Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Ural federal okrugi

Okrug tarkibi 
 center|400px|Ural Federal okrugi № Bayrogʻi Federatsiya sub’ekti Maydon, ming, km2 Aholisi ming kishi Markazi va aholisi ming kishi 1 50px|border Kurgan viloyati 71,5 911,0 Kurgan (333,4) 2 50px|border Sverdlov viloyati 194,3 4298,0 Ekaterinburg (1387,6) 3 50px|border Tyumen viloyati 1435,2 3430,2 Tyumen (621,5) 4 50px|border Xanti-Mansi muhtor okrugi-Yugra* 534,8 1538,5 Xanti-Mansi (80,9) 5 50px|border Chelyabinsk viloyati 88,5 3478,6 Chelyabinsk (1130,3) 6 50px|border Yamalo-Nenets muhtor okrugi* 769,2 546,2 Salexard (43,5) * Tyumen viloyati okrug tarkibida

 Yirik shaharlari 

 Aholisi va millatlar tarkibi 

Turkum:Rossiya federal okruglari
Shimoli-gʻarbiy federal okrug

Yirik shaharlar 

 Okruglar tarkibi 
 center|400px|Shimoli-Gʻarbiy Federal okrugi № Bayrogʻi Federatsiya subyekti Maydoni, (ming km²) Aholisi (ming kishi) Markazi va uning aholisi (ming kishi) 1 50px|border Arxangel viloyati* 589,9 1280,2 Arxangel (349,6) 2 50px|border Vologod viloyati 144,5 1227,8 Vologda (286,2) 3 50px|border Kaliningrad viloyati 15,1 937,4 Kaliningrad (422,3) 4 50px|border Kareliya Respublikasi 180,5 693,1 Petrozavodsk (266,3) 5 50px|border Komi Respublikasi 416,8 974,6 Siktivar (248,2) 6 50px|border Leningrad viloyati 83,9 1637,7 Sankt-Peterburg (4571,2) 7 50px|border Murmansk viloyati 144,9 857 Murmansk (317,5) 8 50px|border Nenets muxtor okrugi 176,8 41,9 Naryan-Mar (26,3) 9 50px|border Novgorod viloyati 54,5 657,6 Buyuk Novgorod (216,7) 10 50px|border Pskov viloyati 55,4 713,4 Pskov (194,8) 11 50px|border Sankt-Peterburg 1,4 4869,6

 Iqtisodiyot 

 Aholisi va milliy tarkibi 

Turkum:Rossiya federal okruglari
Shimoliy Kavkaz federal okrugi

Okrug tarkibi 
 center|400px|Северо-Кавказский федеральный округ № Bayrog'i Federatsiya sub'ekti Maydoni ming km2 Aholisi (2010), ming kishi Markazi va aholisi ming kishi 1 50px|border Dogʻiston 50,3 2977,4 Maxachkala (577,9) 2 50px|border Ingushetiya 19,3* 413,0 Magas (2,5) 3 50px|border Kabardino-Balgariya 12,5 859,8 Nalchik (270,4) 4 50px|border Qorachoy-Cherkes 14,3 478,5 Cherkesk (116,3) 5 50px|border Shimoliy Osetiya 8 712,9 Vladikavkaz (313,8) 6 50px|border Stavropol o'lkasi 66,2 2786,1 Stavropol (401) 7 50px|border Checheniston 19,3** 1269,1 Grozniy (271)

 Geografiyasi 
 Aholisi va millatlar tarkibi 
 Millatlar tarkibi 
 Yirik shaharlari 

Turkum:Rossiya federal okruglari
Shuhrat Safin

Shuhrat Safin (1970, 3-aprel—2009, 20-sentabr) — oʻzbek xalqaro shaxmat grossmeysteriOʻzME. U 1999-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan. Safin Vlissingendagi Hogeschool Zeeland turnirida Mixail Gurevich va Viktor Mixalevski bilan birinchi o'rinni egalladi. U tiebreak hisobida uchinchi o'rinni egalladi. 2001-yilda Safin shaxmat bo'yicha O'zbekiston chempionatida g'olib chiqqan, shu yilning noyabr oyi oxirlarida FIDE Jahon chempionatida ishtirok etdi. Bu yerda u birinchi davrada Predrag Nikoli tomonidan mag'lubiyatga uchradi. 2002 yilda Safin 1–Abu-Dabi shaxmat festivalining Masters turnirida Mixail Ulibin va Yevgeniy Gleizerov bilan 3-o'rin uchun bellashgan. 2008-yilda u Kolkata ochiq chempionatida uchinchi o'rinni egalladi. 2009-yilda u Mumbay Meri Kubogida Chakkravarthy Deepan, Georgiy Timoshenko, Sundar Shyam, Saidali Yoʻldoshev va Andrey Devyatkin bilan 5-10 o'rinlarni egalladi. Safin 1996, 1998, 2000, 2002 va 2008 yillardagi shaxmat olimpiadalarida, 2001 yilgi jamoaviy shaxmat bo'yicha Jahon chempionatida va 1995, 2003 yillardagi jamoaviy shaxmat bo'yicha Osiyo chempionatida O'zbekiston terma jamoasida o'ynagan. 1995-yilgi tadbirda u ikkita medalni qo'lga kiritdi: jamoaviy bronza va to'rtinchi turda individual kumush. U Samarqand shahrida qon saratonidan vafot etdi.http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5781http://theweekinchess.com/html/twic193.html#13http://theweekinchess.com/html/twic407.html#7

 

Turkum:Oʻzbekiston shaxmatchilari
Turkum:Shaxmat grossmeysterlari
Turkum:Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Uzoq Sharq federal okrugi

Okruglar tarkibi 
 right|400px|Uzoq-Sharq Federal okrugi № Bayrogʻi Federatsiya sub’ekti Markazi Maydoni (km²) Aholisi(kishi) YaIM(Mlrd. rubl) 1 50px|border Amur viloyati Blagoveshensk 361,913 829,200 136,784 2 50px|border Yahudiy muhtor viloyati Birobidjan 36,266 176,600 26,695 3 50px|border Kamchatka o'lkasi Petropavlovsk-Kamchatsk 464,275 321,800 78,248 4 50px|border Magadan viloyati Magadan 462,464 157,000 41,948 5 50px|border Primorsk o'lkasi Vladivostok 164,673 1,956,400 319,359 6 50px|border Yoqutishton) Yakutsk 3,083,523 958,300 304,986 7 50px|border Saxalin viloyati Janubiy-Saxalin 87,101 497,900 335,878 8 50px|border Xabarovsk o'lkasi Xabarovsk 787,633 1,344,200 273,212 9 50px|border Chukotka muhtor okrugi Anadir 721,481 50,500 30,699

Turkum:Rossiya federal okruglari
Markaziy Yevropa yozgi vaqti

Markaziy Yevropa yozgi vaqti (CEST, ) — 2chi vaqt mintaqasining boshqa nomi.

Geografiya
Quyidagi davlatlar martning soʻnggi yakshanbasi (soat UTC 1:00dan) va oktabrning soʻnggi yakshanbasi (soat UTC 1:00gacha) orasida CESTdan foydalanishadi:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Turkum:Vaqt mintaqalari
Germaniya yerlari

№
 Bayroq
 Gerb
 Yer
 Joy Bundesratlari
 Maydoni(km²)
 Aholisi(mln.)
 kishi.har km²
 Markazi
 01
 80px
 50px
 Baden-VyurtembergBaden-Württemberg
 6
 35 752 (3)
 10,717 (3)
 300 (6)
 StuttgartStuttgart
 02
 
 50px
 Bavariya mustaqil davlatiFreistaat Bayern
 6
 70 549 (1)
 12,444 (2)
 176 (11)
 MyunxenMünchen
 03
 
 50px
 BerlinBerlin
 4
 892 (14)
 3,388 (8)
 3 798 (1)
 BerlinBerlin
 04
 
 50px
 BrandenburgBrandenburg
 4
 29 478 (5)
 2,568 (10)
 87 (15)
 PotsdamPotsdam
 05
 
 50px
 Bremen mustaqil genzey shahriFreie Hansestadt Bremen
 3
 404 (16)
 0,663 (16)
 1 641 (3)
 BremenBremen
 06
 
 50px
 Hamburg mustaqil genzey shahriFreie und Hansestadt Hamburg
 3
 755 (15)
 1,735 (13)
 2 298 (2)
 HamburgHamburg
 07
 80px
 50px
 HessenHessen
 5
 21 115 (7)
 6,089 (5)
 288 (7)
 WiesbadenWiesbaden
 08
 80px
 50px
 Meklenburg-Old PomeraniyaMecklenburg-Vorpommern
 3
 23 179 (6)
 1,720 (14)
 74 (16)
 SchwerinSchwerin
 09
 
 50px
 Quyi SaksoniyaNiedersachsen
 6
 47 620 (2) 
 8,001 (4)
 168 (12)
 HannoverHannover
 10
 80px
 50px
 Shimoliy Reyn — VestfaliyaNordrhein-Westfalen
 6
 34 084 (4)
 18,075 (1)
 530 (4)
 DüsseldorfDüsseldorf
 11
 
 50px
 ReynlandpfalsRheinland-Pfalz
 4
 19 853 (9)
 4,061 (7)
 205 (9)
 MainzMainz
 12
 
 50px
 SaarSaarland
 3
 2 569 (13)
 1,056 (15)
 411 (5)
 SaarbryukkenSaarbrücken
 13
 80px
 50px
 Saksoniya mustaqil davlatiFreistaat Sachsen
 4
 18 415 (10)
 4,296 (6)
 233 (8)
 DrezdenDresden
 14
 80px
 50px
 Saksoniya-AnhaltSachsen-Anhalt
 4
 20 446 (8)
 2,494 (11)
 122 (14)
 MagdeburgMagdeburg
 15
 80px
 50px
 Schleswig-HolsteinSchleswig-Holstein
 4
 15 763 (12)
 2,829 (9)
 179 (10)
 KielKiel
 16
 80px
 50px
 Turingiya mustaqil davlatiFreistaat Thüringen
 4
 16 172 (11)
 2,355 (12)
 146 (13)
 ErfurtErfurt
 DE
 
 50px
 Germaniya Federativ RespublikasiBundesrepublik Deutschland
 69
 357 046
 82,501
 231
 BerlinBerlin
 

 Yana qarang 
Germaniya hududiy boʻlinishi

 
 Werner Künzel/Werner Rellecke: Geschichte der deutschen Länder; Münster 2005, 
 Hans Geog Wehling: Die deutschen Länder. Geschichte, Politik, Wirtschaft; 2004, 
 Sven Leunig: Die Regierungssysteme der deutschen Länder, 2007, 3825228444
Kirov viloyati

Kirov viloyati - Rossiya Federatsiyasidagi viloyat. 1934-yil 7-dekabrda Kirov oʻlkasi nomi bilan tashkil etilib, 1936-yil 5-dekabrdan viloyatga aylantirilgan. Maydoni 120,8 ming km². Aholisi 1589,4 ming kishi (2000), asosan, ruslar; shuningdek, mari, tatar, udmurt, komilar ham yashaydi. Shaharliklar 71%. 39 tumanga boʻlingan; 18 shahar, 57 shaharcha bor. Markazi – Kirov shahri

Kirov viloyatining yer usti past-balandlik boʻlib, shimolidan jan.ga pasayib boradi. Foydali kazilmalari: temir rudasi, yonuvchi slanetslar, fosforit, torf. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi –14°, iyulniki 17°. Yillik yogʻin 500 mm. Vegetatsiya davri 155–170 kun. Asosiy daryosi – Vyatka. Tuproqlari podzol, chimli podzol, unumdor chimli-karbonatli, oʻtloqi, botqoq va kulrang tuproqlar.

Sanoat tarmoqlaridan mashinasozlik, yengil, oʻrmon, yogʻochsozlik va sellyuloza-qogʻoz sanoati yetakchi oʻrinda. Mashinasozlik sanoatida elektrotexnika buyumlari va koʻtarish-transport jihozlari ishlab chiqariladi. Kirov viloyati yogʻoch, taxta, standart uylar, mebel, changʻi yetkazib beradigan asosiy rayon. Yengil sanoatda mahalliy xom ashyo asosida moʻynali va teri buyumlari tayyorlanadi.

Kirov viloyati sut va goʻsht chorvachiligi, gʻalla, tolali zigʻir va kartoshka yetishtirishga ixtisoslashgan. Qoramol, choʻchqa, qoʻy, echki, parranda boqiladi. Kirov viloyati, avtomobil yoʻllari bor. Vyatka daryosida kema qatnaydi.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Saratov viloyati

Saratov viloyati – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1934-yil10-yanvarda tashkil etilgan. Maydoni 100,2 ming km². Aholisi 2669,3 ming kishi (2002) asosan, ruslar (85,6%), shuningdek, ukrain, tatar, qozoq, mordva, chuvash, belorus, nemis va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi – 73,2%. Saratov viloyatida 38 maʼmuriy tuman, 18 shahar, 30 shaharcha bor. Markazi – Saratov sh.

Saratov viloyati Sharqiy Yevropa tekisligining janubi-sharqida, Quyi Volga boʻyida, Volga daryosining har ikkala soxilida joylashgan. Eng baland joyi 370 m. Foydali qazilmalardan tabiiy gaz, neft, yonuvchi slanetslar, kurilish materiallari bor. Ikdimi kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi–12°, iyulniki 22°. Yiliga 250–450 mm yogʻin yogʻadi. Vegetatsiya davri 127–150 kun. Asosiy daryosi – Volga va uning irmoklari: Tereshka, Katta Irgaz; Volgograd va Saratov suv omborlari bor. Saratov viloyati oʻrmonli dasht va chala choʻl zonalarida joylashgan.

Tuproklari asosan, qoratuproq, toʻq kashtan va kashtan tuproklar. Hududining 5% oʻrmon (qayragʻoch, dub, qayin). Yovvoyi hayvonlardan yumronqoziq, dala sichqoni, qoʻshoyoq, olaxurjun, malla tovushqon, tulki, boʻri, sassiqkoʻzan, oʻrmonlarda los, dashtlarda saygʻoq yashaydi. Ondatra, yenotsimon it, bobr, vixuxol, qobon, norka, xoldor bugʻu iqlimlashtirilgan. Daryolarda laqqa, leshch, sudak va boshqa baliqlar bor. Viloyat hududida Xvalin milliy bogʻi joylashgan.

Sanoatining asosiy tarmoqlari: mashinasozlik va metallni qayta ishlash (aviatsiya zavodi; trolleybus, podshipnik zavodlari, avtotraktor pritseplari, sovitkich va muzlatkich, metall kesuvchi stanoklar, priborlar, avtomatlashtirish vositalari va ular uchun ehtiyot qismlar, yoʻl mashinalari ishlab chiqarish), oziq-ovqat, kimyo va neft kimyosi (mineral oʻgʻitlar, sulfat kislotasi, kimyo tolasi va iplari, „Balvisko“ va „Ximvolokno“ korxonasi), texnik rezina buyumlari („Balakovorezinotexnika“ korxonasi), yengil (tikuvchilik, trikotaj, poyabzal, ipak va ip gazlamalar) sanoatlari korxonalari ishlab turibdi. Qurilish materiallari, taxta tilish va yogʻochsozlik, toʻqimachilik sanoati tarmoqdari mavjud. Neft va gaz qazib olinadi. Saratov GES, Balakov AESlari qurilgan. Asosiy sanoat markazlari: Saratov, Balakovo, Balashov, Volsk shahlari.

Saratov viloyati – Rossiyaning muhim qishloq xoʻjaligi rayonlaridan biri. Gʻalla, texnika ekinlari (kungaboqar, qand lavlagi), kartoshka, sabzavot, poliz, yem-xashak ekinlari ekiladi. Chorvachiligi goʻsht va sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Koramol, choʻchqa, qoʻy, parranda boqiladi. Volga daryosi va Volgograd suv omborida kemalar qatnaydi. Saratov – Moskva, Saratov –Penza, Nijniy Novgorod – Cherepovets, Oʻrta Osiyo – Markaz gaz quvurlari oʻtgan. Transport yoʻli uzunligi 2299 km, qattiq qoplamali avtomobil yoʻllari uzunligi 9998 km (2002). Saratov shahrida xalqaro aeroport bor. 12 oliy oʻquv yurti, 13 muzey, 7 teatr, filarmoniya, sirk faoliyat koʻrsatadi. Kurort bor.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Ulyanov viloyati

Ulyanovsk viloyati - Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1943-yil19 yanvardatashkil qilingan. Rossiya Yevropa qismining janubi-sharqida joylashgan. Maydoni 37,3 ming km². Aholisi 1382,3 ming kishi (2002), asosan, ruslar (73%), shuningdek, tatar, chuvash, mordva, ukrain va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Viloyat tarkibida 21 maʼmuriy tuman, 6 shahar, 33 shaharcha bor. Shahar aholisi 73%. Viloyat markazi – Ulyanovsk sh.

Ulyanovsk viloyati hududining 3/4 ga yaqin qismi Volga boʻyi qirlarining sharqida joylashgan. Volga daryosi Ulyanovsk viloyati hududini oʻng va chap (Zavoljye) soxillarga boʻladi. Zavoljye sohili qismi bir oz qiya tekislik. Oʻng sohilda Volga boʻyi qirlari (bal. 363 m gacha) joylashgan. Foydali qazilmalari: kvars, kumush, diatomitlar, qurilish materiallari xom ashyosi, neft, tabiiy gaz, yonuvchi slanetslar, torf, fosforitlar. Undori mineral suvi bor. Iqlimi moʻʼtadil kontinental, yanvarning oʻrtacha temperaturasi –13°, iyulniki 19°. Yiliga 400 mm ga yaqin yogʻin yogʻadi. Vegetatsiya davri 174 kun. Asosiy daryolari – Volga va uning irmoqlari (Sura, Sviyaga, Katta Cheremshan va boshqalar); Kuybishev suv ombori, kichik koʻllar bor. Viloyat oʻrmonli dasht va keng bargli oʻrmonlar (asosan, shim.garbi) zonasida, joylashgan. Zavoljyeda qaragʻayzorlar saqlangan. Oʻrmonlar viloyat hududining 25% ni egallaydi. Katta maydon unumdor qoratuproqlar bilan qoplangan. Yovvoyi hayvonlardan los, suvsar, tiyin, oq tovushqon, suv parrandalari va botqoqqirgʻoq qushlari yashaydi. Kuybishev suv omborida baliq ovlanadi.

Sanoatining asosiy tarmoqlari: mashinasozlik va metallsozlik (U.v,da Rossiya avtobuslarining 64%, yuk avtomobillarining 6%, shuningdek, samolyotlar, stanoklar, kimyo sanoati uchun jihozlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari, elektrotexnika mahsulotlari ishlab chikariladi). Yengil (jun va zigir gazlamalar, paypoq) va oziq-ovqat (un, yorma va boshqalar) sanoati korxonalari mavjud. Qurilish materiallari, sement, termoizolyatsiya ishlab chiqarish, yogʻochsozlik sanoati korxonalari bor. Eng yirik korxonalari: "Ulyanovskiy avtozavod", "Voljskiye motori", "Avtodetalservis", "Aviastar", mexanika mashinasozlik zavodlari, Dimitrovgrad agregat zavodi. Asosiy sanoat markazlari Ulyanovsk, Dimitrovgrad. Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi sutgoʻsht yoʻnalishidagi chorvachilik. Qoramol, choʻchqa, qoʻy boqiladi. Asalarichilik rivojlangan. Bugʻdoy, arpa, grechixa, texnika ekinlaridan kungaboqar va qand lavlagi, shuningdek, kartoshka, sabzavot ekinlari va boshqa ekiladi. Transport yoʻlilar uzunligi 709 km, avtomobil yoʻllari uzunligi 4615 km, Volgada kemalar qatnaydi. Havo transporti viloyatni Rossiya Federatsiyasining koʻpchilik rayonlari bilan boglaydi. 2 xalqaro aeroporti (shu jumladan, UlyanovskVostochniy) bor. 46 sanatoriykurort muassasasi faoliyat koʻrsatadi.

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Penza viloyati

Penza viloyati - Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1939-yil 4-fevralda tashkil etilgan. Rossiya Yevropa qismining janubi-sharqida joylashgan. Volgaboʻyi federal okrugiga kiradi. Maydoni 43,2 ming km². Aholisi 1453,4 ming kishi (2002), asosan, ruslar, shuningdek, mordva, tatar, chuvash va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi 64,4%. Penza viloyatida 28 maʼmuriy tuman, 11 shahar, 16 shaharcha bor. Markazi – Penza shahri Boshka yi-rik shaharlari – Kuznetsk, Serdobsk.

Viloyat hududining katta qismini Volgaboʻyi qirlari (eng baland joyi 331 m) egallaydi. Chekka gʻarbiy qismi Oka – Don tekisligida (balandligi 150–180 m) joylashgan. Ikdimi moʻʼtadil kon-tinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi –12°, iyulniki 19°. Yillik yogʻin 600 mm. Vegetatsiya davri 126–132 kun. Yirik da-ryolari – Sura, Moksha, Xopyor, Vorona. Penza viloyatining katta qismi oʻrmon dasht va qisman keng bargli oʻrmonlar zona-sida (sharqda) joylashgan. 65%dan or-tiq hududi krratuprokli. Hududining 23% oʻrmon. Tulki, suvsar, quyon, boʻrsiq, koʻrsichqon, qora sassiqkoʻzan, yumronqoziq, kiyik, vixuxol, los, oq sichqon, latcha yashaydi. Viloyat hudu-dida Volgaboʻyi oʻrmon-dasht qoʻriqxo-nasi tashkil etilgan.

Asosiy sanoat tarmoklari: mashinasozlik (kimyo uskunalari, quvur oʻtkazish sanoat apparaturam, toʻqimachilik mashinalari, kompressorlar, dizel va dizelli generatorlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari, hisoblash texnikasi vositalari, velosipedlar ishlab chiqarish), yengil (poyabzal, toʻqimachilik), oziq-ovqat, kimyo-farmatsev-tika. Yuqori sifatli idish-tovoqlar ishlab chiqariladi. Asosiy sanoat markazlari: Penza, Kuznetsk, Serdobsk, Kamenka, Nijniy Lomov.

Viloyat qishloq xoʻjaligi donchilik va chorvachilikka ixtisoslashgan. Gʻalla, qand lavlagi, kungaboqar, sabzavot, kartoshka, yem-xashak ekinlari ekiladi. Qoramol, choʻchqa, qoʻy va echki, parranda boqiladi. Avtoyoʻllar zichligi 133 km/ming km² (1997). 5 oliy oʻquv yurti, 8 muzey, 2 teatr, botanika bogʻi, 7 sanatoriy, 56 dam olish uyi, Axunya kurorti mavjud.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Orenburg viloyati

Orenburg viloyati (1938—1957-yillarda Chkalov viloyati) – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat, markazi Orenburg shahri. Ural iqtisodiy rayoniga kiradi. Maydoni 124 ming km². Aholisi 2229,6 ming kishi (1998), asosan, ruslar (72,3%), shuningdek, tatar, ukrain, qozoq, mordva, boshqird, nemis, chuvash, belorus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi 64,1%. Markazi — Orenburg shahri Tarkibida 35 maʼmuriy rayon, 12 shahar, 26 shaharcha bor. Boshqa yirik shaharlari – Orsk, Novotroitsk.

Orenburg viloyati hududining koʻp qismi Janubiy Ural togʻlari etagida. Foydali qazilmalari: neft, gaz, toshtuz, slanets, fosforit, qoʻngʻir kumir, nikel, kobalt, mis kolchedani, oltin, asbest, oʻtga chidamli gillar, yashma. Iklimi keskin kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi – 14° dan –19° gacha, iyulniki 19–22°. Yillik yogʻin 300–450 mm. Vegetatsiya davri 180 kungacha. Asosiy daryosi – Ural va uning irmoklari: Janubi-sharqda oqmas koʻllar bor. Orenburg viloyati, asosan, choʻl zonasida joylashgan. Tuproqlari qora, kashtan tuproklar. Har xil oʻt-betaga chalov dasht oʻsimliklari oʻsadi. Hududining 4% oʻrmon (oq qayin, qaragʻay). Tulki, oq tovushqrn, malla tovushqon, yumronqoziq, sugʻur, oʻrdak, gʻoz, baliqchi bor. Viloyat hudu-dida Orenburg qoʻriqxonasi tashkil etilgan.

Sanoatining asosiy tarmoklari: yoqilgʻi, qora va rangli (nikel, mis, xromli birikmalar) metallurgiya, mashinasozlik va metallsozlik (konchilik, metallurgiya sanoati uchun jihozlar, sovitqich asbob-uskunalar, temirchilik-presslash mashinalari, metall kesuvchi stanoklar, elektrodvigatellar, qishloq xoʻjaligi mashinalari uchun ehtiyot qismlar va boshqa ishlab chiqariladi), kimyo, neft kimyosi, oziqovqat (goʻsht mahsulotlari, un, yorma, osh tuzi, oʻsimlik yogʻi) sanoatlari. Eng yirik korxonalari: "Orenburgneft", "Orenburggazprom", "Orenburgnefteorgsintez", "Orenburgasbest", "Nosta" (Novotroitsk), "Yujural nikel" (Orsk), Orsk yengil metallkonstruksiyalar zavodi, "Orenteks" (Orenburg), Medno-gorsk mis-oltingugurt kombinati, Gay ruda boyitish kombinati, "Yujuralmash" (Orsk), "Gidropress" stanoksozlik zavodlari (Orenburg). Gaz (Orenburg gaz kondensat koni), neft (Uraloldi rayoni), temir (Xalilov koni), mis (Gay koni) va nikel rudalari (Kiyemboy koni), tosh tuzi (Iletsk koni), qoʻngʻir koʻmir (Tyulgan kumir razrezi) va boshqa kazib olinadi. Iriklin GRES ishlab turibdi. Asosiy sanoat markazlari – Orenburg, Orsk, Buzuluk, Mednogorsk, Novotroitsk, Gay, Buguruslan, Quvondiq shaharlari. Qishloq xoʻjaligida don-chorvachilik yoʻnalishlari rivojlangan. Bugʻdoy, suli, tariq, mosh, kungaboqar, kartoshka, sabzavot, ozuqa ekinlari ekiladi. Qoramol (sut-goʻsht zotlari), choʻchqa, qoʻy, echki, parranda boqiladi. Avtoyoʻllar zichligi 101 km/ming km². 5 oliy oʻquv yurti, kutubxona va klublar, kasalxonalar bor. Gay balneobalchiq kurorti ishlab turibdiOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Arxangelsk viloyati

Arxangelsk viloyati – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. Neneslar muxtor okrugi hamda Kolguyev, Vaygach, Novaya Zemlya, Frans-Iosif Yeri va Solovki olarini oʻz ichiga oladi. Viloyat shimoliyda Oq, Barens va Kara dengizlarga tutash. Arxangelsk viloyati Rossiyaning aholisi eng siyrak joy-lashgan yerlaridan biri. Aholisi 1 mln. ortiq (2023), shundan shahar aholisi 1205 ming, qishloq aholisi 419 ming, asosan ruslar, neneslar va komilar. 1937-yil 23-sentabrda tashkil etilgan. Maydoni 587,4 ming km². Arxangelsk viloyatida 20 ma’muriy tuman, 13 shahar, 40 shaharcha bor. Markazi – Arxangelsk shahriViloyatning markaziy qismi bir necha daryo vodiylari (Shimoliy Dvina va uning irmoqlari) kesib oʻtgan tekislikdan iborat. Uning kattagina qismi botqoqlik, gʻarbiy qismida pastroq qirlar, markazidagi tekislikda Timan kryaji bor. Foydali qazilmalari – koʻmir, torf va gips. Iqlimi sovuq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi gʻarbda –12°, sharqda –18*. Iyuliing oʻrtacha temperaturasi viloyat janubida 16°, shimolida 8°. Tez-tez shamol boʻlib turadi; 350–550 mm yogʻin yogʻadi. Muhim daryolari: Shimoliy Dvina, Onega, Pechora; koʻl koʻp (Lacha, Kenozero, Kojo-zero va boshqalar). Tuproqlari gleyli tundra, podzol va botqoqtuproqpar. Igna bargli 658oʻrmonlar bor. Tyulen, tiyin, quyon, oq tulki, suvsar va boshqa yashaydi.Arxangelsk viloyati yogʻoch tayyorlash, yogʻoch-kimyo sanoatini rivojlantirish va yogʻoch-taxta eksport qilishda Rossiyaning muhim rayoni hisoblanadi. Arxangelsk, One-ga, Mezen, Naryan-Mar shaharlarida taxta tilish sanoati rivojlangan. Sanoatining sellyuloza-qogʻoz, gidroliz (Arxangelsk) tarmoqlari, sulfat-spirt olish, yogʻochdan standart uylar tayyor-lash taraqqiy etgan. Kotlasda yirik sellyuloza-qogʻoz kombinati bor. Mashinasozlik, xususan, transport mashinasozli-gi muhim oʻrin tutadi. Arxangelsk va Kotlas shaharlarida kemasozlik va kema tuzatish sanoati rivojlangan. Arxan-gelskda yirik baliq kombinati, Shoyna, In-digi, Naryan-Mar shaharlarida baliq kon-serva zavodlari ishlab turibdi. Boksit zaxiralari asosida rangli metallurgiya rivojlanmoqda.Arxangelsk viloyatida sut chorvachiligi katta urin tutadi. Xolmogori sersut sigirlar zoti Arxangelsk viloyatida yaratilgan. Bugʻuchilik bilan shugʻullaniladi, baliq va dengiz hayvonlari, tiyin va qutb tulkisi ov-lanadi. Gʻalla ekinlaridan suli, arpa, bugʻdoy ekiladi. Asosiy temir yoʻllari: Moskva – Arxangelsk, Konosha – Kotlas, Obozerskaya – Belomorsk. Shimoliy Dvinada kema qatnaydi. Arxangelsk, Onega, Me-zen, Naryan-Mar dengiz portlari bor. Arxangelsk viloyatida umumiy ta’lim maktablari, oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, oliy oʻquv yurtlari, ommaviy kutubxona, klub bor.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Rafael Correa

Rafael Correa Delgado; (6-aprel, 1963) Ekvador prezidentidir. Demokratik sotsializm tarafdorihttp://www.wsws.org/articles/2006/dec2006/ecua-d07.shtml va aksilimperialist. 2019-yilda norozilik tufayli mamlakatdan qochib ketgan. 2020-yil 8-aprelda sirtdan 8 yil qamoq jazosiga hukm qilinganhttps://m.kun.uz/news/2020/04/07/ekvadorning-sobiq-prezidenti-8-yillik-qamoq-jazosiga-mahkum-qilindi

 

 
 Web Oficial de Rafael Correa 

Turkum:Ekvador prezidentlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Çankaya Universiteti

Çankaya Universiteti, Turkiya oliy oʻquv yurtlaridan biri.

 Linkler 

 Çankaya Universiteti (en)
 Çankaya Universiteti (tr)
 Kutuphane 

Turkum:Turkiyadagi universitetlar
Rostov viloyati

Rostov viloyati – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1937-yil 13 sentabrda tuzilgan. Janubiy federal okrugiga kiradi. Maydoni 100,8 ming km². Aholisi 4406,7 ming kishi (2002), asosan, ruslar, shuningdek, ukrain, arman, belorus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi – 67,6%. Viloyat tarkibida 43 maʼmuriy tuman, 23 shahar, 25 shaharcha bor. Markazi – Rostov Don shahri. Boshqa yirik shaharlari: Taganrog, Shaxti, Novocherkassk, Volgodonsk, Novoshaxtinsk.

Rostov viloyati Rossiya Yevropa qismining janubida joylashgan. Janubi-gʻarbda Azov dengizining Taganrog qoʻltigʻiga tutash. Relyefi, asosan, tekislik. Gʻarbida Donetsk kryajining sharqiy etaklari (eng baland joyi – 253 m), shimolida Don gryadasi, janubi-sharqda Yergeni qirlari, janubida KumaManich botigʻi joylashgan. Foydali qazilmalari: temir rudasi, antratsit, kokslanuvchi kumir, kvarsit, ohaktosh, qurilish materiallari, osh tuzi, tabiiy gaz va boshqa

Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi –9° dan (shimolida) – 5°gacha (janubida), iyulniki 22°, 24°. Oʻrtacha yillik yogʻin 400–650 mm. Vegetatsiya davri 165–180 kun. Asosiy daryolari – Don va uning irmoqlari (Severe kiy Donets, Sal, Manich va boshqalar).

Qoratuproq, kashtan, shoʻrtob tuproqlar tarqalgan. Har xil boshoklilar, betagachalov, shuvoq oʻsadi. Tulki, saygʻoq, sassiqkoʻzan, yumronqoziq, qoʻshoyoq, bedana, kaklik yashaydi. Viloyat hududida Rostov qoʻriqxonasi joylashgan.

Sanoatining yetakchi tarmoqlari: mashinasozlik va metallsozlik, shu jumladan, qishloq xoʻjaligi (kombaynlar, kultivatorlar va boshqa – "Rostselmash" ishlab chiqarish birlashmasi), energetika; temirchilikpresslash ("Donpressmash" ishlab chiqarish birlashmasi), metallurgiya, neft, savdo jihozlari, metallsozlik stanoklari, asboblar, elektrovozlar (Novocherkassk elektrovoz zavodi), ekskavatorlar, optikamexanika, uyroʻzgʻor elektr asboblari, neftgazni qayta ishlaydigan jihozlar va boshqa mahsulotlarni ishlab chiqarish. Qora va rangli metallurgiya, kimyo va neft kimyosi (kimyo tolasi, plastmassa, texnik rezina, lokboʻyoq mahsulotlari), oziq-ovqat (goʻsht, yogʻmoy, konserva va boshqalar) sanoatlari ham rivojlangan. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Toshkoʻmir qazib olinadi (Donetsk havzasi). Novocherkassk va boshqa issiqlik elektr stansiyalari, Simlyansk GES bor. Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi – dehqonchilik. Bugʻdoy, arpa, sholi, kungaboqar, poliz, sabzavot, kartoshka, yemxashak ekinlari ekiladi. Tokchilik va mevachilik rivojlangan. Chorvachiligi goʻshtsutga ixtisoslashgan. Qoramol, qoʻy va echki, choʻchqa, parranda boqiladi. Azov dengizi, Don, Severskiy Donets, Gʻarbiy Manich daryolarida kema qatnaydi. Dengiz porti – Taganrog; daryo portlari – RostovDon, UstDonetskiy. Transport yoʻlilar uz. 1865 km, kattik qoplamali avtomobil yoʻllar uz. 10988 km (2002). 16 oliy oʻquv yurti, 8 muzey, 7 teatr, filarmoniya, sirk, kimiz bilan davolaydigan Manich iklim kurorti, Vyoshenskaya kurorti va 12 sanatoriy mavjud.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
Volgograd viloyati

Volgograd viloyati - Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1936 yil 5 dekabrda tashkil etilgan. Maydon 113,9 ming km. Aholisi 2645 ming kishi (1999), shaharliklar 76%. Volgograd viloyatida 19 shahar, 32 shaharcha bor (1991). Markazi – Volgograd shahri.

Volgograd viloyati Quyi Volga boʻyida dasht va chala choʻl zonasida. Volga daryosi vodiysi viloyat hududini 2 qismga: gʻarbiy – oʻng sohil va sharqiy (Zavolje) qismlarga ajratadi. Volgograd viloyatida neft, tabiiy gaz, osh tuzi va magniy tuzi (Elton koʻlida), fosforit konlari topilgan. Mineral buloqlar mavjud. Volgograd viloyatining iqlimi kontinental, quruq. Yanvarning oʻrtacha tempaturasi – 8 dan – 12" gacha, iyulniki 23°. Yiliga 350 mm yogʻin yogʻadi. Asosiy daryolari: Volga va Don. Yirik koʻllari: Elton, Gorkosolyonos; Simlyansk va Volgograd suv omborlari bor. Volgograd viloyati energetika asosini Volga GES, Volgograd GRESlari va b. issiqlik elektr markazlari tashkil qiladi. Metallurgiya (poʻlat sim-kanat, quvur, alyuminiy zavodlari), mashinasozlik (traktorsozlik, minora kranlari, podshipniklar, elektrotexnika, neft, oziq-ovqat sanoatlari uchun jihozlar) sanoatlari rivojlangan. Viloyatda kimyo va neft kimyosi (sintetik tola, sintetik kauchuk, shina, texnik rezina, azot-kislorod zavodlari) sanoatlari katta oʻrin egallaydi. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Yengil (asosan toʻqimachilik), yogʻochsozlik va oziq-ovqat (goʻsht, sut, un-yorma, yogʻ-moy, konserva) sanoati tarmoqlari rivojlanmoqda. Asosiy sanoat markazlari – Volgograd, Voljskiy, Kamishii, Uryupinsk, Mixaylovka. Volgograd viloyatida gʻalla ekinlaridan burdoy, tariq, texnika ekinlaridan xantal (gorchitsa) ekiladi, polizchilik (tarvuz), sabzavotchilik rivojlangan. Chorvachilikda koʻproqqoramol, qoʻy va choʻchqa boqiladi. Bogʻdorchilik rivojlangan. Transportida temir yoʻl, suv yoʻli va avtomobil yoʻllari katta oʻrin tutadi. V.v.da 8 oliy oʻquv yurti, 4 teatr, 5 muzey bor (1999).OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 Hududiy boʻlinishi 

 

Turkum:Rossiya viloyatlari
UTair 120 reysi halokati

UTair 120 reysi halokati 2012-yil 2-aprelida mahalliy vaqt bilan soat 05:35 da Rossiyaning Tyumen shahri yaqinida sodir boʻldi. Tyumen-Surgut reysini bajarayotgan ATR72-200 uchogʻi bortida 43 kishi bor edi, ulardan 31 nafari halok boʻldi.

 
 UTair
"Официальное сообщение ОАО «Авиакомпания «ЮТэйр»." 
"UTair Aviation Official Statement." 
 Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi: "2 апреля ATR-72 № VP-BYZ ." 
Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la Sécurité de l'Aviation Civile
"Accident on 2 April to the Flight UT 120 ATR 72-201 registered VP-BYZ." 
"Vol UT 120 du 2 avril 2012 ATR 72-201, immatriculé VP-BYZ." 

Turkum:Aviahalokatlar
Turkum:2012-yil voqealari
Toshkent AYQSh portlashi (2012)

2012-yilgi Toshkent AYQSh portlashi Toshkent shahrining Toshkent kichik halqa yoʻlining Yakkasaroy tumani hududidagi qismida joylashgan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shahobchasida 2012-yili 1-aprel kuni soat 10:50 da sodir boʻldi.Toshkent aeroportiga yaqin hududdagi AYQSHda portlash yuz berdi , kun.uz Qurbon va jarohatlanganlar yoʻq.Toshkentdagi AYQSH portlashi natijasida qurbonlar va jarohatlanganlar yo‘q , kun.uz Voqea sabablarini oʻrganish uchun maxsus komissiya tuzildi.Xabar , OʻzA

Voqea yuz bergan ilk daqiqalarda AYQSH yonidan oʻtgan koʻprik ustida favqulodda holatni kuzatayotgan odamlar va mashinalar koʻpayib ketgan. Tez orada militsiya xodimlari koʻprikni odamlar va mashinalardan tozalab, kichik xalqa yoʻlini sezilarli katta koʻlamda — Qushbegi mavzesidan Shimoliy vokzalgacha yopishgan.

Yuz bergan favqullodda holat boʻyicha Yakkasaroy tuman prokuraturasi tomonidan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan.В результате взрыва на автозаправочной станции в Ташкенте жертв не было , 12.uz

 
 Взрыв заправки в Ташкенте АЗС (01.04.2012) Видео , olam.uz
 Фото: АЗС после пожара, gazeta.uz

Turkum:Toshkentdagi voqealar
Bektur Asanov

Bektur Asanov — Jalolobod viloyati gubernatori, Qirgʻizistonning Pokistondagi elchisiБ.Асанов Пакистанга элчи болду. 

 Umrbayoni 
Jalolobod viloyatining Suzoq tumani, Qoradaryo qishlogʻida tug‘ilgan. Lola inqilobida faol qatnashgan. U Qirg‘iziston Jismoniy tarbiya va sport, yoshlar ishlari va bolalarni himoya qilish davlat agentligini boshqargan, Jogorku Kengesh deputati etib saylangan.

1992-1995 - "Erkin Qirg'iziston" partiyasi siyosiy kengashi rahbari o'rinbosari

1999-yil - "Erkin Qirg'iziston" partiyasining Jalolobod viloyat bo'limiga rahbarlik qilgan

2000-yil - "Erkin Qirg'iziston" progressiv demokratik partiyasi raisining o'rinbosari

2000-2005 - Jogorku Kengesh deputati

2005-yil - 2005-yil mart inqilobi paytida Jaloloboddagi norozilik shtabining rahbarlaridan biri

2005-2008 - Qirg'iziston Jismoniy tarbiya va sport, yoshlar bilan ishlash va bolalarni himoya qilish davlat agentligi rahbari

2009-2010 - Qirg'izistonning Pokistondagi Favqulodda va Muxtor elchisiБ.Асанов Пакистанга элчи болду. 

2010-2011 - Qirgʻizistonning Jalolobod viloyati gubernatori

2011 yil - "Egemen Qirg'iziston" partiyasidan prezidentlikka nomzod sifatida ko'rsatilgan, davlat tili imtihonidan oldin o'z nomzodini qaytarib olganБектур Жантороевич Асанов. Биография.

 

Turkum:Jalolobod viloyati gubernatorlari
Turkum:Qirg'iziston siyosati
Turkum:Jogorku Kengeshining deputatlari
Markaziy-gʻarbiy hudud (Braziliya)

thumb|300px|Markaziy-gʻarbiy hududning xaritasi
Markaziy-gʻarbiy hudud — Braziliyaning hududiy boʻlimi. Aholisi 13 269 000 kishi 2006 yil. Maydoni 1.606.371 km². Aholi zichligi — 8,26 kishi/km².

 Hudud tarkibi 

 Fotogalereya 

Turkum:Braziliya hududlari
Janubi-sharqiy hudud (Braziliya)

thumb|300px|Janubi-sharqiy hududning xaritasi.
Janubi-Sharqiy hudud  — Braziliyadagi hudud. 

 Hudud tarkibi 

 Statistika 

 Fotogalereya 

Turkum:Braziliya hududlari
Para (shtat)

Para — Braziliyaning shim. qismidagi shtat. Maydoni 1253 ming km². Aholisi 6,1 mln. kishi (2000), asosan, metislar (mahalliy nomi — kaboklu). Maʼmuriy markazi — Belen shahri, boshqa yirik shahri — Santaren. Shtat sharqiy Amazoniyada joylashgan, shim. va jan.dan Gviana tizmalari va Braziliya yassitogʻligi oʻrab turadi. Iqlimi ekvatorial, nam va issiq iqlim. Oʻrtacha oylik temperatura 26—28°. Yillik yogʻin 1500–2500 mm. Asosiy daryolari: Amazonka va uning irmoqlari. Nam ekvatorial oʻrmonlar, shimolida savan-nalar bor.

Para — mamlakatning yirik, birok, aholisi siyrak shtatlaridan. Iqtisodiyotining yetakchi tarmoqlari — oʻrmonchilik va qishloq xoʻjaligi Oʻrmondan brazil yongʻogʻi, kauchuk yigʻiladi, yogʻoch tayyorlanadi. Amazonka havzasida dehqonchilik rivojlangan. Asosiy qishloq xoʻjaligi ekinlari: jut, sholi, maniok, shakarqamish, kakao, banan, ananas, paxta, tamaki. Chorvachilikda qoramol boqiladi. Sohillarda baliq ovlanadi. Sanoati oʻrmon va qishloq xoʻjaligi xom ashyolarini qayta ishlashga ixtisoslashgan. Kon sanoati rivojlangan. Temir va marganets rudalari, oltin, olmos, togʻ xrustali, boksit konlari topilgan."" OʻzME. P-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Jamshid Zokirov

Jamshid Karimovich Zokirov (11-iyul, 1948Жамшид Зокиров оламдан ўтди , uzbekona.uz—7-aprel, 2012Jamshid Zokirov olamdan oʻtdi , kun.uz) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, kino va teatr aktori. 

Hayotining soʻnggi yili davomida saraton kasalligi bilan kurash olib borgan Jamshid Zokirov 2012-yil 7-aprelida vafot etdi.
 Tarjimai holi 
Jamshid Zokirov 11-iyul 1948-yil Toshkent shahrida tavallud topgan. 1971-yil Ostrovskiy nomidagi teatr va rassomchilik san'ati institutini tamomlagan. 1971-yildan Hamza teatri - Oʻzbek Milliy Akademik Drama teatrining aktyori. Eng yaxshi rollari: Albert („Oqshomdan tushgacha“), Farhod („Kuzning birinchi kuni“), Xolmat („Boy ila xizmatchi“), Erkak („Taqdir eshigi“), Stepan („Mardikor“), Erkak („Aldagani xotin yaxshi“) va b. Kinoda Ota („Orzular ogʻushida“), Hakim („Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Olimtoy („Temir xotin“) kabi rollarni oʻynagan va videofilmlarda suratga tushgan: Dekan („Domla“), militsioner („Tartib“), Sharif Nomozov („Shaytanat“) va boshqalar. 1995-yil Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan. O'zbekiston xalq artisti Gavhar Zokirovaga uylangan.

 Filmografiyasi 
 Kelinlar qoʻzgʻoloni
 Suv yoqalab
 Shaytanat
 Temir xotin
 Высоцкий. Спасибо, что живой
Тақдир эшиги

Шайтанат

 

Turkum:1948-yilda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar
Turkum:Sovet erkak aktyorlari
Turkum:Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
Rossiya SSR bayrogʻi

Rossiya SSR BayrogʻiFlag RSFSR300px Taʼsis qilingan 1954-yil 9 yanvar Bekor qilingan sanasi 1991-yil 1 noyabr Mutanosibligi 1:2 MualliflariV. P. Viktorov 

 Oʻxshash maqolalar 
 Rossiya bayrog'i
 Rossiya SSR Gerbi

Turkum:SSR Bayrog'i
Qirgʻiziston SSR bayrogʻi

Qirgʻiziston SSR bayrogʻiФлаг Киргизской ССР300px Taʼsis qilingan 1952-yil 22 dekabr Bekor qilingan sanasi 1992-yil 3 mart Mutanosibligi 1:2 

 * 

Turkum:SSSR ittifoq respublikalarining bayroqlari
Turkum:Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi
Turkum:Qirgʻiziston davlat ramzlari
Turkum:Qirgʻiziston bayroqlari

de:Flagge Kirgisistans#Geschichte
Sobiq Sovet Ittifoqi Respublikalari bayroqlari

Sobiq Sovet Ittifoqi Respublikalari bayroqlarining deyarli barchasida bolgʻacha bilan oʻroqning rasmi boʻlgan va asosiy rangi qizil tusda boʻlgan.

 Sovet Sotsialistlik Respublikalari Ittifoqi 120px haqida Rossiya SSR 120px haqida Ukraina SSR 120pxhaqida Belorussiya SSR 120pxhaqida Oʻzbekiston SSR 999999x80pxhaqida Qozogʻiston SSR 999999x80pxhaqida Gruziya SSR 999999x80pxhaqida Ozarbayjon SSR 999999x80pxhaqida Litva SSR 999999x80pxhaqida Moldaviya SSR 999999x80pxhaqida Latviya SSR 999999x80pxhaqida Qirgʻiziston SSR 999999x80pxhaqida Tojikiston SSR 999999x80pxhaqida Armaniston SSR 999999x80pxhaqida Turkmaniston SSR 999999x80pxhaqida Estoniya SSR 999999x80pxhaqida Kavkazorti SSFR 999999x80pxhaqida Fin-Karelo SSR 999999x80pxhaqida
 Yana qarang 
 Bayroqlar roʻyxati

Turkum:Bayroqlar
Oʻzbekiston SSR bayrogʻi

300px Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi bayrogʻi Taʼsis qilingan 1952-yil 29 avgust Rad etilgan 1991-yil 18 noyabr Mutanosibligi1:2 
Oʻzbekiston.SSR bayrogʻi - Oʻzbekiston SSR timsoli hisoblangan. 1952-yilning 29-avgust kuni taʼsis etilgan.

 Bayroq maʼnosi 
Bayroq oʻrtasidagi havorang rang osmonni, oq liniyalar paxtani, qizil rang esa ishchi qatlamlarning inqilobiy kurashini anglatar edi. Oltin oʻroq va bolgʻa dehqon va ishchilarning birligini, besh qirrali yulduz esa proletariat ramzi edi.

 Tarixi 
Ushbu bayroqdan oldin qizil rangadagi bayroq qoʻllanilib, bayroqning yuqori tepasining chap tomonida sariq oltin rangda kirill yozuvidagi Oʻzbek tilida ''Ӯзбекистон ССР'' va Rus tilida ''Узбекская ССР'' deb yozilgan edi.

1937-yilda va 1940-yillarning boshida yana bir boshqa bayroq, yaʼni qizil rangli bayroqda tepasining yuqori chap tomonida sariq oltin rang bilan lotin yozuvida ''Ozbekistan SSR'' va kirill yozuvida ''Узбекская ССР'' deb yozilgan edi.

1931-yildan to 1937-yilgacha qizil rangli bayroqning yuqori tepasining chap tomonida ''УзССР'' deb yozilgan edi.

 1952-1991-yillarda ushbu maqoladagi bayroq Oʻzbekiston SSRda qoʻllangan.

 mustaqillikka erishgach, 1991-yilning 18-noyabrida yangi bayroq, yaʼni hozirgi paytgacha qoʻllanilib kelinayotgan bayroq qabul qilingan.

Yana qarang:Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Bayrogʻi, Oʻzbekiston bayroqlari, Oʻzbek bayroqlari tizmasi
 

Turkum:Oʻzbekiston SSR
Turkum:Oʻzbekiston: Davlat ramzlari

Turkum:1952-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Ukraina SSR bayrogʻi

Ukraina SSR bayrogʻiФлаг Украинской ССР300px Taʼsis qilingan 1949-yil 21 noyabr Bekor qilingan sana 1992-yil 28 yanvar Mutanosibligi 1:2
Qozogʻiston SSR bayrogʻi

Qozogʻiston SSR bayrogʻiФлаг Казахской ССР250px Taʼsis qilingan 1953-yil 24 yanvar Bekor qilingan sanasi 1992-yil 4 iyun Mutanosibligi 1:2 

 Qozogʻiston SSR bayrogʻlari fotogareyasi 

de:Flagge Kasachstans#Geschichte
Avstraliya bayrogʻi

Avstraliya bayrogʻiFlag of Australia300px Taʼsis qilingan 1908-yil 19 dekabr Mutanosibligi 1:2 Mualliflariyuuuuuuu 

Bayroqning oʻziga xos dizayni (olti banddan iborat Birlashgan Qirollik Yulduzi) 1901-yili Federatsiyada oʻtkazilgan tanlovda ishtirok etib, 1901-yil 3-sentyabrda Melburnda, Avstraliya davlat bayrogʻi kuni deb eʼlon qilingan sanada namoyish etilgan.
Avstraliya bayrog'i - mamlakatning milliy ramzlaridan biri. 1: 2 nisbatdagi to'rtburchak ko'k matoga tushiriladi.
Yuqori chapda - ingliz bayrog'i. Bundan tashqari, Avstraliya bayrog'ida oltita oq yulduzlar tasvirlangan: beshta yulduz - Janubiy Xoch yulduzlari matoning o'ng qismida va chap pastki qismning markazida bitta katta yulduz shaklida.

Bayroqning bayoni 1901-yilda federatsiya tuzilgandan ko'p vaqt o'tgach, ko'plab mamlakatlar vakillarining ishtirok etgan raqobati natijasida qabul qilindi. Keyingi yillarda Avstraliya va Britaniya hukumati tomonidan tasdiqlangan bo'lsa-da, bayroqning aniq xususiyatlari bir necha marta o'zgartirildi. Zamonaviy bayroqning xususiyatlari 1934-yilda nashr etilgan, 1954-yildan buyon bayroq uchun "Avstraliya milliy bayrog'i" maqomi qonuniy ravishda tasdiqlangan. Respublikada Respublikachilarning 90-yillarning o'rtalaridan kuchli ta'siri tufayli bayroq Britaniya bayroq tasvirlari borligi tufayli ko'pincha tanqid qilinadi. Bayroqning qonuniy ta'rifi 1953-yili “Bayroq to'g'risidagi qonun”ga kiritilgan.
 Avstraliya bayrog'ini uchta asosiy elementga bo'linishi mumkin: Buyuk Britaniya bayrog'i (Union Jek nomi bilan ham tanilgan), Hamdo'stlik yulduzi (yoki Federatsiya yulduzi, Hadar) va Janubiy Xoch turkumlari. Eng keng tarqalgan nuqtai nazarga ko'ra, Avstraliya bayrog'i Buyuk Britaniyaning oltita ingliz mustamlakasi guruhi boʻlgan mamlakatning o'tmishini bildiradi, shuningdek, Avstraliya Federatsiyasi asoslariga ham monand.
Belorussiya SSR bayrogʻi

Belorussiya SSR bayrogʻiФлаг Белорусской ССР300px Taʼsis qilingan 1951-yil 25 dekabr Bekor qilingan sana 1991-yil 25 avgust Mutanosibligi 1:2 

 Bayroq tarixi 
 Fotogalareya
Gruziya SSR bayrog'i

Gruziya SSR bayrogʻi300px Taʼsis qilingan 1951-yil 11 aprel Bekor qilingan sana 1991-yil 14 noyabr Mutanosibligi 1:2 Bayroq mualifi S. D. Maysashvili 

 *

de:Flagge Georgiens#Geschichte
Ozarbayjon SSR bayrogʻi

Ozarbayjon SSR bayrogʻiФлаг Азербайджанской ССР300px Taʼsis qilingan 1952-yil 7-oktab Bekor qilingan sana 1991-yil 5-fevral Mutanosibligi 1:2 

 Bayroq tarixi 
 Ozarbayjon SSR Bayrogʻlarining galareyasi 

Turkum:Ozarbayjon bayroqlari
Turkum:Ozarbayjon:Davlat ramzlari
Turkum:Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi
Turkum:Ozarbayjonda kommunizm
Litva SSR bayrog'i

Litva SSR bayrogʻiФлаг Литовской ССР300px Taʼsis qilingan 1953-yil 15 iyul Bekor qilingan sana 1988-yil 18 noyabr Mutanosibligi 1:2
Moldaviya SSR bayrog'i

Moldaviya SSR bayrogʻiФлаг Молдавской ССР280px Taʼsis qilingan 1952-yil 31-yanvar Bekor qilingan sana 1990-yil 27-aprel Mutanosibligi 1:2
Osiyo bayroqlari

Quyida Osiyoda joylashgan mamlakatlar bayroqlari keltirilgan.

 Muxtor oʻlkalar va hududlar bayrogʻi 
Gruziya muhtor mamlakati

Hindiston shtatlari

XXRning muhtor tumanlari

Oʻzbekiston muhtoriyati

 
 Ensiklopediya geraldika 
 Flags of the World 
 Osiyo bayroqlari

Turkum:Bayroqlar
Afrika bayroqlari

Davlatlar bayrogʻi 

 Muhtor hudular bayrogʻi 
Qomor orollari

Tanzaniya muhtor viloyatlari

 
 Geraldika Ensilopediyasi 
 Flags of the World 

Turkum:Bayroqlar
Udinese Calcio

Udineze Kalsio (italyancha talaffuzi: Udinese Calcio) – Italiyaning Friuli-Venezia Giulia, Udine shahrida joylashgan professional futbol klubi. Jamoa hozirda Italiya futbolining birinchi toifasi boʻlgan A Seriyada ishtirok etmoqda. 1896-yil 30-noyabrda sport klubi, 1911-yil 5-iyulda esa futbol klubi sifatida tashkil etilgan.

Jamoaning anʼanaviy uy liboslar toʻplami qora va oq chiziqli koʻylak, qora shortilar va oq paypoqlardan iborat. Klub 110-kanalda (Udineze kanali) Italiyaning shimoli-sharqidagi raqamli yer usti televideniyesida koʻrsatuvlar olib boradi. Friuli va uning atrofidagi hududlarda koʻplab muxlislari bor.

 Stadion 
thumb|225px|Stadio Friuli (2016)
 Stadio Moretti (1924—1976)
 Stadio Friuli (1976—hozirgacha)

 Futbolchilar 
 Joriy tarkib 

 Udinese Primavera 

 Shartnomasi mavjud ammo tarkibga kiritilmagan futbolchilar 

 Ijaraga berilgan futbolchilar 

 Murabbiylar tarixi 

Quyida „Udineze“ning tarixdagi murabbiylari roʻyxati keltirilgan. IsmMamlakatYillarJózsef Ging1920–21György Kanjaurek1922–23Otto Krappan1923–26Lajos Czeizler1927–28István Fögl1928–29Eugen Payer1929–30Imre Payer1930–31István Fögl1931–32Emerich Hermann1934–36István Fögl1936–37Luigi Miconi1937–40Eugen Payer1939–40Pietro Piselli1940–41Luigi Miconi1941–42Ferenc Molnár1942–43Gino Bellotto1942–43Alfredo Foni1943–44Vittorio Faroppa1946–47Hermann Schramseis1947–48Elio Loschi1947–48Aldo Olivieri1948–50Guido Testolina1950–52Severino Feruglio1951–52Aldo Olivieri1952–53Giuseppe Bigogno1953–58Luigi Miconi1958–59Severino Feruglio1959–60Giuseppe Bigogno1960–61Luigi Bonizzoni1960–62 IsmMamlakatYillarSergio Manente1961–62Alfredo Foni1961–62Alberto Eliani1962–64Armando Segato1963–64Severino Feruglio1964–65Luigi Comuzzi1965–67Umberto Pinardi1967–68Luigi Comuzzi1967–68Romolo Camuffo1968–69Oscar Montez1969–70Stefanino De Stefano1969–70Paolo Tabanelli1969–71Luigi Comuzzi1971–73Massimo Giacomini1973–74Sergio Manente1973–75Humberto Rosa1975–76Massimo Giacomini1977–79Corrado Orrico1979–80Gustavo Giagnoni1980–81Enzo Ferrari1980–84Luís Vinício1984–86Giancarlo De Sisti1985–87Bora Milutinović1987–88Nedo Sonetti1987–89Bruno Mazzia1989–90Franco Scoglio1991–92Adriano Fedele1991–94Alberto Bigon1992–93Giovanni Galeone1994–95 IsmMamlakatYillarAlberto Zaccheroni1995–98Francesco Guidolin1998–99Luigi De Canio1999–01Luciano Spalletti2001Roy Hodgson2001Giampiero Ventura2001–02Luciano Spalletti2002–05Serse Cosmi2005–06Néstor Sensini (interim)2006Loris Dominissini2006Giovanni Galeone2006–07Alberto Malesani2007Pasquale Marino2007–09Gianni De Biasi2009–10Pasquale Marino2010Francesco Guidolin2010–14Andrea Stramaccioni2014–15Stefano Colantuono2015–16Luigi De Canio2016Giuseppe Iachini2016Luigi Delneri2016–17Massimo Oddo2017–18Igor Tudor2018Julio Velázquez2018Davide Nicola2018–19Igor Tudor2019Luca Gotti2019–21Gabriele Cioffi2021–2022Andrea Sottil2022–2023 IsmMamlakatYillarGabriele Cioffi2023–2024Fabio Cannavaro2024Kosta Runjaić2024–hozirgacha

 

 

 
 Profile at Lega Serie A. .
 Profile at UEFA

Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:Italiya futbol klublari
Turkum:1896-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Turkum:UEFA Intertoto kubogini qoʻlga kiritgan klublar
Italiya A seriyasi 2011/2012

Italiya A seriyasi 2011/2012 — futbol boʻyicha Italiya chempionatining 80-chi mavsumi. «Milan» chempionlik unvonini himoya qilgan. Oʻtgan mavsum yakunlariga koʻra B seriyasiga tushib ketgan «Sampdoriya», «Breshia» va «Bari» jamoalarining oʻrnini «Atalanta», «Siyena» va «Novara» jamoalari egallashgan.

 Turnir jadvali 
thumb|350px

 Oʻyinlar natijalari 
Statistika

 Toʻpurarlar 
Rekordlar

 Qiziqarli maʻlumotlar 
Izohlar

 
 A seriyasining rasmiy sayti
Sartlar

thumb|200x200px
Sart — (savdogar), XIX — XX asr boshlarida Oʻrta Osiyoning ayrim viloyatlarida (Farg'ona, Toshkent, Xorazm) ijtimoiy tabaqa boʻlgan. Buxoro amirligida bu nom ishlatilmagan.Sobolev L. N. Geograficheskiye i statisticheskiye svedeniya o Zeravshanskom okruge (s prilozheniyem spiska naselonnykh mest okruga)//Zap. IRGO po otdeleniyu statistiki. SPb., 1874. T.4. S. 299. Prim. 1.

Rossiya imperiyasi davrida hokimiyat tomonidan „Sart“ soxta millati bilan birgalikda „sart“ soxta tilini yaratishga urinish boʻlgan, ammo bu tajriba muvaffaqiyatsizlikka uchragan.Ingeborg Baldauf, Some Thoughts on the Making of the Uzbek Nation. Cahiers du Monde russe et soviétique, Vol. 32, No. 1, 1991, s.80

11 asr filologi Mahmud Qoshg'ariy sart atamasini savdogar ma'nosida ishlatgan.Махмуд ал-Кашгари. Диван Лугат ат-Турк / Перевод, предисловие и комментарии З.-А. М. Ауэзовой; индексы составлены Р. Эрмерсом. — Алматы: Дайк-Пресс, 2005. с.331

Rossiya imperiyasi davrida Samarqandlik ma'rifatparvar Mahmudxoʻja Behbudiy sart atamasini mustamlakachilar tomonidan oʻzbeklarga nisbatan qoʻllanilishini tanqid qilib chiqqan edi.Behbudij Mahmudho'ja, Sart so'zi majkhuldur // Behbudij Mahmudhuzha, Tanlangan asarlar. Tuzatilgan va to'ldirilgan 2-nashri. Toshkent: Ma'naviyat, 1999, b.193-202

1922-yilda “Aq job qozoq” gazetasi sart soʻzini Toshkent aholisiga nisbatan qoʻllaganda oʻzbek yozuvchisi Abdulla Qodiriy bu maqolani tanqid qilgan. Mustamlakachi Ostroumov toʻraning davrilarini eslatib yuboryapti deb yozgandi Qodiriy. “Biz, oʻzbeklar, kimlar tomonidan boʻlsa boʻlsun, ismimizga qaysi maqsad bilandir taqilgan «sart» soʻziga qarshi kurashdik”.Adib Xolid. 0 ‘zbekiston tavalludi: ilk SSSR davrida millat, imperiya va inqilob. Toshkent: «Akademnashr», 2022. 260-bet.

Rossiya mustamlakachilik siyosati tarafdori Erdmanning fikricha sart alohida til boʻlganhttps://www.bbc.com/uzbek/lotin-43142177.amp va sartlar oʻzbek tiliga assimilyatsiya boʻlib yoʻqolib ketgan.https://www.bbc.com/uzbek/lotin-43142177

Rus idagi ma’lumotlar
“Frazi na sartovskom yazike” (Sart tilidagi iboralar) deb nomlangan sartcha-ruscha soʻzlashgich boʻlib, 1884 yili Z.A Alekseev muallifligida Toshkentda chop etilgan. 
1926 yildan boshlab “sart” nomi aholi roʻyxati va siyosiy muhokamalardan chiqarib tashlandi.

Abashinning soʻzlariga koʻra, Rossiya imperiyasi kelishidan oldin Oʻrta Osiyoda “etnik guruhlar” boʻlmagan. Faqat Rossiyaning kelishi bilan Oʻrta Osiyoda xalqlar paydo boʻldi.Абашин, С.Н. Возвращение сартов? Методология и идеология в постсоветских научных дискуссиях // Антропологический форум 10 (2009), с.252.

Rossiyalik etnolog Abashinning fikricha Fargʻona vodiysi aholisining asosiy qismini kelib chiqish jihatidan eronzabon sartlar tashkil qilgan, keyinchalik sobiq Sovet hokimiyati siyosati oqibatida ular o‘zbeklashib ketganlar. S.N. Abashinning ushbu fikriga umuman qo‘shilib bo‘lmaydi.Ulugbek Abdullayev FARG‘ONA VODIYSI AHOLISI: etnik tarkibni shakllanishi va etnomadaniy munosabatlar tarixi. T., 2016, 10 bet

 

 
 Ingeborg Baldauf, Some Thoughts on the Making of the Uzbek Nation. Cahiers du Monde russe et soviétique, Vol. 32, No. 1, 1991.

Turkum:Oʻzbeklar
Turkum:Turkiy xalqlar