idan bo‘lgan, o‘z qishlog‘ida hadislar rivoyat qilgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Güllüce (Mustafakemalpaşa)

Güllüce - Bursa viloyatining Mustafakemalpaşa tumaniga qarashli mahalla .

 Geografiyasi 
Bursaga 92, Mustafakemalpaşa tumaniga 7 km uzoqlikda.

 Aholi 
Yillar bo'yicha mahalla aholisi haqidagi ma'lumotlar2019-yil 9342017-yil 1442200-yil 13521997-yil 1418

 

 LocalNET 25 Haziran 2012 tarihinde

 

Turkum:Mustafakemalpaşa tumanidagi mahallalar
Zayn al-Obidiyn ash-Shirvoniy

Zayn al-Obidiyn ash-Shirvoniy (1780-yil (hijriy 1190-yil)da tavallud topgan) „Hadiqatu-s-siyohati va riyozu-s-siyohati“ („Sayohat boʻstoni va sayyohlik tarbiyasi“) nomli asar unga mansubdir.

 

Turkum:1780-yilda tugʻilganlar
Turkum:Eron geograflari
Zaynuddin al-Buxoriy

Zaynuddin Itobiy Buxoriy (milodiy 1190-yil (hijriy 586-yil)da vafot etgan) „Javomiʼu-l-fiqh“ („Fiqh ahkomlarining to‘plamlari“), „Sharhu javomiʼi-l-kalim“ („Javomiʼu-l-kalim“gasharh"), „Kitobu-z-Ziyodot“ („Qo‘shimchalar kitobi“) va boshqa bir qancha asarlar muallifi.
Zafar al-Asbonikasiy

Zafar ibn al-Laysiy ibn Qulli as-Sug‘riy al-Asbonikasiy (milodiy 932-yil (hijriy 320-yil)dan keyin vafot etgan) — asli Isfijobdan, ishonchli hadislarni o‘ziga yarasha tarzda rivoyat qiladigan faqih bo‘lgan. .
Oltintopgan koʻchasi (Toshkent)

Oltintopgan koʻchasi — Bektemir tumanining Olim Ashirov mahallasi hududida. Bektemir koʻchasi bilan koʻcha etagidagi dala hovlilari oraligʻida. Uzunligi 4 km atrofida.

1990-yil Toshlent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidan Toshkent shahar tasarrufiga oʻtgan. 2008-yil 6-maydan Oltintopgan nomi bilan yuritiladi. Tarkibida 1 ta berk koʻcha bor.

Yoʻnalishida „Koka-Kola“ LTD qoʻshma korxonasi, temir-beton zavodi, „Istal“ ilmiy-ishlab chiqarish, „Oʻzbekoltin“, mebellar ishlab chiqarish korxonalari, „BK Intrans“ xalqaro avtokorxonasi, 56-avtobaza, savdo shoxobchalari, „Imperial“ restorani, 570-maktab, bogʻcha, koʻp qavatli va shaxsiy turar joy binolari joylashgan. Yaqinida Chirchiq daryosi oqib oʻtadi.

 Yana qarang 

 Toshkent koʻchalari roʻyxati

 

Turkum:Toshkent koʻchalari
Zahiruddin al-Margʻinoniy

Ali ibn Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Marg‘inoniy (Zahiruddin) faqih bo‘lgan. (milodiy 1112-yil (hijriy 506-yil)da vafot etgan).

 Asarlari 
 „Fatovo“(„Fatvolar“);
 „Favoid“ („Foydalar“);
 „Manoqibu-l-Imomi-l-aʼzam“ („Imomi Aʼzam manoqiblari“);
 „Aqdiyatu-r-rasul (s.a.v.)“ („Payg‘ambar(s.a.v.) javob bergan masalalar to‘plami“).
Zarafshon (gazeta)

Zarafshon — Xalq deputatlari Samarqand viloyat Kengashi va viloyat hokimligi gazetasihttps://zarnews.uz/.

 Tarixi 
1913-yil aprel oyida mahalliy turkiy-forsiy oʻrta shevadi Mahmudxo‘ja Behbudiy mas’ul muharrirligida „Samarqand“ nomi bilan nashr etilgan. Dastlab adadi 400-500 nusxada boʻlgan.
1917-yil 16-apreldan gazeta „Hurriyat“ nomi bilan chiqa boshlaydi. Gazetaga jurnalist va maʼrifatchi Saidrizo Alizoda, 27-sonidan Abdurauf Fitrat, keyinchalik Oʻrinboy Oʻgʻli, bir muddat Akobir Shomansurov nashr muharrirligi vazifasini bajargan. 500-1000 nusxa atrofida, haftada ikki marta chiqarib turgan gazeta moddiy qiyinchilik sabab yopilgan. 1918-yil 11-iyundan boshlab „Hurriyat“ gazetasi Shoʻro hukumati taʼsirida „Mehnatkashlar oʻqi“ nomi bilan chiqa boshladi. Maʼsul muharrirlari Iffat Xonim (ZohidaBurnasheva) bilan Shokir Muxtoriy boʻlgan.
5-sonidan keyin gazeta nomi „Mehnatkashlar tovushi“ga aylantirilgan. Saidrizo Alizoda, Muhammadjon Yusufiy, Qori Mahmud, Qori Muhammadrahim Toji, Sadriddin Ayniylar gazetaning tarjima va tahrir ishlarida ishtirok etishgan.

1921-yildan gazetaning nomi „Kambagʻallar tovushi“ga oʻzgartirildi. 1922-yilning oktabr oyiga kelib gazeta „Zarafshon“ nomi bilan chiqadi. Gazetani qayta tashkil etganlardan biri G‘ozi Yunus edi. Nomi oʻzgargan gazataning birinchi soni katta formatda, olti sahifada (bir sahifasi rus tilida), 1500 nusxada chop etiladi. Gazetadagi eʼlonda bu nashr „Samarqand“, „Hurriyat“, „Mehnatkashlar tovushi“ning davomchisi ekanligi yoziladi. Gazetaning muntazam chiqishi taʼminlangach, 1923-yilda G‘ozi Yunus Toshkentga qaytib keladi. Uning oʻrniga Ali Ismoilzoda tayinlanadi.
1925-yildan gazeta haftada uch marta chop etila boshlaydi.

„Zarafshon“ gazetasi 1928-yilgacha arab imlosida, 1938-yilgacha lotin imlosida, 1938-yildan boshlab kirill imlosida chop etilib kelinmoqda.

1928-yilning noyabr oyida Toshkentda chiqariladigan „Qizil O‘zbekiston“ gazetasi tahririyati Samarqandga koʻchirilgach, „Zarafshon“ gazetasi faoliyati vaqtincha toʻxtatiladi.

1930-yilning 7-noyabrida gazeta yana chop etila boshlaydi. Lekin „Zarafshon“ emas, „Lenin yoʻli“ nomi bilan chiqariladi. 1931-yildan boshlab kundalik nashrga aylantiriladi.

1956-yilning 1-avgustida Samarqand matbuoti tarixida „Lenin yoʻli“ gazetasi ilk marta A1 formatda chop etilgan.
1991-yildan gazeta oʻzining eski — „Zarafshon“ nomi bilan chiqa boshlaydi.

 Yutuqlari 
2005-yilda „Zarafshon“ gazetasi tahririyati jamoasi „Eng ulugʻ, eng aziz“ respublika koʻrik tanlovi gʻolibi boʻldi.

 

Turkum:Oʻzbekiston gazetalari
Zahiruddin al-Ardabiliy

Zahiruddin al-Ardabiliy al-Hanafiy (hijriy 930-yil (miloiy 1524-yil)ning rabiussoniy oyida Qohirada qatl qilingan) — „Qozizoda“ nomi bilan mashhur bo‘lgan olim va adib. Ajam o‘lkalaridagi ulamolardan ilm o‘rgangan. Sulton Salim Tabrizga Shoh Ismoilni qatl qilish uchun bostirib kirganida, uni o‘zi bilan birgalikda Rum diyoriga olib ketgan.

 Asari 

 „Muxtasaru vafayoti-l-aʼyon“ („Vafayotu-l-aʼyon“ asarining qisqartmasi").
Ziynat

Zaynabniso begim Avrangzeb Olamgir qizi (1710-yilda vafot etgan), Zebunniso begimning singlisi. Olima, shoira va Qurʼon hofizasi bo‘lgan. Sheʼrlarida „Ziynat“ taxallusini qo‘llagan. O‘zi bunyod ettirgan ziynatli masjid hovlisiga dafn etilgan.

 
1. Said AliHasanxon. Subhi gulshan. Oʻzbekiston Respublikasi FA SHIasosiy fondi 3120 raqamli bosmakitob;
2. O‘zbekistonning mashhur shoiralari. Toshkent: Mumtoz so‘z, 2019).
Giovana Cordeiro

Giovana Cordeiro (1996-yil 16-noyabr tugʻilgan) — braziliyalik aktrisa.

 Filmografiya 
 TV Filmi 
 Yil Nomi Roli Qaydlar 2016 Rock Story Stefany 2017 Dois Irmãos Celeste O Outro Lado do Paraíso Cleonice Santos (Cleo) 2018 Malhação: Vidas Brasileiras Maria Carolina Lima (Carol) 2019 Verão 90 Moana Aguiar2022PantanalFátima (Generosa)Epizod: "28 de março"Mar do SertãoXaviera Buckminster2023FuzuêLuana

 Filme 
 Yil Nomi Roli 2019 Socorro, Virei Uma Garota! Patricinha 2021CarnavalNina2023 Meu Sangue Ferve por Você Magali

 

 
 
 Giovana Cordeiro Instagramda

Turkum:1996-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Braziliyalik aktrisalar
Ziyouddin al-Yarsuxiy

Muhammad ibn al-Husayn ibn Nosir ibn Abdulaziz al-Yarsuxiy — faqih. Zamonasida Ziyouddin laqabi bila mashhur bo‘lgan. Burhoniddin al-Marg‘inoniyning va faqih Alouddin as-Samarqandiyning ustozi. U haqida juda ko‘p ulamolar rivoyat qilganlar. Yarsux nisbasi Farg‘onaning shaharlaridan birining nomidan olingan. Ziyouddin al-Yarsuxiyning tavallud yoki vafot sanasi maʼlum emas. U Naysoburda 525-hijriy yil (milodiy 1131-yil)da Imom Muslimning „Sahih“ini ulamolarga rivoyat qilib bergan sanasini eʼtiborga olsak, uning vafot sanasini 525-yil (milodiy 1131-yil)dan keyin deb xulosa qilsak bo‘ladi.
Ziror al-Buzanshohiy

Ziror ibn Amr Abdurrahmon al-Buzanshohiy (milodiy 1061-yil (hijriy 453-yil safar oyi)da tug‘ilib, milodiy 1137-yil (hijriy 531-yil rabiulavval oyining 7-sanasi)da vafot etgan) — faqih va muhaddis. „Baytu-l-ilm va-l-hadis“ga mansub olim bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.
Dinning paydo bo’lishi

Dinning paydo bo’lishi - bugungi kunda fanda dinlarning shakllanishi tarixiga oid ikki xil qarash mavjud.
Birinchi qarashga ko‘ra dinning paydo bo‘lishi bevosita insoniyatning yaralishi bilan bog‘liq.Xudo ilk insonlarni yaratishi bilan ularga o‘zini tanitdi,natijada inson ilk dinga e’tiqod qila boshladi.Bunday qarash fanda “teologik yondashuv” deb nomlanadi.Bugun mavjud bo‘lgan har qanday din o‘zining tarixini insoniyat yaralishi-ilk inson bilan bog‘lashini ko‘rishimiz mumkin.Jumladan,islom dinida-Odam va Havvo,yahudiylik va xristianlikda-Adam va Yeva,zardushtiylikda Govmard,sintoizmda-Mikado va boshqalar.Mazkur ta’limotlar dinlarning muqaddas ida bayon qilingan.
Teologik yondashuvga ko‘ra, turli buyumlarga sig‘inish va ko‘pxudolik,jumladan animizm,totemizm,fetishizm va shomonlik yakkaxudolilikdan keyin yuzaga kelgan.
Dinlarning kelib chiqishi haqidagi ikkinchi qarash fanda “materialistik yondashuv” deb nomlanadi.Mazkur qarashlarning paydo bo‘lishi antik davrga borib taqalib,ilk bor qadimgi yunon faylasuflari qarashlarida aks etgan.XVII asrga kelib Yevropada cherkov hokimiyatining susaya boshlashi,hurfikrlilik namoyandalari -din tanqidchilarining paydo bo‘lishi,XIX asrning ikkinchi yarmida Charlz Darvin tomonidan “Turlarning kelibchiqishi” (1859) nomli asarning chop etilishi ham turtkibo‘ldi.Keyinchalik mazkur qarashlar Avgust Komt vaLyudvig Buxnerlar tomonidan eng cho‘qqisiga ko‘tarildi.Unga ko‘ra din bu ijtimoiy hodisa, inson tafakkuri,emotsiyalari mahsulidir.
Mazkur qarash tarafdorlari fikricha,dinlar soddadan-murakkabga,umumiylikdan-xususiylikka,ko‘pxudolikdan-yakkaxudolikka tomon uzoq tarixiy evolyutsion jarayonni bosib o‘tgan.Unga ko‘ra,ilk davrdagi ibtidoiy odamning jismoniy,fiziologik, asab-endokrin,biologik, psixologik va boshqa sohalari o‘ziga xosxususiyatlarga ega edi.Bu nafaqat uning hayoti va faoliyatiga,fe’l-atvoriga, balki uning fikrlash darajasiga,kuchli hayajonlanishiga,tasavvur etishiga, mustahkam,haqiqiy yoki soxta mantiqiy qonuniyatlarni kashf etishiga ta’sir ko‘rsatadi.Uyqu,tush va nafas olish kabi holatlarda tanani boshqaruvchi va o‘lim bilan undan ajratib turuvchi,hayot bag‘ishlovchi qandaydir kuch mavjudligiga ishongan ajdodlarimiz,mazkur kuch harakat qiluvchi har bir narsa:daryo,quyosh,oy,daraxt kabi mavjudotlarda bor deb tasavvur qilganlar.Natijada, inson qo‘rquvi, hurmati, ehtiyoji va zarurati darajasida ularga sig‘ina boshlagan.
Materialistik maktab tarafdorlari fikriga ko‘ra,qo‘rquv dinlarning kelib chiqishida asosiy rol o‘ynagan hissiy holatdir.
Diniy sekta

Diniy sekta-ma’lum bir dindagi rasmiy aqidalarga zid ravishda ajralib chiqqan yoki mavjud dinlar va konfessiyalarga umuman aloqasi bo‘lmagan holda din
bayrog‘i ostida faoliyat ko‘rsatadigan guruxdar tushuniladi.
Bugungi kunda har ikkala yo‘nalishga mansub bo‘lgan ko‘plab sektalar faoliyat ko‘rsatmoqda. Mutaxassislar ularning sonini taxminan 5000 atrofida, deb baholaydilar.Zamonaviy voqelik diniy - ekstremistik xarakterdagi
sektalarning inson ongi va qalbi uchun kurash yo‘lidagi
faoliyatining jonlanishi kuzatilayotganini ko‘rsatmoqda.
Xususan, ma’lumotlarga ko‘ra, birgina Rossiyaning o‘zida
“Bogorodichiy sentr”, “Serkov ob’edineniya”, “Serkov
Isusa”, “Serkov Novogo Zaveta”, ”Beloye bratstvo”,
”Bojestvenniy orden Pervogo Angela” kabi o‘nlab diniy
sektalar noqonuniy ravishda faoliyat olib bormoqda. “Kult
satanlar” deb ataladigan sekta ham keng tarqalgan. Ayrim
ma’lumotlarga ko‘ra o‘ta xavfli bo‘lgan bu sektaning Rossiyada 100 ming, Yer yuzida 5 milliondan ortiq tarafdorlari bor.
Ular aholining diniy bilimlari pastligidan
foydalanib, oxiratning yaqinligi bilan qo‘rqitish hamda
asosan yoshlar va moddiy ahvoli nochor bo‘lganlar ichida ish olib borish yo‘li bilan o‘z tarafdorlarini ko‘paytirishga harakat qilmoqdalar.Bunday sektalarga asos solgan “avliyo”lar o‘z izdoshlarini aldash yo‘li bilan ularning mol-mulklariga egalik qilishga urinmoqdalar.
Yashirin faoliyat olib borishi, sekta ichida bo‘layotgan
voqealarning ko‘pchilikka ma’lum bo‘lib qolmasligining qattiq nazorat qilinishi ular faoliyatidan jamoatchilikning bexabar qolishini keltirib chiqarmoqda.
Diniy ong

Diniy ong-ijtimoiy ong shakllaridan bo‘lib,
muayyan diniy tasavvurlar, tizimlar obyektiv va subyektiv
omillar asosida shakllanadi. Diniy ong in’ikos etgan
ijtimoiy hodisalar majmui ko‘p qirrali, murakkab va
ziddiyatli jarayon ifodasidir. Uning mazmunini real
voqeilikdagi, ijtimoiy hayotdagi narsa va hodisalarni
tabiatdan, jamiatdan tashqarida mavjud deb hisoblaydigan
ularni o‘ziga xos tarzda aks ettiradigan ma’naviy e’tiqod
va amallar tashkil etadi. Diniy ong shakllanishida diniy
e’tiqod muhim o‘rin tutadi.
Diniy mutaassiblik

Diniy mutaassiblik - diniy g‘oyalarga ko‘r- 
ko‘rona o‘ta darajada ishonish, ixlos qo‘yish va unga hayotda so‘zsiz rioya qilish, ba’zi e’tiqoddagilar va boshqacha fikrlovchilarga toqat qila olmaslik.Turli cherkovlar,xususan xristian cherkovining tarixi Diniy mutaassiblik haqida juda ko‘p misollarni biladi. Diniy mutaassiblik ayniqsa diniy sektantlikda yaqqol namoyon bo‘ladi.Aql-idrokka nisbatan hissiyotning ustun kelishi Diniy mutaassiblikni namoyon bo‘lishining xarakterli xususiyati hisoblanadi.Mutaassiblar turli tipda: passiv mushohada qiluvchi mistik dindordan ta aktiv ekstremistgacha bo‘lishlari mumkin.Diniy mutaassiblik turli shakllarda: diniy norma,ahdlarga so‘zsiz rioya qilish (mas., monaxlik), «zohidlik jasoratlari» (tarki dunyochilik va hokazo)da, atrofdagilarni «haqiqiy e’tiqod»ga majbur qilishda va hokazoda namoyon bo‘ladi.Diniy mutaassiblikning cho‘qqisi diniy yovuzlikdir.Cherkov va ekspluatator tabaqalar diniy mutaassiblik kayfiyatlaridan boshqa diniy ta’limotlarning tarafdorlariga nisbatan adovat qo‘zg‘atish, «bid’at»chilarni jazolash, progressiv kuchlarga qarshi kurashish va boshqa reaksion ishlarni amalga oshirish uchun foydalanadilar.
Diniy marosim

Diniy marosim-kishilarning diniy 
ta’limotlardan, ularning qonun-qoidalari va aqidalaridan 
kelib chiqadigan diniy faoliyat va xatti-harakatlari. 
Diniy marosim har qaysi din vakillarining o‘z diniy ta’limotlari asosidan kelib chiqqan. Islom dinida aqiqa, amri ma’ruf,xatna, ro‘za va ramazon hayiti, qurbonlik va qurbon hayiti,namoz, haj va boshqa marosimlar bor. O‘zbekistonda diniy marosimning bemalol amalga oshirilishi ta’minlanadi, ammo ular qonunlar, jamoat tartibini buzmasligi va shaxsga hamda fuqarolarning huquqiga daxl qilmasligi kerak.Diniy marosimda qatnashish fuqarolarning xususiy ishidir va hech qanday huquqiy munosabatlarni keltirib chiqarmaydi. Diniy marosimga amal qilinganlik haqidagi hujjatlar huquqiy kuchga ega emas.Diniy marosim ibodatxonalar, diniy tashkilot muassasalari,ziyoratgoxdar, qabristonlar,fuqarolar xonadonlari va uylarida o‘tkaziladi. Maxsus binolardan tashqarida diniy marosim yoki ommaviy ibodatlar o‘tkaziladigan holatlarda bu haqda mahalliy hokimiyat ogohlantirib qo‘yishi va bunday tadbirlar qat’iy tartibga rioya qilingan holda tashkil etilishi lozim.
Ishtixon ovozi

Ishrixon ovozi – Xalq deputatlari Ishtixon tuman Kengashi va tuman hokimligi gazetasi.

 Tarixi 
Ishtixon ovozi  gazetasining birinchi soni  1934-yili sobiq Mitan rayoni partiya qoʻmitasi va tuman Kengashining organi sifatida „Stalin yoʻlidan“ nomi ostida chiqarilgan. Ammo gazetaning dastlabki sonlari saqlab qolinmagan. 1935-yil 12-fevralda chiqqan 7-sonining fotonusxasi mavjud. Keyinroq gazeta  „Oktabr yoʻlidan“ nomi bilan nashr etilgan.

Gazetaning dastlabki muharrirlaridan ikki-uch kishining nomlari maʼlum. Ular  Zaripov, Daminov, Sultonovlar boʻlgan.  Qolganlar tahririyat aʼzolari  qatagʻonga uchrab nomlari ham oʻchib ketgan. Ikkinchi jahon urushi paytida  muharrir va tahririyat xodimlari  frontga jalb qilinganligi tufayli gazeta faoliyati toʻxtab qolgan. 1950-yildan 1960-yilgacha  gazetaga J.Qodirov, N.Zayniyev,  T.Alimov, A.Sayfullayevlar muharrirlik qilgan. M.Navroʻzov, N.Begimov, N.Roʻziyev, kabi jurnalistlar mas’ul kotib lavozimida ishlagan.

1963-yilda Ishtixonda „Kolxoz hayoti“ nomli gazeta taʼsis etildi. Unga jurnalist N.Begimov muharrir qilib tayinlandi. Gazeta tuman bosmaxonasida „A3“ formatda nashr etila boshladi. Gazeta tahririyatida Rahimjon Sattorov, Ibodxon Bahodirov,  Mamarahim Mardiyev, Rashid Tayloqovlar ishlagan. Kolxoz hayoti gazetasiga 10 yil N.Begimov bosh muharrir boʻlgan.

Zayniddin Bahriddinov 1965-yilda gazeta tahririyatida ish boshlagan. U 1973-yildan gazetaning bosh muharriri etib tayinlandi. XX asrning 70-yillarida haftasiga tuman bosmaxonasida 3 marta gazeta nashr etilgan. Davr talabidan kelib chiqib gazeta „Stalin yoʻlidan“,  „Oktabr gʻalabasi“, „Kolxoz xayoti“ kabi  turli nomlar bilan chop etib kelingan. 1991-yilning sentabridan gazeta „Ishtixon ovozi“ nomi bilan nashr etila boshlangan.

2015-yildan beri gazeta „A 4“ formatda, rangli tasvirda „Sherdor plyus poligraf“ MChJ bosmaxonasida chop etilmoqda. Gazetaning bosh offisi Ishtixon shahri, Mashrab koʻchasi 16-uyda joylashgan. 2023-yil yanvar oyida Ishtixon ovozi  gazetasi 3266 nusxada chop etilishi eʼlon qilindi. Gazeta 2018-yilda 6400 nusxada chop etilgan edi.

   

 

Turkum:Oʻzbekiston gazetalari
Durrat ul-foxira

"Durrat ul-foxira" – Аbdu­rah­mon Jomiyning asari. 1481-885-yillarda Turkiya sultoni Muhammad Fotih (854–885 h.q./1451–1481 m.)ning iltimosiga javob tarzida arab tilida yozilgan ushbu asarda tasavvuf, kalom, falsafa va tavhid ilmi haqidagi qarashlar yoritilgan. Mazkur asar “Xamsat ul-mutahayyirin”ning uchinchi maqolatida Jomiy asarlari roʼyxatida “soʼfi va mutakallim va hakim mazhablari tahqiqining risolasi” nomi bilan keltiril­gan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Mumtoz adabiyot
Osiyo koʻchasi

Osiyo koʻchasi — Yunusobod tumanining „Turon“, Mirzo Ulugʻbek tumanining „Oqqoʻrgʻon“ mahallalari hududida. Amir Temur shoxkoʻchasi bilan Oqqoʻrgʻon koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 2 km atrofida.

XX asr boshlarida tashkil topgan. Dastlab Labzak nomi bilan yuritilgan. 1964-yil 10-noyabrda Xurshid, 1982-yil 12-noyabrda Q. Murtazoev nomi berilgan. 2005-yil 10-oktabrdan Osiyo nomi bilan yuritiladi.

Yoʻnalishida Kardiologiya markazi, Latviya, Jazoir va Afgʻonistonning Oʻzbekiston Respublikasidagi elchixonalari, Toshkent observatoriyasi, tuman ijtimoiy-taʼminot boʻlimi, tuman madaniyat uyi, tuman statistika boshqarmasi, „Aziza“ va „Yogʻdu“ kafelari, savdo shoxobchalari, koʻp qavatli va shaxsiy turar joy binolari hamda turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari va boshqa joylashgan. Bodomzor yoʻli koʻchasi bilan kesishgan. Yaqinida Yunusobod tuman hokimligi, Irrigatsiya va melioratsiya instituti, Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti, „Oʻzneftgaz“ korxonasi, „Minor“ metro bekati bor.

 Yana qarang 

 Toshkent koʻchalari roʻyxati

 

Turkum:Toshkent koʻchalari
Abubakr Duqqiy

Abubakr Duqqiy Muhammad bin Dovud Dimishqiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Аsli dinavarlik boʻlib, Dimishqda yashagan. Tasavvuf sirlarini Аbu Аli Jallo, Аbubakr Zaqqoq Misriy va Аbubakr Misriydan oʻrgangan. Аbu Аli Rudboriy, Аbulhasan Soyigʻ Dinavariy bilan suhbatda boʻlgan.

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Nasoyim ul-muhabbat
Doʻst Muhammad

Doʻst Muhammad (15–16-asrlar) – hirotlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Margʻaniy mahallasidan ekanligini aytib, ham she'rni, ham muammoni yaxshi aytishi haqida ma'lumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning “Safiy” ismiga bitilgan bir muammosi va quyidagi bayti keltirilgan:Balost az tu ba dil har zamon jafoyi digar,

Jafoki, bar digare mekuni, baloyi digar.

(Mazmuni: Dilimga doimo jafo yetkazasan. Boshqalarga yetkazgan jafoying ham men uchun yana bir balodir).

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zohid Abul Abbos

Muhammad ibn Ahmadibn Hamdon ibn Ali ibn Abdullohibn Sinon al-Hiriy an-Naysoburiy (Abul Abbos) (273-yil (milodiy 886-yil)da tugʻilib, 356-yil (milodiy 967-yil)da vafot etgan) xorazmlik muhaddis. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. U parhezkor va serg‘ayrat bo‘lanligi uchun o‘z zamonasida „Zohid Abul Abbos“ nomi bilan mashhur bo‘lgan. U mashhur xorazmlik muhaddis Abu Jaʼfar Hiriy Naysoburiyning farzandi. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Zohir al-Magʻkoniy

Zohir ibn Abdulloh ibn al-Xasib as-Sug‘diy al-Mag‘koniy (Abu G‘olib) (321-yil (milodiy 933-yil)da vafot etgan — Mag‘kon qishlog‘idan. Yaxshi hadis roviysi, rivoyatlari to‘g‘ri bo‘lgan. Abd ibn Hamid al-Kassiyning huzurida Qurʼonning to‘liq tafsirini o‘zlashtirgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Zohir as-Saraxsiy

Zohir ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Iso as-Saraxsiy ash-shofiʼiy (Abu Ali) (503-yil (milodiy 1109-yil)da vafot etgan) — faqih va muhaddis, o‘z davrida Xuroson shayxi bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Zulaym Ad-Dabusiy

Zulaym ibn Hatit al-Jahzamiy Ad-Dabusiy (Abulg‘ushaym) (252-hijriy yil (milodiy 866-yil)da vafot etgan) — Dabusa ahlidan, Sunnadagi lozim amallarning ado etilishini doimo nazorat etuvchi arablardan bo‘lgan. Ahli sunnadan obro‘-eʼtiborli, ishonchli, saxovatpesha, fozil odam bo‘lgan. Ulamolardan hadis rivoyat qilgan. Iroqqa borgan va ko‘p hadislar yozgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar.
Oqsoy koʻchasi (Toshkent)

Oqsoy koʻchasi — Shayxontohur tumanining „Koʻkcha“ mahallasi hududida. Mannon Uygʻur koʻchasi bilan Oqsoy 4-tor koʻchasi oraligʻida joylashgan. Uzunligi 1,5 km atrofida. Tarkibida 5 ta tor koʻcha mavjud. Qoʻrgʻoncha koʻchasi bilan kesishgan.

XX asrning 50-yillarida tashkil topgan. 1958-yil 23-iyunda Oqsoy, 1974-yil 28-iyunda Rixsi Saxiboev nomi berilgan. 2006-yil 16-yanvardan joyning tarixiy nomi sifatida Oqsoy nomi qayta qoʻyilgan.

Yoʻnalishida Shayx Zayniddin bobo jome masjidi, Koʻkcha arigʻi, savdo shoxobchalari, dorixona, 40-maktab, mahalla idorasi, choyxona va shaxsiy turar joy binolari joylashgan. Yaqinida „Islomobod“ guzari va boshqa bor.

 Yana qarang 
 Toshkent koʻchalari roʻyxati

 

Turkum:Toshkent koʻchalari
Zulf Ali az-Zanjoniy

Zulf Ali ibn Abdumannof ibn Muhammad Maʼsum Ad-Diyzajiy, az-Zanjoniy (1345-yil (milodiy 1926-yil)da vafot etgan) — olim va adib bo‘lgan.

 Asarlari 
 „Asroru-t-tufuf“ („Yon jihatsirlari“, 2 jildli);
 „Sharh xutabiZaynab“ („Zaynab xutbasi sharhi“);
 „Urjuza fi-l-fiqh“ („Fiqh ilmihaqida Urjuza“);
 „Sharh manzumatibahri-l-ulum“ („Bahru-l-ulum“ manzumasiga sharh).
Zulfazl Hamza as-Sobotiy

Zulfazl Hamza as-Sobotiy (arabcha: ذو الفقل حمزة السوباتي — Zulfazl Hamza as-Sobotiy (XI asrda yashagan)) — faqih va roviy.

 Hayoti 
Zulfazl Hamza as-Sobotiy „Sobot“ qishlog‘ida tavallud topgan. Zulfazl Hamza as-Sobotiy ilm-maʼrifat yo‘lida Samarqandga borib, u yerda muqim yashaydi va „Amir Nunad“ mahallasida mudarrislik qiladi. Zulfazl Hamza as-Sobotiy o‘z zamonasida ko‘zga ko‘ringan faqihlardan biri boʻlib, fatvo berish huquqiga ega bo‘lgan. Zulfazl Hamza as-Sobotiy Juzjoniya dahasida shayx Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh Najjordan 437/1045-yilda hadis eshitib yozib olganligi da taʼkidlangan. Shuningdek, Zulfazl Hamza as-Sobotiy hadislarni Muso ibn Horis ibn Ujayf Xuqaniydan ham rivoyat qilgan. Mavjud da allomaning tavallud topgan yoki vafot etgan yili haqida birorta maʼlumot keltirilmagan.
Agarda Najjordan 437/1045-yilda hadis eshitib yozib olganligidan xulosa qilsak, uning vafoti sanasini 437/1045-yildan keyin deb belgilasak bo‘ladi.Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 606.
.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Islom:Shaxslar
Zunnun al-Xovasiy

Alloma haqida Najmiddin Abu Hafsan-Nasafiy shunday yozadi: „Zunnun al-Xovasiy 449-hijriy yil (milodiy 1057-yil)da 18-iyul payshanba kuni Shayx Ali ibn Ahmadas-Sankabosiy imlo qilgan hadisni eshitib olganligini rivoyat qilgan“. da allomaning tavallud topgan yoki vafot etgan yili haqida maʼlumot keltirilmagan. Agarda u as-Sankabosiydan hadisni 449-yil (milodiy 1057-yil)da eshitganligidan xulosa qilsak, uning vafot sanasini 449-yil (milodiy 1057-yil)dan keyin deb belgilasa bo‘ladi.
Zunnun as-Surmoro

Zunnun as-Surmoro (1038-hijriy yil (milodiy 1278-yil)da vafot etgan) — faqih va soʻfiy bo‘lgan.

 Asarlari 
 „Sharhu qasida al-Bustiy fi-l-maʼorif va-z-zuhd“(„Bustiyning maʼrifat va zuhdga oid qasidasiga sharh“);
 „Sharhu muqaddimati Abillays as-Samarqandiy fi-s-salot“ („Abullays as-Samarqandiyning namoz muqaddimasiga sharh“).
Abu Homid Doʻston

Аbu Homid Doʻston – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Marvda yashagan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʼliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Tasavvuf
Zuhayr an-Nasoiy

Zuhayr ibn Harb ibn Shidod an-Nasoiy, so‘ngra al-Bag‘dodiy (Abu Xaysama) (hijriy 160-yil (milodiy 777-yil)da tugʻilib, 234-yil (milodiy 848-yil)da vafot etgan) — muhaddis va hofiz bo‘lgan. Ilm izlab Bag‘dodga kelgan va shu yerda yashagan.

 Asarlari 
 „Kitobu-l-ilm“ („Ilmkitobi“);
 „Tarixu ibn Abi Xaysama“ („Ibn Abu Xaysamaning tarix kitobi“) — muhaddislar uslubida yozilgan mukammal asar;
 „Musnad“ („Musnad“).
Yomgʻurchibek Sipohiy

Yomgʻurchibek Sipohiy (15-asr) – xurosonlik forsiynavis shoir, Husayn Boyqaro beklaridan Mir Valibekning oʻgʻli. Nomi “Majolis un-nafois”ning beshinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning xushtabʼ shoirlardan ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi:Ba masjideki, ravam dar firoqi dilbari xesh, 

Bahona sajda kunam bar zamin niham sari xesh. 

(Mazmuni: Dilbarim firoqida masjidga borib, sajda qilish bahonasida boshimni yerga uraman).

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zuhayr as-Saraxsiy

Zahiyr ibn al-Hasan ibn Ali as-Saraxsiy ash-shofiʼiy (Abu Nasr) (hijriy 454-yil (milodiy 1062-yil)da vafot etgan) — faqih, tarixchi va Xurosonda fatvo voliysi bo‘lgan.

 Asarlari 
 „al-Anboʻ ani-l-anbiyo alayhimissalom“ („Payg‘ambarlar (a.s.) haqidagi xabarlar“);
 „Kitobu tarixi-l-xulafo“ („Xalifalar tarixi kitobi“).
Yoriy Muzahhib

Yoriy Muzahhib – muzahhib, naqqosh va shoir. Dastlab naqqoshlik, soʼng Alisher Navoiyning topshirigʼi bilan muzahhiblik amali bilan jiddiy shugʼullanadi. Sulton Husayn Boyqaroning qalbaki muhrini tayyorlagani uchun oʼlimga mahkum etiladi, ammo sulton Navoiyning iltimosi bilan gunohidan oʼtadi. Alisher Navoiy kutubxonasida kotib va xattotlar bilan umrining oxirigacha ishlaydi. Sulton Аli Mashhadiy koʼchirgan “Xamsa”ni Yoriy Muzahhib bezagan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Yoqut ut-taʼvil

„Yoqut ut-taʼvil“  – Abu Homid Muhammad Gʻazzoliyning asari. Qurʼoni Karim tafsiriga bagʻishlangan. Alisher Navoiy ushbu asar nomini „Nasoyim ul-muhabbat“da Gʻazzoliyga doir bobda tilga olgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Abdulvose' Jabaliy

Abdulvose' Jabaliy Badiuzzamon Fariduddin ibn Umar ibn Rabe' - (vaf.­ 555 h.q./1160 m., Gʻazna) zullisonayn shoir. Dastlabki taʼlimni Hirotda olib, soʻng Marv va Gʻazna shaharlarida yashab, ijod qilgan. Muhammad Аvfiy Buxoroiyning yozishicha, Abdulvose' Jabaliygacha barcha shoirlar asosan bir tilda ijod qilganlar. Abdulvose' Jabaliy arab va fors tillarida baravar ijod qilib, zullisonaynlik anʼanasiga poydevor qoʻydi.

Lirik merosidan iborat devonidan tashqari bizgacha nasriy risola va maktublari ham yetib kelgan. Jomiy “Bahoriston” asarida Abdulvose' Jabaliy ijodiga yuqori baho berib, “Ki dorad chun tu maʼshuqe nigori chobuki dilbar” misrasi bilan boshlanadigan gʻazaliga shu paytgacha yozilgan nazira va tatabbuʼlarning birortasi muvaffaqiyatli chiqmagan, deydi. “Xazoyin ul-maoniy” devonida Abdulvose' Jabaliy yozgan ushbu gʻazalining turkiy varianti keltirilgan:Ne loʻliyvashdur ul qotilki, qon toʻkmakkadur yaksar

Qiyo boqmoqlari poki itik, mujgonlari-nishtar.

(“Navodir ush-shabob”, 194-gʻazal)

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abubakr Javzaqiy

Аbubakr Javzaqiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Nishopur yaqinidagi Javzaq qishlogʼida tugʻilib, Niso shahrida vafot etgan. Аbusaid Аbulxayr unga hadis ilmidan saboq bergan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirib kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Javohir ul-asror

“Javohir ul-asror” (“Sirlar gavharlari”) – Shayx Ozariyning asari. Tasavvufiy mavzusida bitilgan. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Majolis un-nafois”ning birinchi faslida Shayx Ozariyga doir bobda eslab oʼtadi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Javohir ul-Qurʼon

“Javohir ul-Qurʼon” (“Qurʼon ja­vo­hirlari”) – Аbu Homid Muhammad Gʻazzoliyning asari. Qurʼoni karim tafsiriga bagʻishlangan. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhabbat”da Gʻazzoliyga doir bobda eslatadi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zuhayr al-Xidomiy

Zuhayr ibn al-Hasanibn Ali ibn Muhammad ibn Yahyoibn Xidom ibn G‘olib al-Xidomiy as-Saraxsiy (Abunnasr) (450-hijriy yil (milodiy 1058-yil)ning aksariyat qismi o‘tganda vafot etgan) — fozil odam bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.
Din sotsiologiyasi

Din sotsiologiyasi- din-jamiyatmunosabatlarini, 
bu munosabatlar ortidan kelib chiquvchi voqea-hodisalarni 
o‘rganadi. Shu tufayli bu ilm sohasi ijtimoiy diniy 
muassasalarni, dinning davlat, xalq, oilaga nisbatan 
munosabatini, din sohasida yuzaga keluvchi ijtimoiy voqea- 
hodisalarni, turli din jamoalarining jamiyat bilan bo‘lgan 
munosabatlarini asosiy mavzu sifatida tadqiq qiladi. 
Demak, din sotsiologiyasining mavzusi, jamiyatning asos 
shakllari va dinning tashqi ko‘rinishlari bilan ijtimoiy 
jarayonlar, ularning tuzilish va qonunlaridan iborat ekan. 
Boshqacha qilib aytganda, bu ilm sohasi, tarix bo‘yicha xususiy va mushohadaga suyanuvchi din va jamiyat tadqiqotlarini, dinning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlarini o‘rganadi. Din sotsiologiyasi, bir tomondan jamiyat, bir tomondan diniy ilmlarga tayanadi; bu ikki asos ustida yakdillikni keltirib chiqarishga harakat qiladi.
Javohir ut-tafsir

"Javohir ut-tasfir", (toʻliq nomi: „Javohir ut-tafsir lituhfat il-amir“) — Husayn Voiz Koshifiyning Alisher Navoiyga atab yozgan Qurʼon tafsiri.

Muallif uning muqaddima qismida Qurʼonni tafsir qilish uchun bilish zarur boʻlgan 22 fanni toʻrt guruhga ajratib sharh beradi. „Javohir ut-tafsir“ sheʼriy yoʻlda yozilgan boʻlib, hajman 50 ming baytdan ortiq. Unda faqat „Baqara“ va „Oli Imron“ suralari tafsir qilinganligi sababli „Tafsiri zahrovayn“ ham deb atashadi. Koshifiy ushbu tafsirning „Muxtasar“ nomi bilan qisqartirilgan variantini ham tayyorlagan. „Javohir ut-tafsir“ning ikkita qoʻlyozmasi Turkiyadagi Sipahsolor madrasasi kutubxonasida saqlanadi."… Va musannafotidin biri „Javohir ut-tafsir“ durkim, „Al-Baqara“ surasin bir mujallad bitibdurkim, munsifi qatʼ bila yuz juz boʻlgʻay".

(„Majolis un-nafois“, 4-majlis)

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Talas (Bayzaq tumani)

Talas  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumaniga qarashli qishloq. Kostyubinskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 313645100.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2537 kishini (1263 erkak va 1274 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2921 kishi (1460 erkak va 1461 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Bayzaq tumani aholi punktlari
Zuhayr al-Xidomiy (Abunnasr)

Zuhayr ibn Ali ibn Zuhayr ibn al-Hasan al-Xidomiy (430-hijriy yil (milodiy 1039-yil)ning aksariyat qismi o‘tganda, vafot etgan) — Zuhayr al-Xidomiyning nabirasi. U „Tuhfatu-l-olim va qurhatu-l-mutaallim“, yaʼni — „Olimning tuhfasi va o‘quvchining yarasi“ kitobini aytib bergan. .
Din psixologiyasi

Din psixologiyasi - bu tushunchani birinchi marta 
Shleyermaxerning “Psixoloiya” (1862) kitobida uchratish 
mumkin. Unda boshqa dinga sig‘inishga o‘tganlarning ichki 
xis-hayajonlari bilan bog‘liq jarayonlar tadqiq etilgan 
bo‘lib, tavba-tazarru, gunoh, diniy kitob amrlariga 
bo‘ysunish va boshqalar tadqiq etilgan. Dinga sig‘inish 
kayfiyati jamiyatda sodir bo‘ladigan keskin o‘zgarishlar, 
inqiroziy vaziyatlarda yaqqol namoyon bo‘ladi. Ayni chog‘da din psixologiyasi nisbatan jiddiy emotsional xolatlarsiz ham 
o‘zini namoyon etishi mumkin. Din psixologiyasi negizida 
katarsis (poklanish) yotadi. Poklanishning birinchi 
bosqichida ruhiy inqiroz, hayotdan qoniqmaslik, axdoqiy va 
dunyoqarashga doir izlanishlar ro‘y beradi. Ikkinchi bosqichda his-tuyg‘uda to‘satdan “burulish” - qalb ravshanlanib,individ xudoga yaqinlashgandek bo‘ladi. Uchinchi bosqichda qizg‘in his-hayajon o‘rnini xotirjamlik, o‘z fe’l-atvoridan qoniqish ruhi egallab, ichki dunyo ziddiyati o‘rnini diniy iymonga asoslangan uyg‘unlik egallaydi.
Javhariy (shoir)

Javhariy (15-asr) — fors-tojik tilida ijod qilgan samarqandlik shoir.

Uning nomi "Majolis un-nafois"ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sobunxona (sovun tayyorlanadigan joy) bosh­qaruvchisi ekanligini, shu atrofda oʻzi uchun kichik bir hujra ham qurganligini aytib aruz ilmini yaxshi bilishi va „Siyar un-nabiy“ („Paygʻambarning xislatlari“) deb nomlangan asari borligi haqida maʼlumot beradi. „Majolis un-nafois“da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:Falak baski, dar mavkibash toxta,

Ba har moh naʼle biyandoxta.

(Mazmuni: Falak oʻz markabi (otiga minib) yugurganda, har bir oyga bir taqa tashlab ketdi). Shoir Javhariyning qabri Samarqand shahrida.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Tegistik (Janaturma qishloq okrugi)

Tegistik  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi ovul. Janaturmis qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 313641600.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 270 kishini (127 erkak va 143 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 319 kishi (153 erkak va 166 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Bayzaq tumani aholi punktlari
Din antropologiyasi

Din antropologiyasi - dinlarning inson bilan 
aloqasining turli jabhalarini o‘rganuvchi soha. U din 
psixologiyasi va sotsiologiyasi bilan chambarchas bog‘liqdir.Uning asosi qadimgi miflarga borib taqaladi. 
Jumladan, barcha dinlar va diniy tasavvurlarda birinchi 
odamning paydo bo‘lishi Xudo yoki xudolar tomonidan 
yaratilish g‘oyasi bilan bog‘lanadi. Masalan, qadimgi 
Bobilda yaratilgan “Enum Elish» dostonida dastlabki 
inson xudolar o‘rtasida bo‘lib o‘tgan urushdan so‘ng loy va qondan paydo bo‘lgani, Qadimgi Misrdagi afsonalardan 
birida esa Xnum nomli iloh odamni kulolchilik charxi 
yordamida loydan yasagani aytiladi. , 
islom, xristianlik va yahudiylik dinlarida ham insoniyat 
yagona Xudo tomonidan tuprokdan yaratilgani aytilib, ilk 
inson Odam yoki Adam deb nomlanadi. Umuman olganda, din 
antropologiyasi barcha dinlardagi inson haqidagi g‘oyalarni o‘rganib, tizimlashtiradi. 
Din antropologiyasini o‘rganishda qator metodlar 
mavjud bo‘lib, falsafiy, materialistik maktab 
vakillari dinshunoslikning bu sohasini ham evolyutsion 
nazariyaga moslashtirishga harakat qilganlar. Jumladan, 
ko‘plab da Jahon dinlari o‘zlarining aksar 
e’tiqodlarini qadimgi Bobil, Misr, Mesopotamiya, fors 
va hind afsonalaridan o‘zlashtirgani aytib o‘tiladi. Bu, 
bir yoqlama yondashuv bo‘lib, teologik metod tarafdorlari dinlardagi bu o‘xshashlikni ularning bir o‘zakdan kelib 
chiqishi bilan bog‘laydilar. Dinshunoslikda esa, barcha 
dinlarning antropologik qarashlari, hech qanday shaxsiy 
fikr bildirmagan holda, boricha o‘rganish nazarda tutiladi.