Kegen tumani

Kegen tumani  – Qozogʻistonning Olmaota viloyati janubi-sharqidagi maʼmuriy birlik. Maʼmuriy markazi – Kegen qishlogʻi (2018-yildan). 2018-yil 2-aprelda qayta tiklangan.

 Tarixi 
Qozoq ASSRning Kegen tumani 1930-yil 17-dekabrda avvalgi Olmaota okrugining Qarqara tumani va Yenbekshiqazaq tumanining bir qismidan tashkil topgan.

1932-yil 20-fevralda Kegen tumani Olmaota viloyatiga oʻtkazildi.

1933-yil 1-mayga kelib Kegen tumani tarkibiga Berlik-Syumbin, Budetin, Jalanash, Yesek-Artkan, Qaynar, Qorabuloq, Qorachigʻanoq, Kegen, Kenbulak, Koʻkbel, Koʻkpak, Komurchin, Merken, Murap, Norinkoʻl, Otirikshi-Syumbin, Piyazdiq, Podgornen, Sarjas, Tau-Chilik, Tekes, Togʻiz-Buloq, Uzun-Buloq, Ukurchi, Chalkudin qishloq sovetlari kiritilgan.

1934-yilda 336-sonli sovxoz, 337-sonli sovxoz, 50-sonli Stalin nomli naslchilik zavodi uchun qishloq kengashlari tuzilib, Qorachigʻanoq qishloq kengashi tugatildi.

1935-yilda Berlik-Syumbin, Budetin, Piyazdiq, Podgornen va Togʻiz-Buloq qishloq kengashlari Kegen tumanidan yangi Uygʻur tumaniga oʻtkazildi.

1936-yilda Yesek-Artkan, Qaynar, Koʻkbel, Koʻkpak, Komurchin, Murap, Norinkoʻl, Otirikshi-Syumbin, Sarjas, Tekes, Ukurchi va Chalkudin qishloq kengashlari Kegen tumanidan yangi Norinkoʻl tumaniga oʻtkazildi.

1943-yilda Kegen tumani markazi Kegendan Jalanashga koʻchirildi.

1954-yilda Kenbulak va Merken qishloq kengashlari tugatildi.

1957-yilda 50-sonli, 336-sonli va 337-sonli sovxozlarning qishloq kengashlari mos ravishda Qarqara, Chirganak va Tasbulak deb oʻzgartirildi.

1959-yilda Tasbulak qishloq kengashi Algabas qishloq kengashi deb oʻzgartirildi.

1963-yil 2-yanvarda tugatilgan Norinkoʻl tumanining Jambul, Koʻkpak, Qizilshegʻarin, Lenin, Narinkoʻl, Sarjas, Tekes va Chalkudin qishloq kengashlari Kegen tumaniga qoʻshildi. Oʻsha yili Kegen tumanining markazi Kegenga qaytarildi.

1965-yilda Kegen tumanida Tuyuk shaharchasi tashkil etildi. Jambul, Koʻkpak, Qizilshegʻarin, Lenin, Narinkoʻl, Sarjas, Tekes va Shalkudin qishloq kengashlari tiklangan Norinkoʻl tumaniga oʻtkazildi.

1973-yilda Tauchilik qishloq kengashi tugatildi va Tasashin qishloq kengashi tashkil etildi.

1979-yilda Satin qishloq kengashi tashkil etildi.

1981-yilda Jilisay va Boleksaz qishloq kengashlari tashkil etildi.

1997-yil 23-mayda Kegen tumani tugatildi va uning hududi Rayimbek tumaniga oʻtkazildi.

2018-yil 2-aprelda Kegen tumani Rayimbek tumanidan ajratib qayta tiklandi.

 Geografik joylashuvi 
Shimolda Yenbekshiqazaq va Uygʻur tumanlari, sharqda Rayimbek tumani, gʻarbda Talgʻar va Qorasoy tumanlari, janubda esa Qirgʻiziston bilan chegaradosh.

Tuman Orqa Ili, Kungay va Terskay Olatovlari etagidagi togʻlararo vodiyda joylashgan. Tumanda Amanjol, Koʻkjaylov, Sati, Qoraqiya, Qizil-Kezen va Sartasu (Shokan dovoni) dovonlari mavjud. Togʻlardan boshlangan Qarqara, Kegen, Taldi, Shirganak, Iirsu, Kensu, Oʻrta Merke, Shet Merke (ularning qoʻshilishi Charin daryosini hosil qiladi), Qorabuloq, Shelek, Kaindi va Jinishke daryolarining oʻzani qattiq. Koʻllar Qayinli, Qoraqiya va Koʻlsoydir. Minerallar orasida qoʻrgʻoshin, rux, koʻmir, qurilish toshi, qum va loy mavjud.

 Qishloq fuqarolar yigʻinlari 
Tumandagi 34 aholi punkti 12 ta qishloq fuqarolar yigʻiniga birlashtirilgan:

+Qishloq fuqarolar yigʻini / shahar Aholisi (2009) Aholi punktlari Kegen QFY 9630 Kegen, Temirlik, Tyumenbay qishloqlari Algʻabas QFY 1640 Algʻabas, Janatalap, Jinishke qishloqlari Boleksaz QFY 1377 Boleksaz qishlogʻi Jalagash QFY 5470 Jalagash, Jaydakbuloq, Toʻgʻizbuloq qishloqlari Jilisay QFY 2176 Jilisay, Moʻynoq, Shibishi qishloqlari Qorabuloq QFY 3188 Akay Nusupbekov, Qorabuloq qishloqlari Qarqara QFY 2361 Qarqara, Strayk, Mingjilqi qishloqlari Sati QFY 1648 Sati, Qurmetti qishloqlari Tasashin QFY 1677 Janatasashi, Aktasti, Sarikoʻl, Tasashi qishloqlariTuyuk QFY 1296 Tuyuk qishlogʻi Uzunbuloq QFY 3157 Uzunbuloq, Aksay, Jalauli qishloqlari Shirganak QFY 3131 Shirganak, Kensu, Koʻkpiyoz, Karkara, Taldi