Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Nuh ibn Muhammad ibn Muso Toboniy Keshiy

Abu Horun Muso ibn Hafs ibn Nuh ibn Muhammad ibn Muso ToboniyТавбин – Насафнинг Ғузор ноҳияси қишлоқларидан бири. Мазкур муҳаддис шу жойдан бўлган. KeshiyҚаранг: Ёқут ибн Абдуллоҳ Ҳамавий. Муъжаму-л-Булдон. – Ж. 2. – Дору-л-фикр. – Б. 10. Hijoz, Iroq va boshqa joylarda ilm olgan. Asosan, Muhammad ibn Abdulloh ibn Zayd Muqriydan hadis eshitgan. Oʻzi ham hadis aytgan va koʻplab shogirdlar chiqargan. U taniqli muhaddis Hammod ibn Shokir Nasafiyning ustozidir.
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Usmon ibn Abdirahmon ibn Nasr Sayrafiy Keshiy

Usmon ibn Abdurahmon ibn Nasr Sayrafiy Keshiy olim, faqih va imom va hadis roviylaridan boʻlgan. Oʻz davrining buyuk shayxlaridan sanalgan Keshda muftiy boʻlgan. Din ilmining barcha sohalaridan etuk olim boʻlib, mudarrislik qilgan. Uning ustozi shayx, imom Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad boʻlgan va undan koʻplab hadislar rivoyat qilganСамарқандия. – Б. 144..
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Muhammad ibn Toyyib Kissiy

Muhammad ibn Toyyib Kissiy muhaddis, zohid, parhezkor allomalardan boʻlgan. Koʻplab ilm talabidagi safarlarga chiqib, umrini koʻp qismini ilm talabida oʻtkazgan kishilardan hisoblanadi. Nishopur va Bagʻdodning yirik olimlaridan saboq olib, hadis eshitgan. 318/930 yilda vafot etganҚаранг: Абдуллоҳ Саад. Ўрта Осиё олимлари қомуси. – Т., 2007. – Б. 312..
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Janaturmis (Qorday tumani)

Janaturmis  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Jambil qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314836300.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1202 kishini (608 erkak va 594 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1228 kishi (624 erkak va 604 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Qorday tumani aholi punktlari
Qaynar (Qorday tumani)

Qaynar (199?-yilgacha — Blagoveshchenka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi ovul. Saribuloq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 51 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314853200.
 Aholisi 
1999-yilda ovul aholisi 2668 kishini (1284 erkak va 1384 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2966 kishi (1444 erkak va 1522 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Qorday tumani aholi punktlari
Qaqpatas

Qaqpatas (1993-yilgacha — Risorob) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qaqpatas qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314838100.
 Tarixi 
1989-yilda KazGU arxeologik ekspeditsiyasi (rahbari M. E. Eleuov) X — XII-asrlarga oid qadimiy Qaqpatas manzilgohini topgan va oʻrgangan.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1290 kishini (628 erkak va 662 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1485 kishi (742 erkak va 743 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Qorday tumani aholi punktlari
Ahmad ibn Muso Keshiy

Ahmad ibn Muso Keshiy muarrix va faqih boʻlgan. Keshiy nisbasi bilan eʼtirof etilgan allomalardan boʻlib, uning ushbu fiqhiy asari „Majmuʼu-l-havodis va-n-navozil va-l-fatovo va-l-voqiʼot“ deb nomlangan. Asarning qoʻlyozma nusxasi hozirda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Toshkent davlat Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida № 5861 raqam bilan saqlanadi. Asarning hajmi 268 varaqdan iborat va mazkur qoʻlyozma asari hanafiylik yoʻnalishidagi fiqhi masalalar va fatvolar jamlanmasidan tashkil topganЎз ФА ШИ, қўлёзмалар фондида 5861 рақам остида сақланади. 268 варақ, 23 қатордан иборат. Асарнинг ҳажми 17,5/27,5 см.. Asar hanafiylik yoʻnalishida tasnif etilgan muʼtabar asarlar sirasiga kiradi undan koʻplab faqihlar foydalangan.Ahmad ibn Muso Keshiy 550/1155-yilda vafot etgan. Allomaning „Majmauʼ-l-havodis va-n-navozil“ asariing bir nusxa qoʻlyozmasi Turkiyaning Sulaymoniya kutubxonasida ham saqlanadiМуҳаммад Н. Насаф ва кеш алломалари. – Т.: Ғ.Ғулом, 2006. – Б. 29.. Bu asar hanafiy fiqhida tasnif etilgan eng muʼtabar dan hisoblanadi. Asar fatvolar jamlanmasidan tashkil topgan boʻlib, unga Ahmad ibn Muso Keshiy mashhur faqihlar Abu Lays Samarqandiy, Abu Bakr Fazl, Abu Hafs Kabiyr Buxoriy va boshqalarning fatvolaridan tuzib muhim ni asarda jamlagan. Asar oʻzida oʻn beshta fiqhiy usulni qamrab olgan. Hanafiylik fiqhini oʻrganilishida, mazhabning furuʼ masalalari hamda usullarini oʻrganishda mazkur asarning ahamiyati katta hisoblangan.
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Ibrohim ibn Hakim Keshiy

Ibrohim ibn Hakim Keshiy usul va fiqhiy masalalar allomasi, faqih va usulchi keshiy nisbasi bilan mashhur boʻlgan olimlardan. Allomaning „Vasoilu-l-vusul fi masoili-l-fusul“ nomli asari boʻlib, asarda fiqhiy masalar va usulga oid qoidalar berilgan. Asarning 745/1345-yilda koʻchirilgan qoʻlyozma nusxasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Toshkent Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida № 2213 raqam bilan saqlanadiЎз.Р.ФА ШИ қўлёзмалар фондида 2213 рақам остида сақланади..
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Mazəm

Mazam (2000-yilgacha Mazamlı nomi bilan mashhur)Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında — Ozarbayjonning Qazax tumanidagi qishloq.

 

 
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Qazax tumani aholi punktlari
Tavqi’

thumb|Tavqi’ xatida bitilgan Qur’oni karimning Oli Imron surasi 85-88 oyatlari, izohlar fors tilida nasx xatida yozilgan (XIV asr).
Tavqi’ (arab. التوقيع) – arab xattotlik uslublaridan biri. Bu suls yozuvining oʻzgartirilgan va kichikroq versiyasidir. Ikkala yozuv ham Ibn Muqla tomonidan ishlab chiqilgan. Tavqi’ yozuvi Ibn Bavvob tomonidan yanada takomillashtirilgan.

Tavqi’ asosan Usmoniylar imperiyasida rasmiy davlat qogʻozlari va hujjatlarida qoʻllangan, u yerda tevki nomi bilan mashhur boʻlgan.

 

Turkum: Yozuv
Turk xattotlik san’ati muzeyi

Turk xattotlik sanʼati muzeyi (turk. Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi) – Turkiyaning Istanbul shahri, Fotih tumanidagi Beyazit maydonida joylashgan muzey.

1506-1508 yillarda qurilgan bu bino ilgari Fotih Mehmedning oʻgʻli Sulton Boyazid II buyrugʻi bilan qurilgan Boyazid II majmuasining madrasasi boʻlib xizmat qilgan. Uning kolleksiyasi asosan islom xattotlik san’atini aks ettiruvchi 3121 ta asardan iborat.

 Tarixi 

Muzey ilk bor 1968-yilda Yovuz Salim majmuasi madrasasida “Yozuv muzeyi” nomi bilan ochilgan. 1984-yilda hozirgi joyiga koʻchirilib, “Turk xattotlik sanʼati muzeyi” nomini olgan.

 

 Yana qarang 

 Xattotlik
 Turk va islom sanʼati muzeyi

Turkum: Muzeylar
Qandil kechalari

“Qandil kechalari” Turkiya va Bolqon musulmon jamoalarida nishonlanadigan, Muhammad alayhissalomning hayotlari bilan bogʻliq boʻlgan, minoralar yoritilib, maxsus duolar oʻqiladigan beshta islomiy muqaddas kechadir. Bu XVI asrda yashagan Usmonli sultoni Salim II davrida asos solingan anʼana boʻlib, u oʻsha davr shayxulislomi koʻmagida ushbu muborak kunlarda masjidlardagi minoralarni yoritishni maqsadga muvofiq deb hisoblagan. “Qandil” nomi arabcha qandil (قنديل) yoki sham degan ma’noni anglatuvchi “qindil” soʻzidan olinganİslâm Ansiklopedisi, s.v. KANDİL.

Turkiyada simitning maxsus kichikroq shakli odatda Qandil kechalarida sotiladi.

 Besh Qandil kechasi quyidagilar: 
Mavlid qandili (Mavlid an-Nabiy) – Muhammad alayhissalom tugʻilgan kun;
Ragʻoib qandili (Laylat ar-Ragʻoib) - Tungi ibodatlar ijobat boʻladigan kecha;
Me’roj qandili (Laylat al-Me’roj) – Muhammad alayhissalom osmonga koʻtarilgan kecha;
Baroat qandili (Sha’bon oʻrtasi) - Gunohlar kechiriladigan va keyingi yil taqdiri belgilanadigan kecha;
Qadr kechasi qandili (Laylat al-Qadr) – Muhammad alayhissalomga ilk vahiy nozil boʻlgan kecha.

 

Turkum:Islomiy taqvim
Turkum:Islomiy bayramlar
Turkum:Qandil kechalari
Anoplogaster cornuta

Anoplogaster_cornuta_2012 |thumb|

Anoplogaster cornuta ,oʻtkir tishli baliq, asosan moʻtadil va tropik iqlimli okeanlarda uchraydigan dengiz baliqlarining bir turidir. Ushbu tur 2 metrdan 5000 metrgacha (10 dan 16 400 futgacha) chuqurlikda, katta yoshdagilari odatda 500 dan 5000 metrgacha (1640 dan 16 400 futgacha) va yoshlar odatda suv sirt yaqinida yashaydi. Bu turning uzunligi taxminan 18 sm (7 dyuym)gacha oʻsadi. Pelagik, yirtqich baliqlar uchun oziq-ovqat manbai boʻlsa-da, bu tur inson baliqchiligi uchun qiziqish uygʻotmaydi.

Anoplogaster_cornuta_iceland |thumb|left
 Tarqalishi va yashash joyi 
Bu oʻtkir tishlilar Atlantika okeanining sharqiy va gʻarbiy qismida, Hind okeanida va Tinch okeanida tropik va moʻtadil suvlarda joylashgan global tarqalishga ega. Amerikaning gʻarbiy dengiz qirgʻogʻida uning diapazoni Britaniya Kolumbiyasidan janubga, ekvatorning janubigacha choʻzilgan. Bu 2 dan 5 000 metrgacha (10 va 16 400 fut), kattalar esa 500 dan 5 000 metrgacha (1640 dan 16 400 futgacha) boʻlgan pelagik baliqdir; kattalari chuqur suvda uchraydi va koʻpincha 2000 m (6560 fut) balandlikdagi trollarda ushlanadi. Voyaga yetmaganlar nisbatan kam bo'lgan chuqurlikda joylashgan bo'ladihttps://archive.org/details/deepwaterteleost00fitc/page/94/mode/2up.

 Xulq-atvor 
Ular oddiy yirtqichlar hisoblanadi va boshqa baliqlar, qisqichbaqasimonlar va sefalopodlar bilan oziqlanadi. Ularning oʻzlari orkinos, marlin va albakor kabi baliqlarga oʻlja qilinadi. Bu toʻda boʻli yashovchi baliqdir va koʻpincha kichik guruhlarda uchraydi, lekin u yolgʻiz boʻlishi mumkin. Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qirgʻoqlarida ular yoz oylarida koʻpayadiganga oʻxshaydi. Baliqlar tuxum qoʻyuvchi, rivojlanayotgan lichinkalari esa plankton.http://www.fishbase.se/summary/Anoplogaster-cornuta.html Otolitlarni (koʻz orqasidagi suyak tuzilmalarini) tekshirishdan maʼlum boʻlishicha, bu baliq kamida uch yil yashaydi https://archive.org/details/deepwaterteleost00fitc/page/94/mode/2up.

 
Turkum:baliqlar
Sa’id ibn Mutohhar Boxarziy

Hayoti va faoliyati 
Saʼid ibn Mutohhar Boxarziy — toʻliq ismi Sayfuddin Abulmaʼoliy Saʼid ibn Mutohhar ibn Saʼid ibn Ali Qoidiy Boxarziydir.
Saʼid ibn Mutohhar Boxarziy 586/1190 yili shaʼbon oyining toʻqqizinchi kuni Boxarzda tavallud topgan, Buxoroda istiqomat qilgan.
 Ustozlari 
Shayx Najmiddin Kubro,
Muayyid Tusiy,
Ali ibn Muhammad Mavsiliy,
Abu Futuh Husriy,
Ismoil ibn Saʼdulloh ibn Hamdiy,
Mushrif Xolisiydan,
Ibrohim ibn Solor Xorazmiy.
 Shogirdlari 
Najmiddin Muqriy,
Saʼduddin Sarjanbon,
Ruhiddin Xorazmiy,
Shamsiddin Kabir,
Muhammad Kalona,
Axiy Sodiq,
Nofeʼiddin Badeʼ.
 Asarlari 
Saʼid ibn Mutohhar Boxarziy arab va fors tillarida „Sharhul asmail husno“ („Allohning goʻzal ismlari sharhi“), „Risola dar ishq“ („Ishq haqida risola“), „Voqeai hilvat“ („Xilvatdagi voqea“), „Ruboiyot“, „Roʻznoma“, „Vasiyatnoma“ va boshqa asarlar hamda toʻrtliklar yozgan.
 Vafoti 
U 1261 yili vafot etgan. Fathobod mavzei (Qarshi darvozasi roʻparasi)da dafn etilganOʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 107..
Bunjikat

Bunjikat – Ustrushоna vohasining poytaxti. Samarqanddan olti farsax (36-48 km) masofada joylashgan. Bunjikatdan yarim farsax masofada Sangzor daryosi joylashgan. Shaharning hozirgi davrdagi oʻrni esa Oʻzbekiston Respublikasi Jizzax viloyatining Baxmal tumani deb belgilanganOʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 126..

da Bunjikat yirik hunarmandchilik va savdo markazi sifatida tilga olinadi. Bunjikat hududidan temir qurol-yarogʻlar, misdan tayyorlangan asbob anjomlar, yogʻochdan ishlangan asbob-uskunalar, uy-roʻzgʻor buyumlari, egar-jabduqlar kabi hunarmandchilik mahsulotlari Sharq mamlakatlari bozorlariga chiqarilgan.

Bunjikatda shahar hokimi qarorgohi – ark, shahristonda qasrlar, uzumzor va ekinzor bogʻlar joylashgan. Shahar atrofi baland devor va xandaqlar bilan oʻrab olingan. Tashqi shahar qismida qamoqxona joylashgan. Zomin, Mirosmanda, Nujket va Kahalboz degan toʻrt darvozasi boʻlgan Bunjiket Samarqanddan Jizzax tarafga olti farsax masofada joylashgan. Erkak aholisi 20 ming kishini tashkil etgan. Qadimiy shaharning bugungi kundagi oʻrni Jizzax va Gʻallaorol oʻrtasida deb taxmin qilinadi.

Oʻrta asrlarning mashhur geograf olimi al-Istaxriy „Masolik al-mamolik“ asarida Bunjikatga quyidagicha taʼrif beradi:

Gʻarbdan sharqqa, shimoldan janubga – Baqtriya (Surxondaryo)ga savdo va harbiy harakatlar yoʻnalishi Bunjikat orqali oʻtgan.
Ustrushona Movarounnahrda arablar egallay olmagan soʻngi oʻlka boʻlgan. 822-yilda Bunjikat ham arablar qoʻl ostiga oʻtgan. Qal`alarning kultepaga aylangan qoldiqlaridan topilgan koʻplab qimmatli ashyolar, shaharning kutilmagan hujum natijasida bosib olinganligini tasdiqlaydi.

Arablarga Bunjikat shahrini egallashda yordam bergan Haydar ibn Kovus oʻz tarafdorlari bilan abbosiy xalifa Maʼmun (815-833), keyinchalik xalifa al-Mu`tasim saroyida xizmat qiladi va katta muvaffaqiyat qozonadi. Keyinchalik, u rasman Ustrushona hukmdori etib tayinlangan boʻlsa ham, aslida bu vazifani uning nomidan oʻgʻli Hasan ibn Haydar bajaradi. 893—

894-yillarda Ustrushona Somoniylar davlati tarkibiga kiradi.

Ustrushanani oʻrganishga birinchi jiddiy urinishlar rus tadqiqotchilari P. I. Lerx, A. A. Kushakevich, N. S. Likoshin, P. S. Skvarskiy va V. V. Bartold tomonidan mintaqa Rossiyaga qoʻshib olingandan soʻng darhol amalga oshirilgan. Ularning soʻnggi tadqiqotlari XIX asrning 90-yillarida oʻtkazilgan. Ustrushona haqidagi yozma dan olingan maʼlumotlarni umumlashtirib, yodgoliklar tadqiq etilgan.

 

Turkum:Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Jizzax viloyati
Do'stmuhammad ibn Navro'z Ahmad Keshiy

Doʻstmuhammad ibn Navroʻz Ahmad Keshiy faqih va taqvoli zotlardan boʻlgan. Tasavvuf va tarixga oid asarlar tasnif etgan. Allomaning „Silsilatu-s-Siddiqiyn va onisi-l-oshiqiyn“ asari qoʻlyozma nusxasi 198 varaqdan iborat va asar Abu Rayhon Beruniy nomidagi Toshkent Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida № 2471 raqam ostida saqlanadiЎз.Р.ФА ШИ қўлёзмалар фондида 2471 рақам остида сақланади. 198 варақ, 17 қатордан иборат. Асарнинг ҳажми 15/24 см.. Bu allomalar oʻrta asrlarda Keshda yashab, oʻzlarining boy ilmiy meroslarini qoldirib ketgan buyuk allomalardan hisoblanadi.
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Abu Bakr ibn Husayn G'aznayoniy Keshiy

Sodiq ibn Abu Bakr ibn Husayn Gʻaznayoniy Keshiy bu kishi Keshning Gʻaznayon qishlogʻidan etishib chiqqan alloma imom va faqih kabi rutbalar sohibi boʻlgan. Sodiq ibn Abu Bakr ibn Husayn Gʻaznayoniy Keshiy Samarqandda yashagan va shu shaharda hijriy 568/1173-yil Shaʼbon oyida vafot etgan va Gʻonfar degan joydagi maqbarada dafn etilganAbu Saʼd Al-Samʼoniy. Al-ansob. — J. 4. — B. 291..
Sodiq ibn Abu Bakr ibn Husaynning asosiy ustozlaridan Abul Fath Muborak ibn Ismoil ibn Muhammad Bohiliy hisoblanadi. Allomaning asosiy shogirdlaridan Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Ahmad Nasafiy hisoblanganАбу Саъд Ал-Самъоний. Ал-ансоб. – Ж. 4. – Б. 291..
 

Turkum:Keshlik allomalar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Mahmud ibn Muhammad Xorazmiy

Mahmud ibn Muhammad Xorazmiy(arabcha:محمود بن محمد الخورزمي — Mahmud ibn Muhammad Xorazmiy — Toʻliq ismi: Mahmud ibn Muhammad ibn Abbos ibn Arslon Mazxariddin Xorazmiy) — Faqih.

Mahmud ibn Muhammad Xorazmiy — Ibn Abbosiy nomi bilan tanilganXayriddin Zirikliy. Al-Aʼlom. Bayrut: Dorul ilm lil muloyin, 2002. J.7. — B. 181.
U 1099-yili Xorazmda tugʻilganTojiddin Abu Nasr Abdulvahhob ibn Ali Subukiy. Tobaqot ash-shofeʼiyyatil kubro. — Bayrut: Darul kutubil ilmiya, 2012. J.7. — B. 289.

 Ustozlari 
Ismoil ibn Ahmad Bayhaqiy, Ahmad ibn Abdulvohid Forsiy, Muhammad ibn Ali Mutohhiriy, Muhammad ibn Abdulloh Hafsaviy, Ibn Talloyalardan hadis ilmini oʻrgangan. Fiqh ilmini Hasan ibn Masʼud Bagʻaviydan oʻrgangan.

 Shogirdlari 
Yusuf ibn Maqlad Damashqiy, Ahmad ibn Toriq Karkiy, Imom Faxriddin Roziy, Imom Samʼoniy, Imom Muhammad ibn Abdulloh ibn Umar

 Asarlari 
Fiqh sohasiga oid „Kofiy fin nazmish shofiy“ („Komil tizimdagi etuk asar“)dirUmar Rizo Kahhola. Muʼjamul muallifiyn. — Bayrut, Livan. Maktabatul musanna, 1957. J.12. — B. 196.

 Vafoti 
U 1173-yili Xorazmda vafot etgan va shu yerda dafn qilingan.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Islom:Shaxslar
Qosim ibn Husayn Xorazmiy

Hayoti va faoliyati 
Qosim ibn Husayn Xorazmiy — toʻliq ismi Abu Muhammad Majiduddin Qosim ibn Husayn ibn Muhammad Xorazmiydir.
Qosim ibn Husayn Xorazmiy grammatik olim, nasriy yozuvchi, shoir. Adabiyotning mohir ustasi, nazm va nasr bobida etuk adib hisoblanadi. U „Sadrul fazoil“ („Fazilatli kishilar peshvosi“) laqabi bilan mashhur boʻlganXoji Xalifa. Kashfuz zunun. — Bayrut: Doru ihyoit turosil arabiy, 1966. 2-jild. — B.1775.
U 1160 yili Xorazmda tugʻilgan.
 Ustozlari 
Roziyiddin NaysoburiyYoqut Hamaviy. Muʼjamul udabo. — Bayrut: Dorul gʻarbil islomiy, 1993. — B. 2196, Mutarriziy Xorazmiy, Faxriddin Roziy, Abdulkarim Anmotiy, Oriz Saraxsiy va Afzaliddin GʻiyloniyYoqut Hamaviy. Muʼjamul udabo. — Bayrut: Dorul gʻarbil islomiy, 1993. — B. 2741.
 Asarlari 
„Kitobus sabika“, „Badoiʼul mulah“, „Tajmir fi sharhil Mufassal liz Zamaxshariy“, „Tavzih fi sharhil Maqomot lil Haririy“, "Xolvatur riyohiyn fil muhozarot", „Zavoya val xaboya fin nahv“, „Sharhul abniya fin nahv“, „Sharhul ahojiy liz Zamaxshariy“, „Sharhul Anmuzaj liz Zamaxshariy“, „Sharhul yaminiy lil Utbiy fit tarix“, „Ziromus saqt fi sharhi siqtuz zand li Abu Alo Maʼariy“, "Ujalatus safar fish sheʼr", „Ajoibun nahv“, „Kitobus sir fi ilmil eʼrob“, „Lahjatush sharʼi fi sharhi alfozil fiqhi“, "Bastus sabika fi sharhil Mufassal", „Kitobul mufrad val muallaf“, „Kitobul muhassal lil muhassala fil bayon“ kabi asarlarini yozgan. „Diromus saqt fi sharh siqtuz zand“ asarini 1191/587 yili Samarqandda yozganIsmoil Posho Bagʻdodiy. Hadiyyaul orifiyn. — Istanbul: Bahiyya, 1951. 1-jild. — B. 828.
 Shogirdlari 
 Ibn Mustavfo Arbiliy
 Malxiy
 Abu Muayyad

 Vafoti 
U 1220-yili vafot etganAbu Muhammad Abdulqodir ibn Muhammad. Javohirul muziyya fi tabaqotil hanafiyya. — Misr: Hajr,1993. 2 jild. — B. 704.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Islom:Shaxslar
Shiratul islom

„Shirʼatul islom“ kitobining toʻliq shakli „Shirʼatul islom ila doris salom“ (Tinchlik diyoriga islom qonunchiligi)dir. Musannif kitobni 61 ta faslga ajratgan. da kelishicha, kitob 560-hijriy sanada yozilgan. Undagi mavzular ulamolar va ilm ahillarining kitoblaridan saralab olingan boʻlib, paygʻambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning sunnatlari asosida tuzilgan odob axloqqa oid kitobdir. Moʻmin-musulmon kishilarni paygʻambarimizning sunnatlariga koʻmakdosh boʻladigan ayniqsa yosh bolalarga oʻqib berilsa, bolaning tarbiyasiga ijobiy taʼsir koʻrsatadigan asardir. Kitobning qoʻlyozma nusxalari dunyoning koʻplab kutubxonalari jumladan, Toshkent, Samarqand, Saudiya Arabistoni Podshohligi „Podshoh Faysal islomiy tadqiqotlar markazi“, Turkiyaning „Sulaymoniya“, „Ayosofya“, „Laleli kutubxonasi“, „Nur Usmoniya“, „Boyazid davlat kutubxonasi“, „Koʻpruli kutubxonasi“, „Fozil Ahmad Posho kutubxonasi“, „Fayzullo Afandi kutubxonasi“, „Hoji Rashidbey kutubxonasi“, „Qilich Ali Posho kutubxonasi“, „Misr kitoblar uiy“, Falastindagi „Aqso masjidi“ kutubxonasi, Hindistondagi „Ram Pur“ va Bagʻdoddagi „Qodiriyya“ kutubxonalarida saqlanmoqda.Т.Эвадуллаев. Имом Бухорий сабоқлари илмий-маърифий журнали. 2019. 3-сон. Б.18-19.
 

 
Бартольд. “Сочинения”. – Т. I. - С. 381; “История”.
Ёқут Ҳамавий. “Муъжамул Булдон”. Ж.III. 
Зириклий Хайруддин. “Ал-Аълом”. Байрут: Дорул илм лил малайин, Ж.VI. 
9. Карл Бруккелман. “Араб адабиёти тарихи”. Дорул маъориф. 1993. Ж.III. 
11. Қураший Абу Муҳаммад Абдулқодир ибн Абул Вафо Муҳаммад ибн Муҳаммад Мисрий. Жавоҳирул мудийа фи табақотил ҳанафийа”.Ж.I.
Akpınar (Aladağ)

Akpınar — Adana viloyatining Aladağ tumaniga qarashli bir mahalladir.

 Aholisi 
Yillar boʻyicha mahalla aholisi haqidagi maʼlumotlar 2020 425 2019 438 2018 495 2017 yil 449 2016 yil 486 2015 yil 531 2014 yil 582 2013 yil 675 2012 yil 540 2011 yil 551 2010 yil 608 2009 yil 653 2008 yil 689 2007 yil 515

 
Turkum:Aladağ tumanidagi mahallalar
Ziyod Al-Kabir Hamadoniy

Ziyod Al-Kabir Hamadoniy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Duosi mustajob ulugʻ zotlardan. Junayd Bagʻdodiy va Kahmas Hamadoniy suhbatidan bahramand boʻlgan. Fiqh ilmida yaxshi natijalarga erishgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Ziyouddin Yusuf

Ziyouddin Yusuf (1486, Hirot–1513, Oʻba) – Mavlono Abdurahmon Jomiyning farzandi, Alisher Navoiyning shogirdlaridan biri. Jomiy Ziyouddin Yusufdan oldin ikki farzand koʻradi, ammo ular bolaligidayoq vafot etadi. Ziyouddin Yusufdan keyin tugʻilgan bola ham koʻp yashamaydi. Shu bois Jomiy Ziyouddin Yusuf tarbiyasiga alohida ahamiyat beradi, mashhur “Bahoriston” asari hamda “Favoyidi Ziyoiya” kitobini unga atab taʼlif etadi. “Xamsat ul-mutahayyirin”da keltirilishicha, Jomiy Ziyouddin Yusufga muammo ilmini Alisher Navoiyning “Mufradot” asari asosida oʻrgatgan. “Xiradnomayi Iskandariy” dostonida qayd etilishicha, Jomiy tushida Ziyouddin Yusufni Xoja Ubaydulloh Ahror Valiy huzuriga olib boradi va shu sababli uning tariqat yoʻlida boʻlishini xohlaydi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abu Yaʼqub Ziziy

Abu Yaʼqub Ziziy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Malomatiylik tariqatining ulugʻ shayxlaridan. Ibrohim Xavvos bilan tavakkul masalasida qilingan bahsda gʻolib chiqqan. Samoʻ majlisida vajd holiga tushib vafot etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirib kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zob binni Tahmosb

Zob binni Tahmosb, Zav – Qadimgi Eronda hukmronlik qilgan Peshdodiy hukmdor. Manuchehrning nabirasi. Afrosiyobga qarshi urushib, Eron taxtini qaytarib oladi. Afrosiyob davrida buzilgan oʻlkalarni obod qilib, Iroqda (baʼzi da Diyori Bakrda) ikkita kanal qaziydi. Zol ibn Som (Rustamning otasi) shu davrda jahon pahlavon sifatida tanilgan. Banokatiy tarixida Zob binni Tahmosb besh yil, boshqa da esa oʻttiz yil hukmronlik qilgani aytilgan. Alisher Navoiy “Tarixi muluki Ajam”da Zob binni Tahmosbni odil podshohlar qatoriga qoʻshgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zod ul-musofirin

“Zod ul-musofirin” – Amir Husayniyning nazmiy asari. Hazaji musaddasi axrabi maqbuzi mahzuf vaznida yozilgan. Sakkiz maqolatdan iborat boʻlib, unda mujohada va talab, tariqat soliklarining sifati, ishq va uning darajalari kabi masalalarning irfoniy talqini berilgan. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhabbat”da Amir Husayniy bilan bogʻliq bobda tilga oladi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zolim bin Muhammad

Zolim bin Muhammad – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Asl ismi Abu Abdulloh boʻlib, “Zolim” taxallusini olgan. Buning sababini oʻzi quyidagicha izohlaydi: “Der erdiki, mendin hargiz bir pisandida bandaligʻ qilmamish boʻlgʻay, bas zolim boʻlgʻanman, yaʼni oʻzumga”. 

Abu Jaʼfar Haddodning muridlaridan boʻlgan. oʻngilni Haq taolo zikri bilan orom tutmoq, xalqdan uzoq boʻlishni ixtiyor etmoq va oz yemoqni maʼnaviy kamolotning asosiy shartlari, deb hisoblagan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zohidiy

Zohidiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida Bobo Savdoiydan keyin uning zamondoshi sifatida tilga olinadi. Alisher Navoiy Zohidiyning Xus­rav Dehlaviyning “Daryoyi abror” nomli qasidasiga tatabbuʼ yozgani va Kotibiy Turshiziyning “Tajnisot”iga murojaat qilganligini aytib, uning munojotidan oʻziga maʼqul tushgan baytni keltirib oʻtadi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi

Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi- Iordaniya Qirollik Islom tafakkuri instituti qoshidagi mustaqil tashkilot boʻlib, 2007-yilda tashkil etilgan. Qirollik Islom tafakkuri instituti Iordaniya Hoshimiylar Qirolligining poytaxti Amman shahrida joylashgan xalqaro islomiy nodavlat, mustaqil institutdir.
Markazning maqsadi – anʼanaviy islom taʼlimotini 2004-yil 9-noyabrda Iordaniya qiroli Abdulloh II bin al-Husayn tomonidan eʼlon qilingan, musulmon dunyosini bagʻrikenglik va birdamlikka chaqiruvchi „Ammon deklaratsiyasi“da belgilangan tamoyillar boʻyicha himoya qilish, asrash va targʻib qilishdan iborat. Markaz islom dunyosidagi tendensiyalar, muhim voqea-hodisalar hamda nufuzli musulmonlar faoliyatini kuzatib boradi. Islom dunyosida paydo boʻlayotgan muammo va nizolarni hal qilish borasida oʻz takliflarini taqdim etadi. Shuningdek, markaz dunyodagi barcha dinlar, diniy tashkilotlar, diniy oqimlar oʻrtasidagi jarayon va hodisalarni, xususan boshqa dinlarning islom hamda musulmonlarga boʻlgan munosabatini oʻrganish bilan shugʻullanadi. Hozirda markazga doktor Mustafo Alqabboniy rahbarlik qilmoqda. Markaz direktori Qirollik Islom tafakkuri instituti Vasiylik kengashi tomonidan tayinlanadi.
Markazning eng muhim loyihalaridan biri „Dunyoning eng nufuzli 500 musulmoni“ yillik reyting jurnali hisoblanadi. Mazkur jurnal Abdulloh Shlifer rahbarligi ostida 2009-yildan beri anʼanaviy tarzda har yili nashr qilib kelinadi. Jurnal AQSHda joylashgan Jorjtaun universiteti huzuridagi shahzoda Valid ibn Talol markazi bilan hamkorlikda kitob shaklida nashr etiladi. Mazkur reytingni tuzishdan koʻzlangan asosiy maqsad musulmon olamidagi davlat, fan, sanʼat, madaniyat va din arboblarining jahon siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotiga koʻrsatayotgan taʼsirini baholashdan iborat.

 

Turkum: Tashkilotlar
Turkum: Islom
Rizvon

Rizvon (arab. رضوان) islomda jannat eshiklarini qoʻriqlovchi farishtadir. Jahannamda ayni vazifani bajaruvchi farishta “Molik” deb ataladi. “Rizvon” soʻzi Qur’onda mavjud emas, bu nom keyingi davr xabarlarida va Me’roj rivoyatlarida uchraydiStephen Burge Angels in Islam: Jalal al-Din al-Suyuti's al-Habaʼik fi Akhbar al-malik Routledge 2015 chapter 6. Rizvon paygʻambarlar qissasida jannat qoʻriqchisi sifatida ham muhim rol oʻynaydi. Bunga koʻra, u Iblisning Odam alayhissalomning qoʻriqxonasiga kirishiga toʻsqinlik qiladi, ammo ilon uni aldab, Iblisni ogʻziga yashirib, uni qoʻriqchining yonidan oʻtkazib qoʻyadiAmira El-Zein Islam, Arabs, and Intelligent World of the Jinn Syracuse University Press 2009 page 98-9.
Shunindek, Rizvon musulmonlarda oʻgʻil bolalarga qoʻyiladigan ism ham sanaladi.

 

Turkum: Atamalar
Turkum: Islom atamalari
Erta kelgan turnalar

Erta kelgan turnalar  — Chingiz Aytmatovning 1975-yilda nashr etilgan qissasi. Yozuvchiningeng eng soʻnggi asarlaridan biri.

 Mazmuni 
Hikoyaning mazmuni urush paytida kichik bir qirgʻiz qishlogʻida sodir boʻladi. Doʻstlari Anatoy va Erkinbeklar, kolxoz raisi maktab oʻquvchilariga tegishli iltimos bilan murojaat qilgandan soʻng, ular ham non ekishda yordam berishadi.

Bolalar oʻzlarini ozod qilishga muvaffaq boʻlishadi: Sultonmurot otda jinoyatchilarning orqasidan yuguradi, Anatoy bilan Erkinbek esa doʻstiga yordamga yuguradi. Hikoya Sultonmurot oʻz qoʻlini bir oz jarohatlab, boʻri bilan jangga tayyorlanishi bilan yakunlanadi.
 

Turkum:Chingiz Aytmatov asarlari
M3GAN

M3GAN („Megan“ deb talaffuz qilinadi) 2022-yilda Gerard Johnstone tomonidan suratga olingan AQSh ilmiy fantastik dahshatli filmidir. Film ssenariysini Akela Cooper yozgan. Filmda bosh rollarni Allison Williams, Violet McGraw va Ronny Chieng jonlantirgan. Film syujetida oʻz-oʻzini anglashni rivojlantiradigan va oʻzi va uning insoniy hamrohi oʻrtasida boʻlgan har qanday odamga dushman boʻlgan sunʼiy ongli qoʻgʻirchoq tasvirlangan.

M3GAN premyerasi 2022-yil 7-dekabrda Los-Anjelesda boʻlib oʻtdi. 2023-yil 6-yanvarda AQSh kinoteatrlarida namoyish etila boshlagan. Film muvaffaqiyatli ravishda ommalashib, butun dunyo boʻylab $173 milliondan ortiq daromad keltirdi.

M3GAN 2.0 deb nomlangan filmning yangi qismi 2025-yil 17-yanvarda chiqarilishi rejalashtirilgan.

 Rollarda 

 

 
 
 
 
 

Turkum:2022-yil filmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh ilmiy fantastik filmlari
Turkum:AQSh dahshatli filmlari
Turkum:Universal Pictures filmlari
Turkum:Robotlar haqidagi filmlar
Kəmərli

Kəmərli (shuningdek, Kemerli, Kyamarli va Kyamerli)Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında  — Ozarbayjonning Qazax tumanidagi qishloq va munisipalitet. 2862 nafar aholi istiqomat qiladi.

 Taniqli mahalliy aholi 

 Rafig Alijanov — Ozarbayjon Milliy Qahramoni

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Qazax tumani aholi punktlari
Muhammad Ali Ben Salim

Muhammad Ali Ben Salim (1996-yil 6-yanvarda tugʻilgan) – tunislik professional futbolchi, Liviyaning „Al-Hilal B.“ klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

 Futbolchilik faoliyati 
2021-yilning 1-martida u Ukraina Premer-ligasi klubi „Inhulets Petrove“ bilan shartnoma imzoladi. 2023-yil Olmaliqning „OKMK“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

 Faoliyat statistikasi 

 Klub 

+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar Klub Mavsum Liga Kubok Xalqaro Boshqa Jami Boʻlim Oʻyin Gol Oʻyin Gol Oʻyin Gol Oʻyin Gol Oʻyin Gol Afrika klubi 2015-16 Tunis Liga Professionnelle 1 2 0 0 0 0 0 0 0 2 0 Olimpik Beja 2016-17 14 2 1 0 0 0 0 0 15 2 ES Metlaui 2017-18 18 0 1 0 0 0 0 0 19 0 2018-19 24 0 2 0 0 0 0 0 26 0 2019-20 20 0 3 0 0 0 0 0 23 0 2020-21 11 0 0 0 0 0 0 0 11 0 Jami 73 0 6 0 0 0 0 0 79 0 Inhulets Petrove 2020-21 Ukraina Premyer-ligasi 10 0 0 0 0 0 0 0 10 0 2021-22 8 0 0 0 0 0 0 0 8 0 Jami 18 0 0 0 0 0 0 0 18 0 Umumiy faoliyat 107 2 7 0 0 0 0 0 114 2

 

 

 Muhammad Ali Ben Salim Transfermarkt saytida

Turkum:1996-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Tunislik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:Club Africain futbolchilari
Turkum:Olympique Béja futbolchilari
Turkum:ES Métlaoui futbolchilari
Turkum:FC Inhulets Petrove futbolchilari
Turkum:AGMK futbolchilari
Turkum:US Monastir futbolchilari
Turkum:Al-Hilal SC (Bingʻozi) futbolchilari
Turkum:Ukraina Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Tunislik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Ukrainadagi muhojir erkak futbolchilar
Butunjahon qariyalar kuni

Butunjahon keksalar kuni har yili 21-avgustda nishonlanadi.

Bayram birinchi marta 1991-yilda boʻlib oʻtgan. Ushbu kun keksa yoshdagi odamlarga taʼsir koʻrsatadigan omillar va muammolar, masalan, sogʻligʻining yomonlashishi va shunga oʻxshash omillar haqida xabardorlikni oshirishga qaratilgan. Bu, shuningdek, keksalarning jamiyatga qoʻshgan hissasini eʼtirof etish va qadrlash kunidir.

 Tarixi 
Butunjahon keksalar kunining tarixi 1988-yildan boshlanadi. Bayramga rasmiy ravishda Amerika Qoʻshma Shtatlarining sobiq prezidenti Ronald Reagan tomonidan asos solingan.

 Maqsad 
Butunjahon keksalar kuni — bu keksa fuqarolarni hayotlarida koʻrsatgan xizmatlari, yutuqlari va fidoyiliklari uchun nishonlash va qadrlash imkoniyatidir.

 Yana qarang 

 Xalqaro keksalar kuni
 Keksalarga g'amxo'rlik qilish
 Xalqaro marosimlar

 

Turkum:Birlashgan Millatlar Tashkiloti kunlari
Moore qonuni

Moore qonuni 1965-yilda Intel shirkati hamasoschisi Gordon Moore tomonidan amalga oshirilgan kuzatuv natijasidir. Unga koʻra, integral sxemadagi tranzistorlar soni har ikki yilda ikki barobar ortib boradi.
Akçal

Akçal - Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumaniga qarashli qishloq.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Akpınar (Tufanbeyli)

Akpınar — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumaniga qarashli qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Ayvat

Ayvat — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Çakırlar

Çakırlar – Turkiyaning Çorum viloyati Kargı tumaniga qarashli qishloqKöy , Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 1 March 2023.. Aholisi 2021-yilda 213 nafarni tashkil etgan.

 

Turkum:Kargı tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Çatalçam (Tufanbeyli)

Çatalçam — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Çukurkışla

Çukurkışla — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Damlalı

Damlalı — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Demiroluk

Demiroluk — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Doğanbeyli

Doğanbeyli — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Evci

Evci — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Fatmakuyu

Fatmakuyu — Turkiyaning Adana viloyati, Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Güzelim

Güzelim — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Hanyeri

Hanyeri — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
İğdebel

İğdebel — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Karsavuran

Karsavuran — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Kayapınar (Tufanbeyli)

Kayapınar — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq. 2011-yil holatiga koʻra, uning aholisi 79 kishini tashkil etgan.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Kayarcık

Kayarcık — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Kirazlıyurt

Kirazlıyurt — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Koçcağız

Koçcağız — Turkiyaning Adana viloyati Tufanbeyli tumanidagi qishloq.

 

Turkum:Tufanbeyli tumanidagi qishloqlar
Halab qamali

Halab qamali 1400- yilda Temuriylar imperiyasi va Mamluklar sultonligi oʻrtasidagi urush mobaynida sodir boʻlgan muhim voqealardan biri.

 Tarix 
1400-yilda Temur qoʻshinlari Armaniston va Gruziya zabt etishdi, soʻngra Sivas (viloyat), Malatya (viloyat) va Ayntobni egallab oldilar. Keyinchalik Temur qoʻshinlari ehtiyotkorlik bilan Halab tomon yurdilar va u yerda har kecha shaharga yaqinlashganda mustahkam qarorgoh qurishga intildilar. Mamluklar shahar devorlari tashqarisida ochiq jang qilishga qaror qildilar. Ikki kunlik toʻqnashuvlardan soʻng Temurning otliq qoʻshinlari yoy shaklida tezlik bilan harakatlanib, dushman chizigʻi qanotlariga hujum qilishdi, uning markazi esa Hindistondan kelgan fillarni oʻz ichiga olgan holda mustahkam ushlab turdi. Otliqlarning shiddatli hujumlari Halab hokimi Temurtosh boshchiligidagi mamluklar safini buzib, shahar darvozalari tomon qochishga majbur qildi. Shundan soʻng Temur Halabni egalladi, soʻng shahar tashqarisida 20 000 bosh suyagidan iborat minora qurishni buyurib, koʻplab aholini qirgʻin qildi.

Temurning Halab qamalida Suriyaga bostirib kirishi chog‘ida Ibn Tag‘ribirdiyning yozishicha, Temurning tatar askarlari Halabning tubjoy ayollarini ommaviy zo‘rlaganlar, ularning bolalarini qirg‘in qilganlar, ayollarning aka-uka va otalarini esa Halabda sodir bo‘lgan to‘dali zo‘rlashlarni tomosha qilishga majburlaganlar. masjidlar. Ibn Tagʻribirdining aytishicha, bolalar va ayollar masjidga panoh topishga harakat qilgandan soʻng, Halabdagi Buyuk masjidda ayollarni arqon bilan bogʻlagan tatarlar barcha bolalarni oʻldirgan. Tatar askarlari kichik masjidlarda ham, Ulugʻ masjidda ham ochiqchasiga janob ayollar va bokira qizlarni zoʻrlaganlar. Ayollarning akalari va otalari qiynoqqa solinib, qarindoshlarining zoʻrlanishini kuzatishga majbur boʻlishdi. Koʻchalar va masjidlardagi jasadlar Aleppoga hid bosdi. Ayollar turli erkaklar tomonidan bir necha marta guruhli zoʻrlangan holda yalangʻoch holda saqlangan.

 

Turkum:Amir Temurning janglari
Turkum:Temuriylar ishtirokidagi qamallar
Qazaxbəyli

Qazaxbəyli (shuningdek, Qazaxbeyli) — Ozarbayjonning Qazax tumanidagi qishloq va munisipalitet. 1158 nafar aholi istiqomat qiladi.

 Taniqli mahalliy aholi 

 Ali Mustafoyev, jurnalist va muxbir, Ozarbayjon Milliy Qahramoni

 

 
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Qazax tumani aholi punktlari
Zohid Murgʻobiy

Zohid Murgʻobiy Mavlono Jaloliddin Mahmud (vaf. 778 h.q./1377 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Bodgʻis shahri yaqinidagi Murgʻob kentida tugʻilgan. Shayx Nizomidin Hiraviydan sharʼiy ilmlarni oʻrgangan. Taqvo va parhezkorlik, zuhd va qanoatda peshqadam boʻlgan. Ona yurti – Murgʻobda vafot etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zubdat ul-haqoyiq

“Zubdat ul-haqoyiq” – Aynulquzzot Hamadoniy asari. 517-hijriy-qamariy, 1123-milodiy yilda yozilgan. Kitobda falsafaning muhim masalalaridan biri – mabdaʼ va maod xususida bahs yuritiladi. Muallif ushbu masalaning yechimida Ibn Sino taʼlimotini asos qilib olgan. Mutaassiblar bu kitobdagi ayrim fikrlarni shariat hukmlariga zid, deb Aynulquzzotning qatl etilishiga sabab boʻlishgan.

Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhabbat”da Aynulquzzot bilan bogʻliq bobda tilga oladi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Zulbahrayn

“Zulbahrayn” (“Ikki bahrli”) – Kotibiy Turshiziyning masnaviysi. Tasavvufiy mavzuda bitilgan. da “Nosir va Mansur” yoki “Majmaʼ ul-bahrayn” (“Ikki dengizning porlashi”) deb ham ataladi. Asarni ikki bahrda ham oʻqish mumkin boʻlganligi uchun “Zulbahrayn” deb nomlagan.

Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida Kotibiy haqidagi bobda tilga olib, lekin “Nosir va Mansur” bilan bogʻlamay, aksincha, alohida asar sifatida sanaydi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Tohir Oripov

Tohir Toʻlqinovich Oripov  — oʻzbek davlat arbobi, general-mayor. 2018-yildan 2025-yilgacha Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmasi, 2025-yildan Samarqand viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi.

 Mehnat faoliyati 
1974-yil 21-noyabrda Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanida tugʻilgan.

1992—1996-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Yongʻin xavfsizligi oliy texnik maktabi tinglovchisi.

1996—1997-yillarda Toshkent viloyati ichki ishlar boshqarmasi Yongʻin xavfsizligi boshqarmasi xizmat tayyorgarligi va oʻt oʻchirish boʻlimi muhandisi.

1997—2000-yillarda Toshkent viloyati Chirchiq shahar ichki ishlar boʻlimi yongʻin xavfsizligi boʻlinmasi davlat yongʻin nazorati inspektori.

2000—2001-yillarda Toshkent viloyati Chirchiq shahar ichki ishlar boʻlimi yongʻin xavfsizligi boʻlinmasi 3-sonli harbiylashtirilgan yongʻin xavfsizligi birikmasi katta muhandisi.

2001—2008-yillarda Toshkent viloyati Chirchiq shahar ichki ishlar boʻlimi yongʻin xavfsizligi boʻlinmasi 2-darajali 3-sonli harbiylashtirilgan yongʻin xavfsizligi otryadi komandiri.

2008—2009-yillarda Toshkent viloyati Qibray tumani ichki ishlar boʻlimi yongʻin xavfsizligi boʻlinmasi boshligʻi.

2009-yilda — Toshkent viloyati ichki ishlar boshqarmasi yongʻin xavfsizligi boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

2009—2013-yillarda Toshkent viloyati ichki ishlar boshqarmasi yongʻin xavfsizligi boshqarmasi boshligʻi.

2013—2017-yillarda — Namangan viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

2017—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi patrul-post xizmati va jamoat tartibini saqlash bosh boshqarmasi boshligʻi.

2018-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari.

2018-yil oktyabrdan 2025-yil 29-iyulgacha Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻi.

2025-yildan buyon Samarqand viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi.

2022-yil 14-yanvarda general-mayor unvoni berilgan.

2019-yil 28-avgustda Mardlik ordeni bilan mukofotlangan.
 

Turkum:Oʻzbekiston generallari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Zunnun Misriy

Zunnun Misriy, Abulfayz Savbon binni Ibrohim (vafoti hijriy 245-yil, milodiy 859-yil) — “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Qohira yaqinidagi Ixmim shahrida tugʻilgan. Molik ibn Anasdan hadis ilmini oʻrgangan. Magʻriblik Isrofil ismli shayxning muridi. Zunnun Misriy tasavvuf va hol ilmi boʻyicha birinchilardan boʻlib, nazariy fikrlarni bayon qilgan orif sifatida tanilgan. Tasavvufdagi barcha tariqatlarning silsilasida uning nomi bor.

Imom Ahmad Hanbal, Valid bin Abdulloh, Abulhusayn Nuriy, Abu Yaʼqub Hoshimiy, Abbos bin Hamza Nisoburiy, Abu Said Xarroz, Abu Abdulloh Nabojiy, Abdulloh Hozir, Ali bin Muvaffaq, Abu Amr Dimishqiy, Ibrohim bin Dovud Qassor Raqqiy, Abu Muhriz Sheroziy, Fotima Nisoburiya, Joriyayi Savdo, Imraʼatun Majhula kabi orif zotlar bilan suhbatda boʻlgan. Sahl bin Abdulloh Tustariy, Yusuf bin Husayn Roziy, Muhammad bin Hasan Javhariy, Abu Abdulloh Jallo kabi yirik soʻfiylar Zunnun Misriyning shogirdlari sanaladi. 

Zunnun Misriy 245-hijriy-qamariy, 859-milodiy yilda samoʻ majlisida vajd holida olamdan oʻtgan.

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abdusamad Polvonzoda

Abdusamad Abduhamidovich Polvonzoda (17.1.1949, Surxondaryo, OʻzSSR) — oʻzbek huqushunosi va davlat arbobi.

 Biografiyasi 
1949-yil 17-yanvarda Surxondaryo viloyatining Jarqo‘rg‘on tumanida tugʻilgan.

1975—1990-yillarda prokuratura tizimida ishlagan.

1990—2000-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining birinchi oʻrinbosari va Oliy sud raisi vazifasini vaqtincha bajaruvchi lavozimida faoliyat koʻrsatgan.

„Paxta ishi“ tufayli jinoiy jazoga hukm qilinganlar ishini qayta koʻrib chiqish boʻyicha hukumat komissiyasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Oʻzbekistonda demokratik oʻzgarishlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyati asoslarini shakllantirish masalalari boʻyicha Oliy Majlis komissiyasi aʼzosi boʻlgan.

2000-yildan 2005-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri lavozimida ishlagan.

2005-yil 6-fevral kuni Oʻzbekistondan qochib ketgani aytilgan. Kanadada yashayotgan oʻzbek jurnalisti Ismat Xushev fikricha, "Polvonzoda siyosiy rahbariyat tomonidan qandaydir jazodan qutulish uchun ketgan yoki uning qochishini Islom Karimovning oʻzi uyushtirgan, yaʼni goʻyoki Karimov jinoyatlarini fosh qilib keyinchalik uning oʻziga „qarshi muxolifatchi“ qilib koʻrsatilishi mumkin" deyilgan.

 

Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Olqish

thumb|282x282px| Bir juft olqishlayotgan qoʻllar
Olqish (yoki qarsak) — biror narsaning qadrlanganligi yoki maʼqullanganligini bildirish uchun ommaviy chapak chalishdir. Olqish qargʻish soʻzining aksi sifatida qabul qilingan. Tomoshabinlar koʻpincha musiqiy konsert, nutq yoki ommaviy spektakllardan keyin zavqlanganlik belgisi sifatida qarsak chaladi.

 Etimologiyasi 
Olqish soʻzi qadimgi turkiy tilda „maqtash, ulugʻlash, duo qilish“ maʼnosini bildiruvchi alqa- feʼliga +Ish ot qoʻshimchasini qoʻshish orqali yasalgan. Turk-islomiy davlatlar tarixida hukmdorlar uchun tashkil qilingan marosimlarda aytilgan maqtov, rahmat va yaxshi tilaklarga ham alqash deyilgan.

 

Turkum:Qo‘l imo-ishoralari
Turkum:Oʻzbekcha lugʻatlar
Al-Quds masjidi (Gamburg)

Al-Quds masjidi Gamburg (arabcha: , yaʼni „Quddus“ yoki Masjid Taiba ) Germaniyaning Gamburg shahrida joylashgan masjid 1993—2010-yillarda nemis xavfsizlik xodimlari tomonidan yopilgan. Masjid sunniy islomning radikal shaklini targʻib qilish bilan mashhur boʻlgan. Al-Quds masjidiga 11-sentabr kuni hujum qilganlarning bir qismi, jumladan Muhammad Atta, Marvan ash-Shehhi, Ramzi bin ash-Shibh va Gamburg hujrasini tashkil etgan Ziyod Jarrah tashrif buyurgan.

 Tarixi 
Masjid 1993-yilda ochilgan va Taiba nemis-arab madaniyat uyushmasi tomonidan boshqarilgan. U Gamburgning Sankt-Georg qismidagi qizil chiroqli tumandagi Gamburg Hauptbahnhof temir yoʻl stansiyasi yaqinidagi uch qavatli binoni egallagan.
right|thumb| Al-Qudsning ichki qismi
Gamburgdagi fors va turk aholisiga xizmat koʻrsatadigan boshqa koʻplab masjidlardan farqli oʻlaroq, al-Quds Gamburgning kichikroq arab aholisiga xizmat koʻrsatgan. Imon Mohamed Fizaziy (fr) boshchiligida masjid sunniy islomning radikal versiyasini targʻib qilgan. Masjidning boshqa rahbarlari orasida Shayx Azid al Kironiy ham mavjud.

Erkaklar namozxonasi birinchi qavatda joylashgan boʻlib, 400 kishini sigʻdira olgan. Ayollar uchun alohida namozxona boʻlib, u yerda boʻyoqli bezaklar va gilam mavjud emas. Juma kunlari masjidga odatda 250 ga yaqin kishi tashrif buyurar edi.

2004-yilga kelib, masjid, xavfsizlik idoralaridan xufya tarzda, shimoliy afrikaliklar va iroqlik jihod tarafdorlari uchrashadigan joyga aylantirilgan. 2009-yilga kelib, masjid salafiylar harakati aʼzolarining uchrashishi uchun sayohat qiladigan joyiga aylangan edi.

 2010-yilgi yopilishi 
Masjid 2010-yil avgust oyida nemis xavfsizlik xodimlari tomonidan masjid 2010-yilgi Yevropa terrorchilik rejasiga aloqador boʻlgan islomiy ekstremistlar yigʻilish joyi sifatida foydalanilganligi gumoni ostida yopilgan"9/11 Mosque Continued To Produce Jihadis; German-Speaking Militants Came From Same Hamburg Mosque As 9/11 Hijackers, " RICHARD ESPOSITO, RHONDA SCHWARTZ, MATTHEW COLE and ANNA SCHECTER, Sept. 29, 2010, ABC News.. Germaniya hukumati masjidning oʻn nafar aʼzosi Pokiston va Afgʻoniston bilan chegaradosh hududga borganini va masjiddagi eronlik Shahab D. Oʻzbekiston Islomiy Harakati safiga qoʻshilganini aniqladi.

 Yana qarang 

 Germaniyada Islom
 Yevropadagi masjidlar roʻyxati

 

 

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Gamburg hujrasi
Turkum:Germaniyadagi islom terrorizmi
Turkum:Germaniyadagi sunniy islom salafiylar masjidlari
Turkum:Gamburg-Mitte masjidlari va binolari
Turkum:Gamburgdagi masjidlar
Turkum:Germaniyadagi masjidlar
Turkum:1993-yilda qurib bitkazilgan masjidlar
Murod Asqarov

Asqarov Murod Erkebayevich — 2013—2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari. 2009—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasining Birlashgan millatlar tashkilotidagi doimiy vakili.

 Biografiyasi 
1974-yil 7-martda tugʻilgan.

1997-yilda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining xalqaro munosabatlar fakultetini siyosiy fanlar mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Ingliz, nemis va turk tillarini biladi.

1997-1999 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Shartnoma-huquqiy boshqarmasi referenti.

1999-2003 — Oʻzbekiston Respublikasining AQShdagi elchixonasi attashesi.

2003-2005 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Siyosiy rejalashtirish guruhining 3-kotibi.

2005-2009 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tashqi siyosat strategiyasi va tahlili bosh boshqarmasi 2-kotibi, 1-kotibi, boshligʻi oʻrinbosari.

2009-2013 — Oʻzbekiston Respublikasining Birlashgan millatlar tashkilotidagi doimiy vakili.

2013-2015 — Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining oʻrinbosariPostpredom pri OON stal Murad Askarov.

 

Turkum:Oʻzbekistonning BMTdagi doimiy vakillari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Ahmad ibn Muhammad Shiyrakasiy

Ahmad ibn Muhammad Shiyrakasiy ( — Ahmad ibn Muhammad Shiyrakasiy – Toʻliq ismi Abu Muhammad Ahmad ibn Muhammad ibn Iso ibn Said ibn Ibrohim ibn Yusuf Shiyrakasiydir) — muhaddis.

Ahmad ibn Muhammad Shiyrakasiy koʻplab hadislar rivoyat qilgan muhaddis. Sam'oniyning “Al-ansob” asarida Fiyjakasiy nisbasi bilan ham kelgan. “Fiyjakas” Nasaf qishloqlaridan biri boʻlgan. Ahmad ibn Muhammad Shiyrakasiy Abu Muhammad Jaʼfar ibn Muhammad Tubniydan hadis rivoyat qilgan. Mavjud da allomaning biror mansab egasi boʻlgani, hattoki tavallud yoki vafot etgani haqida birorta ham maʼlumot keltirilmagan.

 

Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 799.
 As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: Dor al-fikr, 1998.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Islom:Shaxslar
Turkum:Muhaddis
Kross-platformali dastur

Kross-platformali dasturlar (yoki multi-platformali dasturlar) birdan ortiq platformalarda ishlash uchun moʻljallangan kompyuter dasdir.