Shaxmat Olimpiadasi

thumb|2002-yil oktyabr Bleddagi 35-Shaxmat Olimpiadasi

Shaxmat Olimpiadasi ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan shaxmat turniri boʻlib, unda dunyo xalqlari vakillari ishtirok etadi. FIDE turnirni tashkil qiladi va mezbon mamlakatni tanlaydi. COVID-19 pandemiyasi davrida FIDE 2020 va 2021-yillarda onlayn shaxmat Olimpiadasini oʻtkazdi, bu vaqtni tez nazorat qilish orqali oʻyinchilarning onlayn reytingiga taʼsir qildi.

FIDE jamoaviy chempionatida „Shaxmat Olimpiadasi“ nomidan foydalanish tarixiy kelib chiqishi boʻlib, Olimpiada oʻyinlari bilan hech qanday aloqasi yoʻq.

 Olimpiadaning vujudga kelishi 
Birinchi Olimpiada norasmiy edi. 1924-yilgi Olimpiadada shaxmatni ham Olimpiada oʻyinlariga kiritishga harakat qilindi, ammo bu havaskor va professional oʻyinchilarni farqlash bilan bogʻliq muammolar tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 1924-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari Parijda boʻlib oʻtgani holda, 1-norasmiy shaxmat Olimpiadasi ham Parijda boʻlib oʻtdi. FIDE 1924-yil 20-iyul, yakshanba kuni, birinchi norasmiy shaxmat Olimpiadasining yopilish kunida tashkil topganFIDE History by Bill Wall. Qaraldi: 2-may 2008..

FIDE birinchi rasmiy Olimpiadani 1927-yilda Londonda oʻtkazdi. Olimpiadalar vaqti-vaqti bilan har yili va Ikkinchi jahon urushigacha tartibsiz vaqt oraligʻida oʻtkazildi; 1950-yildan beri ular har ikki yilda bir marta muntazam ravishda oʻtkaziladi.
+Shaxmat Olimpiadasining oʻsishithumb|left|340px|1-shaxmat Olimpiadasida 16 ta mamlakat aʼzolari qatnashgan, 1927.thumb|left|340px|41-shaxmat Olimpiadasida 172 ta mamlakat aʼzolari qatnashgan, 2014.

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Fischer_Score_Card.jpg/350px-Fischer_Score_Card.jpg|right|thumb|350x350px| Bobby Fischerning 1970-yilgi shaxmat Olimpiadasida Miguel Najdorfga qarshi 3-raund oʻyinidagi ochkolar kartasi

 Giyohvand moddalarni tekshirish 
XOQ tomonidan tan olingan sport federatsiyasi, xususan, Butunjahon antidoping agentligi (WADA) konventsiyalarini imzolagan holda, FIDE oʻz qoidalariga, jumladan doping-testlar talabigaComplete FIDE Anti-Doping Documents FIDE official website. Qaraldi: 2-may 2008. rioya qiladi. Olimpiada kabi tadbirlarda ushbu testlarda qatnashishi shart. Sinovlar birinchi marta 2002-yilda jiddiy bahs-munozaralarOpen letter from 50 players on drug testing (Web Archive) ostida shaxmatda doping isteʼmol qilishning iloji yoʻq degan fikr keng tarqalgan payti oʻtkazilgan. Gollandiya shaxmat federatsiyasi tomonidan olib borilgan izlanishlar shaxmat uchun unumdorlikni oshiruvchi yagona moddani topa olmadi. Taxminan yigirma yil davomida bu sohada tajribalar olib borgan doktor Helmut Pflegerning soʻzlariga koʻra, „Aqliy ogohlantiruvchi va ruhiy tinchlantiruvchi dori juda koʻp salbiy qoʻshimcha taʼsirga ega“. Artur Yusupov, Jan Timman va Robert Hübner kabi shaxmatchilar oʻz milliy terma jamoalarida oʻynash bilan birga shaxmat Olimpiadasida dori sinovlari oʻtkaziladigan tadbirlarda qatnashishdan bosh tortdilar. 2002-yilgi Olimpiadada oʻtkazilgan 802 ta testning barchasi salbiy natija berdi. Biroq, 2004-yildagi 36-shaxmat Olimpiadasida ikki nafar oʻyinchi siydik namunalarini berishdan bosh tortgan va ularning ballari bekor qilingan. Toʻrt yil oʻtgach, Vassily Ivanchuk 2008-yildagi 38-shaxmat Olimpiadasida giyohvand moddalar testini oʻtkazib yuborgani uchun jazolanmadi, uning oʻrniga protsessual xato koʻrsatilgan.

2010-yilda FIDE rasmiy vakili FIDE Tibbiy komissiyasining ishi tufayli testlar endi odatiy deb hisoblanganini izohladiMinutes of 2010 FIDE General Assembly (page 24). 2015-yilning noyabrida FIDE prezidenti Kirsan Ilyumzhinov shaxmatda doping borligini aniqlash va oshkor etish boʻyicha WADA bilan hamkorlikda ish olib borayotganini maʼlum qilgan edi.

 Musobaqa 
FIDE tomonidan tan olingan har bir shaxmat assotsiatsiyasi Olimpiadaga jamoa kiritishi mumkin. Har bir jamoa beshtagacha oʻyinchi, toʻrtta oddiy oʻyinchi va bitta zaxiradan iborat (2008-yilda Drezdenda boʻlib oʻtgan turnirgacha ikkita zaxira oʻrindigʻi bor ediFIDE submits regulation changes for Chess Olympiad Fide.com).

Dastlab, har bir jamoa boshqa barcha jamoalar bilan oʻynadi, ammo yillar oʻtib, bu imkonsiz boʻlib qoldi. Dastlab jamoalar saralash musobaqasidan oʻtib, dastlabki guruhlarda oʻynaydigan jamoalarga, keyin esa final oʻyinlaridagi jamoalarga ajraladi. Keyinchalik saralashda maʼlum kamchiliklar tan olindi va 1976-yilda Shveysariya turniri tizimi qabul qilindi. 2008-yildan boshlab reytingni aniqlashning birinchi mezoni taxta ochkolari oʻrniga oʻyin ochkolari boʻldi. Jamoalar oʻyindagi gʻalaba uchun 2 ochko, durang uchun 1 ochko va magʻlubiyat uchun 0 ochko oladi.

Ochiq boʻlimda gʻolib boʻlgan jamoa uchun kubok Hamilton-Russell kubogi boʻlib, uni ingliz magnati Frederick Hamilton-Russell 1-Olimpiada sovrini sifatida taklif qilgan (London, 1927). Kubok keyingi gʻolibga topshirilgunga qadar gʻolib jamoada saqlanadi.

Ayollar oʻrtasida alohida shaxmat musobaqasi mavjud. 1976-yildan beri u ochiq tadbir bilan bir vaqtda va oʻtkaziladigan joyda, ikkita musobaqa shaxmat Olimpiadasini oʻz ichiga olgan. Gʻolib ayollar jamoasining kubogi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempioni sharafiga Vera Menchik kubogi sifatida tanilgan.

 Natijalar 

 Yil Tadbir Mezbon Oltin Kumush Bronza 1924 1-norasmiy shaxmat Olimpiadasi shaxmat Olimpiadasi (individual) , Parij Chexoslovakiya 31Karel Hromádka, Jan Schulz, Karel Vaněk, Karel Skalička 30Árpád Vajda, Károly Sterk, Endre Steiner, Kornél Havasi 29Erwin Voellmy, Otto Zimmermann, Hans Johner, Oskar Naegeli 1926 2-norasmiy shaxmat Olimpiadasi Jamoa turniri (FIDE summitining bir qismi) , Budapesht 9Endre Steiner, Árpád Vajda, Károly Sterk, György Négyesy, Elek Bakonyi, Sándor Zinner Serblar, xorvatlar va slovenlar qirolligi 8Boris Kostić, Lajos Asztalos, Stevan Ćirić, Imre György 5János Balogh, Miklós Bródy, Alexandru Tyroler, Iosif Mendelssohn, Zeno Proca 1927 1-shaxmat Olimpiadasi , London 40Géza Maróczy, Géza Nagy, Árpád Vajda, Kornél Havasi, Endre Steiner 38½Orla Hermann Krause, Holger Norman-Hansen, Erik Andersen, Karl Ruben Angliya 36½Henry Atkins, Fred Yates, George Thomas, Reginald Michell, Edmund Spencer 1928 2-shaxmat Olimpiadasi Hague, Niderlandiya 44Géza Nagy, Endre Steiner, Árpád Vajda, Kornél Havasi 39½Isaac Kashdan, Herman Steiner, Samuel Factor, Erling Tholfsen, Milton Hanauer 37Kazimierz Makarczyk, Paulin Frydman, Teodor Regedziński, Mieczysław Chwojnik, Abram Blass 1930 3-shaxmat Olimpiadasi Gamburg, Germaniya 48½Akiba Rubinstein, Savielly Tartakower, Dawid Przepiórka, Kazimierz Makarczyk, Paulin Frydman 47Géza Maróczy, Sándor Takács, Árpád Vajda, Kornél Havasi, Endre Steiner 44½Carl Ahues, Friedrich Sämisch, Carl Carls, Kurt Richter, Heinrich Wagner 1931 4-shaxmat Olimpiadasi Praga, Chexoslovakiya 48Isaac Kashdan, Frank Marshall, Arthur Dake, Israel Horowitz, Herman Steiner 47Akiba Rubinstein, Savielly Tartakower, Dawid Przepiórka, Kazimierz Makarczyk, Paulin Frydman Chexoslovakiya 46½Salo Flohr, Karl Gilg, Josef Rejfíř, Karel Opočenský, Karel Skalička 1933 5-shaxmat Olimpiadasi Folkeston, Birlashgan Qirollik 39Isaac Kashdan, Frank Marshall, Reuben Fine, Arthur Dake, Albert Simonson Chexoslovakiya 37½Salo Flohr, Karel Treybal, Josef Rejfíř, Karel Opočenský, Karel Skalička 34Gideon Ståhlberg, Gösta Stoltz, Erik Lundin, Karl Berndtsson 1935 6-shaxmat Olimpiadasi Varshava, Polsha 54Reuben Fine, Frank Marshall, Abraham Kupchik, Arthur Dake, Israel Horowitz 52½Gideon Ståhlberg, Gösta Stoltz, Erik Lundin, Gösta Danielsson, Ernst Larsson 52Savielly Tartakower, Paulin Frydman, Mieczysław Najdorf, Henryk Friedman, Kazimierz Makarczyk 1936 3-norasmiy shaxmat Olimpiadasi FIDE norasmiy shaxmat Olimpiadasi Myunxen, Germaniya 110½Géza Maróczy, Lajos Steiner, Endre Steiner, Kornél Havasi, László Szabó, Gedeon Barcza, Árpád Vajda, Ernő Gereben, János Balogh, Imre Korody 108Paulin Frydman, Mieczysław Najdorf, Teodor Regedziński, Kazimierz Makarczyk, Henryk Friedman, Leon Kremer, Henryk Pogorieły, Antoni Wojciechowski, Franciszek Sulik, Jerzy Jagielski Germaniya 106½Kurt Richter, Carl Ahues, Ludwig Engels, Carl Carls, Ludwig Rellstab, Friedrich Sämisch, Ludwig Rödl, Herbert Heinicke, Wilhelm Ernst, Paul Michel 1937 7-shaxmat Olimpiadasi Stokgolm, Shvetsiya 54½Samuel Reshevsky, Reuben Fine, Isaac Kashdan, Frank Marshall, Israel Horowitz 48½ Andor Lilienthal, László Szabó, Endre Steiner, Kornél Havasi, Árpád Vajda 47Savielly Tartakower, Mieczysław Najdorf, Paulin Frydman, Izaak Appel, Teodor Regedziński 1939 8-shaxmat Olimpiadasi Buenos Ayres, Argentina Germaniya 36Erich Eliskases, Paul Michel, Ludwig Engels, Albert Becker, Heinrich Reinhardt 35½ Savielly Tartakower, Mieczysław Najdorf, Paulin Frydman, Teodor Regedziński, Franciszek Sulik 33½Paul Keres, Ilmar Raud, Paul Schmidt, Gunnar Friedemann, Johannes Türn 1950 9-shaxmat Olimpiadasi Dubrovnik, Yugoslaviya Yugoslaviya 45½Svetozar Gligorić, Vasja Pirc, Petar Trifunović, Braslav Rabar, Milan Vidmar Jr., Stojan Puc 43½Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Carlos Guimard, Héctor Rossetto, Hermann Pilnik Germaniya Federativ Respublikasi 40½Wolfgang Unzicker, Lothar Schmid, Gerhard Pfeiffer, Ludwig Rellstab, Hans-Hilmar Staudte 1952 10-shaxmat Olimpiadasi Helsinki, Finlandiya 21Paul Keres, Vasily Smyslov, David Bronstein, Efim Geller, Isaac Boleslavsky, Alexander Kotov 19½Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Erich Eliskases, Hermann Pilnik, Héctor Rossetto Yugoslaviya 19Svetozar Gligorić, Braslav Rabar, Petar Trifunović, Vasja Pirc, Andrija Fuderer, Borislav Milić 1954 11-shaxmat Olimpiadasi Amsterdam, Niderlandiya 34Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, David Bronstein, Paul Keres, Efim Geller, Alexander Kotov 27Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Oscar Panno, Carlos Guimard, Héctor Rossetto, Hermann Pilnik Yugoslaviya 26½Vasja Pirc, Svetozar Gligorić, Petar Trifunović, Braslav Rabar, Andrija Fuderer, Aleksandar Matanović 1956 12-shaxmat Olimpiadasi Moskva, Sovet Ittifoqi 31Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, Paul Keres, David Bronstein, Mark Taimanov, Efim Geller Yugoslaviya 26½Svetozar Gligorić, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Nikola Karaklajić, Borislav Milić, Božidar Đurašević 26½László Szabó, Gedeon Barcza, Pál Benkő, György Szilágyi, Miklós Bély, Lajos Portisch 1958 13-shaxmat Olimpiadasi Myunxen, Germaniya Federativ Respublikasi 34½Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, Paul Keres, David Bronstein, Mikhail Tal, Tigran Petrosian Yugoslaviya 29Svetozar Gligorić, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Petar Trifunović, Božidar Đurašević, Andrija Fuderer 25½Hermann Pilnik, Oscar Panno, Erich Eliskases, Rodolfo Redolfi, Raúl Sanguineti, Jaime Emma 1960 14-shaxmat Olimpiadasi Leipzig, Germaniya Demokratik Respublikasi 34Mikhail Tal, Mikhail Botvinnik, Paul Keres, Viktor Korchnoi, Vasily Smyslov, Tigran Petrosian 29Bobby Fischer, William Lombardy, Robert Byrne, Arthur Bisguier, Nicolas Rossolimo, Raymond Weinstein Yugoslaviya 27Svetozar Gligorić, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Mario Bertok, Mato Damjanović, Milan Vukčević 1962 15-shaxmat Olimpiadasi Varna, Bulgariya 31½Mikhail Botvinnik, Tigran Petrosian, Boris Spassky, Paul Keres, Efim Geller, Mikhail Tal Yugoslaviya 28Svetozar Gligorić, Petar Trifunović, Aleksandar Matanović, Borislav Ivkov, Bruno Parma, Dragoljub Minić 26Miguel Najdorf, Julio Bolbochán, Oscar Panno, Raúl Sanguineti, Héctor Rossetto, Alberto Foguelman 1964 16-shaxmat Olimpiadasi Tel Aviv, Isroil 36½Tigran Petrosian, Mikhail Botvinnik, Vasily Smyslov, Paul Keres, Leonid Stein, Boris Spassky Yugoslaviya 32Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Aleksandar Matanović, Bruno Parma, Mijo Udovčić, Milan Matulović Germaniya Federativ Respublikasi 30½Wolfgang Unzicker, Klaus Darga, Lothar Schmid, Helmut Pfleger, Dieter Mohrlok, Wolfram Bialas 1966 17-shaxmat Olimpiadasi Gavana, Kuba 39½Tigran Petrosian, Boris Spassky, Mikhail Tal, Leonid Stein, Viktor Korchnoi, Lev Polugaevsky 34½Bobby Fischer, Robert Byrne, Pal Benko, Larry Evans, William Addison, Nicolas Rossolimo 33½Lajos Portisch, László Szabó, István Bilek, Levente Lengyel, Győző Forintos, László Bárczay 1968 18-shaxmat Olimpiadasi Lugano, Shveysariya 39½Tigran Petrosian, Boris Spassky, Viktor Korchnoi, Efim Geller, Lev Polugaevsky, Vasily Smyslov Yugoslaviya 31Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Aleksandar Matanović, Milan Matulović, Bruno Parma, Dragoljub Čirić 30Milko Bobotsov, Georgi Tringov, Nikola Padevsky, Atanas Kolarov, Ivan Radulov, Peicho Peev 1970 19-shaxmat Olimpiadasi Siegen, Germaniya Federativ Respublikasi 27½Boris Spassky, Tigran Petrosian, Viktor Korchnoi, Lev Polugaevsky, Vasily Smyslov, Efim Geller 26½Lajos Portisch, Levente Lengyel, István Bilek, Győző Forintos, István Csom, Zoltán Ribli Yugoslaviya 26Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Milan Matulović, Aleksandar Matanović, Bruno Parma, Dragoljub Minić 1972 20-shaxmat Olimpiadasi Skopje, Yugoslaviya 42Tigran Petrosian, Viktor Korchnoi, Vasily Smyslov, Mikhail Tal, Anatoly Karpov, Vladimir Savon 40½Lajos Portisch, István Bilek, Győző Forintos, Zoltán Ribli, István Csom, Gyula Sax Yugoslaviya 38Svetozar Gligorić, Borislav Ivkov, Ljubomir Ljubojević, Aleksandar Matanović, Milan Matulović, Josip Rukavina 1974 21-shaxmat Olimpiadasi Nitsa, Fransiya 46Anatoly Karpov, Viktor Korchnoi, Boris Spassky, Tigran Petrosian, Mikhail Tal, Gennady Kuzmin Yugoslaviya 37½Svetozar Gligorić, Ljubomir Ljubojević, Borislav Ivkov, Albin Planinc, Dragoljub Velimirović, Bruno Parma 36½Lubomir Kavalek, Robert Byrne, Walter Browne, Samuel Reshevsky, William Lombardy, James Tarjan 1976 22-shaxmat Olimpiadasi * Haifa, Isroil 37Robert Byrne, Lubomir Kavalek, Larry Evans, James Tarjan, William Lombardy, Kim Commons 36½Jan Timman, Gennadi Sosonko, Jan Hein Donner, Hans Ree, Gert Ligterink, Franciscus Kuijpers Angliya 35½Tony Miles, Raymond Keene, William Hartston, Michael Stean, Jonathan Mestel, John Nunn 1976 Shaxmat Olimpiadasiga qarshi Tripoli, Liviya 38½Antonio Grimaldi, René Grimaldi, Salvador Infante, Roberto Camacho, Boris Pineda, Manuel Velásquez 36Slim Bouaziz, Ridha Belkadi, Ahmed Drira, Sbia 34½Zahiruddin Farooqui, Rahat Ali, Nazir Ahmad, Shahzad Mirza, Gholam Mohiuddin, Shaikh Mazhar Hussain 1978 23-shaxmat Olimpiadasi Buenos Ayres, Argentina 37Lajos Portisch, Zoltán Ribli, Gyula Sax, András Adorján, István Csom, László Vadász 36Boris Spassky, Tigran Petrosian, Lev Polugaevsky, Boris Gulko, Oleg Romanishin, Rafael Vaganian 35Lubomir Kavalek, Walter Browne, Anatoly Lein, Robert Byrne, James Tarjan, William Lombardy 1980 24-shaxmat Olimpiadasi Valletta, Malta 39Anatoly Karpov, Lev Polugaevsky, Mikhail Tal, Efim Geller, Yuri Balashov, Garry Kasparov 39Lajos Portisch, Zoltán Ribli, Gyula Sax, István Csom, Iván Faragó, József Pintér Yugoslaviya 35Ljubomir Ljubojević, Borislav Ivkov, Bruno Parma, Bojan Kurajica, Slavoljub Marjanović, Predrag Nikolić 1982 25-shaxmat Olimpiadasi Lucerne, Shveysariya 42½Anatoly Karpov, Garry Kasparov, Lev Polugaevsky, Alexander Beliavsky, Mikhail Tal, Artur Yusupov Chexoslovakiya 36Vlastimil Hort, Jan Smejkal, Ľubomír Ftáčnik, Vlastimil Jansa, Ján Plachetka, Jan Ambrož 35½Walter Browne, Yasser Seirawan, Lev Alburt, Lubomir Kavalek, James Tarjan, Larry Christiansen 1984 26-shaxmat Olimpiadasi Thessaloniki, Gretsiya 41Alexander Beliavsky, Lev Polugaevsky, Rafael Vaganian, Vladimir Tukmakov, Artur Yusupov, Andrei Sokolov Angliya 37Tony Miles, John Nunn, Jon Speelman, Murray Chandler, Jonathan Mestel, Nigel Short 35Roman Dzindzichashvili, Lubomir Kavalek, Larry Christiansen, Walter Browne, Lev Alburt, Nick de Firmian 1986 27-shaxmat Olimpiadasi Dubay, Birlashgan Arab Amirliklari 40Garry Kasparov, Anatoly Karpov, Andrei Sokolov, Artur Yusupov, Rafael Vaganian, Vitaly Tseshkovsky Angliya 39½Tony Miles, John Nunn, Nigel Short, Murray Chandler, Jon Speelman, Glenn Flear 38½Yasser Seirawan, Larry Christiansen, Lubomir Kavalek, John Fedorowicz, Nick de Firmian, Maxim Dlugy 1988 28-shaxmat Olimpiadasi Thessaloniki, Gretsiya 40½Garry Kasparov, Anatoly Karpov, Artur Yusupov, Alexander Beliavsky, Jaan Ehlvest, Vassily Ivanchuk Angliya 34½Nigel Short, Jon Speelman, John Nunn, Murray Chandler, Jonathan Mestel, William Watson 34½John van der Wiel, Gennadi Sosonko, Paul van der Sterren, Jeroen Piket, Marinus Kuijf, Rudy Douven 1990 29-shaxmat Olimpiadasi Novi Sad, Yugoslaviya 39Vassily Ivanchuk, Boris Gelfand, Alexander Beliavsky, Artur Yusupov, Leonid Yudasin, Evgeny Bareev 35½Yasser Seirawan, Boris Gulko, Larry Christiansen, Joel Benjamin, John Fedorowicz, Nick de Firmian Angliya 35½Nigel Short, Jon Speelman, John Nunn, Michael Adams, Murray Chandler, Julian Hodgson 1992 30-shaxmat Olimpiadasi Manila, Flippin 39Garry Kasparov, Alexander Khalifman, Sergey Dolmatov, Alexey Dreev, Vladimir Kramnik, Alexey Vyzmanavin 35Valery Loginov, Grigory Serper, Alexander Nenashev, Sergey Zagrebelny, Mihail Saltaev, Saidali Iuldachev 34½Rafael Vaganian, Vladimir Akopian, Smbat Lputian, Artashes Minasian, Arshak Petrosian, Ashot Anastasian 1994 31-shaxmat Olimpiadasi Moskva, Rossiya 37½Garry Kasparov, Vladimir Kramnik, Evgeny Bareev, Alexey Dreev, Sergei Tiviakov, Peter Svidler 35Predrag Nikolić, Ivan Sokolov, Bojan Kurajica, Emir Dizdarević, Nebojša Nikolić, Rade Milovanović 34½Alexander Morozevich, Vadim Zvjaginsev, Mikhail Ulibin, Sergei Rublevsky, Konstantin Sakaev, Vasily Yemelin 1996 32-shaxmat Olimpiadasi Yerevan, Armaniston 38½Garry Kasparov, Vladimir Kramnik, Alexey Dreev, Peter Svidler, Evgeny Bareev, Sergei Rublevsky 35Vasyl Ivanchuk, Vladimir Malaniuk, Oleg Romanishin, Igor Novikov, Alexander Onischuk, Stanislav Savchenko 34Boris Gulko, Alex Yermolinsky, Nick de Firmian, Gregory Kaidanov, Joel Benjamin, Larry Christiansen 1998 33-shaxmat Olimpiadasi Elista, Rossiya 35½Peter Svidler, Sergei Rublevsky, Evgeny Bareev, Alexander Morozevich, Vadim Zvjaginsev, Konstantin Sakaev 34½Alex Yermolinsky, Alexander Shabalov, Yasser Seirawan, Boris Gulko, Nick de Firmian, Gregory Kaidanov 32½Vasyl Ivanchuk, Alexander Onischuk, Oleg Romanishin, Vladimir Malaniuk, Stanislav Savchenko, Ruslan Ponomariov 2000 34-shaxmat Olimpiadasi Istanbul, Turkiya 38Alexander Khalifman, Alexander Morozevich, Peter Svidler, Sergei Rublevsky, Konstantin Sakaev, Alexander Grischuk 37Artur Yusupov, Robert Hübner, Rustem Dautov, Christopher Lutz, Klaus Bischoff, Thomas Luther 35½Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Vladimir Baklan, Vereslav Eingorn, Oleg Romanishin, Vadim Malakhatko 2002 35-shaxmat Olimpiadasi Bled, Sloveniya 38½Garry Kasparov, Alexander Grischuk, Alexander Khalifman, Alexander Morozevich, Peter Svidler, Sergei Rublevsky 37½Péter Lékó, Judit Polgár, Zoltán Almási, Zoltán Gyimesi, Róbert Ruck, Péter Ács 35Vladimir Akopian, Smbat Lputian, Karen Asrian, Gabriel Sargissian, Artashes Minasian, Ashot Anastasian 2004 36-shaxmat Olimpiadasi Calvià, Ispaniya 39½Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Andrei Volokitin, Alexander Moiseenko, Pavel Eljanov, Sergey Karjakin 36½Alexander Morozevich, Peter Svidler, Alexander Grischuk, Alexey Dreev, Alexander Khalifman, Vadim Zvjaginsev 36½Vladimir Akopian, Levon Aronian, Rafael Vaganian, Smbat Lputian, Gabriel Sargissian, Artashes Minasian 2006 37-shaxmat Olimpiadasi Turin, Italiya 36Levon Aronian, Vladimir Akopian, Karen Asrian, Smbat Lputian, Gabriel Sargissian, Artashes Minasian 34Bu Xiangzhi, Zhang Zhong, Zhang Pengxiang, Wang Yue, Ni Hua, Zhao Jun 33Gata Kamsky, Alexander Onischuk, Hikaru Nakamura, Ildar Ibragimov, Gregory Kaidanov, Varuzhan Akobian 2008 38-shaxmat Olimpiadasi Dresden, Germaniya 19Levon Aronian, Vladimir Akopian, Gabriel Sargissian, Tigran L. Petrosian, Artashes Minasian 18Boris Gelfand, Michael Roiz, Boris Avrukh, Evgeny Postny, Maxim Rodshtein 17Gata Kamsky, Hikaru Nakamura, Alexander Onischuk, Yury Shulman, Varuzhan Akobian 2010 39-shaxmat Olimpiadasi Xanti-Mansiysk, Rossiya 19Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Pavel Eljanov, Zahar Efimenko, Alexander Moiseenko 18Vladimir Kramnik, Alexander Grischuk, Peter Svidler, Sergey Karjakin, Vladimir Malakhov 17Boris Gelfand, Emil Sutovsky, Ilya Smirin, Maxim Rodshtein, Victor Mikhalevski 2012 40-shaxmat Olimpiadasi Istanbul, Turkiya 19Levon Aronian, Sergei Movsesian, Vladimir Akopian, Gabriel Sargissian, Tigran L. Petrosian 19Vladimir Kramnik, Alexander Grischuk, Sergey Karjakin, Evgeny Tomashevsky, Dmitry Jakovenko 18Vasyl Ivanchuk, Ruslan Ponomariov, Andrei Volokitin, Pavel Eljanov, Alexander Moiseenko 2014 41-shaxmat Olimpiadasi Tromsø, Norvegiya 19Wang Yue, Ding Liren, Yu Yangyi, Ni Hua, Wei Yi 17Péter Lékó, Csaba Balogh, Zoltán Almási, Richárd Rapport, Judit Polgár 17Parimarjan Negi, Panayappan Sethuraman, Krishnan Sasikiran, Adhiban Baskaran, Musunuri Rohit Lalit Babu 2016 42-shaxmat Olimpiadasi Baku, Ozarbayjon 20Fabiano Caruana, Hikaru Nakamura, Wesley So, Sam Shankland, Ray Robson 20Pavel Eljanov, Ruslan Ponomariov, Yuriy Kryvoruchko, Anton Korobov, Andrei Volokitin 18Sergey Karjakin, Vladimir Kramnik, Evgeny Tomashevsky, Ian Nepomniachtchi, Alexander Grischuk 2018 43-shaxmat Olimpiadasi Batumi, Gruziya 18Ding Liren, Yu Yangyi, Wei Yi, Bu Xiangzhi, Li Chao 18Fabiano Caruana, Wesley So, Hikaru Nakamura, Sam Shankland, Ray Robson 18Sergey Karjakin, Ian Nepomniachtchi, Dmitry Jakovenko, Vladimir Kramnik, Nikita Vitiugov 2020 Onlayn shaxmat Olimpiadasi † (Onlayn) ‡Vidit Gujrathi, Pentala Harikrishna, Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Rameshbabu Praggnanandhaa, Divya Deshmukh, Viswanathan Anand, Nihal Sarin, Vantika Agrawal, Aravindh Chithambaram, Bhakti Kulkarni, Rameshbabu VaishaliIan Nepomniachtchi, Vladislav Artemiev, Kateryna Lagno, Alexandra Kosteniuk, Alexey Sarana, Polina Shuvalova, Daniil Dubov, Aleksandra Goryachkina, Andrey Esipenko, Alexander Grischuk, Valentina Gunina, Margarita Potapova  — Jan-Krzysztof Duda, Radosław Wojtaszek, Monika Soćko, Karina Cyfka, Igor Janik, Alicja Śliwicka, Grzegorz Gajewski, Szymon Gumularz, Mateusz Bartel, Iweta Rajlich, Jolanta ZawadzkaWesley So, Sam Shankland, Anna Zatonskih, Tatev Abrahamyan, Jeffery Xiong, Annie Wang, Carissa Yip, Ray Robson 2021 Onlayn shaxmat Olimpiadasi † Xitoy (Onlayn) Daniil Dubov, Vladislav Artemiev, Aleksandra Goryachkina, Alexandra Kosteniuk, Andrey Esipenko, Polina Shuvalova, Kateryna Lagno, Leya Garifullina, Valentina Gunina, Alexander Grischuk, Vladimir Fedoseev, Volodar Murzin Jeffery Xiong, Ray Robson, Irina Krush, Nazí Paikidze, Awonder Liang, Thalia Cervantes Landeiro, Dariusz Świercz, Anna Zatonskih Ding Liren, Yu Yangyi, Hou Yifan, Ju Wenjun, Wang Shixu B, Ning Kaiyu, Xu Zhihang, Wei Yi, Lei Tingjie, Bu Xiangzhi, Zhu Jiner, Huang QianViswanathan Anand, Pentala Harikrishna, Koneru Humpy, Harika Dronavalli, Nihal Sarin, Rameshbabu Vaishali, Vidit Gujrathi, Rameshbabu Praggnanandhaa, Adhiban Baskaran, Tania Sachdev, Bhakti Kulkarni, Savitha Shri B 2022 44-shaxmat Olimpiadasi § Chennay, Hindiston 19Nodirbek Abdusattorov, Nodirbek Yoqubboyev, Javohir Sindarov, Jahongir Vohidov, Shamsiddin Vohidov 19Gabriel Sargissian, Hrant Melkumyan, Samvel Ter-Sahakyan, Manuel Petrosyan, Robert Hovhannisyan 18Dommaraju Gukesh, Nihal Sarin, Rameshbabu Praggnanandhaa, Adhiban Baskaran, Raunak Sadhwani 2024 45-shaxmat Olimpiadasi Budapesht, Vengriya 2026 46-shaxmat Olimpiadasi Oʻzbekiston 
* 1976-yilda , boshqa kommunistik davlatlar va arab davlatlari siyosiy sabablarga koʻra raqobatlashmadi.

† FIDE onlayn olimpiadalarni 2020 va 2021-yillarda COVID-19 pandemiyasi boshlanganidan keyin tashkil qildi.

‡ 2020-yilgi onlayn shaxmat Olimpiadasida Cloudflare serverlarining global uzilishi tufayli bir necha hind jamoasi aʼzolari ulanishda muammolarga duch kelganidan keyin Rossiya va Hindiston birgalikda gʻolib deb eʼlon qilindi.

§ 2022-yilgi tadbir dastlab Belarusning Minsk shahrida oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, biroq u dastlab 2020-yilgi Olimpiadaga mezbonlik qilgan Moskvaga koʻchirildi va COVID-19 pandemiyasi tufayli bekor qilindi. Biroq, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan FIDE 2022-yilning fevral oyida turnir Rossiyada oʻtkazilmasligi va Hindistonning Chennay shahriga koʻchirilishi haqida bayonot berdi.

 Sovrindor jamoalarning umumiy natijalari 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/OdznakaOS.jpg/220px-OdznakaOS.jpg|right|thumb| 1935-yil Varshavadagi 6-Shaxmat Olimpiadasining ramzi Jerzy Steifer tomonidan yasalgan
Jadvalda shaxmat Olimpiadasida qoʻlga kiritilgan medallar (norasmiy tadbirlarni hisobga olmaganda), birinchi oʻrinni olgan medallar soni, ikkinchi oʻrin medallari boʻyicha uzilgan duranglar va boshqalar boʻyicha tartiblangan ochiq jamoalar keltirilgan.

 Eng muvaffaqiyatli oʻyinchilar 
Qalin harf faol shaxmatchilarni va barcha oʻyinchilar (jumladan, ushbu jadvalga kiritilmagan) oʻrtasida eng yuqori medallar sonini bildiradi.

 Bir nechta jamoa chempionlari 
 Oʻrin Shaxmatchi Davlat dan gacha Oltin Kumush BronzaJami 1 Tigran Petrosian 1958 1978 9 1  — 10 2 Vasily Smyslov 1952 1972 9  —  — 9 3 Garry Kasparov 1980 2002 8  —  — 8 Mikhail Tal 1958 1982 8  —  — 8 5 Paul Keres 1939 1964 7  — 1 8 6 Efim Geller 1952 1980 7  —  — 7 7 Lev Polugaevsky 1966 1984 6 1  — 7 Boris Spassky 1962 1978 6 1  — 7 9 Mikhail Botvinnik 1954 1964 6  —  — 6 Anatoly Karpov 1972 1988 6  —  — 6 Viktor Korchnoi 1960 1974 6  —  — 6

 Bir nechta jamoaviy medallar sovrindorlari 
Jadvalda shaxmat olimpiadalarida umumiy hisobda kamida 7 ta jamoaviy medal qoʻlga kiritgan shaxmatchilar koʻrsatilgan.

 Oʻrin Shaxmatchi Davlat dan gacha Oltin Kumush BronzaJami 1 Svetozar Gligorić 1950 1974 1 6 5 12 2 Tigran Petrosian 1958 1978 9 1  — 10 3 Borislav Ivkov 1956 1980  — 6 4 10 4 Vasily Smyslov 1952 1972 9  —  — 9 5 Aleksandar Matanović 1954 1972  — 5 4 9 6 Garry Kasparov 1980 2002 8  —  — 8 Mikhail Tal 1958 1982 8  —  — 8 8 Paul Keres 1939 1964 7  — 1 8 9 Vassily (Vasyl) Ivanchuk 1988 2012 4 1 3 8 10 Efim Geller 1952 1980 7  —  — 7 11 Lev Polugaevsky 1966 1984 6 1  — 7 Boris Spassky 1962 1978 6 1  — 7 13 Vladimir Kramnik 1992 2018 3 2 2 7 14 Mieczysław (Miguel) Najdorf 1935 1962  — 4 3 7

 Ochiq boʻlimda eng yaxshi individual natijalar 
Umumiy foiz tartibida eng yaxshi individual natijalar:

 Oʻrin Shaxmatchi Davlat Ol. Gms.   +    =     —    %   Individual medallar   Individual medallar soni   Jamoaviy medallar   Jamoaviy medallar soni   1   8 101  65  34   2 81.2 5 – 2 – 0 7 8 – 0 – 0 8   2   6 68  43  23   2 80.1 3 – 0 – 0 3 6 – 0 – 0 6   3   10129  78  50   1 79.8 6 – 0 – 0 6 9 – 1 – 0 10   4   5 79  52  22   5 79.7 2 – 1 – 2 53 – 1 – 0 4  5   9 113  69  42   2 79.6 4 – 2 – 2 89 – 0 – 0 9   6   4 49  30  18   1 79.6 3 – 1 – 0 44 – 0 – 0 4   7   (4) (4) 8 82  50  29   3 78.7 3 – 1 – 2 68 – 0 – 0 8   8   572  43  27   2 78.5 2 – 2 – 0 40 – 0 – 0 0   9   6 78  46  28   4 76.9 1 – 2 – 0 30 – 2 – 2 410   (3) (7) 10141  85  44  12 75.9 5 – 1 – 1 77 – 0 – 1 811   776  46  23   7 75.7 3 – 3 – 0 67 – 0 – 0 712=   451  29  19   3 75.5 2 – 0 – 0 23 – 0 – 0 312=   551  32  13   6 75.5 2 – 0 – 1 31 – 0 – 3 414   4 65  40  18   7 75.4 0 – 2 – 1 30 – 2 – 0 215   4 38  20  17   1 75.0 0 – 2 – 2 40 – 0 – 2 216   6 73  39  31   3 74.7 2 – 1 – 2 5 6 – 0 – 0 617   4 37  23   9   5 74.3 0 – 1 – 0 1 0 – 0 – 0 018  Ding Liren 4 38  19  18   1 73.7 1 – 0 – 1 22 – 0 – 0 219   Chexoslovakiya 5 82  46  28   8 73.2 2 – 1 – 1 4 0 – 1 – 1 220   4 35  21   9   5 72.9 0 – 0 – 0 00 – 0 – 0 0

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Bundesarchiv_Bild_183-76052-0335 %2C_Schacholympiade%2C_Tal_%28UdSSR%29_gegen_Fischer_%28USA%29.jpg/170px-Bundesarchiv_Bild_183-76052-0335 %2C_Schacholympiade%2C_Tal_%28UdSSR%29_gegen_Fischer_%28USA%29.jpg|right|thumb|177x177px| Fischer va Tal 1960-yilgi Olimpiadada

 Izohlar

Ushbu jadvalga faqat kamida toʻrtta Olimpiadada qatnashgan oʻyinchilar kiritilgan.

Koʻrsatilgan medallar oltin – kumush – bronza. Shaxsiy medallar statistikasi faqat har bir taxtada eng yaxshi uchta oʻyinchiga beriladigan medallarni oʻz ichiga oladi. Umumiy ishlash reytingi uchun medallar (1984—2006-yillarda berilgan) ushbu statistikaga kiritilmagan, lekin jadval ostida alohida keltirilgan.

Anatoliy Karpov umumiy koʻrsatkichlar boʻyicha yana bir kumush medalni qoʻlga kiritdi. U jami 3 ta oltin va 1 ta kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Garry Kasparov oʻzining birinchi toʻrtta olimpiadasini Sovet Ittifoqi uchun, qolganini Rossiya uchun oʻtkazdi. U umumiy koʻrsatkichlar boʻyicha yana toʻrtta shaxsiy oltin medal va bitta shaxsiy kumush medalni qoʻlga kiritdi. U jami 7 ta oltin, 2 ta kumush va 2 ta bronza yakkalik medallarini qoʻlga kiritdi.

Pol Keres oʻzining dastlabki uchta olimpiadasini Estoniya uchun, qolganini Sovet Ittifoqi uchun oʻtkazdi.

 Ayollar shaxmat olimpiadasi 
 Yil Tadbir Mezbon Oltin Kumush Bronza 1957 1-ayollar olimpiadasi Emmen 10½ 10½ 10 1963 2-ayollar olimpiadasi Split 25 24½ 21 1966 3-ayollar olimpiadasi Oberhausen 22 20½ 17 1969 4-ayollar olimpiadasi Lyublin 26 20½ Chexoslovakiya 19 1972 5-ayollar olimpiadasi Skopye 11½ 8½ 8 1974 6-ayollar olimpiadasi Medellin 13½ 13½ 13 1976 7-ayollar olimpiadasi Hayfa 17 11½ 11½ 1978 8-ayollar olimpiadasi Buenos Ayres 16 11 11 1980 9-ayollar olimpiadasi Valletta 32½ 32 26½ 1982 10-ayollar olimpiadasi Lucerne 33 30 26 1984 11-ayollar olimpiadasi Saloniki 32 27½ 27 1986 12-ayollar olimpiadasi Dubay 33½ 29 28 1988 13-ayollar olimpiadasi Saloniki 33 32½ 28 1990 14-ayollar olimpiadasi Novi Sad 35 35 29 1992 15-ayollar olimpiadasi Manila 30½ 29 28½ 1994 16-ayollar olimpiadasi Moskva 32 31 27 1996 17-ayollar olimpiadasi Yerevan 30 28½ 28½ 1998 18-ayollar olimpiadasi Elista 29 27 27 2000 19-ayollar olimpiadasi Istanbul 32 31 28½ 2002 20-ayollar olimpiadasi Bled 29½ 29 28 2004 21-ayollar olimpiadasi Calvià 31 28 27½ 2006 22-ayollar olimpiadasi Turin 29½ 28 27½ 2008 23-ayollar olimpiadasi Dresden 18 18 17 2010 24-ayollar olimpiadasi Xanti-Mansiysk 22 18 16 2012 25-ayollar olimpiadasi Istanbul 19 19 18 2014 26-ayollar olimpiadasi Tromsø 20 18 18 2016 27-ayollar olimpiadasi Baku 20 17 17 2018 28-ayollar olimpiadasi Batumi 18 18 17 2022 29-ayollar olimpiadasi Chennay 18 18 17 2024 30-ayollar olimpiadasi Budapesht 19 18 17

 

 

 FIDE qoʻllanmasi: Shaxmat olimpiadalari
 OlimpBase: Shaxmat Olimpiadalari
 Talabalar shaxmat Olimpiadasi — shaxmat boʻyicha talabalar jamoalari oʻrtasidagi jahon chempionati

Turkum:Shaxmat olimpiadalari
Turkum:Shaxmat