Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Yunus Ali

Yunus Ali Enayetpuriy (1886-1951) yoki oddiygina Xoʻja Enayetpuri so‘fiy avliyo boʻlgan.

 Shaxsiy hayoti 
Yunus Ali 1886-yilda tugʻilgan. U 17 yoshidan boshlab Kalkuttada 18 yil davomida Sayyid Vojid Ali qoʻlida tahsil oladi. U Bag‘dodlik sayyidlar avlodidan bo‘lgan deb ishoniladi, lekin yozuvlar Chaitra 26, 1330 (milodiy 1924)da sodir bo‘lgan yong‘inda yo‘q qilingan. Xoʻja 1952-yilda vafot etgan.

 Taʼlimotlari 
Xoʻjaning taʼlimoti Tajalliyga, ilohiy nurga qaratilgan va uning izdoshlari yuz minglab kishilardan iborat edi. Xoʻja Enayetpuriy „yozma“, „maʼruza“ va „xonqoh“ kabi uch tomonlama o‘qitish usulini ishlab chiqqan.

Uning soʻfiylik tariqati boshqa toʻrtta soʻfiylik tariqatiga taʼsir qiladi: Qodiriy, Chishti, Naqshbandiya va Mujaddediy, Naqshbandiyning (Mujaddidiy) alohida taʼsiri bilan hamda u Bangladeshga Mujaddediya tariqatini joriy etgani uchun alohida eʼtirof etilgan. Oʻsha paytdagi Sharqiy Pokistonda soʻfiylarning uygʻonishi Xojaning soʻfiylikka shubha bilan qaraydigan musulmonlarga, jumladan, shariat va soʻfiylikni (tariqa) uygʻunlashtirishga qaratilgan faoliyati bilan bogʻliq. U shariat va tasavvufga oid ikkita „Shariyat Alo“ („Shariat nuri“) va „Ganje Asror“ („Sirlar shahri“) kitoblarini yozgan.

 Merosi 
Xoʻja Yunus Ali universiteti va Xoʻja Yunus Ali tibbiyot kolleji ilm dargohlari Xoʻja nomi bilan atalgan. Muassasalar Xoʻjaning izdoshi va kuyovi M. M. Amjad Husayn tomonidan tashkil etilgan boʻlib, tibbiyot kollejining joylashuvi uning hayoti davomida Xoʻja tomonidan tanlangan hududda bunyod etilgan. Ro-ro paromi, shuningdek, „ENAYETPURI“ M/F ham Xoʻja nomi bilan atalgan.

Bangladeshdagi Xoʻja Enayetpuriga bagʻishlangan va uning ixlosmandlari tomonidan tashkil etilgan Xanqahlar (soʻfiy markazlari) quyidagilardan iborat:

 Enayetpur Darbar Sharif, Xoʻjaning oʻzi tomonidan tashkil etilgan dastlabki xonqa va Bangladeshdagi barcha xonqalarning eng kattasi. Bu soʻfiylar markazi „Bisva Shanti Manzil“ (Jahon Tinchlik Markazi) nomi bilan mashhur.
 Mymensinghdagi Shambhuganj Darbar Sharif
 Bisva Zaker Manzil (Atroshida Atroshi pirlari tomonidan tashkil etilgan Jahon Zaker Markazi va Xoʻja shogirdlari tomonidan asos solingan eng yirik xonqohlardan biri)
 Faridpurdagi Chandra Para Darbar Sharif
 Tangaildagi Para Darbar Sharif jannati Xoʻja Enayetpuriyning eng yaqin shogirdlaridan biri Mavlono Makim Uddin tomonidan asos solingan.
 Jamalpurdagi Murshidpur Darbar Sharif

Enayetpur Darbar Sharif xonaqohiga ruhiy peshvo, Enayetpuriyning uchinchi o‘g‘li Kamol Uddin va xonaqoning hozirgi sajjada nashin (so‘fiy ustozi) rahbarlik qiladi. Xoʻja Kamol Uddin Naqshbandiya va Mujaddidiy farmoni boʻyicha hokimiyat egasi hisoblanadi. U oʻzining akalari Xoʻja Xosim Uddin va Xoʻja Mozammel Huqning oʻrnini egallaydi, xonaqodagi sobiq sajjada nashin lavozimida faoliyat yuritadi.

 

Turkum:1951-yilda vafot etganlar
Turkum:1886-yilda tugʻilganlar
Turkum:Bengal soʻfiy avliyolari
Suli Darreh

Suli Darreh (shuningdek, Sūlī Darreh , Solu Darreh, Sūlīdareh va Suli-Darreh) — Eronning Qazvin ustoni, Takestan tuman okrugi tarkibidagi Ziyaobod tumani, Dodangeh-ye Olya okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Suli Darreh aholisi 42 nafarni tashkil qilib, ular 13 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al-Hohiy

Al-Abdariy, Abu Muhammad al-Hohiy ( – Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Ali ibn Ahmad ibn Mas’ud Abu Abdulloh (Abu Muhammad) al-Abdariy al-Hohiy) – sayohatchi, tarixchi, qozi va faqih.

 Hayoti 
Abu Muhammadning al-Hohiy nisbasi Magʻribning Suvayra shahridan 60 km uzoqlikda joylashgan Hoho shahriga nisbatan aytilgan. Al-Abdariy nisbasi Quraysh qabilasidan Bani Abduddor ibn Qusay ibn Kilobga borib taqaladi. U Marokashda qozidan taʼlim olgan. Mashhur shoir va tanqidchi adib boʻlib tanilgan.

Abu Muhammad al-Hohiy haj qilish maqsadida hijriy 688-yilda (milodiy 1289) ukasi Yahyo bilan sayohatga chiqadi. U safarini Shimoliy Afrika orqali Magʻribning Tilmison shahridan boshlaydi. Soʻng, Jazoir, Tunis va Tripolida boʻladi. Shuningdek, Iskandariya va Qohiradan oʻtib, Uqba (Iordaniyaning janubidagi shahar)ga va karvon bilan birga Hijozga kirib boradi. U yerdan Makka va Madinaga joʻnaydi. Safar nihoyasida Falastin orqali oʻz yurtiga qaytadi. Quddusda besh kun boʻlib, Badruddin ibn Jamoaning ilmiy majlislarida qatnashadi. Bir muddat Iskandariyada boʻlganidan soʻng, Magʻribdagi oʻz shahriga qaytadi.

Abu Muhammad al-Hohiy mazkur safari davrida bir qator olimlar bilan uchrashib, ilmiy majlislarda ishtirok etgan. U Muhammad ibn Solih al-Kinoniy ash-Shotibiydan Abu Amr ad-Doniyning „Al-Muvatto“, „At-Taysӣr“ va „Al-Muqannaʼ“ asarlaridan, Hasan ibn Muhammad at-Tib­liydan (Tunisda) Ibn Asfur ash-Shib­liyning „Al-Muqarrab fi-n-nahv“ kitobidan, Abu Jaʼfar al-Lubliydan (Tunisda) Abu Amr ad-Doniyning „Al-Muvatto“, „Jāmi’ at-Tirmizӣ“ va „Qasӣda ash-Shātibӣ fi-l-qirāat“ kitobidan, Abu Abdulloh ibn Hurayradan „Vafayāt al-mashāhӣr“ kitobidan, Abu-l-Abbos al-Gʻammozdan (Tunisda) „Jāmi’ al-Buxārӣ“, „Al-Muvatto“, „Sahӣh Muslim“, „Sunan Abӯ Dāvud“ va „Jāmi’ at-Tirmizӣ“ asarlaridan taʼlim olgan. Abdussalom ibn Muhammad al-Basriy as-Samardan Madinada bir qancha hadis eshitib, omma ijozasiga erishgan. Asari 
Abu Muhammad al-Hohiyning „Ar-Rihla“ („Safarnoma“) asarida tekisliklar, togʻlar, daryo va dengizlar, yovvoyi hayot sahnalari, shahar va yodgorliklarning tavsifi, Iskandariya mayogʻi, Misr ehromlari va Qubbatus-sahro kabi joylar haqida maʼlumotlar keltirilgan. Shuningdek, u asarda iqtisodiy, ijtimoiy va ilmiy sharoitlarni  ham tasvirlagan. Oʻsha davr mashhur olimlarini tilga olgan. Shular qatori, oʻz hissiyotlarini sheʼrlari orqali bildirgan.

Gʻarblik sharqshunoslar, jumladan, fransuz sharqshunosi Sherbuno „Ar-Rihla“ asari maʼlumotlarga boy manba ekanini eʼtirof etgan.

Abu Muhammad al-Hohiyning „Ar-Rihla“ asarining qoʻlyozma nusxasi Misrning „Dor al-kutub al-Misriyya“ kutubxonasida 2218 raqam ostida saqlanadi. Shuning­dek, mazkur asar 1968-yilda Marokashdagi Muhammad al-Xomis universitetida Muhammad al-Fosiy tomonidan tadqiq etilib, nashr etilgan.

 

 Az-Zirikliy. Al-Aʼlām. VII, 32;
 Abdulhay al-Kattoniy. Fihris al-fahāris. – Bayrut: „Dor al-gʻarb al-islomiy“, 1982. II, 809;
 Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. – Damashq: 1957-61. XI, 244;
 Nihad M. Çetin. „Abderî, Ebû Muhammed“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 67-68;
 Muh. Ben Cheneb-W. Hoenerbach. „al-Abdari“. EI2'' (Ing.). I, 96.
Nushan-e Olya

Nushan-e Olya (romanizatsiya qilinganda Nūshān-e ‘Olyā; shuningdek, Nūshān nomi bilan ham mashhur) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi tarkibidagi Silvaneh tumani, Dasht okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Nushan-e Olya aholisi 180 nafarni tashkil qilib, ular 37 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdon al-Azdiy

Abdon al-Azdiy ( – Abu Abdurrahmon Abdulloh ibn Usmon ibn Jabala al-Azdiy) – hadis hofizi.

 Hayoti 
Asosan, Abdon al-Azdiy laqabi bilan tanilgan. Yoshligidanoq hadis ilmini oʻrgangan. Otasi Usmon ibn Jabala, Abu Hamza, Shu’ba, Molik ibn Anas, Abdulloh ibn Muborak, Jarir ibn Abdulhamid, Yazid ibn Zuray’, Ibrohim ibn Saʼd singari mashhur muhaddislardan hadis rivoyat qilgan. Abdulloh ibn Muborakning barcha kitoblarini oʻz xati bilan koʻchirgan. Imom al-Buxoriy undan bir yuz oʻnta hadis rivoyat qilgan. Imom Muslim, Abu Dovud, at-Termiziy va an-Nasoiylar boshqa roviylar orqali undan koʻpgina hadis rivoyat qilganlar. Ibn Hibbon uni siqa deb eʼtirof etgan. Ahmad ibn Hanbal Abdon al-Azdiyni „Xurosonda hadis olish maqsadida huzurigacha boriladigan yagona muhaddis“, deb maqtagan. Abdon al-Azdiy Juzjon qoziligiga saylangan va qisqa muddatdan soʻng uzr soʻrab, lavozimidan boʻshagan. Nihoyatda saxovatpesha boʻlgan Abdon al-Azdiy hayoti mobaynida bir million dirham sadaqa qilgani rivoyat qilinadi.

 

 Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. – Haydar­obod: 1955-58. I, 401;
 Az-Zahabiy. Siyar. X, 270-272;
 Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. V, 313-314;
 Ibn al-­Imod. Shazarāt az-zahab. – Qohira: 1934-35. II, 49;
 Abu Nasr al-Buxoriy al-Kaloboziy. Al-Hibāya va-l-irshād fӣ maʼrifa as-siqāt va-s-sadād. – Bayrut: 1987. I. 418;
 Abu Bayr ibn Manjuvayh. Rijāl Sahӣh Muslim. – Bayrut: 1987. I. 377.

 

Turkum: Islom
Savarobod-e Olya

Savarobod-e Olya (romanizatsiya qilinganda Savārābād-e ‘Olyā; shuningdek, Savārābād nomi bilan ham mashhur) — Eronning Markazi ustonida joylashgan Shozand tuman okrugi tarkibidagi Zalian tumani, Nahr-e Mian okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Savarobod-e Olya aholisi 30 nafarni tashkil qilib, ular 13 ta oiladan iborat boʻlgan.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Pedaran-e Olya

Pedaran-e Olya (romanizatsiya qilinganda Pedarān-e ‘Olyā; shuningdek, Kalāteh-ye Peydarān-e Bālā va Kalāteh-ye Pedarān-e Bālā nomlari bilan ham mashhur) — Eronning Janubiy Xuroson ustoni Sarbish tuman okrugi tarkibidagi Mud tumani, Mud okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Pedaran-e Olya aholisi 59 nafarni tashkil qilib, ular 15 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Kalateh-ye Ali Siah

Kalateh-ye Ali Siah (romanizatsiya qilinganda Kalāteh-ye ‘Alī Sīāh) — Eronning Xurosoni Rizoviy ustoni, Torbat-e Haydariya tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Pain Velayat okrugiga qarshli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish malumotlariga koʻra, Kalateh-ye Ali Siah aholisi 268 nafarni tashkil qilib, ular 71 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Hunestan

Hunestan (romanizatsiya qilinganda Hūnestān; shuningdek, Honestān, Hūnistān, Khonestān va Khūnistān nomlari bilan ham mashhur). Eronning Semnan ustoni, Meyami tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Kalat-e Hay-ye Sharqi okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Hunestan aholisi 958 nafarni tashkil qilib, ular 269 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Reshbugar

Reshbugar (romanizatsiya qilinganda Reshbūgar) — Eronning Kermanshah ustoni, Kirmonshoh tuman okrugi tarkibidagi Mahidasht tumani, Mahidasht okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Reshbugar aholisi 175 nafarni tashkil qilib, ular 51 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Bahram Kosh-e Mirza

Bahram Kosh-e Mirza (romanizatsiya qilinganda Bahrām Kosh-e Mīrzā va Bahrām Kosh Mīrzā; shuningdek, Bahrām Kosh nomi bilan ham mashhur) — Eronning Luriston ustoni, Xurramobod tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Koregah-e Sharqi okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Bahram Kosh-e Mirza aholisi 30 nafarni tashkil qilib, ular 5 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Moskva (raketa kreyseri)

Moskva-rossiyalik qoʻriqchilarning raketa kreyseri, Project 1164-Atlantning etakchi kemasi. Bu Rossiya dengiz flotining Qora dengiz flotining 30-chi yer usti kemalari diviziyasining bir qismi edi. Nikolaev shahridagi 61 kommunar nomidagi kemasozlik zavodida qurilgan, dastlab „Slava“ nomini oldi. „Moskva“ suv osti kemasiga qarshi kreyseri 1123 loyihasi bekor qilingandan soʻng, u oʻz nomini meros qilib oldi va Qora dengiz flotining flagmani boʻldi. U Gruziya (2008), Qrim (2014), Suriya (2015) va Ukrainadagi (2022) harbiy mojarolarda

2022-yil 24-fevralda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida kema Zmeyniy orolini bosib olishda ishtirok etdi, aynan Moskva kreyseriga " Rossiya harbiy kemasi, siking seni " iborasi bilan murojaat qilgan..
thumb|Harbiy-dengiz kuchlari bosh qoʻmondoni admiral Nikolay Evmenovning Moskva raketa tashuvchisi ekipaji bilan uchrashuvi. Sevastopol, 2022-yil 16-aprel (Rossiya Mudofaa vazirligi maʼlumotlariga koʻra)
Abdon al-Ahvoziy

Abdon al-Ahvoziy ( – Abu Muhammad Abdulloh ibn Ahmad ibn Muso al-Ahvoziy al-Javoliqiy) – hadis hofizi.

 Hayoti 
Asosan, Abdon laqabi bilan tanilgan Abdulloh ibn Ahmad da al-Javoliqiy (arabcha „qop toʻquvchi“ yoki „qop sotuvchi“) laqabi hamda al-Qoziy unvoni bilan zikr etilgan. Ahvoz hududi tevaragida harbiy qarorgoh tarzida qurilgan, hozirda faqat qoldiqlarigina qolgan Askar Mukramda yashagani uchun al-Ahvoziy, baʼzida esa, al-Askariy deb nisbatlangan.

Abdon al-Ahvoziy Hijoz, Shom, Misr va Iroq ilm markazlarini kezib, Abu Shayba, Usmon ibn Abu Shayba, Xalifa ibn Xayyot va Bundor singari zamonasining mashhur muhaddislaridan hadis oʻrgangan. Oʻz navbatida, olimdan Ibn Qoni’, at-Tabaroniy, Abu Bakr al-Ismoiliy, Hamza al-Kinoniylar hadis rivoyat qilganlar. Abdon al-Ahvoziydan tahsil olgan Abu Ali an-Naysoburiy uning yuz mingta hadisni yoddan bilgani va ustozlari ichida u kabi koʻp hadis yod olgan boshqa muhaddisni koʻrmaganini aytgan. „Oliy isnod“ga erishish uchun harakat qilib Basraga tobeʼinlardan boʻlgan Ayyub as-Saxtiyoniyning yoniga oʻn sakkiz marta borgan.

Abu Xotim al-Bustiy uning hadis rivoyati xususida hassos, oʻta ehtiyotkor boʻlganini aytgan.

Abdon al-Ahvoziyning hadis rivoyat qilishda baʼzida xato qilgani, chalkashgani zikr qilinadi. Biroq az-Zahabiy uni saduq, hadis hofizi, hujjat ekanini va juda kam yanglishganini taʼkidlagan. Abdon al-Ahvoziy (hijriy 306, milodiy 918-yil) taxminan toʻqson yoshda vafot etgan.

 Asarlari 
Shuningdek, uning turli asarlari borligi, shulardan uchta juzi oʻziga oliy isnod bilan yetib kelganini xabar bergan. Al-Kattoniy esa, uning hadislarni jamlagan "Favāid" nomli asari borligini aytgan.

 

 Al-Xatib. Tarӣx Bagʻdād. – Qohira: 1349/ 1931. IX, 378-379;
 Ibn Asokir. Tarӣx Dimashq. – Damashq: 1402/1982. III, 345-353;
 Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. – Haydarobod: 1375-77/1955-58. II, 688;
 Az-Zazabiy. Siyar. XIV, 168-173;
 As-Suyutiy. Tabaqāt al-huffāz. – Qohira: 1393/1973. 299;
 Kattoniy. Ar-Risāla al-mustatrafa. – Damashq: 1383/1964. 96-97;
 M. Yaşar Kandemir. „Abdân el-Ahvâzî“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 66-67.
Turkum:Muhaddis
Turkum:Hadislar
Shihabuddin Ahmad Koya

Shihobuddin Ahmad Koya Shaliyathi (Arab tili :شهاب الدين احمد كويا شاليات, Malay tili: ശിഹാബുദ്ദീന് അഹ്മദ് കോയ ശാലിയാത്തി), Hindiston janubiy shtati Kerala shtatidagi Kerala shahrilikdir. U Keraladagi sunniy olimlarning rasmiy tashkiloti Samastha Kerala Jamiyathul Ulamada muhim lavozimlarni egallagan. U mashhur janubiy hind shofiy olimi, sunniylik Barelvi harakati asoschisi Imom Ahmad Rizo Xon Barelviyning shogirdi boʻlgan.

 Yoshlik yillari 
Shihobuddin Ahmad Koya hijriy 1302-yilda Jumadul Oxirda Kojikodadagi Koyamarakkarakam uyida Mohyaddin Qutty hojining oilasida dunyoga keladi. U diniy kelib chiqishi boʻyicha ota-onasining qattiq nazoratiga olingan va boshlangʻich taʼlimni otasidan olgan. Ahmad Koya olim va ozodlik kurashchisi Ali Musliyar tomonidan Darsega (Masjid universiteti) qabul qilinadi. U Bareyli shahriga sayohat qilib, oʻtgan asrning mashhur sunniy olimi, mujaddid imom Ahmad Rizoxon Barelviy qoʻlida islomiy va maʼnaviy taʼlim oladi. U zot tomonidan so‘fiy Qadriy tartibida shogird qabul qilishga ruxsat berilgan. Ahmad Koya keyingi taʼlimni Keralalik islohotchi Chalilakat Kunahmed Hoji va Madrasning oʻsha paytdagi bosh muftiysi Shamsul Ulama Moulana muftiy Mahmud qoʻl ostida davom ettiradi. U Bayon, Badiy, Mantiq va Hadisda mukammallikka erishadi. Ahmad Koya otasining vasiyatiga binoan Velore Lathifiya kollejining Nizomiy kursini tamomlagan.

 Nikoh hayoti 
Ahmad Koya Chaliyatda oila quradi, lekin bu uzoq davom etmadi va turmush ayolining bevaqt oʻlimi bilan yakunlandi. Birinchi turmush oʻrtogʻi vafotidan keyin u amakivachchasi bilan nikoh qurdi va ikki oʻgʻilli boʻldi. Ahmad Koya baʼzi sabablarga koʻra ikkinchi ayoli bilan ajrashishga majbur boʻlgan va Manekkal Kunnahmed Musliyarning qiziga uylanganhttp://www.islamonweb.net/article/2012/05/179/.

 Xizmat sohasida 
Latifiya kollejida tahsil olayotgan paytda u Dorul-iftoga (Fatvo kengashi) kiritildi va baʼzi fanlardan muallim etib tayinlandi. Latifiya kollejini tamomlagandan soʻng, Tamilnadu shtatidagi Riyala Jiyan kolleji Tirunnelvelga oʻqituvchi etib tayinlandi. U Haj ziyorati uchun taʼtil paytida Ali nomidan xizmat burchini bajargan va besh yil davomida Kolayattur Juma masjidida ishlagan. U shayx Ubaydullohi Madirasining taklifiga binoan Badukkal masjidida bosh professor lavozimini egallaydi. Hijriy 1245-yilda toʻrt mazhabdagi keng bilimi tufayli u zot muftiylik lavozimiga tayinlangan.

 Samastha Kerala Jamiyathul Ulamada 
Ahmod Koya yangilikka asoslangan guruhlarga qarshi dastlabki intellektual qarshi hujumlarda tashkilotning yetakchi vakili edi. U 1933-yilda Kojikode tumanidagi Feroke shahrida tashkil etilgan chaqiriqni boshqargan.

 Intellektual ishlari 
Uning turli mavzudagi oʻttiz yetti kitobi boʻlib, ularning qoʻlyozma nusxalari Azhariya kutubxonasida saqlanadi.

 Vafoti 
Hijriy 1374-yil, Muharram oyining 27-sanasida foniy dunyoni tark etib, Azhariya Kutubxona yaqinida dafn etilgan.

 

Turkum:1954-yilda vafot etganlar
Turkum:1884-yilda tugʻilganlar
Turkum:Keralada Islom
Amjad Ali Aazmi

Amjad Ali Aazmi (urdu:مفتى أمجد على أعظمى) (1882-yil noyabr — 1948-yil 6-sentyabr), shuningdek, izdoshlar tomonidan Sadr al-Shariah (urdu: صدر الشريعه (Islom qonuni boshligʻi) nomi bilan ham mashhur. Ruhiy mifologiyaning oyi yoki tariqat yoʻnalishlarida islom huquqshunosi, yozuvchisi va Hindistonning sobiq bosh muftiysi boʻlganLife Of Sadr-ush-Shariah alahazrat.net. Amjad Ali 1882 (hijriy 1300)-yilda Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Mau tumani, G‘osi, Mohalla Karimuddin Pur shahrida tug‘ilganhttp://sunnirazvi.net/qadiri/masters/amjad.htm. Otasining ismi Hakim Jamoliddin Ansoriy edi. Uning otasi va bobosi diniy ilohiyot hamda Unani tibbiyoti olimlari boʻlgan.

 Vafoti 
Amjad Ali Aazmi 1948-yil 6-sentyabrda Mumbayda vafot etdi va Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Ghosi shahrida dafn qilindiThe sad demise of Sadrush Shariah ziaetaiba.com.

 Kitoblari 

 Bahari shariat
 Fatvo Amjadia
 Islomi Axlaq-O-Adaab
 Ada e Haj ey Umra

 Yana qarang 

 Hindiston bosh muftiysi

 

 

 Sunnirazvi.net saytida tarjimai hol

Turkum:Hanafiylar
Turkum:1948-yilda vafot etganlar
Turkum:1882-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sunniy soʻfiylar
Turkum:Hindistonlik imomlar
Turkum:Hindistonda Islom
Turkum:Hindistonlik soʻfiylar
Abdon al-Marvaziy

Abdon al-Marvaziy ( – Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad ibn Iso al-Junujirdiy al-Marvaziy) – muhaddis, shofeʼiy faqihi.

 Hayoti 
Abdon laqabi bilan tanilgani uchun koʻpgina da Abdon ibn Muhammad deb zikr qilingan. Xurosondagi muhaddislardan hadis saboqlarini olgach, Iroq va Hijozga boradi. U yerda Qutayba ibn Saʼid, Ali ibn Hujr va Abu Kurayb kabi allomalardan hadis oʻrganadi. Muhaddislar nazdida siqa. Hijozdan Misrga borib, Imom ash-Shofeʼiyning shogirdlaridan shofeʼiy fiqhidan tahsil oladi va keyinchalik yurtiga qaytadi. Marv shahri muftiysi boʻlgan. U Xurosonda shofeʼiy mazhabi yoyilishiga oʻz hissasini qoʻshgan faqih Ahmad ibn Sayyordan keyingi oʻrinda turuvchi alloma hisob­lanadi. Ibn Sayyorning vafotidan soʻng, shofeʼiylar turli mavzulardagi masalalar yechimida Abdon al-Marvaziygagina murojaat qilganlar. Shofeʼiy mazhabi imomlaridan boʻlgan Ibrohim ibn Ahmad al-Marvaziy fiqh ilmini Abdon al-Marvaziydan taʼlim olgan. Shuningdek, Yahyo ibn Muhammad al-Anbariy, Abu Ahmad al-Assoiy va Abu-l-Qosim at-Tabariy kabi zamonasining mashhur olimlari unga shogird boʻlganlar.

Abdon al-Marvaziy qabri Marvda, Abdulloh ibn Muborak maqbarasi qarshisida joylashgan.

 Asarlari 

 „Kitāb al-maʼrifa“
 „Kitāb al-­muvatto“.

 

 Al-Xatib. Tarӣx Bagʻdād. – Qohira: 1931. XI, 135;
 Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. – Haydar­obod: 1375-77/1955-58. II, 687-688;
 As-Subkiy. Tabaqāt. – Qohira: 1383-96/1964-76. II, 297-298;
 Al-Kattoniy. Ar-Risāla al-mustatrafa. – Damashq: 1964. 126-127;
 Ibn Qozi Shuhba. Tabaqāt ash-shāfi’iyya. I, 105;
 Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. 1957-63. VI, 232;
 Ali Yardim. „Abdân el-Mervezî“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 67.

 

Turkum:Muhaddis
Turkum:Hadislar
Gʻulom Mustafo Burdvoniy

Gʻulom Mustafo aBurdvoniy — 18-asrda yashagan islom olimi va Burdvanlik shoir. Abdulhay al-Luknaviy va Muhammad Ishoq Bhatti asarlarida tilga olingan boʻlib, u oʻz davrida islom huquqshunosligi sohasidagi yetakchi olimlardan biri sifatida tasvirlangan 6/3/500..

 Hayoti 
Gʻulom Mustafo Bengal Subahidagi Burdvan shahrida Bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Bohar qishlogʻidagi Jaloliya madrasasida oʻqib Abdulali Bahrul Ulum qoʻli ostida (Dars-i Nizomiy ijodkori Nizomiddin Sihaliviyning oʻgʻli va shogirdi) yuqori kurs talabasi boʻldi. Oʻqishni tamomlagach, koʻp yillar Shimoliy Hindistondagi Etava muftiysi boʻlib xizmat qildi. Keyin umrining oxirigacha Bengaliyadagi Burdvan yaqinidagi Birbhumda yashadi. Gʻulom Mustafo fors tilining koʻzga koʻringan shoiri ham edi.

 Yana qarang 

 Jaloliddin Tabriziy

 

Turkum:Muftiylar
Turkum:Hanafiylar
Lashenlu

Lashenlu (romanizatsiya qilinganda Lashenlū; shuningdek, Lashīnlū nomi bilan ham mashhur) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Bakashluchay okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Lashenlu aholisi 132 nafarni tashkil qilib, ular 40 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Surkan

Surkan (romanizatsiya qilinganda Sūrkān) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi tarkibidagiSilvaneh tumani, Margavar okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Surkan aholisi 658 nafarni tashkil qilib, ular 85 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abduddor

Abduddor ( – Bani Abd ad-Dor) – Quraysh qabilasining asosiy urugʻlaridan biri.

 Tarixi 
Abduddor arabcha soʻz boʻlib, dorning quli – johiliyat davridagi arablar eʼtiqodida mashhur boʻlgan Dor ismli butning quli degan maʼnoni anglatadi. Makka fathigacha Kaʼba xizmatlari, hojilarga suv tarqatish, bayroqdorlik hamda „Dor an-nadva“ni bosh­qarish huquqiga ega boʻlgan urugʻ boʻlib, Paygʻambarning katta bobolari Qusayning katta oʻgʻli ismidan olingan. da Abdumanof oʻgʻillarining bobolari merosini qaytarib olish harakatida Abduddorga qarshi chiqqanlari hamda ular oʻrtasida tuzilgan shartnomaga binoan Kaʼba xizmatlari, bayroqdorlik va Makka rahbarligi Abduddorning vakolatida qolgani qayd etilgan.

Al-Abdiy, al-Ibodiy, al-Abdariy ka­bi nisbatlar bilan nomlangan Abduddor qabilasi Kaʼbaning taʼmir ishlarida qatnashib, baʼzi qabilalar bilan birgalikda Hijr qismidagi devorni quradilar. Zam-zam qudugʻi qazilmasidan oldin qabila uchun Ummu Ahrad nomi berilgan quduq qaziganlar. Habashistonga qilingan ilk hijratda Abduddor oʻgʻillaridan besh erkak va bir ayolning qatnashgani, musulmonlarga qarshi tuzilgan hujjat matni shu qabila vakili Mansur ibn Ikrima tomonidan yozilgani va Qur’ondan taʼlim berish uchun Madinaga yuborilgan Mus’ab ibn Umayr ham mazkur qabilaga mansubligi maʼlum.

Quraysh bayroqdori hisoblangan Abuddor oʻgʻillari Uhud janggida Abu Sufyon va uning rafiqasi Hindning qistovi bilan birin-ketin urush maydoniga chiqadi va ularning koʻpchiligi oʻldiriladi. Makka fathidan keyin paygʻambar Kaʼbaning kalitiga doimiy egalik qilish huquqini mazkur urugʻdan boʻlgan Usmon ibn Talhaga topshirganlar.

 

 Ibn Hishom. As-Sӣra. – Qohira: 1936. I, 132, 136, 138, 140, 157, 341, 376;
 Ibn Kasir. As-Sӣra. – Qohira: 1964-66. I, 100, 101, 259; II, 216, 259;
 Kahhola. Mu’jam qabāil al-’arab. – Bayrut: 1982. II, 723;
 Ahmet Lütfi Kazanci. „Abdüddâr“ (Benî Abdüddâr)". TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 177.

 

Turkum:Quraysh
Turkum:Arablar
Turkum:Musulmon
Turkum:Uhud janggi
Turkum:Zamzam
Faxriddin al-Burdvoniy

Faxriddin ibn Fulon al-Hanafiy al-Burdvoniy (1199-yil hijriy/1785-yil milodiy), yoki Faxriddin Bardhamaniy — Bengaliyalik 18-asr ulamosi. Abdul Hayy al-Luknaviyning yozishicha, u o‘z davrida islom mantigʻi va hikmat sohalarida yetakchi olimlardan biri bo‘lgan.

 Hayoti 
Faxr ad-Din oʻsha paytda Bengal Subahining bir qismi boʻlgan Burdvandagi Jilu qishlogʻida bengal musulmon oilasida tugʻilgan va u yerda oʻsgan. Oliy islomiy tadqiqotlar boʻyicha Faxr ad-Din Ollohobodlik Muhammad Baraka ibn Abdurrahmon qoʻl ostida yuqori kursda oʻqidi va hanafiy mazhabiga ergashdi.

Oʻqishni tugatgandan soʻng, Bengaliyaga qaytib keldi va u yerda islomshunoslik, mantiq va hikmatdan saboq oldi.

Faxr ad-Din al-Burdvoniy hijriy 1199-yili (milodiy 1785-yil) vafot etgan.

 Yana qarang 

 Gʻulom Mustafo Burdvoniy

 

Turkum:XVIII asr musulmon teologlari
Turkum:1785-yilda tugʻilganlar
Rimaleh

Rimaleh (romanizatsiya qilinganda Rīmaleh va Rīmleh; shuningdek, Rapamleh nomi bilan ham mashhur) — Eronning Luriston ustoni, Xurramobod tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Robat okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rimaleh aholisi 467 nafarni tashkil qilib, ular 104 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Margad Sar

Margad Sar (shuningdek, Marg Sar nomi bilan ham mashhur) — Eronning Luriston ustoni, Xurramobod tuman okrugi tarkibidagi Papi tumani, Keshvar okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Margad Sar aholisi 64 nafarni tashkil qilib, ular 11 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Nikolay Lavrov

Nikolay Vladimirovich Lavrov (1911-yil 17-dekabr, Rossiya imperiyasi, Samara — 1981-yil 21-aprel, SSSR) — gaz va yonilgʻi sohasidagi sovet olimi, kimyogar, texnika fanlari doktori (1950), Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi (1960), KPSS aʼzosi (1942), SSSR gaz sanoati vazirligi ilmiy-texnika kengashi aʼzosi, Butunittifoq Gaz ilmiy tekshirish instituti qoshidagi yonilgʻilarni qazib chiqarish seksiyasining raisi.
Tarjimayi holi
Nikolay Vladimirovich Lavrov 1911-yil 17-dekabr kuni Samarada tavallud topgan. 1934-yili Dmitriy Mendeleyev nomidagi Moskva Kimyo texnologiyasi institutini bitiradi. 1935—1936-yillari Moskva tunukasozlik zavodida gaz-generator stansiyasining katta muhandisi, 1939—1941-yillarda SSSR Fanlar akademiyasi Energetika institutida ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1941—1945-yillari Ulugʻ Vatan urushida ishtirok etgan. Lavrov 1945—1948-yillari SSSR FA Energetika instituti hamda Yonilgʻi qazilamalari institutida katta ilmiy xodim, 1948—1949-yillari SSSR FA Prezdiumida ishlagan. 1949-yildda Lavrov Andrey Chernishyov bilan birgalikda Butunttifoq Yer osti gazlari ilmiy tekshirish institutini tashkli etishda tashabbus koʻrsatishgan. 1949—1951-yillarda Butunttifoq Yer osti gazlari ilmiy tekshirish instituti (VNIIpodzemgaz) xodimi, 1951—1953-yillarda mazkur insitutning direktori, SSSR FA Yonilgʻi qazilmalar institutida (1953—1959-yillar) ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari, 1960—1964-yillari Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi texnika fanlari boʻlimining akademik-sekretari hamda Oʻzbekiston SSR FA Yonilgʻidan foydalanish instituti direktori, 1965-yildan Butunittifoq Gaz ilmiy tekshirish instituti (VNIIProzmgaz) da laboratoriya mudiri vazifasida faoliyat olib borgan. Olim 1981-yil 21-aprelda 69-yoshida vafot etgan.
Ilmiy ishlari
Lavrov gazsimon yonilgʻilardan foydalanishga va yonilgʻilarning kimyoviy texnologiyasiga oid 300 ga yaqin ilmiy asar, shu jumladan 14 kitob va monografiya muallifidir.
Mukofotlari
 Qizil Yulduz ordeni;
 2-darajali Vatan urushi ordeni.
 

 
 

Turkum:Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademiklari
Sar Tashtak

Sar Tashtak  — Eronning Kerman ustoni, Bam tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Howmeh okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sar Tashtak aholisi 37 nafarni tashkil qilib, ular 11 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abduyoliyl ibn Amr

Abduyoliyl ibn Amr ( – Abduyoliyl ibn Amr ibn Umayr as-Saqafiy) – pamgʻambar bilan kelishuv uchun Saqiyf qabilasi yuborgan hay’at boshligʻi.

 Hayoti 
Paygʻambar 620-yil Toifga qilgan safarlari chogʻida Saqiyf qabilasi tomonidan yuborilgan hay’at aʼzolari va ularning boshligʻi Abdu­yoliyl ibn Amr bilan uchrashadilar. Rasululloh ularni Islom diniga daʼvat qiladilar, biroq boshqalar kabi Abduyoliyl ibn Amr ham bu taklifni rad etadi. Makka fathidan soʻng, mazkur qabiladan boʻlgan Urva ibn Mas’ud Madinaga hijrat qilib musulmon boʻlgan va hamshaharlarini Islomga daʼvat qilish uchun Toifga qaytgan. Toifliklar uning daʼvatiga qurol bilan qarshilik koʻrsatib uni oʻldiradilar. Biroq ke­yinchalik Saqiyf qabilasi vakillari musulmonlarga qarshilik koʻrsatishda yolgʻiz qolganlarini anglab, hijratning toʻqqizinchi yili Abduyoliyl ibn Amr boshchiligidagi hay’atni Madinaga yuborishga majbur boʻladilar. Hay’at paygʻambar tomonlaridan qabul qilinib, Masjid an-Nabaviyning yaqinida tiklangan chodirlarga joylashtiriladi. Shunday qilib, ularga musulmonlarning hayotlarini yaqindan kuzatish imkoniyati beriladi. Hay’at aʼzolari Islomni qabul qilmasdan turib biror-bir kelishuvga erishib boʻlmasligini tushunib yetganlaridan soʻng, musulmon boʻlish uchun baʼzi shartlarni oʻrtaga tashlaydilar. Paygʻambar ularning janglarda qatnashmaslik, ushr bermaslik va oʻzlaridan boʻlmagan rahbarlar tomonidan boshqarilmaslik shaklidagi istaklarini qabul qiladilar, faqat, namozdan ozod boʻlish istak­lariga „Namozi boʻlmagan dinning hech qanday qiymati qolmaydi“ deb, ushbu shartni rad etadilar. Hay’at boshligʻi Abduyoliyl ibn Amr qabilasi aʼzolari Islom dini man qilgan zino, sharob va ribo kabi yomon odatlarni tark eta olmasligini aytadi. Boshqa aʼzolar ham Lot ismli butlariga yana uch yil sigʻinish uchun izn berilishini soʻraydilar. Bu shartlar ham Rasululloh tomonlaridan qabul qilinmaydi.

Nihoyat, Abduyoliyl ibn Amr va hay’atning boshqa aʼzolari Islomni qabul qiladilar. Ular Paygʻambarning Saqiyf qabilasiga xitoban yozgan maktublari bilan ortlariga qaytadilar. Biroq musulmon boʻlganlari va Paygʻambardan olgan buyruqlarini bir muddat toifliklardan sir tutadilar. Keyinchalik Islomni ularga tushuntiradilar va qabila aʼzolarining musulmon boʻlish­larini taʼminlaydilar. Foizni man qiluvchi oyatlardan biri (Baqara surasi, 278-oyat) Abduyoliyl ibn Amr va uning tarafdorlari haqida nozil boʻlgani rivoyat qilinadi.

 

 Ibn Hishom. As-Sӣra. – Qohira: 1955. I, 67, 261; II, 419; IV, 538, 539;
 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1968. I, 312-314; V, 506;
 Ibn al-Asir. Usd al-gʻāba. – Qohira: 1970-73. III, 512. Selman Başaran. „Abdüyâlîl b. Amr“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 304-305.

 

Turkum:Payg‘ambar
Turkum:Islom
Turkum:Musulmon
Turkum:Namoz
Turkum:Oyat
Turkum:Sura
Ahmad Ali Enayetpuriy

Ahmad Ali Enayetpuri Bengal yozuvchisi, jurnalisti va siyosatchisi hisoblanadi.

 Ilk faoliyati va taʼlimi 
Ahmad Ali 1898-yil 21-yanvarda Bengaliya prezidentligi Jessor tumanidagi Enayetpur qishlogʻida bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Oilaning kelib chiqishi asli iroqlik boʻlgan. Otasi Shoh Abed Ali (vaf. 1956) mavlono bo‘lib, onasining ismi Sayoda Xotun edi. 

Shajiali quyi boshlang‘ich maktabida Pandit Dvijabar Charkabarti va boshqalar qo‘lida o‘qigan. Shundan soʻng u Jessor tumani maktabiga oʻqishga kiradi va 8-sinfgacha oʻqiydi. Otasi Alining qiziqishi yo‘qligini tushunib, uni Kalkutta Alia madrasasiga o‘qishga kiritadi. Ahmad Ali Kalkuttada islom ilmini tamomlagan hamda Mavlono Gul Muhammadxon va Mavlono Bashir Ahmad davrida arab tilini o‘rgangan. Ammo Ahmad Ali madrasada oʻqishni tamomlash oʻrniga Furfura Sharifning birinchi piri Muhammad Abu Bakr Siddiqning taʼsiri ostiga tushib qoladi. Siddiq unga islom ilohiyoti, fors va urdu tillaridan saboq bergan. Enayetpuriy keyinchalik ingliz tilini ham mustaqil oʻrganadi va Shamsul Ulamo unvoniga sazovor boʻladi. Oradan koʻp oʻtmay, piri unga Islomga daʼvat qilib, omma oldida nutq soʻzlashni buyuradi.

 Faoliyati 
Enayetpuriy 1924-yilda „Sariat“ (shuningdek, Sariyat deb ham ataladi) oylik jurnaliga asos solib, uning muharriri boʻldi. U gazeta nomini „Sariat-i-Islom“ deb o‘zgartirdi. Bu Kalkuttadagi yagona hanafiy nashri hisoblangan. Ahmad Ali 32 yil davomida „Sariat-i-Islom“ning muharriri bo‘lib ishlagan. 1934-yilda Britaniya Hindistoni unga Xon Sohib unvonini beradi. U Jessore tuman kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan.

1937-yilda Bengal qonunchilik assambleyasiga Jenaidah saylov okrugidan Butun Hindiston musulmonlar ligasi nomzodi sifatida saylangan. Assambleyada u boshlangʻich taʼlimni bepul qilish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini kiritdi. Ahmad Ali 1938-yilda Xon Bahodir unvoni bilan taqdirlangan.

 Vafoti 
Enayetpuriy 1959-yil 4-yanvarda Sharqiy Bengaliya, Pokiston, Jessor tumanidagi Enayetpur shahrida vafot etdi.

 

Turkum:1959-yilda vafot etganlar
Turkum:1898-yilda tugʻilganlar
Turkum:Pokistonlik yozuvchilar
Turkum:Bengaliyalik yozuvchilar
Turkum:Bengal siyosatdonlari
Sayyid Muhammad Zamon

Category:Articles with hCards

Qozi Sayyid Muhammad Zamon (taxminan hijriy 1170-yil/milodiy 1756-yilda vafot etgan) — hozirgi Haryana shtatining Mevat okrugida Sakras shariat qonunlariga muvofiq ish tutadigan qozi boʻlgan.

 Hayoti 
Muhammad Zamon (vafoti taxminan 1170 hijriy/1756 milodiy) otasining izidan borib, Qozi Shahr (shahar qozisi) boʻldi. Uning islomiy huquqshunos sifatidagi koʻplab hukmlarining nusxalari Tijara shahridagi Hakim Sayid Karam Husayn kutubxonasida saqlangan. Tibbiyot sohasida mutaxassis va shuning uchun ham koʻplab kasalliklarni davolashi bilan mashhur boʻlgan. Sayohat va ekskursiyani yaxshi koʻrargan.

 Oilasi 
Muhammad Zamon Gardezi Sadoat oilasidan boʻlibb, Sayid Hayatullohning oʻgʻli edi (hijriy 1135-yil/milodiy 1722-yil vafot etgan). 

U Muhammad Qozim ibn Qozi G‘ulom Murtazoning qizi va Qozi Badruddinning ona tomonidan nabirasi Bibi Asalatga uylangan (hijriy 1169-yil, Ramazonning 6-kunida/milodiy 1755-yil vafot etgan). 

Badruddin Farmon (qirollik buyrugʻi) ba-Mohr „Sadrus Sudoor“ Saaduddinni Moʻgʻul imperatorlari Muhammad Shoh tomonidan hijriy 1141-yil, Rabiusson oyi/milodiy 1728-yilda qabul qildi. Muhammadshohdan yana ikkinchi qirollik ordeni unga hijriy 1154-yil, Zulhijja/milodiy 1741-yilda berildi.

Uning Qozi Sayid Muhammad Rafi ismli bir oʻgʻli boʻlgan.

 Yana qarang 

 Hakim Sayyid Karam Husayn
 Hakim Sayyid Zillur Rahmon
 Sayyid Ziaur Rahmon

 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Hanafiylar
Turkum:1756-yilda vafot etganlar
Azizul Haq

Muftiy Azizul Haq (1903–1961) hozirgi Bangladeshlik islom olimi va ijtimoiy islohotchi hisoblanadi. U Al-Jomiya al-Islomiya Patiya asoschisi va uning birinchi kansleri boʻlib ishlagan.

 Ilk faoliyati va taʼlimi 
Azizul Haq 1903-yilda Bengaliya prezidentligining Chittagong okrugi Patiya shahridagi Charkanai shahrida munshiy musulmon bengal oilasida tugʻilgan. Oʻn bir oyligida otasi Mavlono Nur Ahmaddan ayriladi. Azizul Haq oʻn bir yoshga toʻlganida onasidan ham ayrilgan. Shundan soʻng, u otasi tomonidan bobosi Munshiy Surat Ali qoʻlida tarbiyalanadi.

1914-yilda bobosi uni Al-Jomiya al-Arabiya al-Islomiya Jiriyga olib boradi va u yerda Azizul Haqni direktor Shoh Ahmad Hasan nazorati ostiga ishonib topshiradi.

U Meshkatni tamomlagan yili Shoh Ahmad Hasan keyingi yili madrasada Hadis boʻlimi tashkil etilishini eʼlon qiladi. 1924-yilda Haq hadis ilmini tamomlab, qoʻshimcha taʼlim olish uchun Hindistonga joʻnab ketadi. U Saxaranpur tumanidagi Darul Ulum Deoband va Mazohir Ulumda tahsil olgan. U Ashraf Ali Tahonaviy qoʻl ostida toʻqqiz oylik taʼlimni egallaganidan soʻng Bengaliyaga qaytib keladi.

 Faoliyati 
Azizul Haq Jiriy huzuriga qaytib, 1927–1940-yillarda madrasa muftiysi va mufassiri (Qur’on tafsiri olimi) boʻlib ishlaydi. Azizul Haq ustozi Zamiriddin Ahmad homiyligida 1938-yilda Zamiriya Qosimul Ulum nomli madrasa tashkil etadi. Keyinchalik u al-Jomiya al-Islomiya Patiya nomini oladi va islom universitetiga aylantiriladi. Umrining qolgan qismini shu madrasa rektori sifatida oʻtkazgan.

 Shaxsiy hayoti 
Jiri madrasasida muallim boʻlib ishlagan vaqtida Azizul Haq Harinhayn (Gʻarbiy Patiya)lik Badiur Rahmon Savdagarning qiziga uylangan. Bu nikohdan ularning uch oʻgʻil va toʻrt qizi bor edi.

 Vafoti 
thumb|Maqbara-i-Aziziy
Haq 1961-yil 3-martdagi juma namozi oldidan, 63 yoshida vafot etadi. Uning janozasi (janoza namozi) Abdulkarim Madaniy (Anderkilla Shohi Jome masjidi imomi) tomonidan Jamiya Patiya maydonida oʻqilgan. Haq keyinchalik madrasa qabristoniga dafn qilinadi, mazkur joy hozir Maqbara-i-Aziziy nomi bilan mashhur.

 

 

 
 
 
 
 Tazkira-e-Aziz, Sultan Zauq Nadvi
 Yaad-e-Aziz
 

Turkum:Muftiylar
Turkum:1961-yilda vafot etganlar
Turkum:1903-yilda tugʻilganlar
Turkum:Deobandiylar
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Hanafiy fiqh ulamolari
Turkum:Bengal musulmon Islom olimlari
Turkum:XX asrda Bengaliya
Naybin

Naybin (romanizatsiya qilinganda Nāybīn) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Torkaman okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Naybin aholisi 422 nafarni tashkil qilib, ular 109 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdulaziz al-Buxoriy

Abdulaziz al-Buxoriy ( — Alouddin Abdulaziz ibn Ahmad ibn Muhammad al-Buxoriy) — hanafiy faqihi.

 Hayoti 
Abdulaziz Ahmad al-Buxoriy, asosan, usul al-fiqh ilmiga doir yozgan asarlari bilan tanilgan. Olimning hayoti haqida maʼlumotlar ko‘p emas. Fiqh taʼlimini amakisi Faxruddin Muhammad al-Maymurg‘iy va Hofizuddin Muhammad al-Buxoriylardan olgan. Shogirdlari orasidan Qavomuddin Muhammad al-Kokiy va Jamoluddin Umar al-Habboziy kabi mashhur hanafiy olimlari yetishib chiqqan.

 Asarlari 
1. „Kashf al-asrār fӣ sharh usӯl al-Bazdavӣ“. Mazkur kitob al-Pazdaviyning hanafiy mazhabi usul al-fiqhiga oid asarining sharhi bo‘lib, muallif asarni yozishda Imom al-Gʻazzoliyning „Mustasfā“ nomli asaridan ham foydalangan.

2. „Kashf al-asrār“ asari keyingi davr olimlari uchun ham muhim manba bo‘lib xizmat qilgan. Asar Qohira (1890-yil) va Istanbulda (1890-1891-yillar) to‘rt jildda nashr qilingan.

3. „Tahqӣq“ („Gʻā­ya at-tahqӣq“ yoki „Sharh al-Husāmӣ“). Usul al-fiqhga oid mazkur asar Husomuddin al-Axsikatiyning „Muntaxab“ nomli asariga yozilgan sharh hisoblanadi. Asar 1871-yil va 1876-yillarda Lakhnavda nashr qilingan.

Abdulaziz Ahmad al-Buxoriy fiqhiy asarlarga ham baʼzi sharhlar yozgan, jumladan, Burhonuddin al-Marg‘inoniyning „Al-Hidāya“ asarini sharh­lashni boshlagan, ammo bu sharhini tugatmasdan, aynan „Kitāb an-nikāh“ bobiga yetganda vafot etgan. Shuningdek, uning „Risāla fӣ taxrӣj masāil zavi-l­-arhām fi-l-farāiz“, „Al-Arbaʼӯn fi-l-hadӣs“, „Kitāb al-afniya“ asarlari ham bor.

 

 Abdulaziz al-Buxoriy. Kashf al-asrār. — Is­tanbul: 1892. I, 3-4;
 Al-Qurashiy. Al-Javāhir al-muziyya. — Qohira: 1978-79. II, 428;
 Ibn Qutlub­g‘o. Tāj at-tarājim. — Bag‘dod: 1962. 35;
 Hoji Xalifa. Kashf az-zunӯn. I, 112; II, 1395;
 Az-Zirikliy. Al-Aʼlām. — Qohira: 1954-59. IV, 137;
 Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. — Damashq: 1957-61. V, 242;
 Brockelmann. GAL. Suppl., I, 637, 654; II, 268;
 Seyyid Bey. Üsül-i Fıkıh. — İstanbul: 1333. 53-54, 193;
 Fahrettin Atar. "Abdülazîz el-Buhârî". TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 186-187.

 

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:Kishilar
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Shayx Shamzin

Sheyx Shamzin (romanizatsiya qilinganda Sheykh Shamzīn) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi tarkibidagi Silvaneh tumani, Targavar okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sheyx Shamzin aholisi 413 nafarni tashkil qilib, ular 70 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Muhammad Solih Bengaliy

Shayx Muhammad Solih Bengaliy —18-asr ulamosi va bengaliyalik oʻqituvchi. Abdulhay al-Luknaviy va Muhammad Ishoq Bahti asarlarida tilga olinib, islom fiqhi, uning asoslari, hikmat, kalom va mantiq sohalarida yetakchi olimlardan biri sifatida taʼriflanadi.

 Hayoti 
Muhammad Solih Bengaliyadan kelib chiqqan, shuning uchun tarixiy adabiy asarlarda uning ismiga Bengaliy suffiksi qoʻshiladi. Shimoliy Hindistonda Gopamau qozisi Shihob ad-Din huzurida islom ilmlarini oʻrgangan. Shundan soʻng Boburiylar saroyida qozi boʻlib xizmat qilgan Shoh Abdurrahimning ustozlari boʻlgan Mirzohid Xaraviyning (vaf. 1689) haloqasiga qoʻshiladi. Keyin Solihning oʻzi islom ilmidan muallim boʻldi. Uning koʻplab shogirdlari orasida sobiq ustozi Shihob ad-Dinning oʻgʻli Qutb ad-Din ham bor edi, u ham qozi boʻlgan

 

Turkum:Oʻlgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:XVIII asr musulmon teologlari
Turkum:XVIII asrda vafot etganlar
Moqaddam

Moqaddam  — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni Urmiya tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Torkaman okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Moqaddam aholisi 349 nafarni tashkil qilib, ular 95 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Maqsudulloh

Maqsud Ulloh ibn Tanoʻ Ullloh ibn Hijr Ullloh al-Gʻoziy (; 1961–1883), yoki oddiygina Maqsudulloh , Talgasiyaning birinchi piri Darbar Sharif sifatida tanilgan Bengal Deobandiy islom olimi edi. U Ashraf Ali Tanviyning shogirdi boʻlgan va Katta Barisal hududida koʻplab qavmiy madrasalariga asos solgan.

 Yoshligi va oilasi 
Maqsudulloh 1883-yilda Bengaliya prezidentligining Backergunge tumanida joylashgan Jalakatining Talgasiya qishlogʻida Gʻoziylarning Bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Uning otasi Moulvi Gʻozi Sanoulloh 1898-yilda haj ziyoratidan qaytayotganda vafot etgan, shuning uchun Maqsudulloh onasi Amina Xotun va otasi tomonidan bobosi Moulvi Gʻozi Hijrullohning qoʻlida tarbiyalangan.

 Taʼlimi 
Maqsudulloh yoshligidayoq Qur’on yod olgan. Uning bobosi Moulvi Gʻozi Hijrulloh uni yaqin atrofdagi Kachua madrasasiga olib borib, Kalkiniy Said Ahmad qoʻliga ishonib topshiradi. Ahmad Kachuadagi oʻqishni tamomlagach, Maqsudullohga Hindistonga borishni va Dorul Ulum Deoband seminariyasiga oʻqishga kirishni buyuradi. Maqsudulloh 1906-yilda Deobandga joʻnab ketadi va u yerda bir necha yil davomida islomiy ilmlarni oʻrganishni davom ettiradi. Deoband davridagi boshqa Barisali talabalari orasida Zaynul Abedin, Muhammad Yasin, Mansur Ahmad va Fajruddin bor edi. Maqsudulloh Ashraf Ali Tanviyning shogirdi va muridi boʻldi. Tanviy keyinroq uni Hasanpurlik Ali Ahmad qoʻliga oʻqishga yuboradi. Maqsudulloh Hasanpur va Sahronpurda bir oz vaqt oʻqib, keyin 1916-yilda Deobandga qaytib keladi, hamda u yerda toʻrt tariqada bir necha kun ichida Sanviydan xalifat (ruhiy vorislik) unvonini oladi.

 Faoliyati 
Maqsudulloh 1919-yilda Bengaliyaga qaytadi. Keyinchalik uzoq yillar Kachua madrasasiga mudir etib tayinlanadi. Soʻng u Dars-i Nizomiy oʻquv dasturi asosida Katta Barisal mintaqasidagi ilk qavmiy muassasalaridan biri boʻlgan ota-bobolarining Talgachiya qishlogʻidagi Madrasa-e-Ashrafia Emdadiani tashkil qiladi. Shuningdek, u „Baytul Mamur“ nomi bilan mashhur madrasaga tutash masjid ham qurdiradi. Maqsudulloh keyinchalik Barisalda Ashraful Ulum Barisal, Latabuniya madrasasi, Kayxali madrasasi va Bhandariyadagi Paikxali Maqsudul Ulum madrasasi kabi yana koʻplab madrasalar ochadi.

1947-yil 13-dekabrda Chavkbazar Jome Ebadulloh masjidida Sayid Mahmud Mustafo raisligida maslahat konferensiyasi boʻlib oʻtadi. Anjumanda Buyuk Barisalning yirik ulamolari, jumladan, Mahmudiya madrasasini tashkil etishda yordam bergan Talgasiyalik Maqsudulloh ham ishtirok etgan.

 Vafoti 
Maqsudulloh 1961-yilda vafot etgan va Talgasiya Darbar Sharifda dafn etilgan. Uning oʻrniga Shohidulloh Ashrafiy kabi avlodlari pir boʻlgan.

 Yana qarang 

 Abdur Rahim (ulamo)
 Delvar Hussain Sayyidi
 Sarsina pirining asoschisi: Nesariddin Ahmad
 Sayid Fazlul Karim, sobiq Charmonai piri

 

Turkum:Deobandiylar
Turkum:Hanafiylar
Turkum:1883-yilda tugʻilganlar
Turkum:1961-yilda vafot etganlar
Turkum:Darul Ulum Deoband ulamolari
Turkum:Bengal musulmon Islom olimlari
Turkum:XX asrda Bengaliya
Turkum:XIX asrda Bengaliya
Malibagʻ

thumb|Malibagʻning tungi koʻrinishi.

Malibag — Bangladesh poytaxti Dakkadagi mahalla nomi. Shahjahanpur Thana tarkibiga kiradi. “Mali” so‘zi bog‘bon, “bag‘” so‘zi esa bog‘ degan ma’noni bildiradi. Demak, “Malibagʻ” so‘zining lug‘aviy ma’nosi bog‘bonning bog‘i yoki mahallasidir. Bu Mag‘bozor yaqinidagi aholi zich joylashgan hudud. Bu hududda ko'plab biznes do'konlari, bozorlar, ofislar, maktablar va kollejlar joylashgan. Bu yer Dakka shahrining eng gavjum transport nuqtalaridan biri.

 

Turkum:Bangladesh hududiy birliklari
Shirali (Kirmonshoh)

Shirali (romanizatsiya qilinganda Shīr‘alī) — Eronning Kermanshah ustoni, Kirmonshoh tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Miyan Darband okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shirali aholisi 83 nafarni tashkil qilib, ular 18 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Koreh Jub

Koreh Jub (romanizatsiya qilinganda Koreh Jūb; shuningdek, Kūreh Jūb nomi bilan ham mashhur) — Eronning Kermanshah ustoni, Kirmonshoh tuman okrugi tarkibidagi Firuzobod tumani, Sar Firuzobod okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Koreh Jub aholisi 20 nafarni tashkil qilib, ular 4 ta oiladan iborat boʻlgan.
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Toʻqimachi (stadion, Fargʻona)

Toʻqimachi stadioni – Fargʻona shahridagi koʻp maqsadli stadion. Bino mahalliy toʻqimachilik fabrikasiga tegishli. Stadiondan oʻz vaqtida mahalliy Toʻqimachi va viloyatning bosh jamoasi Neftchi klublari foydalangan. Stadionda asosan Toʻqimachi klubi Oʻzbekiston Birinchi ligasi oʻyinlarida maydongga tushgan. Hozirgi kunda stadionda bolalar va oʻsmirlar sport maktabi foydalnmoqda.

 Tarixi 

 

 Dunyo stadionlari – Toʻqimachi 

Turkum:Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Murodpur

Murodpur — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumani Jalandhar–Idagi qishloq. U tuman markazidan 23 kilometr (14 milya) uzoqlikda joylashgan. Qishloqni qishloq aholisi orasidan saylangan vakil Sarpanch boshqaradi.

 Demografiya 

2011-yil holatiga ko'ra qishloqda jami 53 ta xonadon mavjud. Umumiy aholi soni 275 nafar. Shundan 146 nafar erkaklar, 129 nafar ayollar.

 

 
 Tourism of Punjab
 Census of Punjab

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Badriddin karvonsaroyi

Badriddin karvonsaroyi — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

1920-yilgi Buxoro inqilobiga qadar unda choy va manufaktura ulgurji savdosi bilan shugʻullanilgan. 40 ta hujradan tashkil topgan. Hozirda unda Badriddin restorani faoliyat yuritib kelyapti.

Maydoni: 900.0 m

 

Turkum:Oʻzbekistondagi karvonsaroylar
Turkum:Oʻzbekistondagi meʼmoriy yodgorliklar
Johns Hopkins universiteti

Johns Hopkins universiteti (Jons Xopkins yoki Johns Hopkins, qisqartmasi JHU) — AQShning Baltimore shtati, Maryland shahrida joylashgan xususiy tadqiqot universiteti. 1876-yilda asos solingan ushbu oliygoh Qoʻshma Shtatlardagi Yevropa tadqiqot instituti modeliga asoslangan birinchi universitet hisoblanadi. Doimiy ravishda AQSh va dunyoning eng nufuzli oliy taʼlim muassasalari qatoridan oʻrin olib keladi.

Universitet oʻzining ilk xayrixohlaridan biri boʻlmish amerikalik kvaker, saxovatpesha tadbirkor Johns Hopkins sharafiga nomlangan. Hopkinsning oliygoh tashkil etilishi uchun qoldirgan 7 million dollarlik vasiyati AQSh tarixidagi eng yirik xayriya sovg‘asi boʻlgan.

 Yana qarang 
 

 Izohlar 

 

 
 Rasmiy sayti

Turkum:Johns Hopkins universiteti
Sadi

Sadi (shuningdek Saʼdiy sifatida romanizatsiya qilingan) — Eronning Kerman viloyati, Kerman okrugining markaziy tumaniga qarashli Bogʻin qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 1382 nafar, 377 oiladan iborat boʻlgan.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Bogʻin qishloq okrugi

Bogʻin qishloq okrugi  — Eronning Kerman viloyati Kermon okrugiga qarashli qishloq okrugi (dehiston). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 4,867 nafar, 1,173 oiladan iborat. Qishloq okrugida 36 ta qishloq bor.

 

Turkum:Eron dehistonlari