Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Rangbarang baqa

Rang-barang qurbaqa - haqiqiy qurbaqalar oilasiga mansub dumsiz amfibiyalar turi. Oʻziga xos lotin nomi ingliz zoologi va etnologi Charlz Xaues (1863-1929) sharafiga berilgan.

 Tashqi koʻrinishi 
Umumiy uzunligi 5-11 sm ga etadi. Urgʻochilar erkaklarnikidan yirikroq boʻladi. Boshi va tanasi katta, kuchli, massiv. Boshida yaxshi aniqlangan suyak tizmalari mavjud, ular koʻzlarni mayda parotid hujayralari bilan bogʻlab turadi. Boshqa turlardagi baqalardan ajratib turuvchi xususiyati - rivojlangan barmoqlari boʻlgan uzun panjalar. Orqa oyoqlarda yaxshi rivojlangan membranalar seziladi, old oyoqlarda membranalar faqat barmoqlar uchida hosil boʻladi. Barcha barmoqlar kichik soʻrgʻichlar bilan jihozlangan. Teri deyarli silliq, faqat orqa tomonning ba'zi joylarida mayda osimtalar mavjud. Urgʻochilar yashil-jigarrang, yon va oyoqlarda sariq dogʻlar mavjud. Erkaklar monoton jigarrang. Ikkala jinsdagi ko'z gavhari rangi oltin jigarrang.

 Yoyilishi 
Rang-barang qurbaqalar Malay yarim orolida, Sumatra va Kalimantan (Indoneziya) orollarida uchraydi.

 Hayot tarzi 
Dengiz sathidan 700 m balandlikda joylashgan. Rang-barang qurbaqalar tropik oʻrmonlarni, katta daryolar sohillari hush koʻradilar. U umrining asosiy qismini daraxtlarda oʻtkazadi. Kechasi faolashadi. Hasharotlar bilan oziqlanadi.

Rang-barang baqa tuxum qoʻyadigan amfibiya. Juftlanish va koʻpayish daryolarda sodir boʻladi.

 

 van Deyk, P. P., Iskandar, D. & Inger, R. 2004-yil. Pedostibes hosii. In: IUCN 2007. 2007 IUCN Xavf ostidagi turlarning Qizil ro'yxati.
 Die Große Bild-Enzyklopädie mit über 2000 Arten. Verlag Dorling Kindersley.
Turkum:Qurbaqalar
Tokio (Qog‘oz uy qahramoni)

Tokio (Silena Oliveira) — Ispaniyaning „Qogʻoz uy“ teleserialidagi qahramon. De-fakto, u serialning bosh qahramoni, shuningdek, ishonchsiz hikoyachisi. Rolni Ursula Korbero ijro etgan.

 Biografiyasi 
Tokio, yigiti oʻldirilgan muvaffaqiyatsiz oʻgʻirlikdan keyin politsiyadan qochib yurgan yosh oʻgʻri. Professor Silenani Madriddagi Qirollik zarbxonasini oʻgʻirlashda yordam berish uchun yollaydi. Boshqa qaroqchilar bilan birga, u besh oy davomida oʻgʻirlikni rejalashtirish uchun olis villaga yuboriladi. Professor qaroqchilarning har biridan oʻz shaxsini yashirish uchun shahar nomini tanlashni soʻraydi va u Tokio nomini tanlaydi.

 Yaratilishi 
Produserlar Tokioni yaratish eng qiyin personajlardan biri deb topdilar, chunki ular dastlab yoshi katta aktrisa izlayotgan edi. Ursula Korbero oxir-oqibat unga energiya olib kirgani uchun bu rolga erishdi. Korbero Tokioni „haqiqatan ham oʻziga hurmati yoʻq, juda yolgʻiz, juda yomon davrni boshidan oʻtkazayotgan qiz“ deb taʼriflagan. Aktyor Alvaro Morte (Professor) Tokioni talonchilarning eng sevimli aʼzolaridan biri deb atadi, chunki ikkala qahramon ham eng yaxshi doʻstlardek bir-biriga ishonadi va bir-birining qarshisida tura oladi.

 Reytinglar 
thumb| Korbero 2018-yil Goya mukofotida
Ispaniyaning La Razon gazetasidan Sandra Fedjinas qahramonni maqtab, Tokio „ssenariyda juda yaxshi yaratilgan“ „ehtiros va aqlning ajoyib kokteyli“ ekanligini aytdi. U oʻzini „u shunday ozod qalb egasiki, har bir doʻstining qalbiga oʻziga xos munosabatda yaqinlasha oladi: ehtirosli muloyimlik bilan Rioga, sovuq hurmat bilan Professorga, quvonch va uygʻunlik bilan Nayrobiga va murakkab intizom bilan Berlinga munosabatda boʻla oladi“. „Globe and Mail“ jurnali xodimi Jon Doyl Korberoni „kuchli ayol obrazi, uning feʼl-atvori siz shunga oʻxshash Britaniya yoki Amerika kriminal dramalarida koʻrishingiz mumkin boʻlgan koʻp narsalarga mos kelmaydi“ deb hisoblaydi. Ayni paytda Peruning El Comercio gazetasi Alfonso Rivadeneira Garsiya uchinchi mavsumda Tokioning oʻta ehtirosliligini maʼqullamadi. Focus’dan Focus’dan Keyvan Aj Tokioni gapirma, koʻrsat! uslubidan koʻra, „arzon stilistik uslub“ga tayangan bir oʻlchovli qahramon sifatida koʻradi. Tokio Korbero roli uchun u 2017-yilgi Premios Feroz mukofotiga „Serialdagi eng yaxshi yetakchi aktrisa“ nominatsiyasiga nomzod boʻldi va 2018-yilda „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasida Premios IRIS mukofotini qoʻlga kiritdi.

 

 
 Токио на IMDb
Turkum:Uydirma qotillar
Turkum:Uydirma oʻgʻrilar
Tom Friendly

Tom Frendly — Hayot-mamot Amerika teleserialidagi ikkinchi darajali qahramonlardan biri. Tom Boshqalardan biri va shak-shubhasiz Benga sodiq qahramon. Birinchi va ikkinchi mavsumlarda u Boshqalarning vahimali vakili sifatida rol ijro etdi va bu rolida ularning yetakchisidek taassurot qoldirdi. Omon qolganlar bilan birinchi uchrashuvlarda u soxta soqolli va eski kiyim kiygan edi. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, Boshqalar oʻzlarining asl kelib chiqishini shu tarzda yashirishgan. Benning soʻzlariga koʻra, Tom ularning haqiqiy rahbari Jeykob bilan solishtirganda hech kim emas. Biroq u Etan bilan suhbati, Aleks, Pikett bilan va Xyorli, Jek, Keyt va Soyerni qoʻlga olgan Boshqalar guruhi bilan boʻlgan munosabatlaridan koʻrinib turibdiki, u qandaydir kuch va taʼsirga ega edi. U 2004-yil 21-dekabrda 3-mavsumning „Koʻzgu ortida“ soʻnggi seriyasida Soyer tomonidan otib oʻldirilgan«Повесть о двух городах». Деймон Линделоф и Дж. Дж. Абрамс(сценаристы), Джек Бендер (режиссёр). Остаться в живых. ABC. 4 октября 2006. Серия 1, сезон 3..

 Oriyentatsiyasi 
Tomning oriyentatsiyasi haqidagi bahslar uchinchi mavsumning birinchi seriyasi efirga uzatilgandan soʻng boshlandi, unda Tom Keytga (Evanjelin Lilli) „u uning xoxishidek emas“ligini aytadi. Bir necha hafta oʻtgach, yozuvchilar qahramon oxir-oqibat oriyentatsiyasi boshqa boʻlib chiqishiga ishora qilishdi. Internet-hamjamiyatining shubhalarini kuchaytirib, M. K. Geyni oʻz qahramonini boshqacha, yaʼni Jekga (Metyu Foks) ishva bilan ijro qila boshladiМ. К. Гейни. Femme Fatales: Hostile Environment // Lost: The Official Magazine. — Titan Magazines, 2 октября 2007. — Вып. 13..

„Tanishing — Kevin Jonson“ ning sahnalaridan birida Maykl Tomning mehmonxona xonasiga keladi va uni sevgilisi Artur (Franchesko Saymon) bilan topadi. Epizod efirga uzatilgandan soʻng, Kyuz va Lindelof oriyentatsiya hikoyasi uchinchi mavsum boshidan beri davom etayotganini tasdiqladilar, ammo ular buni aniq oshkor qilish kerak deb hisoblashdi. Lindelof bu nozik ishoradan uzoq ekanligini taʼkidladi. Edvard Kitsis „Tomni koʻrib, uning haqiqiy jentlmen ekanligini tushunish juda qoyilmaqom boʻldi“ dedi. M. K. Geyni buni shunday taʼriflagan: „Har qanday odamlar guruhida boshqalardan farq qiladigan odam boʻlishi kerak va Tom shunday odam boʻlib chiqdi“ va Garold Perrino Tomning oriyentatsiyasini yaxshi stsenariy topilmasi deb bilishini taʼkidladi"Пол Терри. 2008 Yearbook: The Others – Remembering Season 4 // Lost: The Official Magazine. — Titan Magazines, 12 августа 2008. — Вып. 18..

 

 
 Carabott. Chris, (November 20, 2008) «Lost Flashback: „Exodus: Part 2“ Review», IGN
 Martell, Erin, (February 19, 2007) «The Five: Best Lost guest stars », TV Squad.
 Stafford, Nikki, (March 7, 2008) «What Light Through Yonder Window Breaks? It is the East, and Juliet is the Sun! And She is MINE, All MINE», Wizard
 Glatfelter, Jay, (March 21, 2008) «On Lost: 'Meet Kevin Johnson'», The Huffington Post.
Turkum:"Hayot-Mamot" teleseriyali qahramonlari
Chegarachilar g‘alayoni

thumb|right|Qoʻlga olingan shtab-kvartiraning atrofida armiya patrullari
Chegarachilar gʻalayoni — 2009-yil 25-fevralda Dakkada roʻy bergan qurolli isyon. „Bangladeshlik oʻqchilar“ning qurolli qoʻzgʻoloni. Isyonchilarning asosiy talablaridan biri maoshlarini oshirish edi. Ular oʻz talablarining amalga oshirilishi uchun qoʻmondonlik tarkibining yigʻilishida oʻz boʻlinmalarining bosh qarorgohini egallab olishdi. Bunga javoban armiya boʻlinmalari isyon markazini oʻrab olib, ularga oʻz shartini ilgari surdi. 26-fevralda qoʻzgʻolonchilar taslim boʻlishdi. Vaqti-vaqti bilan sodir boʻlgan otishmalarda halok boʻlganlar soni 81 kishiga yetdi.

2014-yilda Bangladesh sudi 152 chegarachini oʻlimga hukm qildi.

„Bangladesh oʻqchilari“ harbiy tuzilmasi 65 mingga yaqin kishidan iborat. Harbiy xizmatchilar, asosan, davlat chegaralarini himoya qilish bilan vazifasini bajaradi. Ular parlament va boshqa saylovlarda ham tartibni saqlashda ishtirok etadi. Ushbu Bangladesh isyonchilarining aksar katta qismi oddiy askar va serjantlar boʻlgan.

 

 

 Bangladesh chegarasida 20 dan ortiq odam halok boʻldi Arxivnaya kopiya
 Bangladesh miltiqlarining qoʻzgʻoloni butun mamlakat boʻylab tarqaldi Arxivnaya kopiya 
Turkum: fevral 2009-yil
Turkum: Bangladeshda 2009-yil
Turkum: 2009-yil nizolari
Turkum: Isyon
Turkum:Bangladeshda davlat toʻntarishi
1716-yilgi Jazoir zilzilasi

1716-yil fevraldan maygacha Jazoirda bir qator zilzilalar sodir boʻlgan ― Eng kuchli va eng halokatli, 7,0 magnitudali, zarba 3-fevral kuni boʻlib oʻtgan. Zilzila epitsentri Jazoir shahri yaqinida joylashgan. Taxminan 20 000 kishi halok boʻldi. Zilzila Kataniya, Sirakuza va Sitsiliyada sezildi.

 Tektonik vaziyat 
Jazoir hududi Afrika plitasini Yevroosiyo plitasidan ajratib turuvchi murakkab va kam taʼriflangan konvergent plastinka chegarasi yaqinida joylashgan. Plitalar Jazoir shimolida aloqa zonasini yaratgan, bu asosan ham quruqlikda, ham dengizdan uzoqda siljishlar sodir boʻlganda hosil boʻladi. Jazoir va Marokashdagi Atlas togʻlari siljishlar oqibatida paydo boʻlgan. Jazoirdagi tektonik vaziyat, shuningdek, mamlakatni, magnitudasi 6,0 dan ortiq boʻlgan, yirik va halokatli seysmik hodisalarga qarshi, himoyasiz qiladi. Sohildagi yoriqlar kuchli zilzilalar paytida, Jazoir sohillariga sunami xavfini keltirib chiqaradi.

 Zilzila 
Zilzila manbai, Jazoirning shimoliy qirgʻogʻi boʻylab oʻtgan Sahel yorigʻi deb nomlanuvchi, shimoli-gʻarbiy siljish deb hisoblangan. Yoriq boʻylab, taxminan 60 km paleseysmologik tadqiqotlar, kuchli zilzila yoki tasvirlangan halokatli zilzila bilan bir xil davrda sodir boʻlgan zilzilalar haqida dalillar aniqlangan. Xandak qazish va radiouglerodli usuli bilan koʻmirni yoshini aniqlash paytida, topilgan sirt yoriqlari miloddan avvalgi 1211-yilgacha boʻlgan ikkita tarixiy zilzilalarni aniqlashga, 778 va 1779-yillar orasida uchta va uchtasi 1727-yildan keyin, sabab boʻlgan. 1716-yilgi zilzila 1365-yildagi boshqa hodisa bilan birga paleozilzilalar diapazoniga tushib qolgan va Sahel yorigʻidagi faollikka mos kelishi mumkin.

Miloddan avvalgi 856-yildan 2008-yilgacha sodir boʻlgan, Jazoir shimolidagi asosiy zilzilalar yagona katalogida" zilzilaning taxminiy magnitudasi — 7,0 ni koʻrsatgan.

 Zilzila oqibatlari 
Birinchi zarba 3-fevral kuni mahalliy vaqt boʻyicha 9:45 da sodir boʻlgan. Koʻplab eskirgan uylar qulab tushgan. Yaxshi qurilgan binolar, jumladan, masjidlarda katta yoriqlar hosil boʻlgan. 204 ta uy va toʻrtta masjid yoki saroyga yetkazilgan zararning batafsil hujjatlari mavjud. Zilziladan keyin Jazoir deyarli butunlay vayron boʻlgan. „Dar Aziz“ saroyining yuqori qavatlari qulab tushgan, devorlarida yoriqlar paydo boʻlgan. Jazoirdan 3 km uzoqlikdagi, koʻp uylar ham zarar koʻrgan. Koʻp oʻtmay kuchli aftershok (takroriy silkinish) sodir boʻlgan. U koʻproq zarar keltirgan va 3-fevraldagi zilzila paytida zarar koʻrmagan binolarni vayron qilgan.

 

Turkum:Usmonlilar imperiyasining tarixi
Turkum:Jazoir tarixi
Turkum: 1716 zilzilalar
Turkum: Jazoirda zilzilalar
Turkum: Shimoliy Afrikadagi zilzilalar
Turkum:Afrikada 1716-yil
1882-yilgi Bosniya-Gersegovina qoʻzgʻoloni

1882-yildagi Bosniya-Gersegovina qoʻzgʻoloni — Bosniya va Gersegovinada Avstriya hukmronligiga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolon.

1882-yilgi qoʻzgʻolonning asosiy sababi hal qilinmagan agrar masala boʻlgan.

Qoʻzgʻolonning bevosita sababi 1881-yil noyabrda Bosniya va Gersegovinada harbiy xizmatning joriy etilishi hisoblanadi. Qoʻzgʻolonchilarning katta qismini dehqonlar tashkil etgan.

1882-yil 11-yanvarga oʻtar kechasi bir guruh qurollangan dehqonlar Ulogdagi jandarm kazarmalariga hujum qilishgan. Tez orada qoʻzgʻolon Shimoliy-Sharqiy Gersegovina va Janubi-Sharqiy Bosniyani qamrab olgan. 1882-yilgi qoʻzgʻolon markazi Ulogda joylashgan boʻlib, u yerda qoʻzgʻolonchilar hokimiyati — Mejlis tashkil etilgan. Yanvar-fevral oylarida Stoyan Kovachevich va Salko Forta boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar Focha va Trnovoga (Sarayevoning janubi va janubi-sharqida joylashgan) hujum qilishga urinishgan. Biroq, ularning yaxshi qurollanmagan va yakka holda harakat qilgan otryadlari dushman kuchlari ustunlik qilishiga va qarshi kurashda muvaffaqiyatsizlikka uchrashlariga sabab boʻlgan. 1882-yil aprel oyida feldmarshal Iovanovich qoʻmondonligi ostida, Avstriya-Vengriya qoʻshinlari qoʻzgʻolonni bostirishga muvaffaq boʻlishgan.

 
 Yugoslaviya tarixi. T. 1. M., 1963, b. 603-613
 Solovyov N. 1875-yilgi Gersegovina qoʻzgʻoloni va 1876-1877-yillardagi Turkiya-Chernogoriya urushi haqidagi esse.
 B. P. Frolov „Harbiy. to‘plam“, 1899, 12-son.
 Skariћ V., Hyp i-Khafić O., Stoyanović H., Avstriya-Ugar hukumati ostidagi Bosna va Gersegovina, Beograd.
 Jambulatov A. „Bosniya va Gersegovina misolida Krasniy Yarning Bolqonlashuvi“
 Kapidjić H., Hercegovachki inshootlari 1882, Sarayevo, 1958.

Turkum:Qoʻzgʻolonlar
Thomas Kalmaku

Thomas Kalmaku — DC Comics kompaniyasining komikslari qahramoni. Haddan tashqari iqtidorli mexanik, Hel Jordanning eng yaqin doʻstlaridan biri va ishonchli odami.

 Biografiyasi 
Thomas Kalmaku sinov uchuvchisi Hel Jordan ishlaydigan „Ferris Aircraft“ kompaniyasida yosh muhandis sifatida paydo boʻladi. Thomas Inuit millatiga mansub, shuning uchun u Pieface laqabini olganSlengovoe slovo, shutlivo ispolzuetsya dlya oboznacheniya osobennostey litsa eskimosov, inuitov, indeysev. Naibolee priblijennim znacheniem v russkom yazike budet yavlyatsya slovo „krasnolitsiy“. Dastlabki raqamlarda uning Terga ismli sevgilisi bor edi, u keyinchalik uning xotini boʻladi, lekin ular ajrashishadi.

Thomas Helning Yashil Fonarlar korpusidagi faoliyati haqida biladigan kam sonli odamlardan biri edi, keyinchalik u Thomasning bosh qahramon sifatida ishtirok etgan bir nechta komikslarda nashr etilgan.

Thomas yangi ming yillikda Yerni himoya qilish uchun qoʻriqchilar tomonidan tanlanganlardan biriga aylanadi. Thomas oʻntadan toʻqqizinchi oʻrinda edi, lekin Tomas oilasini tark etishni istamagani uchun buni rad etadiTom Kalmaku (comic book character).

„Meros: Hel Jordanning soʻnggi xohishi va vasiyatnomasi“ ("The Last Will and Testament of Hal Jordan") grafik romani Thomasning bosh qahramon sifatidagi va uning Hel Parallaksga aylanib, bir necha bor oʻlishi paytidagi qiyinchiliklari haqida. Thomas Helning soʻnggi missiyasini oʻzini Hel deb tanishtirib olib boradi, natijada Oa sayyorasini qayta tiklash va markaziy quvvat batareyasini tiklashda yordam beradi.

Keyinchalik u Kerol Ferris bilan „Ferris Aircraft“ kompaniyasi boshqaruvida sherik boʻlishni xohlaydi. Shuningdek, „Meros“da aytilishicha, Thomasga qoʻriqchilar tomonidan quvvat uzuklari taklif qilingan, ammo u rad etganUkazano v Green Lantern (Vol. 4) #18, Hel Jordan esa dastlab uni oʻz vorisi sifatida tanlagan.

Thomas Kalmaku „Maxfiy kelib chiqishi“ syujeti liniyasida qisqacha tasvirlangan („Secret Origin“), bu yerda unga koʻproq tajribali uchuvchilar tomonidan berilgan Pieface laqabini yoqtirmasdi va Hel tez-tez uni yonini olardiUkazano v Green Lantern (Vol. 4) #30.

 Komikslardan tashqari 
2011-yilda „Yashil Fonar“ badiiy filmida Thomas Kalmaku rolini yangi zelandiyalik aktyor Taika Vaititi ijro etgan. Filmda Thomas Ferris Aircraft kompaniyasining dispetcheri va Hel Jordanning doʻsti va Helning Yashil Fonar ekanligini birinchi boʻlib bilganComic Book & Sci-Fi Movie News — Heat Vision — The Hollywood Reporter.

 

Turkum:1960-yilda paydo boʻlgan komiks qahramonlari
Turkum:Uydirma mexaniklar
Turkum:Yashil Fonar
Jammu va Kashmir qo‘zg‘oloni

thumb|right|400px
Jammu va Kashmirdagi isyonI ( — Hindiston qurolli kuchlari va Jammu va Kashmir shtatidagi qator isyonchi guruhlar oʻrtasidagi qurolli mojaro. Hindiston hukumatiga qarshi qurolli qarshilik 1989-yilda Kashmir vodiysida boshlangan. Ayrim guruhlar shtat mustaqilligi uchun kurashsa, boshqalari Pokiston bilan ittifoq tuzishga chaqiradi. Hindiston tomoni Pokistonni jangarilarga qurol yetkazib berishda ayblab keladi. 1990-yillarda hududdagi koʻplab guruhlar Islomning radikal oqimlari taʼsiriga tushgan.

 Ziddiyat tarixi 
1989-yili Hindiston armiyasi va Kashmir isyonchilari oʻrtasida qurolli toʻqnashuvlar boshlandi. Musulmon siyosiy partiyalari (ularning fikricha) shtat qonun chiqaruvchi organiga 1987-yilgi saylovlar natijalari soxtalashtirilganligidan norozilik bildirdi. Shundan soʻng ular oʻz harakatlarining jangari qanotlarini shakllantirishdi. Pokiston Kashmir shtatining kelajagini BMT shafeligida referendum orqali hal qilishga chaqirib, isyonchi harakatlarga „maʼnaviy va diplomatik“ yordam berdi.

Ammo Hindiston hukumatining daʼvo qilishicha, Pokiston isyonchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida ularga harbiy taʼlim berib, qurol-yarogʻ bilan taʼminlagan. Hindiston hukumati Pokistonga bir necha bor murojaat qilib, uni „transchegaraviy terrorizm“ni toʻxtatishga chaqirgan.

1990-yillarda istiqlolchilik harakatiga mafkuraviy urgʻu berish yoʻnalishi milliylik harakatidan radikalizmga aylanib ketdi. Bunga 1980-yillarda Afgʻonistonda Sovet Ittifoqiga qarshi jang qilgan koʻp sonli mujohidlarning Kashmir vodiysiga kelgani sabab boʻlgan.

 Yana qarang 

 Kashmir mojarosi
 Kargil urushi

 

 Kashmir qoʻzgʻoloni )
 Reuters dan yoʻqotish maʼlumotlari Arxivnaya kopiya )

Turkum: Hindiston Urushlari
Turkum:Hind-Pokiston munosabatlari
Turkum: Jammu va Kashmir tarixi
Turkum:Partizan urushlari
Turkum:Kashmir mojarosi
Turkum:Kashmir Tarixi
Turkum: Osiyoda Qurolli qo'zg'olonlar
Tlepolem

TlepolemЛюбкер Ф. Tlepolemus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1398—1399.  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramonMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.2. S. 516; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 7, 6.8. Gerakl va Astioxaning oʻgʻliGigin. Mifi 162, qizi Filanta (yoki AstidamiyaPindar. Olimpiyskie pesni VII 23). Yelenaning qalligʻiGigin. Mifi 81. Argosda tasodifan Likimniyni oʻldirib qoʻyib, Rodos oroliga qochib, oʻsha yerda joylashadiGomer. Iliada II 653; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 8, 2; Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 58, 7. Tlepolem va aholi Rodosni uch qismga boʻlib, Lind, Ialis va Kamirga asos solishganDiodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 58, 8. Taxminlardan biriga koʻra, u shaharlarniStrabon. Geografiya XIV 2, 8 (str.654) qizlari Danaidalar sharafiga nomlagan. Boshqa taxminlar boʻyicha, Tlepolem butun Rodos qiroli boʻlib, oʻz yerlarini qurʼaDiodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 59, 6 boʻyicha teng yerlarga ajratgan. Xotini PoliksoPavsaniy. Opisanie Elladi III 19, 9. Samosskiy Linkeyning soʻzlariga koʻra, u yosh Teseyni sevib qolgan va uni qadimgi davrlarda qimmatbaho delikates boʻlgan Rodos ignali akulasi goʻshti bilan mehmon qilib, uni yoʻldan ozdirganAfiney. Pir mudresov VII 44, 295a.

TroyaGomer. Iliada II 654; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E III 13; Gigin. Mifi 97 yaqinidagi rodosliklardan 9 ta kema olib keldi. U Troadda Sarpedon bilan jang qilib, u yerda oʻq yeb vafot etdiGomer. Iliada V 659; Gigin. Mifi 113. Qaytayotgan Tlepolem xalqi Krit qirgʻoqlariga kelib toʻxtadi, ammo keyin shamol ularni olib ketdi va ular Iberiya orollarigaPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 15b yoki Gimnesiya orollariga joylashdilar. Rodos shahri Iberiyada boʻlganStrabon. Geografiya XIV 2, 10 (str.654). Yoki Tlepolem urushdan omon qolgan va qaytayotgach, Krit va Janubiy Italiyaga tushib qolganSxolii k Likofronu. Aleksandra 911, 922 // Kolobova K. M. Iz istorii rannegrecheskogo obщestva. L., 1951. S.42 Tlepolemus // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885..

 

Turkum:Egey dengizi orollari afsonalari
Turkum:Troya urushi qatnashchilari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Singapur isyoni

thumb|right|400px
Singapur qoʻzgʻoloni (1915-yilgi Sepoylar qoʻzgʻoloni sifatida ham maʼlum) — ushbu qoʻzgʻolonda Birinchi jahon urushi paytida Britaniya qoʻshinlariga qarshi 850 ta sepoy qatnashgan. Qoʻzgʻolon taxminan etti kun davom etib, Britaniya qoʻshinlari tomonidan bostirilgunga qadar 47 nafar britaniyalik askar hamda mahalliy aholi orasida qurbonlar berilishiga sabab boʻlgan. Britaniya harbiy boʻlinmalari hamda Britaniya ittifoqchi davlatlar: Rossiya yordamchi kreyseri „Oryol“, fransuz kreyseri „Montkalm“ va Yaponiyaning „Otova“ va „Tsushima“ kreyserlaridan harbiy dengizchilar tushirilgan. Bu voqea Britaniya hukumatini gʻaflatda qoldirdi va Britaniyaning Singapurdagi hukmronligi asoslariga zarba berdi.

 Tarixi 
1915-yil 23-fevraldan 15-maygacha Singapurda yashirin tergov komissiyasi faoliyat yuritdi, lekin qoʻzgʻolon sabablarini aniqlash imkoni boʻlmadi. Tergov xulosasiga koʻra, qoʻzgʻolonchilarning harakatlariga josuslar sabab boʻlgan.

Harbiy-dala sudi tomonidan 200 dan ortiq sepoylar sudlangan, 47 kishi, jumladan, Qosim Mansur ham qatl etildi. Nur Olam Shoh Ghadar partiyasiga aloqador bogʻliq boʻlgan hind millatchilik harakatining faol arbobi sifatida fosh qilingan boʻlsa ham sudga tortilmadi.

 

 

 
Turkum:1915-yil nizolar
Turkum: Singapur Tarixi
Turkum:Hindiston milliy ozodlik harakati
Turkum: Isyon
Turkum: fevral 1915-yil
Turkum: Buyuk Britaniyaning harbiy tarixi
Turkum: Yaponiya birinchi jahon urushida
Turkum: birinchi jahon urushida Rossiya
Turkum:birinchi jahon urushida Fransiya
Turkum:birinchi jahon urushida buyuk Britaniya
Tlautskalpantekutli

Tlauitskalpantekutli, shuningdek, Tlauiskalpantekutli va Tlaʼhuiskalpantekutli (nauatl tlāhuizcalpan „pastga“ + tecuhtli „janob, xoʻjayin“) — atstek mifologiyasining asosiy xudolaridan biri, tongi Venera yulduzining timsoli. Tlauitskalpantekutli — 13 Kunning Xoʻjayinlaridan biri , Aztek taqvimidagi 12 kunlik tresen uchun mas’uldir.

 Mifologiyasi 
Tlauitskalpantekutli kosmogonik mifologiyada Beshinchi Quyosh Tonatiu yaratilishida muhim rol oʻynaydi.

Toribio de Benavente „Memoriales“ da va „Chimalpopoki Kodeksi“da Toltek hukmdori Topiltsin Ketsalkoatl oʻlimidan soʻng tong yulduziga aylandi, deb aytiladi. Ketsalkoatl oʻzini olovga tashlab, oʻzining qiyofasini bezatadi. Uning kuli uchib ketdi, koʻplab goʻzal qushlar qurbon boʻldi, toki Ketsalkoatl ruhi uning qalbini tark etib, nihoyat osmonning bir qismiga aylandi.

„Kuautitlan yilnomalari“ uning vafot etgan sanasini koʻrsatadi — 1 Qamish tugʻilgan kundan boshlab 52-yillik sikldan.

„Chimalpopoki Kodeksi“ (Quyoshlar afsonasi) ning ikkinchi qismida quyosh xudosi Tonatiu yaratilgandan keyin osmon boʻylab suzib oʻtmaganidan Tlauitskalpantekutli gʻazablangan va Tonatuiuni atlatl oʻqi bilan otgan, ammo tekkizolmagan va Tonatiuning oʻqidan oʻzi yaralangan. Shu payt tong yulduzi xudosi Tlauitskalpantekutli tosh va sovuqlik xudosi Itstlakoliukiga aylandi. Keyin qolgan xudolar Teskatlipoka, Uitsilopochtli, Nochpalliikue, Yapallikue, Shochiketsal quyosh yana osmon boʻylab suzib yurishi uchun Teotiuakanga oʻzlarini qurbon qildilar. Bu yangi davrning boshlanishiga sabab boʻldi.

Tlauitskalpantekutli osmonni qoʻllab-quvvatlaydigan toʻrtta xudodan biri boʻlib, sharqiy yoʻnalish bilan bogʻliq.

 Eʼtiqod 
thumb| Tlauitskalpantekutli Kospi Kodeksining 10-betida 
Tlauitskalpantekutli nayza otish orqali odamlarga zarar yetkazadi, deb hisoblangan. „Kuautitlan yilnomalari“ga koʻra, oʻlimidan soʻng, Topiltsin Ketsalkoatl Miktlanda 4 kun boʻlib, u yerda ertalab yulduzga aylanishdan oldin nayzalar yasagan.

Annallar uning qurbonlarini Atstek taqvimidagi kunlarga koʻra nomlaydi:

 1 Alligator — qariyalar;
 1 Yaguar, 1 Kiyik va 1 Gul — kichik bolalar;
 1 qamish — olijanob odamlar;
 1 Oʻlim — hamma;
 1 Harakat — yoshlar;
 1 Yomgʻir — yomgʻir yoʻq;
 1 Suv — qurgʻoqchilik.

 Taqvim 
Muqaddas Atstek taqvimidagi „Tonalpoualli“ ning 12-kunining xoʻjayini boʻlgan Tlauitskalpantekutli, shuningdek, 1 Ilonda boshlanib, 13 Harakatda tugaydigan tresen uchun javobgardir. Bunda u olov xudosi Shiuhtekutli bilan bogʻlangan.

 

Turkum:Osmon va ob-havo xudolari
Turkum:Atstek xudolari
Tisamen

TisamenЛюбкер Ф. Tisamenus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1396.  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon Н. О. Тизамен // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1901. — Т. XXXIII. — С. 167.. Fivlar qiroli. Fersandrning va Amfiarayning qizi Demonassaning oʻgʻliPavsaniy. Opisanie Elladi. III 15, 8.. Troyaga qarshi yurish paytlarida voyaga yetmagan boʻlganЛюбкер Ф. Реальный словарь классических древностей. — В 3 тт. — М., 2001. — Т. 3. — С. 412.. Avtesionning otasiМифы народов мира. В 2 тт. — М., 1991—92. — Т. 2. — С. 514. Павсаний. Описание Эллады. IX 5, 15..

 

Turkum:Fivlar va Beotiya shohlari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Batetela isyoni

thumb|right|300px
thumb|350px|Askarlar Force Publique. Бома, 1899 год
Batetela qoʻzgʻolonlari ( —— 1895-1908-yillarda batetela (tetela) xalq qoʻzgʻolonlari. U Kongo erkin davlatida (Belgiya qiroli Leopold II mulki) bir necha bor sodir boʻlgan..

 Tarixi 
1893-yilda Batetela rahbari Gongo Lutete oʻldiriladi. U 1892-1894-yillardagi Sharqiy Kongo urushi qurboni boʻladi. Bunga javoban xalq qoʻzgʻolon koʻtaradi. Tez orada, Belgiya mustamlaka hokimiyatidan norozi kayfiyatdagi xalqlar, jumladan Luba va Lunda ham qoʻshiladi.

Birinchi qoʻzgʻolon 1895-yilda baron Frensis Dani tomonidan shafqatsizlarcha bostirilgan. 1897-1899-yillarda yana bir qoʻzgʻolon koʻtarilgan boʻlib, uni bostirish sezilarli qiyinchilik tugʻdirdi. Qarshilik harakatining ayrim oʻchoqlari 1908-yilgacha saqlanib qoldi.

 

 
 
 
 
 
 

 
 

Turkum:Kongo Demokratik Respublikasi Tarixi
Turkum:Afrika urushlari
Turkum: Isyon
Periklimen

Periklimen  — fiva qoʻmondoniMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.2. S.303, Lyubker F. Реальный словарь классических древностей. M., 2001. V 3 t. T.3. S.51, Poseydon Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 6, 8; Gigin. Mifi 157 va Xloridaning oʻgʻli. Yettilik yurishi paytida Fivlar himoyachisi. Parfenopeyni oʻldirilgan (Yevripid va „Fivaida“ dostoniga koʻra Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 18, 6 ). Amfiarayni taʼqib qilgan, lekin Zevs uni abadiy oʻlmasga aylantirgan Pindar. Nemeyskie pesni IX 25 .

 

Turkum:Beotiya Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Polidor

Polidor  — yunon mifologiyasida Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.2. S.318, Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.3. S.121 Troya shahzodasi. Afsona Yevripidning „Gekuba“ tragediyasi va Ovidiyning "Metamorfoz" larida ishlab chiqilganПолидор // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — Т. XXIV. — С. 285.Любкер Ф. Polydorus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1076..

Priam Gigin. Mifi 90 va Gekabaning Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 12, 5 (yoki Laofoi Strabon. Geografiya XIII 1, 7 (str.585) ) oʻgʻli. „Iliada“da yozilishicha, u Laofoining oʻgʻli, Axilles Gomer. Iliada XX 507 bilan jangda halok boʻlgan.

Yevripid va Vergiliyning soʻzlariga koʻra, u Priam tomonidan Troya xazinalari bilan singlisi bilan turmush qurgan Xersones Frakiya shohiPolymestor huzuriga joʻnatilgan. Troyaning magʻlubiyatini bilib, xazinaga egalik qilmoqchi boʻlgan Polimestor Polidorni oʻldirgan va uning jasadini dengizga tashlagan Yevripid. Gekaba 1-30; Vergiliy. Eneida III 49-57 . Yevripidning soʻzlariga koʻra, oʻz oʻgʻlining jasadini topib olgan Gekuba Yevripid. Gekaba 681—688 , uning bolalarini oʻldirish va uning oʻzini koʻr qilish orqali Polimestordan oʻch olgan.

Vergiliy „Eneida“ning uchinchi qoʻshigʻida biroz boshqacha voqeani hikoya qiladi: avval troyalik qochqinlar frakiyaliklar yerlariga yetib kelishadi va Eney oʻzining birinchi shahriga poydevor qoʻyadi va uni „Eneada“ deb ataydi. U qurbonlik uchun tok novdasini kesmoqchi boʻladi, lekin uning poyalaridan qon oqadi va buta unga inson ovozi bilan gapiradi. Bu shahzodaning dafn qilingan joyi boʻlib chiqadi. Dahshat ichida Eney oʻz xalqini yigʻadi, ular bu yerda dafn marosimini oʻtkazadilar va keyin Eneada shahrini tark etib, suzib ketishadi.

Qandaydir fojia tufayli u Frakiya qiroli Polimestor va Ilionaning oʻgʻli sifatida tarbiyalangan, Delfiga joʻnagan va u yerdan qaytgach, Priamning oʻgʻli ekanligini bilib, Polimestorni koʻr qilib oʻldiradi Gigin. Mifi 109 . Polidorning soyasi Yevripidning „Gekuba“ tragediyasida namoyon boʻladi Гекуба // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VIII. — С. 267..

 

 
 Полидор
Turkum:Eneida qahramonlari
Turkum:Troya urushi qatnashchilari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:Priamning farzandlari
Oktyabr qo‘zg‘oloni

Oktabr qoʻzgʻoloni  — Kiprdagi qoʻzgʻolon. Oʻsha vaqtda Buyuk Britaniya mustamlakasi boʻlgan. Isyon 1931-yil 21-oktyabrda boshlangan va 23-oktyabrida ingliz qoʻshinlari tomonidan shafqatsizlarcha bostirilgan. Qoʻzgʻolonning asosiy sababi allaqachon qashshoqlikda yashovchi aholiga katta soliqlar solish va Kipr konventsiyasi imzolanishi natijasida orol aholisi Turkiyaning Angliya oldidagi qarzlarini qonunga xilof ravishda toʻlayotganligi haqidagi fikr edi. 1855-yildan boshlab, Usmonli Xalifaligi bir qancha kredit olib, mablagʻlarni Rossiya imperiyasi bilan Qrim urushiga sarflagan. 1875-yil oktyabr oyida xalifalik qarz boʻyicha oʻz majburiyatlarini toʻlay olmaganligi sababli bankrot deb eʼlon qilindi va 1878-yilda Kipr konventsiyasini imzoladi. Unga koʻra, Kiprni boshqarish huquqi Angliyaga oʻtdi va u Usmonli xalifaligiga yiliga 92 799 funt sterlingdan sal koʻproq toʻlash majburiyatini oldi. 1931-yil iyul oyida Buyuk Britaniya moliya vaziri Filipp Snouden parlament yigʻilishida Kipr aholisidan ortiqcha soliq va yigʻimlar koʻrinishida undirilgan mablagʻlar Turkiyaga hech qachon toʻlanmaganligini, balki Turkiyaning Angliyaga qarzini toʻlash uchun ishlatilganini bildirdi.

Bu fakt Kipr jamiyatining gʻazabini keltirdi va u qoʻzgʻolon uchun boshlangʻich nuqta boʻlib xizmat qildi.

Qoʻzgʻolon natijasida Nikosiyadagi gubernator binosi yoqib yuborildi. Bundan tashqari, Limassoldagi ingliz qoʻmondoni oilasi ham yongʻin qurboni boʻldi.

Britaniya hukumati bunga kuch ishlatish bilan javob berdi. Ikki tomon toʻqnashuvlarida 15 namoyishchi oʻldirildi, 60 nafari yaralandi. Norozilik chiqishlarini qoʻllab-quvvatlagan mitropolitlar Nikodim (Milonas) va Macarius (Papaioanna) hibsga olinib, mamlakatdan deportatsiya qilindiGeorge Hill, Harry Luke . Qoʻzgʻolon bostirilgandan soʻng, Britaniya hukumati Kipr Kommunistik partiyasini taqiqladi.

 

 

 Karagk on line, TA 1931-yil
Turkum:Qoʻzgʻolonlar
Turkum: Isyon
Turkum:1931-yil nizolari
Turkum: oktyabr 1931-yil
Turkum:Buyuk Britaniyada 1931-yil
Turkum: Kiprda 1930
Polib

PolibLeonhard Schmitz (L. S.). Polybus 5 // Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ed. by Smith, William. Volume III. London, 1849, p. 449.  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramonМифы народов мира. В 2 т. — М., 1991-92. — Т. 2. — С. 318.. Sikionning yigirmanchi shohi. Germes va Xtonofilianing oʻgʻli. Uning qizi Lisianassa Talayga turmushga chiqib, Adrastni dunyoga keltirganГеродот. История V, 67.. Adrast Argosdan qochib, Sikionga keladi va Polib vafotidan keyin shoh boʻldiПавсаний. Описание Эллады II 6, 6.. Boshqa taxminga koʻra, Polibning xotini Yevbeya va oʻgʻli Dengiz Glavk boʻlganАфиней. Пир мудрецов VII, 47, 296b, согласно Промафиду из Гераклеи..

 

Turkum:Sikion va Fliunt afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Praksifeya

Praksifeya  — Attika siklidagi qadimgi yunon mifologiyasining qahramoniMifi narodov mira. V 2 t. M, 1991. T. 2, S. 332. Nayadalardan, Afina shohi Erixtoniyning rafiqasi, qirol Pandion I ning onasi, Zevksippaning singlisi.

Praksifeya faqat ikkita omon qolgan da — Psevdo-Apollodorning „Mifologik kutubxonasi“ va Jon Tsetsning qadimiy matnlariga sharhlarda eslatib oʻtilgan. U haqida genealogik maʼlumotlardan boshqasida faqat nayada (manba nimfa) boʻlganligi maʼlumdir. Shu munosabat bilan, ehtimol qadimgi yunonlar Okeanning va Attikadagi Kefis daryosi xudosining oʻgʻli Kefisni Praksifeyaning otasi deb hisoblashgan boʻlishi mumkin.

Xuddi shu ismli yana bir Afina malikasi, Erexteyaning rafiqasi (Erixtoniyaning nabirasi) haqida eslatib oʻtilishi va podshohlar roʻyxatida ikkita Pandionning mavjudligini hisobga olsak, antiklar Afina qirollik uyining nasabnomasi sunʼiy ravishda uzaytirilgan deb hisoblashadi. Bu holda, ikkita Praksifey, qadimgi anʼanalarda birinchi boʻlib paydo boʻlgan, aftidan, da batafsilroq aytilgan Erextheyning rafiqasi edi. Taxminlarga koʻra, dastlab Erixtoniyaning oʻgʻli qirol Pandionning oʻxshashini oʻylab topishgan, keyin esa shoh uchun nasabnomada allaqachon paydo boʻlgan ism bilan onasi oʻylab topilgan va ular uni Pandionning xotini bilan bogʻlashgan. Praksifeyani Megariyalik Afrodita kulti bilan Pavsaniyada eslatib oʻtgan Prasis (bajarish) epiteti bilan bogʻlaydigan gipoteza mavjud: u Afinada ham, Megarada ham hukmronlik qilgan Pandion dastlab Megar qahramoni boʻlgan degan tushunchaga asoslanadi. Biroq, boshqa versiyaga koʻra, Pandion Afina qahramoni boʻlib, uning dini afsonaning rivojlanishining keyingi bosqichida Megarada ildiz otgan.

 

 
 
 
 Kolf, M. van der. Praxithea 2 : nem. // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1954. — Bd. XXII, 2. — Kol. 1810.
Turkum:Attika Afsonalari
Turkum:Nimfalar
Perifet

Perifet  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramonМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.303; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 16, 1. GefestОвидий. Ибис 405 комм.; Гигин. Мифы 158 va Antikleyaning oʻgʻli (yoki Poseydonning oʻgʻli)Гигин. Мифы 38. U oʻtayotgan sayohatchilarni toʻqmoq bilan oʻldirgani uchun „toʻqmoqchi“ (Korinet), „toʻqmoq tashuvchisi“ deb nomlangan.

Jangda u mis gurzidan foydalangan (choʻqmor), TeseyПлутарх. Тесей 8; Павсаний. Описание Эллады II 1, 4 uni Epidavrda oʻldirgan va toʻqmoqni oʻziga olgan.

 

Turkum:Argolida afsonalari
Turkum:Tesey haqida afsonalar
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Pero mifologiyasi

Pero  — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Pilos qiroli Neley va goʻzalligi bilan mashhur Xloridaning qiziЛюбкер Ф. Neleus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 911.. Neley uni Ifikl podasini olib keladigan kishiga berishga rozi boʻladi Gomer. Odisseya XI 286 . Buni Melampus amalga oshiradi va Pero uning akasi Biantning xotini boʻlib, undan Anaksibiya va Talayni dunyoga keltiradiПсевдо-Аполлодор. Mifologicheskaya biblioteka. I 9, 9.12-13 Любкер Ф. Talaus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1340..

 

Turkum:Argolida afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Perilay

Perilay  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon, Penelopaning ukasi.

„Mifologik kutubxonaga“ asosan, u Ikariy va nayada Peribeyaning oʻgʻli boʻlib, uning Foant, Imevsia, Alet va Damasipp ismli aka-ukalari bor ediPsevdo-Apollodor. III. 10, 6. „Odysseya“ sxoliasti unga bir oz boshqacha nasabnoma beradi: uning onasi Asterodiya, uning aka-uka va opa-singillari Amasih, Falerey, Foon, Feremmeliy, Laodamiya va Penelopa boʻlgan.

Pavsaniyning Peloponnes qadimiyliklari boʻyicha mutaxassislarga tayangan holda soʻzlariga koʻra, shu onda tirik boʻlmagan Tindarey emas, balki Perilay Eriniydan Orestdan uning amakivachchasi Klitemnestraning qoni uchun qasos olishni talab qilganPavsaniy. VIII. 34, 4. Bu taxmin xronologiya nuqtai nazaridan mantiqiyroq koʻrinadi.

 

 
 
 
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Sohil baqasi

Sohil baqasi — Bufonidae oilasiga mansub amfibiya turi.

Umumiy uzunligi 5-10 sm.ga etadi. Boshqa turdatu baqalardan ajratib turuvci xususiyati - burundan boshining orqasigacha chozilgan mayin, qalinlashlarnsiz tizmasi mavjud. Katta parotidlar choʻzilgan va biroz tashqariga burilgan. Orqa tomonning rangi jigarrang-yashil boʻlib, oʻrtada oq yoki sargʻish chiziqli boʻlib, u boshqa tuslar bilan birlashishi mumkin. Yonlarda engil dogʻlar boʻlishi mumkin. Teri koʻplab oʻsimtalar bilan qoplangan, ular orqa tomondan yon tomonlarga qaraganda sezilarli darajada kattaroqdir. Ushbu osimtalar jigarrang yoki pushti rangga ega.

Tropik oʻrmonlarni, ochiq oʻtloqlarni, yarim qurgʻoqchil joylarni yaxshi koʻradi, shaharlar chekkasida, bogʻlar va dalahovlilarda uchraydi. Dengiz sathidan 1600 metr balandlikda joylashadi. Kechasi faolashadi. Asosan hasharotlar bilan oziqlanadi. Oʻlja qidirishda uzoq masofalarni bosib oʻtishga qodir.

Tuxum qoyuvchi amfibiya.

Turlar janubiy Meksikadan Kosta-Rikagacha tarqalgan.

 

 Conant, R. va JT Collins (1991), Sudralib yuruvchilar va amfibiyalar uchun dala qo'llanmasi, Sharqiy va Markaziy Shimoliy Amerika, Uchinchi nashr
 Pauly, GB, DM Hillis va DC Cannatella. (2004) Nearktik kolonizatsiya tarixi: Nearktika qurbaqalarining molekulyar filogenetikasi va biogeografiyasi (Bufo). Evolyutsiya 58: 2517–2535.
Parjanya

Parjanya (sanskr. पर्जन्य, IAST: parjanya, „yomgʻir buluti“ maʼnosida) — Veda mifologiyasida momaqaldiroq va yomgʻir xudosi Мифы народов мира / Ред. С. А. Токарев. Т. 2. М.: Советская энциклопедия, 1991. — С. 286..

„Rig Veda“da unga 3 ta madhiya bagʻishlangan (RV V, 83; VII, 101; VII, 102), uning ismi esa 30 martaga yaqin tilga olingan. Parjanya timsolining chuqur arxaizmi uning zaif timsoli, shuningdek, baʼzan bulutning oʻzidan farqlanmasligi bilan koʻrsatiladi. Hind-Yevropa nuqtai nazaridan, Parjanyaning tasviri va nomi slavyan Perun, Boltiqboʻyi Perkunasi, Xett Pirvasi bilan bogʻliq.

Parjanyaning yomgʻir va momaqaldiroq bilan bogʻliqligi uning tez-tez momaqaldiroq va chaqmoq chaqishi bilan birga paydo boʻlishi, hoʻkizdek baland ovozda boʻkirishi, yomgʻir oqimlarida hukmronlik qilishi, olamlarni sugʻorishi, aravasi suvga toʻlaligidan dalolat beradi. Momaqaldiroq bilan u Rakshasalar va yovuzlarni yengadi, daraxtlarni sindiradi va hamma Parjanyaning bu qurolidan qoʻrqadiRigveda. Mandali V—VIII. / Podg. izd. T. Ya. Yelizarenkova. — M.: Nauka, 1999. — S. 85.. Undan tez-tez himoya qilishni (PB V.83.5), mustahkamlashni, saxiylikni soʻrashadi. Shuningdek, Parjanya shamol xudosi Vata bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, ularning nomlari koʻpincha Rigvedik madhiyalarida ham, Atharva-vedada ham juftlik sifatida tilga olinadiAtxarvaveda: Izbrannoe: Per., komment. i vstupit. statya T. Ya. Yelizarenkova. — M: Nauka, 1989. — S. 94.. Baʼzan bu xudo bilan birga Marutlar ham chaqiriladi. Bu tomondan, atmosfera xudosi sifatida Parjanya Indraga juda yaqin va keyingi da uning nomi baʼzan Indraga biriktirilgan. „Rig Veda“da Parjanyaning Brixaspati (RV X.98.1) va Agni (RV VI.52.16) bilan aloqasi haqida ham eslatib oʻtilgan.

Parjanyaning „atmosfera“ vazifasining eng muhim natijasi uning unumdorlik bilan mustahkam bogʻliqligidir. Unda tiriklar va oʻliklarning hayotiy ruhi mavjudRigveda. Mandali V—VIII. / Podg. izd. T. Ya. Yelizarenkova. — M.: Nauka, 1999. — S. 270., u oʻz urugʻlari bilan yerni jonlantiradi (yomgʻir timsoli), u urugʻini nafaqat oʻsimliklarga, balki sigirlarga, chopqir otlarga, ayollarga ham joylashtiradi (RV VII.102.2). Parjanya koʻpincha buqa yoki buyvolga qiyoslanadi, bu esa samarali kuchni anglatadi. Uning oʻzi oʻz tanasini yaratadi, barcha mavjudotlar unga suyanadiРигведа. Мандалы V—VIII. / Подг. изд. Т. Я. Елизаренкова. — М.: Наука, 1999. — С. 463.. Yer Parjanyaning xotini, u esa Somaning otasi. Katta akasi PushanHopkins E. W. Epic mythology. — Strassburg : K. J. Trubner, 1915. — P. 83 — ISBN 0548718555..

Vedalardan keyingi davrda Parjanya asta-sekin oʻz ahamiyatini yoʻqotadi va bulutlar va yomgʻirga buyruq beruvchi xudo sifatida 12 Aditya dan biriga aylanadi. „Vishnu-Purana“da u Kartika oyining himoyachisi hisoblanadiHopkins E. W. Epic mythology. — Strassburg : K. J. Trubner, 1915. — P. 81 — ISBN 0548718555..

 

Turkum:Hind-Yevropa momaqaldiroqlariga koʻtarilgan xudolar
Turkum:Alifbo boʻyicha antik xudola
Turkum:Hind mifologiyasining qahramonlari
Turkum:Osmon va ob-havo xudolari
Turkum:Hinduizm xudolari
Turkum:Rig Veda xudolari
Sakdallar qoʻzgʻoloni

Sakdallar qoʻzgʻoloni — Filippinning Luzon orolidagi dehqonlar qoʻzgʻoloni. 1935-yil 2-maydan 3-maygacha, 1 kun davom etgan isyon. Oʻsha paytda Filippin AQShning mustamlakasi hisoblanar edi. Keng qamrov va ahamiyatga ega boʻlsa-da, bir kunda bostirilgan.

Sakdallar harakati (tagalog tilidan tarjima qilinganda „ayblovchilar“) 1930-yil fevralida paydo boʻldi va yersiz dehqonlarning eng kambagʻal qatlamlariga tayandi; sobiq oʻqituvchi va kichik amaldor boʻlgan Benigno Ramos (1893-1946)Sakdalista // Historical Dictionary of the Philippines. Artemio R. Guillermo, 2012. P.385—386. harakat yetakchisi edi. Harakat Buyuk Depressiyadan keyin keskin oshgan soliqlar va yer ijara haqini kamaytirish, shuningdek, yirik er uchastkalarini yoʻq qilishni nazarda tutgan yer islohotini oʻtkazishni maqsad qilgandi. Shuningdek, Harakatning Filippinga AQShdan siyosiy mustaqillik berilishiga doir shiori tez orada uning talabiga aylandi.

1933-yili harakat siyosiy partiyaga aylandi, 1934-yili boʻlib oʻtgan saylovlarda ancha muvaffaqiyatli ishtirok etdi: parlament Vakillar palatasida uchta oʻrinni qoʻlga kiritdi. Harakat aʼzolaridan biri Marinduk provinsiyasi gubernatori ham boʻldi; partiya dasturidagi bandlardan biri har qanday holatda ham 1935-yil oxirigacha Filippinning davlat mustaqilligiga erishish vaʼdasi edi. Sakdallar harakatning dastlabki yillarida, asosan, Mahatma Gandining zoʻravonliksiz qarshilik koʻrsatish gʻoyalariga ergashgan (shuning uchun, xususan, ular dastlab siyosatda qatnashishdan bosh tortdi), ammo 1930-yillarning oʻrtalariga kelib ular qurolli qoʻzgʻolon kotarishga moyil boʻla boshladi.

Sakdallar qoʻzgʻoloni 1935-yil 2-mayga oʻtar kechasi boshlangan. Qurollangan guruhlar Luzonning 14 ta aholi punktida shahar maʼmuriy binolarini egallab olishdi. Biroq, qoʻzgʻolon juda yomon tashkil etilib, boshqarilgani Amerika qoʻshinlariga qoʻl keldi va qoʻzgʻolonni kechqurunga borib bostirishga hamda isyonchilarni magʻlub etishga imkon berdi. Gʻalayonlar paytida kamida 100 kishi halok boʻldi, Benigno Ramos Tokioga qochib ketdi, Sakdallar partiyasi qoʻzgʻolon magʻlub boʻlganidan keyin taʼqiqlandi. Filippin dehqonlarining ahvoli esa, oʻzgarishsiz qoldi. Natijada 1930-yillarning ikkinchi yarmida mamlakatda roʻy bergan koʻplab boshqa qoʻzgʻolonlarga sabab boʻldi. Biroq, ularning hech biri Sakdallar qoʻzgʻoloni darajasiga yetib bormadi.

 

 Sakdal // Rona — Samoylovich. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1955. — S. 602-603. — (Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : v 51 t. / gl. red. B. A. Vvedenskiy ; 1949—1958, t. 37).
 Terami-Wada, Motoe (1988). „The Sakdal Movement“. Philippine Studies 36 (2).

 

 

 Britannica entsiklopediyasi maqolasi.
Turkum:Qoʻzgʻolonlar
Turkum: tadbirlar 2-may
Turkum: tadbirlar 3-may
Turkum: may 1935-yil
Turkum:Filippinda 1935-yil
Turkum:1935-yil nizolar
Turkum: Isyon
Turkum:Luzonning
Tapati

Tapati (sansk. Tapati) — hindlarning keyingi (epik) mifologiyasida Tapti daryosining quyosh xudosi Surya va uning rafiqasi Chxayning qizi koʻrinishidagi timsoli. Uning qirol Samvarana bilan nikohidan hind epik va yarim afsonaviy tarixida mashhur boʻlgan Kaurava yoki Kuru sulolasi paydo boʻlgan, uning boshligʻi Tapati va Samvarananing oʻgʻli knyaz Kuru boʻlgan.

Tapati — hinduizmdagi maʼbuda. „Tapati“ nomi tom maʼnoda „isituvchi“, „issiq“, „kuydiruvchi“ degan maʼnoni anglatadi. Uning goʻzalligi, goʻzal yuz tuzilishi va qattiq diniy tarbiyasi bilan uch dunyoda hech kim tenglasha olmaydi, deyilgan. Bu nom skif xudolari malikasi Tabiti nomi bilan bogʻliqCheung, Johnny (2007) Etimologicheskiy slovar iranskogo glagola (seriya indoevropeyskix etimologicheskix slovarey Leydena; 2), Leyden, Boston: Brill, →ISBN, pages 378-379MacLeod, Sharon (Dec 7, 2013). Bojestvennoe jenskoe nachalo v drevney Yevrope: bogini, svyaщennie jenщini i istoki zapadnoy kulturi. Makfarland. p. 116-128. — Data obraщeniya 17-dekabrya 2018..

 Tarixi 
left|thumb| Tapti daryosi
Tapati dastlab Mahabharatda Samvaranning xotini sifatida tilga olingan. Ikkala qahramonning hikoyasi boshqa hind matnlarida ham mavjud, masalan „Shrimad-Bhagavatam“ va „Puranam“. Bu matnlarga koʻra, Tapatining uyi Tapti daryosi boʻyida boʻlgan.

Mahabharatda Arjuna Gandharvadan Tapati ismining kelib chiqishi haqida soʻradi. Gandharva, Quyoshning Tapati ismli goʻzal qizi borligini va uni turmushga bermoqchi ekanligini aytdi.

Bir kuni ovda bir podshoh Tapatini koʻrib, sevib qoldi va unga turmushga chiqishni taklif qildi. Ammo javob berishdan oldin, Quyoshning qizi uni tasdiqlash uchun otasining oldiga yubordi. Ilk Kuarva shohi Samvaran Quyoshga sajda qilgan va uning eri sifatida tanlangan. Shoh, Quyoshdan Samvarana va Tapatining nikohini tasdiqlashni soʻragan donishmand Vasishthidan yordam soʻradi va Quyosh rozi boʻldi.

 Maʼnosi 
Hindu matnlariga koʻra, Tapati oʻzining sadoqati bilan mashhur edi. Na maʼbudalar, na jinlar, na Apsara, na Gandharva unga goʻzalligi, feʼl-atvori va Veda haqidagi bilimlari bilan teng emas edi.

 Sigʻinish usuli 
Tapti daryosi Tapati nomi bilan atalganligi sababli, odamlar unga maʼbuda shaklida ham, hindu matnlarida sanab oʻtilgan koʻplab ajoyib fazilatlarga ega boʻlgan muhim daryo shaklida ham sigʻinishgan.

 Qarindoshlar 
Tapati tilga olingan hind matnlariga koʻra, biz Quyosh qizining qarindoshlari haqida tasavvurga egamiz. Surya uning otasi, Chxaya esa onasi. Tapati Samvarananing xotini va Kuruning onasi edi. Bundan tashqari, uning katta opalari — Yami va Bhadra va ikkita ukasi — Shani va Yama bor edi.

 

 
 Tapati // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Turkum:hinduizm ma'budasi
Turkum: dengiz va Daryo xudolari
Madina (ism)

Madina ( — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Musulmonlar va Yevropa davlatlarida keng tarqalgan. Ismning kelib chiqishida koʻplab tarixiy mavjud. Madina rus, nogʻoy, qoʻmiq, abxaz tillarida va ozarbayjon, qozoq, oʻzbek, abaz, boshqird, ingush, kabardin-cherkes, mari, osetin, tatarlarda keng qoʻllanadi. Bu ismning kelib chiqishi turli da turlicha koʻrsatilganЗначение имени Мадина..

 Tarixi 
 Arabcha talqinda. Saudiya Arabistonidagi muqaddas shahar, ziyoratgoh - Madinai Munavvara nomidan olingan. U "muqaddas shahar" "oltin shahar" deb tarjima qilinadiГафуров А. Имя и история: Об именах арабов, персов, таджиков и тюрков. Словарь. — М.: Наука, 1987. — С. 161.Сводный словарь личных имен народов Северного Кавказа / Отв. ред. проф. Р. Ю. Намитокова. — М.: ФЛИНТА: Наука, 2012. — С. 128, 473.. 

 Grekcha kelib chiqishi. Madina yunoncha "Madlina" nomidan olingan boʻlib, "kuch berish" degan ma'noni anglatadi. Shuningdek, Maddalena (Magdalina) ismining shakldoshi, Маддалена..

 Inglizcha kelib chiqishi. Madina — Maden, Бретонские имена. (Madeni, Madenn) erkaklar isming qizlar va ayyollarga ishlatiladigan shakli, Breton tilidan tarjima qilinganda “baxtli, omadli” degan maʼnoni anglatadi.

 Oʻxshash ismlar 
Madina ismiga monand ismlar: Madine, Madinat, Madihat, Madiyat Гафуров А. Имя и история: Об именах арабов, персов, таджиков и тюрков. Словарь. — М.: Наука, 1987. — С. 161.Сводный словарь личных имен народов Северного Кавказа / Отв. ред. проф. Р. Ю. Намитокова. — М.: ФЛИНТА: Наука, 2012. — С. 128, 473..