Maymun va ko'zoynak

thumb
„Maymun va koʻzoynak“ — I. A. Krilovning 1815-yil may oyida yozilgan masaliStepanov N. L. Kommentarii: I. A. Krilov. Martishka i Ochki // I. A. Krilov. Polnoe sobranie sochineniy. M.: Gos. izd-vo xudoj. lit., 1945—1946. T. 3. — S.412.. Oʻsha yili masallar toʻplamida chop etilgan.

 Syujet i 
Tadqiqotchilarning fikricha, garchi ular ertakning oʻziga xosligini buzmasa hamTraxtenberg L. A. Basnya I. A. Krilova „Martishka i ochki“: istochniki syujeta // Izvestiya Rossiyskoy akademii nauk. Seriya literaturi i yazika — 2019. — Tom 78. — № 4 — C. 37-47 masalning bir qancha syujet i borligi taʼkidlanadi. 1793-yilgi eng yaxshi yozuvchilarning ertak toʻplamidan birinchi marta Krilov ertak syujetini B. O. KoplanKoplan B. I. Kommentarii. K pervomu tomu // Krilov I. A. Poln. sobr. stixotvoreniy: V 2 t. L.: Sov. pisatel, 1937. — T. 2. — C. 287 dan olgan. S. A. Fomichev syujetni „Ahmoq dehqon“ haqidagi latifaning varianti boʻlgan „Ahmoq dehqon haqida“ sheʼri bilan bogʻlaydi. Sheʼr qahramoni odamlarning koʻzoynak bilan oʻqishini koʻrib, bu ob’ektga sehrli oʻqish qobiliyatini beradi. Ammo ularni kiyib, u zarur mahoratsiz ularda oʻqish mumkin emasligini tushunadiFomichev S. A. Kommentarii // Krilov I. A. Sochineniya: V 2 t. M.: Xudoj. lit., 1984. T. 2: Komedii. Basni / Sost., podgot. teksta i komment. S A. Fomicheva. S. 681—716.. Nodonlikni qoralash motivlari Nevedomskiyning „Belka“ asarida ham koʻrish mumkin"Basni i skazki N.Nevedomskogo": SPB., 1812 g. — S. 4.

 Mazmuni 
Ertakning syujeti ilgari maymun foydalanilmagan ob’ekti yaʼni koʻzoynak atrofida qurilganKrilov I. A. Martishka i Ochki // I. A. Krilov. Polnoe sobranie sochineniy. M.: Gos. izd-vo xudoj. lit., 1945—1946. T. 3, s. 24—25. V. G. Belinskiy Krilov maymunining (barcha ertak hayvonlari kabi) oʻziga xos individual xususiyatga ega ekanligini va insoniy his-tuygʻularga boyitilganligini taʼkidlaydiKurilov A. S. I. A. Krilov i V. G. Belinskiy // Literaturovedcheskiy jurnal. — 2019. — № 46. — S.154-168, masalan, u bezovtalik va qaygʻuni his qiladi. Koʻzoynak bilan bir qator notoʻgʻri manipulyatsiyalar juda karikaturali ertakda keltirilgan:
 . . . Endi u ularni tojga bosadi, keyin ularni dumiga bog'laydi,Ularni hidlaydi, keyin esa yalaydi. . . Крылов И. А. Мартышка и Очки // И. А. Крылов. Полное собрание сочинений. М.: Гос. изд-во худож. лит., 1945—1946. Т. 3, с. 24—25
Koʻzoynak qanday ishlashini tushunmasdan va buni tushunishni, oʻrganishni istamay, maymun koʻzoynakni sindiradiKrilov I. A. Martishka i Ochki // I. A. Krilov. Polnoe sobranie sochineniy. M.: Gos. izd-vo xudoj. lit., 1945—1946. T. 3, s. 24—25.

Muallif biror narsaning qadrini bilmagan, maʼrifatli boʻlishni istamagan odamdan hech narsa chiqmasligini degan xulosaga keladi:
 Narxini bilmasdan, qanchalik foydali bo'lmasin,Unga nisbatan nodonlik yomonlashadi. . . Крылов И. А. Мартышка и Очки // И. А. Крылов. Полное собрание сочинений. М.: Гос. изд-во худож. лит., 1945—1946. Т. 3, с. 24—25

 Ommaviy madaniyatda 
2022-yilda „Nogu svelo!“ guruh rahbari Maksim Pokrovskiy " Z avlodi " videoklipini chiqardi, unda u Ukrainaga qarshi harbiy tajovuzni qoʻllab-quvvatlayotgan rossiyaliklarni „Maymun va koʻzoynak“ ertagini oʻqishga chaqirdi.

 

 Krilov I. LEKIN. „Maymun va koʻzoynaklar“. Matn

 

Turkum:Krilov masallari
Turkum:Masallar
Turkum:1815 yilda yaratilgan asarlar