Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Arab (mifologiya)

Arab yoki Arabiy  — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Arab xalqining eponimi.

Antik davr adabiyotida arab xalqlari eponimining kelib chiqishiga oid bir-biridan farq qiluvchi ikki xil variant mavjud. Gesiodning "Ayollar katalogi " va Strabonning "Geografiya " asariga koʻra, u maʼbud Germes va Froniyaning oʻgʻli, Misr shohi Belning qizi boʻlgan. Strabon Arabning asarlari saqlanib qolmagan Gesiod va Stesixor tomonidan tilga olinganiga asoslanib, Arabiston ular hayotligidayoq (miloddan avvalgi VIII-VII asrlar) mana shu nom bilan atalgan degan xulosaga kelgan. Kassiopiyaning otasi, Perseyning rafiqasi Andromedaning onasi

Katta Pliniyning soʻzlariga koʻra, Arab — Apollon va Bobilning oʻgʻli boʻlib, tibbiyot ixtirochisi sifatida unga nisbat beriladi.

 

 

 

 
 
 Rosher V. G. Arabios // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : nem. / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 469.
Turkum:Arablar
Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:Apollon haqidagi afsonalar
Turkum:Hermes haqida afsonalar
Turkum: qadimgi yunon mifologiyasida yaqin Sharq
Araxna

Araxna yoki Araxneya ( „oʻrgimchak“) qadimgi yunon mifologiyasida — Lidiyadagi Kolofon shahridan boʻlgan boʻyoqchi Idmonning qizi, mohir toʻquvchi. Uni Gipepa shahridan boʻlgan meoniyalik, Idmon va Gipepaning qiziPerviy Vatikanskiy mifograf I 90, 1 yoki Bobil shahrida yashagan ayolNonn. Deyaniya Dionisa XVIII 214 deb atashadi.

 Afsona 
Oʻzining mahoratidan gʻururlangan Araxna toʻquvchilikda hunarmandchilik homiysi hisoblanmish Afinadan ham oʻzib ketganini eʼlon qiladi. Araxna maʼbudani musobaqaga chaqirishga qaror qilganida, Afina unga yana bir bor oʻylab koʻrish imkoniyatini beradi. Afina keksa ayol niqobi ostida hunarmandning oldiga kelib, uni notoʻgʻi qarordan qaytara boshlaydi, ammo Araxna oʻz fikrida turib oladi. Musobaqa boʻlib oʻtadi: Afina Poseydon ustidan gʻalaba qozongan sahnani toʻqib bitiradi. Araxna Zevsning sarguzashtlari aks etgan sahnani tasvirlaydi. Afina raqibining mahoratiga tan beradi, lekin aks ettirilgan sahnaning oʻylab topilganidan gʻazablanadi (unda maʼbudlarga hurmatsizlik aks etgandi) va Araxnaning yaratgan asarni yoʻq qiladi. Afina uni yirtib tashlaydi va Araxnaning peshonasiga qora qayindan yasalgan moki bilan uradi. Baxtsiz Araxna sharmandalikka chiday olmaydi; u arqondan sirtmoq yasab, oʻzini osib qoʻyadi. Afina Araxnani sirtmoqdan xalos qiladi va unga qarata deydi:"Yasha, ey isyonkor. Lekin, sen abadiy osilib turasan va mato toʻqiysan, bu naslingga ham berilgan jazodir.Afina Araxnaga sehrli giyoh sharbatini sepadi va uning tanasi kichrayib ketadi, qalin sochlari toʻkilib tushadi va oʻzi oʻrgimchakka aylanadi. Oʻrgimchak Araxna oʻsha vaqtlardan beri toʻriga osilib olgancha, uni toʻqishni davom ettirib keladi.

Boshqa bir versiyaga koʻra, Araxna akasi Falang bilan ishqiy aloqasi uchun oʻrgimchakka, akasi esa biyga aylangan. Yana bir versiyada Araxnaning oʻgʻli urchuqni ixtiro qilgani aytiladi.

 Taʼsiri 

 thumb| Velaskes, Spinnerlar. Afinaning Araxne bilan bellashuvi, 1657, Prado Araxna haqidagi afsona Ovidiyning „Metamorfozalar“ asaridaOvidiy. Metamorfozi VI 1-145 bayon etilgan.
 Boʻgimoyoqlilarning bir sinfi Arachnida deb ataladi, oʻrgimchak nomining bir nechta roman tillaridagi nomlanishi Araxnadan kelib chiqqan.
 Dante Aligyeri „Ilohiy komediya“ning birinchi qismida Araxnani doʻzaxga (Canto XVII) joylashtirgan.
 1895-yilda kashf etilgan asteroid - „(407) Araxna“ Araxna sharafiga nomlangan.
 Shveysariyalik yozuvchisi Ieremiy Gothelfning "Qora oʻrgimchak „ novellasi qisman Ovidiyning “Metamorfozalar" asariga asoslangan.

 Ommaviy madaniyatdagi tasviri 

 Nopoklik qiyofasidagi Araxna "Gʻayritabiiy " teleserialida koʻrinish bergan.
 Araxna „Meros“ teleserialining birinchi mavsumida antagonist sifatida paydo boʻladi.
 „Soul Eater“ animesining bir nechta epizodlari Araxnaga bagʻishlangan.
 Aleksandr Volkov „Sariq tuman“ kitobida sehrgarga „Araxna“ deb ism bergan.

 Yana qarang 

 Oʻrgimchaklarning madaniyatlardagi tasvirlari
 Marsiy

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:badiiy oʻrgimchaklar
Antif

Antif  — yunon mifologiyasi qahramoni, Troya shohi Priamning oʻgʻli. Gomerning „Iliada“ asari qahramonlardan biri.

 Mifologiyada 
Gomer va Psevdo-Apollodorga koʻra, Antif troyan shohi Priam va uning rafiqasi Gekubaning oʻgʻli boʻlgan. Psevdo-Apollodorga koʻraPsevdo-Gigin uni boshqa priamidlar qatorida onasining kim ekanligini koʻrsatmasdan tilga olgan. Ioann Setsning yozishicha, Antif benikoh tugʻilgan, ammo ushbu muallif shahzodani uning oʻgay ukasi Is bilan adashtirib yuborganIoann Tsets. Gomerika, 40. (original s latinskim kommentariem: Ioannis Tzetzae. Antehomerica, Homerica et Posthomerica. Lipsiae, 1793, Homerica, p. 61).

Antif Troyada axeylar bilan boʻlgan janglarda ishtirok etgan. Gomerning yozishicha, Axill shahzodani Is bilan birga asir olgan, ammo keyinchalik uni toʻlov evaziga qoʻyib yuborgan. „Iliada“ ning toʻrtinchi qoʻshigʻida hikoya qilinuvchi janglardan birida Antif Ayaks Telamonidni nayza bilan shikastlashga harakat qilgan, ammo imkoniyatni boy bergan va Odisseyning doʻsti Levkani jarohatlagan. U voqea joyida halok boʻlgan. Odissey buning uchun qasos olishga qaror qilgan, ammo Antif oʻlimdan qochib qutulishni uddalagan. „Iliada“ning oʻn birinchi qoʻshigʻida Antif jangchilar orasida yana — bu safar ukasi Is boshqargan aravada koʻrinish beradi. Miken shohi Agamemnon ularning ikkalasini ham oʻldiradi, Antifning boshiga qilich bilan urib jarohatlaydi. Gomerning soʻzlariga koʻra, halok boʻlganlardan zirhlarni yechib olayotgan Agamemnon Axill ularni qanday qilib qoʻllari bogʻlangan holda yetaklab ketganini yodga oladi.

Kritlik Diktis Antifning kemalar qarshisidagi jangda halok boʻlganini yozgan.

 

 

 
 
 
 Schirmer A. Antiphos 2 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1886. — Bd. I, 1. — Kol. 385.
 Wagner. Antiphos 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 2530.
Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Biblida

Biblida yoki Biblis ( yoki ) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoniMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 tt. T. 1. S. 171; Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 tt. T. 1. S. 262; Sm. Nonn. Deyaniya Dionisa XIII 556.

Milet va Kianey (yoki Idofeya, Eydofeya) ning qizi. Kuyovlikka koʻplab nomzodlarni rad etgan. Akasi Kavnga boʻlgan muhabbati tufayli oʻz joniga qasd qilgan, Kariyada tosh eman ostidan oqib chiqadigan jilgʻaga aylanganOvidiy. Metamorfozi IX 450—665; Gigin. Mifi 243. Parfeniyning yozishicha, u eman daraxtiga soch tasmasini bogʻlab, oʻzini osganParfeniy. O lyubovnix strastyax 11, 3. Antonin Liberalning soʻzlariga koʻra, oʻzini qoyadan tashlamoqchi boʻlgan, ammo nimfalar uni ushlab qolishgan va gamadriadga aylantirishgan, uning chashmasi „Biblidaning koʻz yoshlari“ deb ataladiAntonin Liberal. Metamorfozi 30, 4. Biblida chashmasi Milet viloyatida boʻlganPavsaniy. Opisanie Elladi VII 5, 10.

Afsonalarga koʻra, u Melosga asos solgan nomaʼlum atamaStefan Vizantiyskiy. Etnika // Malkin I. Myth and territory in the Spartan Mediterranean. Cambridge UP. 2003. P. 93.

1879-yilda kashf etilgan asteroid (199) Biblidasharafiga nomlangan.

 Yana qarang 

 Biblida gumbazi

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum: qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
Ifimedeya

Ifimedeya (Iphimedia, Ifimeda, ) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Dastlabda piloslik maʼbuda i-pe-me-de-jaPredmetno-ponyatiyniy slovar grecheskogo yazika. Mikenskiy period. L., 1986. S.142, imya ne svyazano s imenami s Ifi- iz *Fiphi- boʻlgan.

Triopning qizi, Aloeyning xotiniGomer. Odisseya XI 305 (yoki Poseydonning qiziGigin. Mifi 28). U Poseydonni sevib qolgan, qoʻllari bilan dengiz suvini olib, koʻkragiga quygan. Poseydondan Ot va Efialt (Aloadlar) ismli ikki oʻgʻil tuqqanPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 7, 4; Pindar. Pifiyskie pesni IV 89. Yoki Poseydon Enipey qiyofasini olgan va unga egalik qilganOvidiy. Metamorfozi VI 116.

U Frakiya qaroqchilari tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va Naksosga olib borilgan, Frakiya yetakchilaridan biriga erga berilgan. Keyinchalik oʻgʻillari tomonidan ozod qilinganDiodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 50, 6; 51, 1; Parfeniy. O lyubovnix strastyax 19. U Milasdagi kariyaliklar tomonidan sharaflanadi. Delfidagi Polignot suratida Aidada tasvirlanganPavsaniy. Opisanie Elladi X 28, 8.

 

 

 
Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:Thessaly Afsonalari
Filakning oʻgli Ifikl

Ifikl  — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.2. S.178. Filak va Periklimena (Klimena) ning oʻgʻli („Qaytish“ dostoniga koʻra, Kefal va Klimenaning oʻgʻli Pavsaniy. Opisanie Elladi X 29, 6 ), Diomedeyaning eri Gigin. Mifi 103 , Podark va Protesilayning otasi. Filak shohi Gomer. Odisseya XI 290 . „Iliada“da (XXIII 636) tilga olingan.

Ifikl oyoqlarining gʻayrioddiy tezligi bilan ajralib turgan, shoirlar aytganidek, u bugʻdoy boshoqlari ustidan yugurib oʻtishi mumkin edi Gesiod. Perechen jenщin, fr.62 M.-U.; Nonn. Deyaniya Dionisa XXVIII 281 . Avliyo Melampodyordamida bepushtlikdan davolangan, buning uchun unga sigir podasini bergan Gesiod. Melampodiya, fr.272 M.-U.; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 9, 12; III 10, 8; E III 14; Pavsaniy. Opisanie Elladi IV 36, 3 . Argonavt Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika I 44-47; Valeriy Flakk. Argonavtika I 473; Gigin. Mifi 14 (s.24) . Gomer ham, Gesiod ham, Ferekid ham uning argonavt ekanligi haqida yozmagan.

Sofoklning „Ifikl“ tragediyasi qahramoni (asarning bir qator jumlasi ham bizgacha yetib kelmagan, shu boisdan pyesa boshqa Ifikl haqida boʻlishi ham mumkin).

Keyinchalik uning naslidan boʻlgan adashlari ham yashab oʻtishgan:

 Ifikl (Katta Filakning oʻgʻli). Evstafiyning yozishicha, kichik Ifiklning bobosi, kichik Filakning otasi Yevstafiy. Kommentariy k „Iliade“ Gomera II 695 // Gesiod. Polnoe sobranie tekstov. M., 2001. S.118 .

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum: Argonauts
Turkum:Thessaly Afsonalari
Yer bugʻusi

Yer bugʻusi yoki mamont — qirilib ketgan jonivor, Komi mifologiyasining muhim bir qismi. Ularning qoldiqlarini koʻpincha Yevropaning shimoli va Rossiya hududidan topishadiJurnal „Vokrug Sveta“ № 12 (2627) | Dekabr 1992 Rubrika „Teorii neveroyatnosti?“ Oni… suщestvuyut?. Sibir va Uzoq Sharq xalqlari orasida keng tarqalgan mifologik mamont obrazining koʻrinishlaridan biriToporov V. N. Mamont // Mifi narodov mira : Ensiklopediya. Elektronnoe izdanie / Gl. red. S. A. Tokarev. M., 2008 (Sovetskaya Ensiklopediya, 1980)..

 Panteondagi oʻrni 
Komi xalqlarining tasavvurlariga koʻra, Yer bugʻulari dunyo yaratilayotgan davrda yashagan. Mamont daryolar va jilgʻalarning yaratuvchisi hisoblangan. U shunchalik ogʻir boʻlganki, bunday yukni Yer koʻtara olmagan. U yurgan joylarda daryolar va soylar paydo boʻlgan. Oxir-oqibatda, butun dunyo boʻylab toshqin yuzaga kelgan.

Gidrologik obyektlarni yaratish mavzusida mamont bilan bir qatorda maʼbudlar — En va Omel ham tilga olinadi: En oqar suvlarni, Omel esa turgʻun suvlar (botqoqlar)ni yaratgan.

Rus pravoslavligi taʼsiri ostida Komi xalqlari Nuh kemasi haqida bilib olishgan. Mamont kema yordamida qutulishga harakat qilgan, ammo unga sigʻmay qolgan. Yer bugʻusi suzishga uringan, lekin qushlar uning „shoxlari“ (dandon tishlari) ustiga qoʻnib olishgan va jonivor choʻkib ketgan. Mamontlarning yoʻq boʻlib ketishi mana shu fojiali holat bilan bogʻlanadi.

Cho‘kib ketgan mamont yer ostida yashashni boshlagan. Komi-ziryanlar daryo vodiylari ham mamontlar tomonidan yaratilgan deb ishonishgan — vodiylar uning yer ostida yuradigan yoʻllari ekanligini taxmin qilishgan . Komi konchilari „yer osti iblisi“ haqida gapirib, tuproq tagida uning ulkan tosh qoldiqlari mavjud ekanligini aytib yurishgan.

 Hunarmandchilikka taʼsiri 
Komi va shimolning boshqa xalqlari koʻpincha daryolar, koʻllar va togʻ tizmalaridagi choʻkindilardan mamont suyaklarini topganlar. Ular suyaklardan dastalar, naylar, haykalchalar yasashgan. Komi dostonlarida mamont suyaklaridan yasalgan chanalar haqida ham hikoya qilingan.

 

 

 

 
 Мифология коми. Мамонт
Turkum:komi mifologiyasida afsonaviy maxluqlar
Turkum: mifologik hayvonlar
Turkum:Mamontlar
Yinks

Yinks yoki Iinga (soʻzma-soʻz tarjima qilganda „boʻyni aylanuvchi'“) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Afsonaning turli xil variantlarida Pan va Exo yoki Peytoning qizi.

U Zevs uchun ichimlik tayyorlagan, shundan soʻng Zevs Ioga boʻlgan ehtiros oʻtida yona boshlagan. Geraqasos olish maqsadida Yinksni kichkina qushga aylantirib qoʻygan va sirli marosimlarda doimiy ravishda ishtirok etishga mahkum qilgan.

Antik davrda ushbu qushdan sehr-jodu marosimlarida foydalanilgan. Uni aylanayotgan gʻildirakka bogʻlab qoʻyishgan. Gʻildirakning aylanishi ham, qush boʻynining burilishi ham yoʻqotilgan muhabbatni qaytarishi kerak boʻlgan. Boshqa turdagi aylanadigan sehrli buyumlar va sevgi uygʻotadigan damlamalarga ham mana shunday nom berilgan. Qushchadan sehr-jodu maqsadlarida foydalanish Feokrit tomonidan tasvirlab berilgan. Pindar qasidalarida Afrodita Yasonga Medeyani oʻziga rom qilib olishi uchun gʻildirakka boylangan qushcha bergan.

Yinks ramzi boʻlgan qush bugungi kunga qadar saqlanib qolgan bir nechta qadimiy guldonlar yuzasida tasvirlangan. Odatda uni ayol kishi qoʻlida ushlab turadi, bu uning yoʻqotilgan sevgisini qaytarish istagini ifodalaydi.

Antonin Liberal tomonidan hikoya qilingan boshqa bir afsonaga koʻra, Yinks Pierning toʻqqizta qizidan biri boʻlgan. Qizlar xor jamoasini tuzib, muzalar bilan bellashishga qaror qilishadi. Magʻlubiyatga uchragan qizlar ilohlarga qarshi chiqishga jur’at etganlari uchun muzalar tomonidan qushlarga aylantiriladi. Yinks ham qushga aylanib qoladi.

 

 

 Antonin Liberal. Metamorfozi // Vestnik drevney istorii / Perevod s drevnegrecheskogo, vstupitelnaya statya i kommentarii V.N. Yarxo. — 1997. — № 3—4.
 Pindar. Pifiyskie pesni // Odi; Fragmenti / Pindar; Vakxilid; izd. podg. M. L. Gasparov.. — M. : Nauka, 1980. — 503 s. — (Literaturnie pamyatniki). — 50 000 ekz.
 

 
Turkum:Magic
Mek

thumb|400x400px| Yangi Gvineya tillari xaritasida Mek taqsimoti
Mek — Indoneziyaning Papua (sobiq Irian Jaya) provinsiyasining sharqiy qismida yashovchi papua qabilasi. Bu qabila Yangi Gvineyaning markaziy qismidagi eng koʻp sonli qabila boʻlib, soni taxminan 40 000 kishiga atrofida ekani aytiladi.

 Joylashuvi 
Mek xalqi Yangi Gvineya orolining markaziy qismidagi Papua viloyatining sharqiy qismidagi baland togʻlarda keng tarqalgan. Ular gʻarbdan yali va dani xalqlari bilan chegaradosh boʻlib, meklardan sharqdagi yerlarda ok qabilasi vakillari yashaydi. Indoneziya va Papua-Yangi Gvineya chegarasi mek va oklarni ajratib turadi.

1972-yilda meklar ilk marotaba Eypo hududiga koʻchib oʻtishgan, 1974-yilda Indoneziya hukumati ular bilan aloqa oʻrnatgan. Mek yerlarida samolyotlar uchish-qoʻnish yoʻlaklari barpo etilgan. 1976-yilda boshqa qabilalar bilan adovat poyoniga yetdi. Meklar tosh davri xalqlarining anʼanaviy turmush tarzini tark etib, turmush tarzining madaniy shakliga oʻtgan.

 Maishiy turmushi 
Meklar oʻtroq dehqonlardir. Ular taxminan 300 yillardan buyon shirin kartoshka yetishtirish bilan shugʻullanib keladi. Bundan tashqari, yams, taro, banan va shakarqamish ham yetishtirishadi

 Dini 
Mek xalqining anʼanaviy dini ajdodlarga sigʻinish marosimiga asoslangan. 1981-yilda har uchinchi mek nasroniylikni qabul qilgan

 Tili 
Mek tilida 40 000 ga yaqin kishi soʻzlashadi. U uchta shevaga boʻlinadi.

 

Turkum:Pages with unreviewed translations
Turkum:Geografiya
Iam

Iam  — qadimgi yunon asotirlarida Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.2. S.161 elidalik afsonaviy avliyolar — iamidlar sulolasining ajdodi Kliment. Stromati I 134, 2 . Iam — Evadna va Apollonning oʻgʻli boʻlgan, onasi uni tashlab ketgan, Iamni goʻdakligida ikkita kulrang koʻzli ilon asal bilan oziqlantirgan, keyin esa otasidan avliyolik tuhfasini olgunga qadar uzoq vaqt davomida chakalakzorlarda yashirinib yurgan Pindar. Olimpiyskie pesni VI 44; Pavsaniy. Opisanie Elladi VI 2, 5 .

Pindarning „Oltinchi Olimpiada“ qasidasida Apollon oʻz oʻgʻli Iamga „avliyolik tuhfasining qoʻshaloq xazinasi“ni bergani haqidagi qaydlar mavjud.

 Iamidlar. Elidalik Iamid sulolasidan boʻlgan avliyo Tisamen Spartaga koʻchib oʻtgan (miloddan avvalgi 5-asrning birinchi yarmi) Pavsaniy. Opisanie Elladi III 11, 6 . Iamidlarning qabri Spartada joylashgan Pavsaniy. Opisanie Elladi III 12, 8 . Avliyo Frasibul (Eneyning oʻgʻli), Agis IV ning zamondoshi ham xuddi shu oiladan boʻlgan (miloddan avvalgi 3-asr oʻrtalari) Pavsaniy. Opisanie Elladi VI 2, 4; VIII 10, 5 . Sulola vakillari Olimpiyadagi Zevs mehrobi olovi yonida fol ochish, qurbonlik qilingan hayvonlarning yonib turgan terisiga qarab bashorat qilish bilan shugʻullanishgan Filostrat. Jizn Apolloniya Tianskogo V 25 . Shuningdek Gerodotning „Tarix“ V 44; IX 33; Sitseron. „Bashorat haqida“ I 91 asarlarini ham qarang.

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:Elida Afsonalari
Threshold Entertainment

Threshold Entertainment — intellektual mulkni boshqarish va kino ishlab chiqarish bilan shugʻullanadigan xususiy kompaniya va ishlab chiqarish markazi. Gollivudda joylashgan. Larri Kasanov kompaniyaning bosh ijrochi direktori (sobiq) tadbirkor va kinorejissor Jeyms Kemeron bilan hamkorlikda tashkil etgan Lightstorm Entertainment kompaniyasining prezidenti.

Kompaniya intellektual mulkning xilma-xil ni, jumladan badiiy filmlar, telekoʻrsatuvlar, sahna asarlari, multfilmlar, videooʻyinlar va veb-saytlarni ishlab chiqadi, boshqarad va nashr etish bilan shugʻullanadi. Threshold oʻz mahsulotlarini chiqargan eng mashhur brendlar orasida, jumladan Mortal Kombat, Mr. Clean, M&M’s, Twinkie the Kid, The Sunday Comics va boshqa koʻplab brendlar. Ularning nufuzli loyihalaridan biri, shuningdek, namoyish etilmagan „Foodfight!“ animatsion filmini ham oʻz ichiga oladi.

 Studiya filmlar 

 Tematik filmlar 
Adolat ligasi: Oʻzga sayyoraliklar bosqinining 3D (film).

 TV seriallar 

 Filmlar 

 1995-yil — Mortal Kombat (film);
 2000-yil — Mortal Kombat: Jang sanʼati federatsiyasi (video).

 Boshqa ijodga qoʻshgan hissasi 

 1998-yil — Oʻtgan yozda nima qilganingizni hali ham bilaman (film);
 1998-yil — fakultet (film);
 1999-yil — Dogma (film);
 2000-yil — Katta fantastikachi Edvard Fudvapper (film);
 2000-yil — Mortal Kombat: Jang sanʼati federatsiyasi (video);
 2000-yil — Qoʻrqinchli film (film);
 2001-yil Jey va Silent Bob Strike Back (film);
 2004-yil — Oʻrgimchak odam 2 (film);
 2004-yil — Yulduzli sana (film).

 

 
 Официальный веб-сайт
 Threshold Entertainment на сайте Internet Movie Database
Turkum:AQSh media kompaniyalari
Iarbant

Iarbant (Yarba yoki Giarb, , , Hiarbas) — qadimgi yunon va lotin mifologiyasi qahramoniLyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.2. S.163. Uning ismi Iapon (Solindagi Katonning yozishicha) boʻlishi ham mumkinKommentariy A. K. Nefyodkina v kn. Polien. Strategemi. SPb, 2002. S.580.

Liviyaliklarning fikriga koʻra, birinchi odam, Zevsning oʻgʻliAnonimnaya xorovaya lirika, fr.985b Peydj. Amon va nimfaning oʻgʻli, Garamantida mamlakatida tugʻilganVergiliy. Eneida IV 198. Didona bilan sulh tuzgan Liviya hukmdoriVergiliy. Eneida IV 36; Serviy. Kommentariy k „Eneide“ Vergiliya I 367. Didonaning vafotidan keyin uning podsholigini egallab olganOvidiy. Fasti III 552 (boshqa versiyaga koʻra, qasamyodi tufayli bu ishni amalga oshira olmagan).

Pompey Trogning maʼlum qilishicha, Maksitanlar shohiYustin. Epitoma Pompeya Troga XVIII 6, 1. Timey, Yustin va boshqalarga koʻra, Iarbant (yoki Yarb) — Liviyadagi maziklar qabilasining shohi boʻlib, Didonaga shahar qurish uchun yer bergan, keyin esa uning qoʻli va qalbiga ega chiqqan. Vaqti kelib, fuqarolarining bosimiga uchragan Didona oʻz istagiga qarshi chiqib, Yarb bilan turmush qurishga rozilik bergan, marhum niqobi ostida oʻzini gulxanga tashlagan. Evstafiyning aytishicha, shundan keyin gʻazablangan shoh Birsani vayron qilgan, yangi shaharni esa Liviya nomi bilan atagan (keyinchalik ushbu shahar nomi Karfagen deb oʻzgartirilgan).

 

 

 Yarb // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum: qadimgi yunon mifologiyasida Afrika
Turkum:Eneida Belgilar
Issa

Issa  — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Lesbos oroli shohi Makareyning qizi.

U Germes-Kadmadan paygʻambar Prilisni dunyoga keltirgan. Ovidiyning soʻzlariga koʻra, malikani choʻpon qiyofasiga kirgan Apollon yoʻldan ozdirmoqchi boʻlgan.

Qadimgi yunonlarning tasavvurlariga koʻra, Lesbos avvaliga shoh Makareyning qizi sharafiga Issa deb atalgan, keyinchalik uning nomi Lapifning oʻgʻli sharafiga Lesbos deb oʻzgartirilgan. Sitsiliyalik Diodorning soʻzlariga koʻra, Lesbos Makarey bu yerga kelishidan ancha avval Issa deb nomlangan. Shuningdek, Lesbosdagi Antissa shahrining nomi ham ushbu mifologik qahramon ismi bilan bogʻlanadi.

 

 

 
 
 
 
 Höfer. Issa // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : nem. / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1890—1894. — Bd. II. — Kol. 552.
 
Turkum:Apollon haqidagi afsonalar
Turkum:Hermes haqida afsonalar
Leptorofa

Leptorofa{Leptoropha talonophora (англ.) информация на сайте Paleobiology Database. (Дата обращения: 3 февраля 2018). — Написание фамилии скорректировано. (lot. Leptoropha talonophora) — yoʻq boʻlib ketgan toʻrt oyoqlilar turi, perm davrida yashagan (279,5-268,0 mln. yil avval), Leptorofalar turkumidagi yagona.

Umumiy nom ikki ildizdan hosil boʻladi: dr.dr.lépōs — „kichik, tozalangan“ va ῥophōŉ — „soʻrish“.

 Tavsif 
Katta hayvon, bosh suyagining uzunligi 12 sm.  Bosh suyagi qisqa parabolik. Seysmosensor tizimining kanall izlari mavjud. Tishlari koʻp, barg shaklidagi tishsimon tojlari bor, tanglay tishlari keng tasmalarda joylashgan. Tuzli va toza suv havzalarida yashovchi suv hayvonlari. Ular suv oʻtlari bilan oziqlanganlar

Leptorofa Kirov viloyatining Shixovo-Chirki qishlogʻida (Yuqori Qozon ostonasida) topilgan. Biarmika (Biarmica tchudinovi) ning yaqin turi 1987-yilda M.F. Ivaxnenko tomonidan Perm viloyatidagi Ufa qavatining oldingi qatlamlaridan tasvirlanganLeptoropha (англ.) информация на сайте Paleobiology Database. (Дата обращения: 3 февраля 2018)..

 Sistematika 
Dastlab, jins kotilozavrlar tartibining Rhipaeosauridae oilasiga kiritilgan, keyinchalik ular prokolofonomorflar tartibiga oʻtgan, yaʼni Leptorofa ibtidoiy sudraluvchilar sifatida qabul qilingan. 1987-yilda bu jins Seimuriamorflar turkumidan Leptorophidae oilasiga, keyinchalik parareptillarning birlashgan guruhiga kiritilgan, keyinchalik darajasi Seimuriamorflardan Kotlassiidae oilasining Leptorophinae kenja oilasiga qisqartirilgan. Jinsning xuddi shunday pozitsiyasi 2003-yilda seymuriamorfning soʻnggi sharhida aytilganBulanov V. V. 2003. Evolution and systematics of seymouriamorph parareptiles. Paleontological Journal 37(Suppl. 1): S1—S105.. 1972-yildan beri Seymuriamorflarning oʻzlari sudraluvchilar boʻlmagan reptiliomorflar sinfiga kiritilgan.

2003-yilgi sharhda Leptorofa novojilovi jinsining ikkinchi turi Leptorofa talonophoraBulanov V. V. 2003. Evolution and systematics of seymouriamorph parareptiles. Paleontological Journal 37(Suppl. 1): S1—S105. bilan sinonimlashtirilgan.

 

 
 Буланов В. В. Трофические адаптации сеймуриаморф (Parareptilia) и положение группы в структуре водных сообществ конца палеозоя // Эволюция биосферы и биоразнообразия: К 70-летию А. Ю. Розанова. — М. : Товарищество научных изданий КМК, 2006. — С. 394—415. — 600 с. — ISBN 5-87317-299-4.
 Ивахненко М. Ф. Тетраподы Восточно-Европейского плакката — позднепалеозойского территориально-природного комплекса. — Пермь, 2001. — С. 44—45. — 200 с. — (Труды Палеонтологического института РАН ; т. 283). — ISBN 5-88345-064-4.
 Ивахненко М. Ф. Эволюция позднепалеозойских тетрапод как эволюция их биоморф.
 
 Neotetrapoda.
Turkum:Rossiyaning Perm konlaridan qazilma qoldiqlari
Turkum:1955-yilda tasvirlangan fotoalbomlar
Turkum:Evrosiyoning qazilma faunasi
Turkum:Perm davri reptiliomorflari
Turkum:Xordalilarning monotipik avlodlari
Turkum:Seymuriamorflar
Chjuan (cholgʻu asbobi)

Chjuan (xitoycha: pinyin, ruan) — anʼanaviy xitoy chertib chalinadigan cholgʻu asbobi. Xalq musiqasi va xitoy teatri orkestrlarida foydalaniladigan torli musiqa asbobi; pipa cholgʻu asbobidan kelib chiqqan.

 Tarixi 

left|thumb|

 Xuan oʻynagan odam
Xan sulolasi davrida paydo boʻlgan dumaloq shakldagi rezonator qutili, 4 torli va 24 pardali pipa keyinchalik Xan sulolasi pipasi (yoki Chin sulolasi pipasi) deb atalgan. Bambukzorlarning yetti donishmandidan biri boʻlgan mashhur musiqachi Juan Siyan ushbu cholgʻuda ajoyib ohanglarni ijro etganligi sababli, ushbu pipani ) uning sharafiga chjuan yoki juansyan deb atay boshlashgan.

Zamonaviy chjuanga shaklan mos keladigan pipa chalish aks etgan ilk qadimgi tasviri 260-yilga tegishli kichik sopol idishda topilgan.

Viyetnam va Kambojaning dumaloq lyutlari chjuan dan kelib chiqqan.

 Tavsifi 
Juan korpusi yumaloq shaklga ega boʻlib, old va orqa devorlari boʻrtmali. Uzun grifga qoziqcha biriktirilgan, boʻyni va yuqori qismida 24 ta xromatik parda joylashadi.

Zamonaviy chjuan uch oʻlchamda ishlab chiqiladi: katta dazhuan , Oʻrta Chjunchjuan (Ch va kichik siaochjuan . Amalda katta va oʻrta chjuanlar koʻproq qoʻllanadi

Uni chalish vaqtida chjuan vertikal ravishda chap sonda turiladi, torlari tomoshabinga qaratiladi va tirnoq yoki toshbaqa chigʻanogʻi yordamida chalinadi.

Yueqin Chjuanning boshqa bir turi hisoblanadi.
Teymuri

thumb| Teymuri qabilasi vakillari
Teymuri (oʻz nomi: Teymuri, Timuri) — Afgʻoniston (120 ming kishi) va Eron (170 ming kishi) chegara hududlarida yashovchi xalq. Charaymakov guruhining bir qismidir.

 Tilga mansublik 
Ular fors (fors) va dari (Rahimov 1999:819) tillarining dialektlarida gapirishadi.

 Diniy mansublik 
Teymuri sunniy musulmonlar, Eronda esa teymurining koʻpchiligi shia musulmonlari (Rahimov 1999:819).

 Teymurining kelib chiqishi 
Teymuri kelib chiqishining ikkita versiyasi mavjud. Teymour XIII asrning moʻgʻul bosqinchiligidan keyin oʻz etnik hududiga joylashdi. Boshqa bir fikrga koʻra, teymuriylar Oʻrta Osiyodan boʻlib, oʻz nomlarini XIV-asr oxirida ularni bosib olgan Temur nomidan olgan.

Charaymakov va Teymuri etnogenezida moʻgʻulMaretin Yu. V. Narodi mira. Etnograficheskie ocherki: Narodi Yugo-Vostochnoy Azii / Pod red. A. A. Gubera. Izdatelstvo Akademii nauk SSSR — M.: 1966. S. 511., turkiy va Eron xalqlari ishtirok etdiMaretin Yu. V. Narodi mira. Etnograficheskie ocherki: Narodi Yugo-Vostochnoy Azii / Pod red. A. A. Gubera. Izdatelstvo Akademii nauk SSSR — M.: 1966. S. 511..Bir qator tadqiqotchilarning fikricha, moʻgʻullardan boʻlgan choraymak qabilalariga Jemshid, Teymen, Teymuri kiradi. Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, jemshid, taymeni, firuzkuhi, teymuri dialektlariga xos boʻlgan kuchli turkiy-moʻgʻul superstratining mavjudligi.

 Asosiy faoliyat 
Afgʻonistondagi teymuriylar xoʻjalikning oʻtroq va yarim koʻchmanchi turini boshqargan; Asosiy mashgʻuloti dehqonchilik, qoʻychilik ikkinchi darajali rol oʻynaydi. Eronning Teymurilari asosan chorvachilik bilan shugʻullanadi (Rahimov 1999:819).

 Aholi punktlari va turar-joylar 
Teymuri qora kabuslar bilan qoplangan chodirlarda yashaydi. Ushbu chodirlar afgʻon (Yahontov 1973:303) ga oʻxshaydi.

 
 Маретин Ю. В. Народы мира. Этнографические очерки: Народы Юго-Восточной Азии / Под ред. А. А. Губера. Издательство Академии наук СССР — М.: 1966. — С. 502—511.
 Рахимов Р. Р. Теймури // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. — С. 819.
 Яхонтов С. Е. О классификации языков Юго-Восточной Азии // Страны и Народы Востока. — 1973. — Вып. XV. — С. 303.
 

Turkum:Choraymoqlar
Turkum:Afgʻoniston xalqlari
Turkum:Mo'g'ul xalqlari
Turkum:Mo'g'ullar
Turkum:Erondagi etnik guruhlar
Teme

Teme ― Adamava-Nigeriyaning Sharqiy qismida, Benue daryosining janubida, Jalingo shahrining shimoli-sharqida va Yoʻla shahrining Gʻarbiy qismida, Belva daryosi boʻyida (mayo-Belva tumanien Adamava shtati) yashovchi xalqidir.Teme aholi punkti hududi qarindosh xalqlarning Mumuye, Yendang, Vaka, Kumba, Bali, Passam, Gengle va Kugama hududlari bilan oʻralgan .

Joshua Project veb-saytida chop etilgan hisob-kitoblarga koʻra, Teme aholisi taxminan 5600 kishini tashkil qiladi.

Teme xalqi Niger-Kongo makro oilasining Adamava-Ubanguian oilasining Teme tilida gaplashadiВиноградов В. А. Адамауа-восточные языки // Лингвистический энциклопедический словарь / Главный редактор В. Н. Ярцева. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — 685 с. — ISBN 5-85270-031-2. Архивированная копия. Дата обращения: 9 ноября 2017. Архивировано 24 октября 2017 года. (Дата обращения: 9 ноября 2017)Hammarström H., Forkel R., Haspelmath M., Bank S.: Language: Teme (англ.). Glottologen. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human Historyen (2016). Архивировано 9 ноября 2017 года. (Дата обращения: 9 ноября 2017). Jahon tillari Ethnologue va „Buyuk rus ensiklopediyasi“ katalogida taqdim etilgan Adamava tillarining tasnifida teme tili gengle, kumba, mumuye, pangseng, rangva vaka tillari bilan birga mumuye guruhi mumuye-Yandang Leko-nimbari filialining kichik guruhining bir qismidir . Xalq vakillari orasida ikkinchi til sifatida hausa va fuula tillari keng tarqalgan (nigeriyalik fulfulde), shuningdek, teme vakillarining bir yoki bir nechta qismida qoʻshni etnik guruhlarning tillari — gengle, kumba va yendang mavjud. Ethnologue maʼlumotnomasida taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra, teme boʻyicha maʼruzachilar soni 4000 kishini tashkil qiladi(1995)Адамава-убангийские языки / Виноградов В. А. // А — Анкетирование. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 206. — (Большая российская энциклопедия : в 35 т. / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 1). — ISBN 5-85270-329-X. Архивированная копия. Дата обращения: 18 июня 2019. Архивировано 25 октября 2017 года. (Дата обращения: 9 ноября 2017).

Temedagi xalqning koʻpchiligi anʼanaviy eʼtiqodlarni saqlab qoladilar (75%), temening bir qismi Islom (20%) diniga eʼtiqod qiladi, temedagi nasroniylarning nisbatan kichik (5%).

 

Turkum:Nigeriya xalqlari
Turkum:Adamava-Ubangu xalqlari
Makroniylar

Makraniylar  — balujalar tarkibidagi etnik guruh, Pokistonning Makran sohilida (Sind viloyati) va Karachida ixchamgina tarzda yashaydi. Kelib chiqishi qisman Sharqiy Afrikaga borib taqaladi. Eronning tub aholisi — balujalarning arab qul savdogarlari tomonidan XIX asrgacha bir necha asrlar davomida Sharqiy Afrikadan olib kelingan qullar bilan aralashishi natijasida vujudga kelgan. Makraniylar baluji tilining makran lahjasida soʻzlashadi, unda afrikacha soʻzlar mavjud. Pokistonda Makran lahjasida soʻzlashuvchilar soni 82 000 ga yaqin va Gujarotda (Hindiston) 28 000 ga yaqin. Jami 110 000 ga yaqin kishi (2020-yil holatiga koʻra) makraniylkardir.
alt=|thumb|320x320px| Balujistondagi mekranlar

 Tavsifi 
Makraniylar janubiy Pokiston va Hindistonning janubi-gʻarbiy qismida yashovchi, shuningdek, kelib chiqishi sharqiy afrikaliklarga borib taqaluvchi siddi etnik guruhiga qondosh hisoblanadi. Makraniylarning asosiy mashgʻulotlari baliqchilik, dehqonchilik (xurmo, kokos, banan, don ekinlari yetishtirish) bilan shugʻullanadi, Karachi portida port ishchilari sifatida ishlaydi. Makraniylarning urf-odatlari balujilarnikiga oʻxshaydi, lekin ular ham baʼzi afrikacha musiqiy odatlarni saqlab qolgan
 Irsiyati 
2017-yilda oʻtkazilgan genetik tadqiqotlar makraniylarda (Sahroi Kabirdan janubdagi Afrikaning negroid aholisi) afrikaliklar irsiy (genetik) hissasi mavjudligini koʻrsatdi: taxminan 12 % (± 7 %) Y-xromosomali gaplogruplar uchun va 40 % (± 9 mtDNK uchun %).

DNK ketma-ketligining afrikacha namunasi tufayli makraniylar bezgakka qarshi chidamlidir
Ternatlar

Ternatantlar (ternatan, ternatans, ibu, jayilolo) — Ternat orolida va Halmahera orolining qoʻshni hududlarida yashovchi shimoliyhalmaher xalqlaridan biri, jami 160 ming kishi. Sharqiy Indoneziyaning butun hududida, asosan, Molukk orollarining shimolida joylashgan. Bir necha sub-etnik guruhlar mavjud: ibu, jayilolo, ternato-portugaliyaliklar.

 Til 
Ternatlar soʻzlashadigan til — ternate. U Papua tillarining bir tarmogʻi boʻlgan Shimoliy Xalmaher tillari guruhiga kiradi va Gʻarbiy Papua filumiga kiradi.

 Din 
Dindorlarning diniy mansubligi: sunniy musulmonlar, katoliklar.

 Tarix 
Dastlab Davlat gapi (indon. Kesultanan Gapi) deb atalgan, ammo keyinchalik oʻz nomini poytaxt nomi — Ternate shahri nomiga oʻzgartirgan. 1570-1583-yillarda hukmronlik qilgan va Indoneziyaning sharqiy qismi va Filippin janubining bir qismini nazorat qilgan Sulton Babulla (Indon. Baabulla) davrida eng yuksak gullab-yashnagan davlatlardan biri edi. Ternate dunyodagi eng yirik chinnigullar ishlab chiqaruvchisi edi. 1605-yilda, Gollandiya Sharqiy Hindiston kompaniyasi Ternatda oʻzinimg birinchi qoʻllab-quvvatlash nuqtasini tashkil qildi va XVI-asrda Ternat yaqinidagi orollarda ziravorlar savdosi boʻyicha monopoliyasini kengaytirishga harakat qildi. Ternate oroli, Ambon kabi, XVI-XVII-asrlarda gollandlar tomonidan istehkom sifatida foydalanilgan (Leirissa 2000:242).

Ternat XV-XVII asrlarning eng qudratli davlatlaridan biri edi.

 Yozish 
XVII-asrning oʻrtalaridan boshlab Arab grafikasi asosida va XX-asrdan boshlab lotin grafikasiga asoslangan yozuv.

 Hayot 
Zamonaviy hayot kopra ishlab chiqarishga asoslangan. Qishloq xoʻjaligi, sago konchilik, dengiz hunarmandchiligi va baliqchilik yaxshi rivojlangan. Ular asosan Ternat shahrida yashaydilar. Ternatanlarda poliginiya va patrilokal nikoh mavjud. Qishloq jamoalari kichik oilalardan iborat.

 
 Членов М. А. Тернатанцы. // Народы и религии мира. / Глав. ред. В. А. Тишков.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. — С. 526.
 Leirissa R.S. Rev.: AUTHORITY ANDENTERPRISE AMONG THE PEOPLES OF SOUTH SULAWESI, 2000, Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde. — Vol. 156, No. 3. — P. 619—633.
Turkum:Shimoliy xalqa xalqlari
Turkum:Indoneziya xalqlari
Turkum:Osiyo xalqlari
Turkum:Stilistik jihatdan notoʻgʻri maqolalar
Meningoensefalit

Meningoensefalit ( (jins. n. meningis) - "meninges" + - "miya" + - yallig'lanish ma'nosini bildiruvchi qo'shimcha) - miya membranalari va moddasining yallig'lanishi. 

Orqa miyaga ta'sir qilib, falajga olib kelishi mumkin.

 Etiologiya 

Listeria monocytogenes Neisseria meningitidis
 Riaukettsua prowazekii Treponema pallidum),
 viruslar (Shomil ensefaliti, G'arbiy Nil virusi)
 va oddiygina (Trypanosoma brucei, Toxoplasma gondii, Naegleria) chuchuk suvda yashovchi amyobalarning mutatsiyali shakllari meningoensefalitni keltirib chiqaradi.

 Klinik koʻrinishi 
Meningoensefalit kasalligining klinik ko'rinishi meningitga juda o'xshaydi. 

Umumiy belgilar - shaxsiyatning o'zgarishi, xatti-harakatlarning o'zgarishi, fikrlashning buzilishi va jismoniy alomatlar: kuchli bosh og'rig'i, bo'yin og'rig'i, bo'yin mushaklarining qattiqligi, yorug'lik va tovush stimullariga yuqori sezuvchanlik, konvulsiyalar (epilepsiya). 

Yallig'lanish natijasida kranial bosimning oshishi ko'rishning buzilishi, bosh aylanishi va ko'ngil aynishi bilan namoyon bo'ladi. 

Mumkin bo'lgan qisqa prodromal davr (bir necha soat)

 Diagnostika va Davolash 
Meningoensefalitning diagnostika usullari ham meningit tashxisidan farq qilmaydi. Tashxisning asosi miya suyuqligini o'rganish natijalaridir. 

Meningoensefalitga shubha qilish- kasalxonaga yotqizish uchun sababdir!

Kasallikning prognozi salbiy. 

Kasallikning og'ir kechishi, o'limning yuqori foizi bilan tavsiflanadi.

 Oldini olish 
Kasallikning o'ziga xos oldini olishning asosiy vositasi emlashdir.

Odatda bolalik davrida amalga oshiriladi.

Shuningdek, oldini olish usullaridan biri kimyoprofilaktika (rifampitsin 2 kun davomida har 12 soatda 600 mg).

 Meningoensefalit bilan og'rigan mashhur odamlar 

 Kristofer Prays - mashhur britaniyalik teleboshlovchi. Meningoensefalitdan vafot etgan.
 Morris Iemma - Avstraliyaning Yangi Janubiy Uels shtatining sobiq bosh vaziri. Meningoensefalit bilan kasallangan.
 Grachev, Pavel Sergeevich - rus davlat arbobi va harbiy rahbari. Meningoensefalitdan vafot etganМинобороны: причина смерти экс-министра Грачева – менингоэнцефалит — Газета.Ru | Новости политики.

 Xayvonlarda uchraydigan meningoensefalit. 
Kasallikning asosiy sababi infektsiyadir. Eng muhimi, neyrotrop yoki pantrotrop viruslar keltirib chiqaradigan virusli ensefalomielitdir. Kasallik leptospiroz va bakterial infektsiyalar bilan rivojlanishi mumkin. Ikkilamchi meningoensefalit bosh suyagi suyaklari shikastlanganda, yallig'lanishning yaqin to'qimalardan o'tishi sababli, o'pka gangrenasida, endokarditda, endometritda va yiringli-nekrotik jarayonlarda sepsis va tromboemboliya holatida rivojlanadi. Gipotermiya, qizib ketish, ortiqcha kuchlanish va tananing qarshiligini kamaytiradigan boshqa omillar kasallikning boshlanishiga yordam beradi.

 Eslatmalar 

Turkum:Virusli infeksiyalar
Turkum:Markaziy asab tizimining yuqumli kasalliklari
Turkum:Miya suyuqligi
Turkum:Epilepsiya
Turkum:Meningit
Maxsudiylar

Maxsudiylar, mexsudiylar , Masidlar — pushtun qabilalarining eng yiriklaridan biri. Ular Karlaniy (Karrani) qabilalar ittifoqi tarkibiga kiradi.

Maxsudiylar Vaziristonning (Shimoli-gʻarbiy Pokiston) janubiy, togʻli va kahosil hududlarida istiqomat qiladi. Ular dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullanadi. Ular Islomning sunniy mazhabida. Ular qabila tuzumi, matriarxat qoldiqlari, qabila boshliqlari ishtirokidagi kengashlar va hokazolarni qatʼiyat bilan saqlab kelmoqda. Maxsudiylar Pokistonning shimoli-gʻarbiy chegarasidagi eng murosasiz, bundan tashqari, eng yaxshi qurollangan mahalliy qabila hisoblanadi. Ular vazirlar bilan birga Janubiy Vaziristonning eng muhim qabilalari hisoblanadi.

Inglizlarning 1852-yildan boshlab olib borilgan uzoq va uzluksiz istilo va jazolash safarlariga qaramay, maxsudiylar mustamlaka qulligiga qarshilik koʻrsatishdada juda faol edilar. Maxsudiylarning yetakchi Xoniya Xel boshchiligidagi 1937-yil mobaynida davom etgan qoʻzgʻoloni koʻplab mustamlakachilarning katta qoʻshini, eng yangi harbiy texnikakari va samolyotlarini jalb qildi. , qabilaning butunlay boʻysundirish imkoni boʻlmadi. 1939-yilga kelib Vaziristonda vaziyat barqarorlashdi, ammo turli koʻrinishdagi zoʻravonliklar 1947-yilgacha davom etdi. Inglizlar hech qachon bu hudud ustidan toʻliq nazorat oʻrnata olmadi.

Britaniya Hindistoni ikkiga boʻlinib, Pokiston tashkil topgandan soʻng Vaziriston federal boshqaruvidagi qabilalar hududiga qoʻshildi. 1947-yil dekabr oyida oʻtkazilgan „Kerzon“ harbiy amaliyoti chogʻida Pokiston qoʻshinlarini qabilalar hududidan olib chiqishga qaror qilindi. Mustaqillik davrida mintaqada sezilarli ijtimoiy, iqtisodiy va demografik oʻzgarishlar roʻy berdi. Koʻplab maxsudiylar zamonaviy Pokiston jamiyatiga qoʻshilib ketdi. Ular harbiy sohalarda faoliyat yuritadi, muntazam armiyada xizmat qiladi, davlat idoralarida ishlaydi, mamlakat boʻylab tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanadi.

Janubiy Vaziriston Tahrik-i Tolibon Pokiston (TTP) vataniga aylandi, bu yerda Maxsudiy qabila vakillari yetakchi oʻrin tutadi. Anʼanaga koʻra, ularga dushmanona kayfiyatda boʻlgan vazirlar bu guruhga qarshi Pokiston hukumati bilan hamkorlik qila boshladi. Pokiston harbiylari 2009-yil oktabrgacha TPPga qarshi hech qanday maxsus choralar koʻrmay keldi. Oʻshanda, hukumat qoʻshinlarining olgʻa harakati natijasida guruh yetakchilari mintaqani tark etishga majbur boʻldi.

 

 

 Maxsud // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : v 66 t. (65 t. i 1 dop.) / gl. red. O. Yu. Shmidt. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1926—1947. — T. XXXVIII. — Stb. 503.
Tongalik avstraliyaliklar

Tongalik avstraliyaliklar ― Tonga ildizlariga ega boʻlgan yoki Tonga shahrida tugʻilgan avstraliyaliklardir20680-Ancestry (full classification list) by Sex - Australia (Microsoft Excel download). 2006 Census. Australian Bureau of Statistics. Дата обращения: 23 января 2013. Total responses: 25,451,383 for total count of persons: 19,855,288..

 Kelib chiqishi 
2011-yilgi Avstraliya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tongada 10 560 avstraliyalik tugʻilgan. 25 096 kishi Tongalik kelib chiqishini daʼvo qilgan. 2006-yilda esa 18 426 kishi kelib chiqishi Tonga ekanini daʼvo qilgan (table 9.1 of downloadable XL file: "Estimated resident population, Country of birth, State/territory, Age and sex - 30 June 2011").

 Tarixi 
Tonga tarixan Oq Avstraliya siyosatining nishoniga aylangan. 1948-yilda qirolicha Salotening amakivachchasi Akanesi Kerrik va uning ikki farzandi ingliz fuqarosi Styuart Kerrik bilan turmush qurgan boʻlishiga qaramay, ularning irqi tufayli Avstraliyadan deportatsiya qilindi. Tongalik erkak 1975-yil yanvar oyida Avstraliyadan deportatsiya qilingan, chunki u mamlakatga „maori qiyofasida“ kirgan. Oʻn yil oʻtgach, yana bir Tonga fuqarosi Avstraliya Immigratsiya va Etnik Ishlar Departamentini irqiy kamsitish uchun sudga berdi, departament Tinch okeani orollari aholisini immigratsiya qonunlarini qoʻllashda taʼqib qilmoqda, deb daʼvo qildi.

 Aholisi 
Avstraliyadagi tongalik muhojirlar odatda oʻz uylarini Sidney gʻarbidagi „kelish shahri“ chekkasida quradilar. Bu model 1970-yillarda boshlangan, 1980-yillarda kuchaygan va hozirgacha davom etmoqda. 2011-yil holatiga koʻra, Tongada tugʻilgan avstraliyaliklarning 60% dan ortigʻi Yangi Janubiy Uelsda istiqomat qiladi.

2006-yilgi avstraliyalik aholini roʻyxatga olish shuni koʻrsatdiki, Tongalik avstraliyaliklarning aksariyati (4,920) Yangi Janubiy Uelsda yashaydi. Undan keyingi oʻrinlarda Viktoriya (1190 kishi bilan) va Kvinslend (1090) turadi.

Tongalik avstraliyaliklar nisbatan kam boʻlsa-da, ular Regbi ligasi va Regbi ittifoqi futbol kodekslari boʻyicha ustunlik qilishgan, buni Tongalik avstraliyaliklarning mashhur roʻyxati tasdiqlaydi:

 Israel Folau, Avstraliya xalqaro regbi ligasi vakili va soʻngi vaqtlarda Regbi ittifoqiga oʻtgan va Avstraliya xalqaro regbi ittifoqi vakili.

 Gorden Tallis, Brisben Bronkosning sobiq sardori va Kvinslend shtatining Avstraliyadagi va Avstraliyaning regbi boʻyicha vakili.

 Villi boʻlib tanilgan Viliami Ofengaue, Avstraliya regbi ittifoqi jamoasining sobiq „sakkizinchi raqami“ va resiveri, uning oʻrnida regbichi 1990 va 1998-yillar oraligʻida milliy terma jamoada 41 marta, shu jumladan 1991 va 1995-yillardagi jahon chempionatlarida maydonga tushgan.

 

Turkum:Avstraliya xalqi
Turkum:Milliy ozchiliklar
Porfirion

right|thumb|380x380px| Zevs Berlindagi Gigantomakiya, Pergamon muzeyida Porfirion bilan jang qilmoqda (oʻngda).
Porfirion  — qadimgi yunon afsonasidagi, eng kuchli gigantlardan biri, Uran va Geyaning oʻgʻli hisoblanadi. Giginning soʻzlariga koʻra, u Nochi va Erebadan tugʻilgan.Гигин. Мифы. Введение 1 Gigantlar orasida oʻzining alohida kuchi bilan ajralib turadi.

U Gera maʼbudasini oʻgʻirlab ketishga harakat qilgan. Gera uni Dionis bilan jang qilishga taklif qiladi va u xudoni magʻlub eta olsa, unga gigant Gebaga xotin sifatida berishga vaʼda beradi.

Boshqa bir hikoyaga koʻra esa gigantomaxiya davrida u Gerakl va Geraga hujum qilgan. Zevs Porfirionda Geraga koʻngil qoʻydi va peplosni yorib tashladi. Zevs unga chaqmoqi bilan sanchdi, Gerakl esa uni kamondan otib magʻlub etgan.Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 6, 1-2

Klavdiananing soʻzlariga koʻra, u Delosni yoʻq qilishga va Delfada tojni kiyishga harakat qilgan.Клавдиан. Гигантомахия 35, 115 Pindarning taʼkidiga koʻra uni ApollonПиндар. Пифийские песни VIII 12 oʻldirgan.

U AristofanАристофан. Птицы 553 va Neviy (Porporeya sifatida)Невий. Пуническая война, ст.46 Уормингтон, shuningdek, Goratsiy va NonnСм. Гораций. Оды III 4, 54; Нонн. Деяния Диониса XXV 86 eslab oʻtilgan.
Tongash

Tongash — kreol etnik guruhi, Afrika Respublikasi San-Tome va Prinsipi aholisi. Ular, asosan, San-Tome orolida istiqomat qiladi. Ayni paytda ularning soni taxminan toʻqson bir ming kishini tashkil etadi. Ular Portugal va Bantu tillaridan kelib chiqqan Santome tillarida gaplashadilar. Shuningdek, Portugal va ispan tillari ham keng tarqalgan (Popov 1999:83).
thumb|237x237px| San-Tome va Prinsipi xaritasi

 Dini 
Santomiyaliklarning aksariyati katolik xristianlar, protestantlar va anʼanaviy eʼtiqodlarning izdoshlari ham bor (Kretenskiy 1992:18).

 Tarixi 
XVII-XVIII-asrlarda Bantu tilida soʻzlashuvchi xalqlarning (ovimbundu, kimbundu, Kongo, Fang) avlodlaridan shakllangan Pagalu orollarining tegishli kreollari (annobonlar yoki Tongash) bilan birga, bir-biri bilan va yevropaliklar bilan aralashgan (asosan, portugallar, shuningdek, fransuzlar va gollandlar bilan).

 Iqtisodiyoti 
Ular savdo, baliqchilik, bogʻdorchilik, chorvachilik bilan shugʻullanadilar: choʻchqa, echki, tovuq boqadilar (Tokarev 2000: 470.).

 Ijtimoiy tuzilishi 
Tuzilishi monogam kichik oilalarga asoslangan. Nikoh kelishuvi virilokaldir. Patrilineal qarindoshlik hisobi (Tokarev 2000: 470.).

 Madaniyati 
Santomiyaliklarning madaniyati ham Afrika, ham Yevropa elementlarini birlashtiradi. Ayni paytda ular gʻarblashgan turmush tarzini olib boradilar. Oʻziga xos folklor ishlab chiqilgan boʻlib, u ham Yevropa xususiyatlarini, ham mahalliy Afrika madaniyatini oʻzlashtiradi (Popov 2000: 471.).

 Yana qarang 

 Portugal kreollari

 
 Попов В. А., Токарев А. А. Сантомийцы // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. — : Большая Российская Энциклопедия, 2000. — С. 470—471.
 Кретенский П. В. Креолы западной Африки // Этнографическое обозрение / Глав. ред. И. В. Власова. — , 1992. — С. 14—32.
Turkum:San-Tome va Prinsipi aholisi
Turkum:Bantu xalqlari
Turkum:Afrika xalqlari
Turkum:Ekvator Gvineyasi xalqlari
Qirol Res

Res  — qadimgi yunon afsonasining qahramoni hisoblanadi.Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.378-379 Strimon daryo xudosining va EuterpaRhesus // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. — С. 1154. ilohasi yoki Terpsixorning oʻgʻli hisoblangan.Псевдо-Еврипид. Рес 279, 354, имя музы не названоАристофан Византийский. Аргументы. «РЕС» Еврипида Maʼlumotlarga koʻra, Kalliopning oʻgʻli (Yevripid buni istisno qiladi). Gomerning taʼkidiga koʻra, Eionayaning oʻgʻli hisoblangan.Гомер. Илиада X 435 Gektor uni Frakiyaning shohi etib tayinlaydi.Парфений. О любовных страстях 36, по Асклепиаду Uning xotini Vifiniyalik Arganfon boʻlgan.Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 3, 4; Э IV 4

Frakiyalik, Troyaning himoyachisi. Odissey va DiomedГомер. Илиада X 495. tomonidan oʻldirilgan yoki faqatgina Diomed tomonidan oʻldirilgan.Полиэн. Стратегемы VI 53 Mil.avv. V asrda Resning qoldiqlari afinaliklar Troyadan Strimonga olib kelib, u yerda Amfipolga (Amfipolis)ga asos solingan.Polien. Strategemi VI 53

Yevripid tragediyasining bosh qahramoni „Res“.