Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Jamiya Islomiya Ibrohimiya

Al-Jami’ah al-Islomiyah al-Ibrāhīmiyyah , oddiygina Jamiya Islamiya Ibrohimiya nomi bilan ham tanilgan va xalq orasida Ujani madrasasi ( nomi bilan ham ataladi, – Chandpurning Kachua upazila shahrida joylashgan Qavmi jamiya. U 1901-yilda Rashid Ahmad Gangohiyning shogirdi Qori Ibrohim Ujaniy tomonidan tashkil etilgan.

 Boshqaruv shakli 
Jamiyat Dorul Ulum Deoband tamoyiliga asoslanib, musulmon jamoatchiligining yordami va koʻmagi asosida diniy taʼlim berib kelmoqda. Jamiyat mudir rahbarligida Majlish-e Shura va Majlish-e Amela orqali nazorat qilinadi.

 Taʼlim tizimi 
Jamiya Islomiya Ibrohimiya Ujani islomiy taʼlimni boshlangʻich darajadan to eng yuqori darajasigacha boʻlgan taʼlim turini taklif qiladi. Jamiyatning taʼlim faoliyati Befaqul Madarisil Arabiya Qavmiy Madrasa Taʼlim Kengashi qoshida olib borilmoqda. Madrasada quyidagi oliy taʼlim boʻlimlari mavjud.

 Hadis boʻlimi
 Qiroat boʻlimi
 Fatvo boʻlimi

Bu madrasaning Qiroat boʻlimi butun mamlakat boʻylab alohida shuhrat qozongan.

 Yana qarang 

 Al-Jamiyatul Arabiya Haildhar madrasasi
 Al-Hayatul Ulya Lil-Jamiyatil Qavmiya Bangladesh
 Nurul Islom Olipuri
 Muhibbulloh Bobunagariy
 

Turkum:Deobandiy madrasalar
Turkum:Bangladeshdagi qavmiy madrasalar
Jamiya Tavakkuliya Renga madrasasi

Jamiya Tavakkuliya Renga , yoki oddiygina Renga madrasasi , hududdagi mashhur madrasa boʻlib, Moʻgʻla Bozor yaqinidagi Renga qishlogʻida, Janubiy Surma Upazila shahrida, Silxetdan taxminan uzoqlikda joylashganJamia Tawakkulia Renga Madrasah (Darul Hadith). Wikimapia.org. Retrieved on 2013-04-17..

 Tarixi 
Madrasaga 1919-yilda Mavlono Shoh Arkan Ali tomonidan asos solingan. Keyin u Husayn Ahmad Madaniyning mufassiri va xalifasi boʻlgan oʻgʻli Mavlono Badrul Alam Shayx-e-Renga boshchiligida rivojlangan, Mavlono Sikandar Ali esa direktor oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Alloma Qamaruddin madrasaning birinchi shayxul hadisi etib tayinlangan va u ikki yil xizmat qilgan. Ikkinchi Shayxul Hadis Abdulkarim Kuriyaning xalifasi, 47 yil xizmat qilgan Alloma Shihobuddin edi. Madrasaning uchinchi mudiri 1977-yildan 2012-yilgacha xizmat qilgan Mavlono Shamsul Islom Xalil ibn Shayx-i-Renga hisoblanadi. Uning oʻrniga akasi Mavlono Muhiul Islom Burhon ibn Shayx-e-Renga oʻtirgan, u hozirgi rahbardir.

 Taʼlim darajalari 
Jamiya boshlangʻich, oʻrta, oliy yuqori, bakalavriat va oliy oʻquv yurtidan keyingi islomiy taʼlim kurslarini taklif etadi.

 Talabalar va xodimlar 
2015-yil holatiga koʻra, 42 nafar xodim (akademik va maʼmuriy birlashgan) madrasada faoliyat olib boradi.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Deobandiy madrasalar
Turkum:Bangladeshdagi qavmiy madrasalar
Sajidur Rahmon

Sajidur Rahmon (1964-yil 30-dekabrda tugʻilgan) – Bangladeshlik islom olimi va pedagogi. U Hefazat-e-Islam Bangladesh bosh kotibi va Al-Hayatul Ulya Lil-Jamiyatil Qavmiya Bangladesh hamraisi, Qavmi madrasasining oliy hokimiyati aʼzosi. U, shuningdek, Befaqul Madarisil Arabiyaning katta vitse-prezidenti, Jamiya Dorul Arkam al-Islomiya va Shayxul Hadis Jamiya Islamiya Yunusiyaning asoschisidir.

 Hayotining boshlangʻich davri 
Sajidur Rahmon 1964-yil 30-dekabrda Sharqiy Pokistonning Komilla tumanidagi Brahmanbariyaning Sarail shahridagi Bedtala qishlogʻida Bengal musulmon oilasida tugʻilgan Uning ota-onasi Muhammad Ali va Oysha begim hisoblanadi. U boshlangʻich taʼlimni Brahmanbariya Sadar Upazila shahridagi Natai hukumati boshlangʻich maktabida tamomlagan. 1973-yilda u Jamiya Islamiya Yunusiyaning Yazdham jamoatiga qabul qilingan. 3 yildan soʻng Birasar Islomiya madrasasiga oʻqishga kirgan. Ushbu madrasadan u viloyat taʼlim boshqarmasi Edaraye Talimiya Brahmanbariya markaziy imtihonida birinchi oʻrinni egallagan. Soʻngra „Al-Jamiyatul Ahliya Dorul Ulum Moynul Islom“ ga qabul qilingan. U 1984-yilda shu madrasada „Davra-i hadis“ kursi(magistrlik)ni tamomlagan.

 Faoliyati 
Oʻqishni tugatgandan soʻng, uning faoliyati Al-Jamiya al-Arabiya Nasirul Islom Nazirhatda oʻqituvchilik qilishdan boshlangan. Bu madrasada 3 yil dars berganidan soʻng „Al-Jamiyatul Ahliya Dorul Ulum Moynul Islom“ ga qoʻshilgan. Xathazari madrasasida 3 yil dars berganidan soʻng Qatarga koʻchib oʻtgan. U yerda 3 yil xatiblik qilgan. 1994-yilda mamlakatga qaytganidan soʻng, u Brahmanbariyaning Jamiya Islamiya Yunusiya shahriga muhaddis etib tayinlanadi. Xuddi shu yili u Brahmanbariyaning Gʻarbiy Medda shahrida Jamiya Dorul Arkam al-Islomiya kompaniyasiga asos solgan. Hozirda ushbu madrasaning mudiri va Yunusiya madrasasining shayxul hadisi sifatida xizmat qilmoqda. U tasavvufda Shoh Ahmad Shofiyning shogirdlaridandirHasan, Adiat (30 November 2021). „হেফাজতের ভারপ্রাপ্ত মহাসচিব আল্লামা সাজিদুর রহমানের কর্মময় জীবন“ Biography of Hefazat Acting Secretary General Allama Sajidur Rahman. Ourislam24.com..

2021-yil 2-noyabrda u Befaqul Madarisil Arabiya katta vitse-prezidenti va Al-Hayatul Ulya Lil-Jamiatil Qavmiya Bangladesh vitse-prezidenti etib saylangan . 29-noyabr kuni u Hefazat-e-Islam Bangladesh bosh kotibi vazifasini bajaruvchi etib saylangan.
 

Turkum:Hanafiylar
Turkum:Deobandiylar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Abdulhamid Afandizoda

Abdulhamid Afandizoda (ozarbayjon: Əbdülhamid Afandizadə) – Kavkaz musulmonlari idorasining 4-muftiysi.

 Biografiyasi 
Afandizoda 1812-yil 15-aprelda Shemaxa shahrida tugʻilgan. 10 yoshida oʻqishni boshlagan. 17 yoshida maktabni tugatgach, amakisi Hoji Ali Afandizoda rahbarligidagi Shemaxa madrasasiga oʻqishga kirib, sharq tillarini oʻrgangan„.:: qafqazislam.com ::. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi“. qafqazislam.com (in Azerbaijani). Retrieved 2023-01-21..

Afandizoda madrasani tamomlagach, amakisi bilan birga ishlay boshlaydi, asta-sekin maorif sohasida shuhrat qozonadi. Amakisining maslahati bilan Kavkaz noibi M. Voronsov tashabbusi bilan 1849-yil 22-fevralda ochilgan umumtaʼlim maktabiga ishga qabul qilingan. U yerda shariatdan dars bergan. Abdulhamid maktabda ishlaganida talabalarga ozarbayjon, fors va arab tillaridan tashqari fransuz tilidan ham dars bergan. Keyinchalik u ishlagan davlat maktabi yopildi.

1860-yillarning boshlarida Makkada ziyorat qilib, hoji unvonini oladiNurullayev, Fuad (2017-03-02). (PDF). Baku: Nurlar. pp. 113–114. ISBN 978-9952-490-50-3. Archived from the original on 2017-03-02. Retrieved 2023-01-24.{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown. 1864-yil 16-yanvarda Shemaxa maʼnaviyat boʻlimiga rais va mudir etib tayinlandi„Qafqazda islamı qoruyan azərbaycanlı müftilər – Siyahı“. Axar. Az (in Azerbaijani). 2016-02-13. Retrieved 2023-01-21.. 1872-yil dekabr oyi boshida Afandizoda Kavkazorti Axli-Tassan maʼmuriyatining raisi va muftiysi etib tayinlandi va yangi lavozimi munosabati bilan Shemaxadan Gruziya poytaxti Tbilisiga koʻchib oʻtdi.

Diniy arbob sifatida Afandizoda shoir Said Unsizoda bilan birgalikda diniy , diniy farmon va nizomlarni arab tilidan tiliga tarjima qilishda katta faollik koʻrsatdi„Müfti Əbdülhəmid Əfəndizadə“. ZİM.Az | „ZİYA“ İnformasiya Mərkəzi (in Azerbaijani). Retrieved 2023-01-21..

Afandizoda arab alifbosini oʻzgartirish tarafdorlaridan edi. 1878-yilda Shayxulislom Ahmad Husaynzoda nomidan Mirzo Rizoxon Donish tuzgan „Rushtiya“ risolasiga ijobiy sharh yozgan („Ziyoi Kavkaziya“ gazetasi, 01.05.1881, N3). Bu haqda Afandizoda shunday yozgan:
 — “(Siz yozgan) Rushtiya risolasini va uning mazmunini boshidan oxirigacha oʻqib chiqdim. Men kamchilik topmadim. Siz taklif qilgan alifbo boshqalar taklif qilgan alifbodan mukammal va yaxshiroq..."
Afandizoda umrining soʻnggi olti yilini ruscha-ozarbayjoncha lugʻat tuzishga bagʻishladi, biroq asarini nashr eta olmadi. Afandizodalar oilasiga yaqin boʻlgan Sulton Majid Gʻanizoda Tbilisidagi Iskandariya oʻqituvchilar institutida oʻqiyotganda hamyurtining tugallanmagan ishlarini davom ettirdi.

Afandizoda 1880-yil 10-dekabrda Tbilisida vafot etdi. Undan keyin muftiylik lavozimini Mirzo Husayn Gʻoyibzoda egalladi.

 Yana qarang 

 Mirzo Husayn Afandi Qayibov
 Ahmad Husaynzoda
 Ozarbayjon adabiyoti

 

Turkum:Muftiylar
Turkum:1812-yilda tugʻilganlar
Turkum:1880-yilda vafot etganlar
Turkum:Kavkaz musulmonlari idorasi muftiylari
Turkum:Shemaxalik odamlar
Ismoil Ahmedov

Ismoil Ahmedov (ozarbayjon: İsmayıl Əhmədov; 1907–1986) – Kavkaz musulmonlar idorasi 10-muftiysi.

 Shaxsiy hayoti 
Ismoil Ahmedov 1907-yil 27-noyabrda Shaki shahrida tugʻilgan. 1916–1918-yillarda Shaki boshlangʻich maktabida, keyin shahar maktabida, 1923–1930-yillarda madrasada oʻqigan. 1936-yilda turmush qurgan.

 Faoliyati 
1941-yil 23-iyunda Ikkinchi jahon urushi uchun Nuxa harbiy komissarligidan armiya safiga chaqirilgan. „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali va „Harbiy xizmatlari uchun“ medali bilan taqdirlangan.

1945–1967-yillarda Nuxa maishiy xizmat koʻrsatish majmuasida sartarosh boʻlib ishlagan. Keyin Bokuga koʻchib oʻtgan va salkam ikki yil Hoji Ajdarbey (Koʻk masjid) masjidida mulla boʻlib ishlagan.

1969-yil may oyida Hoji Ismoil Ahmedov Kavkaz musulmonlari idorasi raisi oʻrinbosari etib saylandi. U bir qancha xorijiy mamlakatlarga sayohat qilib, koʻplab oliy musulmon majlislari va tinchlik anjumanlarida qatnashgan.

 Vafoti va meros 
Ahmedov 1986-yil 18-fevralda 78 yoshida Bokuda vafot etdi. Uning vafotidan keyin bu lavozim 1989-yilgacha boʻsh qoldi. 1932-yilda yozgan „Ramazon“ nomli qasidasi vafotidan keyin nashr etilganOrsər, Ramiz (2018). Şəkidən gələn səslər – Sounds from Shaki. Baku: Elm və təhsil. pp. 201–202..

 Yana qarang 

 Kavkaz musulmonlari idorasi
 Salman Musayev

 

Turkum:1986-yilda vafot etganlar
Turkum:1907-yilda tugʻilganlar
Turkum:Muftiylar
Turkum:Kavkaz musulmonlari idorasi muftiylari
Sahn

right|thumb|260x260px| Tunisdagi rivaq (arcada) bilan oʻralgan Uqba masjidining katta sahni
Sahn  – islom meʼmorchiligida hovli, ayniqsa, masjid hovlisiga nisbatan qoʻllaniladigan atama. Aksariyat anʼanaviy masjidlarda katta markaziy sahn mavjud boʻlib, har tomondan rivaq yoki arkada bilan oʻralgan boʻladi. Anʼanaviy islomiy dizaynida yaratilgan turar-joylar va mahallalarda shaxsiy sahnlar boʻlishi mumkin.

Sahn Islom dunyosidagi diniy binolar va turar-joylarda keng tarqalgan element hisoblanadi. Rohiblar cherkovi Yevropa oʻrta asr meʼmorchiligi va diniy binolarida sahnning ekvivalentidir.

 Etimologiyasi 
Sahn (صَحْن) soʻzi arabcha tildan olingan boʻlib, hovli degan maʼnoni anglatadi.

 Tarixi 
Dastlab sahn turar-joy binolari uchun majmua devorlari ichida xavfsiz va shaxsiy muhit sifatida qurilgan. Shumerning Ur shahrida uchinchi Ur sulolasi davriga oid (miloddan avvalgi 2100–2000) sahn xarobalari topilgan.

Koʻpgina masjid hovlilarida (sahn) jamoat foydalanishi mumkin boʻlgan favvora mavjud boʻlib, u yerda musulmonlar namozdan oldin tahorat olishlari mumkin. Milodiy 706-yilda Damashqda qurilgan Umaviylar masjidiGrafman and Rosen-Ayalon, 1999, p. 7. islom meʼmorchiligiga oid sahnning eng qadimgi namunasi mavjud. Masjidning uzunligi 122,5 metr, eni 50 metr boʻlgan toʻrtburchak shakldagi hovlisi uch tomondan ustunli ayvon (rivaq) bilan oʻralgan.Islom meʼmorchiligida shahndan foydalanish XX asr oʻrtalariga qadar davom etgan, keyinchalik zamonaviy arxitektura islom madaniyatlarining turar-joy va jamoat binolari dizayniga taʼsir qila boshlagan.

 

 Masjid dizayni 
right|thumb| Tehrondagi masjidning kichik sahni, favvorali hovuzi va gumbazli rivaqi
Deyarli har bir tarixiy yoki anʼanaviy masjidda sahn mavjud. Ushbu elementdan Oʻrta Sharq mamlakatlari masjidlarida foydalanish koʻpchilik islomiy mamlakatlarning masjid namunalarida uchraydi.

Anʼanaviy masjid sahnlari har tomondan rivaq bilan oʻralgan. Ular, shuningdek, tahorat va ichimlik suvi uchun oqar favvoralar, masalan, hovuz kabi favvorali suv havzalarini oʻz ichiga oladi.

Masjid va boshqa turar-joy binolarida sahnning boʻlishi diniy jihatdan taʼqiqlanmagan, ammo sahn qurish anʼanasi, ayniqsa, XX asrdan keyin yoʻqola boshlagan.

 Turar-joy dizayni 
thumb| Hindistonning Mandu shahridagi Baz Bahodir saroyidagi sahn

Odatda, uyning asosiy kirish joyi toʻgʻridan-toʻgʻri sahnga olib kelmaydi. Unga majaz deb ataladigan yoʻlak orqali boriladi.

 Yana qarang 

 Indeks: Islom meʼmorchiligi elementlari

 

Turkum:Islom arxitekturasining elementlari
Turkum:Islom arxitekturasi
Turkum:Eron arxitekturasi
Bayt-Aniyalik Lazar

thumb|250px|Lazar singillari bilan. Nomalum rassom. XVI asir birinchi choragi.Bayt-Aniyalik Lazar, shuningdek, Avliyo Lazar va Toʻrt kunlik Lazar(Lazar – ivr. אֶלְעָזָר‎ , Elʿāzār, – manosi: Xudo yordam etdi; milodiy 3-yil, Beyt-Aniya – 63-yil, Kition). Yahyo Injilida Iso uni oʻlimidan toʻrt kun oʻtib moʻjizaviy tiriltirishi aytilgan. Sharqiy pravoslav va Rim-katolik anʼanalarida uning tirilishidan keyin hayoti haqida turli xil maʼlumotlar mavjud.
Turkum:Webarxiv andozasi wayback i
Al-Huda instituti

Al-Huda instituti – salafiylar tashkiloti boʻlib, Islomobod va Karachi (Pokiston), shuningdek, Mississauga, Ontario, Kanada shaharlarida kampuslari boʻlgan diniy maktablar zanjirini boshqaradi.

 Mafkurasi 
Al-Huda asoschisi Farhat Hoshimiyning taʼkidlashicha, ular zamonaviy Islomning biron bir mazhabiga ergashmaydilar va oʻzlarini ilk Islom davrida boʻlgani kabi oddiygina musulmonlar deb atashni maqul koʻrishadi.

U oʻzining konservativ diniy oʻquv dasturi bilan mashhur boʻlib, muqaddas bitiklarga alohida eʼtibor qaratadi. Faiza Mushtaqning aytishicha, „Al Huda“ boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan maktablar „haqiqiy islom, haqiqiy va sof islom“ga qaytayotganiga ishonadigan „faollar va islohotchilar“ni yetishtiradi. Lahor universitetida faoliyat yurituvchi Sadaf Ahmadning aytishicha, „Al Huda asoschisi Farhat Hoshmiyning turli madaniy urf-odatlarni hamda gʻarbliklar va hindlarning noroziligini qoralashi ayollarga ularning musulmon ekanligi haqida yangi tushuncha beradi“.

 Kanada filiali 
Al-Hudaning Mississauga kampusi 2004-yilda ochilgan va Ontario Taʼlim vazirligi tomonidan akkreditatsiya qilingan xususiy maktabdir. 2015-yildan boshlab u ikkita asosiy taʼlim sohasida oʻqishni taklif qiladi. Bolalar bogʻchasidan 6-sinfgacha boʻlgan 160 nafarga yaqin oʻquvchi qizlar har kuni mashgʻulotlarga qatnashadi. Kechqurun va dam olish kunlarida maktab hududida oʻsmirlar va kattalar uchun seminarlar oʻtkaziladi.

 Talabalarning terror guruhlariga aloqadorligi 
2015-yil 2-dekabr kuni San-Bernardinoda sodir etilgan otishmaning pokistonlik hamkori Tashfin Malik oila qurib, Kaliforniyaga koʻchib oʻtishdan oldin al-Hudaning talabasi boʻlgan. U yerda u va uning eri AQShda 2001-yil 11-sentabr xurujlaridan buyon eng dahshatli islomiy terror hujumini amalga oshirgan, natijada 14 kishi halok boʻlgan 22 kishi ogʻir yaralanganSalman Masood; Declan Walsh (December 7, 2015). „Tashfeen Malik Attended Conservative Religious School in Pakistan“. New York Times..

16 yoshdan 20 yoshgacha boʻlgan toʻrt nafar kanadalik talaba 2013–2015-yillar oraligʻida Mississauga filialida oʻtkazilgan seminarlarda qatnashgan. Keyin ular Suriyadagi IShID safiga qoʻshilish uchun Yaqin Sharqqa yoʻl olishgan. Ular orasidagi eng yoshi kattasi 2012-yilda uch oy davomida maktabda oʻqigan va uning singlisi CBC News telekanaliga bergan intervyusiga koʻra, u 2014-yilning yozidan beri Suriyada yashagan„4 female students who sought to join ISIS attended Mississauga school“. Ca.news.yahoo.com. 2015-12-08. Retrieved 2016-02-27.. 2014-yil iyul oyida uch nafar yosh qiz Turkiyada xavfsizlik xizmati xodimlari tomonidan qoʻlga olingan va IShID hududiga yetib borguncha Kanadaga qaytarib yuborilgan.

 Taniqli bitiruvchilar 

 Tashfin Malik – islomiy terrorchi , 2015-yilda San-Bernardinoda 14 kishi oʻldirilgan hujumning ijrochilaridan biri
 

Turkum:Pokistonda terrorizm
Turkum:Pokistonda salafiylik
Turkum:Kanadadagi islomiy universitet va kollejlar
Seydi Mahmud qabri

thumb|300x300px| Seydi Mahmud qabri
Seydi Mahmud Hayroniy maqbarasi Turkiyaning Konya viloyati Akshehir shahrida joylashgan.

 Seydi Mahmud Hayroniy 
Seydi Mahmud soʻfiy tasavvuf olimi boʻlgan va Jaloliddin Rumiyga ergashgan. U Turkiyaning hozirgi Şanlıurfa viloyatidagi Harran qishlogʻida tavallud topgan. Konyaga qilgan safari chogʻida Mavlono Rumiy bilan uchrashgan.

Seydi Mahmud 1268-yilda Konyadan shimoli-gʻarbda joylashgan Akshehir shahrida vafot etgan. Mashhur satirik arbob Nasriddin Afandi Seydi Mahmudning izdoshi boʻlishi mumkinOnline biography .

 Qabr 
Seydi Mahmutning qabri Akshehirning eski kvartalida joylashgan.

 Texnik tafsilotlar 
Qabrning pastki pogʻonasi toʻrtburchak, ustki pogʻonasi silindrsimon, tomi konussimon shaklda. Uning ichki qismi firuza rangli yulduzlar va olti burchakli naqshlar bilan bezatilgan.

Qabrning ichki qismida toʻrtta yogʻoch tobut boʻlgan va ular yuksak badiiy qimmatga ega edi. Ushbu tobutlar 1976-yilda oʻgʻirlangan. Tobutlardan biri hozir Daniyaning Kopengagen shahridagi Devid Samling muzeyida saqlanmoqda. Yana ikkita tobut Turkiyadan olib chiqib ketilishidan oldin musodara qilingan. Ular hozirda Istanbuldagi Turk va Islom sanʼati muzeyida saqlanadi.

 

Turkum:Karamanoğulları bekligi
Turkum:Islom arxitekturasi
Toronto Islom instituti

Toronto Islom instituti ( IIT) Kanadaning Toronto shahridagi notijorat islom taʼlim institutidir.

 Tarixi 
IIT 1996-yilda tashkil etilgan. 2005-yilda IIT terrorizmni qoralashda boshqa kanadalik imomlarga qoʻshilgan. 2013-yilda IIT Emmanuel kollejida musulmon ibodatxonasini moliyalashtirishga yordam bergan.

2020-yilda IIT COVID-19 pandemiyasi sababli rasmiy tarzda jamoat bilan namoz oʻqishni bekor qildi. Ularning oʻrnida raqamli xizmatlar va tashqi xizmatlarni amalga oshirdi. Kampus pandemiya davrida online test markazlariga aylanib qoldi.

 Kampusi 
Kampusda konferensiya markazi, uch kishilik sport zali, kutubxona, masjid va basseyn mavjud. Majmuada musulmon talabalariga xizmat koʻrsatadigan Islom oliy maktab ham mavjud.

Qurilish loyihasining birinchi bosqichi asosiy bosqich boʻlib, binoning qurilishi tugallangan holda amalga oshiriladi. Birinchi bosqich sinf xonasi, kutubxona, koʻp maqsadli zal va boshqa zarur jihozlardan iborat boʻladi.

 Akademiklar 
IITning boshlangʻich maktab dasturi Fraser institutining 2019-yilgi hisobotiga koʻra Ontariodagi eng yaxshi institutlarining 20 taligiga kiritilgan.

 Kurslar 
Toronto Islom instituti oʻquv dasturida islom dini va fiqh, fiqh, Qurʼonshunoslik, islom tarixi va arab fanlari boʻyicha kurslar mavjud. Toʻlovlar kurslar turiga qarab farq qiladi va odatda bu farq 70 dollar atrofida boʻladi. Talabalarning rasmiy homiyligi mavjud emas.

Sertifikatlar klassik arab, Qur’on arab tiliga kirish va zamonaviy standart arab tillari yoʻnalishida taqdim etiladi. Qur’onshunoslik fakulteti Qur’onni tushunish, uning vahiy qilinishi, yetkazilishi, xabar berilishi va qiroatini (qirat) oʻrganishga qaratilgan sertifikat dasni oʻz ichiga oladi.

Islomshunoslik fakulteti Islomshunoslik boʻyicha ikki darajadagi sertifikat dasni taklif qiladi – Birinchi darajali sertifikat va ikkinchi darajali sertifikat. Oʻquv dasturi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

 Aqida
 Fiqh
 Usul al-fiqh
 Iboodat (namoz, zakot, roʻza va haj)
 Islom axloqi
 Hadis ilmi
 Islom tarixi va sivilizatsiyasi
 Islom maʼnaviyati
 Qur’on fanlari
 Nikoh va oilaviy hayot

 Boshqa dasturlar 
2007-yildan beri IITda skautlar guruhi mavjud, jumladan163-IIT skautlar guruhi.

 Yana qarang 

 Kanadada Islom
 Islom va musulmonlarga oid mavzular roʻyxati

 

 

 

Turkum:Kanadadagi islomiy universitet va kollejlar
Turkum:Torontoda islom
Turkum:Torontodagi universitet va kollejlar
Zeynel Abidin masjidi va majmuasi

Zeynel Abidin masjidi majmuasi Turkiyaning janubi-sharqidagi Mardin viloyati Nusaybin shahridagi tarixiy-diniy qurilish majmuasi.

Majmua Mardin viloyatining Nusaybin ilchesida (tuman) joylashgan. Bino imom Zeynel Abidin sharafiga shunday nomlangan. Bino hududidan topilgan bir qancha yozuvlarga koʻra inshoot 1159-yilda bunyod etilgan. Majmua tarkibiga masjid, madrasa va Zeynel Abidinning qabri kiradi.

 Jahon merosi maqomi 
Ushbu hudud yaqin atrofdagi Mor Yakup cherkovi bilan birgalikda 2014-yilning 15-aprelida madaniy yodgorlik sifatida UNESCOning jahon merosi roʻyxatiga kiritilganUnesco page .

 

Turkum:Islom arxitekturasi
Turkum:Turkiyadagi masjidlar
Turkum:Turkiyadagi minorali masjidlar
Turkum:Turkiyadagi masjidlar haqidagi chala maqolalar
Al-Jamiyatul Ashrafiya

Al-Jamiyatul Ashrafiya Hindistondagi sunniy madrasasidir. U Hindistonning Uttar-Pradesh shimolidagi Muborakpur shahrida joylashgan.

 Tarixi 
Muassasa 1898-yilda oʻsha paytda Britaniya Hindistoni boʻlgan Muborakpur shahrida Misbah al-Ulum nomli madrasa sifatida faoliyat boshlanganSanyal 2008: 32.. U Sayid Shoh Ali Husayn Ashraf Kichauchxvi sharafiga „Ashrafiya“ deb nomlangan. Koʻp yillar davomida taʼlim uchun kurashib, bir necha bor joylarni koʻchirishidan soʻng, Hofiz Abdulaziz Murodobodiy tomonidan yigʻilgan mablagʻ evaziga yangi bino qurilgan. Bu hozirda Dar al-Ulum Ahl-i Sunnat yoki Misbah al-Ulum deb nomlanuvchi maktab uchun moʻljallangan joy ediSanyal 2008: 33..
thumb|Al-Jamiyatul Ashrafiya binosi

Taʼlim muassasi taʼlim uchun kichik boʻlib borayotganini anglagan Hofiz Abdulaziz 1972-yil may oyida Ashrafiyani kattaroq kampusga koʻchirish masalasini muhokama qilish uchun oʻquv konferensiyasini tashkil qiladi. Ahmad Rizoxonning oʻgʻli Mustafo Rizoxon kabi Barelviy harakati olimlari, Mavlono Sayid Ale Mustafo Quadriy Barkatiy va Arshadul Qadriy bilan birga 1972-yilda boshqa bir joyda sunniy Hanafiy Islom universitet qursh missiyasi bilan Azamgarh shahridan tashqarida poydevor qoʻyishdiSanyal 2008: 34.. Alloma Ziyoul Mustafo, Allama Arshadul Qavdriy, Alloma Mumtoz Ahmad Ashraful Qadriy, Muftiy Abdumannan, Mavlono Shafiy, Qori Yahyo va Qamaruzzamon Azmiy kabi muhim shaxslar Abd al-Aziz Murodobodiy bilan birgalikda muassasa qurish uchun zarur mablagʻni toʻplashga harakat qilishgan.

 Tashkilot haqida 
Jamiya diniy taʼlim markazlarida 5000 dan ortiq talaba tahsil oladi, ularda 256 nafar professor-oʻqituvchilar va xodimlar ishlaydi. Ulardan tashqari bu maskandagi turli taʼlim muassasalarida 6000 dan ortiq oʻgʻil-qiz tahsil oladi. Bitiruvchilar muassasaning eski nomi „Misbahul Ulum“ga koʻra „Misbahi“ deb ataladi. Muhammad Shahid Razoxon, Al-Jamiyatul Ashrafiya bitiruvchisi boʻlib, 2019-yilda Hindiston davlat xizmati imtihonini topshirgan.

 Mansublik 
Al-Jamiyatul Ashrafiyaning bitiruv va diplomdan keyingi darajalari turli universitetlar, jumladan Haydaroboddagi Mavlonoa Azad Milliy Urdu universiteti, Javoharlal Neru universiteti (JNU), Jamiya Milliya Islomiya va Aligarh musulmon universiteti tomonidan tan olingan.

 Sunniylar kengashining tuzilishi 
1992-yilda Mubarakpur shahridagi Al-Jamiyatul Ashrafiya homiyligida muftiylar organi sifatida fiqh kengashi tuzilgan.

 Yana qarang 

 Islom taʼlim muassasalari roʻyxati
 Jamiya Nizomiya
 Jamiyatur Razo
 Hindistonda Islom
 Al-Jameyatul-Islomiya
 Manzori Islom
 

 

 

 

Turkum:Hindistondagi madrasalar
Turkum:Hindistondagi islomiy universitet va kollejlar
Abdulloh ibn Ummu Maktum

Abdulloh ibn Ummu Maktum (636-yilda vafot etgan) Ibn Kasir (1373-yilda vafot etgan) bergan maʼlumotlarga koʻra Islom dinining soʻnggi paygʻambari Muhammadning sahobalaridan biri boʻlgan. Baʼzi rivoyatlarda uning ismi Amr ibn Ummu Maktum sifatida ham keltirilgan. Qur’oni Karimning 80-surasi boʻlmish Abasa surasining birinchi oyatlari u bilan bogʻliq voqeada nozil qilingan deb hisoblanadi.

 Biografiyasi 
Abdulloh ibn Ummu Maktum Qays ibn Zayd va Otika binti Abdullohning oʻgʻli edi. U tugʻma koʻr boʻlgan va shuning uchun onasi Ummu Maktum (Yashirinning onasi) deb atalgan. Ibn Ummu Maktum Muhammadning birinchi xotini Xadicha bint Xuvaylidning amakivachchasi edi.

Abdulloh ibn Ummu Maktum Islom dinini birinchilardan boʻlib qabul qilganlardan edi. Muhammad paygʻambar uni va Mus’ab ibn Umayrni hijrat boʻlishidan oldin aholiga Qur’on oʻrgatish uchun Madina shahriga yuborgan. U va Bilol Ibn Raboh Muhammad paygʻambar tomonidan Madinada muazzinlikka tayinlanganlar. Paygʻambar janglarda qatnashish uchun Madinani tark etganida, Abdulloh ibn Ummu Maktumga namoz oʻqish mas’uliyati yuklangan.

Abdulloh ibn Ummu Maktum koʻzi ojiz boʻlishiga qaramay Islom dinining ikkinchi xalifasi Umardan jihodda ishtirok etishini iltimos qilgan. Xalifa Umar unga milodiy 636-yilda Qodisiya jangida qatnashishga ruxsat bergan. Ummu Maktum jangda musulmonlar tomonidan bayroqdor boʻlib xizmat qilgan va shahid boʻlgan.

 Qur’on oyatlari 
Ahl as-Sunna val-Jamoaning anʼanaviy rivoyatiga koʻra, Abasa surasi birinchi oʻn oyatining nozil boʻlishi ortidagi voqea quyidagichadirː Muhammad paygʻambar Makkada Valid ibn al-Mugʻiyra va boshqa Quraysh qabilasi oqsoqollariga Islom dinini targʻib qilishga harakat qiladi. Bir kuni Muhammad Utba ibn Rabia, uning birodari Shayba ibn Rabia, Abu Jahl deb kunyalangan Amr ibn Xishom, Umayya ibn Xa-laf, Valid ibn Mugʻiralarning oldiga borib, ular bilan suhbatlashadi va turli muzokaralar olib borgan holda Islomga chaqirishga urinadi. Shu payt Abdulloh ibn Ummu Maktum paygʻambar Muhammadning oldiga kelib, ularga oʻrgatayotgan narsasini unga ham oʻrgatishini soʻraydi. Paygʻambar esa qabila boshliqlaridan eʼtiborini uzishni xohlamaydi va Abdulloh ibn Ummu Maktumga qoshlarini chimirgan holda, qabila oqsoqollariga nutq soʻzlashda davom etadi. Keyin Muhammad oʻrnidan turgan paytda koʻz oldi jimirlashib, boshiga bir qattiq narsa kelib urilganday boʻladi va ushbu oyat nozil qilinadiː

 

Turkum:Sahobalar
Turkum:636-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Xadicha binti Xuvaylid
Al-Madina islom majmuasi

Al-Madina islom majmuasi , shuningdek, Al-Madina Yatim Xana nomi bilan tanilgan, Hindistonning Karnataka shtatidagi Mangalor shahrida joylashgan islom universiteti, 1994-yil 17-martda tashkil etilgan. Unda 500 nafar talaba (jumladan, 110 nafari yetim bolalar) turli institutlarda Qurʼon, Hadis, Fiqʼh, Sanʼat, Fan va Texnologiya fanlari boʻyicha tahsil olmoqda. Muassasaga Shayxuna Sharaful Ulamo Manjanadiy Abbos Musliyar tomonidan asos solingan. Kanthapuram AP Aboobacker Musliyar uning hozirgi prezidenti hisoblanadi.

 Ozchilik instituti 
Diniy taʼlim markazi va mehribonlik uyidan iborat majmua musulmon ozchiliklar muassasasi hisoblanadi. Mehribonlik uyi, islom kolleji (Dars), ingliz tili oʻrta maktabi, litsey, hifzul qurʼon, tikuvchilik oʻquv markazi majmua tarkibiga kiradi.

 Al-Madina nazorati ostidagi muassasalar 

 Yetimxona (Mehribonlik uyi)
 Shariat kolleji (islomshunoslik)
 Madrasaga kirish
 Islom kutubxonasi
 Ingliz tili oʻrta maktabi
 Oʻrta maktab
 Tikuvchilik muassasasi
 Savdo majmuasi
 Jamoat zali
 Al-Madina Dava kolleji
 Al-Madina Hiflul Qur’on kolleji
 Al-Madina ayollar kolleji
 Al-Madina ayollar Shariat kolleji
 Al-Madina Shimoliy Karnataka uyi
 Al Madina kompyuter texnologiyalari xizmatlari

 Yana qarang 

 Abbos Msuliyar
 Mangalordagi taʼlim muassasalari roʻyxati
 Markazu Saqafathi Sunniya
 

 

 Udayavani 
 Category:Articles with permanently dead external links Rasmiy doimiy o'lik havola veb-sayt
Turkum:Hindistondagi islomiy universitet va kollejlar
Turkum:Barelvi islom universitetlari va kollejlari
Turkum:Hindistondagi mehribonlik uylari
Turkum:Barelvi tashkilotlari
Turkum:Mangalordagi universitet va kollejlar
Baljuvon bekligi

Baljuvon bekligi yoki Baljuvon viloyati  – Buxoro amirligidagi maʼmuriy birlik. Hozirgi Tojikiston hududiga toʻgʻri keladi. Maʼmuriy markazi Baljuvon shahri.

Baljuvon begi oʻz qoʻl ostidagi yerlarni amlokdor, mirob, amin kabi mahalliy amaldor va diniy rahnamolar yordamida boshqargan.

 Tarixi 
Sharqiy Buxoro Buxoro amirligiga qoʻshib olingandan soʻng Baljuvon beklikka aylantirildi va bu yerda tez orada „buxorocha tartib“ joriy etildi. Amir tomonidan tayinlangan beklar butun maʼmuriy hokimiyatni oʻz qoʻllarida toʻplashdi.

 Vose qoʻzgʻoloni 

1887—1888-yillarda Sharqiy Buxoroda Vose boshchiligida dehqonlar qoʻzgʻoloni boʻlib oʻtadi. Qoʻzgʻolonga ogʻir soliqlar, qurgʻoqchilikdan keyin ekinlarning nobud boʻlishi va xalqning ogʻir iqtisodiy ahvoli sabab boʻladi. Qoʻzgʻolon vaqtida Abdulqodir Baljuvon begi edi. U Hisor begi Ostanaqulbek yordamida qoʻzgʻolon bostiriladi. Qoʻzgʻolon rahbari Vose Shahrisabzda Amir Abdulahadxon tarafidan qatl ettiriladi.

 Aholisi 
Aholi zichligi boʻyicha Hisor va Koʻlob bekliklaridan keyin Baljuvon bekligi oʻrin egallagan. Fargʻona viloyati gubernatori Georgiy Arandarenkoning maʼlum qilishicha, Baljuvonda Koʻlobga nisbatan kamroq aholi yashagan.

 Iqtisodiyoti 
Baljuvon bekligida, asosan, Yaxsuv daryosi boʻyida sugʻoriladigan dalalarning katta maydoni mavjud boʻlib, chorvachilikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar boʻlgan.

1896—1917-yillarda beklik hududida rus kon muhandisi va tadbirkor A. P. Juravko-Pokorskiyning korxonasi ishlagan, u yerda mahalliy va rus fuqarolari mehnat qilgan.

 

 
 
 

Turkum:Buxoro amirligi
Turkum:Buxoro xonligi
Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Tojikiston tarixi
Turkum:Afgʻoniston tarixi
*
Turkum:Buxoro amirligi ma'muriy-hududiy tuzilishi
Baqiyat Solihat arab kolleji

Baqiyat Solihat arab kolleji (جامعة الباقيات الصالحات) yoki Jamiya al-Bakiyat as-Solihat — Hindistonning Tamilnadu shtati, Vellore shahrida 1857-yilda tashkil etilgan islom kolleji. Madrasa Aʼla hazrati Abdulvahhob tomonidan asos solingan. U Bahrul ulum Saahibul Karaamaat Ash Shayx Meer Amjad Ibrohim Chinna hazratlarining Maduraidagi Madurai Maqbara hazratlarining ikkinchi shogirdlaridan biri edi.

Viji va Yosirning fikricha, „Bu madrasa universitet maqomiga ega boʻlgan. Bu muassasa turli xorijiy mamlakatlarda oʻz fuqarolariga taʼlim berishda kashshof rol oʻynaganini hisobga olib, uning taʼlim maskani toʻgʻri Islom universiteti va Umm ul-Madaris nomi bilan atalgan. Garchi bu yerdagi oʻquv dasturi umumeʼtirof etilgan Nizomiy oʻquv dasturi boʻlsa-da: u zamon talablarini hisobga olgan holda ingliz tili bilan bir qatorda urdu (urdu tilini bilmaganlar uchun) tillarini ham oʻrganish imkonini beradi. Shuningdek, aspirantura (Mavlvi Fadhil) darajasidagi taʼlim mavjud. Bundan tashqari, Tasnif, Taʼlif, Tahqiyq va Tarjama (yozma/tahrir/tadqiqot va tarjima) boʻyicha mutaxassisliklarni taklif qiluvchi boʻlimlar ham faoliyat yuritadi. Ushbu muassasaning bitiruvchilari nafaqat mamlakat ichida, balki begona yurtlardagi instutlarda ham akademik sifatida ish faoliyatini olib bormoqda, shuningdek ular orasida oʻz taʼlim muassasalarini ochganlar ham bor“.

Madrasaning ishonchi sababli u Janubiy Hindistonda kuchli islom institutining shakllanishida muhim rol oʻynagan.

 Taniqli bitiruvchilari 
Bu Madarasaning bitiruvchilari Baqaviy (Baqaviy, Baquavi, Baqvi, Bakavi, Bakavi) nomi bilan mashhur. Mazkur madrasadan koʻplab taniqli islom ulamolari yetishib chiqqanSee al-Hasani, 'Abd al-Hai, Nuzhat al-Khatir; vol. 8, entry no. 331, pp. 338–39Al Baqiyath Magazine 2014 (Urdu/Tamil/Malayalam). Bitirgan olimlar butun Hindiston va Uzoq Sharq mamlakatlaridagi minglab maktablar va madarislarning kashshoflari hisoblanadi.

Mavlono Abdulhamid Baqaviy tomonidan Qur’onning Tamil tilidagi mashhur tarjimasi Hindiston janubidagi taniqli muftiylar va olimlar tomonidan eʼtirof etilgan.
 

Turkum:Hindistondagi islomiy universitet va kollejlar
Turkum:Velloreda taʼlim
Turkum:Vellore tumanidagi universitet va kollejlar
Turkum:Tamil nadudagi madrasalar
Turkum:Hindistondagi islomiy maktablar
Amr ibn Jamuh

Amr ibn Jamuh  – Islom dinining soʻnggi paygʻambari Muhammadning ansoriy sahobasi va Bani Salama qabilasining boshligʻi. Amr ibn Jamuh Uhud jangida vafot etgan.

 Biografiyasi 
Amr ibn Jamuh Bani Salama qabilasining boshligʻi boʻlgan. Uning „Manaf“ degan maxsus buti bor edi. Mus'ab ibn Umayr Madinaga paygʻambar alayhissalomning elchisi boʻlib kelganida Amr ibn Jamuhning toʻrt oʻgʻli va uning xotini Ummul-Muavvaz Hindlarning barchasi Islomni qabul qiladilar. Oʻgʻillari Aqoba bay’atida paygʻambarga bay’at bergan 70 sahobadan boʻlishgan. Oʻsha paytda Amr ibn Jamuh oltmish yoshda boʻlgan va farzandlarining islomni qabul qilishlaridan qoʻrqardi. Bir kuni uning oʻgʻli Muoz ibn Amr otasiga „Fotiha“ surasini oʻqib bergani uning islom diniga boʻlgan qiziqishini uygʻonadi. Uning oʻgʻillari va ularning doʻsti Muoz ibn Jabal Manafni axlatxonaga yashirincha tashlash rejasini oʻylab topadilar. Amr ibn Jamuh oʻz butini axlatxonadan topgach, juda xafa boʻlib, butni u yerdan olib, yaxshilab tozalab, joyiga qaytarib qoʻyadi. Bir necha kun uning oʻgʻillari va ularning doʻstlari Manafni qayta-qayta axlatxonaga tashlashda davom etadilar. Amr ibn Jamuh Manafga qilich qoʻyib, butdan oʻzini himoya qilishni soʻraydi. Keyin esa u butni axlatxonada yana bir bor koʻrgach, xatosini tushunib yetadi. Ibn Jamuh taqvodor musulmon kishiga aylanadi va Uhud jangida qatnashishni istaydi, lekin uning oʻgʻillari, ayniqsa, Amrning bir oyogʻi nogironligini hisobga olgan holda, uning urushda ishtirok etishiga yoʻl qoʻyishmaydi. Amrning oʻzi ham jangga ruxsat berilgunga qadar paygʻambarga urushga borish uchun shikoyat qiladi va shahid boʻlgunga qadar jang qiladi.

Uhud jangida shahid boʻlganlar yuvib poklamaydi, zirh va charm kiyimlari yechib tashlanib, dafn qilinadi. Abdulloh ibn Amr ibn Haram Amr ibn Jamuh bilan bir-biriga boʻlgan mehr-muhabbati tufayli bir qabrga dafn qilinadi.

 

Turkum:625-yilda vafot etganlar
Turkum:Uhud jangida ishtirok etgan sahobalar
Madina Islom universiteti

Madina islom universiteti  – Saudiya Arabistonining Madina shahrida joylashgan eng yirik va nufuzli islom universitetlaridan biri.

Saudiya Arabistoni qirolining 11-sonli farmoni bilan 1961-yil 6-sentabrda (25-Rabiulavval 1381-hijriy) Madinada tashkil etilgan. Universitetda darslar oʻsha yilning 11-noyabrida boshlangan. Universitetda 16 ming talaba va 1434 nafar professor-oʻqituvchilar (2017). Oʻquv rejasiga dunyoviy fanlarni kiritgan boshqa islom universitetlaridan farqli oʻlaroq, Madina universitetida faqat diniy fanlar: Qurʼonshunoslik, fiqh, hadisshunoslik, daʼvat va din asoslari hamda arab tili taʼlim beriladi.

Arab tilini bilmaydiganlar uchun universitet ikki yillik tayyorgarlik kurslarini taklif etadi. Taʼlim 4 yil davom etadi. Universitetni tamomlagandan soʻng talabaga bakalavr unvoni beriladi. Shuningdek, islom fanlari magistri va islom fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun keyingi taʼlim olish imkoniyatini beriladi.

Talabalarga davlat stipendiyasi toʻlanadi. Ular bepul uy-joy bilan taʼminlanadi. Uyga qaytish uchun aviachiptalar beriladi. Har bir talaba universitet hisobidan bir marta Makkaga Haj qilish huquqiga ega. Har kuni asr namozidan keyin, shuningdek, juma kuni bepul avtobuslar universitet binosidan chiqib, talabalarni Al-Masjid an-Nabaviy masjidiga olib boradi. Xufton namozidan keyin talabalar universitetga qaytariladi.

 

Turkum:Madina Islom universiteti
Nurlan Maxabaduly masjidi

Nurlan Maxabaduly masjidi  – Aqtoʻbe (Qozogʻiston) shahridagi masjid.

Masjid 2008-yilda foydalanishga topshirilgan boʻlib, Shiganak Bersiyev koʻchasi, 3-uyda joylashgan. Ikki qavatli. Masjid binosining maydoni 84 m² boʻlib, 100 kishiga moʻljallangan. Binoning balandligi 6 m, minorasining balandligi esa 16 m.

Nurlan Maxabaduly masjidi „Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi“ respublika diniy birlashmasining filiali boʻlib, imom-xatibi Teberekov Jasshan Ermekbaevichdidir.

 

Turkum:2008-yilda qurilgan masjidlar
Turkum:Aqtoʻbedagi masjidlar
Turkum:Qozogʻistonda 2008-yilda qurilgan bino va inshootlar
Xorugʻ aeroporti

Xorugʻ aeroporti ,  – Tojikistonning Togʻli-Badaxshon muxtor viloyatidagi Xorugʻ shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

Aeroport, asosan, vertolyotlarga, xususan, fuqarolik, yuk va harbiy vertolyotlarga xizmat koʻrsatadi. Vertolyot qatnovlari esa Togʻli Badaxshonning va mamlakatning bir qancha kichik aerodromlariga tashkillashtiriladi.

2024-yil 30-sentyabrda Tajik Air aviakompaniyasi Dushanbe – Xorugʻ – Dushanbe yoʻnalishidagi aviaqatnovlarni tikladi. Parvoz haftasiga uch marta An-28 samolyotida amalga oshiriladi. Dushanbedan Xorugʻgacha parvoz vaqti 1 soat-u 10 minut.

 Infratuzilmasi 
Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan balandlikda joylashgan. 16/34 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi . Ogʻa Xon jamgʻarmasi aeroportda yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurishni rejalashtirganhttp://dlca.logcluster.org/display/public/DLCA/2.2.5+Tajikistan+Khorog+Airport , 2014.

 Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 

 

 
 Aeroport uchun qoʻllanma
 Aviatsiya xavfsizligi tarmogʻi
 Jahon aeroporti kodlari

Turkum:Togʻli-Badaxshon muxtor viloyati
Turkum:Tojikiston aeroportlari
Mari xalqaro aeroporti

Mari xalqaro aeroporti  – Turkmanistonning Mari shahridagi xalqaro aeroport. Havo yoʻlovchilariga xizmat koʻrsatish uchun aeroportda soatiga 300 kishiga xizmat koʻrsatadigan xalqaro standartlarga javob beradigan yangi terminal qurilgan. Mari markazidan 6 km shimoli-sharqda joylashgan.

 Aerodrom majmuasi 
Yangi bino 2009-yil 4-martda ochilgan. Umumiy maydoni taxminan 3,5 ming m² boʻlgan ikki qavatli bino Turkiyaning Efor qurilish kompaniyasi tomonidan qurilgan. Narxi 5 million dollar. Imkoniyati – soatiga 300 yoʻlovchi. Aeroport terminal zalida joʻnab ketishni kutish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish uchun barcha zarur narsalar mavjud: pochta va shaharlararo aloqa xizmatlari, valyuta ayirboshlash, bagaj saqlash, maʼlumot stollari, bufetlar, „Turkmenhowayollary“ kassalari.

 Uchish-qoʻnish yoʻlaklari (UQY) 
Marida ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilgan. Birinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi (18L/36R) uzunligi 2800 metr va kengligi 45 metr, ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi (18R/36L) uzunligi 3800 metr va kengligi 45 metrni tashkil qiladi.

 Qabul qiladigan samolyot 
An-12, An-24, An-26, An-28, An-30, An-32, An-72, An-74 , Il-76, Tu-134, Tu- 154, Yak-40, Yak- 42, Airbus A319, Airbus A320, Airbus A321, Boeing 737, Boeing 757, Boeing 767, Boeing 777 va boshqa quyi toifadagi samolyotlar , barcha turdagi vertolyotlar.

 Muntazam reyslar 
Aviakompaniya IATA kodi ICAO kodi Mamlakat Shahar Aeroport IATA kodi ICAO kodi Eslatmalar Turkmaniston havo yoʻllari T5 TUA Ashxobod Saparmurod Turkmanboshi nomidagi aeroport ASB UTAA Turkmaniston havo yoʻllari T5 TUA Toshoʻgʻuz Toshoʻgʻuz TAZ UTAT Turkmaniston havo yoʻllari T5 TUA Turkmanobod Turkmanobod CRZ UTAV Turkmaniston havo yoʻllari T5 TUA Turkmanboshi Turkmanboshi KRW UTAK Turkmaniston havo yoʻllari T5 TUA Bolqonobod Bolqonobod BAL UT1H

 

Turkum:Turkmaniston aeroportlari
Turkum:Mari
Abd al Gilil

Abd El Gilil Misrning Giza gubernatorligida joylashgan shaharcha. Abd El Gilil va Giza orasidagi masofa taxminan 69 km, Giza gubernatorligining poytaxti Qohiradan 75 km uzoqlikda joylashgan.

 
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Muhammadali Aliqulov

Muhammadali Roʻziyevich Aliqulov (14-mart 1997-yil, Qashqadaryo) – Oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekistonning Oʻzbekiston Superligasida ishtirok etuvchi „Mashʼal“ jamoasida markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi.

 Futbolchilik faoliyati 
Muhammadali futboldagi bilimlarini Mashʼal futbol akademiyasida olgan. 2016-2017-yilgi mavsumlarda Muborakning „Mashʼal“ jamoasining farm jamoasi „Mashʼal-2“ jamoasida oʻynagan. 2018-yilgi mavsumda Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubi tarkibida Oʻzbekiston Pro A ligasida oʻynagan. 2019-yilgi mavsumda Muborakka qaytdi va asosiy jamoa, „Mashʼal“ klubi tarkibida oʻynashni boshlagan. 2019-yilgi mavsumda klubning asosiy futbolchilaridan biriga aylandi va Pro liga gʻolibi boʻishida katta hissa qoʻshdi. Muborak jamoasi uch mavsum oʻynaganidan soʻng 2022-yilgi mavsum oldidan Bekobodning „Metallurg“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 

Bekobod jamoasida ikki mavsum davomida oʻynagan va Oʻzbekiston Superligasi msuoboqasida 30 ta oʻyinda ishtirok etgan. 2023-yilgi mavsum yakunida bir necha Koreya ligasi jamoalari tomonida Aliqulovga qiziqish mavjudligi toʻgʻrisida OAVda maʼlumotlar tarqaldi. 2024-yil yanvar oyida Kareya K 2 ligasida ishtirok etuvchi „Busan IPark“ jamosi bilan shartnoma imzolagan.

2024-yil Busan IPark klubida yarim mavsum oʻynaganidan soʻng 5-iyulda Key liga-2ning yetakchi jamoalaridan biri "Jeonnam Dragons" jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

 Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2019

 Shaxsiy hayot 
Muhammadali Oʻzbekiston milliy terma jamoasi va Turkiyaning „Çaykur Rizespor“ klubi aʼzosi Husniddin Aliqulovning akasidir. Husniddin ham akasi kabi markaziy himoyada oʻynaydi.

 

 

 Muhammadali Aliqulov OʻzPFL saytida

 
 Muhammadali Aliqulov Transfermarkt saytida

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari
Turkum:Mashʼal klubi murabbiylari
Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Turkum:Busan IPark futbolchilari
Turkum:Jeonnam Dragons futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:K liga 2 futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Turkum:Janubiy Koreyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Al-Hadab

Al-Hadab Saudiya Arabistonidagi togʻ boʻlib, dengiz sathidan 2647 m (8684 fut) balandlikda joylashgan.
Abnub

Abnub (Coptic tili:*ⲡⲛⲟⲩⲃ) – Misrdagi shahar. Nilning sharqiy qirgʻogʻida, Asyut gubernatorligida, Asyut shahridan bir necha kilometr shimoli-gʻarbda joylashgan. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 67,526 kishini tashkil etgan. Shaharning nomi qadimiy misr tilidan olingan boʻlib gʻazna, boylik degan maʼnoni bildiradi.

 Taniqli odamlar 
Abnub – 1971-yildan 2012-yilgacha Kopt pravoslav cherkovi papasi boʻlgan Aleksandriya papasi Shenuda III ning tugʻilgan joyi hisoblanadi.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al-Ghat

Al-Ghat , shuningdek, Alghat, El-Ghat yoki Elghat – Saudiya Arabistonining Ar Riyod viloyatidagi kichik shaharcha. Al-Ghat Riyod viloyatidan shimoli-gʻarbiy hududda joylashgan. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi 16500 kishidan iborat.

Saudiya-Belgiya qoʻshma missiyasi (2013–2014) Al-Ghat mintaqasining arxeologik, epigrafik va tarixiy yuksak salohiyatini tasdiqlagan.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Aboccis

Aboccis yoki Abuncis Efiopiyada, Ikkinchi Katarakt va Syene (zamonaviy Asvan) oʻrtasidagi shahar boʻlib, PtolemeyGeog. va Katta Pliniy asarlarida tilga olgan Nilning chap qirgʻogʻida joylashgan shahardirNat. . U Giovanni Battista Belzoni tomonidan kashf etilgan ikkita ajoyib grotto ibodatxonasi tufayli mashhur boʻlgan. Ikkita kattaroq ibodatxonaning devorlari Ramzes III ning Afrika va Osiyoning turli xalqlari ustidan qozongan gʻalabalari tasvirlangan rasmlar bilan qoplangan. William Smith bu joyni Abu Simbal bilan aniqlagan.
 

Turkum:Abu simbal
Turkum:Klassik geografiya
Turkum:Misrdagi arxeologik maskanlar
Turkum:Misrdagi Rim yodgorliklari
Abu Rudeis

Abu Rudeis  – Misrning Janubiy Sinay gubernatorligidagi shahar. Uning maydoni 2400 kvadrat km. U Wadi Feran hududidagi koʻplab xristian cherkovlarini oʻz ichiga oladi.

 Yana qarang 

 Abu Zenima
 

 

 Janubiy Sinay gubernatorligi

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Janubiy Sinay gubernatorligidagi aholi punktlari
Abu al-Matamir

Abu al-Matamir  – Misrdagi shahar. 2006-yil holatiga koʻra uning aholisi 44,415 kishini tashkil etgan.

Shahar Islom lashkarlari tomonidan Misrni bosib olinishidan oldin ham mavjud boʻlgan va rimliklar undan don ombori sifatida foydalanganlar. Shahar bu nomni olishining sababi oʻtmishda bugʻdoy Matamirlarda saqlangan.

 Etimologiyasi 
Arabcha ism ikki ạbu dan iborat „atributli“ / „tegishli“ / ota" va soʻzi esa „chumchuqlar“ maʼnosini anglatgan.

 Iqlimi 
Köppen iqlim tasnifi tizimiga koʻra hudud iqlimi issiq choʻl (BWh) deb tasniflanadi.

 Taniqli odamlar 

 Muhammad Ibrohim (futbolchi, 1992-yilda tugʻilgan)
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abu al-Xasib

Abu al-Xasib — Iroq janubidagi Basra muhofazotining Abu al-Xasib tumanidagi shaharcha. Uning nomi unumdor Shatt ul-Arab daryosiga ishora qilib, „Qishloq xoʻjaligi boʻyicha boy hudud“ degan maʼnoni anglatadi. Ushbu hudud qishloq xoʻjaligi shaharchasi boʻlib, daryo boʻyidagi xurmo fermalari bilan mashhur. Aholisi asosan shia arablaridir. Abu al-Xasib uzoq vaqtdan davomida koʻl arablari keng foydalanadigan qayiqlar yasash uchun anʼanaviy markaz boʻlib kelgan.

 

Turkum:Basra muhofazoti aholi manzilgohlari
Turkum:Iroq tumanlari markazlari
Turkum:Iroqdagi port shaharlar va shaharchalar
Al-Badr

Al-Badr – Saudiya Arabistonining gʻarbiy qismidagi Makka viloyatida joylashgan qishloqNational Geospatial-Intelligence Agency. Geonames database entry. (search) Accessed 2011-05-12.. 2012-yilning 31-oktyabr kuni qishloqdagi toʻyxonada sodir boʻlgan elektr tokidan chiqqan yongʻin natijasida uy hovlisida 25 kishi halok boʻlgan. 30 kishi yongʻin natijasida turli darajada jarohat olgan, katta yongʻinga sabab boʻlgan uchqun zarrasi yuqori voltli elektr tarmogʻi sababli kelib chiqqan.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al Yamaniya

Al-Yamaniya – Saudiya Arabistonining gʻarbiy qismidagi Makka viloyatida joylashgan qishloq.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abu al-Xasib tumani

Abu al-Xasib tumani — Iroqning Basra muhofazotidagi tuman. Maʼmuriy markazi Abu al-Xasib. Hudud nomi 8-asr Abbosiy xalifa xizmatchisi Abu al-Xasib Marzuq qazdirgan va oʻz nomini bergan Abu al-Xasib kanali nomidan kelib chiqqan.

 

Turkum:Basra muhofazoti tumanlari
Al-Vusaita

Al-Vusaita – Saudiya Arabistonining Ar-Riyod shahrining janubiy qismida joylashgan eng qadimgi mahallalaridan biri. Al-Vusaitada, asosan, chet ellik osiyoliklar istiqomat qiladi. Hudud Jabra va Al-Dira mahallalariga yaqin joyda joylashgan.
Abu Hummus

Abu Hummus, shuningdek Abu Humus, Abu Hommos, Abu Homos, Abu Homs  – Misrning Behayra gubernatorligidagi shaharcha, Abu Hummus markazining maʼmuriy markazi.

Shaharning eski nomi Shubra Bar Ramzi Chabriou Kome soʻzidan olingan boʻlib, Chabrias nomi bilan atalgan.

 Geografiyasi 
right|thumb| 1915-yilda Markas (tuman) orqali oʻtgan temir yoʻl liniyasi.
Iskandariya shahri va Nil deltasining gʻarbiy tarmogʻi oʻrtasida, Adko koʻlining janubida joylashgan Abu Hummus Qohira-Iskandariya qishloq xoʻjaligi yoʻli va Al-Mahmudeya kanali oʻrtasida joylashgan.

Shaharda Mahalliy sud, shahar hokimiyati va temir yoʻl stansiyasi mavjud. 1911-yilda Naxla meteoriti shaharga tushgan„the meteoric stones of El Nakhla El Baharia (Egypt)“, by G. T. Prior, Keeper of Minerals in the British Museum; read November 14, 1911, Mineralogical Magazine, 1912, vol. „The Nakhla Meteorite“ – From NASA's Jet Propulsion Laboratory„Nakhla meteorite fragment“ – From the Natural History Museum. . Koʻp odamlar meteoritning shimoli-gʻarbiy tomondan 30 ° ga yaqin moyilligi va oq tutun ustuni bilan belgilangan iz bilan yaqinlashayotganiga guvoh boʻlishdi. U Yerga tushishidan oldin maydonda bir nechta portlashlar sodir boʻlgan. Keyinchalik uning diametri va qirqga yaqin boʻlaklari qayta tiklangan, yerga tushgan parchalari bir metr chuqurlikdagi tuproqqa tomon kirib borgan.

 Markaz 
2007-yil holatiga koʻra, markaz Abu Hummus aholisi 348 ming kishiga teng boʻlgan. Bu hudud Naxla meteoriti tushgan joyligi bilan tanilgan.

 Taniqli odamlari 

 Yunes Maxiun
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abu Kabir (Misr)

Abu Kabir  – Misrning Sharkiya gubernatorligida joylashgan shahar.

Ketma-ket roʻyxatga olish natijalari uning aholisining sezilarli darajada barqaror oʻsib borayotganini koʻrsatadi – shahar aholisi 1986-yilda 68,394 kishi, 1996-yilda 85,340 kishi va 2008-yilda 106,050 (taxminan) kishini tashkil etgan.

Abu Kabir Misr shimolidagi Al-Sharkiya gubernatorligida, Qohiradan 80 km uzoqlikda joylashgan shahardir. Uning mashhur insonlari orasida kimyogar Mustafa al-Sayid va futbolchi Ahmad Salama bor.

Abu Kabir oʻziga xos qishloq xoʻjaligi ekinlariga ega boʻlgan qishloq yerlari, shuningdek, shahar markazi va bozorlari bilan mashhur.

 Iqlimi 
Köppen-Geiger iqlim tasnifi tizimiga koʻra, hudud iqlimi issiq choʻl (BWh) iqlimi deb tasniflanadi.

 

Turkum:Misr shaharlari
Turkum:Sharqiya muhofazasi aholi punktlari
Al-Vaht

Al-Vaht  – Saudiya Arabistonining gʻarbiy qismidagi Makka viloyatida joylashgan qishloq.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abu Disher

Abu Disher, shuningdek, Abu Dishir Bagʻdodda joylashgan mahalla. Ushbu hudud Al-Rashid tumanining sharqiy qismi, Doraning janubida, Hillad magistral yoʻli yoqasida joylashgan.

 

Turkum:Bagʻdoddagi mahallalar
Al-Ulaya sub-munitsipaliteti

Al-Ulaya  – Saudiya Arabistonining Ar-Riyodning 16 ta sub-munitsipalitetlaridan biri 1978 (hijriy 1398-yil)da tashkil etilgan shahar munitsipalitet. Al-Ulaya 15 ta boshqa savdo va turar-joy tumanlaridan iborat boʻlib, ular orasida Qirol Abdulaziz tumani, Qirol Fahd tumani, Qirol Abdulloh tumani va al-Olaya va as-Sulimoniyaning koʻp qismi, shuningdek, ularning rivojlanishini rejalashtirish va texnik xizmat koʻrsatish uchun masʼul munitsipalitet hisoblanadi.

 Mahalla va tumanlar 

 al-Olaya
 as-Sulimoniya
 Qirol Abdulaziz tumani (Shimoliy)
 Qirol Abdulloh tumani (Janubiy)
 Qirol Salmon mahallasi
 al-Vurud
 al-Mursalat
 an-Nuzha
 al-Mugʻrizat
 al-Izdihor
 at-Taavun
 as-Masiaf