Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Eleonora Jenko Groyer

Eleonora Jenko Groyer (1879-yil 15-fevralda tugʻilgan – 1959-yil 24-iyun) – sloveniyalik shifokor. Sloveniyadan chiqqan birinchi ayol shifokor.

 Yoshlik yillari va taʼlimi 
Eleonora Jenko 1879-yil 15-fevralda Avstriya-Vengriya imperiyasi tarkibiga kiruvchi Lyublyana shahridda ziyoli oilada dunyoga kelgan. Otasi Ludvik Jenko shifokor, onasi Terezija Jenko (qizlik familiyasi Lenče) ham yaxshi taʼlim olgan ayol boʻlgan. U Lyublyanadagi Ursulinlar maktabida hamda Bavariyada oʻqigan, shuningdek, bir yil Moskvada yashagan. Terezija erining shifokorlik faoliyatida unga yordam bergan va er-xotin Pan-slavizm gʻoyasining faol tarafdorlari sifatida slovyan madaniy hayotida faol ishtirok etganlar. Ularning toʻrt nafar farzandi boʻlgan, Eleonora esa farzandlar orasida toʻngʻichi edi. Barcha farzandlar oliy maʼlumotli boʻlgan. Ayniqsa, Eleonoraning singlisi Ana Štěrba-BöhmSloveniya tarixida fan doktori unvonini olgan birinchi ayol sifatida ajralib turadi.

Eleonora Jenko boshlangʻich taʼlimni Lyublyanadagi Ursulinlar maktabida tamomlagan. Ota-onasi uning oliy taʼlim olishini rejalashtirgan edi, biroq mahalliy qizlar maktablari universitetga kirish imkonini bermas edi. Shu sababli Eleonora Cetinjedagi Maria Alexandrovna nomli Qizlar institutiga yuborilgan. Bu qaror Eleonoraning ota-onasining rusparast qarashlari va tez orada Sankt-Peterburgda ayollar uchun tibbiyot kolleji ochilishi haqidagi xabarlar taʼsirida qabul qilingan edi. Institutni tugatgach, Eleonora Rossiyaga koʻchib oʻtgan. Biroq shu paytgacha taʼlim dasturida lotin tili boʻlmagani sababli tibbiyot fakultetiga kira olmagan. 1897-yilda u Sankt-Peterburgdagi falsafa fakultetiga oʻqishga kirgan va bir yildan soʻng lotin tilidan imtihon topshirib, tibbiyot fakultetiga oʻtgan. Uning oʻn semestrlik taʼlimi tif kasalligi tufayli vaqtincha toʻxtatilgan, shuningdek, Rus-yapon urushi davrida ikki yilga uzilib qolgan. Bu yillarda Eleonora Moskvadagi ayollar va bolalar harbiy shifoxonasida ishlagan.

1907-yil 14-fevral kuni Eleonora ogʻzaki va amaliy imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirib, tibbiyot darajasini olgan birinchi slovyan ayolga aylangan. Oʻsha yilning dekabrida u avstriyalik shifokor va dengiz zobiti Friederik Groyerga turmushga chiqqan. Erining Klimkovicedagi sogʻlomlashtirish maskanida shifokorlik amaliyoti bor edi va Eleonora uning assistenti sifatida ish boshlagan. 1908-yil may oyida ularning qizi Yolanda dunyoga kelgan.

 

Turkum:1879-yilda tugʻilganlar
Turkum:15-fevralda tugʻilganlar
Turkum:Lyublyanada tugʻilganlar
Turkum:1959-yilda vafot etganlar
Turkum:24-iyunda vafot etganlar
Turkum:Shifokorlar
Alojzija Štebi

Alojzija Štebi (1883-yil 24-martda tugʻilgan – 1956-yil 9-avgustda vafot etgan) – sloveniyaalik feminist, tarbiyachi va siyosatchi. Mehnat faoliyatini oʻqituvchilikdan boshlagan, keyinchalik ayollar huquqlari himoyasiga qoʻshilgan, shuningdek, siyosat hamda jurnalistika sohasida ham faoliyat yuritgan. Fuqarolik, siyosiy va ijtimoiy tenglik yoʻqligi masalasini koʻtarib chiqqan, oʻz maqolalari va siyosiy qarashlari orqali teng huquqli jamiyat qurishni ilgari surishga harakat qilgan. Yangi tuzilgan Serblar, Xorvatlar va Slovyenlar Qirolligi ayollarini birlashtirish uchun Feministlar Ittifoqiga asos solgan. Ushbu ittifoq ayollar uchun teng maosh, fuqarolik nikohi, bolalarni himoya qilish va ishchilarning ijtimoiy himoyasini taʼminlash tarafdori boʻlgan.

 Yoshlik davri 
Alojzija Štebi 1883-yil 24-mart kuni Avstriya-Vengriya imperiyasi tarkibiga kiruvchi Lyublyana shahrida Marija Štebi (qizlik familiyasi Kunstel) va Anton Štebi oilasida dunyoga kelgan. Yaqinlari orasida „Loyzka“ taxallusi bilan tanilgan. Štebi qizlar uchun moʻljallangan boshlangʻich va oʻrta maktablarda tahsil olgan. 1899-yilda oʻqituvchilar tayyorlash kursiga kirib, 1903-yilda Lyublyanadagi pedagogika bilim yurtini tamomlagan.

 Karyerasi 
Oʻqishni tugatgach, darhol Karintiyadagi Tainach shahrida muovin oʻqituvchi sifatida ish boshlagan. Keyingi yili esa Tržič shahrida toʻliq stavkada oʻqituvchi sifatida ishlagan. 1911-yildan boshlab Štebi ayollar muammolari haqida yozishni boshlagan. 1912-yilga kelib, „Zarja“ nomli sotsialistik gazeta uchun maqolalar yozgan. „Tobačni delavec“ (Tamaki ishchisi) gazetasi tahririyati bilan ham shugʻullana boshlagan. 1913-yilda Štebi Yugoslav Sotsial-demokratik partiyasi vakili sifatida Krayna viloyat majlisiga saylangan va ommaviy yigʻilishlarda nutq soʻzlashni boshlagan. Uning chap qanotga mansub qarashlari va faoliyati maktab rahbariyati bilan ziddiyatlarga olib kelgan va natijada 1914-yilda oʻz lavozimini tark etishga majbur boʻlgan. Shunga qaramay, Štebi yozuvchilik va tahrir faoliyatini davom ettirgan. 1915-yilda ayollar sotsialistik gazetasi „Ženski list“ („Ayollar gazetasi“)da muharrir, 1917-yilda esa sotsial-demokratlarning kunlik gazetasi „Naprej“ (Oldinga)da bosh muharrir vazifasini bajargan. 1918-yilda esa „Demokracija“ (Demokratiya) gazetasi bosh muharriri lavozimini egallagan.

 

 

 
 
 
 
 
 

Turkum:1883-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-martda tugʻilganlar
Turkum:Lyublyanada tugʻilganlar
Turkum:Avstriya-Vengriya imperiyasida tugʻilganlar
Turkum:1956-yilda vafot etganlar
Turkum:9-avgustda vafot etganlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Turkum:Jurnalistlar
Bibijana Čujec

Bibijana Čujec (qizlik familiyasi Dobovišek; 1926-yil 25-dekabrda tugʻilgan – 2022-yil 8-sentabrda vafot etgan) – sloveniyalik fizik. 1950-yilda Lyublyanadagi Tabiiy fanlar va matematika fakultetida tahsil olgan va fizika boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan. 1959-yilda Lyublyana universitetining Tabiiy fanlar fakultetida fizika fanlari boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1954-yildan 1961-yilgacha Jožef Stefan institutida faoliyat yuritgan. Keyinchalik AQShning Pitsburg shahriga faoliyat olib borgan, 1963-yilda esa Kanadaga koʻchib oʻtganEnciklopedia of Slovenia. Mladinska knjiga, Ljubljana 1987–2002 (ISBN 86-11-14288-8 COBISS.SI-ID 17411).

 Hayoti va ilmiy faoliyati 
Bibijana Dobovišek 1926-yil 25-dekabrda Lyublyana shahrida dunyoga kelgan. Uning otasi Mixael Dobovišek texnika sohasi boʻyicha mutaxassis, onasi Meri Dobovišek (qizlik familiyasi Dolinar) esa ofis xodimasi boʻlgan. 1933–1945-yillarda Lyublyanadagi Ursulinlar monastiriga qarashli boshlangʻich va gimnaziya maktablarida taʼlim olgan. 1945–1950-yillarda Lyublyana universitetining Tabiiy fanlar fakultetida matematika va fizika yoʻnalishida tahsil olgan (matematika boʻyicha professorlar Josip Plemelj va Ivan Vidav, fizika boʻyicha Anton Peterlindan saboq olgan). Oʻqishni tamomlagach, 1950–1954-yillarda Sloveniya Fanlar va sanʼat akademiyasi (SAZU) Fizika institutida, 1955–1961-yillarda esa Jožef Stefan institutida faoliyat olib borgan. 1956-yilda Anton Čujecga bilan turmush qurgan. Bibijana Čujec oʻz faoliyatini yadroviy fizikaga bagʻishlagan. 1959-yilda „Photonuclear reaction with special reference to the Wilkinson model“ mavzusidagi dissertatsiyasini himoya qilgan va Lyublyana universitetida fizika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1961-yilda aspiranturada oʻqish uchun chet elga ketgan. 1961–1963-yillarda AQShning Pitsburg universitetida ishlagan. Soʻngra oilasi bilan Kanadaga koʻchib oʻtgan. 1963–1964-oʻquv yili davomida Edmonton shahridagi Alberta universitetida dars bergan, soʻngra Kvebekdagi Laval universitetida ishlagan. 1964-yilda assistent, 1966-yilda dotsent, 1970-yilda esa professor unvonini olgan. Laval universitetida ishlagan yillarida Čujec ikki yil AQShning Kaliforniya texnologiya institutining Kellogg radiatsiya laboratoriyasida, bir yil Jenevadagi CERN tashkilotida faoliyat yuritgan. Čujec yadroviy fizika, elementar zarrachalar, zamonaviy fizika, statistik termodinamika, eksperimental fizika kabi fanlardan dars bergan. U nafaqat bakalavriat darajasidagi talabalarga taʼlim bergan, balki magistratura va doktorantura talabalariga ham ilmiy rahbarlik qilgan. Uning Laval universitetidagi faoliyati ushbu muassasada yadroviy fizika boʻyicha taʼlim va ilmiy-tadqiqot dasturining shakllanishiga katta hissa qoʻshgan. Bibijana Čujec Amerika Fiziklar Jamiyati va Kanada Fiziklar Assotsiatsiyasi kabi nufuzli tashkilotlarning aʼzosi boʻlgan.

 

Turkum:1926-yilda tugʻilganlar
Turkum:25-dekabrda tugʻilganlar
Turkum:Lyublyanada tugʻilganlar
Turkum:Sloveniyada tugʻilganlar
Turkum:2022-yilda vafot etganlar
Turkum:8-sentyabrda vafot etganlar
Turkum:Sloveniyalik fizik ayollar
Turkum:Fizik ayollar
Marta Kos

Marta Kos (1965-yil 28-iyunda tugʻilgan) – sloveniyalik diplomat va siyosatchi. 2013-yildan 2017-yilgacha Sloveniyaning Germaniyadagi elchisi, 2017-yildan 2020-yilgacha Sloveniyaning Shveysariyadagi elchisi lavozimida xizmat qilgan. 2024-yil dekabr oyidan boshlab Ursula von der Leyen rahbarligidagi ikkinchi Yevropa Komissiyasida Yevropa Ittifoqining kengayish masalalari boʻyicha komissari sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

2022-yilning aprel oyidan sentabr oyiga qadar Ozodlik harakati partiyasining vitse-prezidentlaridan biri boʻlgan. 2022-yilgi prezidentlik saylovlari arafasida Sloveniya prezidenti lavozimi uchun Ozodlik harakatidan oʻz nomzodini qoʻygan, biroq avgust oyida nomzodini qaytarib olgan. Bu qaroridan soʻng Ozodlik harakati vitse-prezidenti lavozimidan ham isteʼfoga chiqqan. Ichki ishlar vaziri Tatjana Bobnarning isteʼfoga chiqishi ortidan Marta Kos Ozodlik harakatini endilikda oʻz partiyasi deb hisoblamasligini aytib, ushbu harakatdan butunlay chiqib ketganini eʼlon qilgan.

 Yoshlik yillari va faoliyati 
Yoshlik davrida Marta Kos Yugoslaviya va Sloveniyada suzish boʻyicha chempion, shuningdek, oʻz yoʻnalishida rekord sohibasi boʻlgan. Soʻngra jurnalistika sohasida tahsil olgan. Dastlab RTVning sport boʻlimida faoliyat olib borgan, keyinchalik Germaniyaga koʻchib oʻtib, u yerda Deutsche Welle telekanalida ishlagan. 1997-yildan 1999-yilgacha Sloveniya hukumatining axborot idorasi direktori va hukumatning matbuot vakili sifatida xizmat qilgan. 2000-yilda Savdo va sanoat palatasi vitse-prezidenti etib tayinlangan.

2013-yilda Alenka Bratušek hukumati uni Sloveniyaning Germaniyadagi elchisi etib tayinlagan. 2017 yilda esa Kos Sloveniyaning Shveysariyadagi elchisi etib tayinlangan. 2020-yilda hukumatning tashqi siyosatiga boʻlgan kelishmovchiliklar, shuningdek, mobbing ayblovlari va elchixona ishlariga nisbatan ichki nazoratlar tufayli elchi lavozimidan isteʼfoga chiqqan.

 Shaxsiy hayoti 
Kos Yevropa erkin savdo uyushmasining bosh kotibi Henri Gétaz bilan turmush qurgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1965-yilda tugʻilganlar
Turkum:28-iyunda tugʻilganlar
Turkum:Diplomatlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Divna Veković

Divna Veković (yoki Vékovitch; 1886-yilda tugʻilgan − 1944-yilda vafot etgan) – chernogoriyalik birinchi ayol shifokor ayol, birinchi ayol stomatolog va doktorlik ilmiy darajasini olgan birinchi ayol. Birinchi jahon urushi davrida Salonika frontida shifokor boʻlib xizmat qilgan. Veković, shuningdek, insonparvar shaxs va tarjimon ham boʻlgan. U Petar II Petrović-Njegošning mashhur epik asari „Gorski vijenats“ni fransuz tiliga „Les lauriers de la montagne“ nomi bilan tarjima qilgan. Bundan tashqari, serb shoiri Jovan Jovanović Zmajning boshqa sheʼrlarini ham fransuz tiliga oʻgirgan.

 Biografiyasi 
Divna Veković 1886-yilda Chernogoriyaning Berane munitsipalitetiga qarashli Lužac qishlogʻida dunyoga kelgan. Otasi Uros Vekoviç, onasining ismi esa Tola Vekoviç boʻlgan. Divna oilada oltinchi yoki yettinchi farzandi edi. U boshlangʻich taʼlimni oʻz qishlogʻidagi Đurđevi stupovi monastirida olgan, keyinchalik tahsilini Skopyeda davom ettirgan. Bundan tashqari Cetingedagi Qizlar institutida oʻqish uchun stipendiyani qoʻlga kiritgan va bir yil davomida Fransiyaning Amiens shahridagi Akusherlik maktabida tahsil olgan. Sorbonna universitetida tibbiyot sohasi boʻyicha tahsil olgan va shu orqali Chernogoriyadagi oliy maʼlumotli birinchi ayol vrachga aylangan. Shuningdek, Veković Parijda ikki yil davomida stomatologiya yoʻnalishida tahsil olgan, u yerni 1917-yilda tamomlagan va shu tariqa Chernogoriyadagi birinchi ayol stomatolog sifatida tarixga kirgan. 1912-yilda Bolqon urushlari boshlanganida Vekoviç Xalqaro Qizil Xoch tashkilotiga qoʻshilgan va Vengriya hamda Avstriyadagi serb va chernogoriyalik asirlar uchun yordam berishga va kerakli vositalarni yigʻishga kirishgan.

Birinchi jahon urushi davrida Salonika frontida shifokor sifatida xizmat qilgan va oʻsha yerda yaralangan.

Veković Ikkinchi jahon urushi boshiga qadar Fransiyada yashagan va insonparvarlik harakatlari bilan shugʻullangan. Urush boshlanishi bilan esa Chernogoriyaga qaytgan. Uning oʻlimi hujjatlarda qayd etilmagan, aniq vafot sanasi va joyi nomaʼlum, biroq 1941 yoki 1944-yillarda Sloveniyaning Zidani Most shahrida vafot etgan deya taxmin qilinadi.

 

Turkum:1886-yilda tugʻilganlar
Turkum:Shifokorlar
Turkum:Stomatologlar
Turkum:Chernogoriyada tugʻilganlar
Turkum:Chernogoriyalik ayol shifokorlar
Jarmila Müllerová

Jarmila Müllerová (keyinchalik Suková familiyasini olgan, 1901-yil 24-fevralda tugʻilgan – 1944-yil 24-aprelda vafot etgan) – chexiyalik suzuvchi. 1924-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Chexoslovakiya sharafini himoya qilgan.

Müllerová 1901-yil 24-fevralda Cheskebudeyovitse shahrida dunyoga kelgan. 1924-yilda 100 metrga chalqancha suzish boʻyicha musobaqasida beshinchi oʻrinni egallagan.

Müllerová 1944-yil 24-aprelda Pragada vafot etgan.

 

 

 profil

Turkum:1901-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-fevralda tugʻilganlar
Turkum:1944-yilda vafot etganlar
Turkum:24-aprelda vafot etganlar
Turkum:Suzuvchilar
Yefimiya Krivosheyeva

Yefimiya Petrovna Krivosheyeva (1867-yil 1-iyunda tugʻilgan – 1936-yil 24-iyunda vafot etgan) – erzya yozuvchisi, xalq ogʻzaki ijodi namunalarini hikoya qilgan.

 

Turkum:Rossiya imperiyasi yozuvchilari
Turkum:Sovet yozuvchilari
Turkum:1867-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-iyunda tugʻilganlar
Turkum:1936-yilda vafot etganlar
Turkum:24-iyunda vafot etganlar
Fyokla Bezzubova

Fyokla Ignatievna Bezzubova (1880-yil 27 sentabrda tugʻilgan – 1966-yil 12-mayda vafot etgan) – erzya millatiga mansub rus va sovet folklori hikoyachisi.

1938-yildan boshlab Sovet yozuvchilar uyushmasi aʼzosi boʻlgan. 1939-yilda Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni, 1950-yilda „Hurmat belgisi“ ordeni, 1947-yilda esa „1941–1945-yillardagi Buyuk Vatan urushidagi fidokorona mehnati uchun“ medallari bilan taqdirlangan.

Bezzubova bir qancha xalq qoʻshiqlarini toʻplagan.

1947-yilda Mordoviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Oliy Soveti deputati boʻlgan.

 Kitoblari 

 Erzya tilida 

 Folk Morot (Folklor qoʻshiqlari, 1939)
 Skazt dy Morot (Hikoyalar va qoʻshiqlar, 1958)

 

Turkum:Sovet yozuvchilari
Turkum:188-yilda tugʻilganlar
Turkum:27-sentyabrda tugʻilganlar
Turkum:1966-yilda vafot etganlar
Turkum:12-mayda vafot etganlar
Mariz Kemal

Mariz Kemal (erzya tilida: Mariz Kemal; 1950-yilda tugʻilgan) – erzya tilida ijod qilgan shoira, jamoat ishlari faoli. Ras’kenʼ Ozks nomli erzya milliy diniy marosimini olib boruvchi muhim shaxslardan biriKemaykina (Mariz Kemal) Raisa Stepanovna (1950 – …) . Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Ural xalqlari hamjamiyati asoschilaridan biri.

 Ishlari 
Mariz Kemalning 1980-yil avgustida chop etilgan „Syatko“ jurnalida „Eykakschin lavs“ nomli sheʼri nashr etilgan.

1987-yilda toʻrt nafar muallifning ijod namunalari oʻrin olgan „Manya Vasolkst“ umumiy toʻplami chop etilgan va ushbu toʻplamdan Mariz Kemalning ham koʻplab sheʼrlari ham oʻrin olgan. 1988-yilda esa Mordoviya nashriyoti uning „Lavs“ (Beshik) nomli birinchi sheʼriy toʻplaminini nashr etgan. Ushbu toʻplamning asosiy leymotivi bolalik va oʻsmirlik davri xotiralari edi.

Uning ikkinchi toʻplami „Shtatol“ (Sham) 1994-yilda nashr qilingan boʻlib, hayot, erzya xalqining taqdiri va milliy oʻzlikni anglash haqida falsafiy mushohadalardan iborat. Ushbu toʻplamdan „Mon – Erzyan!“ (Men – erzya!) kabi chuqur mazmunga ega sheʼrlar joy olgan.

Mariz Kemal erzya folklorini uzoq yillar davomida oʻrgangan va buning natijasi sifatida „Son Ulnest Erzyat“ (Ular erzya edilar) nomli esselar toʻplamini hamda „Evkson Kuzho“ (Ertakli maydon) nomli ertaklar toʻplamini yozgan. Bu asarlar erzya xalqining mashhur vakillariga bagʻishlangan.

1998-yilda Tallinn shahrida uning sheʼrlari „Nile Avat – Nile Morot“ (Toʻrt ayol – toʻrt qoʻshiq) nomli toʻplam tarkibida nashr etilgan.

Shoiraning koʻplab asarlari orasida „Stepan Erzya Marto Kortnema“ (Stepan Erzya bilan suhbat, 1998) nomli kichik poema alohida ajralib turadi. Asar mashhur haykaltarosh Stepan Erzya (Nefyodov)ga bagʻishlangan boʻlib, madaniy merosning yoʻqolishi va erzya xalqining taqdiri masalasini koʻtaradi.

 

Turkum:1950-yilda tugʻilganlar
Turkum:Shoiralar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Ita Ever

Ita Ever (1931-yil 1-aprelda tugʻilgan – 2023-yil 9-avgustda vafot etgan) – estoniyalik kino, radio, teatr va televideniye aktrisasi. Estoniya teatrining Buyuk yoshi ulugʻ ayoli sifatida tasvirlangan.

 Biografiyasi 

Ever oʻz faoliyatini 1953-yilda teatr aktrisasi sifatida boshlagan, shundan keyin koʻplab Estoniya va Rossiya filmlarida suratga tushgan. U estoniyalik aktyor Eino Baskin bilan turmush qurgan. Ever, shuningdek, rejissyor va aktyor Roman Baskinning onasi hamdirFilmi Arhiiv: Ita Ever 80 accessed 1 April 2015.

1983-yilda Ever Agata Kristining „A Pocket Full of Rye“ asari asosida suratga olingan rus tilidagi Tayna „Chyornix drozdov“ filmida Miss Marple rolini ijro etganPBS Mystery website , pbs.org; accessed 30 March 2015..

Ita Ever, shuningdek, Oskar Luts, A. H. Tammsaare, Mats Traat, Agata Kristi, Nikolay Gogol, William Shakespeare, John Steinbeck, Henrik Ibsen va Anton Chexov asarlari asosida ishlangan spektakl va kinolarda rol ijro etgan.

Ita Ever 2023-yil 9-avgustda 92 yoshida vafot etgan.

 

 
 Kilumets, Margit. Ita Ever Elu suuruses. Ajakirjade Kirjastus (2006); 

 
 
 
 Photograph of Ita Ever

Turkum:Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Turkum:1931-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-aprelda tugʻilganlar
Turkum:2023-yilda vafot etganlar
Turkum:9-avgustda vafot etganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar
Eve Kivi

Eve Kivi (tavallud paytidagi ismi Eeve Kivi; 1938-yil 8-mayda tugʻilgan) – estoniyalik aktrisa.

 Biografiyasi 
Eve Kivi 1959-yilda Estoniya drama teatrining oʻquv studiyasini tamomlagan. Tallinnfilm va Mosfilm kinostudiyalarida faoliyat olib borgan. 955-yildan boshlab taxminan 50 ta filmda suratga tushgan.

Sportchi Ants Antson bilan turmush qurgan va 1965-yildan 1972-yilga qadar u bilan birga yashagan. 1983-yilda Estoniya SSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻlgan.

 Mukofotlari 

 1983-yil – Estoniya SSRda xizmat koʻrsatgan artist.
thumb|362x362px|Eve Kivi, 2020-yil

 Tanlangan filmografiyasi 

 1959-yil – Vallatud kurvid
 1959-yil – Sampo
 1961-yil – Ohtlikud kurvid
 1969-yil – Viimne reliikvia
 1974-yil – Ohtlikud mängud
 1975-yil – Briljandid proletariaadi diktatuurile
 1975-yil – It Canʼt Be!
 1992-yil – Need Vanad armastuskirjad
 1994-yil – Tulivesi

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1938-yilda tugʻilganlar
Turkum:8-mayda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar
Anu Kaal

Anu Kaal (tavallud paytidagi ismi Anu Kindlam; 1940-yil 4-noyabrda tugʻilgan) – estoniyalik koloratura soprano qoʻshiqchisi. 2001-yilda Oq Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

 Hayoti 
Anu Kaal dastlab Tallin Musiqa maktabi, soʻngra Estoniya Musiqa va Teatr akademiyasida tahsil olgan. Shuningdek, Milandagi mashhur La Skala teatrida Renata Karozio qoʻl ostida taʼlim olgan.

1967-yildan 1996-yilgacha Kaal opera solisti sifatida faoliyat yuritgan. U mashhur xonanda Georg Ots bilan birga kuylagan. 1984-yildan boshlab Estoniya musiqa va teatr akademiyasida dars berib kelmoqda.

Anu Kaal 1986-yilda balet raqqosi va aktyor Väino Aren bilan oila qurgan va 2023-yilda erining vafotiga qadar birga yashagan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1940-yilda tugʻilganlar
Turkum:4-noyabrda tugʻilganlar
Turkum:Tallinda tugʻilganlar
Turkum:Xonandalar
Tanja Mihhailova-Saar

Tatjana Mihhailova-Saar (1983-yil 19-iyunda tugʻilgan)Tanja tutvustab plaati laheda show’ga, parnu.postimees.ee., Tanja yoki Tanja Mihhailova nomi bilan tanilgan estrada xonandasi va aktrisasi. Rossiyaning Kaliningrad shahrida tugʻilgan, ammo yoshligidan Estoniyada yashab kelmoqda. Professional faoliyati davomida bir nechta guruhlar aʼzosi boʻlgan va musiqiy spektakllarda ishtirok etgan. 2014-yilda „Eurovision“ qoʻshiq tanlovida „Amazing“ nomli qoʻshigʻi bilan Estoniya sharafini himoya qilgan, biroq yarim finalda 12-oʻrinni egallagan va finalga chiqa olmagan.

 Yoshlik yillari 
Mihhailova-Saar 1983-yilda Rossiyaning Kaliningrad shahrida dunyoga kelgan, biroq ikki oyligida oilasi Estoniyaga koʻchib oʻtgan. Tatjana Estoniyaning Kohtla-Järve shahrida voyaga yetgan.

 Musiqiy faoliyati 
Tanja yoshligidanoq qoʻshiq ayta boshlagan va Estoniya, Rossiya hamda Ukrainadagi koʻplab tanlovlar va qoʻshiq festivallarida ishtirok etgan. 1998-yilda u Latviyaning Yurmala shahrida oʻtkazilgan „Utrennaya zvezda“ tanlovida gʻolib boʻlgan. 2002-yilda esa „Fizz Superstar 2002“ Baltika qoʻshiq tanlovida qatnashganÕhtuleht, February, 22 2002 Õhtuleht (in Estonian).

 Nightlight Duo 

2001-yilda estoniyalik prodyuser Sven Lõhmus hamda xonanda Ly Lumiste bilan birgalikda Tanja „Nightlight Duo“ nomli texno janrida ijod qiluvchi guruh tuzgan. Guruh Jäljed liival (Qumdagi izlar) va Miks ma ei suuda su maailma muuta (Nega men sening dunyoingni oʻzgartira olmayman) nomli ikkita albom chiqargan. Ikkinchi albom „Aasta uustulnuk 2002“ mukofotini qoʻlga kiritgan va yilning eng yaxshi albomi deb topilganEesti Popmuusika Aastaauhinnad Estonian music awards.

Nightlight Duo guruhi Estoniyaning „Eurovision“ qoʻshiq tanlovida ishtirok etish uchun oʻtkazilgan saralash bosqichi „Eurolaul“da ikki marta ishtirok etgan. 2002-yilda ular ijro etgan „Another Country Song“ nomli qoʻshiq tanlovda ikkinchi oʻrinni egallaganEurovision song contest Estonia Eurovision Estonia. Oradan bir yil oʻtib, 2003-yilda „I Can B the 1“ qoʻshigʻi bilan toʻrtinchi oʻringa loyiq deb topilganEurovision song contest Estonia Eurovision Estonia. Har ikkala qoʻshiq muallifi va prodyuseri Sven Lõhmus boʻlgan.

2004-yilda guruh aʼzosi Ly Lumiste homilador boʻlgani sababli tarqatib yuborilgan. Shundan soʻng, Tanja oʻzining musiqiy faoliyatini mustaqil ravishda davom ettirgan.

 

 

 Oʻyin – kulgilardan zavqlaning 
 Tanja Mihhailova videolari Delfi.tv-da
 

Turkum:Eurovision ishtirokchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1983-yilda tugʻilganlar
Turkum:19-iyunda tugʻilganlar
Turkum:Xonandalar
Laura Põldvere

Laura Põldvere (oldingi familiyasi Remmel; 1988-yil 30-avgustda tugʻilgan) – estoniyalik qo'shiqchi. Soʻnggi oʻn yil ichida Estoniya radiosida qoʻshiqlari eng koʻp ijro etilgan estoniyalik sanʼatkor sifatida eʼtirof etilgan. Xalqaro miqyosda „Eurovision“ qoʻshiq tanlovida ikki marotaba Estoniya sharafini himoya qilgan, 2005-yilda „Suntribe“ nomli qizlar guruhi aʼzosi sifatida, 2017-yilda esa Koit Toome bilan „Verona“ qoʻshigʻi ijro etgan.

 Karyerasi 
Laura oʻzining musiqiy faoliyatini 2005-yilda Eurolaul 2005 tanlovida „Moonwalk“ qoʻshigʻi bilan boshlagan. Bu qoʻshiq bilan tanlovda ikkinchi oʻrinni egallagan. Biroq Laura „Suntribe“ guruhining aʼzosi sifatida tanlovda gʻolib chiqqan va Estoniya nomidan 2005-yilgi „Eurovision“ tanlovida ishtirok etgan. Biroq guruh final bosqichiga chiqa olmagan.

Laura, shuningdek, Eurovision Song Contest 2007 tanlovida ishtirok etgan. Uning ijrosidagi „Sunflowers“ qoʻshigʻi tanlovda uchinchi oʻrinni egallagan.

2007-yilning sentyabr oyida Laura oʻzining „Muusa“ deb nomlangan ilk albomini chiqargan. Shu yili Boston shahridagi Berklee Musiqa Kollejida tahsil olishni boshlagan. Bu sababli u musiqiy faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan.

2009-yilda Laura yakkaxon xonanda sifatida Eesti Laul tanlovida qatnashgan. Uning „Destiny“ nomli qoʻshigʻi tanlovda yana uchinchi oʻrinni egallagan. Shu yili xonanda oʻzining „Ultra“ albumi chiqargan.

Laura 2016-yilda Eesti Laul tanlovida ishtirok etgan. Uning ijrosidagi „Supersonic“ qoʻshigʻi superfinalda ikkinchi oʻrinni egallagan.

2017-yilda Laura Koit Toome bilan birgalikda „Verona“ qoʻshigʻini ijro etgan va tanlovda gʻolib chiqqan. Shundan soʻng ular Ukrainaning Kyiv shahrida boʻlib oʻtgan Eurovision 2017 tanlovida Estoniya nomidan ishtirok etgan. Tomoshabinlar orasida katta mashhurlikka ega boʻlishiga qaramay, ular final bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmagan. Juftlik yarim finalda umumiy hisobda 14-oʻrinni egallagan. Tomoshabinlar ovozi boʻyicha 6-oʻrinni egallagan, ammo hakamlar hay’ati tomonidan qoʻyilgan ballarga koʻra 17-oʻrindan joy olishgan.

Laura Eurovision 2020 tanlovida Estoniya sharafini himoya qilish maqsadida Eesti Laul 2020 tanlovida ishtirok etgan. Uning ijrosidagi „Break Me“ qoʻshigʻi final bosqichiga qadar yetib borgan, biroq 12 ishtirokchi orasida 11-oʻrinni egallagan.

2023-yil noyabr oyida Laura Eesti Laul 2024 tanlovining yarim final bosqichida ishtirok etishi eʼlon qilgan. Bu safar xonanda „Hereʼs Where I Draw the Line“ qoʻshigʻi bilan qatnashgan, biroq yarim finaldan keyin final bosqichiga chiqa olmagan.

 

Turkum:Eurovision ishtirokchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1988-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-avgustda tugʻilganlar
Sardana Avksentyeva

Sardana Vladimirovna Avksentyeva (qizlik familiyasi Gogoleva; ; ; 1970-yil 2-iyulda tugʻilgan) – rossiyalik siyosatchi. 2018-yildan 2021-yilgacha Saxa Respublikasi poytaxti Yakutsk shahri meri lavozimida xizmat qilgan.

 Yoshlik yillari 
Sardana Avksentyeva 1970-yil 2-iyulda Yakutskdan 177 km sharqda joylashgan Churapcha qishlogʻida tugʻilgan. 1993-yilda M. K. Ammosov nomidagi Yakutsk Davlat Universiteti (hozirgi Shimoliy-Sharqiy Federal Universitet)ning Tarix va huquq fakultetini tarix oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1998-yilda Uzoq Sharq Davlat boshqaruvi akademiyasini davlat va mahalliy boshqaruv yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan.

1993–1996-yillarda Yakutsk shahar maʼmuriyatining yoshlar ishlari, jismoniy tarbiya va sport boʻlimida mutaxassis sifatida ishlagan, 1996-yilda esa Yoqutiston Respublikasi Yoshlar ishlari, turizm, jismoniy tarbiya va sport vazirligi boʻlimi boshligʻi lavozimiga tayinlangan. 1998–2000-yillarda Saxa Milliy teleradiokompaniyasining tashkiliy va kadrlar ishlari boʻlimi rahbari sifatida faoliyat yuritgan. 2000-yilda Rossiya Davlat Dumasi deputati Vitaliy Basygysovning yordamchisi lavozimiga tayinlangan. 2004–2007-yillarda „Tuymaada Diamond“ AJ bosh direktori oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2007-yildan 2012-yilgacha Sardana Avksentyeva Yakutsk shahar maʼmuriyati apparati rahbari hamda „Yagona Rossiya“ partiyasidan saylangan mer Yuriy Zabolyovning oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Avvalroq u Zabolyovning saylov shtabiga rahbarlik qilgan. 2012-yildan boshlab Yakutsk aeroporti huzuridagi „Aerotorgservis“ ishlab chiqarish va tijorat majmuasi direktori lavozimida faoliyat yuritgan.

 Shaxsiy hayoti 
Sardana Avksentyeva ikkinchi bor Viktor Avksentyev bilan turmush qurgan. Er-xotin toʻrt farzandni voyaga yetkazgan. Birinchi turmushi Alexander bilan nikohidan Natalia ismli qizi bor. Ikkinchi turmush oʻrtogʻi Viktor iqtisod fanlari nomzodi hisoblanadi. U Yuriy Zabolyov merlik davrida Yakutsk shahar hokimining birinchi oʻrinbosari boʻlib ishlagan, 2018-yilgi saylovda esa xotinining saylov shtabiga rahbarlik qilgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1970-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-iyulda tugʻilganlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Lajla Përnaska

Lajla Përnaska 2005–2013-yillar davomida Albaniya Respublikasi Assambleyasi aʼzosi boʻlgan va Albaniya Demokratik partiyasi vakili sifatida faoliyat yuritgan. Tiranë viloyatidan saylangan.

Lajla Tirana universitetida pediatriya sohasi boʻyicha tahsil olgan, keyinchalik Fransiyaning Parij Descartes universiteti va Henri Poincaré universitetida taʼlim olgan. 2005-yilgi umumiy saylovlarda Tiranë viloyatidan deputat etib saylangan. Parlamentda Lajla Tashqi siyosat qoʻmitasi hamda Mehnat, ijtimoiy masalalar va sogʻliqni saqlash qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Ravesa Lleshi

Ravesa Lleshi (1976-yil 1-iyunda tugʻilgan) – 2018-yildan buyon Albaniyaning Birlashgan Millatlar Tashkiloti Jenevadagi vakolatxonasi doimiy vakili lavozimida xizmat qiladi.

 Hayoti 
Lleshi 1976-yil 1-iyunda tugʻilgan. Niderlandiyada joylashgan Tilburg universitetida xalqaro va Yevropa davlat huquqi boʻyicha magistrlik darajasini olgan. Ingliz va golland tillarida erkin soʻzlasha oladi.

2010-yildan 2014-yilgacha Tiranada joylashgan New York Tirana universitetida da dars bergan.

U 2016-yil martdan 2018-yilgacha Avstriyada istiqomat qilgan, oʻsha paytdan eʼtiboran oʻz mamlakatining Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotidagi missiyasiga rahbarlik qilgan. 2018-yilda Tashqi ishlar vazirining maslahatchisi lavozimiga tayinlangan.

2018-yilda BMTning Jenevadagi idorasiga doimiy vakil etib tayinlangan. U, shuningdek, Butunjahon intellektual mulk tashkiloti (WIPO)dagi vakillik uchun ham mas’ul hisoblanadi. 2019-yilda mintaqaviy mahsulotlarni (masalan, Darjiling choyi) xalqaro darajada himoya qilishga qaratilgan kelishuvni imzolagan ilk vakillardan biri boʻlgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1976-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-iyunda tugʻilganlar
Leyla Mammadbeyova

Leyla Alasgar gizi Mammadbeyova, qizlik familiyasi ZeynalovaConquering the Skies. Baku Magazine, #2 (22), March–April 2011; p. 72. (1909-yil 17-sentyabrda tugʻilgan – 1989-yil 4-iyulda vafot etgan), ozarbayjonlik birinchi aviator ayol The Proprietress of the Sky by I.Gadirova. Nash Vek. 7 May 2004. Retrieved 6 June 2007. Shuningdek, Kavkazorti, Janubiy Yevropa va Gʻarbiy Osiyodagi birinchi uchuvchi ayol boʻlganThe Living Age… by Eliakim Littell and Robert S. Littell. Making of America Project. Littell, Son & Company, 1934; p. 226-27.

 Karyerasi 
Mammadbeyovaning otasi Alasgar Zeynalov Ozarbayjonning kinematografiya sohasidagi ilgʻor aktyorlaridan biri Guseyn Arablinskiyning amakivachchasi ediConquering the Skies. Baku Magazine, #2 (22), March–April 2011; p. 72.. Uning oilasi sanʼatga oshno boʻlgan, shu sababli Mammadboyeva ham oʻsmirligida piano va tor chalishni oʻrgangan. 14 yoshida kurdaxanilik sobiq yer egasi Bahrom Mammadbeyovga turmushga chiqqan. Turmush oʻrtogʻi keyinchalik Bokudagi Kasaba uyushmalari banki boshligʻi lavozimiga koʻtarilgan.

Mammadbeyova Boku aviaklubida professional uchuvchi sifatida tayyorgarlikdan oʻtgan. 1931-yilda ilk marta parvoz qilgan. 1932-yilda Moskvadagi uchuvchilar maktabida tahsilini davom ettirgan. 1933-yil 17-mart kuni Mammadbeyova Moskvadagi Tushino aerodromida Polikarpov Po-2 samolyotidan parashyutda sakrab, Sovet Ittifoqida Nina Kamnevadan keyin ikkinchi ayol parashyutchiga aylangan. 1934-yilda Mammedbeyova Kavkazorti xalqlari vakillari oʻrtasida oʻtkazilgan parashyutdan sakrash boʻyicha musobaqada gʻolib chiqqan. 1941-yilga kelib esa Sovet armiyasida eskadron qoʻmondoni lavozimiga tayinlangan The Proprietress of the Sky by I.Gadirova. Nash Vek. 7 May 2004. Retrieved 6 June 2007.

Mammadbeyova Boku aviaklubida uchuvchi va instruktor sifatida faoliyatini davom ettirgan. Ikkinchi jahon urushida ishtirok etish uchun unga ruxsat berilmagan, chunki oʻsha paytda Mammedbeyova toʻrt nafar farzandini tarbiyalayotgan edi (olti farzandning onasi boʻlgan). Urush sharoiti tufayli Boku aviaklubi yopilganiga qaramay, Mammadbeyova mustaqil tarzda planyor va parashyutdan saktrash boʻyicha kurslar tashkil etgan. Ushbu kurslarda yuzlab jangchi uchuvchilar hamda taxminan 4 000 nafar parashyutchini tayyorlagan. Uning ikki nafar shogirdi keyinchalik Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan. Mammadbeyova oʻzining 1949-yilda soʻnggi parvozini amalga oshirgan va 1961-yilga qadar DOSAAFning (Mudofaa, aviatsiya va flotka koʻmaklashuvchi ixtiyoriy jamiyati) Boku boʻlimida rais oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan The Proprietress of the Sky by I.Gadirova. Nash Vek. 7 May 2004. Retrieved 6 June 2007.

Mammadbeyovaning katta oʻgʻli Firudin Ikkinchi jahon urushida ishtirok etgan, kenja oʻgʻli Xonlar esa Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushida uchuvchi sifatida qatnashgan.

 

 
 İsmət kino onlayn

Turkum:1909-yilda tugʻilganlar
Turkum:17-sentyabrda tugʻilganlar
Turkum:1989-yilda vafot etganlar
Turkum:4-iyulda vafot etganlar
Turkum:Bokuda tugʻilganlar
Turkum:Uchuvchilar
Turkum:Uchuvchi ayollar
Zuleyxa Seyidmammadova

Zuleyxa Seyidmammadova (; 1919-yil 22-martda tugʻilgan – 1994-yilda vafot etgan) – Ozarbayjonning ilk ayol uchuvchilaridan biri, jangovar parvozni amalga oshirgan birinchi ozarbayjonlik ayol(Russian) The Proprietress of the Sky by I.Gadirova. Nash Vek. 7 May 2004. Retrieved 6 June 2007.

Seyidmammadova 1919-yil 22-mart kuni Boku shahrida tugʻilganZüleyxa Seyidməmmədova. http://qadin.net/index.php?newsid=254. 1935-yilda oʻz shahridagi uchuvchilar klubida uchuvchi guvohnomasiga ega boʻlgan, soʻngra Moskva yaqinida joylashgan Jukovskiy aviatsiya akademiyasida tahsil olgan. 1938-yilda Seyidmammadova neft-kimyo muhandisi sifatida malaka oshirgan boʻlsa-da, oʻzining asosiy kasbi sifatida aviatsiya sohasini tanlagan.

Ikkinchi jahon urushi paytida Seyidmammadova Marina Raskova tomonidan tashkil etilgan uchta harbiy ayollar aviatsiya polklaridan biri boʻlgan 586-qiruvchi aviatsiya polkining polk navigatori sifatida xizmat qilgan. Urush davomida 40 dan ortiq havo janglarida ishtirok etgan va 500 dan ortiq jangovar parvozlarni amalga oshirgan. Urush paytida Seyidmammadova harbiy siyosiy rahbar hamda oʻz polki qoʻmondoni Tamara Kazarinovani uchuvchilarning rahbariyatga boʻlgan munosabatlari haqida muntazam xabardor qilib turgan.

Urush tugagach, Seyidmammadova demobilizatsiya qilingan va 1952-yilda Ozarbayjon SSRning Ijtimoiy taʼminot vaziri lavozimiga tayinlangan. Zuleyxa Seyidmammadova 1994-yilda Boku shahrida vafot etgan.

 Oilasi 
Zulayxa Seyidmammadova 1919-yil 22-mart kuni Bakuda dunyoga kelgan. Uning otasi Mir Habib ogʻa dastlab diniy maktabda tahsil olgan, keyinchalik esa Boku oʻrta maxsus taʼlim muassasasida oʻqigan. Mir Habib ogʻa hisobchi boʻlib ishlagan va Boku millioneri Hojiy Zeynalabdin Togʻiyevning oʻng qoʻli sifatida tanilgan. Hoji Zeynalabdin Togʻiyevning bolaligidan doʻsti boʻlgan Mir Habib ogʻa unga sodiqligi bilan ajralib turgani uchun Hoji unga katta hurmat bilan qaragan. Zuleyxa Seyidmammadovaning onasi Minaxonim savodsiz ayol boʻlgan va 11 yoshida turmushga berilgan. Zuleyxa ularning nikohidan tugʻilgan ikkinchi farzand edi.

 

Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Turkum:1919-yilda tugʻilganlar
Turkum:22-martda tugʻilganlar
Turkum:1994-yilda vafot etganlar
Turkum:10-noyabrda vafot etganlar
Banine

Umm-El-Banine Assadoulaeff (Ummulbanu Asadullayeva; 1905-yil 18-dekabrda tugʻilgan – 1992-yil 23-oktyabrda vafot etgan) – kelib-chiqishi ozarbayjonlik boʻlgan fransuz yozuvchisiBanin Asadullaeva „Kavkazskie dni“.

 Biografiyasi 
Banine Ozarbayjonlik millioner Shamsi Asadullayevning nabirasi, Ozarbayjonlik tadbirkor hamda siyosatchi Mirzo Asadullayevning qizi boʻlgan.

Banine 1923-yilda otasining ortidan Fransiyaga joʻnagan. Otasi Ozarbayjon Demokratik Respublikasi (1918-yil dekabr – 1920-yil aprel) hukumatida vazir boʻlib ishlagan. Avvaliga Banine Istanbulga koʻchib oʻtgan. 15 yoshida majburan turmushga chiqqan erini tark etib, soʻngra Parijga qochib ketgan. Parijda Banine koʻp yillar davomida adabiy muhitda yashagan va Henry de Montherlant, Nikos Kazantzakis va André Malraux kabi taniqli adabiy shaxslarning daʼvati bilan asarlarini nashr ettira boshlagan. Banine oʻzining keyingi hayotini Fransiya va Yevropaga Ozarbayjon tarixi va madaniyatini tanishtirishga bagʻishlagan. Uning eng mashhur asarlari „Days in the Causasus“ va „Parisian Days“ deb nomlanadi.

Germaniyalik yozuvchi Ernst Jünger va rus shoiri Ivan Bunin bilan doʻst boʻlgan. Banine katoliklikka oʻtishi haqida oʻz kitoblarida hikoya qiladi.

Banine Ozarbayjondagi vaziyat haqida oʻzining bir nechta maqolalarini chop etgan.

Banine 1992-yil oktyabr oyida vafot etgan.

 

Turkum:1905-yilda tugʻilganlar
Turkum:18-dekabrda tugʻilganlar
Turkum:Bokuda tugʻilganlar
Turkum:1992-yilda vafot etganlar
Turkum:23-oktyabrda vafot etganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Sakina Ismayilova

Sakina Gulu gizi Ismayilova (1956-yil 24-fevralda tugʻilgan) – qoʻshiqchi, mugʻam ijrochisi, Ozarbayjon xalq artisti.

 Biografiyasi 
Sakina Ismayilova 1956-yil 24-fevral tugʻilgan. 1970-yilda Asaf Zeynally musiqa maktabining mugʻom sinfini, 1990-yilda esa Ozarbayjon Madaniyat va Sanʼat davlat universitetini tamomlagan. Sakina Ismoilova doira bilan mugʻom ijro etuvchi birinchi ayol xonanda hisoblanadi. U birinchi boʻli ayollardan iborat mugʻom triadasini tashkil qilgan. Soʻnggi yillarda ushbu ansambl bilan bir qancha xorijiy mamlakatlarda chiqish qilgan.

Sakina Ismayilova Ozarbayjon davlat madaniyat va sanʼat universiteti hamda Ozarbayjon milliy konservatoriyasi oʻqituvchisi sifatida faoliyat olib boradi.

 Mukofotlari 

 Ozarbayjon xalq artisti – 1992-yil 18-noyabr.
 Shuhrat ordeni – 2016-yil 24-fevral.

 

Turkum:Ozarbayjonlik oʻqituvchilar
Turkum:Ozarbayjon SSRda xizmat koʻrsatgan artistlar
Turkum:Ozarbayjon xalq artistlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1956-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-fevralda tugʻilganlar
Afag Sultanova

Afag Sultanova (1987-yil 20-fevralda tugʻilgan) – koʻzi ojiz dzyudochi. Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Sport faoliyatini karateda boshlagan, ammo 13 yoshida dzyudo bilan shugʻullanishni boshlagan. Dastlab sogʻlom sportchi sifatida musobaqalarda ishtirok etgan va bir qancha muvaffaqiyatlarga erishgan. 2008-yilda yoshlar oʻrtasida Yevropa chempioni va Jahon chempioni boʻlgan. Keyinchalik olgan jarohati tufayli koʻrish qobiliyatini yoʻqotganidan va shu sababl dzyudoni tark etmoqchi boʻlgan, biroq Ilhom Zakiyevning hayotiy hikoyasidan ilhomlanib, paralimpiyachi sifatida faoliyatini davom ettirganIPC bio . 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

 

Turkum:1987-yilda tugʻilganlar
Turkum:20-fevralda tugʻilganlar
Turkum:Bokuda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Dzyudochilar
Magdalena Lobnig

Magdalena Lobnig (1990-yil 19-iyulda tugʻilgan) – avstriyalik akademik eshkak eshuvchi. 2012-yilda 23 yoshgacha boʻlgan sportchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Jahon chempionatida 2x eshkak eshish bahslarida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. 2016-yilda oʻtkazilgan yakkalik bahslarida Yevropa chempioni boʻlgan. 2021-yilda boʻlib oʻtgan 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 1x eshkak eshish bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1990-yilda tugʻilganlar
Turkum:19-iyulda tugʻilganlar
Martina Kuenz

Martina Kuenz (1994-yil 1-noyabrda tugʻilgan) – avstriyalik erkin kurashchi. 2018-yil Budapeshtda oʻtkazilgan erkin kurash boʻyicha Jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 72 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, kurash boʻyicha Yevropa chempionatlarining toʻrt karra sovrindori.

2010-yilda Kuenz Singapurda boʻlib oʻtgan Yozgi Oʻsmirlar Olimpiada oʻyinlarida erkin kurash sport turi boʻyicha qizlar oʻrtasida 70 kg vazn toifasida ishtirok etgan. Sportchi ushbu musobaqa 5-oʻrinni egallagan. 2013-yilda Gruziyaning Tbilisi shahrida oʻtkazilgan kurash boʻyicha Yevropa chempionatida 67 kg vazn toifasida qatnashgan, biroq birinchi bahsdayoq magʻlub boʻlib, musobaqadan chiqib ketgan.
Chiara Kreuzer

Chiara Kreuzer (qizlik familiyasi Hölzl; 1997-yil 18-iyulda tugʻilgan) – changʻidan sakrash sporti bilan shugʻullanuvchi avstriyalik sportchi.

 Faoliyati 
Kreuzer changʻidan sakrash sport turi boʻyicha 2012-yilda Lillehammerda boʻlib oʻtgan FIS Jahon Kubogida ishtirok etgan.

Uning eng yaxshi natijasi 2018-Yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida qayd etilgan va sportchi ushbu musobaqa 11-oʻrinni egallagan. 2013-yilda Italiyaning Val di Fiemme shahrida oʻtkazilgan Jahon chempionatida Kreuzer Avstriya jamoasi (Gregor Schlierenzauer, Thomas Morgenstern va Jacqueline Seifriedsberger) bilan birga aralash jamoaviy bahslarda oddiy tepalikdan sakrash yoʻnalishida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Kauzer 2014 va 2018-yillarda oʻtkazilgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

 Jahon chempionati 
MavsumUmumiy2012/1351N/AN/AN/AN/AN/A2013/1433N/AN/AN/AN/AN/A2014/1518N/AN/AN/AN/AN/A2015/165N/AN/AN/AN/AN/A2016/1713N/AN/AN/AN/AN/A2017/188N/AN/A15N/AN/A2018/1910N/AN/A22842019/20N/AN/AN/A5N/A2020/2110N/AN/AN/AN/A62021/2218 – Oʻz navbatida .21N/A7N/A2022/232311N/AN/A6N/A2023/2421N/AN/AN/A25N/A

 

Turkum:1997-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:18-iyulda tugʻilganlar
Lara Wolf

Lara Wolf (2000-yil 23-martda tugʻilgan) – changʻi sportining fristayl turi bilan shugʻullanuvchi avstriyalik sportchi. 2017-yilgi Jahon chempionatida, shuningdek, 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida slopestayl yoʻnalishi boʻyicha ishtirok etgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2000-yilda tugʻilganlar
Turkum:23-martda tugʻilganlar
Masaki Kasivara

Masaki Kasivara – yaponiyalik matematik, Kioto universiteti qoshidagi Oliy tadqiqot instituti professori. Kasivara algebraik analiz hamda mikrolokal analiz sohalariga qoʻshgan hissasi bilan tanilgan.

Kasivara oʻz faoliyati davomida bir necha mukofot bilan taqdirlangan. Xususan, 2025-yil Abel mukofotini olgan. Olim ushbu mukofotni olgan yaponiyalik ilk matematikdir.

 

Turkum:Abel mukofoti sovrindorlari
Abdulloh al-Sharqoviy

Shayx Abdulloh ash-Sharqoviy (1737–1812) – misrlik yozuvchi va soʻfiylik tariqatining xalvatiy yoʻnalishi olimionislam.islam.al-islam. U Misr va Suriyadagi Fransiya yurishi davrida Al-Azharning Buyuk imomi hamda Misrdagi fransuz yurishiga qarshi qarshilik harakati yetakchilaridan biri boʻlganligi bilan mashhur, shuningdek, 1805-yilda Mehmet Ali Posho taxtga chiqarilganida, uni taxtga koʻtargan uch yetakchidan biri sifatida ham eslanadi.

 Fransiya ekspeditsiyasi 
Napoleonning Muqaddas Yelena orolidagi surgun davrida yozgan kundaliklarida taʼkidlanishicha, Azhar universiteti Parijdagi Sorbonna bilan teng, hattoki undan ham yuqori darajada deb baholangan. Napoleon Azhar ulamolarini ilm-maʼrifatli tabaqaning elita vakillari va xalq yetakchilari sifatida yuqori qadrlagan. U Qohiraga birinchi bor qadam qoʻygach, poytaxtni boshqarish uchun maxsus kengash (devon) tashkil qilgan. Ushbu kengash toʻqqiz nafar shayxdan iborat boʻlib, oʻsha davrdagi Al-Azhar bosh imomi Shayx Abdulloh ash-Sharqoviy raislik qilgan. Bu kengashning tuzilishi Azhar universitetining obroʻ-eʼtibori va uning imomlarining yuksak maqomini yaqqol koʻrsatadi.

 

Turkum:Al-Azhar universiteti bitiruvchilari
Turkum:1812-yilda vafot etganlar
Turkum:1737-yilda tugʻilganlar
Eyd Abu Jarir

thumb|Eyd Abu Jarir
Eyd Abu Jarir (1910–1971) soʻfiy shayxi boʻlib, Misrning Sinay shahrida shu nomdagi Jaririya soʻfiylik tariqatiga asos solgan. Alaviy–Ahmadiy tariqatiga asos solgan ustozi Abu Ahmad al-Gʻazaviy bilan bir qatorda Sinay yarim orolida soʻfiylik asoschilaridan biri sanaladi. U as-Savarka qabilasining Jarir urugʻiga mansub edi. 1953–1954- yil qishidan boshlab u tashkil etgan asosiy uchta soʻfiy guruhi Sharqiyadagi Saʼud guruhi, Ismoiliyadagi arab guruhi va Shimoliy Sinaydagi Ravda guruhi boʻlib, oxirgisi 2017-yilda Sinay masjidiga bosqinda hujumga uchragan. Eyd Abu Jarir 1967–1970-yillarda Misr harbiylari bilan birga Isroilga qarshi kurashgan Sinay mujohidlarining bir qismi hisoblanadi. Abu Jarir 1960-yillarda Shimoliy Sinaydan haydalgan va qabri Qohira yaqinidagi Saʼid, El Husayniyada joylashgan. 1976-yilgi 118-sonli qonunga koʻra, uning Jaririya tariqati Misr hukumati tomonidan rasman roʻyxatga olingan.

 

Turkum:1971-yilda vafot etganlar
Turkum:1910-yilda tugʻilganlar
Al-Mahalliy

Abu Abdulloh Muhammad ibn Shihob ad-Din Jaloliddin al-Mahalliy ( 1389-1460 yillar); Jaloliddin misrlik taniqli mufassir va Shofeʼiy fiqhida huquq tamoyillari boʻyicha yetakchi mutaxasis hisoblanadiTHE BIOGRAPHIES OF THE ELITE LIVES OF THE SCHOLARS, IMAMS & HADITH MASTERS Biographies of The Imams & Scholars page 281 hamda islomshunoslikning turli sohalari boʻyicha koʻp va batafsil yozilgan asarlar muallifi boʻlib, ulardan eng muhimi ikkitasi „Tafsir al-Jalolayn" va „Kanz ar-Ragʻibin“ boʻlib, an-Navaviyning Shofeʼiy fiqhi boʻyicha klassik qoʻllanma „Minhaj at-Tolibin“ning izohidirLudwig W. Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam, pp.238-239. Scarecrow Press. ..

Jaloliddin al-Mahalliyning „Tafsir al-Jalolayn" tafsiri Qur’onning eng mashhur tafsirlaridan biri sanaladi. Tafsir tayyorlash vazifasi Jaloliddin al-Mahalliy tomonidan 1459-yilda boshlangan va vafotidan keyin shogirdi Jaloliddin as-Suyutiy tomonidan 1505-yilda yakunlangan. Mazkur tafsir bugungi kunda Qur’onning eng mashhur tafsirlaridan biri sifatida eʼtirof etilganhttp://main.altafsir.com/Al-Jalalayn.asp ''Tafsir al-Jalalayn'', Altafsir.com, accessed 16 March 2014, sodda uslubi va ixchamligi tufayli u faqat bir jild boʻlgan. Asar ingliz, frantsuz, bengal, urdu, fors, malay / indonez, turk va yapon tillariga tarjima qilingan. Ikkita inglizcha tarjimasi mavjud.

 

Turkum:1460-yilda vafot etganlar
Turkum:1389-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Qur'on tafsirchilari
Turkum:Sunniy so'fiylar
Ibrohim ad-Dasuqiy

Ibrohim ibn Abdulaziz Abu al-Magd–Dasuqiy nomi bilan mashhur (1255, Desuk, Misr – 1296), misrlik imom va Dasuqiya tariqati asoschisi hisoblanadi.

 Hayoti 
Dasuqiy Nil deltasidagi Desukda tavallud topgan va butun umrini shu erda oʻtkazgan, shuning uchun ushbu joyga nisbat beriladiJalāl al-Dīn Aḥmad al-Karkī, A definition of Wali Sīdī 'Ibrahīm al-Dosūqī, Taj 2006, page 8. Xalq maqollariga koʻra, Ali al-Hadiy orqali otasi tomonidan Ali ibn Abu Tolibning avlodi ekanligi rivoyat qilinadiTrue Knower of God Sīdī 'Ibrahīm al-Dosūqī. Municipality of Dessouk. Modarressi, Hossein (1993). Crisis and Consolidation in the Formative Period of Shi’ite Islam: Abu JaʼFar Ibn Qiba Al-Razi and His Contribution to Imamite Shi’Ite Thought. Darwin Press. . See, for instance, Shaʼriini, 1: 181 (the biography of the Sufishaykh, Ibriihim b. Abi 'I-Majd al-Dusuqi d. 67611277-81, who descends from Jaʼfar as a twelfth-generation descendant of his, hence a thirteenth generation descendant of Ali-Al Hadi). Dasuqiy amakisi Abu al-Hasan Shoziliy tomonidan asos solingan Shoziliy soʻfiy tariqatidan taʼsirlangan va oʻzining zamondoshi Tantalik soʻfiy Ahmad al-Badaviyga yaqinFauzi Muḥammad Abu Zaid, Sheikh ul-Islam Ibrahīm al-Dosūqī, Life and belief house, Cairo, 2008, p.91. shaxslardan boʻlgan. Dasuqiy Baybars hukmronlik yillarida Misr shayx ul-islomiga aylandi.

Uning tavalludii yiliga ikki marta nishonlanadi: birinchisi aprelda, ikkinchisi esa 2-oktyabrdaAbout Desouk Centre Municipality of Desouk. .

 Yana qarang 

 Soʻfiylar roʻyxati
 Ibrohim El Desouki masjidi
 Desuk
 Desouki

 

Turkum:676-yilda vafot etganlar
Turkum:Sunniy so'fiylar
Abu al-Hasan at-Tamimiy

Abu al-Hasan Abdulaziz ibn al-Horis ibn Asad ibn al-Lays at-Tamimiy (929-981/2 milodiy; 317-371 hijriy)Junaydiya tariqatiga mansub musulmon avliyo edi.

 Biografiya 
Abdulaziz bin Hars bin Asad Yaman Tamimiy Abu Bakr Shibliyning shogirdi boʻlgan va hijriy 340-yilning 21-muharramida uning vorisi (xalifasi) etib tayinlangan. Abul Hasan oʻta ibodatgoʻy va zohid hamda yuksak maʼnaviyat va idrok egasi boʻlib, oʻzining ajoyib aql-zakovati va bilimdonligi bilan mashhur hisoblangan. U Yamanda tugʻilgan va yashaganligi sababli uning ismi mazkur hududga nisbat berilgan. At-Tamimiy Arabistonning Banu Tamim qabilasiga mansubligi uchun uning ismi Tamimiy deb yuritilgan.

 Maʼnaviy shajarasi 

 Muhammad
 Ali ibn Abu Tolib
 al-Hasan al-Basriy
 Habib al Ajami
 Dovud Tai
 Maruf Karxi
 Sirri Saqti
 Junaid Bagʻdodiy, Junaidia silsila asoschisi
 Abu Bakr Shibliy
 Abdul Aziz bin Hars bin Asad Yaman at-Tamimiy

 Yana qarang 

 at-Tamimiy
 Abu al-Fadl at-Tamimiy

 

Turkum:981-yilda vafot etganlar
Turkum:929-yilda tugʻilganlar