Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Schachen bei Vorau

Schachen bei Vorau Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.05 km2. 1229 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Bad Schwanberg

Bad Schwanberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 124.25 km2. 4520 nafar aholi istiqomat qiladi (2021).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Schwarzau im Schwarzautal

Schwarzau im Schwarzautal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.49 km2. 665 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Schladming

Schladming Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.3 km2. 4454 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Schloßberg (Shtiriya)

Schloßberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29.31 km2. 1160 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Spielberg bei Knittelfeld

Spielberg bei Knittelfeld Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Knittelfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22.24 km2. 5060 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Spielfeld (Shtiriya)

Spielfeld Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.11 km2. 1011 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Spital am Semmering

Spital am Semmering Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Mürzzuschlag (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 72.59 km2. 1706 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Schrems bei Frohnleiten

Schrems bei Frohnleiten Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.25 km2. 586 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stadl an der Mur

Stadl an der Mur Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Murau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 106.73 km2. 1041 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stein (Fürstenfeld)

Stein Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Fürstenfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.33 km2. 493 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stainach

Stainach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.26 km2. 1852 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stainz

Stainz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 92.84 km2. 8590 nafar aholi istiqomat qiladi (2016).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stainz bei Straden

Stainz bei Straden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.68 km2. 1005 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stainztal

Stainztal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.82 km2. 1477 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stallhof

Stallhof Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1.06 km2. 542 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stallhofen

Stallhofen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Voitsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27.29 km2. 3053 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stanz im Mürztal

Stanz im Mürztal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Mürzzuschlag (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 76.93 km2. 2009 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stattegg

Stattegg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25.88 km2. 2580 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stenzengreith

Stenzengreith Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.13 km2. 512 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stiwoll

thumb|Stiwoll
Stiwoll Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12.96 km2. 707 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stocking

Stocking Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16.45 km2. 1494 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Straden

Straden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Radkersburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.44 km2. 1672 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Strallegg

Strallegg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 41.97 km2. 2002 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Straß in Steiermark

Straß in Steiermark Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8.71 km2. 1707 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Stubenberg (Shtiriya)

Stubenberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32.56 km2. 2253 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Studenzen

Studenzen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5.92 km2. 706 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Ebersdorf (Shtiriya)

Ebersdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.19 km2. 1191 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Öblarn

Öblarn Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 49.16 km2. 1423 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Eggersdorf bei Graz

thumb|Eggersdorf bei Graz
Eggersdorf bei Graz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9.91 km2. 1918 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Edelsbach bei Feldbach

Edelsbach bei Feldbach, Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16.05 km2. 1370 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Edelsgrub

Edelsgrub Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.12 km2. 644 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Edelstauden

Edelstauden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.75 km2. 451 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Edelschrott

Edelschrott Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Voitsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 66.14 km2. 1630 nafar aholi istiqomat qiladi (2011).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Empersdorf

Empersdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14.17 km2. 1299 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Eppenstein

Eppenstein Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Judenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 57.53 km2. 1364 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Ehrenhausen

Ehrenhausen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3.03 km2. 1074 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Etmißl

Etmißl Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Bruck an der Mur (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32.0 km2. 517 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Etzersdorf-Rollsdorf

Etzersdorf-Rollsdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.44 km2. 1192 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Judenburg

Judenburg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Judenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.22 km2. 9619 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Judendorf-Straßengel

Judendorf-Straßengel Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.61 km2. 5302 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Jagerberg

Jagerberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28.94 km2. 1765 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Avstriya shaharlari
Turkum:Shtiriya shaharlari
Orenburg

Orenburg yoki Orinbor (; 1938-1957-yillarda Chkalov) — Rossiya Federatsiyasining Orenburg viloyatidagi shahar. Ural daryosi boʻyida. Temir yoʻl tuguni. Aholisi 529,6 ming kishi (1998). Shahar sanoatida mashinasozlik yetakchi oʻrinda — temirchilik, presslash asbobuskunalari, parmalovchi jihozlar, past voltli apparatlar, stanok va boshqa ishlab chiqariladi; yoqilgʻi, kimyo va neft kimyosi, yengil (ipak gazla-malar, koʻn), oziqovqat sanoati korxonalari mavjud. 4 oliy oʻquv yurti, 3 teatr, oʻlkashunoslik, tasviriy sanʼ-at muzeylari bor. Ilk bor 1735-yilda Oʻr daryosining Yoyiq (hozirgi Ural)ga quyilish joyida vujudga kelgan (nomi shundan); 1743-yildan hozirgi oʻrnida. O. 18-asr va 19-asrning 1-yarmida harbiy chegara liniyasining asosiy istehkomi; 1744-yildan O. gubernyasi, 1782-yildan Ufa no-ibligi (namestnichestvosi)ning markazi, 1796—1801 va 1865-yildan gubernya markazi. O. kazak qoʻshinlarining harbiy va maʼmuriy markazi (1748-yildan). 1850—81 yillarda general gubernatorlik markazi. Rossiya imperiyasi bilan Oʻrta Osiyo xonliklari oʻrtasida 18— 19-asrlarda savdo va elchilik alokalari, asosan, O. orqali oʻtgan. Oʻrta Osiyodan O.ga savdo va elchilik karvonlari qatnab turgan (qarang Orenburg savdo Nuli). 1900—1906-yillarda O. — Toshkent temir yoʻl qurilgan. 1920—25 yillarda Qirgʻiziston Muxtor Respublikasi (oʻsha vaqtlarda ruslar Qozogʻistonni Kirgiziya deb atagan) poytaxti. Meʼmoriy yodgorliklardan qalʼa darvozasi krldikdari (18-asr), karvonsaroy (1836—42) saqlanib qolganOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

Orenburg (1938—1957-yillari Chkalov) — Rossiyadagi shahar, viloyat markazi. 1735-yili qoʻrgʻon maqsadida barpo etilib, nomi Or daryosining nomiga bagʻishlab qoʻyilgan. Aholisi 579,3 mimg kishi (2011). Shaharda mashinasozlik, kimyo, neft kimyosi, oziq ovqatlar ishlab chiqarish va boshqa mahsulot ishlab chiqarish sanoati yaxshi rivojlangan. 4 ta oliy oʻquv yurti, jahonnoma va tasviriy san'at muzeylari bor. Orenburg shahri Yoyiq daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

 Aholisi 
Shahr aholisi 579,3-mimg kishi (2011). Oʻrtacha zichligi 2 112 kishi./km². Aholining milliy tarkibi: ruslar 83,4 %, tatarlar 7,8 %, ukrainlar 1,97 %, qozoqlar 2,03 %, boshqurtlar 1,10 %, armanlar 0,63 %, mordvalar 0,52 % va boshqalar 2,52 %.

 Guberniya tuzulishi 
Orenburg general-gubernatorligi, Qozogʻistonning gʻrbiy, shimoliy-gʻarb va janubiy-gʻarb tomonlarini oʻtarlash maqsadida 1850-yili barpo etilib, 1881-yilgacha saqlandi. 1868 yili Orenburg general-gubernatorligi tarkibiga markazi Orenburg shahri boʻlgan Toʻrgʻay viloyati tashkil topdi. 1876—1881-yili Qozogʻistonning shimoliy-shrq tarafi bilan janubida Dala va Turkiston general-gubernatorliklarining tashkil topishi bilan, Orenburg general-gubernatorligi tarqalib, Orenburg guberniyasi holatiga keltirildi. Aytish joyizki Toʻrgʻay viloyati Orenburg guberniyasining tarkibida qoldirildi.

 

Turkum:Transkontinental shaharlar
Bisau

Bisau (Bissau), Bissau — Gvineya-Bisau Respublikasi poytaxti. Bisau muxtor sektorining maʼmuriy markazi. Aholisi 197,7 ming kishi (1996). Atlantika okeani sohilidagi port; xalqaro ahamiyatga ega aeroport bor. Mamlakatning 60% ga yaqin sanoat korxonalari Bisauda joylashgan. Oziq-ovqat, taxta tilish, mebel ishlab chiqarish, yengil sanoat korxonalari mavjud. Kema taʼmirlash ustaxonalari bor. Chetga kopra, yer yongʻoq, palma moyi, koʻnteri xom ashyosi va yogʻoch (oʻrmon) mahsulotlari chiqariladi. Shaharga 17-asrda asos solingan. Tarixiy-badiiy muzeylar bor.

 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Turkum:Gvineya-Bisau
Michael Essien

Maykl Kodjo Essyen (3-dekabr 1982, Akkra, Gana) — Ganalik futbolchi, Gana terma jamoasi va Ispaniyaning „Real Madrid“ jamoasi yarim himoyachisi boʻlgan. U „Real Madrid“ga Angliyaning „Chelsi“ jamoasidan ijara asosida oʻtgan.

 Faoliyati 
Maykl Essyen Gananing poytaxti Akkrada tugʻilgan. U oʻsha yerda futbol bilan shugʻullanishni boshladi va birinchi professional jamoasi mahalliy „Liberti“ jamoasi boʻldi. 
„Bastiya“ jamoasiga oʻtganidan soʻng, yakkakurashlardagi harakatlaridan koʻpchilik uni Patrik Vieiraga oʻxshata boshladi. Tezda jamoaning asosiy oʻyinchisi boʻla oldi va yarim himoyachi Fransiya chempionatida 6 ta gol urib, jamoasini UEFA kubogiga olib chiqdi. 
2002-yilda Maykl 7,8 mln. yevro evaziga „Lyon“ klubiga oʻtdi. 2005-yil 19-avgustda Essyen afrikalik oʻyinchilar uchun rekord hisoblangan summaga, 26 mln. funt sterling evaziga „Chelsi“ jamoasiga borib qoʻshildi. Yangi jamoasidagi debyuti 2005-yil 21-avgustda „Arsenal“ga qarshi uchrashuvda oʻtdi. U „Lyon“dagi ikki mavsumi davomida ikki marta Fransiya chempionati gʻolibi boʻldi, shuningdek, 2005-yilning eng yaxshi oʻyinchisi deb Fransiya Professional Futbolistlar Assosatsiyasi eʼlon qildi. 2006/07 mavsumda „Chelsi“ning eng yaxshi oʻyinchisi deb tan olindi. 2007-yilda Essyen yangi besh yillik shartnoma tuzdi, unga koʻra, u haftasiga 90 ming funt maosh oladigan boʻldi. Essyen — Afrikaning eng qimmat oʻyinchisi hisoblanadi. Gana termasi tarkibidagi eng koʻp natijaga erishgan oʻyinchi ham hisoblanadi, yoshga nisbatan eng yoshi hisoblangan boʻlsa ham. Oʻsmirlar terma jamoasi tarkibida u Afrika chempionati gʻolibi va Yangi Zelandiyada 1997-yilda oʻtkazilgan jahon chempionati bronza medali bilan taqdirlangan.

Essyen jismonan juda baquvvat, yakkakurashlarda mahorati katta, himoyaning xohlagan joyida oʻynay oladi, hujumga tez-tez qoʻshilib turadi, uzoqdan darvozaga zarba yoʻllashi ham kam uchraydigan holat emas. U tayanch nuqtasidan tashqari pleymaykerlik vazifasini ham yaxshi uddalaydi. Maykl Gana terma jamoasi sardori hisoblanadi.

2009-yilning dekabr oyida tizzasidan qattiq jarohat olganidan soʻng, Essyen 2010-yilgi Jahon chempionatigacha formasini tiklashga ulgurolmadi. Ammo 2010-yil 4-iyunda „Chelsi“ bilan shartnomasini yana ikki yilga uzaytirdi va u londonliklar safida 2015-yilning yoziga qadar oʻynaydigan boʻldi. Undan oldingi kelishuv 2013-yilgacha boʻlgan edi. 
2010-yil 4-dekabrda Essyen „Everton“ga qarshi oʻyinda ishtirok etdi va bu oʻyin ganalik uchun „Chelsi“ tarkibidagi 200-nchi oʻyini boʻldi.

2012-yil 31-avgustda transfer oynasining soʻnggi kunida, madridning „Real“ jamoasiga ijara asosida oʻtdi.

 Qiziqarli faktlar 
Afrikadagi Gana davlati xalqlari madaniyatida ular inson tug'iladigan hafta kuniga katta ahamiyat berishadi - bu uning kelgusi taqdiriga ta'sir qiladi deb ishoniladi. Ushbu kunga muvofiq barcha bolalarning ismiga yoki otasining ismiga hafta kuni nomi qo'shiladi. "Chelsi" ning mashhur futbolchisi Maykl Kojo Essen Maykl ismidan tashqari, Kojo nomi "dushanba" degan ma'noni anglatadi.

V k

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:„Chelsea F.C. Yil oʻyinchisi“ sovrini gʻoliblari
Koʻk choy

Ushbu maqola ichimlik haqidadir. Musiqa guruhi uchun Koʻk choy (guruh) maqolasiga qarang.

Koʻk choy — choy oʻsimligining pishib yetilmagan yosh barglaridan tayyorlanadigan choy. Tabiiy rangi hidini saqlaydi. Choy barglariga deyarli ishlov berilmaydi, faqat qaynoq bugʻ bilan bugʻlanadi. Bugʻlangan barglar quritilgach, maxsus usulda naycha tarzida buram beriladi va choy qadoqlash fabrikalariga yuboriladi. Koʻk choy xushboʻy, chanqoqni yaxshi qondiradi, baʼzi kasalliklarga (mas, qon bosimi oshganda) davo sifatida damlab ichiladiOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil. Ushbu tetiklantiruvchi ichimlik bir necha asrlar oldin qadimgi Xitoyda paydo bo‘lgan. Oradan shuncha vaqt o‘tsa hamki, choy hamon o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan: u tibbiy va kosmetik maqsadlarda ishlatiladi, ba’zi mamlakatlarda taomlarga ham qo‘shiladi va, albatta, o‘zining yoqimli ifori va ta’mi tufayli butun dunyo bo‘ylab odamlarning sevimli ichimligiga aylangan. Ko‘k choyning bu qadar keng tarqalishiga sabab nima? Harper’s Bazaar nashri bu savolga shifobaxsh eleksirning foydali xususiyatlarini taqdim etish orqali javob beradi.

thumb|Uch turli vaqtdagi koʻk choyning tasviri (chapdan oʻngga): damlangan yapiroqlar, qurgʻoq yapiroqlar va suyuqlik.
thumb|Xitoyda choy oʻsirish.

 Ishlab chiqarish 
2006-yilgi maʼlumot boʻyicha koʻk choyni ishlab chiqrish va eksport qilish.
 Mamlakat Ishlab chiqarish Eksport782.4 (80.8 %)218.7 (83.0 %)91.8 (9.5 %)1.6 (0.6 %)66.0 (6.8 %)26.0 (9.9 %)20.0 (2.1 %)9.1 (3.5 %)Butun jahon968.1 (100 %)263.5 (100 %)
 

Turkum:Choylar
Jetisay

Jetisay — (qoz. Жетісай) Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi Jetisay tumanining markazi, shahar. Chimkent shahridan janubi-gʻarbgacha 232 km uzoqlikda joylashgan, Doʻstiq kanalining chap yoqasida, Sirdaryo qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 23,650 kishi (2018).

 Tarixi 
Mirzachoʻlda Doʻstiq (Kirov nomidagi) kanali qurulishining davom ettirilishiga va paxta xoʻjaligini rivojlantirishga doir 1939-yili poydevori qurildiПостановление Президиума Верховного Совета Республики Казахстан от 4 мая 1993 года № 2001 «Об упорядочении транскрибирования на русском языке казахских топонимов, наименовании и переименовании отдельных административно-территориальных единиц Республики Казахстан».. 1951-yili kent, 1969-yili shaharga aylandi. 2018-yilgacha Maqtaaral tumanining maʻmuriy markazi boʻlgan.

 Sanoati 
Jetisayda paxta tozalash, pivo, non zavodlari, moy sexlari, v.h. korxonalar faoliyat yuritmoqda.

 Ijtimoiy soha 
Shaharda „Sirdaryo“ universiteti, Ahmad Yassaviy nomidagi qozoq-turk xalqaro universitetining filiali, pedagogika kolleji, 6 ta oʻrta maktab, Q.Jandarbekov nomidagi Jetisay drama teatri, „Jetisay soʻzi“ folklorlik-etnografiyalik ansambli, kasalxona, shifoxona, markaziy kutubxona va boshqa mahkamalari faoliyat yuritmoqda. Jetisay orqali xalqaro Toshkent — Sirdaryo — Buxoro temir yoʻli oʻtgan.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Turkum:Turkiston viloyati shaharlari
Turkum:Jetisay tumani aholi punktlari
Qiziloʻrda

Qiziloʻrda (1853-yilgacha Oqmachit, 1925-yilgacha Perovsk) — Qozogʻiston Respublikasidagi shahar, Qizil-oʻrda viloyati markazi. Sirdaryoning oʻng sohilida. Transport yoʻli stansiyayei. Aholisi 157,8 ming kishi (2002). Q. 1820-yillar-da Oqmachit nomi bilan Qoʻqon xonli-gining qalʼasi sifatida vujudga kelgan. 1853-yil iyulida Oqmachitni general V.A.Perovskiy boshchiligida rus qoʻshinlari bosib oldi va u Perov-skiy forti deb ataldi, keyinchalik Perovsk. deb nomlangan. 1917-yil gacha kichik maʼmuriy savdo markazi. 1926-yildan 1929-yilgacha Qozogʻiston poytax-ti boʻlgan. Muhim korxonalari: sel-lyuloza-karton, qurilish materiallari, uysozlik kombinatlari, poyabzal, tikuvchilik va trikotaj fabrikalari; oziq-ovqat sanoati korxonalari, pedagogika instituti, drama teatri, tarixiy-oʻlka-shunoslik muzeyi bor. Q.dan jan.-roqda sholipoyalarni sugʻorish maq-sadida Sirdaryoga toʻgʻon qurilgan. Sha-har atrofida yirik sholikor xoʻja-liklar joylashgan. 

Qiziloʻda — shahar, Qiziloʻrda viloyatining markazi (1938-yildan buyon). Sirdaryo daryosining oʻng yoqasida joylashgan. Aholisi 201-ming kishi (2012). Shahar dengiz sathidan 126–130 m balandlikda joylashgan. Hududi 3683 ga. Shaharning 17,0 ga hududi temir yoʻllariga, 165 ga hududi avtomabil yoʻllariga, 19 ga hududi shahar bogʻlari va oromgohlarga tegishli.

 Tarixi 
Qizloʻrda shaharining tashkil topish tarixi qadimgi asosini yoʻqotmqy, faqat nomi bir necha marta oʻzgargani bilan (Oq mechit — 1818-yili, Perovsk — 1853-yili, qaytadan Oq mechit — 1922-yili, Qiziloʻrda — 1925-yili), har doim Sirqaryo yoqasining madaniy markazi boʻlib tashkil topdi.

Oq mechit 1818-yili Qo'qon xonligi davrida Sirdaryo qirgʻogʻida ilk bor tashkil topgan. Shahar ichkarsidagi oq gʻishtdan barpo etilgan mechitning rangiga atab Oq mechit deb atadi.

1853-yilga 28-iyulga Orenburg general-gubernatori V.A Perovskiy Sir qozoqlarini himolashni bahona qilib rus harbiylari bilan qal’ala bostirib kirib, qoʻqonliklarni qal’adan quvib chiqadi. Shahar nomi Perovsk boʻlib, 1867-yili u Sirdaryo uezining markaziga aylantiriladi.

1922—1925-yillari shahr nomi qaytadan Oq mechit boʻlib, 1925—1929-yillarda Qozogʻistonning poytaxti boʻladi. 1925-yili shaharga Qiziloʻrda nomi berildi.

 Aholisi 
Shahar aholisining koʻpchiligini qozoqlarlar tashkil qiladi. Qadimda bu shahar Qoʻqon xonligining tarkibida edi, shu vaqtda bu shahrda koʻpchilikni oʻzbeklar tashkil qilardi. Hozirgi kunda shahar aholisining milliy tarkibi: Qozoqlar — 90 %, Ruslar — 5 %, Koreyslar — 3 % qolganlarini Olmonlar, Chechenlar, Oʻzbeklar, Ukrainlar, Beloruslar, Ingushlar, Yunonlar tashkil etadi.Osobennosti etnicheskogo sostava naseleniya Kazaxstana

 Galeriya 

 

Turkum:Qozogʻiston shaharlari
Turkum:Sirdaryo boʻyidagi shaharlar
Belaruslar

Belaruslar — xalq, Belarus respublikasining asosiy aholisi (7,9 mln. kishidan ortiq, 1992). Shuningdek, Rossiya Federatsiyasi (1206 ming kishi), Ukraina (440 ming kishi). Qozogʻiston (183 ming kishi), Latviya (120 ming kishi), Litva (63 ming kishi), Oʻzbekiston (63 ming kishi), Estoniya (27,7 ming kishi)da ham yashaydi. Polshada 300 ming kishiga yaqin. Belarus tilida soʻzlashadi. Dinga eʼtiqod qiluvchilari — asosan pravoslavlar, qisman katoliklar ham bor.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

thumb| alt=A.| Belarus xalqining piramidasi.
Alifbosi kirillitsaga asoslangan.
thumb|200px|I. E. Repin Belarus,1892
thumb|right|200px|Belaruslarning xatasi — uyi, Strochisidagi ochiq osmon tagidagi koʻrgazma
Masihiylik diniga mansub, ichinora katoliklar ham bor. Belaruslar sharqiy slavyan xalqlariga mansub.

 Tarixi 
Belarus xalqining etnik asosini sharqiy slavyan qabilalari: dregobichlar, krivichlar, radimichlar, drevlyanlar, severyanlar, volinyanlar tashkil qilganlar. 9 — 11 asrlarda shu qabilalar Kiev Rusining tarkibi boʻldi. U parchlanib, knyazlik tarqqgandan keyin (13 — 14 asrlar) Buyuk Litva knyazligining, 1569-yildan Rech Pospolitayaning tarkibiga kirdi. 18-asrda Rossiyaga qoʻshildi. Shu asrdan boshlab belaruslarning madaniyati va turmush kechirishi koʻp oʻzgarishlarga uchradi. Hozirgi kunda belaruslar madaniyatining milliy etnografiyalik qadiriyatlari (milliy kiyimi, taom , oilaviy dasturi) faqat chet joylarida saqlanib qolgan.

 Milliy kasb-hunari 
Milliy kasb-hunarlari — dehqonchilik (arpa, bugʻdoy, sholi, kartoshka, zigʻir yetishtirishadi) va mol chorvachiligi (sigir, choʻchqa va uy parrandalarini boqishadi) yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. Kulolchilik bilan, ustalik kasibi bilan, kiyim, oyoq kiyim tikish, turli buyumlarni toʻqish bilan shugʻullanadi.

 Kiyimlari 
Milliy kiyimlari erkaklari tizzasigacha etik, shim kiyadi, bellarini junli ipdan oʻrilib, uchlarini belbogʻ bilan boylaydi. Sirtki koʻrinishiga gullik matodan tikilgan nimcha, boshlariga qalpoq, qishda „magerka“, „kuchma“, „ablavuxa“ nomli qalpoqlar kiyishadi. Ayollari oldi koʻrinishi naqsh bilan oʻrnaklangan koʻylak, „andaran“ nomli nimcha kiyishadi. Rang-barang belbogʻlardi bogʻlaydi. Sochlarini oʻrmaklaydi. Erkaklar ham, ayollar ham qishda chapon, toʻn kiyishadi.

 Taomlari 
Milliy taomlari — kartochka va undan tayyorlangan taomlar (jur, zatirka, buraki, kletski). Goʻshtni bayram arafalarida isteʼmol qilishadi (machanku, studen, vereshaku). Asosiy milliy ichimliklari: kvas, qayin sharbati. Milliy uylari koʻpincha daraxtdan ishlanadi.
Hertzsprung–Russell diagrammasi

thumb|right|400px|Hertzsprung–Russell diagrammasi
Hertzsprung–Russell diagrammasi tarqalish diagrammasi boʻlib, yulduzlar yorqinligi va absolut yulduz kattaligi bilan ularning spektral tipi yoki sinfi orasidagi aloqani koʻrsatadi.

Diagrammani 1910-yillarda Ejnar Hertzsprung va Henry Norris Russell yaratishgan.
Kriosfera

Kriosfera (yunoncha: kryos — sovuq, muz va sfera — kura) — Yer yuzasining atmosfera, gidrosfera va litosfera oʻzaro tutashib turgan hamda muzlar boʻlgan va muz hosil boʻladigan sovuq qobigʻi.

Kriosfera (krio... va yun. spharia — shar) — Yer atmosfera, gidrosfera va litosferaning issiqlik taʼsiri zonasidagi uzuq-uzuq va konfiguratsiyasi boʻyicha oʻzgaruvchan qobigʻi. K. termini va uning tavsifi 1923-yilda polyak olimi A. B. Dobrovolskiy tomonidan taqlif qilingan. Bu taʼlimotni V. I. Vervadskiy, P. I. Koloskov, M. I. Sumgin, N. I. Tolstixinlar rivojlantirgan. Koʻrsatilgan har bir sferaning chegarasida vaqti boʻyicha K.ning qisqa muddatli, mavsumiy va koʻp yillik (muttasil) qismlari ajratiladi. K.ning yuqori chegarasi Yer atmosferasining ustki chegarasiga mos keladi va atmosferada bir necha km balandlikda joylashadi, qutblarga yaqinlashgan sari pastga tushib litosfera va gidrosferaga oʻtadi. Uning tarkibiga, atmosferadan tashqari, kriolitozova, muzliklar, qutb havzalarining kriogalin suvlari kiradi. Muttasil K.ning quyi chegarasiga atmosfera va yer yuzasiga yaqin qatlamlarda u bilan mavsumiy va mavjud boʻlgan qisqa muddatli K.ning qatlamlari tutashadi. Vaqtning geologik aspektida K. oʻz holatini har doim oʻzgartirib turadi. Yer tarixining sovuq bosqichlarida uning quyi chegarasi pasayib ekvator tomon siljiydi, gidrosfera va litosferaning ichiga kirib chuqurlashadi. Bu esa kriolitozonaning quvvatini va u egallagan maydonni koʻpaytiradi. Dunyo boʻyicha sovib ketish jarayoni natijasida materiklar va dengizlarning muzlashi (dengiz va mavsumiy muz qoplamlari egallagan maydonlarning kengayishi) rivojlanadi. Issiq davrda kriolitozona, materik muzliklari joylashgan maydonlar kamayadi, dengizlarning muzlashi qisqaradi. Sovish va isib ketish atmosfera sirkulyasiyasidagi butun sayyoraviy oʻzgarishlarga olib keladi.

Sovish jarayonida gidrosferadagi erkin suvning katta miqdori dengizlar regressiyasi va shelflar yalangochlanishini sodir qilib muzli qoplamalar jamlanadi. Iqlimning isib ketishi dengiz transgressiyasi bilan birga materiklar muzlashining degradatsiyasiga olib keladi.

K.ning oʻsimliklar, hayvonlar va insonning ayrim xoʻjalik faoliyatiga muayyan taʼsiri bor.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Spektr

thumb|right|180px|Kamalakdagi spektr.
Spektr (lotincha spectrum – „koʻrinish“) kontinuum ichida oʻzgaruvchi xususiyatlar toʻplamidir. Optikadan bir misol qilib kamalakni olish mumkin: undagi ranglar (yorugʻlik xususiyatlari) uzluksiz oʻzgarib boradi. Yorugʻlik spektrini spektroskopiya fani oʻrganadi.

Spektr (lotincha spectrum – tasavvur, tasvir) (fizikada) – 1) tizimni yoki jarayonni tavsiflovchi birorbir fizik kattalikning barcha qiymatlari majmui. Spektr diskret (uzlukli) va uzluksiz boʻladi; 2) birorbir nurlanishda mavjud boʻlgan toʻlqin chastotalari majmui; 3) har bir yoʻnalishda muayyan uzunlikli yoki chastotali monoxromatik toʻlqin tarqaladigan qilib ajratilgan elektromagnit nurlanish; 4) ekran, fotoplastinkadagi tasvir; 5) elektromagnit nurlanish koʻrinadigan yorugʻlikdan iborat boʻlganda Spektr hosil qiladigan rangli yoʻl. Turli xil nurlanishlarning modda tomonidan yutilish va chikarish Spektrlari, elektromagnit toʻlqinlar oʻzgaruvchan toklarining chastota Spektrlari, Quyosh xromosferasining Spektr va boshqa koʻpgina Spektrlar oʻrganilgan. Bu ishlar optik spektral asboblar, toʻlqin va chastota oʻlchagichlar va boshqa yordamida amalga oshiriladi. Koʻpincha tebranish chastotasi Spektridan foydalaniladi. Tebranishning tabiatiga qarab elektromagnit tebranishlar Si, akustik S, optik Spektr xillari mavjud. Elektromagnit tebranishlar Si, ayniqsa, optik diapazondagisi (toʻlqin uz. 103—10~3 mkm) yetarli daraja oʻrganilgan. Optik Spektrning chiqarish (obʼyektdan yorugʻlik chiqayotganda hosil boʻladi), yutilish (moddadan yorugʻlik oʻtayotganda hosil boʻladi), sochilish va qaytarish jarayonlarida sodir boʻladigan xillari bor. U kimyoviy taxlidda, atom va molekulyar fizikada va boshqalarda qoʻllanadi. Tebranish Si chizikli va tutash xillarga boʻlinadi. Chizikli Spektr chastotalari birbiridan maʼlum kattalikda farq qiluvchi garmonik tebranishlarni, tutash Spektr esa chastotalari turlicha boʻlgan garmonik tebranishlarni oʻz ichiga oladi.
Yulduzlar nomenklaturasi

Yulduzlar nomenklaturasi deganda yulduzlarga nom berish tushuniladi. Yulduzlar (va umuman, boshqa osmon jismlari) bugunda Xalqaro Astronomiya Ittifoqi (XAI) tomonidan nomlanadilar. Hozirda qoʻllaniladigan aksariyat yulduz nomlari XAI tuzilishidan oldin berilgan edi.

Yerdan qurollanmagan koʻz bilan taxminan 10 000 yulduz koʻrinadi.Oʻrtacha sharoitda 5 600; tiniq koʻz bilan mutlaqo tiniq osmonda esa 45 000 yulduz koʻrinishi mumkin. Eski yulduz kataloglarida shularning eng porloqlari sanab oʻtilgan. Hipparx eramizdan avvalgi II asrda 850 ta, 1603-yili Johann Bayer bundan ikki baravar yulduz roʻyxatini tuzgan. Zamonaviy yulduz kataloglarida 200 dan 400 milliardgacha yulduzlar keltirilgan.
Toʻngʻiz

Toʻngʻiz, choʻchqa  — sut emizuvchilar sinfining juft tuyoqlilar guruhiga kiradigan hayvon. Toʻngʻiz (yovvoyi choʻchqa) ancha yirik hayvon, tanasining uzunligi 180sm dan 2 m gacha, vazni 240–300 kg keladi. U Yevropa va Osiyo qitʼasida tarqalgan. Oʻzbekistonda togʻli joylarda va toʻqaylarda uchraydi. Gavdasi katta, boʻyini yoʻgʻon, boshi oʻrta hol, tumshigʻi konus shaklli koʻndalangdan kesilgan boʻlib keladi. Uchida juft tuyogʻi bor, oyogʻi baquvvat, ikklasi yahshi etilgan toʻrtta barmogʻi boʻladi. Qulogʻi katta va yalpoq, koʻzi kichkina. Gavdasini qalin junli. Olatining orqa tarafida yoli boʻladi. Jinsiy tarafidan 18 — 20 oyda voyaga etadi. Kuylaydigan vaqti avgustning oʻrtasidan dekabrgacha davom etadi. Onaligi (megajinі) 4 — 10 gacha tugʻadi. Tishlari koʻp. Qorini yetilmagan, kavish qaytarmaydi. Ozuqa tanlamaydigan hayvon, erni kovalab qurt-qumursqa, oʻsimlik ildizlari va kichkina sichqonlar bilan ovqatlanadi. Toʻngʻiz — kasibiy zaruri bor hayvon, goʻshti, terisi, junlaridan foydalanadi. Oʻrtacha hisob bilan Toʻngʻiz 50 kg goʻsht qiladi, 10 kg moy, 250 dm2 teri va junlari 0,5 kg

Toʻngʻiz Shimoly Afrika bilan Evrosiyoda tarqalgan, MDH hududida, Boltiq qirgʻoqlaridan Sharqgacha uchratish mumkin. Erkaklarining ozuqa tishlari kattakon va yuqori, sirtiga chiqib turadi. Gavdasini jun bosgan. Voyaga etgan toʻngʻizlarning ranggi qoʻngʻir boʻladi. Toʻngʻiz bolalarining juni yoʻl-yoʻI boʻlganidan ularni oʻtlar orasidan urgʻochilari oson topib oladi. Toʻngʻiz bolalan biror xavf tugʻilganida qattiq chiyillaydi va kattalari ularni himoya qilish uchun tashlanadi. Katta toʻngʻizlarning uzunligi 2 m, salmogʻi 300 kg. Jamoat boʻlib yashashadi. Kuylash vaqtida, alohida yashashadi. Oʻrtacha 4-6 toʻngʻizcha tugʻadi. Uy choʻchqasining tugʻishganlari.

 Adabiyot 
 Вавилов М. П. Охота в России во всех её видах. — М.: Типография Ф. Иогансон, 1873. — 224 с.
 Черкасов А. Записки охотника ​Восточной Сибири (1856—1863). Издание 1-е. — СПб.: ​Изд-во С. В. Звонарева, 1867. — 707 с. (Черкасов А. А. Записки охотника восточной сибири. — М.: Издательство: Физкультура и спорт, 1990. — 575 c.)
 кн. А. Урусов, «Облавные охоты на копытчатых зверей» («Природа и Охота», 1883 IV), Верненский Гражданин (Б. Карпов), «Мантык — истребитель тигров» (там же, 1880 X)

 
 Позвоночные животные России: Кабан 

Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar
Steve Zahn

Steven James Zahn (1967-yil 13-noyabr) — amerikalik aktyor, komik va musiqachiSimon, Alex (July 3, 2015). "Great Conversations: Steve Zahn," HuffPost Retrieved April 9, 2022.Covert, Colin (August 18, 2009). "Local boy Steve Zahn grows up," Star Tribune (Minneapolis). Retrieved September 15, 2017..

 Filmografiyasi 
YilNomiRolIzoh1992Rain Without ThunderJeremy Tanner1994Reality BitesSammy Gray1995Crimson TideWilliam Barnes1996Race the SunHans KooimanSubUrbiaBuffThat Thing You Do!Lenny Haise1998The Object of My AffectionFrank HansonOut of SightGlenn MichaelsSafe MenEddieYou've Got MailGeorge Pappas1999Forces of NatureAlanNominated – Blockbuster Entertainment Award for Favorite Supporting Actor – Comedy/RomanceFreak Talks About SexFreakHappy, TexasWayne Wayne Wayne Jr., aka DavidIndependent Spirit Award for Best Supporting Male
Special Dramatic Jury Prize for Best Comedic Performance
Nominated – Satellite Award for Best Performance by an Actor in a Motion Picture, Comedy or MusicalStuart LittleMontyVoice2000Chain of FoolsThomas KreskHamletRosencrantz2001Chelsea WallsRossDr. Dolittle 2ArchieVoiceJoy RideFuller ThomasRiding in Cars with BoysRay HasekSaving SilvermanWayne2002Stuart Little 2MontyVoice2003Mening dadam enagaMarvinNational SecurityHank RaffertyShattered GlassAdam Penenberg2004Employee of the MonthJackSpeakMr. Freeman2005Chicken LittleRunt of the LitterVoiceSaharaAl Giordino2006BandidasQuentin CookeRescue DawnDuaneNominated – Independent Spirit Award for Best Supporting Male2008The Great Buck HowardKennyManagementMike FluxStrange WildernessPeter GaulkeSunshine CleaningMacUnstable Fables: 3 Pigs and a BabySandy PigVoice, direct-to-video2009Night TrainPete DobbsA Perfect GetawayCliff Anderson2010Calvin MarshallCoach LittleDiary of a Wimpy KidFrank HeffleySalesmenMarvin2011Diary of a Wimpy Kid: Rodrick RulesFrank Heffley2012Diary of a Wimpy Kid: Dog DaysDiary of a Wimpy Kid: Class ClownVoice, short film2013Escape from Planet EarthHawkVoiceDallas Buyers ClubTuckerNominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion PictureKnights of BadassdomEric2015The Good DinosaurThunderclapVoiceThe Ridiculous 6Clem2016Captain FantasticDaveNominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture2017War for the Planet of the ApesBad ApeVoice and motion-capture
Nominated – Washington D.C. Area Film Critics Association Award for Best Motion Capture PerformanceLean on PeteSilver2018BlazeOilman #22019Where'd You Go, BernadetteDavid WalkerTall GirlRichie Kreyman2020Uncle FrankMike BledsoeCowboysTroy20218-Bit ChristmasJohn Doyle2022Tall Girl 2Richie KreymanNight at the Museum: Kahmunrah Rises AgainJedediahVoice2023Your Place or MineZenLaRoy, TexasSkipGringaJacksonWildcatTom T. Shiftlet

 

Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Taraz

Taraz (1936-yilgacha Avliyoota, 1936—1938-yillarda Mirzoyan, 1938-yilda Jambul, 1998-yildan Taraz) — Qozogʻiston Respublikasi Jambul viloyatidagi qadimgi shahar, viloyatning maʼmuriy markazi. Olmaotadan 545 km gʻarbda, Talas daryosini yoqasida joylashgan. Aholisi 352 ming kishiga yaqin (2013). Shahar aeroporti, temir yoʻl va avtovokzallar ishlab turibdi.

 Tarixi 
thumb|250px|Qadimgi Taraz shahri
thumb|300px|Taraz
Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, Taraz taxminan 5-asrda vujudga kelgan. Dastlab, vizantiyalik elchi Zemarx tomonidan 568-yilda qayd etilgan. Shahar arab, fors ida Talas, Taraz, Yangi nomlari bilan tilga olingan (8—18-asrlar).
Qadimda Taraz Talas daryosi yoqasida joylashgan. U qalʼa, shahriston va raboddan iborat boʻlgan. 7-asrda Taraz muhim savdo markazi. 751-yil Taraz yaqinida Talas jangi boʻlib oʻtgan. 9-asr oxiridan Somoniylar, 10-asr oxiridan Qoraxoniylar davlati tarkibida boʻlgan. 12-asr oxiridan boshlab Qoraxitoylar va Moʻgʻullar istilosidan ancha shikastlangan Taraz tanazzulga uchray boshlagan. 16-asr boshida shaharda gʻayot barham topgan. Tarazda oʻtkazilgan qazishmalar chogʻida zardushtiylarning ossuariylarda koʻmilgan qabrlari, devoriy rasmlar bilan bezatilgan 11 — 12-asrlarga oid hammom, korizlar (suv oʻtkazgich) topilgan. 19-asrda Avliyoota qalʼasi qurilgan. 1864-yilda Tarazni Rossiya qoʻshinlari bosib olgan. 1920-yildan Qozogʻiston tarkibida.

 Aholisi 
2014-yilgi statistika boʻyicha tuman aholisi 351,353 kishini tashkil qildi (2014). Taraz shahri koʻp millatli shahar hisoblanadi, milliy tarkibi quyidagicha:
+ 2014-yil 1-yanvargi aholining milliy tarkibi: Milliy tarkib Aholi soni 2014-yil % Qozoqlar 229,177 65,2 % Ruslar 64,974 18,5 % Oʻzbeklar 21,745 6,2 % Koreyslar 7,858 2,2 % Tatarlar 5,556 1,6 % Boshqalar 29,901 8,5 %

 Sanoati 
Taraz kimyo (fosfor, mineral oʻgitlar), yengil va oziq-ovqat (charmpoyabzal kombinati, jun fabrikasi, mebel, tikuvchilik, attorlik fabrikalari, xrom va rezina buyumlari zavodlari, shakar-qand, goʻsht va spirt, aroq kombinatlari, vino, sut, baliq, pivo zavodlari) sanoatining muhim markazi. Mashinasozlik (kommunal asbobuskunalari, qishloq xoʻjaligi mashinalariga ehtiyot qismlar, agregat taʼmirlash zavodlari va boshqalar), qurilish materiallari sanoatlari rivojlanmoqda.

 Ijtimoiy sohasi 
Tarazda 3 oliy oʻquv yurti (yengil va oziq-ovqat sanoati texnologiya instituti, gidromelioratsiyaqurilish va pedagogika institutlari), oʻlkashunoslik muzeyi, drama teatri bor. Tarazdan 18 km janubi-gʻarbda noyob meʼmoriy obidalar: Babaji xotun maqbarasi (10— 11-asrlar) va Oyshabibi maqbarasi (11 —12-asrlar) saqlangan.

 Shahar galeriyasi 

 
 Bernshtam A.N., Pamyatniki starini Talasskoy dolini, AlmaAta, 1941; Senigova T.N., Srednevekoviy Taraz, AlmaAta, 1972.

 

 

Turkum:Qozogʻiston shaharlari
Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari
Markaziy Osiyo Amerika universiteti

Markaziy Osiyo Amerika universiteti yoki Oʻrta Osiyo Amerika universiteti (inglizcha: American University of Central Asia) — Qirgʻiziston poytaxti Bishkekda joylashgan xususiy universitet. Boshida Qirgʻiz-Amerika universiteti deb atalgan.

 

 Rasmiy veb-sayt 

Turkum:Qirgʻizistondagi universitetlar
Olatogʻ xalqaro universiteti

„Olatogʻ“ xalqaro universiteti (, , ), eski nomi „Otaturk-Olatogʻ“ xalqaro universiteti — Qirgʻizistonning Bishkek shahrida joylashgan xususiy universitet. 1996-yil ochilgan. Universitetda bakalavr, magistr, doktor darajalarini olish mumkin. „Olatogʻ“ xalqaro universiteti Qirgʻizistondagi eng nufuzli universitetlari qatoriga kiradi.

Universitetda darslarning aksari ingliz tilida oʻtiladi. Baʼzi darslar rus va turk tillarida oʻqitiladi.

„Olatogʻ“ xalqaro universitetini Fethullah Gülenning global taʼlim tarmogʻi moliyalashtiradi va boshqaradi. Turkiya hukumati Gülenni ayblab kelayotgan 2016-yilgi davlat toʻntarishi urinishi ortidan universitet nomini „Otaturk-Olatogʻ“ xalqaro universitetidan „Olatogʻ“ xalqaro universitetiga oʻzgartirdi, qirgʻiz rektor tayinladi va oʻzini mahalliy institut oʻlaroq koʻrsata boshladi. 

 Tarixi 
thumb|„Olatogʻ“ xalqaro universiteti 2016-yilgacha „Otaturk-Olatogʻ“ xalqaro universiteti deb nomalanar edi
„Olatogʻ“ xalqaro universitetiga 1996-yil Fethullah Gülenning islomiy qarashlariga amal qiluvchi va ularni targʻib qiluvchi „Sebat“ taʼlim tashkiloti „Otaturk-Olatogʻ“ xalqaro universiteti nomi bilan asos solgan.

2016-yilgi davlat toʻntarishi urinishida Turkiya hukumati Gülenni aybladi va mamlakat prezidenti Recep Tayyip Erdoğan maʼmuriyati Qirgʻizsitonni Gülen harakatiga aloqador tashkilotlarni yopishga chaqirdi. Ammo Qirgʻiziston hukumati Anqara talablarini bajarishdan bosh tortdi. 2017-yilning fevralida Turkiya hukumati „Olatogʻ“ xalqaro universiteti diplomlari mamlakatda boshqa qabul olinmasligini eʼlon qildi.

Buning ortidan universitet nomini „Otaturk-Olatogʻ“ xalqaro universitetidan „Olatogʻ“ xalqaro universitetiga oʻzgartirdi. „Olatogʻ“ xalqaro universiteti va yana 35 maktab va kollejni boshqaruvchi tashkilot nomi ham „Sebat“ taʼlim jamgʻarmasidan „Sapat“ taʼlim jamgʻarmasiga oʻzgartirildi. (Qirgʻiz tilida „sapat“ soʻzi „sifat“ maʼnosini bildiradi.)

 Taʼlim 
„Olatogʻ“ xalqaro universitetida quyidagi boʻlim va dasturlar mavjud:

 Yangi texnologiyalar fakulteti 
 Komputer fani
 Elektronika va nanoelektronika muhandisligi
 Amaliy matematika va maʼlumot texnologiyalari

 Ijtimoiy fanlar fakulteti 
thumb|„Olatogʻ“ xalqaro universiteti asosiy kampusi
 Turkologiya
 Xitoy tili va tarjima
 Sinxron tarjima
 Ingliz tili va adabiyoti
 Pedagogika
 Psixologiya
 Jurnalistika

 Iqtisod va maʼmuriy fanlar fakulteti 
 Jahon iqtisodi va xalqaro biznes
 Xalqaro aloqalar
 Boshqaruv
 Moliya va banking
 Huquqshunoslik
 Buxgalterlik hisobi va audit
 Industrial muhandislik

 Tibbiyot fakulteti 
thumb|right|„Olatogʻ“ xalqaro universiteti bitiruv marosimi (2011-yil)
 Umumiy tibbiyot
 Pediatriya

 Hunarlar 
 Iqtisod va buxgalterlik hisobi
 Banking
 Marketing
 Komputer tizimlari va komplekslari
 Dastur muhandisligi
 Dizayn
 Yurisprudensiya

 

 

 Rasmiy veb-sayt 

Turkum:Qirgʻizistondagi universitetlar
Helena (Montana)

Helena — Montana Shtatining poytaxti. 2010-yilgi maʼlumotga koʻra, shaharning aholisi 28 180 kishidir. Shaharda ikki kollej bor: Carroll kolleji va Montana Shtati Universiteti Kolleji. 

 
 Rasmiy veb-sayt
Carroll kolleji

Carroll kolleji (inglizcha: Carroll College) – AQShning Montana shtati poytaxti Helena shahrida joylashgan kollej.

 
Rasmiy veb-sayt 

Turkum:AQSh kollejlari
Markaziy Yevropa universiteti

Markaziy Yevropa universiteti (qisqacha CEU) — Vengriya poytaxti Budapesht shahrida joylashgan xususiy universitet. Universitetda darslar ingliz tilida oʻtiladi. Universitetda magistr va professor darajalarini olish mumkin. Markaziy Yevropa universitetiga 1991-yil asos solingan.

 

 Rasmiy veb-sayt 

Turkum:Vengriyadagi universitetlar
Cedric the Entertainer

thumb|200px|Kyles, 2008
Cedric Antonio Kyles (1964-yili tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.

Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Turkum:Afroamerikalik erkak aktyorlar
Carrot Top

thumb|250px|Carrot Top, 2009
Scott Thompson (1965-yili tugʻilgan), laqabi — Carrot Top Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.

Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Turkum:Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Taldiqoʻrgʻan

Taldiqoʻrgʻan – Almati viloyatining markazi. Aholisi – 130 797 kishi. Qozogʻiston Respublikasi janubiy-sharqida Jetisuv Olatogʻining gʻarbida joylashgan. Markaziy Osiyo, Rossiya davlatlariga qatnaydigan aeroport, temir yoʻl stansiyasi bor. Taldiqoʻrgʻan shahridan Astana shahrigacha oraliq masofa 758 km, Almatigacha 279 km.
Taldiqoʻrgʻanda akkumulyator, meva, konserva zavodlari; tikuvchilik, poyabzal, mebel fabrikalari, qurilish materiallari kombinati, pedagogika institut, tarixoʻlkashunoslik muzeyi, teatr bor. Aeroport, avtovokzal ishlab turibdi.

 Tarixi 
19-asrning 2-yarmida Gavrilovka qishlogʻi (1920-yildan Taldiqoʻrgʻan) oʻrnida vujudga kelgan. 1930-yildan Qozogʻistonning Olmaota okrugi, Toldiqoʻrgʻon tumani markazi. 1967-yildan — 1998-yilgacha Toldiqoʻrgʻon viloyati markazi boʻlgan.

 Aholisi 
Shaharning milliy tarkibi 2010-yil 1-yanvardagi holat:
 qozoqlar — 93 157 kishi (64,96 %)
 ruslar — 36 532 kishi (25,47 %)
 koreyslar — 5 172 kishi (3,61 %)
 tatarlar — 2 783 kishi (1,94 %)
 olmonlar — 1 581 kishi (1,10 %)
 ukrainlar — 1 071 kishi (0,75 %)
 uyg'urlar — 962 kishi (0,67 %)
 chechenlar — 354 kishi (0,25 %)
 oʻzbeklar — 302 kishi (0,21 %)
 beloruslar — 177 kishi (0,12 %)
 ozarbayjonlar — 130 kishi (0,09 %)
 polyaklar — 123 kishi (0,09 %)
 qirg'izlar — 102 kishi (0,07 %)
 boshqalar — 962 kishi (0,67 %)
 umumiy — 143 407 kishi (100,00 %).

 Ijtimoiy soha 
 Madaniyat va maorif sohasi 
Shaharda S.Seyfullin nomli shahar kutubxonasi, shahar bolalar kutubxonasi, V.Mayakovskiy nomli kutubxona, M. Tinishpaev nomli muzeyі, І. Jansugirovning adabiy muzeyi, І. Jansugirov nomli madaniyat uyi. Shuningdek, І. Jansugirov nomli Jetisuv davlat universiteti, tibbiyot kolledjі, Q. Bayseitov nomli musiqa kolledji, iqtisodiy-texnik kolledj, 3 kasbiy-texnik litsey va maktablar, umumiy bilim beruvchi 22 maktab faoliyat yuritadi.

 Tibbiyot sohasi 
Shahar shifoxonasi, shahar kordiologiya markazi, sanitar-epidemiologik stansa, viloyat onkologiya dispanserі, ayollarga shifokorlik yordam beruvchi markaz, viloyat kasalxonasi, viloyat bolalar kasalxonasi, yuqumli kasalliklar kasalxonasi, tuberkulez dispanserі, viloyat narkologiya dispanserі, shahar tez yordam stansasi, shahar qon markazi va boshqalar aholiga xizmat koʻrsatmoqda.

 Iqlimi 
Shahar iqlimi kontinental, Yanvar oyining yillik oʻrtacha harorati −11 — 13 °C, iyulda — 22-24 °C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori — 350 — 400 mm. Uning asosiy qismi mart-may va noyabr-dekabr oylariga toʻgʻri keladi. Yiliga 50 kungacha qurgʻoqchilik boʻladi.

 

Turkum:Qozogʻiston shaharlari