Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Ruminiyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Ruminiyada ilk bor 2020-yil 26-fevral oyida tarqaldi.

9-aprel holatiga koʻra, Ruminiya Hukumati 25.586 kishi karantinga joylashtirilgan va 87.400 kishi tibbiy nazorat ostida uyda izolyatsiya qilingan. 51 802 ta testlar qayta ishlandi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
12-yanvar kuni Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST) yangi koronavirusni 31 dekabr kuni JSTning eʼtiboriga tushgan Xubei provintsiyasida (Xitoy) Uxan shahrida odamlar guruhida nafas olish kasalligi keltirib chiqarganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003 yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
 Vaqt jadvali 
 21 fevral — 2 mart: Birinchi profilaktika choralari 
21-fevral kuni, Italiyada COVID-19 avj olganidan soʻng, Ruminiya hukumati zarar koʻrgan hududlardan qaytayotgan fuqarolar uchun 14 kunlik karantin eʼlon qildi.

22-fevral kuni Ruminiya hukumati bir nechta profilaktika choralarini eʼlon qildi, shu jumladan beshta kasalxonani yangi holatlar uchun izolyatsiya markazlari sifatida belgilash, xalqaro aeroportlarda termal skanerlarni sotib olish va joylashtirish va COVID-19 tarqalishidan zarar koʻrgan hududlardan kelgan yoʻlovchilar uchun maxsus ajratilgan liniyalarni amalga oshirdi.

25-fevralda yangi choralar koʻrildi. Ruminiya hududiga yetib kelganida, zarar koʻrgan hududlardan kelgan barcha asemptomatik sayohatchilar, tegishli ravishda Xubey, Italiyadagi 11 joylar va Diamond Princess kruiz kemasida qolgan yoʻlovchilar 14 kun davomida toʻgʻridan-toʻgʻri karantinga boradilar. Lombardiya va Veneto viloyatlaridan kelgan boshqa odamlar Ruminiyaga kelgandan keyin 14 kun davomida oʻz uylarida ixtiyoriy izolyatsiyaga kirishadilar.

26-fevral kuni Taʼlim va tadqiqot vaziri maktablardan koronavirus haqida xabardorlikni tarqatishni talab qildi.

28-fevral kuni Rumin Pravoslav cherkovi izdoshlariga oʻz qoshigʻidan foydalanishni va cherkovda anʼanaviy piktogramma oʻpishdan saqlanishni taklif qildi.

2-mart kuni favqulodda vaziyatlar milliy qoʻmitasi tomonidan koʻproq profilaktik choralar koʻrildi. Shunday qilib, Xitoyning boshqa provintsiyalari yoki shaharlaridan, Italiyaning Lombardiya, Veneto yoki Emiliya-Romagna mintaqalaridagi boshqa joylar, shuningdek, ilgari korporativ karantinga tayinlanmagan Janubiy Koreya va Eron hududlari va joylaridan kelgan fuqarolar 14 kunlik izolyatsiyaga olindi.
 8-12 mart: Jamoat yigʻilishlari taqiqlandi, maktablar toʻxtatildi 

 13-mart: Birinchi yuqtirilgan siyosatchi 

 14-21 mart: Favqulodda holat eʼlon qilindi, parlament faoliyati toʻxtatildi 

 22 martdan hozirgi kungacha: Birinchi COVID-19 halokati, mamlakat boʻylab qulash, Suseava karantini, himoya niqoblari 
 Holatlar 
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Polshada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Polshada ilk bor 2020-yil 4-mart oyida tarqaldi.

2020-yil fevral va mart oylarida, Koronavirus pandemiyasi paytida, Polsha sogʻliqni saqlash organlari yetti taniqli koronaviruslardan biri boʻlgan SARS-CoV-2 tomonidan infeksiyaning shubhali holatlarini, shuningdek, uylarning karantini va monitoringini laboratoriya tekshiruvidan oʻtkazdilar. laboratoriyada SARS-CoV-2 infeksiyasi tasdiqlangan Polshadagi birinchi hodisa Zielona Goradagi kasalxonaga tushganligi tasdiqlandi va tasdiqlash 2020-yil 4-martda eʼlon qilindi.

Polshada SARS-CoV-2 ning mahalliy uzatish bosqichi 10-mart kuni Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotiga eʼlon qilindi. Polshada 2019-yil (COVID-19) koronavirus kasalligidan birinchi oʻlim 56 yoshli ayolning 12 mart kuni vafoti edi. Polsha hukumati 2020-yil 28-fevralda Yevropa Ittifoqining boshqa 20 aʼzo davlatlar ishtirok etgan COVID-19 pandemiya bilan bogʻliq tibbiy asbob-uskunalarni sotib olish boʻyicha tender savdosida qatnashmadi. Polsha 6 mart kuni qoʻlqop, koʻzoynak, yuzni himoya qiluvchi vositalar, jarrohlik niqoblari va kiyimlarini sotib olish boʻyicha 17 mart kuni oʻtkazilgan tenderda qatnashdi; Yevropa Komissiyasi tenderdagi barcha soʻrovlar takliflar bilan qondirilganligini bildirdi.

2020-yil 9-aprel holatiga koʻra SARS-CoV-2 laboratoriyasi tomonidan tasdiqlangan 5575 laboratoriya holatlari va 174 oʻlim hollari mavjud va 2020 yil 9 aprel holatiga 284 ta tiklanish holatlari mavjud.
 Tayyorgarlik 
 Sinov va monitoring 
 Yangi qonun: „specustawa“ 
 Vaqt jadvali 
 2020 yil 4 martgacha 
 4-9 mart: faqat import qilingan holatlar 
 10 martdan 27 martgacha: mahalliy uzatish 
 28 mart — hozirgi kunga qadar: qariyalar uyi va shifoxona klasterlari 
 Epidemiya nazorati 
 SARS-CoV-2 sinovlari 
 Tibbiy buyumlar 
 Boshqa davlatlar bilan birdamlik 
 Tibbiy xodimlarning Senzurasi 
 SARS-CoV-2 ning Polsha hududida va atrofida tarqalishi 
 Holatning batafsil soni 
 COVID-19 vafot etishni COVID-19 boʻlmagan tasniflash 
 Shubhali COVID-19 karantindagi oʻlim 
 Norasmiy oʻlim 
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Pokistonda COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Pokistonda ilk bor 2020-yil 26-fevral kunida tarqaldi.

 Epidemiyadan oldingi holat 
 Vaqt jadvali 
 Fevral 2020 
 Mart 2020 
 1-10 mart 
 11-19 mart 
 20-31 mart 
 Aprel 2020 
 Oldini olish choralari va ularga javob choralari 
 Federal 
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Turkum:Osiyoda COVID-19 pandemiyasi
Profayling

Profayling (inglizcha: profile — „profil“) — shaxsni tashqi koʻrinishi, noverbal va verbal xulqidagi eng koʻp axborot beruvchi maxsus belgilari, xususiyatlarini tahlil qilish asosida inson xulqini baholash va prognozlashga qaratilgan psixologik usul va metodikalar majmuini bildiruvchi tushuncha.

Profayl metodi asoschilari psixolog olimlar Paul Ekman, V. Frizen, M. Sukerman vaB. De Paulo hisoblanadi. 2012-yilda esa Y. Spiritsa tomonidan yolgʻonni tadqiq qilish boʻyicha Xalqaro akademiyada kriminal profayling usuli taqdim etildi. Uning fikricha: kriminal profayling — jinoyatchi deb taxmin qilinayotgan shaxs xususiyatlarini tashxislovchi kompleks usullar yordamida uning psixologik profilini tuzish tushuniladi.

Profayling — bu shaxsning psixologik qiyofasini tuzishdir. 1888-yilda psixologik portret tuzishga uringanlardan biri britaniyalik jarroh Thomas Bond (u bu usulni chavaqlovchi Jack shaxsiga nisbatan qoʻllagan) hisoblanadi.

Soʻngi vaqtlarda, ayniqsa havo transportida, profayl-metod yoki profayling iborasi keng tarqaldi. Ushbu profayling metodi tajribasi Isroil, AQSH, Rossiya kabi davlatlarda bir necha yillardan beri takomillashib kelayapti. Profayling metodi ikkita bir-birini toʻldiruvchi metoddan, yaʼni psixologik kuzatish va soʻrov (suhbat) metodidan tashkil topgan.

Profayling oʻzining tarkibiga — tezkor psixodiagnostika, emotsiyalarni tahlil qilish, manipulyativ texnikalar, gipnotexnologiya, soʻzamonlik, grafologiya, yuz ifodalari tahlili, mushaklar faoliyatini tahlil qilish va ijtimoiy psixologiyani qabul qiladi.
 

Turkum:Psixologiya
Bangladeshda COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Bangladeshda ilk bor 2020-yil 26-fevral kunida tarqaldi.

 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sog'liqni Saqlash Tashkilotiga noma'lum sabablarga ko'ra pnevmoniya holatlari to'g'risida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi bo'lganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun o'lim holatlari 2003-yildagi SARS ko'rsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va o'limga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Fevral 2020 
 Mart 2020 
 8-mart 
 8-martda birinchi uchta koronavirus holati tasdiqlandi. IEDCR direktori, professor Meerjady Sabrina Flora matbuot anjumanida 2 erkak (Narayangonjdan) va 1 ayol (Madaripurdan) COVID-19 uchun ijobiy sinovdan oʻtganligini eʼlon qildi.. Bemorlar 20 yoshdan 35 yoshgacha boʻlgan. Ularning ikkitasi Italiyadan qaytgan va ayol bu ikkalasidan birining oila aʼzosi boʻlgan. IEDCR Coronavirusi haqida maʼlumot olish uchun uchta ishonch telefonini ishga tushirdi. Bangladeshda taxminan 111 ta sinov oʻtkazildi.
 Shu kuni Bangladeshda asos solingan prezident Shayx Mujibur Rahmonning tavalludining 100 yilligini nishonlash dasturini ommaviy yigʻilishlardan saqlanish uchun rejalashtirilgan tantanali marosim oʻtkazmaslikka qaror qilindi.
 16-mart 
 16-mart kuni Flora, Bangladeshda yana 3 nafar COVID-19 kasalligi, shu jumladan 2 nafar bola aniqlanganligini aytdi. Shuningdek, Bangladesh Taʼlim vazirligi barcha oʻquv muassasalarini 31-martgacha va Dakka universitetini 2020-yil 18-martdan 2020-yil 28-martgacha yopishini maʼlum qildi.
 17-mart 
 17-mart kuni yana 2 bemorga koronavirus tashxisi qoʻyildi. Ulardan biri bangladeshlik muhojir, boshqasi institutsional karantinda edi.
 18-mart 
 18-mart kuni Bangladeshda birinchi koronavirus oʻlimi haqida xabar berildi. Bemor 70 yoshdan oshgan va KOAH, diabet, gipertoniya, yurak muammolari kabi turli xil tibbiy sharoitlarga ega edi.
 Soʻnggi 24 soat ichida yana 4 nafar COVID-19 bemor (uch erkak va bitta ayol) aniqlandi, bu yerda 49 kishining namunalari sinovdan oʻtkazildi. Uch erkak Italiya va Quvaytdan qaytib kelganlar, ayol oldinroq aniqlangan COVID-19 kasalining oila aʼzosi edi.
 Bugungi kunga qadar jami 341 kishi tekshirildi, ular orasida 48 ta ijobiy holatlar, 1 ta oʻlim va 3 ta tiklanish holatlari qayd etildi.
 COVID-19 tarqalish xavfiga qaramay, kamida 25,000 musulmonlar Lakshmipurning Raipur shahridagi Markaziy Eidgahda Covid-19 pandemiyasiga qarshi kurashish uchun tongdan keyin 'Xatme Shifaʼ nomli ibodatga qoʻshilishdi.

 Aprel 2020 
 Oldini olish choralari va ularga javob choralari 
 Federal 
 Statistika 

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Turkum:Osiyoda COVID-19 pandemiyasi
Meseda Bagaudinova

Meseda Bagaudinova (: 1983-yil 30-oktyabrda tugʻilgan) — rus qoʻshiqchisi va mashhur „Nu Virgos“ pop-guruhining sobiq aʼzosi.

 Biografiyasi 

 Yangi Virgos 
Meseda „Nu Virgos“ ga 2007-yil 1-aprelda qoʻshilgan va taxminan uch hafta oʻtgach, 21-aprelda Londondagi konsertida debyutini qilgan.

2007-yil 1-iyunda u MUZ-TV premyerasida jamoaning yangi aʼzosi sifatida tanishtirildi.

U oʻzining debyutini „Oʻpish“ videoklipida qildi.

Meseda guruhda boʻlganida, u 2 ta CD, 4 videoklip (Kiss, Men qoʻrqmayman, Mening ozodligim, Amerikalik xotin) va eng yaxshi pop-guruh, eng yaxshi videoklip, eng yaxshi qoʻshiq va boshqalar uchun mukofotlarga sazovor boʻldi.

Meseda Maksim jurnalining „2008-yildagi eng seksual 100 qiz“ roʻyxatida 26-oʻrinni egalladi.

2009-yil 19-yanvarda Mesedaning „Nu Virgos“ guruhidan chiqarilishi, Nadejda Granovskaya sobiq asoschisi qaytganidan keyin eʼlon qilindi.

 Qaytish 
Meseda oʻzining sobiq produserlari Dmitriy Kostiuk va Konstantin Meladze yordamida 2009-yil sentyabr oyida yakka martaba boshlashni rejalashtirmoqda.

 Mish-mishlar 
, Meseda partiyalarda, prezentatsiyalarda va premeralarda chiqishlarni davom ettirmoqda. U modellashtirishda katta tajribaga ega va guruhni tark etganidan beri u plastik jarrohlik operatsiyalari (botoks, kollagen in'ektsiyalari) haqida jiddiy mish-mishlar mavjud.

Turkum:Yashayotgan insonlar
Braziliyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Braziliyada ilk bor 2020-yil 26-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Ispaniyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Ispaniyada ilk bor 2020-yil 31-yanvar kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Birinchi holatlar (31-yanvar — 25-fevral) 
2020-yil 31-yanvarda Ispaniya oʻzining Kanar orollaridagi La Gomera shahrida birinchi COVID-19 holatini tasdiqladi. Germaniyalik sayyoh ijobiy natijalarni sinab koʻrdi va Nuestra Señora de Kandelariya Universitet kasalxonasiga yotqizildi.Ikkinchi holat 9-fevralda Palear de Mallorca (Balear orollari) da joylashgan Britaniyalik erkak sayyohga tegishli boʻlib, u Fransiyada kimdir bilan aloqada boʻlganidan keyin kasallikni yuqtirgan va keyinchalik ijobiy natijalarga erishgan. 13-fevral kuni Ispaniyada birinchi oʻlim Nepalda boʻlgan 69 yoshli erkak ishtirokida qayd etildi. U Valensiyada vafot etgan va unga oʻlimdan keyin tashxis qoʻyilganMuere una mujer de 99 años en Madrid con coronavirus: primera víctima en la capital y tercera en España 5-mart 2020-yil Press article, www.20minutos.es, accessed 20-mart 2020-yil. 24-fevral kuni Italiyada COVID-19 tarqalishidan soʻng, Tenerife shahrida taʼtilda boʻlgan Lombardiya (Italiya) tibbiy shifokori Ispaniyadagi Nuestra Senora de Kandelariya Universitet kasalxonasida ijobiy tekshiruvdan oʻtdi. Tenerifedagi H10 Kosta Adeje saroyi qulab tushdi.

25-fevralda Ispaniyada Italiya klasteri bilan bogʻliq toʻrtta yangi holat tasdiqlandi. Kaner orollarida, Tenerife-da taʼtilda boʻlgan Lombardiya tibbiyot shifokorining rafiqasi ijobiy sinovdan oʻtdi.Kataloniyada 12-22 fevral kunlari Bergamo va Milanda boʻlgan Ispaniyada yashovchi 36 yoshli italiyalik ayol Barselonada ham ijobiy sinovlarni oʻtkazdi.Yaqinda Shimoliy Italiyadan qaytgan Madridlik 24 yoshli erkak ijobiy sinovdan oʻtdi va Karlos III kasalxonasiga yotqizildi. Valensiya jamoasida, yaqinda Milana shahriga tashrif buyurgan Villarrealdan boʻlgan odam ijobiy sinovdan oʻtdi va Kastellon Universitario De La Plana kasalxonasiga yotqizildi.

 Boshqa jamoalarga tarqatish (26-fevral — 8-mart) 

 Birinchi bekor qilinishlar va yopilishlar (9-12-mart) 
 Toʻxtatilishi haqida eʼlon (13-14-mart) 
 Qulflash kuchga kiradi (15-27-mart) 
 Barcha muhim boʻlmagan ishlarni toʻxtatish (28-mart -) 

 Hukumatning munosabati 
 Taʼsiri 
 Sogʻliqni saqlash tizimi 
 Moliya 
 Siyosat 
 Taʼsir qilingan voqealar 
 Boshqa mamlakatlar va hududlarga tarqalish 
 Sayohat qilish boʻyicha cheklanishlar 
 Kirish taqiqlangan yoki yoʻlovchilar harakati toʻxtatilgan 
 Majburiy karantin 
 Statistika 

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Portugaliyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Portugaliyada ilk bor 2020-yil 2-mart kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Kanadada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Kanadada ilk bor 2020-yil 25-yanvar kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Yanvar 2020 

 Fevral 2020 

 Mart 2020 

 Aprel 2020 
Koronavirusning uchinchi toʻlqini
Kanada bosh vaziri Jastin Tryudo mamlakatda koronavirusning uchinchi toʻlqini boshlanganini e’lon qildi.

«Dunyo boʻylab mamlakatlar oʻta jiddiy boʻlgan pandemiyaning uchinchi toʻlqiniga duch kelmoqda. Kanada ham shu davlatlar qatorida», — deya ta’kidlagan Tryudo.

Kanadada koronavirusga chalingan bemorlarni kasalxonaga yotqizish borgan sari koʻpaygan. COVID-19 toʻlqini mamlakat mintaqalarini qamrab olgan. Koronavirusning mutasiyaga uchragan yangi shakllari aniqlangan. Kasallik koʻp Ontario viloyatida aniqlangan.

 Hukumatning munosabati 
 Federal 
 Viloyat va hududiy 
 Okruglar 
 Iqtisodiy taʼsir 
 Fond bozori 
 Sogʻliqni saqlash va sayohat sugʻurtasi 
 Ishdan boʻshatish 
 Ish amaliyoti 
 Tadbirni bekor qilish 
 Madaniyat 
 Biznes 
 Siyosat 
 Sport 
 Turizm 
 Media va sanʼat 

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Isroilda COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Isroilda ilk bor 2020-yil 21-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
Yangi shtamm
2020-yil iyul oyida Isroilda koronavirusning yangi shtammi aniqlandi.
 Vaqt jadvali 

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Turkum:Osiyoda COVID-19 pandemiyasi
Daniyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Daniyada ilk bor 2020-yil 27-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
Yanvar oyi oxiridan fevral oyining boshlariga qadar Daniya fuqarolarining bir necha guruhi Xitoydan evakuatsiya qilindi. Hammasi karantinga joylashtirilgan va sinovdan oʻtgan; hech kim yuqtirmagan.
 Fevral 2020 
27-fevral2020-yil 27-fevralda Daniya Roskilde shahridan boʻlgan Yakob Tage Ramling ismli odam Roskilde Zelandiya universiteti kasalxonasida COVID-19 uchun ijobiy sinovni oʻtkazganida, birinchi holatni tasdiqladi. U 2-TV telekanalining muharriri boʻlib, u Italiyaning Lombardiya shahrida changʻida uchgan va 24 fevralda Daniyaga qaytib kelgan. Uning engil alomatlari bor edi va uy karantiniga yotqizilgan.
28-fevral28-fevral kuni Shimoliy Italiyadagi changʻi taʼtilidan uyga qaytgan kishi Kopengagendagi Rigshospitaletda ijobiy tekshiruv oʻtkazdi va uy karantiniga joylashtirildi. Bu ish Daniyaga qaytib kelgan odamdan hokimiyat bilan bogʻlanib, uning boshqalarga yuqishi mumkin boʻlgan davrni koʻpaytirishi va hokimiyat tomonidan ilgari boʻlganlarning barchasini topishini murakkablashtirishi sababli ancha vaqt davom etdi.

29-fevral29-fevral kuni Germaniyaning Myunxen shahrida boʻlib oʻtgan konferentsiyadan uyiga qaytgan bir kishi Orxus universiteti kasalxonasida ijobiy natija berdi. Germaniyadagi konferentsiyaning yana bir ishtirokchisi, keyinchalik italiyalik kishidan COVID-19 topildi. Uning yengil alomatlari bor edi va uy karantiniga yotqizilgan.
.

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Yaponiyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Yaponiyada ilk bor 2020-yil 16-yanvar kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 

2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Yanvar 
Oldin Uxanga tashrif buyurgan 30 yoshlarda boʻlgan Kanagawa prefekturasida istiqomat qiluvchi 3-yanvar kuni isitma bilan kasallangan va keyinchalik 6 yanvar kuni Yaponiyaga qaytib kelgan. U 10 dan 15 yanvargacha kasalxonaga yotqizilganida ijobiy sinovdan oʻtgan. U Huanan Dengiz mahsulotlari ulgurji bozoriga tashrif buyurmagan, ehtimol u Uxandagi taʼsirlangan odam bilan yaqin aloqada boʻlgan.

24-yanvarda ikkinchi holat Uxandan tashrif buyurgan Xitoy fuqarosi ekanligi tasdiqlandi. 25-yanvarda uchinchi holat Uxanlik ayol ekanligi tasdiqlandi.

 Fevral 

 Mart 

 Aprel 
 Statistika 

Jami tasdiqlangan holatlar soni

Jami oʻlim holatlari soni

Yoshlar guruhiga koʻra jami tasdiqlangan holatlar

 Kunlik 
Yangi holatlar (kuniga) soni

Yangi oʻlimlar (kuniga) soni

Jami faol holatlar (kuniga) soni

 Hukumat munosabati 

 

 

Turkum:Osiyoda COVID-19 pandemiyasi
Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Meksikada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Meksikada ilk bor 2020-yil 28-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Yanvar 2020 
2020-yil 22-yanvarda Sogʻliqni saqlash Kotibiyati yangi COVID-19 koronavirusi Meksika uchun xavf tugʻdirmasligi haqida bayonot berdi. Xitoyda, Tailandda, Janubiy Koreyada va AQShda 441 ta holat tasdiqlandi va 9-yanvar kuni sayohat qilish boʻyicha maslahat berildi.

2020-yil 30-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti pandemiyani eʼlon qilishidan oldin Meksika Hukumati Sogʻliqni saqlash milliy qoʻmitasi tomonidan tayyorlangan va sogʻliqni saqlashning turli tashkilotlari tomonidan tashkil etilgan Sogʻliqni saqlash kotibiyati boshchiligidagi ishchi guruh tomonidan tayyorlangan va tayyorgarlik rejasini ishlab chiqqan. Ushbu guruh yuqumli kasalliklarni matematik modellashtirishni tatbiq etgan birinchi Lotin mamlakati boʻlgan Xalqaro sogʻliqni saqlash qoidalariga asoslangan bir qator ogohlantirish choralarini, reabilitatsiya va epidemiologik reglamentlarni amalga oshirdi.
 Fevral 2020 

 Mart 2020 
1-15-mart
16-22-mart

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Serbiyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Serbiyada ilk bor 2020-yil 6-mart kunida tarqaldi.

 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Mart 2020 
6-mart kuni (soat 10: 00da) birinchi holat Vengriya va Subotitsada boʻlgan odam virusni ijobiy tekshirganida tasdiqlandi. Keyinchalik bemorning ahvoli yomonlashgani sababli bemor Subotitsadagi shahar shifoxonasidan Novi Sad shahridagi Voyvodinaning klinik markaziga koʻchirildi .

9-mart kuni (18: 00 soat), ikkinchi holat Xitoy fuqarosi virus uchun ijobiy tekshirilgandan soʻng tasdiqlandi.

10-mart kuni (8: 00 soat) yana ikkita holat tasdiqlandi.

11-martda (8: 00 soat) yana yettita holat tasdiqlandi. 2020-yil 11-martda (soat 20: 00da) yana oltita holat tasdiqlandi On 11-mart 2020-yil (20:00h), six more cases were confirmed.
.

12-mart kuni (8: 00 soat) yana bir holat tasdiqlandi. 2020-yil 12-martda (soat 18: 00da) yana beshta holat tasdiqlandi On 12-mart 2020-yil (18:00h), five more cases were confirmed.
.

13-martda (8: 00 soat) yana yettita holat tasdiqlandi. 13-martda (18: 00 soat) yana toʻrtta holat tasdiqlandi.

14-martda (8: 00 soat) yana oltita holat tasdiqlandi. 14-mart kuni (20: 00 soat) yana beshta holat tasdiqlandi.

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Estoniyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Estoniyada ilk bor 2020-yil 27-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Panamada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Panamada ilk bor 2020-yil 10-mart kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 

 

 
 Casos de coronavirus en Panamá 
 Casos de coronavirus en Panamá 
 US Embassy in Panama: COVID-19 Information 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Malayziyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Malayziyada ilk bor 2020-yil 25-yanvar kunida tarqaldi.

 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Yanvar 2020 
Sakkizta Xitoy fuqarosi qoʻshni Singapurda yuqtirgan odam bilan aloqa qilganidan keyin 24-yanvar kuni Johor Bahru shahridagi mehmonxonada karantinga tortildi. Ularning virusni salbiy sinovdan oʻtkazgani haqida dastlabki xabarlarga qaramay, ularning uchtasi 25-yanvar kuni yuqtirilganligi tasdiqlangan va keyinchalik Selangor shahridagi Sungai Buloh kasalxonasida karantinga olingan. Malayziya sogʻliqni saqlash vazirligi virusga qarshi koʻrsatmalarni eʼlon qildi va har bir ijobiy holatni davolash uchun Malayziyaning har bir shtatida maxsus kasalxonalar tashkil etdi. Malayziya jamoatchiligi mahalliy hokimiyatlarga virus tahdidi yuzaga kelgan taqdirda ehtiyot choralarini koʻrish kerakligini aytdi. Xitoyga ketayotganlarga mamlakatdagi chorvachilik fermalari va bozorlardan uzoqroq yurish va xom yoki yarim pishirilgan goʻshtni isteʼmol qilmaslik tavsiya qilindi. Sabah poytaxti Kota Kinabalu shahrida ilgari gumon qilingan bir nechta hodisalardan soʻng, davlat bilan Xitoy oʻrtasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar muddatsiz toʻxtatildi.

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Turkum:Osiyoda COVID-19 pandemiyasi
Irlandiyada COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Irlandiyada ilk bor 2020-yil 29-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Kontaminatsiyalash bosqichi: yanvar — 12 mart 
Sogʻliqni saqlash vazirligi tarkibidagi bir guruh, jamoat sogʻliqni saqlash shoshilinch tibbiy yordam guruhi (NPHET) virusni Irlandiyaga yetib borishi tasdiqlanmasdan oldin kuzatgan. The Irish Times nashriga koʻra, NPHET 2020-yil 27-yanvarda yaratilgan. Ammo hukumat veb-saytida 2019-yilda NPHET yigʻilishlarining bayonnomalari mavjud .

3-mart kuni mamlakatning sharqida Shimoliy Italiyaga borgan ayolning ikkinchi holati tasdiqlandi. U birinchi holat bilan aloqasi yoʻq edi.

4-mart kuni yana toʻrtta holat aniqlandi, mamlakat gʻarbiy qismida Italiya shimolidan sayohat qilganlar soni oltitaga yetdi.

6-mart kuni Cork Universiteti kasalxonasida 60 dan ortiq xodim kasalxonada COVID-19 yuqishi holati yuz bergandan keyin oʻzlarini izolyatsiya qilishga majbur boʻlishlari haqida xabar berildi. Shu kuni yana beshta holat tasdiqlandi va oʻsha paytda mamlakatda 18 ta holat qayd etildi.

7-martda yana bitta ish jami 19 taga etkazilgani tasdiqlandi 8 martda yana ikkita holat 21 taga yetkazilgani tasdiqlandi. 9-martda yana uchta holat 24 taga etkazildi. 10-martda oʻn koʻproq holatlar 34 taga yetkazilganligi tasdiqlandi.

 Kechikish davri: 12-27-mart 

 Uyda qoling: 27 martdan hozirgi kungacha 
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Qatarda COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Qatarda ilk bor 2020-yil 27-fevral kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 
 Mart 2020 
2020-yil 9-martda Qatar barcha maktablar va universitetlarni yopilishini eʼlon qildi va 15 mamlakatga: Bangladesh, Xitoy, Misr, Hindiston, Eron, Iroq, Italiya, Livan, Nepal, Pokiston, Filippin va Janubiy Koreya, Shri-Lanka, Suriya Tailand va boshqa davlatlarga safar qilishni taqiqladi.

2020-yil 11-martda Qatar sogʻliqni saqlash vazirligi (MOPH) bir kun ichida 238 ta yangi kasallikning tasdiqlanganligini eʼlon qildi va bu butun mamlakatni 262 taga yetkazdi.
 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Turkum:Osiyoda COVID-19 pandemiyasi
Gedik Ahmed posho

Gedik Ahmed posho-Usmoniylar imperiyasining 17-buyuk vaziri.
 Kelib chiqishi va tarjimayi holi 
Uning kelib chiqishi biroz nomaʼlumligicha qolmoqda. Koʻp da u alban millatiga mansub, boshqalari esa serb millatiga mansub deb taʼkidlashadi. U Anadolidagi deyarli barcha qurilish korxonalarini boshqargan.

Gedik Ahmed Pasha shuningdek Oʻrta yer dengizida venetsiyaliklarga qarshi kurashdi va 1475-yilda sulton tomonidan Qrim xonligiga Genos kuchlariga qarshi yordam berish uchun yuborildi. Qrimda u Kaffa, Soldaiya, Cembalo va boshqa Genuy qal’alarini, shuningdek, Teodoro Knyazligini poytaxti Mangup va Qrimning qirgʻoq mintaqalari bilan bosib oldi. U Qrim xoni Mezli I Girayni geno kuchlaridan qutqardi. Ushbu kampaniya natijasida Qrim va Cherkes Usmonli taʼsir doirasiga kirdi.
 

Turkum:Usmonlilar imperiyasi Buyuk vazirlari
Turkum:Mehmed II davridagi bosh vazirlar
Karamani Mehmed Pasha

Karamani Mehmed Paşa-Usmoniylar imperiyasining 17-buyuk vaziri.
 Dastlabki yillar 
Karamani Koniyada tugʻilgan va Rumining avlodidan boʻlgan. Mahmud Pasha Angelovich tomonidan qurilgan madrasada oʻqish uchun Konstantinopolga (hozirgi Istanbul) joʻnadi. Keyinchalik u madrasada oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Harflarni yaxshi bilgan kishi, turli xil holatlarda u sultonning maslahatchisi boʻlgan. U sud xattot (nancanci, turkcha: nishancı) etib tayinlangan va Usmonli imperiyasini tartibga soluvchi bir qator qonunlarda Mehmed II ning qonuniga hissa qoʻshgan. Shuningdek, u Aq Qoyunlu sultoni Uzun Hasanga yuqori adabiy ahamiyatga ega xatlarni yozishda sultonga yordam bergan.
 Buyuk Vazirlik davri 
Konstantinopolni zabt etgandan va buyuk vazir Chandarli Xalil poshoning qatl etilishidan soʻng, II Mehmed, juda kuchli bosh vazirlarning vujudga keladigan inqirozlariga yoʻl qoʻymaslik uchun, etnik turklar oʻrniga devsirma kelib chiqishi boʻyicha yirik vazirlarni tayinlashni afzal koʻrdi. Soʻnggi turkchasini qatl qilganidan soʻng, uning toʻrtta yirik vaziri devsirmadan edi. 1476-yilda Karamani Mehmetning bosh vazir etib tayinlanishi juda muhim bir istisno hisoblanadi, chunki u Anadolida yaqinda bosib olingan Karamanidlar hududidan boʻlgan turk edi. Qisqa muddat ichida Karamani Mehmet Usmonli boshqaruvini isloh qilishga harakat qildi.
 

Turkum:Usmonlilar imperiyasi Buyuk vazirlari
Turkum:Mehmed II davridagi bosh vazirlar
Dimbos jangi

Dimbos jangi-1303-yilda Vizantiya imperiyasi va Usmoniy beyligi oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang.
Usmoniy beyligi gʻalabasi bilan yakunlangan.

 Oqibat 
Kete gubernatori yaqin atrofdagi Lopardion (zamonaviy Ulubat) qal’asiga qochishga harakat qildi. Ammo Usmon I uni qal’ada hibsga olib, keyin qatl qildi, keyinchalik istehkom taslim boʻldiHalil İnalcık: Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 2010, , pp.36-38Studies in Ottoman history in honour of Professor V. L. Ménage Isis Press 1994, p. 205.
 Yana qarang 
 Bursa qamali
 Gelibolu fathi
 Pelekanon jangi
 Otlukbeli jangi
 Iznik qamali (1328-1331)

 

Turkum:Vizantiya-Usmonli urushlari

Turkum:Usmonli imperiyasi ishtirokidagi janglar
Otlukbeli jangi

Erzincan
Otlukbeli jangi-1473-yil 11-avgustda Oqqoʻyunli davlati bilan Usmoniylar Imperiyasi oʻrtasida jang boʻlgan.
 Jang 
1473-yilda Uzun Hasan ustidan gʻalaba qozonish uchun Mehmed II Fotih oʻz qoʻshini bilan jangga kirdi. Turkiyaliklarning anʼanaviy qoʻshinlari bor edi, ular tarkibida sezilarli miqdordagi yengil otliqlar boʻlgan. Boshqa tomondan, Usmoniy armiyasi eng yangi texnologiyalardan foydalangan. Ular toʻpponchalar va toʻplar bilan kelishdi. Ikkala qoʻshinning tabiati oʻrtasidagi bu farq jangning natijasini koʻrsatdi. Usmoniy tomoni qatʼiy gʻalabani qoʻlga kiritdi, Uzun Hasan armiyasi esa bir kunda deyarli yoʻq qilindi.
 Oqibat 
Usmoniylar Sharqdagi Oq Qoyunli kuchini deyarli yo'q qildi. Keyingi yillarda Oq Qoyunli eronlik Ismoil I Safaviy tomonidan butunlay yo'q qilinadi. Safaviylar sulolasining bu g'alabasi Sharqda Usmonli imperiyasi uchun yangi dushman yaratadi. Ikki imperiya o'rtasidagi kurash 18-asrda Safaviylar sulolasining hokimiyatdan ag'darilishi bilan yakunlandi.
 Yana qarang 
 Bursa qamali
 Gelibolu fathi
 Pelekanon jangi
 Iznik qamali (1328-1331)
 Dimbos jangi

 

Turkum:Vizantiya-Usmonli urushlari
Turkum:Usmonli imperiyasi ishtirokidagi janglar
Shenyan metropoliteni

Shenyan metropoliteni — Xitoyning Shandong viloyati, Shenyan shahrida tezkor tranzit tizimi. Birinchi liniya, (shimoliy qism) 2010-yil 27-sentyabrda ish boshladi.

 Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati
 

Turkum:Xitoy metropolitenlari
Turkum:2010-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Chiba

Chiba shahri — Yaponiyaning Chiba prefekturasining poytaxti. U Tokio markazidan Tokio koʻrfazida 40 km (25 mil) janubi-sharqda joylashgan. Chiba 1992-yilda hukumat tomonidan tayinlangan shaharga aylandi. 2019-yil iyun oyida uning aholisi 979,768 kishini tashkil qildi, aholi zichligi 1 km2 ga 355 kishi. Shaharning maydoni 271,77 kvadrat kilometr (104,93 kvadrat milya)dir.

 

Turkum:Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Turkum:Yaponiyadagi port aholi punktlari
Turkum:Yaponiya shaharlari
Setagaya

Setagaya shahri — Yaponiyaning Kanto prefekturasining shahri.
 Geografiyasi 
thumb|right|Futako-Tamagawa metro bekati|250px
Setagaya Tokioning maxsus boʻlimlarining janubi-gʻarbiy burchagida joylashgan va Tama daryosi Tokio Metropolis va Kanagawa prefekturasi oʻrtasidagi chegarani ajratib turadi1964 Summer Olympics official report. Volume 2. Part 2. p. 74..

Shahar besh tumanga boʻlingan. Bular Setagaya, Kitazawa, Tamagawa, Kinuta va Karasuyama. Asosiy boʻlim va munitsipal yigʻin (shahar hokimiyati) Setagaya tumanida joylashgan, ammo boshqa tumanlarda maʼmuriy tarkibiy qismning oʻz boʻlim boʻlimlari mavjud. Har bir filial asosiy ofis kabi deyarli bir xil xizmatlarni taqdim etadi, ammo shahar kengashi bilan bogʻliq xizmatlarni koʻrsatmaydi.
thumb|right|Todoriki vodiysi|250px
Shaharning katta qismi Musashino togʻli hududida joylashgan. Tama daryosining janubidagi qismlar nisbatan past joylashgan.

 Tarixi 
Setagaya 1947-yil 15-martda tashkil etilgan.

Edo davrida 42 qishloq bu hududni egallab olgan. Xan tizimining bekor qilinishi bilan 1871-yilda markaziy va sharqiy qismlar Tokio prefekturasining, qolgan qismi Kanagawa prefekturasining bir qismiga aylandi; 1893-yilda baʼzi joylar Tokio prefekturasiga oʻtkazildi. 1932-yilda eski Tokio shahrida Setagaya Ward (odatiy boʻlim) tashkil etilishi va 1936-yilda yanada birlashishi bilan Setagaya hozirgi chegaralarini oldi.
Hamamatsu

Hamamatsu shahri — Yaponiyaning janubidagi prefekturasi — Shizoku prefekturasining poytaxti.
 Tarixi 
 1911-yil 1-iyul: Hamamatsu shaharchadan shaharga yangilandi.
 1918-yilgi guruch tartibsizliklari Hamamatsuga taʼsir qildi
 1921-yil Tenjinchi qishlogʻi Hamamatsu bilan birlashadi
 1926-yil Yaponiya imperatorlik armiyasining Hamamatsu aviabazasi ochildi
 1933-yil Imperial Yaponiya Armiya Uchish maktabi ochildi
 1936-yil Hikuma va Fujizuka qishloqlari Hamamatsu bilan birlashdilar
 1944-yil 7-dekabr Tonankaydagi zilzila katta zarar keltiradi
 1945-yil iyun Hamamatsu asosan AQSh havo hujumlari natijasida yoʻq qilindi
 1948-yil Hamamatsu voqeasi, Koreyaning Zaynichi aholisining etnik tartibsizliklari.
 1951-yil Aratsu, Goto va Kawarin qishloqlari Hamamatsu bilan birlashdi
 Tumanlar 
right|thumb|Hamamatsu tumanlari
Shizuoka

Shizuoka shahri — Yaponiyaning Shizuoka prefekturasining poytaxti va aholisi va mintaqasida prefekturaning ikkinchi yirik shahri. U tarixdan avvalgi davrlardan beri katta shaharlar qatorida boʻlgan. 2019-yil 1-dekabr holatiga koʻra, shahar 106,087 xonadonlarda 690,881 kishi, aholi zichligi — har km2 489 kishi edi.
 Geografiyasi 
Shizuoka markaziy Shizuoka prefekturasida, Tokio va Nagoyaning oʻrtasida Tokaydo yoʻlagi boʻylab, Suruga koʻrfazi janubda va shimolda Minami Alp togʻlari orasida joylashganCity mergers seen tailing off as the initial excitement fades | The Japan Times. Shizuoka Yaponiyada 2003-yil aprel oyida Shimizu bilan birlashgandan soʻng, Gifu prefekturasidagi Takayama uni toʻqqizta atrofdagi munitsipalitetlar bilan birlashtirgandan keyin eng katta hududga ega boʻldi List of Core Cities, Ministry of Internal Affairs and Communications.
 Asosiy sonlar 
 Aholi zich joylashgan hududining maydoni: 103,99 km2
 Shaharsozlik maydoni: 234.80 km2
 Urbanizatsiya uchun ajratilgan maydon: 104,0 km2
 Demografiya Aholi Yili Erkaklar 343,339August 2019 Ayollar 361,651 Uy xoʻjaliklari 286,013 Chet-elliklar 9,389 May 2019 Umumiy 704,989 August 2019
 Tarixi 
thumb|left|Sunpu qasri|250px

 

Turkum:Yaponiya
Turk dunyosi madaniyat va sanʼat poytaxti

thumb|Xarita|right|250px
Turk dunyosi madaniyat va sanʼat poytaxti  — TURKSOY tomonidan bir kalendar yili davomida bir qator madaniy tadbirlarni oʻtkazadigan shahar.

Madaniy poytaxt toʻgʻrisida qaror 2010-yilda Turksoyning oʻninchi yigʻilishida qabul qilindi. Birinchi shahar 2012-yil uchun Ostona sifatida tanlandi. 2013-yilda „Yevrovizion“ mavzusidagi qoʻshiq tanlovi „Turkvision“ tanlovi debyut qilindi.

 Poytaxt shaharlar roʻyxati 
 Yil Shahar Davlat/Region Izohlar 2012 Astana 22px Qozogʻiston 2023Eskişehir22x22px Turkiya 2014 Qozon 22px Tatariston 2015 Mari 2016 Sheki 2017 Turkiston 22px Qozogʻiston 2018Kastamonu22x22px Turkiya 2019 Osh 22px Qirgʻiziston 2020 Xiva 22px Oʻzbekiston 2022Bursa22x22px Turkiya2023Shusha2024Annau2025Aqtau22px Qozogʻiston

 

Turkum:Madaniyat
Gabonda COVID-19 pandemiyasi

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Gabonda ilk bor 2020-yil 12-mart kunida tarqaldi.
 Epidemiyadan oldingi holat 
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

 Vaqt jadvali 

 

 

Turkum:Davlat va territoriyalarga koʻra COVID-19 pandemiyasi
Shisiyachjuan metropoliteni

Shisiyachjuan metropoliteni-Xitoyning Xebey provinsiyasi Shijiazhuangda tezkor tranzit tizimi.
 Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati
 

Turkum:Metro
Turkum:Xitoy metropolitenlari
Turkum:2017-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Tyantszin metropoliteni

Tyantszin metropoliteni-Tyanjin shahrida tezkor tranzit tizimi bo'lib, Pekindan keyin Xitoyda metro tizimini boshqaradigan ikkinchi shahar edi. 1984-yilda ochilgan ushbu tizim 233,2 km (144.9 milya) masofani bosib o'tgan 6 ishchi liniya va 159 stantsiyaga ega.

Tarixi 

 

Turkum:Metro
Turkum:Xitoy metropolitenlari
Turkum:1984-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Sahihi Muslim

Sahihi Muslim-sunniy Islomdagi Kutubi sitta (oltita asosiy hadislar toʻplami) dan biridir. Bu sunniy musulmonlar va Zaydiy shia musulmonlari tomonidan katta eʼtirof etilgan.

Sahihi Buxoriydan keyingi eng ishonchli hadislar toʻplami hisoblanadi. Uni Imom Muslim deb nomlanuvchi Muslim Ibn Hajjoj toʻplagan

 

Turkum:Kutubi sitta
Kutubi sitta

Kutubi sitta ( al-kutubu s-sitta - olti kitob) yoki Sihohi sitta ( aṣ-ṣiḥāḥu s-sitta) – Islom olamida tasnif etilgan ishonchli hadis kitoblariga ishlatilgan atama. Ular Imom Buxoriy va Imom Muslimning „Sahih“lari, Abu Dovud, Termiziy, Nasoiy va Ibn Mojaning „Sunan“lari. Ba’zi olimlar oz bo‘lsada, zaif hadislarni ham o‘z ichiga olgani uchun Ibn Mojaning „Sunan“i o‘rniga Imom Molikning „Muvatto“sini yoki Dorimiyning „Sunan“ini oltinchi kitob deb bilishadi. Buxoriy va Muslimning „Sahih“lari ular hayotlik chog‘laridayoq katta shuhrat qozongan, ularga Abu Dovud, Termiziy va Nasoiyning „Sunan“lari qo‘shilib „Usuli xamsa“ (Besh asosiy kitob) degan bahoga sazovor bo‘lgan. Ular qatoriga keyinroq va Ibn Mojaning „Sunan“i qo‘shilgan.

 Ahamiyati 
Sunniy musulmonlar oltita asosiy hadislar toʻplamini oʻzlarining eng muhimlari deb bilishadi.
 Sahihi Buxoriy, Imom Buxoriy toʻplagan. 7,275 hadisni birlashtirgan.Muqaddimah Ibn al-Salah, pg. 160-9 Dar al-Ma’aarif edition
 Sahihi Muslim, Muslim ibn Hajjoj toʻplagan. 9,200 hadisni birlashtirgan.The number of authentic hadiths (Arabic), Muhammad Amin, retrieved 22-may 2006-yil
 Sunani Abu Dovud, Sijistoniy toʻplagan. 4,800 hadisni birlashtirgan.
 Sahihi Termiziy, Termiziy Abu Iso toʻplagan. 3 956 hadisni birlashtirgan.
 Sunan al-Sugʻro, Nasaiy toʻplagan. 5 270 hadisni toʻplagan.
 Ikki kishi:
 Sunani Ibn Moja, Ibn Moja toʻplagan.
 Muwatta Malik, Anas ibn Molik toʻplagan. 1 720 ta hadisni birlashtirgan.

Ibn Hajarning taʼkidlashicha, ularning ikkalasi ham sahih deb ataladi, agar takroriy hisoblanmasa, taxminan yetti mingta hadis mavjud.

 

 
 

 

*
Sunan al-Sugʻro

Sunan al-Sugra-(arabcha-السنن الصغرى‎), Kutubi sittaning yana bir kitoblaridan biri boʻlib, Nasaiy tomonidan yozilgan.
 Taʼrif 
Sunniylar ushbu toʻplamni oltita asosiy hadislar toʻplamining beshinchisi deb hisoblashadi. Al-Mujtaba 5270 ga yaqin hadislarni oʻz ichiga olgan boʻlib, muallif oʻzining as-Sunan al-Kubra asaridan tanlagan takrorlangan rivoyatlarni oʻz ichiga oladian-Nukat ʻala Kitaab Ibn as-Salaah, 1/484 . Bu shayx Nosiriddin Albanining „Sahihayn“ (Sahih al-Buxoriy va Sahih Muslim) dan keyingi eng ishonchli kitobi hisoblanadi.

 

 

Turkum:Kutubi sitta
Sunani Abu Dovud

Sunani Abu Dovud (arabcha: سنن أبي داود) — Kutubi sittaning yana bir kitoblaridan biri boʻlib, Sijistoniy tomonidan yozilgan hadislar toʻplami.

 Kirish 

 Taʼrif 

 

 

Turkum:Kutubi sitta
Drest I

Drest yoki Drust-Erpning oʻgʻli, 412-yildan 452-yilgacha Piktlarning afsonaviy shohiVariants say he lived 100 years and fought 100 battles..

„Pikt xronikasi“ da aytilishicha, Drest 100-yil hukmronlik qilgan va 100 ta jangda gʻalaba qozonganhttp://www.ancient.eu/Drust_I/.

Anglilar, inglizlar va shotlandlarning tazyiqlariga qarshi, u Rimning tortib olinishidan keyin yuzaga kelgan tartibsizliklardan soʻng Shimoliy Britaniyaning koʻp qismini nazorat qildi. Shuningdek, Sankt-Patrik oʻz hukmronligining oʻn toʻqqizinchi yilida Irlandiyaga borganligi va bu yerda uni 5-asr oʻrtalarida joylashtirishi aytilgan. Xronikaning taʼkidlashicha u ukasi Nextanni Irlandiyaga quvgʻin qilgan. Fordunlik Djonning taʼkidlashicha, Drest Patrik oʻrniga Palladiy davrida 45 yil hukmronlik qilgan va uni ukasi Nextan bilan aloqada boʻlgan.

Qirol, Anielning oʻgʻli Talorkni taʼqib qilgani toʻgʻrisida yozib qoʻyilganFordun, IV, x..

 

 
 Alan Orr Anderson|Anderson, Alan Orr, Early Sources of Scottish History A.D 500—1286, volume 1. Reprinted with corrections. Paul Watkins, Stamford, 1990. 
 John of Fordun, Chronicle of the Scottish Nation, ed. William Forbes Skene, tr. Felix J.H. Skene, 2 vols. Reprinted, Llanerch Press, Lampeter, 1993.