Filippinda turizm

thumb| Koronni oʻz ichiga olgan Palawan YuNESKOning biosfera rezervati hisoblanadi
Turizm Filippin iqtisodiyoti uchun muhim sektorlardan biri hisoblanadi. Sayohat va turizm sanoati 2021-yilda mamlakat yalpi ichki mahsulotiga 5,2%ni tashkil etdi bu 2019-yilda COVID-19 pandemiyasidan oldin qayd etilgan 12,7%dan past koʻrsatgich sanaladi. Mamlakat oʻzining boy biologik xilma-xilligi bilan mashhur boʻlib, uning asosiy turistik diqqatga sazovor resurslar va imkoniyatlari hisoblanadi„Natural Resources and Environment in Philippines“ . (n.d.). eTravel Pilipinas. Retrieved January 22, 2009.. Sayyohlar orasida mashhur yoʻnalishlarga Boracay, Palawan va Siargao kiradi. Potensialga qaramay, Filippin siyosiy va ijtimoiy muammolar tufayli turizm sanoatida janubi-sharqiy Osiyodagi baʼzi qoʻshnilaridan orqada qolmoqda.

2019-yil holatiga koʻra, turizm sohasida 5,7 million filippinlik ish bilan taʼminlangan. 2015-yilda Filippin hukumati chet ellik sayyohlardan 227,62 milliard peso yigʻdi. Mamlakat 2015-yilda „Bu Filippinda yanada qiziqarli“ turizm kampaniyasi orqali jami 5 360 682 nafar chet ellik mehmonni qabul qildi. 2019-yilda xorijdan kelganlar 8 260 913 nafarga yetdi.

Mamlakatda, tabiatning New7Wonders biri, Puerto Princesa er osti daryosi milliy bogʻi va New7Wonders shaharlaridan biri, Vigan merosi shahri joylashgan.

 Umumiy koʻrinish 
thumb| Mayon vulqoni, Albaydagi mukammal konus shaklidagi vulqon va YuNESKO biosfera rezervati
2011-yilda Turizm Departamenti (DOT) mamlakatga 3,9 million sayyoh tashrif buyurgan, bu 2010-yilda roʻyxatga olingan 3,5 milliondan 11,2%ga koʻp. 2012-yilda DOT „Filippinda yanada qiziqarli“ deb nomlangan turizm marketingi kampaniyasini boshlaganidan soʻng, sayyohlar soni 4,27 millionga koʻtarildi.

Jahon iqtisodiy forumining 2017-yilgi sayohat va turizm raqobatbardoshligi hisobotida Filippin 136 mamlakat ichida 79-o‘rinni egalladi.

Milliy statistik muvofiqlashtirish kengashi tomonidan toʻplangan maʼlumotlarga koʻra, 2011-yilda turizm sanoatida 3,8 million filippinlik yoki milliy bandlikning 10,2%i ishlagan.

Filippinning rasmiy meros ob’ektlari Filippin Milliy Hukumatining Madaniy mulk reestri (PRECUP), Pinagmulan: Filippin nomoddiy madaniy meros inventarlari roʻyxati va Milliy integratsiyalangan muhofaza qilinadigan hududlar tizimi (NIPAS) roʻyxatiga kiritilgan. Ushbu roʻyxatlar orasida roʻyxatga olingan mulklar YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga mumkin boʻlgan nomzodlar sifatida eʼlon qilinadi, unda 19 ta ob’ektni oʻz ichiga olgan kamida 16 ta deklaratsiya YuNESKO tomonidan oʻzining 4 xil roʻyxati orqali tan olingan.

 Tarix 
thumb| Angono petrogliflaridagi oʻymakorliklarning baʼzilari, Filippindagi eng qadimgi tosh sanʼati va YuNESKOning taxminiy saytida
thumb| Kallao gʻori, Kagayan vodiysidagi 67 000 yoshli Kallao odami topilgan paleolit davri va YuNESKOning taxminiy sayti
Filippindagi turizm oʻzining kelib chiqishi qadimgi davrlarda, birinchi odamlar quruqlikdagi koʻpriklar orqali koʻchib oʻtishni tanlagan, janubdagi Malayan arxipelagidan va shimolda Tayvandan koʻchib oʻtishning boshqa guruhlarini kuzatadi. Savdo ham turizmning bir qismiga aylandi, chunki arablar, hindlar, yaponlar, xitoylar, malaylar va materik Janubi-Sharqiy Osiyo, Tayvan va Ryukyudagi boshqa etnik guruhlar mahalliy aholi bilan tovarlar savdosi bilan shugʻullangan. Orollar Ispaniya hududining bir qismiga aylanganda, ispan xalqining oqimi mamlakatga koʻchib oʻtdi.

Turizm sanoati birinchi marta XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Yevropa va Amerika Qoʻshma Shtatlardan immigrantlar oqimi tufayli chinakam gullab-yashnagan. U Gonkong va Yaponiyadan tashqari Osiyoda sayohat qilish uchun eng yaxshi davlatlardan biri sifatida qayd etilgan va „Sharq dengizlarining marvaridi“ laqabini olgan. Turizm Ikkinchi Jahon urushi paytida va undan keyin pasayib, mamlakatni butunlay vayron boʻlgan iqtisodiyotni va vayron qilingan meros shaharlar qoldiqlari qoldi. Turistlar oqimining ikkinchi toʻlqini 1950-yillarda avj oldi. Xalq hokimiyat inqilobidan soʻng, turizm sanoati Markos diktaturasi sabab boʻlgan domino effekti tufayli pasayishda davom etdi. Sanoat faqatgina 1991 va 1992-yillarda Filippinga 1,2 million sayyoh tashrif buyurgan.

Turizm industriyasi 2010-yillarning boshlarida "Bu Filippinda yanada qiziqarli " shiori ostida yana gullab-yashnadi va bu xalqaro muvaffaqiyat sifatida baholandi. Mamlakat ijtimoiy tarmoqlar va ijodiy shiorlar yordamida chet ellik sayyohlar oqimini koʻrdi. Turizm 2015-yilda 5 million 360 ming 682 nafar xorijiy sayyoh tashrifi bilan eng yuqori cho‘qqiga chiqdi. 2017-yilda sanoat oʻsishda davom etdi, ammo Mindanaoda giyohvand moddalar urushi va harbiy holat eʼlon qilinishi tufayli Gʻarb sayyohlarining oʻsish sur’ati keskin kamaydi.

2019-yilning yanvaridan dekabrigacha 8 260 913 nafar xalqaro mehmon keldi, bu 2018-yilning shu davriga nisbatan 15,24%ga ko‘pni tashkil etadi.

 Statistika 

 Mamlakatga tashrif buyuruvchilar statistikasi 
OʻrinMamlakatOʻsih(2011-2020)20202019201820172016201520142013201220111 −63%338,8771,989,3221,587,9591,607,8211,475,0811,339,6781,175,4721,165,7891,031,155925,2042 −66%211,8161,064,4401,034,396957,813869,463779,217722,750674,564652,626624,5273 −29%170,4321,743,3091,255,258968,447675,663490,841394,951426,352250,883243,1374 −63%136,6641,682,788631,801884,180635,238495,662463,744433,705412,474375,4965 −67%55,330286,170279,821259,433251,098241,187224,784213,023191,150170,7366 −52%55,273238,850226,429300,640175,631153,363143,899131,381123,699117,4237Tayvan −73%48,644327,273240,842236,777229,303177,670142,973139,099216,511181,7388 −61%39,980209,206301,039282,708173,229154,189133,665122,759113,282104,4669 −74%23,359139,882145,242143,566139,133155,814139,245109,437114,51391,75210 −85%19,998158,595171,795168,637176,057181,176179,099175,034148,215137,802—Barcha davlatlar 82.05%1,482,5358,260,9137,168,4676,620,9085,967,0055,360,6824,833,3684,681,3074,272,8113,917,454

 Yillik statistika (xorijdan kelganlar) 
Yil Kelishlar Oʻzgartirish 1996-yil 1 049 367 1997-yil 1 222 523 16,5% 1998-yil 1 149 357 6,0% 1999-yil 1 170 5141,8% 2000-yil 1 992 16970,2% 2001-yil 1 796 893 9,8% 2002-yil 1 932 677 7,6% 2003-yil 1 907 226 1,3% 2004-yil 2 291 352 20,1% 2005-yil 2 623 084 14,5% 2006-yil 2 843 335 8,4% 2007-yil 3 091 993 8,8% 2008-yil 3 139 422 1,5% 2009-yil 3 017 099 3,9% 2010 yil 3 520 471 16,7% 2011-yil 3 917 454 11,3% 2012-yil 4 272 811 9,1% 2013-yil 4 681 307 9,6% 2014-yil 4 833 368 3,3% 2015-yil 5 360 682 10,9% 2016-yil 5 967 005 11,3% 2017-yil 6 620 908 11,0% 2018-yil 7 168 467 7,7% 2019-yil 8 260 913 15,24% 2020-yil 1 482 535 82,05%

 

Turkum:Fillipin
Turkum:Turizm