Mistah ibn Asasa

Mistah ibn Asasa ibn Abbod ibn Muttalib al-MuttalibiyṬabaqāt Ibn Saʿd: 3/1/36, Nasab Quraysh: 95, Ṭabaqāt Khalīfa: 9, al-Maʿārif: 328, al-Jarḥ wa al-Taʿdīl: 8/425, Mashāhīr ʿUlamāʾ al-Amṣār: 33, Ḥilyat al-Awliyāʾ: 2/20, al-Istīʿāb: 10/248–249, Usd al-Ghābah: 5/156, Tadhīb al-Asmāʾ wa al-Lughāt: 2/89, al-ʿIbar: 1/35, al-ʿAqd al-Thamīn: 6/443–445 and 7/179, al-Iṣābah: 9/182–183 (arabcha:مسطح بن أثاثة بن عباد بن المطلب المطلبي) – Muhammad paygʻambarning sahobasi. Uhud, Badr va boshqa janglarda Muhammad paygʻambar bilan birga qatnashganal-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53.

 Nasabi 
Mistah ibn Asasa Ummu Mistah bintu Abu Rahm ibn Muttalib ibn Abdumanof ibn Qusaydan tugʻilgan. Uning onasi Muhammad paygʻambarga bay’at qilganlardan edial-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53. Uning nasl-nasabi Abdumanof ibn Qusayga borib taqaladi. Mistah bir qancha taxalluslarga ega edi, jumladan al-Muttalibiy, al-Muhojiriy va al-Badriy.

 Hayoti 
Ibn Sa'd Mistahhni past boʻyli, koʻzlari choʻkib ketgan, barmoqlari qalin odam deb taʼriflaganal-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53.

Mistah kambagʻal ekanligi maʼlum edi. Mistahning qashshoqligi va Abu Bakr bilan aloqasi tufayli Abu Bakrdan moddiy yordam olgan.

Muhammad ibn Is’hoq rivoyat qilganidek, Paygʻambar Muhammad Mistah ibn Asasa va Zayd ibn Mazid oʻrtasida birodarlik oʻrnatganal-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53.

Paygʻambar Muhammad Mistah va Ibn Ilyosga Xaybarda ellik qir (don oʻlchovi) berdilaral-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53.

 Ifk hodisasida qatnashishi 
Mistah ham Ifk hodisasiga aloqador boʻlganlar orasida boʻlgan. Bu voqea Muhammad paygʻambarning ayollari Oishaning harbiy safar (Gʻazva) paytida boʻyinbogʻini yoʻqotib qoʻyganida sodir boʻlgan. Qoʻshin joʻnab ketayotganda, Oisha marjonini qidirish uchun orqada qoldi va nihoyat uxlab qoldi. Qoʻshinning orqa tarafida turgan Safvon ibn Muattal ertasi kuni ertalab uni topib, qoʻshinga qaytishiga yordam berdi. Qaytib kelgach, baʼzi odamlar Oysha onamizni Safvon bilan zino qildi, deb yolgʻon tuhmat qilishdiSahih al-Bukhari 4141Sahih al-Bukhari 4750Sahih al-Bukhari 2661Sahih Muslim 2770a.

Vaziyat 24:11–26 suralar nozil boʻlgach, uning aybsizligini ochib berdiSahih al-Bukhari 4141Sahih al-Bukhari 4750Sahih al-Bukhari 2661Sahih Muslim 2770a.

Bu voqea paytida Mistah yolgʻon ayblovlarda ishtirok etdi, bu esa uni moliyaviy qoʻllab-quvvatlab kelgan Abu Bakrning yordami toʻxtashiga olib keldi. Holbuki, 24:22 sura nozil qilinganida, „Orangizdagi fazilat va boylik egalari oʻz qarindoshlariga, miskinlarga va Alloh yoʻlida muhojirlarga xayr-ehson qilishni toʻxtatishga qasam ichmasinlar. Ular kechirsinlar va avf etsinlar. Alloh tomonidan kechirilishini yoqtirmaysizmi? Alloh magʻfiratli va mehribondir“. Uni kechirib: „Ha, Allohga qasamki, Alloh meni kechirishini xohlayman“, dedi va u ham: „Allohga qasamki, men uni hech qachon undan mahrum qilmayman“, dediSahih al-Bukhari 4141Sahih al-Bukhari 4750Sahih al-Bukhari 2661Sahih Muslim 2770a.

Tuhmatda qatnashgani uchun Mistah, Hasan ibn Sobit va Hamna bintu Jahsh bilan birga, keyinchalik Muhammad paygʻambarSunan Abi Dawud 4474-4475 buyrugʻi bilan jazolanadi va u qilgan ishiga tavba qiladi. Uning jazosi qamchi boʻlgani aytiladiAl-Istīʿāb fī Maʿrifat al-Aṣḥāb by Ibn ʿAbd al-Barr 3/637.

 Vafoti 
Mistah Muhammad paygʻambar bilan birga Uhud, Badr va boshqa janglarda qatnashganal-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53.

Aytishlaricha, u Ali ibn Abu Tolib guruhida Siffin jangida ham qatnashgan va shuning uchun hijriy 37-yilda vafot etganKitāb al-Jāmiʿ li-mā fī al-Muṣannafāt wa-al-Jawāmiʿ min Asmāʾ al-Ṣaḥāba by Abū Mūsā al-Ruʿīnī 1/188Al-Istīʿāb fī Maʿrifat al-Aṣḥāb by Ibn ʿAbd al-Barr 3/637.

Mistah ibn Asasa hijriy 34-yilda ellik olti yoshida vafot etdial-Ṭabaqāt al-Kubrā by Ibn Sa'd 3/53. Yana hijriy 37-yilda vafot etgani ham aytiladiKitāb al-Jāmiʿ li-mā fī al-Muṣannafāt wa-al-Jawāmiʿ min Asmāʾ al-Ṣaḥāba by Abū Mūsā al-Ruʿīnī 1/188Al-Istīʿāb fī Maʿrifat al-Aṣḥāb by Ibn ʿAbd al-Barr 3/637.
 

Turkum:Badr jangida ishtirok etgan sahobalar
Turkum:Uhud jangida ishtirok etgan sahobalar