Valentina Goryacheva

Valentina Dmitriyevna Goryacheva (1939-yil oktyabr, Ribachye shahrida tugʻilgan) — sovet-qirgʻiz va rus arxeologi, tarix fanlari doktori, Qirgʻiz-rus slavyan universiteti professori, Qirgʻiziston SSR Fanlar akademiyasi Tarix instituti ilmiy kotibi.

 Tarjimayi holi 

1939-yil oktabr oyida Qirgʻiz Sovet Sotsialistik Respublikasi Issiqkoʻl viloyati Ribachye shahrida (hozirgi Balikchi) tugʻilgan.

1959-yilda Oʻrta Osiyo davlat universitetiga oʻqishga kirgan (1960-yildan — Toshkent davlat universiteti). 1964-yilda yoʻllanma bilan Frunzega (hozirgi Bishkek) yuborilgan va Madaniyat-maʼrifat muassasalari boshqarmasi huzuridagi boʻlimda muzeylar hamda yodgorliklarni muhofaza qilish boʻyicha inspektor boʻlib ishlagan.

1966—1970-yillarda Qirgʻiz Respublikasi tarix va madaniyat yodgorliklarini muhofaza qilish markaziy jamiyati raisi oʻrinbosari boʻlgan. Bu lavozimga madaniyat vaziri Kuliypa Konduchalovaning tavsiyasi bilan tayinlangan. Ushbu davrda meʼmoriy yodgorliklarni pasportlashtirish bilan shugʻullangan hamda ularni qayta tiklash va muzeylashtirish boʻyicha davlat konsepsiyasini ishlab chiqishda ishtirok etgan.

1970-yillarning boshidan Qirgʻiz Sovet Sotsialistik Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix institutida (hozirgi B. Jangʻarchinov nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya instituti, Qirgʻiziston milliy fanlar akademiyasi) ishlagan. Oʻzgan qadimiy shaharchasi, Burana shaharchasi hamda Safid Bulon maqbarasi (Shoh Fozil maqbarasi tarkibida) qazishmalarida qatnashgan. Burana shaharchasida D. F. Vinnik rahbarligida maqbaralar, minoralarning pastki qismi va raboddagi saroy xarobalarini qazishda ishtirok etgan.

1974—1978-yillarda Qirgʻiz SSR Fanlar akademiyasi Tarix institutining ilmiy kotibi boʻlgan.

1977-yilda „Oʻrta asr Qirgʻizistonining shahar markazlari va monumental meʼmorchiligi: Burana, Oʻzgan, Safid-Bulan“ mavzusida dissertatsiya himoya qilganГорячева В. Д. Городские центры и монументальная архитектура средневековой Киргизии : Бурана, Узген, Сафид-Булан : диссертация … кандидата исторических наук : 07.00.06. — Фрунзе, 1976. — 245 с.. Mazkur ishida Burana shaharchasini Qoraxoniylar davlatining poytaxti — Bolosogʻun bilan tenglashtirgan va tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.

1978—2001-yillarda Nevkat shaharchasini tadqiq etgan, u yerda nekropol, ikkinchi buddaviy ibodatxona va shahar tashqarisidagi saroyni oʻrgangan. Shuningdek, „Qirgʻiz SSR tarixi“ (besh jildli) asarining birinchi jildini yozishda faol qatnashgan (1984—1990).

1983-yildan boshlab „Qirgʻiz SSR tarixi va madaniyati yodgorliklari majmuaviy toʻplami“ ustida ishlagan. SSSR parchalanishidan oldin ikki jildni nashr ettirgan — biri Bishkek yodgorliklari haqida (S. Y. Peregudova va V. I. Deyev bilan), ikkinchisi Talas vodiysi yodgorliklari haqida (S. Y. Peregudova bilan).

1995—2015-yillarda Qirgʻiz-rus slavyan universitetida dars bergan. 2001-yilgacha dala tadqiqotlarini davom ettirgan. Tarix va madaniyatshunoslik (1995—2009), Jahon madaniyatlari va dinlari (YUNESKO dasturi) (1999—2015) hamda Fan falsafasi (2009—2015) kafedralarida maʼruza oʻqigan.

2011-yilda „Turkiy xoqonliklar davrida (VI  — XIII asr boshlari) Tyan-Shan mintaqasi shahar madaniyati tarixi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan va tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olganГорячева В. Д. История городской культуры Тяньшаньского региона в эпоху тюркских каганатов. VI — нач. XIII вв. — Б., 2011..

2015-yilda doimiy yashash uchun Krasnodarga koʻchib oʻtgan.
 Mukofotlari 
Qirgʻiziston va Qirgʻiziston tarixi boʻyicha hammualliflikda yozilgan darsliklar turkumi uchun Qirgʻiziston Respublikasi Davlat mukofoti (2002).
 
 
 

Turkum:1939-yilda tugʻilganlar