Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi

thumb| 1923-yil Uzoq Sharq oʻyinlarida Yaponiya Xitoyga qarshi.
right|thumb|256x256px| Takuya Kawamura butun dunyo boʻylab skautlarning qiziqishini uygʻotdi
right|thumb|256x256px| Kosuke Takeuchi koʻp yillar davomida terma jamoaning yuzi boʻlgan
Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasini (yaponcha: 日本バスケットボールdín, Nihon Basukettobōru Kyōkai) Yaponiya Basketbol Assotsiatsiyasi (JBA) tomonidan boshqariladi. 1936-yilda FIBA Asianing asoschisi boʻlgan Yaponiya Osiyodagi eng uzoq basketbol anʼanalaridan biriga ega.

Yaponiya Osiyodagi eng muvaffaqiyatli basketbol jamoalaridan biriga ega. Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi ikki marta basketbol boʻyicha Osiyo chempionatida gʻolib chiqdi. Jamoa 7 marta Olimpiada oʻyinlariga va olti marta FIBA Jahon kubogiga yoʻllanma oldi.

 Tarixi 

 Boshlanishi (1917—1936) 
Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi birinchi xalqaro turnirini 1917-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan 3-Uzoq Sharq oʻyinlarida oʻtkazdi, unda Yaponiya sharafini „Kyoto YMCA“ basketbol jamoasi himoya qildi.

Keyinchalik, jamoa 1936-yilda Berlinda basketbol boʻyicha Olimpiada oʻyinlarining asoschilaridan biri edi.

 Global miqyosdagi raqobatchi sifatida shakllanish (1937—1976) 
1936-yildan keyin, Yaponiya basketbol terma jamoasi 1976-yilgacha deyarli har safar xalqaro oʻyinlarda qatnashdilar. Yaponiya terma jamoasi jahon turnirlarida muntazam ishtirok etib kelgan. Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 1963-yilda FIBA jahon chempionatida debyut qilgan. 1965 va 1971-yillarda terma jamoa FIBA jahon chempionatida chempionlikni qoʻlga kiritgani uchun Osiyoning eng kuchli jamoasi edi.

1976-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 38 ochko va 10 golli uzatma bilan Puerto-Riko erkaklar milliy basketbol terma jamoasini magʻlub etdi.

Xitoy erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi yuksalganidan beri Yaponiya terma jamoasi biroz pasayib ketdi va global tadbirlarda chiqishlar kamayib ketdi.

 Davomli muvaffaqiyat (1995—1998) 
Basketbol boʻyicha 1995-yilda Fukuokadagi Universiadada ikkinchi oʻrinni egallagan Nippon jamoasi (yaponlar ham shunday deb ataladi) 1998-yilgi FIBA Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi. Bu 30 yildan ortiq vaqt ichida birinchi saralash natijalaridagi eng yuqori koʻrsatkich edi. Xorvatiyalik Željko Pavličević bosh murabbiyligidagi jamoa yaxshi oʻyin koʻrsatdi, ammo asosiy bosqichdan chiqa olmadi. U yerda Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi sobiq yarim finalchi Yangi Zelandiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasiga qarshi toʻrtinchi oʻrin uchun kurashda magʻlub boʻldi.

 Yaqin Sharqdagi raqobat (1999—2009) 
1990-yillarning oxirida Yaponiya Yaqin Sharqda kuchliroq raqobat koʻrsatuvchi jamoalarga qarshi oʻynadi. Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 1997-yilda kumush medalni qoʻlga kiritganidan beri Osiyo chempionatida medallarni qoʻlga kiritish uchun kurash olib bordi. 2008-yilda oʻz mamlakatida (Tokushima) boʻlib oʻtgan musobaqada Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 8-oʻrinni egalladi va Pekin Olimpiada turniriga va 2010-yilgi FIBA Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻldan boy berdi. 2009-yilgi FIBA Osiyo turnirida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 10-oʻringa tushib ketdi, bu esa eng yomon koʻrsatkichdir. Bunga qisman turnir arafasidagi bosh murabbiy bilan bogʻliq muommolar sabab boʻldi.

 Qayta tiklash (2010-yildan hozirgi kungacha) 
Xalqaro musobaqalardagi medallarsiz qolgan Yaponiya NBA va Yevropada ishtirok etgan Osiyoning bir qancha elita basketbolchilarini yetishtirdi. Bu basketchilar orasida Yuta Tabuse, JR Sakuragi, Takuya Kawamura, Takumi Ishizaki va boshqalar bor edi. Biroq, ular kamdan-kam hollarda milliy terma jamoada oʻynagan, bu esa Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasini Osiyoning Eron, Janubiy Koreya, Filippin va Xitoy erkaklar milliy basketbol terma jamoasidan ortda qolganiga sabab boʻlgan.

Natijalarni yaxshilash uchun amerikalik murabbiy Thomas Wisman 2010-yilda terma jamoani boshqarishni oʻz qoʻliga oldi va bir qancha yaxshilanishlarni amalga oshirdi. Wisman Yaponiya Basketbol Ligasida (JBL) ajoyib yilni yakunladi va u Tochigi Brexni oʻzining birinchi va yagona milliy chempionligiga olib keldi. 2010-yilgi FIBA Osiyo Stankovic kubogida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi mezbon Livan terma jamoasiga magʻlub boʻldi, ammo Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallagani uchun kutilganidan keyingi bosqich yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. 2011-yilgi FIBA Osiyo chempionatida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 15 ta oʻyin oʻtkazib, yakunda 7-oʻrinni egalladi. Shundan soʻng, Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi finalchi Iordaniya terma jamoasini magʻlub etishga muvaffaq boʻldi, ammo keyin birinchi pley-off bosqichida Janubiy Koreya basketbil terma jamoasiga yutqazdi va magʻlub boʻldi.

2012-yilning mart oyida Yaponiya assotsiatsiyasi Wissmanni isteʼfoga chiqardi va mamlakatning murabbiylik afsonasi Kimikazu Suzuki jamoa tizginini oʻz qoʻliga oldi. Suzuki, bir vaqtning oʻzida „Aisin SeaHorses Mikawa“ klubiga murabbiylik qilgan. Suzukining saʼy-harakatlari tufayli Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 2012-yil sentyabr oyida Tokioda boʻlib oʻtgan navbatdagi FIBA Osiyo kubogida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2014-yilgi FIBA Jahon kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritishni maqsad qilgan jamoa 2013-yilgi FIBA Osiyo chempionatini 9-oʻrinda yakunladi va soʻnggi uchta oʻyinda magʻlub boʻldi.

2014-yilda Yuta Tabuse va Yaponiyaning bir qancha yetakchi basketbolchilari terma jamoaga qaytishdi. Bu esa deyarli 20 yil ichida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasining eng yaxshi marraga erishishiga yordam berdi.

Yaponiya Filippin va Indoneziya bilan birgalikda 2023-yilgi FIBA basketbol boʻyicha jahon chempionatiga mezbonlik qiladi.

 Raqobat natijalari 

 Olimpiada oʻyinlari 
Yil Oʻrin TurnirMezbon 1936-yil 9 1936-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Berlin, Germaniya 1956-yil 10 1956-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Melburn, Avstraliya 1960-yil 15 1960-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Rim, Italiya 1964-yil 10 1964-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Tokio, Yaponiya 1972-yil 14 1972-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Munich, Germaniya 1976-yil 11 1976-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Monreal, Kanada 2020-yil 11 2020-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Tokio, Yaponiya 2024-yil Aniqlanmagan hali 2024-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol Parij, Fransiya

 FIBA basketbol boʻyicha jahon chempionati 
FIBA Jahon kubogi rekordi Yil Oʻrin 1950—1959-yillar Saralashdan oʻta olmadi 1963-yil Dastlabki bosqich 3 1 2 1967-yil Tasniflash bosqichi 8 2 6 1970—1994-yillar Saralashdan oʻta olmadi 1998-yil Tasniflash bosqichi 5 1 4 2002-yil Saralashdan oʻta olmadi 2006-yil Dastlabki bosqich 5 1 4 2010-yil Saralashdan oʻta olmadi 2014-yil 2019-yil Dastlabki bosqich 5 0 5 Jami 26 5 21

 FIBA Osiyo kubogi 
YilOʻrinOʻyinGʻalabaMagʻlubiyat 19603-oʻrin954 1965chempion981 19673-oʻrin972 19692-oʻrin871 1971chempion880 19734-oʻrin1064 19752-oʻrin871 19773-oʻrin972 19792-oʻrin871 19813-oʻrin752 19855-oʻrin651 19873-oʻrin862 19894-oʻrin743 19913-oʻrin853 19953-oʻrin972 19972-oʻrin743 19995-oʻrin752 20016-oʻrin624 20036-oʻrin734 20055-oʻrin853 20078-oʻrin844 200910-oʻrin835 20117-oʻrin954 20139-oʻrin734 20154-oʻrin954 20179-oʻrin422Jami29/3022114675

 Osiyo oʻyinlari 

 1951: 
 1954: 
 1958: 
 1962: 
 1966: 4-oʻrin
 1970: 
 1974: 7-oʻrin
 1978: 4-oʻrin
 1982: 
 1986: 6-oʻrin
 1990: 4-oʻrin
 1994: 
 1998: 10-oʻrin
 2002: 6-oʻrin
 2006: 6-oʻrin
 2010: 4-oʻrin
 2014: 
 2018: 7-oʻrin
 2022: Aniqlanmadi

 Sharqiy Osiyo oʻyinlari 

 1993: 5-oʻrin
 1997: 5-oʻrin
 2001: 
 2005: 
 2009: 
 2013: 4-oʻrin

 Bosh murabbiylar 

 Oʻtgan olimpiada jamoalari roʻyxatlar 
1936-yilgi Olimpiada oʻyinlari: 21 jamoa orasida 13-oʻrinni egalladi

Riichi Cho, T.Nakae, S.Ri, K.Yokoyama, T.Kanakogi, M.Maeda, U.Munakata, S.Matsui

1956-yilgi Olimpiada oʻyinlari: 15 jamoa orasida 10-oʻrinni egalladi

Setsuo Nara, Jose Rodriguez, Kenichi Imaizumi, Hiroshi Saito, Reizo Ohira, Hitoshi Konno, Takashi Itoyama, Manabu Fujita, Takeo Sugiyama, Tetsuro Noborisaka, Riichi Arai (Murabbiy: M.Maeda)

1960-yilgi Olimpiada oʻyinlari: 16 jamoa orasida 15-oʻrinni egalladi

Setsuo Nara, Shutaro Shoji, Hiroshi Saito, Takashi Itoyama, Takeo Sugiyama, Kenichi Imaizumi, Yasukuni Oshima, Shoji Kamata, Masashi Shiga, Takashi Masuda, Kaoru Wakabayashi, Hideo Kanekawa (Murabbiy: M.Maeda)

1963-yilgi Jahon chempionati: 13 jamoa orasida 13-oʻrinni egalladi

Setsuo Nara, Takashi Masuda, Masashi Shiga, Yasukuni Oshima, Kaoru Wakabayashi, Keizo Okayama, Isamu Yamaguchi, Yoshikuni Awano, Fumihiko Moroyama, Katsuji Tsunoda, Kunihiko Nakamura, Yoshitaka Egawa (Murabbiy: Shiro Yoshii)

1964-yilgi Olimpiada oʻyinlari: 16 jamoa orasida 10-oʻrinni egalladi

Takashi Masuda, Setsuo Nara, Masashi Shiga, Kaoru Wakabayashi, Fumihiko Moroyama, Katsuji Tsunoda, Kunihiko Nakamura, Yoshitaka Egawa, Nobuo Kaiho, Akira Kodama, Katsuo Bai, Seiji Fujie (Murabbiy: Marco Antonio de Venetis)

1967-yilgi jahon chempionati: 13 jamoa orasida 11-oʻrinni egalladi

Kaoru Wakabayashi, Fumihiko Moroyama, Kunihiko Nakamura, Yoshitaka Egawa, Akira Kodama, Masatomo Taniguchi, Nobuo Hattori, Kenji Soda, Masahiko Yoshida, Isao Kimura, Seiji Igarashi (Murabbiy: Shutaro Shoji)

1972-yilgi Olimpiada oʻyinlari: 16 jamoa orasida 14-oʻrinni egalladi

Kenji Soda, Masatomo Taniguchi, Nobuo Hattori, Kunihiko Yokoyama, Atsushi Somamoto, Hirofumi Numata, Shigeaki Abe, Mineo Yoshikawa, Kazufumi Sakai, Nobuo Chigusa, Satoshi Mori, Katsuhiko Sugita (Murabbiy: S.Kasahara)

1976-yilgi Olimpiada oʻyinlari: 12 jamoa orasida 11-oʻrinni egalladi

Hirofumi Numata, Shigeaki Abe, Satoshi Mori, Norihiko Kitahara, Hideki Hamaguchi, Kiyohide Kuwata, Koji Yamamoto, Yutaka Fujimoto, Shigeto Shimizu, Fumio Saito, Nobuo Chigusa, Shoji Yuki (Murabbiy: Masahiko Yoshida)

1998-yilgi Jahon chempionati: 16 jamoa orasida 14-oʻrinni egalladi

Kenichi Sako, Maikeru Takahashi, Akifumi Yamasaki, Hiroshi Nagano, Makoto Hasegawa, Takehiko Orimo, Satoshi Sakumoto, Hiroyuki Tominaga, Takahiro Setsumasa, Makoto Minamiyama, Takeshi Yuki, Satoru Furuta (Murabbiy: Mototaka Kohama)

2006-yilgi jahon chempionati: 24 jamoa orasida 20-oʻrinni egalladi

Takehiko Orimo, Satoru Furuta, Takahiro Setsumasa, Shunsuke Ito, Joji Takeuchi, Kei Igarashi, Shinsuke Kashiwagi, Daiji Yamada, Ryota Sakurai, Kosuke Takeuchi, Takuya Kawamura, Tomoo Amino (Murabbiy: Zeljko Pavlicevic)

 Toʻplam 

 Ishlab chiqaruvchi 
2015—2019: Under Armour2015 FIBA Asia Championship — Japan , FIBA.com.

2021 — hozir: Nike, Inc.

 Homiy 
2015: Xebio

2016: Sportsnavilive 2017—2019: SoftBankFiba Asia Cup 2017, FIBA.com. 

 Yana qarang 

 Yaponiya ayollar milliy basketbol jamoasi
 Yaponiyaning 19 yoshgacha boʻlgan basketbol jamoasi
 Yaponiyaning 17 yoshgacha boʻlgan basketbol jamoasi
 Yaponiya milliy terma jamoasi 3x3