Mir Jafar Bagʻirov

Mir Jafar Abbos oʻgʻli Bagʻirov (:, Mir Cəfər Abbas oğlu Bağırov deya romanizatsiya qilinadi, ; 1896-yil 17-sentyabr – 1956-yil 7-may) 1933-yildan 1953-yilgacha boʻlgan davrda Iosif Stalin rahbarligidagi Sovet Ittifoqi tarkibidagi Ozarbayjon SSRning kommunistik yetakchisi boʻlib faoliyat olib borgan.

 Yoshligi 
Bagʻirov 1896-yilda Boku guberniyasining Quba shahrida tugʻilgan, keyinchalik Petrovskda pedagogika sohasida taʼlim olgan. M. J. Bagʻirov 1915-yildan 1917-yilgacha Xudat qishlogʻida maktab oʻqituvchisi boʻlib faoliyat olib borgan. U 1917-yilning mart oyida bolsheviklarga qoʻshildi va Quba inqilobiy qoʻmitasi rais oʻrinbosari lavozimiga saylandi. 1918-yildan 1921-yilgacha Oktyabr inqilobi va Rossiya fuqarolar urushida faol ishtirok etgan. Bu davrda Bagʻirov polk komandiri, Ozarbayjon diviziyasining harbiy komissari, Rossiya harbiy qoʻmondonligining Kavkaz korpusi maslahatchisi va Ozarbayjon diviziyasining inqilobiy tribunali boshligʻi lavozimlarida xizmat qilib kelgan. Ozarbayjon, Sovet tomonidan bosib olingandan soʻng, Bagʻirov Ozarbayjonning Qorabogʻ viloyati inqilobiy qoʻmitasi raisi etib tayinlandi. Maʼlum qilinishicha, Bagʻirov Ozarbayjon Demokratik Respublikasi politsiyasida ham ishlagan. 1921-yil fevral oyida u sovet maxfiy politsiyasi boʻlmish Chekaga aʼzo boʻlgan. Keyinchalik bu tashkilot OGPU deb qayta nomlandi. 1927–1929-yillarda u Zakavkazye Sotsialistik Federativ Sovet Respublikasining Suv taqsimoti boshqarmasi boshligʻi lavozimida faoliyat yuritgan. Bagʻirov 1929-yilning dekabr oyidan 1930-yilning avgust oyigacha Ozarbayjonda davlat xavfsizlik xizmati boshligʻi lavozimida ishlagan.

 Beriya bilan munosabati 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D1%82%D1%8B_XVII_%D1%81%D1%8A%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B0_%D0%92%D0%9A%D0%9F(%D0%B1).jpg|thumb|Bagʻirov (chapda turibdi) at the Butunittifoq Kommunistik partiyasining (bolsheviklar) 17-syezdi, (chapdan) Lavrentiy Beriya, Nikolai Yezhov, Aghasi Xanjian hamda Robert Eikhe
1921-yilda Bagʻirovning Chekada ishlagan yordamchilaridan biri yosh Lavrentiy Beriya boʻlib, u Bagʻirovning karerasini qoʻllab-quvvatlagan. Keyinchalik Beriya, Bagʻirovga oʻz minnatdorchiligini bildirib, 1932-yilda uni uchta Kavkazorti respublikalari (Ozarbayjon, Armaniston va Gruziya) rahbari etib tayinlashda yordam bergan. Avvaliga Beriya, Bagʻirovning Ozarbayjonda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining „mas’ul yoʻriqchisi“ lavozimiga tayinlanishini tashkil qilib, keyin uni Ozarbayjon kommunistik partiyasining rahbari etib tayinlashga koʻmaklashgan.

 Kommunistik partiyaning birinchi kotibi 

Bagʻirov 1933-yil dekabr oyidan 1953-yil apreligacha Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimida ish olib borgan. U Leningraddagi Andrey Jdanovdan tashqari, Buyuk tozalash davri mobaynida oʻz lavozimini saqlab qolgan yagona mintaqaviy partiya rahbari boʻlgan. Shu davrda Ozarbayjonda 10 000 dan ortiq kishi Bagʻirovga suiqasd uyushtirish fitnasida ayblanib, otib tashlangan. 1937-yil oktyabrda, bir qator amaldorlar „xalq dushmanlari“ deb qoralangandan soʻng, Bagʻirov Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining toʻlaqonli aʼzosi etib tayinlandi.

1953-yil 7-mart sanasida, Iosif Stalin vafot etishi bilanoq, Bagʻirov Markaziy Qoʻmita Prezidiumi (Siyosiy byuro)ga nomzod aʼzo etib tayinlangan. Bu uning Rossiyadan tashqaridagi kichikroq Sovet respublikalaridan birida joylashgan eng yuqori mansabdagi kommunistik rahbar sifatida rasman tan olinganini anglatgan. 21-aprel kuni oʻzini Ozarbayjon SSR Vazirlar Kengashi raisi lavozimiga tayinlagan, biroq 19-iyulda Beriyaning qamoqqa olinishi oqibatida lavozimidan chetlashtirilgan.

 Yana qarang 
Ozarbayjon rahbarlarining roʻyxati

 

 

 Mir Jafar Abbos oʻgʻli Bagʻirov biografiyasi
 „Hey Ismayil, Make Him Understand“ (1962). Ozarbayjon yozuvchisi Mir Jalolning Mir Jaʼfar Bagʻirov haqidagi satirasi AZER.com saytida, 43-bet.

Turkum:17-sentyabrda tugʻilganlar
Turkum:Rossiya imperiyasida tugʻilganlar
Turkum:1896-yilda tugʻilganlar
Turkum:Ozarbayjon Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotiblari
Turkum:Ozarbayjon Kompartiyasi Markaziy Komiteti Byuro a’zolari
Turkum:Ozarbayjon ateistlari
Turkum:Bolsheviklar
Turkum:Rossiyadagi fuqarolar urushi qatnashchilari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari