Seyhan

Seyhan Turkiyaning Adana viloyatidagi tuman. Tuman butunlay Adana shahri markazida joylashgan. Seyhanda Adana viloyati aholisining 35 % va Adana shahri aholisining qariyb yarmi istiqomat qiladi. U Turkiyadagi aholi soni boʻyicha beshinchi yirik tuman maqomiga ega.

Seyhan Adananing maʼmuriy, biznes va madaniyat markazi hisoblanadi. Unda Tepebag mahallasi, Buyuk Soat, Ulu masjidi, Ramazanaogʻlu saroyi va Sabanji Merkez masjidi kabi tarixiy tuzilmalar joylashgan. Xuddi shu tumanda Adana madaniyat va sanʼat markazi va Sabanji madaniyat markazi, Seyhan madaniyat markazi va Metropol teatr zali faoliyat yuritadi. Tuman oʻz nomini uning sharqiy tomondan oqib oʻtuvchi Seyhan daryosidan olgan.

 Tarixi 
Seyhan oʻz nomini afsonadagi Adanusning oʻgʻli Sarusdan olgan. Tuman tarixi miloddan avvalgi 3000-yillarga borib taqaladi. Tepebagʻ tepaligida olib borilgan qazishmalarda tarixiy asarlar topilgan.

 Geografiyasi 
Seyhan sharqda Yüreğir, gʻarbda Tarsus, shimolda Chukurova (Yangi Adana) va janubda Karatash bilan oʻralgan.

 Iqlimi 
Seyhan Oʻrta er dengizi iqlimi taʼsirida. Yozi issiq va yomgʻirsiz, qishi issiq va yomgʻirli. Eng issiq oyning oʻrtacha harorati 28,1 °C, eng sovuq oyning oʻrtachasi 9,3 °C. Bugungi kunga qadar aniqlangan eng yuqori harorat 1958 -il 24-avgustda 45,6 °C, eng past harorat esa 1964-yil 20-yanvarda −8,4 °C edi. Yillik yogʻin miqdori 647 mm. Bu miqdorning yarmi qishda yogʻadi, 4 % yozda, qolgani bahor va kuzda. Yozda namlik ancha yuqori.

 Boshqaruv 
Seyhan tumani uch darajadagi hukumat orqali boshqariladi: markaziy hukumat, viloyat maʼmuriyati va munitsipalitet.

Seyhan tumani gubernatorligi, Adana gubernatorligi nomi bilan boshqariladigan markaziy hukumatning bir boʻlimidir. Seyhan tuman hokimi Ichki ishlar vazirligi tomonidan tayinlangan tuman boshligʻi hisoblanadi. Seyhan 61 aʼzosi boʻlgan Adana Viloyat Majlisida 11 aʼzo bilan vakillik qiladi. Seyhan tumanidagi yagona munitsipalitet Seyhan munitsipalitetidir, chunki tuman butunlay Adana shahar markazida joylashgan.
thumb|Adana, Seyhan

 Siyosat 

 Umumiy saylovlar 
Yil Partiya Ovoz nisbati 1991 yil DYP 26 % 1995 yil DSP 24 % 1999 yil DSP 33 % 2002 yil CHP 26 % 2007 yil AK partiyasi 26 % 2011 yil CHP 34 % 2015-yil iyun CHP 31 % 2015-yil noyabr CHP 33 % 2018 AK partiyasi 30 %

 Mahalliy saylovlar 
Seyhan merlari va ularning partiyalari Yil Mayor Partiya Ovoz nisbati 1989 yil Yalchin Akyol SHP 39,4 % 1994 yil Ahmet Jevdet Yag ANAP 23,7 % 1999 yil Yildiray Arikan DSP 23,1 % 2004 yil Azim Ozturk AK partiyasi 36,3 % 2009 yil Azim Ozturk AK partiyasi 26,3 % 2014 yil Zeydan Karalar CHP 31,7 % 2019 Akif Kamol Akay CHP 57,8 %

 Mahallalar 
Seyhanning 96 ta mahallasidan 74 tasi markazda joylashgan. Markaziy mahallalarda 789 427 nafar aholi (98,5 %) istiqomat qiladi. Uning eng uzoq mahallasi — 29 km uzoqlikda joylashgan Mürseloğlu . Aholi eng koʻp boʻlgan mahalla 67.491 kishi yashaydigan Yeşilyurt mahallasi. 2017-yilda Seyhan aholisi 0,35 % ga oshdi.

Seyhan tumani tumanlarining tumangacha boʻlgan masofasi, balandligi va aholisi
MahallaKmAholi201620172018201912000 Evler Mah.10,912.63213.5642Ahmet Remzi Yüreğir Mah.4,81.3821.3713Akkapı Mah.4,315.60416.7284Alidede Mah.0,71.6171.5295Aydınlar Mah.7,99.57510.2756Bahçelievler Mah.5,74.1404.1217Bahçeşehir Mah.15,511.67412.3638Barbaros Mah.2,618.97918.4369Barış Mah.8,412.67412.55310Beşocak Mah.0,91.3081.23211Bey Mah.3,111.24411.38612Cemalpaşa Mah.3,111.12210.79913Çınarlı Mah.2,12.5422.46314Dağlıoğlu Mah.3,223.80523.27515Demetevler Mah.5,67.8317.74616Denizli Mah.5,215.08714.67917Döşeme Mah.3,28.2798.06018Dumlupınar Mah.4,013.62613.45919Emek Mah.5,86.5506.75520Fatih Mah.6,621.05921.03021Fevzipaşa Mah.7,013.74613.99822Gazipaşa Mah.4,35.9685.92523Gülbahçesi Mah.4,749.03949.39724Gülpınar Mah.2,811.71111.35025Gürselpaşa Mah.9,234.14938.62226Hadırlı Mah.7,34.8854.92127Hanedan Mah.2,31.2111.17128Havuzlubahçe Mah.2,011.90911.87529Hurmalı Mah.2,32.8652.82730Hürriyet Mah.1,46.4246.29231İsmetpaşa Mah.7,914.53014.78232İstiklal Mah.3,17.0296.93133Karasoku Mah.0,816217334Kavaklı Mah.13,22.8262.96935Kayalıbağ Mah.0,896299536Kocavezir Mah.1,22.0891.92137Koza Mah. (Küçükdikili)12,16.8196.91238Kurtuluş Mah.2,712.69412.45839Kuruköprü Mah.1,534139140Küçükdikili Mah.12,739641941Mekan Mah.13,91.1571.17542Mestanzade Mah.0,64.8384.69943Meydan Mah.3,49.0238.94744Mıdık Mah.7,53.7033.65145Mirzaçelebi Mah.2,36.4136.20346Mithatpaşa Mah.4,920.46220.21047Namık Kemal Mah.5,010.30610.10648Narlıca Mah.5,211.59111.19549Onur Mah.8,016.02915.84150Ova Mah.8,318.47918.54751Pınar Mah.8,535.42737.16852Reşatbey Mah.1,713.07812.76353Sakarya Mah.4,31.6231.55854Sarıhamzalı Mah.11,011.56611.66355Sarıyakup Mah.0,51.1341.14556Serinevler Mah.5,565468557Söğütlü Mah.12,35.2215.26858Sucuzade Mah.1,75.4965.22859Sümer Mah.5,119.71519.26260Şakirpaşa Mah.6,812.30212.02061Şehitduran Mah.1,26.5346.32562Tellidere Mah.6,924.71524.46363Tepebağ Mah.1,31.4341.35064Türkocağı Mah.0,01.5461.48765Uçak Mah.6,89.7089.58366Ulucamii Mah.0,433731667Yeni Mah.12,41.7221.73968Yenibaraj Mah.4,710.34710.25069Yenibey Mah.1,714.21213.69570Yeşilevler Mah.6,48.1358.16071Yeşiloba Mah.9,515.56015.55272Yeşilyurt Mah.6,167.85267.49173Yeşilyuva Mah.2,76.0465.97374Ziyapaşa Mah.3,69.6499.556Seyhan28786.499789.42775Büyükçıldırım Mah.26,210848576Büyükdikili Mah.18,24072971977Camuzcu Mah.10,01456153678Çaputçu Mah. (Karayusuflu)20,9925625879Dervişler Mah.(Karayusuflu)25,2820220280Dörtağaç Mah.(Karayusuflu)20,9814013981Gökçeler Mah.23,0221.2571.24082Gölbaşı Mah.12,11178580883Karakuyu Mah.21,59060360884Karayusuflu Mah.17,91277473685Kayışlı Mah.(Karayusuflu)14,81059257686Koyuncu Mah.11,21530630787Köylüoğlu Mah.(Karayusuflu)19,9928927288Kuyumcular Mah.21,19754958289Küçükçıldırım Mah.24,51112913290Mürseloğlu Mah.(Karayusuflu)28,2869868491Salmanbeyli Mah. (Karayusuflu)21,01029229092Sarıhuğlar Mah.13,04825327393Yalmanlı Mah.11,61757656594Yenidam Mah.8,21539339395Yolgeçen Mah.18,11627927796Zeytinli Mah.19,6281.3171.278Seyhan (markazi)11.06410.960Seyhan (tuman)797.563800.387

 Aholi 
Tuman aholisi 2007-yilgi umumiy roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 1 007 992 kishi. Ularning 990 ming 73 nafari tuman markazida, 17 ming 919 nafari shahar va qishloqlarda istiqomat qiladi. Biroq, Chukurova deb nomlangan Yangi Adananing qurilidhi bilan Seyhan tumani markazining aholisi 2008-yil statistik maʼlumotlariga koʻra 752 308 nafarga kamaygan.

 Salomatlik 
Seyhandagi sogʻliqni saqlash muassasalari orasida, Acıbadem kasalxonasi, Universale kasalxonasi, Nusret Karasu koʻkrak kasalliklari shifoxonasi, Ortadogʻu kasalxonasi, Başkent universiteti Seyhan kasalxonasi, Ortopediya kasalxonasi, Metro kasalxonasi, Numune oʻquv va tadqiqot kasalxonasi, Chukurova Aşkim Tüfekchi davlat kasalxonasi, Mil Sistemary kasalxonasi, Jarrohlik Tibbiyot Markazi, Nobel Tibbiyot Markazi, Gastro Medicine, Adana Kardiologiya Markazi, Doğuş tibbiyot markazi, Galleria quloq burun va tomoq markazi, Iris koʻz kasalliklari markazi, Sevgi koʻz kasalliklari markazi, Ziyapasha Ayollar markazi akusherlik va pediatriya markazi bor.

 Sport 

 Sport klublariTFF, TBF, TVF, THF 
Ayollar Basketbol Superligasida Adana ASKİ va BOTAŞ jamoalari bor.
Jamoa nomi filiali 2016-2017 yillar 2017-2018 yillar 2018-2019 Adana soʻra Basketbol C. Superliga Superliga Botas Basketbol C. Superliga Superliga Adanaspor Basketbol E. 2. Liga xx Adana Demirspor Futbol bitta. Liga bitta. Liga Adana Metropolitan B. Sport Futbol ASAL ASAL Adanagucu Futbolchi ayollar 3. Liga 3-liga Adana Seyhan Bld. Sport futzal Futzal ligasi Atakan sport Gandbol E. 2. Liga 2. Liga Adana yoshlar va sport K. Gandbol E. Erkaklar 2. Liga xx Adana Sakirpasha GSK Gandbol Superliga xx Seyhan Bld. Voleybol E. 2. Liga 2. Liga Adana voleyboli Voleybol E. 2. Liga xx Adana Chukurova Efes Voleybol E. Mintaqaviy liga divizion ligasi Adana Seyhan Yildirim Sports Voleybol E. Mintaqaviy liga xx Adana Volas sporti Voleybol E. Mintaqaviy liga xx Seyhan Bld. voleybol 2. Liga 2. Liga Adana DSI voleybol 2. Liga 2. Liga Chukurova Efes voleybol 2. Liga Adana voleyboli voleybol 2. Liga Adana Sabanchi Mes. Faqat. L. voleybol Mintaqaviy liga divizion ligasi Adana Taseli voleybol divizion ligasi Adana Chukurova Efes voleybol Mintaqaviy liga xx Adana Volas sporti voleybol Mintaqaviy liga xx

 Sport inshootlariGHİSM, Türkiye Jokey Kulübü 
sport inshooti Uning quvvati Taʼmirlash Biznes Xususiyat 5-yanvar Fotih Terim stadioni 16 095 1973 yil GISM Futbol-1.liga Yesiloba poygasi 2700 2012 yil Turkiya Jokey klubi 1614x21,5 oʻtli uchish-qoʻnish yoʻlagi Menderes sport zali 2500 2016 yil GISM Adana Otaturk suzish havzasi 2200 1984 yil GISM Olimpiya 8/50 100-yillik ochiq suzish havzasi 1200 1982 yil GISM Olimpiya 10/50 Riza Solih Saray K. Suzish H. 600 1984 yil GISM Y.Olimpiya 6/25

 

Turkum:Turkiya tumanlari