Arman gilami

280px|thumbnail
Arman gilami atamasi Armanistonda yoki xristianlik davridan to hozirgi kungacha armanlar tomonidan toʻqilgan gilamlar yoki tugunli gilamlarni ifodalaydi, lekin ular bilan chegaralanmaydi. U shuningdek, bir qator tekis toʻqilgan toʻqimachilik mahsulotlarini ham oʻz ichiga oladi. Ichki moʻrtlik tufayli qadimgi davrlardan to oʻrta asrlarning oxirigacha deyarli hech narsa saqlanib qolmagan - na gilamlar, na ularning parchalari.

Anʼanaga koʻra qadim zamonlardan buyon gilamlar Armanistonda pollarni qoplash, ichki devorlarni, divanlarni, stullarni, koʻrpa va stollarni bezash uchun ishlatilganN. Marr, Armgiz, 1939, Yerevan, p. 197 - in Russian. Hozirgacha gilamlar koʻpincha kirish pardalari, cherkov mehroblari va vestriyani bezatish vazifasini bajaradi. Armanistonda kundalik hayotning bir qismi sifatida rivojlana boshlagan gilam toʻqish har bir arman oilasida zarur edi, chunki gilamchilik deyarli ayollarning kasbiga aylangan"Armenians. The End of the 19th - Beginning of the 20th century" at Russian Ethnographic Museum, St. Petersburg, Russia .
 Tarix 
Armaniston gilamsi va sholcha sanʼati qadimgi zamonlardan kelib chiqqan. Biroq, gilamlarning moʻrt tabiati tufayli juda kam namunalar saqlanib qolgan. 

Armanlar bugungi kunda oʻttiz asrlik yuksak amaliyotdan oʻtgan toʻqimachilik merosining xilma-xilligi va boyligi bilan barakali boʻlmoqdalar, 1915-yilgi arman qirgʻinida deyarli yoʻq qilingan urf-odatlarni saqlab qolish va ularni qoʻlda ishlangan matolarni muzeylarga taqdim etishgan Dickran Kouymjian, "Armenia Textiles: An Overview", The catalogue of an exhibition entitled "Trames de memoire d'Armenie: broderies et tapis sur les chemins de l'exil de 1900-1940" on Armenian refugees in the textile industry in southern France after the 1915 genocide to be held at the Museon Arlaten in Arles, France from June through December 2007 as part of the Year of Armenia in France

. 
 Dastlabki tarix 
Armanistonda miloddan avvalgi VII asrga yoki undan oldingi davrga oid turli xil gilamchalar parchalari qazilgan. Ushbu davrning toʻliq gilamlari yoki deyarli toʻliq sholchalari hali topilmagan. Mavjud bo'lgan eng qadimgi, bitta, saqlanib qolgan tugunli gilam - bu Sibirdagi muzlatilgan qabrdan qazilgan, miloddan avvalgi V asrdan III asrgacha, hozirda Sankt-Peterburgdagi Ermitaj muzeyida saqlanadi. Garchi koʻplab xalqlar madaniyatchilari tomonidan daʼvo qilingan boʻlsa-da, deyarli toʻrtburchak boʻlgan gilam koʻplab mutaxassislar tomonidan Kavkazga, xususan arman xalqi ijodiga tegishli deb topilgan. Gilam armanlarning qoʻshaloq tugunidan toʻqilgan, qizil iplar arman kokiniyasidan qilinganAshkhunj Poghosyan, On origin of Pazyryk rug, Yerevan, 2013 (PDF) pp. 1-21 , pp. 22-37 USSR conference to exchange experiences leading restorers and researchers. The study, preservation and restoration of ethnographic objects. Theses of reports, Riga, 16–21-noyabr 1987-yil. pp. 17-18 Л.С. Гавриленко, Р.Б. Румянцева, Д.Н. Глебовская, Применение тонкослойной хромотографии и электронной спектроскопии для анализа красителей древних тканей. Исследование, консервация и реставрация этнографических предметов. Тезисы докладов, СССР, Рига, 1987, стр. 17-18.В ковре нити темно-синего и голубого цвета окрашены индиго по карминоносным червецам, нити красного цвета - аналогичными червецами типа араратской кошенили..