Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Roman Papariga

Roman Ruslanovich Papariga (1999-yil 9-iyulda tugʻilgan) – ukrainalik professional futbolchi, „PERSIS“ jamoasida oʻynaydiPlayer’s profile at pressball.by.

 

 
 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar
Turkum:Ukrainalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Vengriyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Vengriyadagi ukrainalik muhojir sportchilar
Turkum:Belarusdagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Belarusdagi ukrainalik muhojir sportchilar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:MFA Mukachevo futbolchilari
Turkum:Ruh Brest futbolchilari
Turkum:FC Energetik-BGU Minsk klubi futbolchilari
Turkum:FC Neman Grodno futbolchilari
Turkum:FC Naftan Novopolotsk futbolchilari
Turkum:Belarus Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi ukrainalik muhojir sportchilar
Hasana

Hasana (Hassana yoki Hassane deb ham yoziladi) – Suriyaning markaziy qismida, Hamo va Hims shaharlarining sharqiy qismidagi qishloqlarda istiqomat qiluvchi arab qabilasi. XVIII asr oʻrtalarida Anaza qabilalari orasida Najddan Suriyaga koʻchib oʻtgan birinchi qabilaga aylangan. Usmoniylar, Hoshimiylar va Fransiya hukmronligi davrida ham, shuningdek, Suriya mustaqil boʻlgan davrda ham ushbu hududda oʻz taʼsirini saqlab qolgan.

 Tarixi 

 Usmoniylar davri 
Hasana Anaza qabilalar ittifoqining bir boʻlimi boʻlib, XVIII asrda Najd amirligini tashkil etgan Saudiylar bilan ayniqsa yaqin aloqalariga ega boʻlgan. Ular 1757-yilda Anaza ittifoqi orasida Suriyaga koʻchib kelgan birinchi qabila hisoblanadi. 1770-yillarga kelib, ular shimoliy Suriya tekisliklari ustidan nazoratni qoʻlga olish maqsadida Mavoliy qabilasi bilan tez-tez nizoga borib kelgan. 1780-yillarning oxirida Hasana Mavoliylarni Hamo va Hims choʻllari yaylovlaridan haydab chiqargan. Shundan soʻng, Hasana ularning rahbari Muhanna al-Fadil boshchiligida ushbu mintaqadagi taniqli badaviy qabilasiga aylangan va Palmiraga borib-keladigan karvonlardan boj olish uchun hukumatdan ruxsat olgan. Bundan tashqari, Hasana qabilasi bu dashtlar va qishloqlarda yashovchi zaifroq qabilalardan xuvva deb ataluvchi soliq olishadi.

Hamo va Hims shaharlarining sharqiy qismidagi qabilalarni bosib olgan boʻlishiga qaramay, Hasana qabilasi mintaqaga mustahkam oʻrnashib olmagan edi, chunki ular Suriya choʻlida, baʼzan Shimoliy Arabistongacha boʻlgan hududlarda qishlashgan. Ularga XIX asrning boshlarida Anaza ittifoqining boshqa bir tarmogʻi Fad’an va ularga boʻysunuvchi Siboʻa qabilalari tomonidan tobora koʻproq tahdid sola boshladi. 1814-yilda Fad’an va Siboʻaning koʻp qismi Osi daryosining sharqiy tekisliklariga qadar kirib bordi, bu esa Hasana va ar-Ravla qabilalarini mahalliy va viloyat qoʻshinlari bilan ittifoq tuzishga va raqiblarini quvib chiqarishga undadi. Fad’an va Siboʻa qabilasi ikki hafta davomida qarshilik koʻrsatishdi, qoʻshinlarni ortga chekinishga majbur qilishdi, biroq undan keyin Hasana ularni haydab chiqarishga muvaffaq boʻldi. Fad’an oʻsha paytda ortga chekingan boʻlsa-da, tez-tez bu hududga qaytib, Hasanani Hamoning gʻarbiy qismida talon-toroj qilib ketishgan.

 

 
 
 
 

Turkum:Suriyadagi qabilalar
Huva

Huva (arabcha: هُوَ, jinsga ega boʻlmagan uchinchi shaxs olmoshi) tasavvufda Allohga ishora qilish uchun ishlatiladigan soʻzdir. Aslida, ibroniy, oromiy va arab tillarida ingliz tilidagi uchinchi shaxs olmoshiga toʻgʻri keladigan bu soʻz, tasavvufda „Hu“ shaklida qoʻllaniladi. Bunday qoʻllanish Allohga (Xudoga) jins xususiyatini nisbat berishdan qochish maqsadida amalga oshiriladiAhmed Hulûsi "Allah" as Introduced by Mohammed ahmedhulusi, 1999 .

 Qoʻllanilishi 
Tasavvufda „Hu“ Alloh yoki Xudoga ishora qiluvchi olmoshdir. „Allohu“ iborasi „Xudo, faqat U!“ degan maʼnoni anglatadi. Arab tilida „Alloh“ soʻzi Xudoni bildiradi va unga „Hu“ qoʻshilganda, „Allohning Oʻzi“ maʼnosini ifodalaydi. „Hu“ shuningdek, islom aqidasining birinchi qismida ham uchraydi. Unda „lā ilāha illā Allāh“ (Allohdan oʻzga iloh yoʻq) iborasi „lā ilāha illā Hu(wa)“ (Undan boshqa iloh yoʻq) shaklida qisqartiriladi

„Huva“ grammatik jihatdan jinsga ega boʻlsa-da, u oʻz referentining jinsiga yoki jinsiy mansubligiga bevosita ishora qilmaydi. Hatto baʼzi olimlar Qur’onda biologik jinsga hech qanday maʼno yoki ramziylik berilmaganligini taʼkidlashadi.

 

Turkum:Tasavvufda Allohning ismlari
Qataa

Qataa – Husayn ibn Aliga bagʻishlangan sozning elegik janriga mansub sheʼriyat usulidir.
 

 

 Ruboiy
 Soz
 Qatat va Salom
 Sheʼriyat
Turkum:Islom sheʼriyati
Saʼdun ar-Ruayniy

Saʼdun ar-Ruayniy  – 792-yildan 801-yilgacha Barselona noibi yoki voliysiRoger Collins, The Arab Conquest of Spain, 710–797 (Basil Blackwell, 1989).. 801-yilning yozida Buyuk Karl huzuriga olib kelingan va surgunga hukm qilingan.
Soz (sheʼriyat)

Soaz yoki soz (forscha va urducha: سوز) Karbalo jangida Husayn ibn Ali, uning oilasi va safdoshlarini sharafilash uchun yozilgan marsiya sheʼridir. Shakl jihatidan soaz, salom va marsiyaga oʻxshash boʻlib, har biri qofiyadosh toʻrtlik va qofiyali baytdan tashkil topadi. Bu sheʼriy shakl Lakhnau (Shimoliy Hindistondagi shahar)da alohida eʼtiborga sazovor boʻlgan, chunki bu yer shia musulmonlarining markazi edi. Ular Karbalo jangida shahid boʻlganlarni madh etish va ular uchun motam tutishni taqvodorlik va diniy burch deb bilishardi. Bu sheʼriy shakl Mir Bobar Ali Anis ijodida oʻzining choʻqqisiga yetgan. Soaz Ahl al-Bayt, Imom Husayn va Karbalo jangini sharaflash uchun yoziladi. Marsiyaning qismlari noha va soz deb atalishi mumkin, bular mos ravishda yigʻi-sigʻi va qalb iztiroblarini anglatadi.

Soaz oʻqiydiganlar soazxavon deb nomlanadi.
 

 

 Soazxoniy professor Sibte Jafar Zaydiy tomonidan
 Sibte Jaffer tomonidan soaz 
 Soazxoniy, Sayid Ali Ausat Zaydiy
 Azimul Mohsinning Soazxoni 
 Soazxoniy, Sayid Hasan Abid Jafri 
 Soazxoniy – Sayid Abid Husayn (Hatif Alvari) 
 Soazxoniy Muhammad Ali Naqviy

Turkum:Husayn ibn Alining madaniy tasvirlari
Ar-Rabi ibn Yunus

Al-Rabi ibn Yunus ibn Abdulloh ibn Abu Farva (– 785/6) – ozod etilgan qul boʻlib, Abbosiylar xalifaligining ilk davrlarida yetakchi vazirlardan biriga aylangan. Xalifalar al-Mansur , al-Mahdiy va al-Hodiylar davrida xizmat qilgan.

Al-Rabi’ milodiy 730-yil atrofida Madina yaqinida choʻri ayoldan tugʻilgan. Badavlat oilaga mansub otasi Yunus uning oʻgʻli ekanligini tan olmadi va chaqaloq boshqa oilaga, keyinchalik esa sahroda joylashgan mulkka yuborildi, u yerda oddiy xizmatkor darajasiga tushib qoldi. Biroq, uni Madina hokimi Ziyod ibn Abdulloh al-Xarisiy sotib oldi va oʻz navbatida birinchi Abbosiy xalifasi as-Saffohga sovgʻa qildi. Al-Mansur uni adabiy bilimi va ayniqsa arab sheʼriyatidagi iqtidori tufayli eʼtirof etdi. Shundan soʻng Abbosiylar saroyida nufuzi oshib bordi va nihoyat hojib (saroy boshqaruvchisi) va keyinchalik vazir lavozimiga tayinlandi. Tarixiy da u xalifaga kirishni nazorat qiluvchi nufuzli shaxs va qobiliyatli boshqaruvchi sifatida koʻp tilga olinadi. U Bagʻdodning tashqi savdo mahallasi boʻlgan Karx, shuningdek, xalifalar qolishni maʼqul koʻrgan Abadiyat saroyi (Qasr al-Xuld) qurilishiga rahbarlik qilgan. Ar-Rabi’ al-Mansurdan yangi shaharning toʻrtdan bir qismini inʼom sifatida oldi va bu qism uning nomi bilan ataldi.

U al-Mahdiy va al-Hodiy hukmronligi davrida al-Hayzuranning ittifoqchisi edi. Al-Mahdiyning vorisligini taʼminlashda muhim rol oʻynagan boʻlsa-da, uning oʻrniga Abu Ubaydulloh vazir etib tayinlandi va oʻz oʻgʻli al-Fadl ibn ar-Rabi egallab turgan hadjiblik lavozimiga qaytdi. Abu Ubayd Alloh uni ziyorat chogʻida haqorat qilgach, ar-Rabi 779/780-yilda uning oʻgʻlini kofirlikda aybladi va buni isbotlab, Abu Ubayd Allohning qulashiga sabab boʻldi. Biroq, u faqat al-Hodiy hukmronligi davrida qisqa muddatga vazir, hojib va kanselyariya boshligʻi lavozimlarini egalladi. Tez orada u almashtirildi va faqat devon al-azimma (byudjet boʻlimi) boshqaruvini saqlab qoldi. U 785-yil boshida yoki 786-yil boshida vafot etdi. Uning oʻgʻli al-Fadl keyinchalik Horun ar-Rashid saroyida xuddi shunday nufuzli mavqega ega boʻldi.

 

 
 

 

Turkum:8-asr qullari
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:730-yillarda tugʻilganlar
Turkum:780-yillarda vafot etganlar
Turkum:Abbosiylar xalifaligi vazirlari
Turkum:Arab-Vizantiya urushlari davridagi abbosiylar
Turkum:8-asr davlat amaldorlari
Banu al-Hakam

Banu al-HakamJoylashuvSaudiya Arabistoni, YamanDinIslom, sunniylik
Banu al-Hakam  – arab qabilasi. Al-Hakam l-Mexlaf as-Sulaymoniy Jazan nomi bilan tanilgan Jizan viloyatini boshqargan.

 

 

 Sifat Jazirat ul-Arab ṣifat ǧazīrat al-ʿarab, vol. 12, Leiden, p. 96, 97; 98.
 Usd al-ghābah fi maʼrifat al-ṣaḥābah: „The Lions of the Forest and the knowledge about the Companions“

Turkum:Yaman qabilalari
Turkum:Arabistondagi qabilalar
Noha

Novheh, Nohay yoki Noha (forscha: نوحه novheh, urducha: نوحہ; oʻqilishi: nūḥa/navḥa; ozarbayjoncha: Noʻvhə/Nөvһә/نؤوحه)"Nөvһә." Azerbaijan Soviet Encyclopedia: Volume VII: Egypt – Prado. Baku: General Editorship of the Azerbaijan Soviet Encyclopedia. Editor: J. V. Guliyev. 1983. p. 300., shia qarashlariga koʻra talqin qilinganda, Karbalo jangida Husayn ibn Ali, uning oila aʼzolari va safdoshlarining shahid boʻlganligi haqida yozilgan marsiya hisoblanadi. Shia qarashlari nuqtai nazaridan talqin qilinganda, noha Karbalo jangida Husayn ibn Ali va uning oila aʼzolari, shuningdek sahobalarining shahid boʻlganligi haqidagi elegiya hisoblanadi.

Marsiya va Noha islomdan oldingi arab va fors madaniyatining tarixiy va ijtimoiy muhitiga xos tarzda yozilgan. Marsiyaning qismlari Noha va Soaz deb ataladi, bu uslub motam maʼnosini ifodalaydi. Noha motam sheʼri hisoblanadi. Motam shia mazhabi va uning izdosh tarmoqlari adabiyotida markaziy oʻrinni egallaydi. Husayn va Karbalo fojiasini marsiya qilib kuylaydigan anʼana faqat arab yoki fors tilida ijod qiluvchi shoirlar tomonidangina yozilmagan. Turli tillarda ijod qiluvchi shoirlar ham oʻz tillarida noha va islomiy marsiyalar yaratishgan. Noha oʻqiydigan shoirlar nohaxon deb ataladi.
 

Turkum:Husayn ibn Alining madaniy tasvirlari
Muntahiy al-Amal

Muntahiy al-Amal (forscha: منتهی الآمال) – Shayx Abbos Qumiy tomonidan yozilgan, Islom paygʻambari Muhammad va uning avlodlari haqidagi kitobdir. Bu asar 2016-yilda chop etilgan.
 

 
 Muntaha al-amal OpenLibrary’da

Turkum:Shia adabiyoti
Maqtal al-Husayn

Maqtal al-Husayn (arabcha: مقتل الحسين, soʻzma-soʻz „Husaynning oʻldirilgan joyi“) – asrlar davomida turli mualliflar tomonidan yozilgan, Karbalo jangini va Husayn ibn Alining shahodati haqida hikoya qiluvchi kitoblar turkumining nomi. Bu asarlar ilk bor VIII asrda yaratila boshlangan.

 Maqtal 
VIII-IX asrlarda hurmat qilingan musulmon shaxslarning vafoti haqida koʻplab kitoblar yozilgan boʻlib, ular hozirgi kunda ham musulmonlar orasida „maqtal“ deb ataladiChase F. Robinson, Islamic Historiography (Cambridge University Press, 2003), p. 34..
 

 

 Abu Mixnafning „Maqtal al-Husayn“ asarining ingliz tiliga tarjimasi
 Abdurazzoq al-Muqarramning Maqtal al-Husaynning ingliz tilidagi tarjimasi
 Shayx Abbos Qummiyning Nafasul Mahmudning ingliz tilidagi tarjimasi
 Al-Husaynning shahidligi haqidagi arabcha hisoblar IKA Xovard (Edinburg universiteti)
 Rasul Jaʼfariyonning shia madaniyatida tarixshunoslikka bir nazar
 Safaviylar davridagi tarixnavislik
 Safaviylar va qojariylar davridagi maqtal asarlari

Turkum:Husayn ibn Alining madaniy tasvirlari
Turkum:Karbalo jangi
Nasr ibn Habib al-Muhallabiy

Nasr ibn Habib al-Muhallabiy  – Muhallabiylar oilasining aʼzosi., 791—793-yillarda Abbosiylar xalifaligida Ifriqiya hokimi boʻlgan.

 Faoliyati 
Nasr Yazid ibn Hatim al-Muhallabiy Misr noibi boʻlgan davrda (762—769) unga xizmat qilgani aytiladi. 767-yilda Saxadagi qoʻzgʻolonni bostirish uchun yuborilgan va jang paytida yaralangan. Keyinchalik Nasr Ifriqiyaga yoʻl olgan, u yerda an-Nuvayriyning soʻzlariga koʻra, odamlar orasida hurmat qozonib, yaxshi xulq-atvor egasi sifatida tanilgan. Zaif Ravh ibn Xatim al-Muhallabiy noiblik qilgan davrda (788—791), mahalliy pochta boshligʻi Ravhning ahvoli haqida xabar berib, uning oʻrniga boshqa kishini oldindan tayinlashni soʻragach, xalifa Horun ar-Rashid Nasrni yashirincha Ravhning vorisi etib tayinlagan. 791-yil boshida Ravh vafot etgach, dastlab uning oʻgʻli Qabisa vorisi deb eʼlon qilingan, ammo pochta boshligʻi Horunning tayinlov xatini Nasrga topshirgach, Nasr hokimlikka tan olingan.

Nasrning hokimligi taxminan ikki yil davom etdi va bu muddat tinch oʻtganga oʻxshaydi. Biroq, Ravhning oʻgʻli al-Fadl Horun saroyiga borib, xalifani oʻzini Ifriqiyaga hokim qilib tayinlashga koʻndirgach, Nasrning boshqaruvi nihoyasiga yetdi. Vazifasidan chetlashtirilganidan soʻng, Nasr al-Fadl vafot etguniga qadar Ifriqiyada qolganga oʻxshaydi. Shundan keyin u va boshqa muhallabiylar Abdulloh ibn al-Jarud tomonidan viloyatdan badargʻa qilingan.

Al-Yaʼqubiyning soʻzlariga koʻra, Nasr 790-yillarning oxirlarida qisqa muddatga Arminiya hokimi etib tayinlangan, ammo koʻp oʻtmay bu lavozimidan ham ozod etilgan.
Banu Huzayl

Banu Huzayl  – Hijozda paydo boʻlgan arab qabilasi. Asosan, Saudiya Arabistoni, TunisIbn Khaldun, Kitab al-Ibar, vol. 2, p. 319., Iordaniya va Misrda yashaydi. Islom paygʻambari Muhammad bilan aloqada boʻlgan qabilalardan biri boʻlib, tarix davomida oʻzlarining isteʼdodli shoirlari va ziyoli kishilari, shuningdek, X asrda Makkaga qarmatiylar hujum qilganda ularni qaytarishda yordam bergan shaxslari bilan mashhurAl-Masudi (2009). Al-Tanbīh wa l-ishrāf. Vol. 1. Cairo, Egypt: Maktabat El Thaqafya El Diniah. .

 Ajdodi 
thumb|220x220px|Islom dini paydo boʻlgan vaqtda (taxminan milodiy 600-yil/hijriy 50-yil) Arabiston yarim orolining ayrim muhim qabilalari va imperiyalarining taxminiy joylashuvlari
Banu Huzayl qabilasiga ismi berilgan shaxsdan Odam Atogacha boʻlgan genealogik tarixi quyidagicha: Huzayl oʻgʻli Madraka oʻgʻli Ilyos oʻgʻli Mader oʻgʻli Nazar oʻgʻli Maʼd oʻgʻli Adnan oʻgʻli Add oʻgʻli Send oʻgʻli Napyot oʻgʻliBook of Genesis 25:12-16 Ismoil oʻgʻliIshmael, Encyclopedia of the Qur'anAzraqi, Akhbar Makkah, vol. 1, pp. 58-66 Ibrohim oʻgʻliAbraham, Sarah and Hagar  – James D. BrownGenesis 16:1-6Qur'an 2:127 to 136 Azar oʻgʻliQur'an 6:74Islamic view of AbrahamQur'an 37:99–111 (Terah) Nahor oʻgʻli Luke 3:35 Siroj oʻgʻliBook of Genesis11:20-23 Reu oʻgʻliGenesis 11:20 Falek oʻgʻliGenesis 10:25 Yever oʻgʻliAdamic language Sala oʻgʻliGenesis 10:24Genesis 11:12-13Luke 3:36 Arfekshod oʻgʻliBook of Genesis 10:22, 24; 11:10-13; 1 Chron. 1:17-18 Som oʻgʻli Nuh oʻgʻli Lomek oʻgʻliLuke 3:37 Motoshaloh oʻgʻli Idris oʻgʻli Yared oʻgʻli Maleleil oʻgʻli Qaynan oʻgʻli Enos oʻgʻli Set oʻgʻli Odam.

 Paygʻambar Muhammad bilan aloqa qilgan arab qabilalari 

 Banu Kinona
 QurayshQuraishQuraysh (sura)
 Banu Sulaym
 Banu Tamim
 Bani Asad
 Banu Saqif
 Havozin
 Gʻatafan

 

 

 https://web.archive.org/web/20080316215832/http://www.hathailly.com/vb/showthread.php?t=11324
 http://lahyan.net/vb/archive/index.php/t-24.html%5B‍%5D
 http://www.tmeme.com/vb/showthread.php?t=342
 https://web.archive.org/web/20080403064904/http://www.thearabhistory.com/mudar
 Muhammad bilan muloqot qilgan arab qabilalari
 http://sirah.al-islam.com/SearchDisp.asp? ID=113&SearchText=hdẰyl%20bn%20mdrkẗ&SearchType=root&Scope=all&Offset=20&SearchLevel=QBE%5B‍%5D
 http://sirah.al-islam.com/SearchDisp.asp? ID=1672&SearchText=hdẖyl%20bn%20mdrkẗ&SearchType=root&Scope=all&Offset=20&SearchLevel=QBE%5B‍%5D
 https://web.archive.org/web/20100222125145/http://sirah.al-islam.com/tree.asp? ID=1&t=kitob2
 https://web.archive.org/web/20080309174242/http://sirah.al-islam.com/Display.asp?f=rwd1012
 https://web.archive.org/web/20100122083326/http://sirah.al-islam.com/Display.asp?f=rwd1014
 https://books.google.com/books?id=baw9AAAAIAAJ&dq=Lihyan&pg=PA155
 https://books.google.com/books?id=CR9iAgUwmTEC&pg=PA338&dq=Lihyan&lr=
 https://books.google.com/books?id=SLvnnT31Du0C&dq=%22Hodhail%22&pg=PA230
 http://www.familytreedna.com/public/J1arabproject/default.aspx
 https://web.archive.org/web/20090208095900/http://whitebook.com/p_1_en.htm

Turkum:Qabilalar
Yazid ibn Hotim al-Muhallabiy

Yazid ibn Hotim al-Muhallabiy (787-yil 13-martda vafot etgan) Muhallabiylar xonadoni aʼzosi boʻlib, Abbosiylarning Ozarbayjon, Misr (762—769) va Ifriqiyadagi (771—787) noibi lavozimlarida xizmat qilgan.

Yazid boʻlajak xalifa al-Mansurning yaqin hamkori boʻlib, 750-yilda Vosit shahrining taslim boʻlishi paytida uning qarorgohida boʻlgan. Keyinchalik Ozarbayjon noibi etib tayinlanib, u yerda Basradagi Yaman arablarini viloyatga koʻchirib oʻtkazish ishlarini yoʻlga qoʻydi. 755-yilda Mosul hududidagi xorijiy isyonchi Mulabbid ibn Harmala ash-Shayboniyni bostirishga uringan lashkarboshilardan biri edi. Biroq, magʻlubiyatga uchrab, ortga chekinishga majbur boʻlgan. 

762-yilda al-Mansur Yazidni Misr viloyati noibi etib tayinladi. Mazkur lavozimda 769-yilgacha ishlab, sakkiz yillik boshqaruv muddati bilan ilk Abbosiylar davrida viloyatni eng uzoq boshqargan noib boʻldi. Xalifaning ishonchli yordamchisi Yazidning tayinlanishi Misr ustidan Abbosiylar hukmronligini mustahkamlashga qaratilgan edi. Bu, ayniqsa, oʻtmishdoshi Humayd ibn Qahtaba e’tiborsiz qoldirgan Aliylar harakatiga qarshi choralar koʻrish uchun muhim edi. Aliylar bilan bogʻliq notinchliklar oxir-oqibat 762—763-yillarda Madina va Basradagi Muhammad Sof Qalb qoʻzgʻoloni bilan choʻqqisiga yetdi. Biroq, Yazid va uning sohib ash-shurtasi Abdulloh ibn Abdulrahmon at-Tujibiy Misrdagi Aliylar guruhining Fustatda ham qoʻzgʻolon koʻtarish rejalarini barbod qilishga erishishdi. 767-yilda Yazidning isyonkor Bashmur hududiga yuborgan qoʻshini magʻlubiyatga uchrab, chekinishga majbur boʻladi.

771-yilda Ifriqiya noibi Umar ibn Hafs al-Muhallabiy xorijiy qoʻzgʻolonchilar qoʻlida halok boʻlgach, al-Mansur Yazidni ushbu lavozimga tayinlab, ulkan qoʻshin bilan viloyatga joʻnatdi. Yazid Tripoliga yetib kelganch, 772-yil boshlarida Ibodiylarga qarshi hujum boshladi. Yirik jang olib borib, Ibodiylar rahbari Abu Hotim Yaqub ibn Labib al-Xorijiy hamda koʻplab isyonchilarni halok etdi. Bir oy davomida tirik qolgan ibodiylarni izlab topgandan soʻng, viloyat markazi Qayravonga yoʻl oldi. Shaharga kirib, viloyat ustidan oʻz hukmronligini muvaffaqiyatli oʻrnatdi.

Yazid umrining qolgan qismini Ifriqiya noibi lavozimida oʻtkazdi. Oʻtmishdoshlaridan farqli oʻlaroq, Yazidning boshqaruvi davrida viloyatda tinchlik va barqarorlik hukm surdi. 773-yilda Xorijiylar qoʻzgʻoloni hamda 781-yilda Zab hududidagi Varfajuma berberlarining isyoni muvaffaqiyatli bostirildi. Yazid oʻz boshqaruvi davrida Qayravon bozorlarini tartibga solib, shahar jome masjidini qayta tikladi. Yazid Qayravonda oʻn besh yil-u uch oy hukmronlik qilib, 787-yil 13-martda vafot etdi va shahar darvozasi yonida dafn qilindi. Vafotidan soʻng oʻgʻli Dovud qisqa muddat Ifriqiya noibi boʻlib turdi. Keyinchalik noiblik lavozimiga Ravh ibn Hotim al-Muhallabiy tayinlandi.

 

 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

Turkum:787-yilda vafot etganlar
Turkum:Misrning 8-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:Ifriqiyaning Abbosiy noiblari
Turkum:Muhallabiylar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:8-asr arablari
Turkum:8-asr ifriqiyalik kishilar
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari
Xitoy Taypeyi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Xitoy Taypeyi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 60 nafar sportchilar bilan 16 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

 Sportchilar 
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.
Sport turiErkaklarAyollarJami sportchiBadminton426Breakdance101Baydarka va kanoeda eshkak eshish213Boks246Gimnastika112Golf224Dzyudo123Kamondan otish336Ogʻir atletika033Oʻq otish268Stol tennisi336Suzish112Taekvondo011Tennis044Yengil atletika314Qilichbozlik101Jami263460

 Medallar 
 Oltin№SportchilarSport turi (yoʻnalishi)Sana 1
 Lee YangWang Chi-lin17px Badminton (erkaklar, juftlik)
 4-avgust 2
 Lin Yu-ting
 17px Boks (ayollar, 57 kg)
 10-avgust
 Bronza№SportchilarSport turi (yoʻnalishi)Sana 1
 Lee Meng-yuan
 17px Oʻq otish (erkaklar, skeet)
 3-avgust 2
 Wu Shih-yi
 17px Boks (ayollar, 60 kg)
 3-avgust 3
 Tang Chia-hung
 17px Gimnastika (erkaklar, yakkachoʻpdagi mashqlar)
 5-avgust 4
 Chen Nien-chin
 17px Boks (ayollar, 66 kg)
 6-avgust 5
 Kuo Hsing-chun
 17px Ogʻir atletika (ayollar, 59 kg)
 8-avgust

 

 
 Xitoy Taypeyi XOQ rasmiy sayti

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Turkum:Xitoy Taypeyi Olimpiada oʻyinlarida
Bu dunyoda oʻlib boʻlmaydi

„Bu dunyoda oʻlib boʻlmaydi“ – Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Togʻay Murod qalamiga mansub 2001-yilda yozilgan roman.

 Yana qarang 
Otamdan qolgan dalalar
Yovvoyi yoʻrgʻa
Ot kishnagan oqshom
Beruniy nomidagi xalqaro mukofot

Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti bilan adashtirib yuborilmasin.

Beruniy nomidagi UNESCO–Oʻzbekiston xalqaro mukofoti – sunʼiy idrok sohasida odob-axloq va inklyuzivlikni rivojlantirish, xalqaro ilmiy hamkorlikka xizmat qiluvchi loyiha mualliflariga taqdim etiluvchi UNESCO-Oʻzbekiston xalqaro mukofoti. Mukofot har 2 yilda nomzodlarga xalqaro hakamlar haʼyatini qaroriga muvofiq taqdim etiladi. Mukofot oʻrta asrlardagi qomusiy olim Abu Rayhon Beruniy sharafiga nomlangan.
 Tarixi 
2023-yil 25-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Abu Rayhon Beruniy nomidagi YUNESKO – Oʻzbekiston xalqaro mukofotini taʼsis etishni qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisida“gi PQ-286-sonli qarori qabul qilingan.

2024-yilning 22-oktyabrida Fransiyaning Parij shahrida oʻtkazilgan UNESCO Ijroiya kengashining 220-sessiyasida Beruniy nomidagi xalqaro mukofotni taʼsis etish toʻgʻrisida taklif qoʻllab-quvvatlangan. Bu haqida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yordamchisi Saida Mirziyoyeva shunday fikr bildirgan:

 Topshirilishi 
Mukofot har 2 yilda bir marotaba topshiriladi. Ilk taqdirlash 2025-yilning noyabr oyida Samarqand shahrida UNESCO Bosh konferensiyasining 43-sessiyasi doirasida oʻtkazilishi rejalashtirilgan. Har bir taqdirlash marosimida 3 nafar shaxsga berilishi rejalashtirilgan. Har bir mukofot sohibiga 30,000 AQSH dollari miqdorida ragʻbatlantiriladi. Umumiy sovrin jamgʻarmasi 90,000 AQSH dollarni tashkil qiladi.
Yana qarang
Abu Rayhon Beruniy
 

Turkum:Xalqaro mukofotlar
Diyonat (kitob)

„Diyonat“ – Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Odil Yoqubov qalamiga mansub 1978-yil yozilgan roman.
 Yana qarang 
 Ulugʻbek xazinasi
 

 

Diyonat kitobi Mutolaa ilovasida
Qumdagi xotin

„Qumdagi xotin“ — yapon yozuvchisi Kobo Abening romani. Roman 1962-yilda chop etilgan.

 

 

 Qumdagi xotin kitobi Mutolaa ilovasida

Turkum:Alifbo boʻyicha kitoblar
Turkum:Kobo Abe kitoblari
Abdulloh ibn Abdulrahmon ibn Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiy

Abdulloh ibn Abdulrahmon ibn Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiy (772-yil yanvarda vafot etgan) 769-yildan 772-yilgacha Abbosiylar xalifaligining Misrdagi noibi lavozimida xizmat qilgan.

 Faoliyati 
Abdulloh islom davrining dastlabki asrlarida viloyatda hukmronlik qilgan arab oʻtroq aholisi — Misr vujuhining nufuzli oilasidan kelib chiqqan avlod edi. Bobosi Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiy musulmonlar Misrni fath etgandan soʻng viloyatga koʻchib kelgan dastlabki aholi vakili boʻlib, Usmoniylar va Umaviylarning yetakchi tarafdori edi. Otasi Abdulrahmon esa viloyatda qozilik va xavfsizlik boshligʻi (sohib ash-shurta) lavozimlarida xizmat qilgan; ..

Abdulloh dastlab 749-yilda soʻnggi Umaviy noib Al-Mugʻiyra ibn Ubaydulloh al-Fazoriy vafotidan keyin sohib ash-shurta etib tayinlangan. Misr qoʻshini markaziy hukumat boshqa kishini yuborguncha rahbarlik uzluksizligini ta’minlash maqsadida Abdullohni vaqtincha bu lavozimga tayinlagan edi; ; .. 750-yilda Umaviylar agʻdarilgandan soʻng, yangi Abbosiy hukmdorlar tomoniga oʻtib, qisqa vaqt ichida Solih ibn Ali tomonidan lavozimga qaytarildi; .. 760—769-yillarda sohib ash-shurta lavozimida uzoq muddat xizmat qildi. Bu davrda ham Humayd ibn Qahtaba, ham Yazid ibn Hotim al-Muhallabiy hukmronliklari davrida shu lavozimda ishladi; (noting only the appointment under Yazid); .. Yazid hukmronligi davrida Abdulloh 762—763-yillardagi mahalliy Aliylar qoʻzgʻolonini bostirishda hal qiluvchi rol oʻynadi. 765-yilda esa Yazid hajga ketganida, viloyatni vaqtinchalik boshqarish vazifasi topshirildi; ; ..

769-yilda Yazid lavozimidan chetlashtirilgandan soʻng, xalifa al-Mansur Abdullohni uning oʻrniga noiblikka tayinladi, biroq soliq (xiroj) masalalarida unga vakolat bermadi. 772-yilda vafot etguniga qadar ushbu lavozimni egallab turgach, oʻrnini ukasi Muhammad egalladi; . Abdallah's governorship is not noted by al-Tabari, who provides an alternative list of provincial rulers during his period; a possible explanation for this discrepancy is offered by ..

Abdullohning vafotidan keyin ham avlodlari Misrda oʻz ta’sirini saqlab qolishdi. Oʻgʻli Hoshim va nabirasi Hubayra turli vaqtlarda sohib ash-shurta lavozimida xizmat qilishdi. Biroq, oila 9-asr boshlarida yuz bergan Toʻrtinchi fitna tartibsizliklari oqibatida oʻz mavqeini yoʻqotganga boʻlishi mumkin.

 

 
 
 

 
 

Turkum:772-yilda vafot etganlar
Turkum:Misrning 8-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:8-asr arablari
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari
Thaheriya

Thaheriya Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Ariha nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Thaheriya aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Ariha okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Thahr

Thahr Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Darkush nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Thahr aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Jisr ash-Shugʻur okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Thahrat Talamnas

Thahrat Talamnas Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Maarrat an-Nuʼman nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Thahrat Talamnas aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Maarrat an-Nuʼman okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Thalthana

Thalthana Suriyaning shimolida joylashgan qishloq bo‘lib, Halabdan 40 km shimoli-sharqda, Turkiya bilan chegara yaqinidagi qishloq Halab muhofazasi tarkibiga kiradi. Qishloq aholisining koʻpchiligini kurdlar tashkil qiladi.

Tarixan, Suriyaning shimoliy mintaqasi eng unumdor va aholisi eng zich joylashgan hudud boʻlib kelgan. Qishloqning asosiy daromad manbai qishloq xoʻjaligi, xususam, arpa yetishtirishdir.

2015-yil iyun oyida qishloqni Thalatina, Al Baroza, Az Zahera va Abla kabi joylar bilan birga Islomiy davlat kuchlari bosib olgan.

2016-yil 5-oktyabr kungi havo hujumi natijasida Thalthanada 13 nafar tinch aholi halok boʻldi.
 

Turkum:Halab muhofazasidagi qishloqlar
Thleijeh

Thleijeh Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Sinjar nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Thleijeh aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Maarrat an-Nuʼman okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Muhammad ibn Abdulrahmon ibn Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiy

Muhammad ibn Abdulrahmon ibn Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiy (772-yil sentyabrda vafot etgan) 772-yilning bir qismi davomida Abbosiylar xalifaligining Misrdagi noibi vazifasini bajargan.

 Faoliyati 
Muhammad ilk islom davrida Misrning nufuzli arab oilasiga mansub boʻlgan Abdulrahmon ibn Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiyning oʻgʻli va Muoviya ibn Hudayj at-Tujibiyning nabirasi edi. Akasi Abdulloh Misrning xavfsizlik boshqarmasi (shurta) boshligʻi boʻlib, 769-yildan 772-yilgacha viloyat noibi lavozimida ishlagan; ..

Al-Kindiy tarixiga koʻra, Muhammad ilk bor 750-yilda Abbosiylar inqilobi Misrga yetib kelganidan soʻng tilga olingan. Muhammad yangi Abbosiylar hukmdori Solih ibn Aliga oʻz sadoqatini izhor etgan bir nechta mahalliy nufuzli shaxslardan biri edi. 767-yilda Saxada koptlar va arablar qoʻzgʻolonini bostirish uchun uyushtirilgan muvaffaqiyatsiz yurishda ishtirok etib, janglar davomida ogʻir yaralangan. 771-yilda Abdulloh Iroqdagi xalifa al-Mansur huzuriga borganida, vaqtincha Misrga mas’ul etib tayinlandi; ..

772-yilda Abdullohning vafotidan soʻng Muhammad noib lavozimida akasining oʻrnini egalladi. Koʻp oʻtmay, xalifa al-Mansurdan ushbu lavozimga tasdiqlangani haqidagi rasmiy hujjatni oldi. Ushbu lavozimda bir necha oy ishlagach, kasallik tufayli vafot etib, oʻrniga Musa ibn Ulayy ibn Raboh al-Laxmiy tayinlandi; ..

 

 
 

 
 

Turkum:772-yilda vafot etganlar
Turkum:Misrning 8-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:8-asr arablari
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari
Qoʻstanay markaziy stadioni

Qoʻstanay markaziy stadioni – Qozogʻistonning Qoʻstanay shahridagi, koʻplab sport ga ixtisoslashtirilgan stadion. Hozirda asosan futbol oʻyinlari davomida foydalaniladi va „Tobol“ klubining uy stadioni hisoblanadi.

 Tarix 
Futbol arenasi 1964-yildan beri faoliyat koʻrsatmoqda. Birinchi oʻyin 1967-yil 11-mayda boʻlib oʻtgan. 2002-yilda futbol maydoni yuzasini yangilash uchun nemis texnologiyasi qoʻllanilggann va avtomatik sugʻorish tizimi oʻrnatilgan. Elektr yoritish uchun asosiy arena toʻrtta maxsus ustun bilan jihozlangan. UEFA standartlariga javob berish uchun 2008-yilda stadion maxsus yoritish tizimi bilan jihozlangan. Qayta jixozlanganidan so'ng lampalar 200 lyuks oʻrniga 1200 luksga ega bo'lgan. 2017-yilda stadion toʻliq taʼmirlangan. Oʻrindiqlar sigʻimi 8320 dan 9500 gacha oshirildi va sharqiy tribuna butunlay qayta qurildi.

 Xususiyatlar 
Markaziy stadion 9500 kishiga moʻljallangan. Oʻyin maydonining oʻlchami 105x68 metr va 1200 lyuks bilan yoritilgan. Ikkita tribuna bor; gʻarbiy tribuna va sharqiy tribuna.

1-darajali Sharqiy va Gʻarbiy tribunalar uchun chipta narxi 300 KZT, 2-darajali Gʻarbiy tribuna uchun esa 500 KZT.
 

 
 3D koʻrinishi: FC Tobol sayti
 QTVR toʻliq ekranli panorama Qoʻstanay markaziy stadioni

Turkum:Qozogʻiston stadionlari
Muhammad ibn al-Qasim

Muhammad ibn al-Qosim-Abbosiy xalifaligining amaldori boʻlib, 933-yil iyul—oktabrda xalifa al-Qohir (932—934 yillar hukmronligi) davrida qisqa muddat vazirlik qilgan. U nestoriy nasroniy oilasidan chiqqan, Umaviylar davridan beri xalifalik byurokratiyasida xizmat qilgan va vazirlarning o'g'li, nabirasi, chevarasi va ukasi edi.
Muoviya ibn al-Mug'iyra

Muoviya ibn al-Mugʻiyra ibn Abu al-Os ibn Umayya -Islom paygʻambari Muhammad davrida musulmonlarga qarshi josuslik qilgani aytilgan Banu Umayya aʼzosi. U Hamra al-Asad bosqinida qoʻlga olingan, u yerda Muhammad uni Makkalik josuslikda ayblagan. Usmon ibn Affonning amakivachchasi edi. Uhuddan keyin qoʻlga olingan. Usmon unga boshpana berdi. Muoviya ibn al-Mug'iyraga uch kunlik imtiyoz berildi va Makkaga qaytishi uchun tuya va rizq tayyorladi. Usmon Muhammad bilan Hamro al-Asadga joʻnab ketdi, Muoviya esa haddidan oshib ketdi. Qoʻshin qaytib kelganda Muoviya ibn al-Mug'iyra qochib ketgan boʻlsa-da, Muhammad uni taʼqib qilishni va qatl qilishni buyurdi. Buyruqlar bajarildiSafiur-Rahman Mubarakpuri, The Sealed Nectar, p. 183Zaʼd Al-Maʼad 2/91-108Ibn Hisham 2/60-129Fath Al-Bari 7/345-377Mukhtasar Seerat Ar-Rasool p.242-275.

Ushbu hodisa Ibn Is'haq va Ibn Hishom Muhammad haqidagi tarjimai hollarida ham qayd etilganAlfred Guillaume (translator), The life of Muhammad: a translation of Isḥāq’s Sīrat rasūl Allāh, pp. 755-756 (footnotes).

 

Turkum:625-yilda vafot etganlar
Muhammad Ali Behbahoniy

Muhammad Ali Behbahoniy (1731-1801) eronlik shia mujtahidi boʻlib, asosan soʻfiylarga nisbatan gʻayratli nafrat bilan tanilgan.

 Tarix 

Behbahoniy 1731-yil 20-iyunda Usmonli imperiyasining Bagʻdod viloyati Karbalo shahridagi (hozirgi Iroq) Isfahonning taniqli mujtahidi Muhammad-Boqir Behbahoniyning katta oʻgʻli. Muhammad Ali Behbahoniy Gʻarb-Gʻarbiy Erondagi Behbahan shahrida katta boʻlgan.

 

Turkum:1801-yilda vafot etganlar
Turkum:1731-yilda tugʻilganlar
Muhammad Mufti ash-Shia Musaviy

Oyatulloh Sayyid Muhammad Muftiy ash-Shia Musaviy (fors. ạlsyd mḭmd mfty ạlsẖʿẗ mwswy) (1928-yilda tugʻilgan – 2010-yil 19-mayآیت الله مفتی الشیعه دارفانی را وداع گفترحلت آیت‌الله سید محمد مفتی الشیعه موسوی اردبیلی) – eronlik shia ,oʻninchi Marja.

U Eronning Qum shahridagi seminariyalarda Oyatulloh Sayyid Husayn Borujerdiy va Ruhulloh Humayniy qoʻl ostida tahsil olgan(in Persian). Shuningdek, u Iroqning Najaf shahridagi diniy maktablarda Oyatulloh Muhsin al-Hakim, Abu al-Qosim al-Xoiy va Oyatulloh Shayx Husayn Hilliy qoʻl ostida tahsil olgan(In Persian).
Abbos Modaresi Yazdiy

Oyatulloh Sayyid Abbos Modaresi Yazdiy (arabcha: سيد عباس مدرسي يزدي; 1943 – 19 noyabr 2020) – Iroqning Oʻn ikki shi’a MarjasiDeath of Ayatollah Yazdi. U 2020 – yil 19- noyabr kuni Qom, Eronda 77 yoshida yurak xurujidan vafot etgan.

Yazdiy baʼzi islom kitoblarining muallifidir.

 Ustozlari 

Uning mashhur oʻqituvchilari quyidagilar:

 Muhsin al-Hakim
 Abuulqosim al-Xoʻiy
 Sayyid Mahmud Xusayni Shahruddiniy
 Mirzo Hoshim Amoliy

 

Turkum:Iroq islomchilari
Xalil Mubashshir Koshoniy

Buyuk Oyatulloh Xalil Mubashshir Koshoniy (1951 yilda tugʻilgan) – eronlik oʻn ikki shia marjasiOfficial Website.

U Eronning Qum shahrida Oyatulloh Muhammad Rizo Golpaygʻoniy va Javod Tabriziy qoʻl ostidagi seminariyalarda tahsil olgan.

 

Turkum:1951-yilda tugʻilganlar
Mabad al-Xuzoa

Mabad al-Xuzoa- Muhammadning hamrohi boʻlib, unga Tihamada Hamro al-Asadning bosqinida yordam bergan va Mabad undan hech narsani yashirmaslikka vaʼda bergan. Keyin Mabad yolgʻon maʼlumot tarqatish uchun Makkaga joʻnatilgan. Makkada Mabad Abu Sufyon bilan uchrashib, Muhammad Abu Sufyonga qarshi jang qilish uchun katta kuch toʻplaganligi haqida yolgʻon maʼlumot tarqatdi. Abu Sufyon va uning hamrohlari musulmonlarni bir marta va butunlay yoʻq qilish uchun Madinaga katta va qatʼiy hujum qilishni rejalashtirayotgan edilar. Mabadning Muhammadning buyuk harbiy qudrati haqidagi gapini eshitib, Abu Sufyon musulmonlarga zudlik bilan hujum qilish rejasidan chekindi. Shu tarzda Muhammad Makkaliklar rejalashtirgan katta hujumning oldini olishga muvaffaq boʻldi.

Musulmon olimi Tabariyning fikricha, oʻsha paytda musulmonlar ham, arab mushriklari ham unga ishonishgan.

 

Turkum:Sahobalar
Abdulhusayn Muazziy

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ayatullah_Abdolhussein_Moezi.JPG|thumb|258x258px| 
Abdul Xusayn Muazziy (1945-yilda tug'ilgan) - Eron olimi, ruhoniy, universitet o'qituvchisi va siyosatchi. U Eronning Tehron shahrida tug'ilgan. U Oyatilloh Ali Xomanaiyning (Iranning Oliy rahbari) Vyanadagi shaxsiy vakili va 2004-yilgacha Vyanadagi Imam Ali Islom markazi rahbari edi. Hozirgi kunda u Kamenining Londonda shaxsiy vakili va Londondagi Angliya Islom markazi rahbari.
 

Turkum:Eron islomchilari
Muhammad Oshiq Ilohiy Merathiy

Muhammad Oshiq Ilohiy Merathiy (1881-yilda tugʻilgan – 1941-yilda vafot etgan) –Islom olimi, biografer, tarjimon va koʻpchilik bilan birga Mazohir Ulumning ijroiya kengashi aʼzosi siftida xizmat qilgan yozuvchi. Shuningdek, u Qur’oni Karimga „Tafsir Meerthi“ deb nomlangan sharh ham yozib qoldirgan.

Merathiy 1881-yilda Hindistonning Merath shahrida tavallud topgan.

 Adabiy asarlari 
Oshiq Ilahiy Merathiyning yozgan asarlari koʻpincha islam taʼlimotlari va koʻzga koʻringan islom arboblarining tarjimai hollariga qaratilgan. Ularga misol qilib quydagilarni keltirishimiz mumkin:

 Tafsir e Merathi
 Tazkiraturrashid (1977-yil)
 A Gift for Muslim Women
 Islām-i mukammal
 Dadhi Ki Qadr-o-Qimat (1966-yil)
 Behtareen Jahez
 Makatib-e-Rashidiyah
 Qissa Yusuf
 Wasl-ul-Habeeb

 Tarjima qilingan asarlari 
 Fuyooz-e-Yazdani Al-Fath-ur-Rabbani (1976-yil)
 Tabrez Tarjuma-e-Abrez asarining 001-qismi
 Xutbat-e-Ghausiya (1958-yil)
 Imdad-us-Sulook Urdu Irshad-ul-Suluk Makhuz Az Risala-e-Makkiyya (2005-yil)

 Vafoti 
Oshiq Ilohiy Mertahiy 1941-yilda bu olamdan koʻz yumdi.
Nuriddin Mi Guangjiang

Haji Noor Deen Mi Guangjiang (1963-yil tug'ilan) - Xitoy musulmon an'anasidan kelib chiqqan Sini uslubida ixtisoslashgan Islom kaligrafiyasi mutaxassisi.

U Shandong viloyatida tug'ilgan bo'lib, Xenan viloyatidagi Chenjou shahridagi Islom kollejida o'qituvchi va Xenan Fanlar akademiyasida Islom madaniyati tadqiqotchisi bo'lib xizmat qilgan. 1997-yilda Noor Deen birinchi xitoylik musulmon bo'lib, Misr kaligrafiyasi sertifikatini olgan va Misr kaligrografiyasi assotsiatsiyasi a'zosi sifatida qabul qilingan. Uning kaligrafiyasi go'zalligi va murakkabligi bilan tanilgan.

 Yana qarang 

 Noor Deen Mi Guangjiangning Harvard san'at muzeylarida ishlariga ega

 Xaj Noor Deen Mi Guangjiang veb-sayti
Habib ar-Rahmon Ludhianviy

Habib ar-Rahmon Ludhianviy (1892-yil 3-iyulda tugʻilgan – 1956-yil 2-sentyabrda vafot etgan) „Islom Ahrorlar Majlisi“ asoschilaridan biri hisoblanadi. U Arain qabilasidan edi. 1857-yilgi Hindiston qoʻzgʻoloni paytida Britaniya mustamlakachiligiga qarshi ozodlik kurashchisi Shoh Abdulqodir Ludhianviyning avlodi boʻlganAn Arain freedom fighter (Habib-ur-Rehman Ludhianvi) The News International (newspaper), Published 15 December 2007, Retrieved 6 November 2018Profile of Habib-ur-Rehman Ludhianvi Heritage Times (newspaper), Published 17 November 2017, Retrieved 6 November 2018Profile of Maulana Habib-ur-Rehman Ludhianvi on indianmuslimlegends.com website Retrieved 8 November 2018.

 Hayoti 

 Oilasi 
Habib ar-Rahmon Ludhianviyning bobosi Shoh Abdulqodir Ludhianviy 1857-yildagi Hindiston qoʻzgʻoloni paytida Britaniya Sharqiy Hindiston kompaniyasiga qarshi qurolli hujumga boshchilik qilgn. Panjobdagi qoʻzgʻolonchilarning birinchilardan boʻlganiqtibos kerak. U inglizlarni nafaqat Ludhiana, balki Panipatdan ham haydab chiqara oladigan katta jangovar kuchlarni toʻpladi. Bu qurolli kuchlar musulmonlar, hindular va sikxlardan tashkil topgan edi. Keyin u Boburiylar imperatori Bahodirshoh Zafarni qoʻllab-quvvatlash uchun Dehliga yoʻl oldi. U 1857-yild Dehlining Chandni Chovk shahrida minglab odamlar bilan birga jang qilib oʻz hayotini qurbon qilganAn Arain freedom fighter (Habib-ur-Rehman Ludhianvi) The News International (newspaper), Published 15 December 2007, Retrieved 6 November 2018. Habib ar-Rahmon Ludhianviy 1892-yil 3-iyulda Britaniya Hindistonining Ludhiana shahrida tugʻilganProfile of Habib-ur-Rehman Ludhianvi Heritage Times (newspaper), Published 17 November 2017, Retrieved 6 November 2018. Abdulazizning qizi Bibi Shofatunnisoga uylangan.

 Yoshlik yillari va faoliyati 
Ludhianviy Hindistondagi Britaniya hukmronligiga chek qoʻyishni istagan millatchilik harakati – „Islom Ahrorlar Majlisi“ asoschilaridan biri hisoblanadiiqtibos keltirish kerak. U 1947-yil 14-avgustda Pokiston boʻlinib, mustaqillikka erishganidan soʻng u yerda qolgan minglab musulmonlar vakili sifatida Hindistonning Sharqiy Panjob shahrida qolishni tanladiiqtibos kerak. U oʻsha paytda Sharqiy Panjobda qolgan musulmonlarni tashlab ketmaslik kerakligini taʼkidlagan. Ludhiana Hindistonning Panjob shtatidagi yirik sanoat shahri hisoblanadi. Uttar-Pradesh va Bixar viloyatlaridan koʻp sonli ishchi musulmonlar ham u yerga ishlash uchun kelishadiAn Arain freedom fighter (Habib-ur-Rehman Ludhianvi) The News International (newspaper), Published 15 December 2007, Retrieved 6 November 2018.

 

Turkum:Deobandiylar
Turkum:1956-yilda vafot etganlar
Turkum:1892-yilda tugʻilganlar
Jaime Fletcher

Jaime „Mujohid“ Fletcher – kinorejissyor va Lotin mustaqil prodyuserlari milliy assotsiatsiyasi (NALIP) aʼzosi. U FocusPoint Studios reklama agentligining egasi va bosh direktori.

Fletcher sobiq katolik nasroniy edi.

U nasroniylik, hinduizm, buddizm va islomni oʻrgangan. Jaime Fletcher Floridadagi musulmonlar qurultoyida Islomni qabul qilgan.

U yoshlar himoyachisi va Andalusiya Media sanʼat markazi asoschisi boʻlgan. Ommaviy maʼruzachi sifatida koʻplab muassasalarda lotin amerikaliklar, yoshlar, islom, kino va ommaviy axborot vositalariga oid mavzularni yoritgan iqtibos kerak . Fletcher IslomInSpanish nodavlat notijorat tashkilotining asoschisi boʻlib, „butun dunyo boʻylab latin amerikaliklarga islom haqida maʼlumot berish“ uchun ispan tilidagi multimedialarini ishlab chiqarishga bagʻishlangan– 

– 

– 

– .

 Yana qarang 

 AQShda islom
 Lotin Amerika musulmonlari
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Abdumalik ibn Robiy

Abdumalik ibn Robiy – hadis roviysi.

 Ismi 
Robiy ibn Sabraning oʻgʻli boʻlib, otasining vakolatiga koʻra mutʼa taqiqlanishi haqida Sabraning hadisidan xabar bergan. Garchi bu hadis „Sahih Muslim“ga mansub boʻlsa-da, baʼzilar uning roviy sifatida ishonchli ekanini shubha ostiga olishgan.

 Merosi 

 Sunniy ulamolar qarashi 
XIV asrda yashagan sunniy islom olimi Ibn al-Qayyim al-Javziyya shunday deydiZad al-Ma'ad vo1.2 pg. 184:

Bu rivoyatni Abdulmalik ibn Robiy ibn Sabro otasidan, otasi esa bobosidan rivoyat qilgan. Ibn Mu’en Abdulmalikni munosib va ishonchli roviy deb hisoblamagan.

 

Turkum:8-asr arab xalqi
Turkum:Islomiy tarjimayi hollar
Al-Qashqariy

Al-Qashqariy (hijriy 322-yil/ milodiy 934-yil Qashqarda/ hijriy 414-yil/milodiy1023 yil Fushanjda) Bagʻdod kasalxonasi shifokori.

Ruhiy buzilishlarni tashxislashda al-Qashqariy ruhiy buzilish xarakterini aniqlash uchun bemorning temperamenti kabi mezonlardan foydalangan: sustlik va unutuvchanlik sovuq temperamentga ishora qiladi, bu esa issiqdan boshqacha davolashni talab qiladi, bu esa uyqusizlik orqali aniqlanadi.

 

Turkum:1023-yilda vafot etganlar
Mirza Abu Turob Oxunzoda

Mirza Abu Turob Oxundzoda (, 1817, Boku, Rossiya imperiyasi – 1910, Boku, Rossiya imperiyasi) – ozarbayjonlik dinshunos, publitsist, pedagog, maʼrifatparvar.

 Hayoti 
Mirza Abu Turob Oxundzoda 1817-yilda Bokuda tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni Mirzo Hosib Qudsiy madrasasida, oliy diniy maʼlumotni Madina shahrida olgan.

Ozarbayjon gazeta va jurnallari sahifalarida koʻplab maqolalar chop etgan, din tarixi va falsafasiga oid kitoblar muallifi boʻlgan. Taʼlim sohasidagi ilgʻor tashabbuslar tarafdori boʻlib, Hoji Zeynalabdin Tagiyev bilan yaqindan tanish edi. Qolaversa, qizini Boku musulmon xotin-qizlar maktabiga bergani tufayli konservativ dindorlarning gʻazabi va noroziligiga sabab boʻldi. 1910-yilda vafot etgach, Mardaqondagi Pir Hasan maqbarasida dafn etilgan. Aytilishicha, Zeynalabdin Tagiyev oʻzini Abu Turob poyiga dafn etishni vasiyat qilgani uchun uning qabriga yaqin joyda dafn etilgan.

 Asarlari 

 Islom dinining boʻlinish sabablari

 

Turkum:Ozarbayjonlik oʻqituvchilar
Turkum:1910-yilda vafot etganlar
Turkum:Rossiya imperiyasi yozuvchilari
Turkum:1817-yilda tugʻilganlar
Turkum:Bakulik yozuvchilar
Husayn Mazoheri

Buyuk Oyatulloh Husayn Mazoheri Isfahoniy (1933 yil 16-noyabrda tugʻilgan) – eronlik katta oʻn ikki shia MarjaOfficial website.Uchinchi ekspertlar assambleyasining aʼzosi ham boʻlgan.

 Hayoti 

Buyuk Oyatulloh Husayn Mazohiriy 1933- yilda Isfahonda tugʻilgan. 14 yoshida u diniy taʼlimni boshlash uchun Isfaxon seminariyasiga koʻchib oʻtadi. Besh yildan soʻng u oʻqishni tamomlash uchun Qumga koʻchib oʻtdi. Qumda Oyatulloh Borujardiy va Imom Humayniyning seminarlarida tahsil olgan. Oyatulloh Marashi Najafiy, Allama Tabatabei va Mohaqiq Damad ham uning ustozlari qatorida edi.Hozirda Eronning Isfahon shahridagi Seminariyada istiqomat qiladi va dars beradiGrand Ayatollah views about Ayatollah MazaheriHis eminence Grand Ayatollah Hossein Mazaheri.
Abdullatif Al-Mahmood

Abdullatif Al-Mahmud (1946-yil 8-mayda Hidd shahrida tugʻilgan) – bahraynlik siyosatchi va shifokor. U asli sunniy arablardan.

Aktivlik

1992- yilda u Bahrayn parlamenti deputatini qaytarishni talab qilgan qoʻzgʻolon petitsiyasigaBook of the time: Gates of Bahrain… reading stage، page 15. imzo chekdi va bu uning ikki hafta davomida hibsga olinishiga sabab boʻldiAli Rabia tells the nineties (1) -Newspaper الوقت.. Ozodlikka chiqqach, petitsiya u boshqa maqsadlarni koʻzlaganligi haqidagi bahsdan voz kechdi. Keyinchalik u siyosiy sahnadan gʻoyib boʻldi va Bahrayn universitetida shifokor boʻlib ishladi.

Siyosatga qaytish

2011-yilda boshlangan Bahrayn noroziliklari chogʻida Abdullatif Al-Mahmud hukumatparast Milliy birlik yigʻilishi prezidenti sifatida paydo boʻldi, Fotih masjidi majlisiga rahbarlik qildi va sunniylar talablarini muvofiqlashtirdi.
Zahron

Zahron , Banu Zahron ibn Kaʼb nomi bilan ham tanilgan, Arabiston yarim oroli al-Baha viloyatidagi eng qadimgi arab qabilalaridan biri.

Al-Baha shahri Zahron va Gʻamid arab qabilalarining vatani hisoblanadi Biroq Zahron va Azddan kelib chiqqan koʻplab qabilalar III asrda Malik ibn Fehm boshchiligida Ummon va Tanuxga (Levant) hijrat qilgan. Ummondagi zamonaviy as-Said qirollik oilasi ham aynan Zahron qabilasidan kelib chiqqanligi aytiladi. Bundan tashqari, 1960 va 1970-yillarda koʻpchilik qabila vakillari kichik shaharlar va qishloqlardan Makka, Jidda, ar-Riyod va Dammomga koʻchib oʻtgan.

Zahron qabilasi islomdan oldingi davrda, shuningdek, islom dini paydo boʻlgandan keyingi davrda ham mashhur qabilalardan hisoblangan. Ularning koʻplari uylari va qarindoshlarini tashlab, Madinada paygʻambar Muhammadga qoʻshilgan.

 Yana qarang 
 Abu Hurayra
 Hijoz

 

Turkum:Qabilalar
Turkum:Arabistondagi qabilalar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi qabilalar
Mir Janullohshoh

Mir Jan Muhammad Rizviy (Mir Janulloh nomi bilan mashhur boʻlgan; 1754-yilda vafot etgan) – soʻfiy Shoh Inoyat Shahidning bosh xalifasi.

Rizviy Jhok tumani qamalining guvohi boʻlib, Shoh Inoyat qatl etilgandan keyin Rohriga qaytib kelganSufi Janullah’s Urs begins Dawn (newspaper), Published 27 March 2007, Retrieved 4 December 2021.

 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:1754-yilda vafot etganlar
Turkum:Sindda tasavvuf
Turkum:Sindlik kishilar
Ogʻa Najafiy Isfahoniy

right|thumb|Qojarshoh Nosiriddinshoh ( .1848-1896). Eugene Flandin tomonidan chizilgan surat.
Hoji Shayx Muhammad Taqiy Isfahoniy yoki Ogʻa Najafiy Isfahoniy (1846-1914) nomi bilan mashhur boʻlgan, Qojar davrida Erondagi nufuzli diniy rahbar edi. U Isfahon shahrida tanilgan boʻlib, bu yerda shaharning eng muhim diniy inshooti hisoblangan Shoh masjidida (Masjid-i Shoh) bosh imom sifatida faoliyat yuritgan.

Tehron yaqinidagi Varamin mahalliy hukmdorlari (xonlari) naslidan kelib chiqqan Ogʻa Najafiyning oilasi oʻsha paytda gullab-yashnagan dinshunoslik markazi boʻlgan Isfahonga koʻchib oʻtgan. Oilada taniqli olimlar, jumladan, koʻplab ulamolar va mujtahidlar – yuqori darajadagi shia huquqshunoslari voya yetgan. Ogʻa Najafiyning bobosi Shayx Muhammad-Taqiy ibn Abdulrahim (Sahibi Hashiya nomi bilan tanilgan; 1832-yilda vafot etgan) va amakisi Shayx Muhammad-Husayn ibn Abdulrahim (Sahibi Fosul nomi bilan tanilgan; 1845-yilda vafot etgan) shia huquqshunosligi boʻyicha taniqli diniy maktabga asos solgan. Bu muassasa eʼtirofga sazovor boʻlgan va oʻz izdoshlarini toʻplashga erishgan. Bu dargohda tahsil olgan talabalar orasida keyinchalik Axund Xurosoniy kabi shia ulamolari yetishib chiqqan.
 

Turkum:1914-yilda vafot etganlar
Turkum:1846-yilda tugʻilganlar
Dovud Muhammad

Sulton Dovud Muhammad Isoq sultonligining toʻqqizinchi va hozirgi Buyuk sultonidir. U 2021-yil 13-fevralda Somalilend poytaxti Xargeysa shahrida tavallud topgan, otasi Sulton Muhammad Abdulqodir vafotidan bir kun oʻtib, Isoq anʼanalariga koʻra, otasining qabri yonida oʻtkazilgan marosimda toj kiygan.
Muhammad ibn Zuhayr al-Azdiy

Muhammad ibn Zuhayr ad-Dabbiy 789—790-yillarda Abbosiylar xalifaligi davrida Misr noibi; ..

Ad-Dabbiy viloyatga xalifa Horun ar-Rashid tomonidan tayinlangan boʻlib, xavfsizlik, namoz va xiroj ustidan hokimiyatga ega boʻlgan. Biroq, uning moliyaviy boshqaruvchisi Umar ibn Gʻaylon bir qator nomaqbul siyosatlar tufayli Misr xalqining noroziligini tezda qoʻzgʻatdi va koʻp oʻtmay mahalliy jund ish haqi muammolari boʻyicha isyon koʻtardi. Xalifa Muhammad Umarni jundlardan himoya qilishdan bosh tortganini bilgach, uni gubernatorlikdan ozod etdi va oʻrniga Dovud ibn Yazid ibn Xotim al-Muhallabiyni tayinladi; ..

 

 
 

 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:8-asrda Misrdagi Abbosiylar noiblari
Turkum:8-asr Abbosiylar xalifaligining Misrdagi hokimlari