Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Apatridizm

Apatridizm (yunoncha vatanni inkor etish)— hech qanday fuqarolikka ega bo'lmagan shaxsning huquqiy holati. U biror shaxs biror davlat fuqaroligidan voz kechishi yoki mahrum qilinishi va ayni damda boshqa davlat fuqaroligiga ega bo'lmagan vaqtda ro'y beradi. Fuqaroligi bo'lmagan shaxslar yoki apatridlar turgan mamlakatlari qonunlarga bo'ysunadilar va biror boshqa davlat diplomatik himoyasiga da‘vo qilolmaydi. Apatridizm hodisasi odatdan tashqari hol deb qaraladi va davlatlar, odatda, fuqaroligi yo'q shaxslar sonini kamaytirishga intiladilar. Apatridizm haqida xalqaro konvensiyalar mavjud: 1961-yilgi apatridlar maqomi haqidagi konvensiya.
 Foydalanilgan 
 B. T. Ataxanov, M. B. Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUGʻATI kitobidan.

 

Turkum:Huquqiy atamalar
Amaala

Amaala - hozirda Saudiya Arabistonida ishlab chiqilayotgan yer va mulk megaloyihasi Red Sea Global tomonidan boshqariladi va Saudi Vision 2030 dasturining bir qismini tashkil qiladi.Uning nomi arabcha "umid" so'zidan olingan bo'lib, Qizil dengiz sohiliga tashrif buyuruvchilarni jalb qilish uchun hashamatli turizm sohasiga aylantirilgan. Loyiha uchta asosiy rejadan iborat: The Coastal Development, Amaala Island va Triple Bay.

Loyiha shahzoda Muhammad ibn Salmon homiyligida. Davlat investitsiya fondi (PIF) rivojlanish boshqaruvi tashkiloti bosh direktor Nikolas Neapol bilan tuzilgan.Amaala, Qizil dengizdagi boshqa loyihalar bilan bir qatorda, 35,000 kishini ish bilan ta'minlashni rejalashtirgan. va 3800 km²dan ortiq maydonni egallash maqsad qilingan.

2022-yil 25-oktabrda AMAALA va The Red Sea Development Co. (TRSDC) Red Sea Global (RSG) tashkil etish uchun birlashtirilganligi e'lon qilindi.

 Fazalar 
Loyihaning birinchi bosqichini 2020- yilning to‘rtinchi choragida yakunlash rejalashtirilgan. Loyiha 2028 -yilga qadar to'liq amalga oshirilishi kutilmoqda.

 Imkoniyatlar 

 2500 mehmonxona xonasi
 200 chakana savdo do'konlari, san'at ko'rgazmalari va marinalar
 700 ta villa 
 Eng zamonaviy dengiz hayoti instituti

Eslatmalar
Turkum:Saudiya Arabistonida turizm
Turkum:Turizm
Lu Dailin

Yushu (xitoycha 与叔), laqabli Lu Dailin (xitoycha 吕大临), (1040-yil, Shensi provinsiyasi — 1092-yill) — neokonfutsiychi olim, paleograf. Yu Tzo, Yang Shi va Se Lyangtzo bilan birgalikda u muxlislar sifatida ""Birodarlar Cheng maktabining to'rt nafar o'qituvchisidan" biri hisoblangan.

 Tarjimai hol 
Lu Dalin imperator oliy maktabi professori unvoniga ega bo'lgan eng yuqori tzinshi darajasiga ega edi. U dastlab Chjan Zai, keyin Cheng Xao va Cheng Yi bilan tahsil oldi. U Shimoliy Song sulolasi saroyiga qarshi chiqib, uni ochko'zlik va axloqiy tanazzulda aybladi. U amaldagi imtihon tizimiga muqobil bo‘lgan byurokratik lavozimlarga nomzodlarni tanlash tizimini taklif qildi: Lu Dalinning so‘zlariga ko‘ra, imtihon sinovlari muayyan funktsiyalarni bajaruvchi mansabdor shaxsning shaxsiyati javob berishi kerak bo‘lgan ayrim o‘ziga xos standartlarni hisobga olishi kerak.

 Ijod 
Lü Dalin Xitoydagi eng qadimgi paleografik kollektsiyaga egalik qiladi - Kaogu Tu (xitoycha 考古图), qadimgi marosim bronza idishlarining sharhlari va ulardagi matnlarni o'z ichiga oladi.

Yirik falsafiy asarlari: “Li ji zhuan” (“Li tzii”ga sharhlar”), “Ke tzi ming” (“Oʻz-oʻzini yengish haqidagi yozuvlar”) va boshqalar.

 

 "Xitoy falsafasi. Entsiklopedik lug'at" — Moskva, "Fikr", 1994-yil. ISBN 5-244-00757-2
Norman Vikinglari

Vikinglarga taʼrif 
Norseman yoki Norman deb ham ataladi, vikinglar , 9-11-asrlarda Yevropaning keng hududlariga bostirib kirgan va Yevropa tarixiga chuqur taʼsir ko'rsatgan Skandinaviya dengizchi jangchilarining aʼzolari. Bu butparast Daniya, Norvegiya va Shvetsiya jangchilari, ehtimol, uydagi aholining haddan tashqari ko'payishidan tortib, chet eldagi qurbonlarning nisbiy nochorligigacha bo'lgan omillarning kombinatsiyasi tufayli o'z reydlarini amalga oshirishga undagan. Vikinglar yer egalari boshliqlari va qabila boshliqlari, ularning xizmatchilari, ozod odamlar va chet elda sarguzasht va o'lja qidirayotgan har qanday baquvvat yosh urug' aʼzolaridan iborat edi. Uyda bu skandinaviyalar mustaqil dehqonlar edi, lekin dengizda ular bosqinchilar va talonchilar edi.
Hayoti
 Turmush tarzi 
Vikinglar davrida Skandinaviya mamlakatlari deyarli bitmas-tuganmas ishchi kuchiga ega bo'lib ko'rinardi va jangchilar guruhlarini zabt etuvchi guruhlar va qo'shinlarni tashkil eta oladigan qobiliyatli rahbarlar kamdan-kam hollarda etishmas edi. Bu guruhlar o'zlarining kemalarida dengizlar bo'yicha muzokaralar olib borishar va Yevropaning qirg'oqlari bo'ylab shahar va qishloqlarda bosqinchilik reydlarini o'tkazishadi. Ularni yoqish, talon-toroj qilish va o'ldirish ularga vikingr nomini berdi, yaʼni ilk Skandinaviya tillarida "qaroqchi" degan maʼnoni anglatadi.Viking qo'shinlarining aniq etnik tarkibi alohida holatlarda nomaʼlum, ammo vikinglarning Boltiqbo'yi mamlakatlarida va Rossiyada kengayishini shvedlar bilan bog'lash mumkin. Boshqa joylarda,Orkney orollari,Farer orollari va Islandiyani noharbiy mustamlaka qilish norveglar tomonidan aniq amalga oshirildi.

; https://www.britannica.com/topic/Norman-people Saytidan tarjima.
Chjan Shi

Tzinfu (xitoycha 张栻, pinyin Zhang Shi), laqabli Chjan Shi (xitoycha 敬甫)), odamlar uni Nansyuan (xitoycha 南軒), (1133—1180) — neokonfutsiy olimi. Faylasuf Chjan Tzyunning o'g'lidir.

 Tarjimai hol 
Chjan Shi Hu Hong qo'l ostida tahsil oldi, ikkinchi saroy tarixshunosi lavozimiga ko'tarildi. Chju Si va Lu Zutsyan bilan birgalikda u "Janubiy-sharqiy uch donishmand" qatoriga kirdi. U Chjou Dunyi ta'limotini targ'ib qildi, Chjan Shining bilimdonligini yuqori baholagan Chju Si bilan faol polemik yozishmalar olib bordi. U Yuelu akademiyasida dars bergan.

 Ijod 
Asosiy asarlari: "Nansyuan yi sho" ("Nansyuanning o'zgarish haqidagi ta'limoti"), "Gui-si Lunyu tze" ("Konfutsiyning "Suhbatlar va hukmlar" Gui-si yilining izohi"), "Nansyuan tzi" ( "Nansyuanning to'plangan asarlari"), "Tsun Chjai tzi" ("Le Chjayning umrbod yozuvlari").

 

 "Xitoy falsafasi. Entsiklopedik lug'at" - Moskva: "Fikr", 1994-yil. ISBN 5-244-00757-2
Koreys grammatikasi

Yel tizimi 
Yel tizimi joy nomlari bilan koʻrilgan koreyschaning qayta koʻrib chiqilgan rimlashuvidan ancha farq qiladi.

Bu yerda ishlatiladigan Yel koʻrinishiga koʻra, morfemalar koreys yozuv tizimidagi yoki talaffuzidagi imlosidan koʻra, ularning asosiy shakliga koʻra yoziladi. Bu sistemaga koʻra, masalan, koreys tilida yoziladigan boʻgʻin ss boshqa undoshdan oldin t talaffuz qilinsa ham ess sifatida tahlil qilinadi. Chalkashmaslik uchun qalin shrift morfologiyani ifodalaydi (Yelda), kursiv esa Qayta koʻrib chiqilgan romanizatsiyani ifodalaydi.

 Soʻzlarning tasnif 
Soʻzlarni tasniflashning zamonaviy standarti va davlat maktablarida oʻqitiladigan standart Janubiy Koreyaning 1963-yildagi Taʼlim qoʻmitasi tomonidan tanlangan. Bu 9-pumsa soʻzlarni pumsa deb ataladigan toʻqqiz toifaga ajratadigan tizim.

 Postpozitsiyalar 
Josa (shuningdek, tossi deb ataladi) koreyscha postpozitsiyalar boʻlib, ular hol belgilari sifatida ham tanilgan. Misollar (neun, mavzu belgisi) va (reul, obyekt belgisi). Postpozitsiyalar substantivlardan keyin keladi va gap yoki gapdagi otning rolini (predmet, obyekt, toʻldiruvchi yoki mavzu) koʻrsatish uchun ishlatiladi.

 Klitikalar 
Case clicics ( soʻzning grammatik vazifasini belgilovchi klitikalardir. Ot va olmoshlar ham case clicics oladi. Olmoshlar biroz tartibsiz. Koreys tilidagi koʻplab klitika va qoʻshimchalarda boʻlgani kabi, koʻp hollarda klitiklar uchun undosh harflar bilan tugagan otlar va unlilar bilan tugaydigan otlar bilan turli shakllar qoʻllanadi. Buning eng ekstremal misoli nominativ (mavzu), bu yerda tarixiy klitika endi undoshlardan keyin kelishi cheklangan va unlilardan keyin mutlaqo aloqador boʻlmagan (qoʻshimcha) ga shakli paydo boʻladi.

 

 
Turkum:Koreys tili
Turkum:Koreys tili grammatikasi
Turkum:Tillar
Turkum:Madaniyat
Turkum:Fan
Mark Nobl (biograf)

Mark Nobl (1754-1827) ingliz ruhoniysi, biograf va antikvar edi. U Birmingemning Digbet shahrida tugʻilgan, u yerda savdogar Uilyam Xitli Noblning tirik qolgan uchinchi oʻgʻli. Uning otasi boshqa koʻplab tovarlar, munchoqlar, pichoqlar, oʻyinchoqlar va boshqa mayda-chuyda narsalarni sotgan, u qul savdogarlari orasida ulgurji tarqatgan, shuningdek, kumush prokat va qoplama uchun katta tegirmonga ega edi. Mark Yardli, Worcestershire va Ashbourne, Derbyshire maktablarida tahsil olgan. Otasining oʻlimidan soʻng u kamtarona boylikni meros qilib oldi va Birmingem advokati janob Sartaroshga topshirildi. Shartnoma muddati tugagach, u oʻz hisobiga tadbirkorlik faoliyatini boshladi; lekin adabiyot va tarixga yuzlandi.1781 yilda u Baddesli Klinton va Uorikshirdagi Pakvudning kuratorlariga tayinlangan. Amaldagi prezidentning toʻsatdan vafot etganida, Noblning oʻzi ikki tirik odamga taqdim etildi („ochlik“, ularni u chaqirdi). Noble, hozir turmush qurgan, Uorvikshirdagi Noul shahridan uy oldi, u ikkala cherkov uchun ham qulay. Bu yerda u oʻz manfaatlarini jamoati, kitoblari va fermasi oʻrtasida taqsimladi.
 

 
Turkum:1827-yilda vafot etganlar
Turkum:1754-yilda tugʻilganlar
Paraxronizm

Paraxronizm—(yunon.parachronos, para—qarama-qarshi, xilof ravishda chronos—vaqt)—xronologik xatolik, yaʼni bior-bir voqeaning sanasini aynan sodir boʻlgan vaqtdan keyingi davrga bogʻlab koʻrsatish.Tarix fani metodologiyasi Matn:oʻquv qoʻllanma/D. A. Alimova,Z. A. Ilxamov,—Toshkent:Oʻzbekistonfaylasuflari milliy jamiyati"nashriyoti,2018—324 b
Xitoy qoshigʻi

Xitoy qoshigʻi yoki Xitoy osh qoshigʻi toʻgʻridan-toʻgʻri chuqur, tekis idishdan choʻzilgan qisqa, qalin tutqichli qoshiq turidir. Bu Xitoy oshxonasida suyuqliklar, ayniqsa shoʻrvalar yoki boʻsh qattiq ovqatlar uchun ishlatiladigan oddiy idish. Koʻpchilik keramikadan qilingan. Odatda ovqat idishi sifatida ishlatilgan boʻlsa-da, Xitoy qoshigʻining kattaroq versiyalari ham qoshiq sifatida ishlatiladi. Saqlash uchun uni bir-birining ustiga qoʻyish mumkin.

Qoshiqlar miloddan avvalgi 2-ming yillikda Shan sulolasi davrida ham pishirish vositasi sifatida, ham ovqatlanishda ishlatilgan va ehtimol eramizning 10-asrigacha choʻpdan koʻra keng tarqalgan.

Xitoy qoshiqlari odatda yuqori tomonlarga ega Bu qoshiqlar butun Osiyoda qoʻllanadi.

 Tarix 
Qoshiq (bǐ, bǐ) Shan sulolasi davridayoq maʼlum boʻlgan. Eng qadimgi topilganlar suyakdan qilingan, ammo oʻtkir uchlari boʻlgan bronza namunalari ham topilgan, bu ularning kesish uchun ishlatilganligini koʻrsatadi. Ularning uzunligi bir futdan koʻproq boʻlishi mumkin. Bahor va kuz davrida yumaloq shakl paydo boʻldi va lak qoshiqlari ham topilib, Xan sulolasida mashhur boʻldi. H. T. Huang (Huang Xingzong), Fermentations and Food Science Part 5 of Biology and Biological Technology, Volume 6 of Joseph Needham, ed., Science and Civilisation in China, (Cambridge: Cambridge University Press, 2000) 106-107

Qadimgi Xitoyda qoshiq pishirishda ishlatiladigan tayoqchalardan koʻra koʻproq tarqalgan. Qoshiq ovqatlanish uchun foydaliroq edi, chunki Shimoliy Xitoyda eng keng tarqalgan oziq-ovqat donasi tariq boʻlib, undan konji yoki gruel qilingan. Qoshiq uning shoʻrvali tuzilishini oqlangan tarzda eyish uchun yaxshiroq moslangan. 

Qoshiq asta-sekin yoʻq boʻlib ketdi, xan davrida, taxminan eramizning 1-asrida, bugʻdoy yanada kengroq ekila boshlangan. Tegirmon texnologiyasi lagʻmon va chuchvara ishlab chiqarish uchun etarlicha murakkablashdi. Ular tayoqchalar bilan osonroq koʻtarilganligi sababli, qoshiq taxminan Song sulolasi yoki 10-asrda oʻz ahamiyatini yoʻqotdi. Oʻsha paytda Vetnamdan olib kelingan ertapishar guruchni tayoqchalar bilan isteʼmol qilish osonroq edi, chunki u boʻlaklarga ajraladi

Birinchi kompaslar Xitoyda Xan davrida yoki Xan davridan keyin bronza plastinkada aylanadigan qoshiq shaklidagi lodestone yordamida yaratilgan (quyidagi rasmga qarang) Needham, Joseph (1986) Science and civilisation in China, Vol. 4: „Physics and physical technology“, Pt. 1: „Physics“ (Cambridge University Press (1962), p. 563

18-asrda tuzilgan Kangxi lugʻatida qoʻllanadigan tasniflash tizimida Radikal 21 „qoshiq“ dir.

 tayoqcha
 Shoʻrva qoshigʻi
 Sujeo

Turkum:Xitoy ixtirolari
Parviz Parastuiy

Parviz Parastuiy —(forscha-پرویز پرستویی) Eronlik aktyor 1955-yil 24-iyunda Hamadonda fermer oilasida tugʻilgan. U uch yoshligida ota-onasi bilan yaxshi hayot kechirish uchun Tehronga koʻchib ketishadi. U oʻn besh yoshida rejissyor Bahrom Beyzayning teatr sahna guruhiga qoʻshilish bilan boshlaydi.

Keyinchalik u Kouch teatr guruhiga aktyor Behzod Faraxani orqali qoʻshildi. U koʻp yillar davomida bolalar va yosh kattalarning intellektual rivojlanishi institutida chiqish qildi. Parastuiy 19 yoshida biologiya boʻyicha oʻrta maktab diplomini oldi va 20 va 21 yoshida „Kiosk“ va „Submitters“ dagi chiqishlari uchun yoshlar saroyidan mukofotlarga sazovor boʻldi. Tashkil etilganidan keyin Eron Islom Respublikasi, u dramatik sanʼat boʻyicha Madaniyat va Islomiy rahbarlik vazirligidan ilmiy darajaga ega boʻldi va doimiy aktyor boʻlishdan oldin sud qabulxonasi sifatida ishladi.

 Faoliyati 
Uning kinodagi birinchi chiqishi „ Oshiqlar mamlakati“ filmida boʻlgan(1984) " Sevishganlar uchrashuvi ", ushbu roʻli uchun u 28 yoshida Tehrondagi „Fajr“ xalqaro kinofestivalida „Ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida faxriy diplom bilan taqdirlangan. Oʻshandan beri u komediyadan tortib turli janrdagi koʻplab filmlarda bosh rolni ijro etgan. drama, shu jumladan , Eronda koʻp yillar davomida taqiqlangan " Qor odam " (1995) („Qor odam“) filmidagi kamtar, ammo ishonchli Javad, „Leyli men bilan“ (1996) („Leyli men bilandir“) nomli munozarali filmdagi travmatofobik firibgar Sodiq Meshkini. „Farj“ kinofestivalining bosh roldagi eng yaxshi aktyori uchun faxriy diplom, „Oʻzgargan odam“ nomli noyob, ommabop va tanqidiy komediya filmida uni ishga qabul qilmaydigan kir yuvish vositalarini ishlab chiqaruvchi kompaniyaning tanasida miyasi qoʻyilgan olim.(1998) (Notoʻgʻri odam), Eron-Iroq urushining sobiq qoʻmondoni Haj Kazem, „ Shisha agentligi“ filmida (1998), bu unga „Fajr“ kinofestivalining eng yaxshi bosh rol ijrochisi uchun birinchi „Kristal Semurg“ mukofotini keltirdi. Uning "Qizil lenta " (1999) filmidagi ijrosi ham diqqatga sazovor. Uni dunyoga tanitgan film bu „ Kaltakesak“ (2004) komediyasi boʻlib, u qamoqdan qutulish uchun mulla kiyimida qochoq oʻgʻri rolini oʻynagan. U „Fajr“ kinofestivalidagi ijrosi uchun hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻldi. Majid Majidiyning „ Tol daraxti“ asarida(2005) filmida u yana koʻrish imkoniyatiga ega boʻlganida xotinidan boshqasini sevib qolgan koʻr odamni oʻynadi. U „Fajr“ kinofestivalidagi ushbu filmdagi roli uchun „Eng yaxshi erkak roli“ uchun ikkinchi „Kristal Semurg“ mukofotini, „Ota nomi bilan“ (2006) filmidagi ijrosi uchun esa „Burlur Semurg“ mukofotini „Eng yaxshi bosh roldagi erkak roli“ uchun qo‘lga kiritdi . Parastuiy, Dovud Mir-Bag‘iriy , Kamol Tabriziy , Muhammad Rizo Honarmand , Ibrohim Xotamikiya , Fereydun Jeyroniy , Ahmad Rizo Darvish va Majid Majidiy kabi eron kinosining eng zoʻr rejissyorlari bilan ishlagan.
Piri Kamarbasta yetti chinori

Piri Kamarbasta yetti chinori — Eronning Hamadon ustonida, Serkon daryosi sohilida joylashgan. Piri Kamarbasta arablardan boʻlib, avval kofirlar tomonida turib musulmonlarga qarshi kurashgan. Lekin oʻzi va qabilasi islom dinini qabul qilishgan. „Nahovand jangi“ nomi bilan mashhur arablarning Eron bilan soʻnggi urushida arablar qoʻshinining harbiy rahbarlari sifatida ishtirok etgan va shu yerda dafn etilgan. Bu yerda chinor, terak, qaragʻay va yongʻoq daraxtlari zich joylashgan. Ular orasida oltita chinorning ildizi bir boʻlib, barchasi qadimda kesib tashlangan bitta daraxt ildizidan oʻsib chiqishgan ekan. Hamadon ustoni tarixiy va tabiiy diqqatga sazovor joylaridan tashqari madaniy va ijtimoiy turdagi yodgorliklarga ham ega. Bu uston turli qavmlarni oʻz ichiga oladiki, ularning har biri oʻziga xos urf-odat, milliy qadriyatlari bilan bir-biridan ajralib turib, madaniyat va sivilizatsiya taraqqiyotiga oʻziga xos ulush qoʻshgan.

 

Turkum:Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Maatkara

Maatkara, shuningdek, 18-sulolaning ayol fir'avni Xatshepsutning taxt nomidir. 
Категория:Персоналии по алфавиту
Maatkara Mutemxat - qadimgi Misr malikasi, 21-sulola davrida Amun xudosining xotini, Pinedjem I ning qizi boʻlgan.

 Biografiyasi 
Maatkara Mutemxat miloddan avvalgi 1070-yildan boshlab Yuqori Misrning amaldagi hukmdori Pinedjem I ning qizi boʻlgan. Miloddan avvalgi 1054-yilda oʻzini firʼavn deb eʼlon qilgan. Uning onasi malika Duatxatxor-Xenuttavi edi (XX sulolasining oxirgi firʼavni Ramses XI ning qizi). Maatkara otasi hukmronligi davrida "Ilohiy topinuvchi" va " Xudo Amunning xotini " unvonlariga ega edi. U faqat firʼavnlar uchun mavjud boʻlgan prenomen olgan birinchi ilohiy turmush oʻrtogʻi boʻlgan.

Uning aka-uka va opa-singillari ham yuqori lavozimlarda boʻlgan: akasi fir'avn, singlisi malika va yana uchta aka-uka ketma-ket "Amun oliy ruhoniysi" unvonini olganlar .

Uning bir nechta tasvirlari maʼlum :

 u singlisi Henuttavi va Mutnedjmet yonida ) Luksor ibodatxonasida qiz sifatida tasvirlangan;
 Karnakdagi Xonsu ibodatxonasining jabhasida ruhoniy;
 Marselda saqlangan haykal ustida.

 Qabri 
Uning haqiqiy dafn qilingan joyi nomaʼlum. Uning mumiyasi (qarindoshlarining mumiyalari bilan birga), ushebti va sarkofag qirollik keshida topilgan. Tadqiqotlardan soʻng, ilgari uning qizi deb hisoblangan bola mumiyasi maymunga tegishli boʻlib chiqqan (Ilohiy qizlar nikohsiz edi) .

 Mumiyalar kashfiyoti 
Asosiy maqola: Dayr al-Bahriydagi Qadimgi Misr dafn marosimi majmuasi

Qabrni 1871-yilda aka-uka Ahmad, Sulaymon va Muhammad Abd ar-Rassullar topib, topilgan topilmalarni erkin sotish maqsadida qabrning topilganini yashirgan. Ularning xatti-harakatlari oʻsha paytda Qohiradagi Misr muzeyi direktori va Antikvarlar Oliy Kengashining raisi boʻlgan Gaston Masper tomonidan davlat tasarrufiga oʻtkazilgan.

Maspero 1881-yil may oyining oxirida masalani tekshirish uchun Yuqori Misrga sayohat qilgan. Biroq, faqat 1881-yil 25-iyunda aka-ukalardan biri qabrni topganini tan oldi va 6-iyulda Emil Brugsh boshchiligidagi muzey xodimlari qabrga olib borgan.
Категория:Википедия:Статьи, требующие конкретизации

 

 

 Piter Elebraxt Piramidalar fojiasi! "Misr qabrlarini talon-toroj qilishning 5000 yilligi" (nemis tilidan tarjima qilingan) O. I. Pavlova, Moskva, " Progress" nashriyoti, 1984 yil. /Piter Ehlebracht Heltet o'ldi Piramiden Fest! 5000 Jahre Grabraub in Agypten" Dyusseldorf-Ven, 1980, Econ Verlag.
Milliy partiya

MILLIY PARTIYA — hududiy, chegaralarda emas, butun davlat miqiyosida amal qiluvchi partiya boʻlib, u parlamentga saylovlar mobaynida (ba‘zan prezidentlikka
toʻgʻridan-toʻgʻri saylovlar mobaynida) doimiy ravishda muayyan foiz ovoz oladi (odatda 2-3 foizdan kam boʻlmagan), oʻz nizomi, dasturiga ega, roʻyxatdan oʻtgan, muayyan miqdorda aʼzolarga ega (mas., Meksikada 1947-yil qonuniga koʻra shtatlarning yarmidan 65 mingdan kam boʻlmagan a‘zolar soni). Milliy deb eʼtirof etilgan partiyalar (odatda bu — markaziy saylov qoʻmitasi tomonidan qilinadi) saylovlarda bir qator ustunlikka ega boʻladi. Ular uchun ushbu partiya nomzodlarini quvvatlovchi
imzolar yigʻish shart emas. Milliy partiyalar konsepsiyasi saylov tizimini bir muncha soddalashtirish, ortiqcha harakat va sarflardan qochish, vaqtni tejash imkonini beradi. Ba‘zi mamlakatlarda partiyalarni milliy deb tan olinishi ikki bosqichga ega. Birinchi bosqichda partiya umummilliy saylovlarda belgilangan miqdorda ovoz olishi kerak. (mas., Meksikada 1,5 foiz). Shunda u milliy partiya sifatida shartli ravishda roʻyhatdan oʻtadi. Keyingi umummilliy saylovlarda qatnashib, shu partiya yana belgilangan ovozlar miqdorini olsa, u umummilliy, deb eʼtirof etiladi.

 

 B. T. Ataxanov, M. B. Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUGʻATI kitobidan.
Surʼat Mirqosimov

Sur’at Mirhojiyevich Mirqosimov (1939-yil 25-aprel, Toshkent shahri, Oʻzbekiston SSR — 2025-yil 24-mart, Toshkent, Oʻzbekiston) — sharqshunos va diplomat, O'zbekiston Respublikasining Hindistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi.

 Biografiyasi 
1939-yil 25-aprelda Toshkent shahrida tugʻilgan.1957-yilda Toshkent davlat universitetining sharq fakultetiga oʻqishga kirdi. 1963-yilda fakultetning hind filologiyasi boʻlimini tugatdi. Oʻqish davrida, 1962-1963-yillar SSSR Geologik vazirligining Pokistondagi vakolatxonasida tarjimon boʻlib ishladi. Chet el safarlaridan qaytgach, universitetni bitirib, urdu va hind tillari boʻyicha oʻz mehnat faoliyatyini davom ettirdi. U 1963-1964 yillar Oʻzbekiston davlat radiokomitetining xorijiy mamlakatlar uchun eshittirish boʻlimi hind tahririyatida kichik muharrir boʻlib ishladi. 1964-yilda yana Pokistonga tarjimon boʻlib ketadi. 1966-yilda Toshkentda radiokomitetining xorijiy mamlakatlar uchun eshittirish boʻlimida urdu tahririyatining muharriri vazifasida ishini davom ettiradi. 1967-yildan to 1991-yilga qadar xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik va madaniy aloqalar Oʻzbekiston jamiyatida dastavval boʻlim boshligʻi, keyin Jamiyat Prezidiumining mas’ul kotibi va nihoyat Jamiyat Prezidiumi raisining oʻrinbosari vazifalarida faoliyat koʻrsatib keldi.
Shu davr ichida S.Mirqosimov 1969-1974-yillar SSSRning Hindistondagi elchixonasi madaniyat boʻlimida referent, soʻng SSSRning Kalkuttadagi Bosh konsulxonasida vitse-konsul boʻlib ishladi. 1982-1985-yillarda esa elchixonaning birinchi kotibi va ayni vaqtda Dehli shahridagi Sovet fani va madaniyati uyining direktori lavozimlarida ishlab keldi.
1991-1993-yillar davomida S.Mirqosimov Oʻzbekiston Respublikasining Xalqaro madaniy-maʼrifiy aloqalari milliy assosiatsiyasi raisining birinchi muovini, 1993-yil dekabr oyida 1994-yil sentabr oyigacha Oʻzbekiston Respublikasining Hindiston Respublikasidagi Muvaqqat ishlari vakili vazifalarida ishladi.
1994-yil 11-avgusgtdan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni bilan unga Favqulodda va Muxtor elchi degan martaba berildi.
S.Mirqosimov Oʻzbekistonning xorijiy mamlakatlar bilan xalqaro aloqalari xususida qator maqolalar yozib gazeta va jurnallarda eʼlon qilgan.

 Vafoti 
Mirqosim Sur’at uzoq davom etgan xastalikdan soʻngra 2025-yilning 24-mart kuni vafot etdi.

 

Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar
Kogan Samoylovich

Kogan Muso Samoylovich — eng mashhur rus va sovet madaniyatshunosi, faylasuf, sanʼatshunos. Kogan gumanitar fanlar metodologiyasini rivojlantirishga eng katta ilmiy hissa qoʻshgan, ularda tizimli tahlildan foydalanishni, fanlararo tadqiqotlar olib borishni targʻib qilgan. Kogan 1921-yil Kiev shahrida tugʻilgan.
1990-yillarda Kogan oʻzining oʻtmishdagi asarlarining gʻoyaviy davomi boʻlgan sinergetik paradigma muammolarini ishlab chiqishga murojaat qilgan birinchi rus olimlaridan boʻldi. Sanʼat tarixini o‘rganishda K. o‘z eʼtiborini uning shakli, va yo‘nalishlariga emas, balki uning falsafiy taʼlimotiga qaratgan.
Hammasi boʻlib, ilmiy faoliyati davomida Kogan bir necha yuz asar nashr ettirgan, ularning koʻpchiligi chet tillariga tarjima qilingan. Ilmiy xizmatlari uchun Kogan „Antsifer mukofoti“ („Grad Petrov“ asari uchun) bilan taqdirlangan, 1996-yilda esa „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi“ unvoni berilgan.
 Mukofotlar 
 „Jasorat uchun“ medali;
 „Leningrad mudofaasi uchun“ medali.
 Sovrinlar 
 Antsiferov mukofoti — Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1996);
 Rossiya Federatsiyasi oliy taʼlimning faxriy xodimi (1999).
 Dissertatsiyalar 
 „17-asr fransuz realizmi“ (1948);
 „Estetika boʻyicha maʼruzalar“ (1966)
 
https://bioslovhist.spbu.ru/person/882-kagan-moisey-samoylovich.html
Manado shahri

Manado shahri
Afsonaga ko'ra, Manado shahrining kelib chiqishi Minaxasaning tub aholisi sifatida "Wanua Wenang" dan kelgan. Wanua Wenang XIII asrda mavjud bo'lgan va Ruru Ares tomonidan asos solingan, uning unvoni Dotulolong Lasut edi, u o'sha paytda Walak Ares rahbari bo'lib ishlagan, uning avlodlari bilan birga yashagan Wanua Wenangning asoschisi sifatida tanilgan.

Yana bir versiyada aytilishicha, Manado Siti Pogidon deb nomlangan mamlakatning rivojlanishi. Manado shahri XVI asrdan beri ma'lum bo'lgan deb taxmin qilinadi. Tarixga ko'ra, o'sha asrda ham Manado shahriga chet eldan odamlar tashrif buyurishgan. Materikning "Manado" nomi 1623-yilda "Pogidon" yoki "Venang" nomi o'rniga ishlatila boshlandi. Manado so'zining o'zi Bunaken oroli yonidagi orolning nomi bo'lib, bu so'z mintaqaviy Minaxas tilidan olingan, ya'ni Mana rou yoki Mana dou indonez tilida "uzoq" degan ma'noni anglatadi. O'sha yili Minaxasa-Manado o'lkasi o'zining ekinlari bilan yevropaliklar orasida mashhur va mashhur bo'ldi. Bu tarixiy hujjatlarda qayd etilgan.
Manado shahrining mavjudligi Niderlandiyaning Sharqiy Hindistoni general-gubernatorining 1919-yil 1-iyuldagi farmoni bilan boshlangan. Ushbu farmon bilan Gewest Manado Staatsgemeente deb belgilandi, keyinchalik uning asboblari, jumladan Gemeente kengashi bilan jihozlangan. yoki Mer (Burgemeester) tomonidan boshqariladigan Gemeente Raad. 1951-yilda Gemeente Manado Sulavesi gubernatorining 1951-yil 3-maydagi 223-sonli farmoni bilan Minaxasa shahridan Manado munitsipaliteti boʻldi. 1951-yil 17-aprelda 1951-1953-yillar uchun Vakillar Kengashi tuzilgan. Sulavesi gubernatorining 14-soni. 1953-yilda Manado shahrining mintaqaviy vakillari hukumatning 15/1954-sonli qarori bilan birgalikda 42/1953-sonli Hukumat Nizomiga muvofiq oʻz maqomini Manado shahri hududiga oʻzgartirdilar. 1957-yilda Manado 1957-yil 1-sonli qonunga binoan munitsipalitetga aylandi. 1959 yilda Manado munitsipaliteti 1959-yil 29-sonli qonunga muvofiq II darajali hudud sifatida belgilangan.
1965-yilda Manado munitsipaliteti o'z maqomini 1974-yil 5-sonli qonun bilan mustahkamlangan 1965-yil 18-sonli qonunga muvofiq Manado KDH II darajali Manado meri boshqargan Manado munitsipalitetiga aylantirdi.

1623-yil 14-iyulda tashkil etilgan Manado shahrining yubileyi bir vaqtning o'zida uchta tarixiy voqeani o'z ichiga oladi, ya'ni qahramonlik voqeasidan olingan 14-chi voqea, ya'ni 1946-yil 14-fevraldagi Qizil va oq voqea. bu mintaqaning o'g'illari ko'tarilib, Indoneziya mustaqilligini himoya qilish uchun Gollandiya mustamlakachiligiga qarshi chiqdilar. , keyin iyul huquqiy elementdan olingan, ya'ni 1919-yil iyul, ya'ni General-gubernatorning Gewest Manadoni shtatgemeente sifatida belgilash to'g'risidagi farmoni e'lon qilindi va 1623-yil, bu tarixiy elementlardan olingan, ya'ni Manado shahri ma'lum bo'lgan va rasmiy xatlarda ishlatilgan yil. Ushbu uchta muhim voqeaga asoslanib, 1989-yil 14-iyulda Manado shahri o'zining 367 yilligini nishonladi. O'shandan beri shu kungacha Manado shahri xalqi va hukumati tomonidan Manado shahrining yubileyi sifatida nishonlanib kelinmoqda.
Shao Yong

Yaofu (xitoycha 堯夫) laqabli Shao Yong (xitoycha 邵雍, pinyin Shao Yong), vafotidan keyingi ismi Shao Kangtze (xitoycha 邵康節, pinyin Shao Kangjie) (1011—1077) — Xitoy faylasufi, neo-konfutsiylikdagi numerologik yo'nalish asoschisi.

 Tarjimai hol 
Chjan Zai, Cheng Yi va Cheng Hao bilan do'st edi. U yolg'iz hayot kechirgan, faqat ilmiy ish bilan shug'ullangan. O‘zgarishlar kitobining sharh qismiga asoslanib, Shao Yong daoistik kosmogonik konstruksiyalarni Men Kening bilish haqidagi ta’limoti bilan bog‘lab, olamning “samoviygacha bo‘lgan” tuzilishi haqidagi yaxlit ta’limotni yaratdi. Shao Yong o'z ta'limotini "numerologiya" deb atagan (Yi-Zinistik yo'nalishlardan biriga o'xshash). Shao Yongning qarashlari o'rta asrlarning oxirlarida Xitoyda fan va falsafaning numerologik metodologiyasining rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatdi, shu jumladan klassik xitoy tibbiyoti nazariyasida o'z aksini topgan.

 Ijod 
Yirik asarlari: “Huan tzi tzing shi” (“Yuqoridan dunyoning oldindan belgilab qo‘yilgan hukmi”), “Yu tsyao venda” (“Baliqchi va o‘tinchining savol-javoblari”), “Yichuan tzi jan tzi” (("Yichuandagi erni haydash haqidagi yozuvlar to'plami").)

 

 "Chinese Philosophy. Encyclopedic Dictionary" - Moscow, "Thought", 1994. ISBN 5-244-00757-2
 Kalkaev E. G. The category “Great limit” in the philosophy of Shao Yun // Man and the spiritual culture of the East. Almanac. Issue.1. Moscow, 2003. 105-142 p.
 Birdwhistell, Anne D. Transition to Neo-Confucianism: Shao Yung on Knowledge and Symbols of Reality. Stanford, California: Stanford University Press, 1989. ISBN 0-8047-1550-5.
 Wyatt, Don J. The Recluse of Loyang: Shao Yung and the Moral Evolution of Early Sung Thought. Honolulu, Hawaii: University of Hawaii Press, 1996. ISBN 0-8248-1755-9.
Sengchjao

Senchjao (xitoycha 僧肇), oddiy familiyasi Chjan (xitoycha 张), (384-yil, Tzingchjao (zamonaviy Sian) — 414-yil) - buddist faylasuf. Sengchjao hayoti haqidagi ma'lumotlar "Gao sen chjuan" ("Yuqori rohiblarning tarjimai holi") da mavjud.
 Tarjimai hol 
Kambag'al oilada tug'ilgan, u kitoblardan o'rgangan va ko'chirilgan. Yoshligida u Lao Szi va Chjuang tszining ta'limotlarini yaxshi ko'rardi. Tonsurani olganida, u G'arbga yo'l oldi va u yerda Kumarajiva bilan birga o'qidi va unga tarjima ishlarida yordam berdi. “Prajna ta’limoti”ning yetakchi vakillaridan biri.
 Ijod 
Asosiy asarlari: “Chjao lun” (“Chjao soʻzlari”), “Veymojie jing zhu” (“Vimalakirti sutrasiga sharhlar”) toʻplami va boshqalar.
 
 
 "Xitoy falsafasi. Entsiklopedik lug'at" - Moskva, "Fikr", 1994-yil. ISBN 5-244-00757-2
 Qoshimcha adabiyot 
 Dumoulin G. Sen-Chjao // Zen buddizmi tarixi. Hindiston va Xitoy. - Sankt-Peterburg: ORIS, 1994-yil. — 81-84 b. — 336 bet. - ISBN 5-88436-026-6.
 Eidlin A.I. Seng Chjaoning "Nirvananing nomsizligi to'g'risida" risolasining haqiqiyligi haqida // "Xitoyda jamiyat va davlat" 9-ilmiy konferentsiya. 1-qism. — Moskva, 1978-yil.
 

 

Turkum:384-yilda tugʻilganlar
Turkum:374-yilda tugʻilganlar
Turkum:414-yilda vafot etganlar
Pantai panjang

Pantai panjang, Bengkulu pantai panjang 
Bengkulu Pantai panjang, uzun plyaj degan ma'noni anglatadi, 7 km cho`zilgan nozik, oq qumli qirg'oq chizig'iga ega. Plyajda riflar yo'qligi sababli, suv oqimi past bo'lganda uning kengligi 500 metrgacha kengayadi.Plyaj hududi markaziy turizm tumani bo'lib, restoranlar, mehmonxonalar, kottejlar va do'konlar bilan qoplangan. Ko'pgina plyajlardan farqli o'laroq, Pantai Panjangda hindiston yong'og'i yoki palma daraxtlari yo'q, lekin qoraqarag'aylar va qarag'aylar ustunlik qiladi, bu plyaj sayyohlari uchun dam olish uchun yoqimli boshpana yaratadi.

Asosiy sayyohlik hududi sifatida plyaj bo'yida restoranlar, kafelar, turar joylar, bolalar maydonchasi va sport inshootlari kabi turli xil ob'ektlar joylashgan. Pantai Panjang juda nozik qum bilan qoplangan bo'lib, u oyoqlaringizga zarar bermaydi, bu uzoq yurish yoki ertalabki yugurish uchun juda mos keladi. To'lqinlar juda to'lqinli emas, shuning uchun suvda suzish, baliq ovlash qiyinchilik tug`dirmaydi.

Sohilning chetlari yumshoq, oppoq qumlar va porlab turgan quyoshning go'zalligini to'ldiradigan xushbo'y archa va qarag'ay daraxtlari bilan qoplangan. Peshindan keyin - dengizga borish uchun ideal vaqt, chunki havo salqin bo'ladi. Kechqurun bo'lishi uchun atrofda uzoqroq turing va quyosh botayotgan quyosh nurida ufqning ranglarini ko'ring. Plyaj, shuningdek, sayohatchilar uchun tungi lager tashkil qilish uchun mashhur joy.

Bengkuludagi Fatmavati aeroporti ichki aeroport boʻlib, faqat Jakarta va Batamga xizmat koʻrsatadi. Pantai panjang shaharning g'arbiy qismida, Bengkulu shahrining Parawisata ko'chasi bo'ylab joylashgan. Plyaj shahar markazidan atigi 1,5 km uzoqlikda joylashgan bo'lib, unga mashina, mikroavtobus, taksi yoki mototsikl bilan osongina kirish mumkin. Jamoat transporti har doim mavjud yoki siz ot aravalari va aravalar kabi an'anaviy transport ni sinab ko'rishingiz mumkin.

 

 
https://www.indonesia.travel/ru/ru/destinations/sumatra/bengkulu-city/pantai-panjang
Birlashtirish cherkovi

alt=Sun Myung Moon and Hak Ja Han, founders of the Unification Church|thumb| Sun Myung Mun va Xak Ja Xan, Birlashish cherkovining asoschilari
Butun dunyo tinchligi va birlashuvi uchun Oila federatsiyasi, keng tarqalgan birlashma cherkovi sifatida ommaga keng tanilgan, a’zolari Unificationists yoki " Mooniyes " deb atalgan yangi diniy harakat bo‘lib, u 1954-yil 1-mayda Janubiy Koreyaning Seul shahrida Sun Myung Mun (1920-2012) tomonidan Jahon Xristianligini Birlashtirish uchun Muqaddas Ruh Assotsiatsiyasi (HSA-UWC) nomi ostida rasman tashkil etildi. Mun va uning rafiqasi Xak Ja Xan cherkovning yetakchilari bo‘lgan va tashkilot a’zolari tomonidan “Haqiqiy ota-onalar” sifatida sharaflangan.

Birlashtirish cherkovining e’tiqodlari Oyning "Ilohiy prinsip" kitobiga asoslanadi. Harakat o‘zining " Baraka " yoki ommaviy to‘y marosimlari bilan mashhur hisoblanadi.  Birlashtirish cherkovi o‘zining ta’limoti va ijtimoiy ta’siri uchun tanqid qilingan, ba’zi tanqidchilar uni " xavfli kult " deb ham atashgan. Uning siyosatdagi ishtiroki kommunizmga qarshi kurash va Koreyaning birlashishini qo‘llab-quvvatlashni o‘z ichiga oladi. Uning a’zolari boshqa tegishli tashkilotlar, jumladan, biznes,  ta’lim,  siyosiy,  va boshqa turdagi tashkilotlarni tashkil qilgan, egalik qilgan va ularni qo‘llab-quvvatlagan.

 Ommabop terminologiyalar 
Oy dastlab alohida tashkilot yoki konfessiya tashkil etish niyatida emas edi  va o‘z izdoshlariga o‘zining rasmiy nomini, Jahon xristianligini birlashtirish bo‘yicha Muqaddas Ruh assotsiatsiyasini bermadi (Koreyscha: 세계 기독교 통일 성령 협회 Segye Gidoggyo Tong-il Seonglyeong Hyeobhoe) Seongleong Heobhoe), 1954 yilgacha. Norasmiy nomi "Birlashtiruvchi cherkov" (a’zolar, jamoatchilik va axborot vositalari tomonidan keng tarqalgan.

Moonie so‘zlashuv atamasi  bo‘lib, birinchi marta 1974 yilda ba’zi Amerika ommaviy axborot vositalari tomonidan ishlatilgan. Birlashish cherkovi a’zolari bu so‘zni ishlatgan, jumladan, Munning o‘zi, Birlashish diniy seminariyasi prezidenti Devid Kim va Oyning yordamchisi va Koreyaning "Kichik farishtalar" bolalar xalq baleti prezidenti Bo Hi Pak .  1980 va 1990 yillarda Amerika Qo‘shma Shtatlarining Birlashtirish cherkovi ommaviy axborot vositalarida bu so‘zdan foydalanishga qarshi keng qamrovli jamoatchilik bilan aloqalar kampaniyasini o‘tkazdi. Boshqa kontekstlarda u hali ham ba’zan ishlatiladi va har doim ham kamsituvchi hisoblanmaydi. 2018 yilga kelib "Birlashish harakati" atamasi keng qo‘llanila boshlandi.

 Orqa fon va kelib chiqishi 
1920-yil 25-fevralda Mun Yong-myong hozirgi Sangsa-rida, Deogun-myon, Chonju-gun, Shimoliy Pyong‘an viloyati, Koreya Yaponiya hukmronligi ostida bo‘lgan davrda. Uning tug‘ilgan kuni an’anaviy qamariy taqvim bo‘yicha 6 yanvar (Grigorian kalendariga ko‘ra 1920 yil 25 fevral) sifatida qayd etilgan. Taxminan 1930 yilda uning an’anaviy konfutsiylik e’tiqodlariga ergashgan oilasi nasroniylikni qabul qilgan va Presviterian cherkoviga qo‘shildi, keyinchalik u yakshanba maktabida dars bergan.
Turkum:Antisemitizm
Turkum:Anti-marksizm
Turkum:Anti-kommunizm
Kun shanchjen

Kun Shanjen (Xitoy trad. 1648-1718) xitoylik shoir, yozuvchi va dramaturg edi Tsin imperiyasi.
 Biografiya 
U mashhur Kun oilasidan chiqqan. U faylasufning avlodi edi Konfutsiy 64-avlodda. U tug'ilgan Qufu okrugi (Shandun viloyati). U yaxshi ta'lim oldi. U o'z okrugida uzoq vaqt yashagan. U asosan ta'lim va fan bilan shug'ullangan. 1684 yilda imperator Syuan Shandun safari chog'ida u ikkinchisi bilan uchrashdi, Kung Tszi qabriga "yo'lboshchi" sifatida harakat qildi. Xuddi shu yili u imperator shifokori etib tayinlandi.

1686 yilda u sariq daryoning og'zi va oqimi uchun yordamchi va qo'riqchi etib tayinlandi. Ish paytida u sariq Daryo bo'yidagi viloyatlarda ko'p sayohat qiladi. , u teatrni yaxshi ko'radi, birinchi dramalar ustida ishlay boshlaydi.

1694 yilda u imperator hukumatining amaldoriga aylandi. 1699 yilda u vazir etib tayinlandi. Biroq, 1700 yilda "shaftoli gullari bilan muxlis" spektaklining chiqishi imperatorning noroziligiga sabab bo'ldi. Kun o'z lavozimidan ozod qilindi. 1701 yilda u tug'ilgan shahriga qaytib keldi va u yerda 1718 yilda vafotigacha qashshoqlikda yashadi.
 Ijodi 
U "shaftoli gullar bilan Fan" ("Taohua Shan"), "katta Lute" ("da Hulei") va "Little Lute" ("Yun Hulei"), gu Cai bilan hammuallifi ikkinchisi, shu jumladan, bir necha spektakl, egalik qiladi. Ular chuanqi janrida yozilgan.

"Shaftoli gullari bo'lgan muxlis "li Yuning"halol va Sodiqlar haqida" dramasida boshlangan an'anani davom ettiradi. Bu yaqin o'tmishdagi voqealar — XVII asrning 40-yillari o'rtalarida, Xitoy Manchus tomonidan zabt etilgan. Muallif asarni taxminan o'n yil davomida yozgan, u faqat 1698 yilda yakunlangan. Zamonaviy mavzuga murojaat qilib, dramaturg xayoliy belgilarni olib kelish zarurligini rad etdi. Uning o'yinida kun Shangren siyosiy voqealar tasvirlarini ta'kidlaydi-44 ta AKTdan atigi 19 tasi asosiy belgilar munosabatlariga bag'ishlangan.

U nozik va murakkab syujet kompozitsiyasini yaratdi va tasvirlarni yanada chuqurroq ochib beradigan to'rtta qo'shimcha prolog qo'shdi. Dramaturgning yangiligi ba'zi rollarning funktsiyalarini o'zgartirishda ham namoyon bo'ldi. , Kun Shangren chuanqining sevgi o'yinlari uchun an'anaviy baxtli yakunni tark etdi.

Kun Shangren she'riy asarlari bilan tanilgan. Muhim qismi 13 daftarga "dengiz va ko'llar" she'rlar to'plamiga kiritilgan. Qiziqarli she'r ko'zoynaklar haqida, keyin qiziqish edi.

U avtobiografik xotiralar, shuningdek, o'zi yozgan qadimiy kitoblar va chizmalar tasvirlangan to'plamlar muallifi.
Yang Shi

Chjungli (xitoycha 中立) laqabli Yang Shi (xitoycha 杨时, pinyin Yang Shi), odamlar uni "Guishan tog'idan kelgan usta", (1053—1135) — neokonfutsiy mutafakkiri deb atashgan. Yu Tzo, Lu Dalin va Se Lyangtzo bilan birgalikda u muxlislar sifatida "Birodarlar Cheng maktabining to'rt nafar o'qituvchisidan" biri hisoblangan.

U jinsi oliy maʼlumotga ega boʻlgan, tuman harbiy inspektori boʻlib xizmat qilgan va erta nafaqaga chiqqan, oʻzini ilmiy ishlarga bagʻishlagan. Afsonaga ko'ra, u Cheng Haoning sevimli shogirdi edi. Yang Shining ta'limoti Xitoyning janubi-sharqiy qismidagi Cheng aka-uka maktabining tarafdorlari tomonidan hurmatga sazovor bo'lib, u yerda "Cheng urug'ining haqiqiy boshlig'i" laqabini oldi, ya'ni u Cheng aka-ukalarining bevosita ruhiy merosxo'ri sifatida baholandi. .

Yang Shining "Da Hu Kanghou" ("Hu Kanghouning javobi"), "Mengtzi tze" ("Mengtzi" izohi") va boshqalar "Guishan Tzi" to'plamida jamlangan. ("Guishan tog'idan kelgan ustaning toplami").

 

 "Xitoy falsafasi. Entsiklopedik lug'at" - Moskva, "Fikr", 1994. ISBN 5-244-00757-2
Gu xua

Ju CHji Dzyuan (Xitoy: Xindiston; 1925-1998) - Xitoy yozuvchisi, yozuvchining onasi Vang Anyi.
 Biografiya 
1925 yilda Shanxayda tug'ilgan, ajdodlarining tug'ilgan joyi Xanchjou (Zhejiang viloyatining ma'muriy markazi). Vang Anyaning onasining yoshligi Xitoy Kommunistik partiyasining rivojlanishi va shakllanishi bilan uzviy bog'liq bo'lganligi sababli, Chju Chjuanning aksariyat asarlari mafkuraviy yo'nalishga ega. Ushbu adabiy ijodlarning aniq kommunistik tarafdor ma'nosi uning Xitoy tarixidagi qiyin davrga to'g'ri kelgan nisbatan tinch hayotining asosiy omili va kafolati bo'ldi.

Avtobiografik roman " u qayerdan kelgan?"yozuvchining voqealarga boy bolaligini tasvirlaydi. U onasi vafot etganidan va otasi g'oyib bo'lganidan keyin ko'plab qarindoshlar orasida taqsimlangan besh farzandning kenjasi edi. Ikki yoshli Tszijuan va uning akasi buvisi tomonidan tarbiyalangan, ularning daromadi oddiy daromad bilan aniqlangan. Ish izlab, u va uning bolalari ko'p marta harakat qilishlari kerak edi. Qiz bir nechta maktablarni, shu jumladan nasroniylar bolalar uyini o'zgartirdi, bu unga gunoh va jazodan diniy qo'rquv haqida fikr berdi. U nasroniy ta'limi haqidagi taassurotlarini keyinroq, o'z asarlari sahifalarida baham ko'radi. Ko'plab maktablar unga asosiy narsani — o'qish va yozishni o'rgatdi va adabiyot bilan yaqindan tanishish o'z-o'zini tarbiyalash natijasi edi. Bolaligida Chjuan Cao Syueqinning "qizil kameradagi orzu" romanini sinchkovlik bilan o'rgangan, Lev Tolstoyning "urush va tinchlik" romani va jahon adabiyotining boshqa klassik asarlari tarjimasi bilan tanishgan.

Zhu Zhijuan 18 yoshida ijod bilan shug'ullana boshladi, o'sha paytda u kichik sinflarda o'qituvchi bo'lib ishlagan, uning birinchi nashrlari nashr etilgan. Ommaviy matbuotda birinchi nashr 1943 yil noyabr oyida "Shenbao" gazetasi sahifalarida nashr etilgan "hayot"hikoyasi edi. Maktabda qisqa vaqt ishlagandan so'ng, qiz va uning ukalari Tszansu viloyatiga jo'nab ketishdi va u yerda yangi 4-kommunistlar armiyasining targ'ibot guruhiga qo'shildi. U yerda u Van Syaoping bilan uchrashadi. Yapon bosqinchilariga qarshi kurashda birgalikda ishtirok etish yoshlarni birlashtiradi. 1944 yilda ularning to'yi bo'lib o'tdi. 1947 yilda Zhu Zhijuan CPC safiga qo'shildi.

Ijodkorlik istagi Zhu Zhijuanni butun hayoti davomida tark etmadi. 1955 yilda u saylovoldi tashviqotidan nafaqaga chiqdi va "adabiyot va san'at oyligi" nufuzli nashrining muharriri, bir yildan so'ng esa Xitoy Yozuvchilar uyushmasi a'zosi bo'ldi. 1958 yil iyun oyida Mao Dongning "so'nggi hikoyalar to'g'risida" maqolasi "Xalq adabiyoti" jurnalida paydo bo'ldi, unda u Chju Tszijuanning "zambaklar"hikoyasiga alohida e'tibor qaratdi. Xususan, Mao Dun shunday deb yozgan edi: "menimcha, bu men yaqinda o'qigan bir necha ming hikoyalarning eng yaxshisi, bu o'qishdan qoniqish hissini qoldirgan yagona narsa."
Yu Tzo

Dingfu (xitoycha 定夫, pinyin You Zuo), laqabli Yu Tzo (xitoycha 遊酢), odamlar uni "Chjishan tog'laridan kelgan usta", (1053-yil, Futszyan provintsiyasi - 1123-yil) - neokonfutsiy faylasufi. Yang Shi, Lu Dailin va Se Lyangtzo bilan birgalikda u muxlislar tomonidan "Birodarlar Cheng maktabining to'rt nafar o'qituvchisi" dan biri hisoblangan.

 Tarjimai hol 
U tuman darajasida turli byurokratik lavozimlarda ishlagan. Tzinsiyning eng yuqori darajasiga ega edi. U "inson axloqining ma'rifatini" o'z tadqiqotining maqsadi deb hisobladi va "Chjou Yi" ta'limda asosiy rolni belgiladi. U hayotining so'nggi yillarida Chan buddizm maktabi ta'limoti va daosizm falsafasi bilan qiziqib, faqat buddist sutralarini (konfutsiylar isyon ko'targan) har tomonlama o'rganish orqali o'xshashliklarni baholashga imkon beradi, deb ta'kidladi. va konfutsiylik va buddizm o'rtasidagi farqlar. Yu Tzo hayoti va ijodi haqidagi maʼlumotlar Huang Tzungsi va uning shogirdlari tomonidan tuzilgan “Song Yuan syue an” (“Song va Yuan davrlari taʼlimotlari”) toʻplamiga kiritilgan.

 

 "Xitoy falsafasi. Entsiklopedik lug'at" - Moskva, "Fikr", 1994. ISBN 5-244-00757-2
He Syu

He Syu (xitoycha 何休, pinyin He Xiu; 129-yil, Tsuyfu — 182-yil) — Sharqiy Xan davrining qadimgi xitoy faylasufi va filologi, “zamonaviy belgilardagi qonunlar maktabi” vakili. U imperatorning bosh maslahatchisi lavozimiga ko'tarildi. Matn, tasvirlar va lug'at arxitektonikasini dekodlashga asoslangan qadimgi kanonni o'rganish metodologiyasini yaratuvchisi - germenevtika. Asosiy asari: “Xou Xan shu”ga kiritilgan “Gunyan talqinida bahor va kuz xronikasiga sharhlar” (春秋公羊解詁). Uning ko'pgina asarlari yo'qolgan va faqat parchalarda saqlanib qolgan.

 Tarjimai hol 
Dong Chjungshu ta'sirini boshdan kechirgan (miloddan avvalgi 179 - 104 yillar). U tarixiy jarayonning bosqichlarini belgilab beruvchi “Uch asr”ning batafsil tarixshunoslik sxemasini yaratdi. Uning fazo va vaqtdagi oqimi Konfutsiyga tegishli "Bahor va kuzlar" xronikasi misolida keltirilgan. U, shuningdek, uzoq o'tmishda Xitoyda mavjud bo'lgan ideal jamiyatning batafsil tavsifini berdi. Qadimgi Xitoy davlati go'yo "quduq maydonlari" tizimiga asoslangan (Mensius tomonidan tasvirlangan) va jamoa ichida tashkil etilgan jamoaviy mehnat bilan ajralib turardi. Jamiyat tarkibiga kirgan oilalar umumiy mulkka ega edilar (oqsoqollar ikki barobar yer olish huquqiga ega edi). Aytilishicha, rivojlangan davlat ijtimoiy qo'llab-quvvatlash tizimi, shuningdek, davlat lavozimlariga eng iqtidorlilarni tanlash bilan ko'p bosqichli ta'lim tizimi mavjud edi. Jamiyat a’zolari mehnatining miqdori va sifati ustidan ham qattiq nazorat o‘rnatildi. Bu g'oyalar Kan Yuveyning utopik nazariyasi shakllanishiga hal qiluvchi ta'sir ko'rsatdi.

U Chuntsyu va G'arbiy Xan konfutsiychiligini talqin qilish uchun yagona ko'prik bo'lgan Lyu Fenglu chínjuy He Syu germenevtikasining qizg'in himoyachisi edi. 1802-yilda Lyu He Syuning "Munozaralar va hukmlar" haqidagi sharhlarini qayta tiklashga urinishini nashr etdi, unda u Konfutsiy ishining bashoratli tabiatini tasdiqlashga harakat qildi.

 

 Xitoy falsafasi. Ensiklopedik lug'at. Moskva, 1994-yil. 398-399-bet.
 Martynov A.S. Antik davrda va o'rta asrlarda Konfutsiy utopiyasi // Xitoy ijtimoiy utopiyalari. Moskva, 1987 yil.
 Bauer W. China und die Hoffnung auf Glück; Paradiese, Utopien, Idealvorstellungen. — München: C. Hanser, 1971.
 Zhongguo datong sixiang ziliao 中國大同思想資料. Beijing: Zhonghua shuju. Zhongguo renmin daxue zhexuexi zhexueshi jiaoyanshi bian 中國人民大學哲學係哲學史, 1959.

 

Turkum:129-yilda tugʻilganlar
Turkum:182-yilda vafot etganlar
Tzya Yi

Tzya Yi (xitoycha 贾谊, pinyin Jia Yi ; miloddan avvalgi 201 - miloddan avvalgi 168.) — Xan sulolasi davridagi xitoylik xizmatchi, yozuvchi va shoir.

 Tarjimai hol 
Oila haqida kam ma'lumot mavjud. Tzya Yi Loyanda tug'ilgan. Yaxshi ta'lim oldi. 18 yoshida u shaharda taniqli shoirga aylanadi. Tez orada imperator Ven-di uni o'z mulozimlariga taklif qiladi. Bu yerda u imperatorning maslahatchisi etib tayinlanadi. Tszya Yi imperatorga konfutsiylik gʻoyalariga mos ravishda islohotlar oʻtkazish zarurligini isbotlashga, shuningdek, xunlarning koʻchmanchilariga qarshi faolroq harakatlar boshlashga harakat qildi. , u mahalliy zodagonlarning hokimiyatini zaiflashtirishni taklif qildi. Bularning barchasi Chjou Bu va Guan Yin boshchiligidagi boshqa imperator xodimlarining qarshiliklariga sabab bo'ldi.

Oxir-oqibat, eramizdan avvalgi 177-yilda Tszya Yining dushmanlari uni surgunga yuborishga muvaffaq bo'lishdi, imperator uni Changsha shahri gubernatoriga maslahatchi qilib tayinladi. Biroq, miloddan avvalgi 173-yilda. e. Jia Yi yana Chang'an poytaxtiga chaqirilib, imperator o'g'li Liu Yini o'qituvchi qilib tayinlaydi. 169 yilda u to'satdan vafot etadi. Miloddan avvalgi 168 yilda. e., noma'lum sabablarga ko'ra, lekin bir qator fikrlarga ko'ra, o'quvchining o'limida o'zini aybdor his qilgan Jia Yi o'zini qo'l qo'yadi.

 Ijod 
U fu janrida she’rlar yozgan. Uning muallifligining 56 ta asari ma'lum manba 851 kun ko'rsatilmagan, ulardan eng mashhurlari "Tsyui Yuan uchun nola" (xitoycha 吊屈原賦, pinyin diào qū yuán fù) va "Yovuz qush haqida qasida". (Xitoycha 鵩鳥賦, pinyin funiao fu). Shuningdek, uning fu mavzulari imperiyaning siyosiy voqealari edi.

Bundan tashqari, Tzya Yi o'zining siyosiy va huquqiy risolalari bilan mashhur. U asosan oldingi sulola tarixiga murojaat qilib, uning qonunchiligini tahlil qilib, qonunchilarni tanqid qilib, konfutsiylik g‘oyalarini himoya qildi. Uning risolalari orasida eng mashhurlari "QSn davlati to'g'risida" va "Qonun va tartib siyosati to'g'risida" dir.

 

 Di Cosmo, Nicola. (2002). Ancient China and Its Enemies: The Rise of Nomadic Power in East Asian History. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-77064-5.
 Cutter, Robert Joe (1986). "Chia I 賈誼". In Nienhauser, William H. The Indiana Companion to Traditional Chinese Literature (2nd revised ed.). Bloomington: Indiana University Press. pp. 254–5. ISBN 0-253-32983-3.
 Hawkes, David (1985). The Songs of the South. London: Penguin Books. ISBN 978-0-14-044375-2.
 Knechtges, David R. (2010). "Jia Yi 賈誼". In Knechtges, David R.; Chang, Taiping. Ancient and Early Medieval Chinese Literature: A Reference Guide, Part One. Leiden: Brill. pp. 417–28. ISBN 978-90-04-19127-3.
 Loewe, Michael (1986). "The Former Han Dynasty". In Twitchett, Denis; Loewe, Michael. The Cambridge History of China, Vol. 1: The Ch'in and Han Empires, 221 BC – AD 220. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 103–222.
Li Ao (faylasuf)

Sichji (xitoycha 习之) laqabli Li Ao (xitoycha 李翱, pinyin Lǐ Áo) (772—841) - xitoy faylasufi va yozuvchisi.

 Tarjimai hol 
Li Ao eng yuqori darajadagi Tzinshi imtihonlarini topshirishga muvaffaq bo'ldi va Imperator milliy akademiyasining a'zosi edi. U buddizmdan kuchli taʼsir koʻrsatgan, Chjung Yun gʻoyalari asosida buddist va konfutsiy tushunchalarini sintez qilishga intilgan va konfutsiy taʼlimoti elementlarini tahlil qilish uchun buddist konseptual apparatini qoʻllashga harakat qilgan. Li Aoning siyosiy ta'limoti Konfutsiy va Men Ke qoidalarining talqinidir.

 Ijod 
Asosiy asarlari: "Fu sin shu" ("Individual tabiatning tiklanishi haqida kitob"), "Li Ven-gong tzi" ("Li - shahzoda Ven-gong asarlari to'plami").

 

Turkum:772-yilda tugʻilganlar
Turkum:841-yilda vafot etganlar