Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Laylak tumani

Laylak tumani (qir. Лейлек району), Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyatidagi uch tumandan biri. Tuman markazi - Isfana shahri.

 Tarixi 
Tuman 1928-yilda tashkil topgan.

 Geografiyasi 
Sharqda Botken viloyatining Botken tumani bilan, janubi-gʻarbiy va shimolda Tojikiston bilan chegaradosh. Qirgʻizistonning eng gʻarbiy mintaqasi.
Tuman hududi Fargʻona vodiysining kichik qismi (Qirgʻizstonning eng past nuqtasi joylashgan, 401 m) qator tepaliklar va baland togʻ etaklari (ular orasida Margʻun, Dargʻun, Madigen, Isfana va boshqa kichik vodiylarda joylashgan), Turkiston tizmasining shimoliy tomonini (eng baland joyi 5390 m, Sabah choʻqqisi) daralar va boshqa vodiylar, Belisiniq, Togʻyaylov togʻlarining shimoliy yon tomonlari tuman hududida joylashgan.КЫРГЫЗСТАНДЫН ГЕОГРАФИЯСЫ

 Aholisi 
2009-yilgi Qirgʻiziston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 116 861 kishi.

 Ovullari 

 

Turkum:Botken viloyati
Qadamjoy tumani

Qadamjoy tumani  — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyatidagi uch tumandan biri. Maʼmuriy markazi Pulgon qishlogʻi. 1992-yilgacha Frunze tumani (ruscha Фрунзенский район) deb, atalgan.

 

Turkum:Botken viloyati
Botken (tuman)

Botken tumani - Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyatidagi uch tumandan biri. Maʼmuriy markazi - Botken shahri.

 Tarixi 
1934-yilning 19-aprelida Botken tumani tashkil topgan.Баткен райондук “Кызыл Туу” гезитинин башкы редактору Гүлчехра Тажибаева: “Баткен районунун тарыхы “Кызыл Туудан” башталат”

 Geografiyasi 
Tuman Botken viloyatining markaziy qismida joylashgan boʻlib. Janubi va shimolidan Tojikiston, gʻarbidan Laylak, sharqidan Qadamjoy tumani. janubi sharqidan Oʻsh viloyatining Choʻn Oloy tumani bilan chegaradosh. Tumanning sharqida Soʻx va markaziy qismida Vorux anklavlari mavjud.Кыргызстандын географиясы

 Aholisi 
 Shaharlari 

 

Turkum:Botken viloyati
Qorasuv tumani

Qorasuv tumani  – Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyatidagi tuman. Maʼmuriy markazi – Qorasuv shahri.

 Tarixi 
Qorasuv tumaniga 1962-yili asos solingan.
 Aholisi 
Qirgʻziston 2009 yili aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra tumanda 348 645 aholi istiqʼomat qiladi ulardan
 Oʻzbeklar – 143 340 odam jami odamdan 38.5 %
 Qirgʻizlar – 189 262 jamidan 54.3 %
 Uygʻurlar – 10 445 yoki 3.0 %
 Tojiklar – 5 947 yoki 1.7 %
 Turklar – 3 368 yoki 1.0 %
 Ozarbayjonlar – 2 440 yoki 0.7 %
 Dunganlar – 786 yoki 0.2 %
 Tatarlar – 749 yoki 0.2 %
 Tashirov kishlogʻida Dungonlar yashaydi (musulmon-xitoy)

 Ovullari 
Bir shahar Qorasuv va 16 ovul okrug 122 qishloq joylashgan.
 Oq-Tosh ovul okrugi
 Yangi-Ariq ovul okrugi
 Joʻsh ovul okrugi
 Katta-Toldiq ovul okrugi
 Qashgʻar-Qishloq ovul okrugi
 Qizil-Qishloq ovul okrugi
 Qizil-Suv ovul okrugi
 Madi ovul okrugi
 Narimon ovul okrugi
 Oʻttiz-Adir ovul okrugi
 Sariq-Qoʻloʻt ovul okrugi
 Papan ovul okrugi
 Savay ovul okrugi
 Saroy ovul okrugi
 Toʻloʻykoʻn ovul okrugi
 Sharq ovul okrugi
Novken tumani

Novken tumani - Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyatidagi tuman.

Maʼmuriy markazi — Mossi qishlogʻi.

 Tarixi 
Novken tumani 1935-yilda Lenin rayoni nomi bilan taskil topgan.. Qirgʻiziston mustaqil boʻlganidan soʻng 1992 yilda Novken tumani deb nom olgan, markazining nomi esa Mossi deb nomlangan.

 Geografiyasi 
 Aholisi 

 Iqtisodiyoyi 
 

Turkum:Jalolobod viloyati
Chatqol tumani

Chatqol tumani - Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyatidagi tuman.

Maʼmuriy markazi — Qanish-Qiya qishlogʻi.

 Tarixi 
Tuman 1935-yilda tashkil topgan. 1944-1956 yillari Talas viloyatining tarkibida boʻlgan. 1956-1960 yillari Ola-Buqa tumani tarkibida, 1960-1969 yillari Axsi tumani tarkibida, 1969-1980 yillari qayta Ola-Buqa tumani tarkibiga qoʻshilgan. 1980-yildan mustaqil tuman boʻlib, Talas viloyati tarkibida boʻlgan. 1984-1991 yillari Oʻsh viloyati tarkibiga, Qirgʻiziston mustaqil boʻlganidan soʻng Jalolobod viloyati tarkibiga qolgan.

 Geografiyasi 
Tuman Jalolobod viloyatining shimoli-gʻarbiy tomonida joylashgan. Janubida Ola-Buqa tumani, Sharqida Axsi tumani, shimoli-sharqi va shimolida Talas viloyati, shimoli-gʻarbiy va gʻarbida Oʻzbekiston Respublikasi bilan chegaradosh.

 Aholisi 
 Iqtisodiyoyi 

 

Turkum:Jalolobod viloyati
Vobkent (futbol klubi)

"Vobkent" — Buxoro viloyatining Vobkent shahridan oʻzbek futbol klubi. 2002-yil mobaynida tashkil etilgan.Uzbekistan - List of Foundation Dates - RSSSF

 Tarixi 
2003-yilda Oʻzbekiston chempionati ikkinchi ligasi final turnirida ishtirok etgan.Uzbekistan - List of Foundation Dates - RSSSFUzbekistan - List of Divisional Movements - RSSSF 2004—2006-yilgi mavsumlarda Birinchi ligada oʻynagan.Uzbekistán 2003Uzbekistan - List of Divisional Movements - RSSSF

2006-yilda kumush medal sohibiga aylangan va Oliy ligaga chiqqan.Uzbekistán 2006 2007-yilgi mavsumda oliy divizionda debyut qilgan va oxirgi 16-oʻrinni egallagan.Uzbekistán 2007

2008-yilda moliyaviy muammolar tufayli 8 ta oʻyindan soʻng keyingi Oʻzbekiston chempionati va kubogida ishtirok etishdan bosh tortgan.Uzbekistán 2008

 Stadion 
Klub oʻz uy uchrashuvlarini Buxorodagi 22 700 tomoshabinga moʻljallangan "Markaziy" stadionda oʻtkazdi 

 Yutuqlari 
 Birinchi liga kumush medali sovrindori (2006).
 Oliy ligada 16-oʻrin (2007)
 Oʻzbekiston ikkinchi ligasi Chempion (1): 2003-yil
 Oʻzbekiston kubogi 1/8 finali (3 marta): 2004, 2006, 2007.

 Mashhur futbolchilar 

 Maqsud Karimov

 

 

 Klub futbol faktlari ma'lumotlar bazasida
 Klub o'yinlari Wildstat ma'lumotlar bazasida
 MDH futbol klublari tarixi

Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari
Turkum:Buxoro viloyati futbol klublari
Turkum:Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari
Turkum:2002-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Turkum:Vobkent tumani
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Usmonxon Olimov

Usmonxon Temirxon oʻgʻli Alimov (1950-yil 1-yanvar, Ishtixon tumani – 2021-yil 15-avgust) — Oʻzbekiston musulmonlari idorasi raisi (2006—2021), muftiy.

 Biografiyasi 
1950-yil 1-yanvarda Samarqand viloyati Ishtixon tumanida xizmatchi oilasida tavallud topgan. Boshlangʻich taʼlimni oʻsha tuman 57-oʻrta umumtaʼlim maktabida olgan.

1987-yilda Toshkent islom institutini tamomlagan.

1987-2000 - Payariq tumanidagi Imom Buxoriy masjidi imom-xatibi.

2000—2006-yillarda Payariq tumani bosh imom-xatibi, Samarqand viloyati bosh imom-xatibi lavozimlarida ish yuritgan.

2006-yil yanvarda Oʻzbekiston musulmonlari diniy idorasi bosh muftiyi etib saylangan.

2020-yilda El-yurt hurmati ordeni bilan taqdirlanganМуфтий Усмонхон Алимовга «Эл-юрт ҳурмати» ордени топширилди

2021-yil 15-avgustda vafot etgan. Ishtixon tumanida dafn etilgan.

 

Turkum:Mir Arab madrasasida tahsil olganlar
Turkum:Toshkent islom instituti bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekiston Bosh muftiylari
Turkum:Oʻzbekistonlik sunniylar
Xalifa

Xalifa (arabchada „oʻrinbosar“, „noib“) – musulmon jamoasi va musulmon davlatining diniy hamda dunyoviy boshligʻi hisoblanadi. Xalifa Muhammad alayhissalomning oʻrinbosari, umaviylar davridan boshlab esa Allohning yerdagi noibi hisoblangan. Muhammad alayhissalomdan keyingi toʻrt Xalifa (Abu Bakr Siddiq, Umar, Usmon, Alini roziyallohu anhular xulafoi roshidin, yaʼni toʻgʻri yoʻldan boruvchi Xalifalar deb atashgan. Abbosiylar, fotimiylar sulolasidan boʻlgan hukmdorlar Xalifa nomi bilan atalgan. XIII asrdan keyin ayrim musulmon mamlakatlarining hukmdorlari oʻzini diniy boshliq deb ham daʼvo qilib, Xalifa nomiga ega boʻlishgan. XVI asrda turk sultonlari oʻzlarini Xalifa deb atay boshlaganlar, bu holat 1924-yilgacha, yaʼni usmonlilar davlati tugaguncha davom etganOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 

 

Turkum:Islom
Turkum:Huquqiy atamalar
Turkum:Huquqshunoslik
Xalq

Xalq – bu odamlar jamoasi boʻlib, ularning tili, madaniyati, sanʼati, dini boshqa jihatlarini birga aks ettiradi. Xalq tushunchasi keng boʻlib jihatlari bilan birlashtiriladigan odamlar yigʻindisiga aytiladi. Masalan biz Oʻzbekiston aholisi va oʻzbek xalqi deymiz.

Xalq – 1) muayyan mamlakatning barcha aholisi; 2) tarixiy birlikning turli shakllari (qabila, elat, millat). X.larning kelib chiqqan tarixini (etnogenezini) va shakllanish jarayonini oʻrganishda ijtimoiy fanlarda „etnos“ (yunoncha: „xalq“) va „etnik birlik“ iboralari qoʻllanadi (qarang: Etnos, Etnik birlik)OʻzME.

 

Turkum:Terminologiya
Turkum:Siyosat
Siemens

Siemens AG — olmon konglamerati va Evropadagi eng katta konglameratlarlardan biri. Ushbu shirkat Berlin, Munhen va Erlangenda o'z xalqaro bosh boshqarmalariga ega. Ushbu shirkat 3 ta asosiy biznes yo'nalishiga ega: bular sanoat, energetika va sog'liqni saqlash,o'z o'rnida bularning o'zi 15 ta bo'limlarga ega. Dunyo bo'yicha Simensda 420.000 kishi dunyoning 190 ta davlatida ishlashadi. 2009-yilda ushbu shirkat 76,651 mlrd yevro daromad olgan. Simens aksiyalari Frankfur Birjasi va Nyu York birjasida savdoda. Ushbu kompaniya Oʻzbekistonda 1995-yildan beri Siemens LLC nomida ish yuridadi.

 

Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot
Rolls-Royce

Rolls-Royce Limited - mashhur Britan avtomobil ishlab chiqarish kompaniyasi. U 1914-yildan beri aero-turbinalar ishlab chiqarishni boshlagan. Korxona Charls Styuart Rolls va Henri Roys tomonidan 1906-yilning 15-martida asos solishgan.

 

 www.rolls-royce.com

ro:Rolls-Royce
zh:勞斯萊斯有限公司
Fors koʻrfazi

thumb|right|200px|Fors koʻrfazining fazodan koʻrinishi
Fors koʻrfaziASE, cild IV, məqalə: İran körfəzi, ( — Xalij-e Fârs, -) — Eron va Arabiston yarimoroli oʻrtasidagi koʻrfaz. Ormuz boʻgʻozi orqali Ummon koʻrfazi, Arabiston dengizi va Hind okeani bilan birlashgan.

Quyidagi davlatlar qirgʻoqlari Fors koʻrfazi bilan yuvilib turiladi: Eron, Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni, Qatar, Bahrayn, Quvayt, Iroq va Ummon. Koʻrfazga Tigris va Yevfrat daryolari kelib qoʻyiladi. Fors koʻrfazi neft zahiralariga boy boʻlgani bois geosiyosiy ahamiyatga ega hudud. Shundan 1991-yilgi urush Koʻrfaz urushi nomini olgan. (Aslida mojaroning katta qismi quruqlikda sodir boʻlgan boʻlsada. Gidrologik, gidroximik va boshqa xususiyatlariga koʻra, Fors koʻrfazi dengiz deb yuritiladi.

 

 

Turkum:Dengizlar
Turkum:Qoʻltiqlar
Turkum:Eron va Iroq chegarasi
Theodore Dreiser

Theodore Dreiser (27-avgust 1871-yil — 28-dekabr 1945-yil) — amerikalik yozuvchi va davlat arbobi, tabiatshunoslik maktabining jurnalisti. Uning romanlarida ko'pincha qat'iy axloqiy me'yorlar yo'qligiga qaramay o'z maqsadlariga erishgan bosh qahramonlar va tanlov va ixtiyoriy ertaklardan ko'ra tabiatni o'rganishga ko'proq o'xshash adabiy vaziyatlar tasvirlangan. Drayzerning eng mashhur romanlari qatoriga "Baxtiqaro Kerri"(1900), "Sarmoyador" (1912) va "Amerika fojiasi" (1925) kiradi. 2022-yil Muhabbat Ismoilova tarjimasi asosida va "Asaxiy books" loyihasi doirasida "Sarmoyador" romani o'zbek tiliga qayta tarjima qilindi.

Dastlabki yillar
Drayzer Indiana shtatining Terre Haute shahrida Jon Pol Drayzer va Sara Mariya oilasida tug'ilgan. Jon Drayzer Eyfel mintaqasidagi Mayen shahridan kelgan nemis muhojiri, Sara esa Ogayo shtatining Dayton shahri yaqinidagi mennonit dehqon jamoasidan edi. Uning oilasi Jon Drayzerga uylanishga qaror qilgani va Rim-katolik dinini qabul qilgani uchun uni rad etishadi. Teodor o'n uchta bolaning o'n ikkinchisi edi (omon qolgan o'nta bolaning to'qqizinchisi). Pol Drayzer (1857–1906) uning katta akalaridan biri edi; Pol mashhur qo'shiq muallifiga aylangani uchun ismining imlosini o'zgartirdi. Ular katoliklar sifatida tarbiyalangan.

Danielsning so'zlariga ko'ra, Drayzerning bolaligi og'ir qashshoqlik bilan ajralib turadi va uning otasi qattiqqo'l boʻlgan. Uning keyingi badiiy asarlarida ana shu tajribalar aks etgan.

Indiana shtatining Varshava shahrida o'rta maktabni tugatgandan so'ng , Drayzer 1889-1890 yillarda Indiana universitetida o'qiydi.

 

 

 Baxtiqaro Kerri - Roman

Turkum:Kishilar
Turkum:Amerikalik davlat arboblari
Turkum:Amerikalik ateistlar
Paltoga

thumb

Paltoga , sharqiy Rossiyada joylashgan shahar. Aholisi: 295-nafar (2002).

Ushbu shahar 2001-yilda bir nechta qishloqlarning birlashishi natijasida tashkil etilganПостановление Губернатора области «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Вытегорского района» от 27.06.2001 № 620.

 

Turkum:Rossiya shaharlari
Rams Park

thumb|300px|right| Türk Telekom Arena
Türk Telekom Arena Stadioni - 2011 yillarda qurilgan Turkiyadagi eng katta stadionlardan biri. Stadion o'z bag'riga 52 mingga yaqin muxlis sig'dira oladi. Stadion Istanbul shahrining g'arbiy kirish qismiga yaqin yerda joylashgan. Stadionda Galatasaray futbol klubi to'p suradi. Stadionda, shuningdek, kotsertlar, turli xil tadbirlar ham o'tkaziladi.

Turkum:Turkiya stadionlari
Haqorat

Haqorat shaʼnga teguvchi, kamsituvchi, xafa qiluvchi ifoda, soʻz, gap yoki amaldir. Haqorat atayin yoki bexosdan boʻlishi mumkin.

Haqorat (jinoyat huquqida) — shaxsning shaʼni va qadr-qimmatini beodoblik bilan qasddan tahqirlash. Beodob muomalada boʻlish turli xildagi xatti-harakatlarda, chunonchi haqoratli soʻz va iboralarni aytish, bino, devorlar va fotosuratlarga haqoratlovchi yozuvlar yozish, beodob qiliqlar qilish, yuziga tarsaki urush, tupurish va h.k.da namoyon boʻladi.

Haqorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida fuqarolarning huquq va erkinliklariga tajovuz qiladigan huquqbuzarlik sirasiga kiritilgan. Ushbu kodeksning 41-moddasiga koʻra, haqorat qilish eng kam ish haqining 20 baravaridan 40 baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi.

Birinchi marta haqorat qilgan shaxslar, agar ularning qilmishlari jinoiy jazolashga tegishli boʻlmasa, maʼmuriy javobgarlikka tortilishi mumkin. Haqorat qilish, basharti, shunday harakatlar uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilgandan keyin sodir etilgan boʻlsa, eng kam oylik ish haqining 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki bir yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Nashr qilish yoki boshqacha usulda koʻpaytirilgan matnda, yoxud ommaviy axborot vositalari orqali haqorat qilish eng kam oylik ish haqining 200 baravaridan 400 baravarigacha miqdorda jarima yoki 1 yildan 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Haqorat qilish jabrlanuvchi oʻz xizmat yoki fuqarolik burchini bajarishi munosabati bilan bogʻliq holda; xavfli retsidivist tomonidan yoki tuhmat qilganligi uchun ilgari sudlangan shaxs tomonidan sodir etilgan boʻlsa — eng kam oylik ish haqining 400 baravaridan 600 baravarigacha miqdorda jarima yoki 2 yildan 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud 6 oygacha qamoq bilan jazolanadi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 140-modda).

Haqorat qilish har doim muayyan bir shaxsga qaratilgan boʻladi. Muayyan bir shaxsga qaratilmasdan aytilgan uyatsiz-beodob soʻzlar va shahrik. xatti-harakatlar bezorilik deb baholanishi mumkin.

Quyidagilar haqorat sanalishi mumkin:
 Soʻkinish.
 Ijtimoiy qoralanuvchi atamalar: oʻgʻri, fohisha.
 Salbiy tarixga ega atamalar: fashist, millatchi.
 Biror kasb nomi bilan boshqa kasbni atash, masalan shifokorni jallod, qassob deyish.
 Zoosemantik metaforalar: mol, eshak, it.
 Salbiy maʼnoli feʼllar: uxlatish, kiydirish.
 Odam feʼl-atvorini salbiy baholovchi atamalar: ablah, yaramas.

Jiddiy haqoratlar maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortilishga sabab boʻlishi mumkin.
Xarip

Xarip atamasi Oʻzbekistonda ishlatiluvchi haqorat boʻlib, quyidagilarni anglatishi mumkin:

 Madaniyatsiz, tarbiyasiz, primitiv odam.

Etimologiyasi
Ushbu soʻzning kelib chiqishi haqida quyidagi taxminlar bor:
 arabcha harif soʻzidan, "qoʻpol", "besoʻnaqay" degan maʼnoda.
 turkcha herif - "yoqimsiz odam", "nusxa".
 Xarob (xaroba) yoki gʻarib soʻzlaridan.

Boshqa tillarda
 Qozoqcha: mambet.
 Qirgʻrizcha: mirk (мырк).
 Ruscha: bidlo (быдло), kolxoznik (колхозник).
 Ukraincha: raxul (рагуль).
 Inglizcha: redneck, hillbilly, yokel.

 
 ХАРЫ́П — в дополнение поста, ru_etymology, LiveJournal

Turkum:Haqoratli soʻzlar
Herman Cain

Herman Cain (1945-yil 13-dekabr) AQSh prezidentlik saylovida nomzodlardan biri, hozirda Kansas shahar Federal Zahira Banki boshligʻidir. AQSh Respublikachi Partiyasi aʼzosi. Oʻtmishda tadbirkor (1986-1996), ungacha esa harbiy matematik-ballistik boʻlib xizmat qilganGOP Debate Fuels a Long ShotPicture of the Day: Herman Cain in High School and College.

Cain saylovoldi kampaniyasida siyosiy va ijtimoiy savollar boʻyicha bilimsiz ekanligini namoyish qilib, yirik janjallarga sabab boʻldi. Jumladan, u Oʻzbekiston Prezidenti kim ekanligi haqidagi savolga shunday mazaxona javob qildi:
Mendan Ubeki-beki-beki-beki-stan-stan prezidenti kim ekanligini soʻrashsa, men aytamanki, „ Bilasizmi, men bilmayman. Siz-chi, bilasizmi?“ Keyin davom etaman: „Bu bizga yangi ish oʻrinlari yaratadimi?“Herman Cain on foreign policy, YouTube videosi
Cain mavzuni davom ettirib, Oʻzbekistonni „dunyodagi kichik ahamiyatsiz davlatlardan biri“, deb atadi. U bu iddaolari va butunboshli mamlakatni mazax qilgani uchun keskin tanqid qilindi.Column: Herman Cain, the know-nothing presidential candidateHerman Cain Doesn’t Know his Afghan from his Uzbek

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:2020-yilda vafot etganlar
Turkum:Amerikalik siyosatchilar
Walter Isaacson

Walter Isaacson (24-fevral, 1955-yilda tugʻilgan) — Amerikalik jurnalist, yozuvchi va biograf; Stiv Jobs va Albert Eynshteyn haqidagi mashhur biografik asarlar muallifi. Aspen instituti prezidenti va bosh direktori. CNN telekanalining sobiq bosh direktori va Time jurnalining sobiq muharriri. 2009-yili AQSh prezidenti Barak Obama tomonidan Amerika Ovozi va Radio Free Europe radiostansiyalarini boshqaruvchi Broadcasting Board of Governors tashkiloti direktori etib tayinlangan.

 Asarlari roʻyxati 
 Steve Jobs: A Biography (2011)
 Einstein: His Life and Universe (2007)
 Benjamin Franklin: An American Life (2003)
 Kissinger: A Biography (1992)
 The Wise Men: Six Friends and the World They Made (1986)

 

 
 List of recent articles by Walter Isaacson
 An interview with Walter Isaacson about his book «Einstein: His Life and Universe» 
 The Scale of Einstein, From Faith to Formulas by Janet Maslin, The New York Times, 9-aprel 2007-yil.

Turkum:Harvard universiteti bitiruvchilari
Turkum:Amerikalik yozuvchilar
Turkum:Albert Eynshteyn
Turkum:Steve Jobs
Turkum:Yashayotgan insonlar
Steve Jobs (kitob)

„Stiv Jobs“  – Apple Inc korporatsiyasi asoschilaridan biri Stiv Jobs haqidagi biografik asar. Kitob amerikalik jurnalist va yozuvchi Uolter Ayzekson tomonidan yozilgan va Simon & Schuster nashriyotida chop etilgan . Kitob oʻzbek tiliga 2019-yilda „Asaxiy Books“ loyihasi tomonidan tarjima qilinib nashr etilgan.

Ayzekson kitob ustida uch yilga yaqin ish olib borgan. Bu vaqt davomida u Stiv Jobsning oʻzidan 40dan ortiq eksklyuziv intervyu olgan. Bundan tashqari yozuvchi Jobsning 100dan ortiq qarindoshlari, doʻstlari va hamkasblaridan ham intervyu olgan .

Dastlabki rejaga koʻra, kitob 2011-yilning 21-noyabr kuni sotuvga chiqishi kerak edi, ammo Jobsning vafoti munosabati bilan kitob 24-oktabr kuni sotuvga chiqarilishi maʼlum boʻldi .

2011-yilning 10-oktabr kuni Sony Pictures „1 million dollardan kam boʻlmagan“ pul toʻlagani holda kitobni ekranlashtirish huquqini sotib olgani maʼlum boʻldi. 2012-yilning aprel oyida „Sony Pictures“ suratga olayotgan filmda Jobs rolini aktyor Jorj Kluni ijro etishi mumkinligi haqida xabarlar tarqadi .Stiv Jobs 3-sinfgacha bir necha marotaba maktabdan xaydalgan soʻng undagi sifat qobilyatlarni koʻrgan maktab direktori uni 4-sinfdan 7-sinfga sakrab oʻtishni taklif qilgan bunga Jobsni Ota-onasi qarshi edi.7-sinfga emas 6-sinfga oʻtishini xoxlashgan.

 

 

Turkum:Steve Jobs
Turkum:Biografiya kitoblar
Simon & Schuster

"Simon &Schuster" nashriyotiga 1920-yillarning boshida Richard Saymon va Linkoln "Maks" Shuster tomonidan asos solingan. 1924-yili bu nashriyot ilk krossvordlar to'plamini chop etgan. Bugungi kunda "Simon & Schuster" kompaniyasi "CBS Corporation"ning bo'linmasi hisoblanadi. U "Random House", "Penguin" va "HarperCollins" bilan birga ingliz tilida kitoblar chop etuvchi to'rtta eng katta nashriyotdan biri hisoblanadi. Ayni vaqtda "Simon & Schuster" yiliga 2 ming xil nomda nashrlarni chop etmoqda.

1990-yillarning o'rtalarida nashriyot egasi boʻlgan "Viacom" konserni "Simon & Schuster Interactive" bo'linmasini tashkil etgan. 2003-yilga kelib, u xaridorlarning yo'qligi munosabati bilan tarqatib yuborilgan. Bo'linmaning so'nggi o'yin loyihalari sifatida "EVE Online" va "Outlaw Golf 2"ni ko'rsatish mumkin.

 Mavzuga oid 
 Inglizcha kitob nashriyotlari ro'yxati

 
 simonandschuster.com

Turkum:AQSh nashriyotlari
Jurnalist

Jurnalist — asosiy faoliyati jurnalistika bilan shugʻullanish boʻlgan, muhim faktlar, voqealar, odamlar, hodisalar haqidagi axborotni yigʻish, qayta ishlash va uni auditoriyaga yetkazish orqali OAVni axborot bilan toʻldiruvchi kishi. Jurnalistlar asosan publitsistik faoliyatga yoʻnalgan boʻlib (kolumnistlar), ular oʻz oldiga maʼlum ijtimoiy fikrni shakllantirish, shuningdek, davlat hokimiyatining u yoki bu qaror va harakatlariga tahrirlovchi sifatida taʼsir qilish va nashr, radio yoki telekanal taʼsischilari belgilagan chegaralar doirasida jamiyat va davlat oʻrtasidagi vositachi boʻlishni maqsad qiladi.

Muxbir (arabcha — xabar beruvchi, xabarchi) — 1) tahririyat tarkibida jurnalist sifatida xizmat qiluvchi xodim; 2) bevosita tahririyatda ishlamaydigan, ammo ommaviy axborot vositalarida muntazam ijodiy hamkorlik qiluvchi shaxs; 3) boshqa ommaviy axborot vositalarida chiqish uyushtiruvchi gazeta, jurnal, radio, televideniye tahririyati xodimi (jamoatchi muxbir). OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Jurnalist — muxbir, reportyor (axborot-yangiliklar xizmati xodimi) va sharhlovchiga teleoperator, produser va boshqa texnik xodimlari yordam berishi mumkin.

OAV fotograf (suratkashi) reportyor yoki muxbir bilan birga ishlashi yoki mustaqil ravishda oʻz nashri uchun fotoreportajlar tayyorlashi mumkin. Bu jarayonda u fotojurnalistga aylanishi mumkin.

 Mavzuga oid 
 Boshlovchi
 Jurnalistika
 Kinotanqidchi
 Paparatsi
 Restoran tanqidchisi
 Fotojurnalistika

Turkum:Jurnalistika
Turkum:Kolumnistlar
Turkum:Kasblar
Turkum:Jurnalistlar

be-x-old:Журналіст
dv:ނޫސްވެރިން
fa:خبرنگار
lt:Žurnalistas
sl:Novinar
tg:Журналист
wuu:记者
zh-yue:記者
Restoran tanqidchisi

Restoran tanqidchisi — ommaviy ovqatlanish joylari to‘g‘risida professional taqriz yozuvchi kulinariya va restoran biznesi bo‘yicha mutaxassis. Odatda, restoranlar, barlar va kafelar haqida taqrizlarni e‘lon qiluvchi biror-bir davriy bosma (gazeta, jurnal) yoki internet-nashr xodimi (jurnalist) yoki kolumnisti bo‘ladi. Uning qiziqishlari doirasiga oshxonaga berilgan baho, vinolar kartasi, xizmat ko‘rsatish darajasi, interyer va ovqatlanish joyidagi umumiy muhit kiradi. Restoranlar haqidagi taqrizlar restoranlar bo‘yicha yo‘llanma sifatida alohida nashr bo‘lib nashr etilishi ham mumkin.

Shuningdek, kulinariya tanqidchilari va kulinariya yozuvchilari ham bo‘lib, ular u yoki bu taom haqida ta’rif va taqriz yozish, taomlarning tayyorlanishidagi o‘ziga xosliklar haqida yozishadi, ammo butun bir ovqatlanish joyiga baho berish bilan shug‘ullanishmaydi.

 Qiziqarli ma‘lumotlar 
 2003-yili italiyalik restoran tanqidchisi Eduardo Raspelli “McDonald’s” tezkor ovqatlanish restoranlaridagi taomlarning sifatini keskin tanqid qilib chiqdi. U Big Makni “mollar ovqati” deb atagan bo‘lsa, kartoshka-frini “qog‘oz hidini beruvchi taom” degan. “McDonald‘s” yuristlari kompaniya yetkazilgan zararni 20 million dollarga baholab, italiyalikni sudga berishgandiMcDonald’s хочет отсудить 20 млн долларов за то, что еду там назвали «скотской», NEWSru, 2003 г..
 2004-yili, 16-yil davomida “Michelin” restoran gidining inspektori sifatida ishlab kelgan Paskal Remi “L’inspecteur se met a table” (Inspektor stolga o‘tirganda) nomli kitobni e’lon qildi. Kitob tez orada katta janjalga sabab bo‘ldi. Muallifning tasdiqlashicha, dunyodagi eng nufuzli restoran gidi baho berishda xolis emas, restoranlar esa aslida loyiq bo‘lmasalar-da, yulduzchalar bilan taqdirlanadilar. Kitob sotuvga chiqqanidan ko‘p o‘tmay Paskal Remi “Michelin”dan haydaldiЗвёздные войны", Robb Report, 2011 г..

 

Turkum:Tanqidchilar
Turkum:Kulinariya adabiyoti
Turkum:Kulinlariya kasblari
Turkum:Jurnalistika janrlari
Turkum:Restoranlar
Kinotanqidchi

Kinotanqidchi  — kinematografik jarayonlarni tahlil qiluvchi, filmlarga taqriz yozuvchi mutaxassis. Filmga yozgan taqrizlarda o‘z taassurotlari bilan o‘rtoqlashar ekan, kinotanqidchi asarning yutuq va kamchiliklari haqida o‘z fikrini bildiradi. Ba’zida kinokompaniyalar ijobiy fikrlar bildirib yozilgan taqrizlar orqali kino-mahsulotga qo’shimcha auditoriya e’tiborini jalb qilish maqsadida atayin kinotandiqchilarni yollashadi.

 
 Filmlar.Uz blogi 

Turkum:Tanqidchilik
2011/12-yilgi UEFA Chempionlar ligasi guruh bosqichi

Bu maqola UEFA Chempionlar Ligasi 2011/2012 mavsumining guruh bosqichiga bag'ishlangan.

Jamoalar to'rttadan 8 guruhga bo'linishgan. Yuqori ikkita o'rinni egallagan jamoalar Pley-off bosqichiga yo'l olishadi, uchinchi o'rinni egallagan jamoalar — UEFA Yevropa Ligasiga.

 Qur'a 

 Guruhlar 

 A guruhi 

 B guruhi 

 C guruhi 

 D guruhi 

 E guruhi 

 F guruhi 

 G guruhi 

 H guruhi 

 

Turkum:UEFA Chempionlar ligasi guruh bosqichlari
Jailbreak

thumb|iOS jailbreak do'koni, Cydia
Jeylbreyk (ing. Jailbreak — „Qamoqdan qochish“) — iphone, ipod touch va ipad — Apple tomonidan rasmiy qoʻllab quvvatlanmaydigan operatsiya boʻlib, bu yoʻl bilan qurulmaning fayl sistemasiga dasturlar uchun ruxsat ochiladi. Bu qurulma imkoniyatlarini kengaytiradi. Masalan, app store dan tashqari boshqa joylardan dasturlar yozish imkoniyatini beradi.

 
 Джейлбрейк всех устройств  
 Энциклопедия джейлбрейка и анлока 

Turkum:IPhone
Turkum:Apple iOS
Turkum:IPod
Turkum:IPad
Gay

Qadimgi Rimda yashab ijod etgan Rim yuristlaridan biri. Gay zodagonlarning siyosiy nufuzini zaiflashtiruvchi qonunlar chiqartirgan . Xususan, xalq majlisida magistratlarni yashirin ovoz bn saylash toʻgʻrisida qonun joriy qilingan . Bundan tashqari, xalq majlisi biror kishini xalq tribuni vazifasi qatoriga ikki yil va undan koʻproqqa qayta saylanishi mumkinligi haqida qaror chiqargan. Gay Oʻz akasining agrar islohotlarini amalga oshirish bn birga yersiz fuqarolarni yer bn taʼminlash maqsadida mil . avv . 123-122 yillarda provintsiyalarda Rim fuqarolarining koloniyalarini tuzish va kambagʻallarga davlat omborlaridan juda arzon baho bn don sotish toʻgʻrisida qonunlar chiqartirgan . Gay harbiy islohotlar ham oʻtkazgan . Rim fuqarolari uchun majburiy boʻlgan harbiy yurishlar soni cheklangan , 46 yoshga toʻlgan fuqarolar uchun harbiy majburiyat bekor qilingan, askarlar davlatdan maosh va qurol — yarogʻ oladigan boʻlganlar, xalq majlisida oʻlimga mahkum etish xaqidagi xukmdan shikoyat qilishlari mumkin boʻlgan .

 

Turkum:Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Turkum:Huquqshunoslik
Paula Fernandes

Paula Fernandes de Souza (28-avgust, 1984) is braziliyalik country-qoʻshiqchi, musiqachi.

 
Rasmiy sayti

Turkum:Yashayotgan insonlar
Roza Otunbayeva

Roza Otunbayeva — 2010-yil 7-apreldan 2011-yil 1-dekabrgacha Qirgʻizistonning prezidentiRasmiy tarjimai holi.

 

Turkum:Ayol prezidentlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Almazbek Atambayev

Almazbek Sharshenovich Atambayev — 2011-2017 yillarda Qirgʻiziston Prezidenti.

 Biografiyasi 
 1956-yilning 17-sentabrida Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyati Olamudin tumani Arashan qishlogʻida tugʻilgan.
 1980-yilda Moskva boshqaruv institutini tamomlagan.Atambayev haqida.
 Mehnat faoliyatini Qirgʻiziston SSR aloqa vazirligi korxonalarida muhandis, yetakchi iqtisodchi sifatida boshlagan.
 1981-yilda 4-yoʻl foydalanish boshqarmasi bosh muhandisi lavozimiga oʻtkazildi.
 1983-yildan beri Sovet ishlarida: Qirgʻiz SSR Oliy Kengashining Rayosatida katta referent.
 1983-yildan beri SSSR yozuvchilar uyushmasining aʼzosi boʻlgan.
 1987-yildan 1989-yilgacha — Frunze Pervomayskiy tuman ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.
 1989-yilda u barcha lavozimlarni tark etdi va tadbirkorlik faoliyatini boshladi. Avval 1997-yilgacha „Forum“ ilmiy-ishlab chiqarish firmasi direktori, soʻngra 1997-yildan 1999-yilgacha „Qirgʻizavtomash“ AJ Bosh direktori lavozimida ishlagan. 1999-2004-yillarda „Forum“ sanoat guruhi direktorlar kengashi raisi lavozimida ishladi.
 1995-yildan 2000-yilgacha 2-chaqiriq Jogorku Kenesh Xalq vakillari Kengashi deputati. U oʻz hududida 3-chi chaqiriq Jogorku Keneshi deputatligiga nomzod sifatida qayta nomzod qilib koʻrsatildi. 2000-yilda Qirgʻiziston Respublikasi Prezidentligiga saylovda uchinchi oʻrinni egalladi.
 2005-2006 — Qirgʻiziston Respublikasi sanoat, savdo va turizm vaziri. Lola inqilobidan soʻng, 2007-yil 30 martdan 28 noyabrgacha — respublika bosh vaziri.
 7-aprel 2010-yilda Aprel inqilobidan soʻng vaqtinchalik hukumat boshligʻining iqtisodiyot boʻyicha oʻrinbosari. 2010-yil 13 iyulda isteʼfoga chiqdi.
 2010-yil 17-dekabr kuni Qirgʻiziston Respublikasining yangi Konstitutsiyasi boʻyicha birinchi bosh vazir etib saylandi.
 Respublika prezidenti lavozimiga uch marta nomzod qilib koʻrsatildi. Uchinchi marta, 2011-yil 30-oktyabrda — birinchi turda Qirgʻiziston prezidenti etib saylandi. 2011-yil 1-dekabrda lavozimga kirishgan.
 2019-yil 8-avgust kuni korrupsiyada ayblanib qoʻlga olindi.
 2020-yilning 23-iyun kuni Bishkek shahri Pervomayskiy tuman sudining qarori bilan, Almazbek Atambayev oʻn bir yil va ikki oy muddatga ozodlikdan mahrum etildi, shuningdek, barcha davlat mukofotlari va mol-mulklaridan mahrum etildi. Parlament saylovlaridan keyingi ommaviy tartibsizliklarda, sobiq bosh vazir Sapar Isoqov bilan birgahttps://m.kun.uz/news/2020/10/06/qirgizistonning-sobiq-bosh-vaziri-sapar-isakov-ham-ozodlikka-chiqarildi 6-oktabr kuni qamoqdan chiqib ketishga erishganhttps://m.kun.uz/news/2020/10/06/qirgizistonda-namoyishchilar-almazbek-atambayevni-ozodlikka-chiqarishdi
 Atambaev gitarada qoʻshiqlar ijro etgan, yozishni yaxshi koʻradi.
 Qirgʻiziston sobiq prezidenti Asqar Akayevning 2014-yil 21-fevralda „7-kanal“ning "achiq soz" (ochiq suhbat) dasturida bergan intervyusida Atambayev "1990-yillarda yozuvchilar uyushmasiga rahbarlik qilgan paytida, Rossiya tomonidan berilgan 50 million rubl grantini oʻzlashtirganini" aytgan.
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Muhammad Alixon

thumb|Muhammad Alixon qabri (oʻrtada). Daxmai shohon xazirasi, Qoʻqon.
Muhammad Alixon (Madalixon) (taxminan 1803/06—1842, Qoʻqon) — Minglar oʻzbek sulolasi vakili, Qoʻqon xonligi hukmdori.

Umarxon va Nodiraning oʻgʻli. Otasi Umarxon vafotidan keyin 13 yoshida taxtga oʻtirgan. Hukmronlik davrida xonlik hududini kengaytirishga uringan. Qorategin butunlay, Darvoz, Shugʻnon, Roshan, Vohonfaqat nomigagina zabt etilgan. 1829-yilda Qashqarga yurish qilgan. Uning bu harakatidan foydalangan Qashqar musulmonlari xitoylarga qarshi bosh koʻtargan. Magʻlub boʻlgan uygʻurlardan 70 mingi Muhammad Alixon bilan birga qaytib, Qoʻqon xonligidagi shaharlarga (jumladan, Toshkentga) joylashtirilgan. Muhammad Alixon Qashqarga qilgan qayta-qayta hujumi natijasida Sharqiy Turkiston shaharlaridan boj yigʻish huquqini olgan. Muhammad Alixon hukmronligi davrida sugʻorish ishlari yoʻlga qoʻyilgan. Toshkent yaqinida Xonariq qazilgan. Toshkent hokimi Lashkar qushbegi Muhammad Alixonning yaqin maslahatchisi boʻlib qolgan. Rossiya bilan savdo va diplomatik aloqalar yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. 1828-yilda Qoʻqondan Sankt-Peterburgga elchilar boradi va ular yaxshi kutib olinadi. 1830-yilda Qoʻqonga Rossiya elchisi xorunjiy Potanin keladi.

Muhammad Alixon ichkilikbozlik va axloqsizlikka beriladi. Muhammad Alixonning hukmronlik davrida Qoʻqon-Buxoro munosabatlari keskin yomonlashadi. Ular orasida boʻlib oʻtgan urushlar natijasida Buxoro amirligi hukmdori Amir Nasrulloh Qoʻqon qoʻshinini tor-mor qiladi. Muhammad Alixon oʻzini noiloj amirning noibi deb eʼtirof qiladi. Oradan ikki yil oʻtgach, 1841-yilning oktyabrida Qoʻqonda xon zulmiga qarshi xalq qoʻzgʻoloni koʻtariladi.

Muhammad Alixon 1841-yil noyabrda ukasi Sulton Mahmud foydasiga taxtdan voz kechadi, shunday boʻlsa ham 1842-yilda aprelda Buxoro amirligi hukmdori Amir Nasrulloh Qoʻqonni zabt etdi va Muhammad Alixonni, ukasi Sulton Mahmudxonni, onasi Nodirani qatl ettiradi.

Muhammad Alixon gʻazallar yozgan, uning buyrigʻiga binoan, xattotlar Alisher Navoiy asarlarini miniatyuralar bilan bezatib koʻchirgan, koʻplab tarixiy asarlar fors va arab tillaridan oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Muhammad Alixon davrida maktab va madrasalar qurilgan, Qoʻqonning eski oʻrdasi taʼmirlangan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Shaxsan Muhammad Alixon donatorligida Quva, Qoʻqon va Toshkentda uning nomi bilan atalgan madrasalar bunyod etilgan.

 

 Adabiyot 
 AbdulAziz. „Ziyo istagan qalblar uchun — Muhammad Alixon“. www.ziyouz.com. Retrieved 2017-10-30.
 Mirzoolim Mushrif, Qoʻqon xonligi tarixi, T., 1995; Bobobekov H. N., Qoʻqon tarixi, T., 1996; Nabiyev R. N., Iz istorii Kokandskogo xanstva, T., 1973.

Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Qoʻqon xonligi hukmdorlari
Turkum:Madrasa asoschilari‎
Turkum:Osiyodagi 19-asr hukmdorlari
Apache Dasturlari Birlashmasi

Apache Das Birlashmasi (ADB) notijorat tashkilot boʻlib Apache dasni qoʻllab quvvatlash vazifasini bajaradi. Mashhur Apache Server ham shu dasturlar sarasiga kiradi. ADB Apache dasni keng ommaga namoyish qilish, asosiylariga urgʻu berish va Apaches dasturchilarini birlashtirish maqsadida har yili bir necha ApacheCon konferensiyalarini olib boradi.
Shashlik

Shashlik yoki kabob — choʻgʻda pishirib (kuydirib) tayyorlanadigan goʻshtli taom. Anʼanaviy shashlik tindiriligan va oʻrtacha kattalikda toʻgʻralgan goʻshtdan tayyorlanadi.

Goʻsht, jigar, buyrak, dumba, charvi va boshqa masalliqlardan six kabob, titrama kabob, qozon kabob, parranda kabob, qiyma kabob, tandir kabob, pomidor kabob, dumbul kabob, charvi kabob, loʻla kabob va boshqa bor. Six kabob — qoʻy goʻshtining lahm hamda dumba qismlaridan olib, har biri 10-12 g keladigan loʻnda-loʻnda boʻlaklarga boʻlinadi, unga mayda toʻgʻralgan piyoz, tuz, qalampir (murch), kashnich urugʻi, zira, uzum sirkasi (anor yoki limon suvi) aralashtiriladi. Masalliq sirlangan yoki chinni idishga solinib, bir necha soat (4 soatdan 24 soatgacha) salqin joyda saqlanadi. Soʻngra goʻsht sixga 5-6 boʻlakdan qilib oʻtkaziladi (sixning uchida yogʻ boʻlishi kerak). Sixlar qoʻrada toshkoʻmir yoki pista koʻmir choʻgʻida pishiriladi. Kabobning bir tomoni qizarib pishgandan soʻng ikkinchi tomonini agʻdarish kerak. 1 kg goʻshtga 2-3 bosh piyoz, 1 choy qoshiqda tuz, 4 osh qoshiqda uzum sirkasi (yoki bir dona limon), taʼbga koʻra ziravor kerak boʻladi. Qiyma kabob — goʻsht qiymalagichdan 2 marta, piyoz bir marta oʻtkazilgach, qiyma tayyorlanadi. Qiymaga tuxum chaqilib qalampir, tuz aralashtiriladi. Soʻng qiymadan 50-60 g keladigan kiftalar yasaladi va uzunasiga sixga oʻtkaziladi. Kifta ustiga un sepib yuqorida aytilgandek choʻgʻda pishiriladi. 1 kg goʻshtga 3 bosh piyoz, 1 dona tuxum, 3-4 qoshiq un; ziravorlar kerak boʻladi. Dumbul kabob — makkajoʻxorining dumbul soʻtasidan tayyorlanadi. Tozalangan soʻta 3-4 sm dan qilib kesiladi va namakobga 2-3 soat solib qoʻyiladi. Soʻng 2-3 donadan qilib sixga oʻtkaziladi va laxcha choʻgʻda pishiriladi.

Kabob Oʻrta Osiyo va Yaqin Sharq, Kavkaz xalqlarining sevimli taomi hisoblanadi. Kabobni aslida chorvador xalqlar o'ylab topishgan.

 Adabiyot 
 Maxmudov K., Oʻzbek taomlari, T., 19OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Taomlar
Turkum:Ko‘cha taomlari
Turkum:Oʻzbek oshxonasi
Turkum:Go‘shtli taomlar
Turkum:Sovet oshxonasi
Turkum:Iroq oshxonasi
Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim

Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim bir necha sunʼiy yoʻldoshlar tizimi boʻlib Yer shari boʻyicha geografik joylashuv nuqtasini avtonomik tarzda aniqlab berish vazifasini bajaradi. Maxsus elektron qabul qilivchi vositalar yordamida joyning geografik koordinatalarini (geografik kenglik, geografik uzunlik va geografik daraja) aniqlash imkonini yaratadi.

2011-yil oktyabrgacha boʻlgan vaqtda Amerika Qoʻshma Shtatlarining Global joylashuv tizimi va Rossiyaning GLONASS tizimlari toʻla funksional Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim hisoblanadi. Xitoy ham oʻzining mahalliy Beidou navigatsion tizimini 2020 yilgacha Compass nomi ostida global navigatsion tizimga aylantirish istagidaXitoy global navigatsion tizimi kengaytirilishi

 

Turkum:Geodeziya
Turkum:Avionika
Beidou

right|thumbnail|BeiDouning xizmat doirasi
thumb|240px|Har xil navigatsion tizimlarning orbitalarini solishtirish
BeiDou navigatsion tizimi yoki Compass navigatsion tizimi Xitoy tomonidan mustaqil Sun`iy yo'ldoshli global navigatsion tizimga ega bo'lish uchun ishlab chiqilgan.

Turkum:Beidou

zh:北斗卫星导航试验系统
GLONASS

Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizimi (GLONASS) - Rossiya sunʼiy yoʻldoshli navigatsion tizimi. Tizim yerning istalgan nuqtasidan foydalanish mumkin boʻlgan fuqarolik signallarini uzatadi, navigatsiya xizmatlari bepul va cheklovlarsiz, shuningdek, maxsus ilovalar uchun shifrlangan aniqlik signalini taqdim etadi.

Dastlab harbiy maqsadlarga ega boʻlgan GLONASS tizimi 1982 yilda raketa hujumidan ogohlantirish tizimi (MSRN) bilan bir vaqtda navigatsiya va quruqlik, dengiz, havo va kosmik foydalanuvchilarning cheksiz soni uchun vaqtni qoʻllab-quvvatlash uchun ishga tushirilgan.

Tizimning asosini 64,8 ° orbital balandlikda va 19 100 km orbital balandlikda uchta orbital tekislikda harakatlanadigan 24 ta sunʼiy yoʻldosh tashkil etadi . GPS tizimidan asosiy farqi shundaki, GLONASS sunʼiy yoʻldoshlari orbital harakatida Yerning aylanishi bilan rezonansga (sinxronlikka) ega emas, bu esa ularga katta barqarorlikni taʼminlaydi. Shunday qilib, GLONASS kosmik kemasining yulduz turkumi (SC) faol mavjud boʻlgan butun davrda qoʻshimcha tuzatishlarni talab qilmaydi.

GLONASSni ishlab chiqish Roskosmos , Akademik M. F. Reshetnev nomidagi Axborot yoʻldosh tizimlari OAJ va Rossiya kosmik tizimlari OAJ tomonidan amalga oshiriladi 3 . Rossiyada va xorijda GLONASS texnologiyalarini tijoratlashtirish va ommaviy joriy etishni taʼminlash uchun Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 2009 yildagi qarori bilan „Navigatsiya faoliyati sohasidagi federal tarmoq operatori“ tashkil etilgan boʻlib, uning funktsiyalari PJSC ga yuklangan. Navigatsiya axborot tizimlari . 2012 yildan buyon ushbu funktsiyalar „Navigatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va ulardan foydalanishni ragʻbatlantirish“ notijorat tashkiloti hamkorligiga oʻtkazilgan .

Turkum:Navigatsion tizimlar
Turkum:Tizimlar
Global joylashuv tizimi

thumb|240px|Har xil navigatsion tizimlarning orbitalarini solishtirish

Global joylashuv tizimi (GJT) (ing. - GPS) fazodagi sunʼiy yoʻldoshlar asosida taʼmilab berilgan sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim boʻlib, Yer sayyorasida va uning atrofida boʻlgan joylardagi vaqt va geografik koordinata aniqlash imkonini beradi. GJT ob-havoga bogʻliqmas ravishda berilgan nuqta atrofida 4 ta GJT sunʼiy yoʻldoshni toʻgʻri chiziq boʻyicha hech qanday toʻsiqlarsiz koʻra olish imkoni boʻlganda ishlay oladi. GJT Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan ishlab chiqilib GJT qabul qilgichga ega boʻlgan barchaga tekin xizmat koʻrsatadi.

Turkum:Navigatsion tizimlar
2012

2012-yil (MMXII) yakshanba kuni boshlangan kabisa yildir. 3-ming yillik va 21-asrning 12-yilidir. Oʻzbekistonda Mustahkam oila yili deb eʼlon qilingan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2012-yilni Xalqaro barqaror energetika yili, Xalqaro Kooperativlar yili deb atagan.United Nations Observances, International Years

Tugʻilganlar:

 Parmonov Abubakr

 Voqealar 

 Iyul - Oʻzbekistonda oliy taʼlim muassasalarida taʼlim olish uchun ariza topshirgan abituriyentlar soni rekord darajadagi 418 ming 898 nafarga yetdi. Bu ko‘rsatkich 2011/2012-yilgi qabul komissiyasida qabul qilingan, oʻsha vaqtdagi rekord daraja hisoblangan arizalar sonidan 174taga ko‘proqdir.

 Vafot etganlar 

 Whitney Houston (9-avgust, 1963 — 11-fevral, 2012), amerikalik xonanda.
 Jamshid Zokirov (11-iyul, 1948 — 7-aprel, 2012), oʻzbek teatr va kino artisti.
 Zikir Muhammadjonov (1-yanvar, 1921 — 23-avgust, 2012), oʻzbek teatr va kino artisti.
 Neil Armstrong (5-avgust, 1930 — 25-avgust, 2012), amerikalik fazogir.

 Izoh 

Turkum:2012
Obyekt

Obyekt (lotincha objectum — narsa, anjom) — falsafiy toifa, epistemologiya doirasida haqiqatda mavjud boʻlgan, kuzatuv (oʻrganish) jarayonining va subyektning (kuzatuvchining) eʼtibori qaratilgan predmet, voqea, hodisadir.Muallif : Sherzodbek

Obyekt ( — narsa) — subyektga qarama-qarshi boʻlgan hamda insonning amaliy va bilish faoliyati qaratilgan obyektiv reallik. Obyekt inson va uning ongidan mustaqil obyektiv reallik boʻlib, uni bilayotgan individ uchun jamiyat tarixiy taraqqiyoti jarayonida hosil qilingan faoliyat, til va ilm tarzida namoyon boʻladi. Obyektni 2 turga: nazariy va empirik obyektga boʻlish mumkin. Lekin ular faoliyatning har xil sohasi emas. Baʼzida nazariy bilishning predmetlari (mas, ideal gazlar va boshqalar) obyekt sifatida real mavjud boʻlmay, balki obyektning empirik bilimda qamrab boʻlmaydigan tomonlarini koʻrsatish usuli hisoblanadi. Masalan, atomlar, elementar zarrachalar kabi nazariy obyektlar ontologik jihatdan, asosan, makrojismlardan farq qilmaydi: hamma hollarda ham nazariy obyekt haqidagi bilimdan empirik obyektlarni tushuntirish uchun foydalaniladi. Har qanday holatda ham empirik bilishdan nazariy bilish sari borish muayyan obyektdan uzoqlashish emas, balki obyektning empirik yoʻl bilan aniq anglash mumkin boʻlmagan haqiqiy mazmunini chuqur nazariy aks ettirish usulidir.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi
Yakub Kolas

Yakub Kolas (asl ismi Kanstantsin Mitskievich ; 3-noyabr (eski uslubda 22-oktyabr) 1882 — 13-avgust 1956) — belarus shoiri, dramaturgi va yozuvchisi boʻlgan.

Oʻz asarlarida Yakub Kolas oddiy belarus dehqoniga simpatiya bildiradi, hatto uning taxallusi - "Kolas" belaruschadan "boshoq" (bugʻdoy, arpa va hokazo boshogʻi) deb tarjima qilinadi.

 Asarlari 
 Nazm, nast, publitsistika 
 (1910, Vilnya)
 (1912, Vilnya)
 (1914, Vilnya)
 (1913, Sankt-Peterburg)
 (1913, Sankt-Peterburg)
 (1913, Sankt-Peterburg)
 (1913, Sankt-Peterburg)
 (1921, Kovno)
 (1922)
 (1923)
 (1923)
 (1925)
 (1925)
 (1925)
 (1925)
 (1925)
 (1926)
 (1927)
 (1932)
 (1934)
 (1937)
 (1942)
 (1943)
 (1943)
 (1946)
 (1946)
 (1947)
 (1955
 (1952)
 (1957)

 Bolalar uchun 
 (1935)
 (1938)
 (1941)
 (1945)
 (1941)
 (1950)

Darsliklar:
 (Peterburg, 1909)
 (1926)

 Pyesalar 
 (1917)
 (1917)
 (1925)
 (1927)
 (1938)

 Tarjimalar 
Aleksandr Pushkinning "Poltava" dostoni, Taras Shevchenko, Rabindranat Tagor va boshqa adiblarning asarlari.

 Xotira 
Yakub Kolas xotirasi MDH hududida ardoqlanadi. Belarusda Yakub Kolas muzeyi ishlab turipti, Minskda Yakub Kolas maydoni va haykali, Ukrainada Yakub Kolas koʻchasi, Toshkentda Darxon yaqinida Yakub Kolas yashagan uy mavjud.

 

 Yakub Kolas muzeyi 
 Yakub Kolas asarlari

Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar
Turkum:Sovet yozuvchilari
Penis

Inson penisi uchun Erkak jinsiy aʼzosi maqolasiga qarang.
thumb|150px
Penis yoki zakar  — erkak va germofrodit jonzotlar urgʻochi jonzotlarga jinsiy aloqa paytida sperma yetkazuvchi aʼzoning umumiy nomi.
Oʻzbek tilida rasmiy adabiyotda olat deb yuritladi. 
 

Turkum:Biologiya
Turkum:Odam anatomiyasi
Gey

Gey-juftlik|thumb
thumb|Argentina Gay jamoa
 Bu maqola — soʻz haqida. Gomoseksual moyillik haqida Gomoseksuallik maqolasiga qarang.

Gey  — dastlab „begʻam“, „xushchaqchaq“, „yorqin, yasama“ maʼnolarini anglatgan inglizcha sifat soʻz. Ammo hozirgi ingliz tilida (1960–1970-yillardan boshlab) bu soʻz odatda bir jinsli jinsiy moyillik — gomoseksuallikni anglatuvchi ot yoki sifat sifatida ishlatiladi.

Ingliz tilida „gey“ soʻzi kvir yoki gomoseksual bilan eslanuvchi, ham erkaklar bilan, ham ayollar bilan, submadaniyat yoki hayot tarzi bilan bogʻliq qirralarni izohlash uchun ishlatilishi mumkin. Oʻzbek tilida „gey“ atamasi asosan erkak-gomoseksuallarga nisbatan ishlatiladi. Lesbiyan atamasi, boshqa tomondan, ham ingliz, ham oʻzbek tilida bir xil gomoseksual ayollarni anglatgan holda genderga xos ravishda ishlatiladi.

 

 

Turkum:Gomoseksuallik
Zhuanglar

Zhuanglar (xitoycha 壯族/ 壮族) - Xitoyoda yashaydigan buyeiy millat. Zhuanglarning asosiy qismi Guangxi hududida istiqomat qiladi, shuningdek Yunnan (1.8 mln), Guangdong (570 ming), Guizhou (520 ming), Hainan (50 ming), Hunan (23000) en Hebei (20000). singari oʻlkalarda yashayotgan zhuanglarni uchratish mumkin. Oz miqdorda Vyetnam, Birma, Butan,Kambodja,Laos, Tailand, Malayziya, Shimoliy Amerika va Gʻarbiy Yevropada ham yashaydi. Xitoylik zhuanglar

 

 Linklar 
 Yunnanoda zhuanglar
left|400px|Zhuanglar

Turkum:Kengaytirish kerakli maqolalar
Yanka Kupala

Yanka Kupala (1882-1942) — mashhur belorus shoiri va yozuvchisi Ivan Daminikavich Lutsevichning taxallusi. Kupala 20-asrda yashagan eng taniqli belorus yozuvchilaridan biri hisoblanadi.

Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar
Turkum:Sovet yozuvchilari
Talcahuano

thumb|600px|Talcahuano
Talcahuano — Chilidagi shahar. Maydoni – 92.3 km2. Aholisi – 171383 kishi (2002).

 
 36°43′30″S 73°6′40″W
 talcahuano.cl

 thno.info 
 ASMAR - Astillero de Talcahuano 

Turkum:Chili shaharlari
Santyago

Santyago (rasmiy nomi Santiago de Chile) — Chili davlatining poytaxti va eng yirik shahri.

Santiago — Chili poytaxti. And toglari etagida, 540 m balandlikdagi soylikda, Map ocho daryosining har ikki sohilida joylashgan. Iklimi subtropik iqlim, yanvarning oʻrtacha temperaturasi 19,7°, iyulniki 7,7°. Yillik yogʻin 363 mm. Aholisi 4,64 mln. kishi (1997). Santyago — mamlakatning iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazi. Transport yoʻllarining yirik tuguni. 4 aeroport bor. Santyago orqali Panamerika shossesi oʻtgan. Valparaiso porti bilan temir yoʻl orqali bogʻlangan. Metallsozlik, mashinasozlik, elektrotexnika, kimyo, toʻqimachilik, tikuvchilik, koʻnpoyabzal, poligrafiya, farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Santyagoda yirik xorijiy va milliy kompaniyalar idoralari va banklar joylashgan.

Shaharga 1541-yilil12 fevralda ispan mustamlakachilari tomonidan asos solingan. 19-asr boshlarigacha ispan generalgubernatorligining maʼmuriy markazi. Chili mustaqilligi eʼlon qilingan davrdan (1818) Santyago — mamlakat poytaxti. Santyagoda mustamlakachilik davrida qurilgan meʼmoriy yodgorlik koʻp. Shahar markazidagi School de Chile maydoni atrofida sobor, ratusha va boshqa saqlangan. 3 universitet, harbiy bilim yurti, amaliy sanʼat maktabi, konservatoriya, Chili Fanlar akademiyasi va boshqa akademiyalar, ilmiy tadqiqot institutlari, kutubxonalar, muzeylar, teatrlar va rasadxona bor. Metropoliten qurilgan. SANTYAGO, SantyagodelosKabalyeros — Dominikana Respublikasining shimoliy qismidagi shahar. VegaReal vodiysida joylashgan. Santyago provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 365 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Temir yoʻl tuguni. Qishloq xoʻjaligi (kofe, kakao, tamaki, sholi, chorvachilik) rayonining savdo markazi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, oziq-ovqat va poyabzal korxonalari bor. Shahar yaqinidan oltin qazib olinadi. Shaharga 1495-yilda X. Kolumb tomonidan asos solingan. Katolik universiteti, teatr, muzeylar bor.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 
 Santiyago shahrining rasmiy vebsayti 
 Sayyohlar uchun qoʻllanma 

 

Turkum:Janubiy Amerika shaharlari
Turkum:Chili shaharlari
Romb

Romb („doira“) — barcha tomonlari teng boʻlgan to'rtburchak. Burchaklari toʻgʻri burchaklardan iborat boʻlgan romb kvadrat deb ataladi.

Romb (yunoncha: rombos — pirildoq, aylanuvchi) — tomonlari oʻzaro teng boʻlgan yassi toʻrtburchak (rasmga q.). Rombning xossalari: 1) diagonallari oʻzaro perpendikulyar; 2) Rombning diagonallari uning burchaklarini teng ikkiga boʻladi. Rombning diagonallari kesishgan nuqta uning simmetriya markazidir. Rombga ichki aylana chizish mumkin. Rombning yuzi uning diagonallari koʻpaytmasining yarmiga teng. Burchaklaridan biri a boʻlgan Rombning yuzi 5=a2sina. Hamma burchaklari 90° boʻlgan Romb kvadratidirOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 Asosiy xossalari 
 Romb parallelogramm hisoblanadi, chunki uning qarama-qarshi tomonlari oʻzaro paralleldir: AB || CD, AD || BC. 
 Romb diagonallari bir birini toʻgʻri burchak hosil qilgan holda kesib oʻtishadi (AC ⊥ BD) va kesib oʻtish nuqtasida teng ikkiga boʻlinishadi.
 Romb diagonallari uning burchaklarining bissektrisalari hisoblanadi (∠DCA = ∠BCA, ∠ABD = ∠CBD va hokazo)
 Romb diagonnallarining kvadratlari yigʻindisi toʻrtga koʻpaytirilgan tomonining kvadratiga teng (masalan: (AC) ² + (BD) ² = 4 • (AD²)).

 Asosiy alomatlari 
Parallelogramm ABCD romb hisoblanadi, agarda:
 uning barcha tomonlari teng boʻlsa: AB = BC = CD = AD

 

 Yana qarang 

 Geometriya
 Parallel
 kvadrat

 

Turkum:Geometriya