Imom Shofe’iy fiqhida Al-Vojiz

Sharx
الوجيز Al-Moayyed nashrining ikkinchi qismining muqovasi, 1317-yil هـ.Kitob haqida maʼlumotmuallif Al-Gʻazzoliy at-TusiytilarabchayoʻnalishiIslom huquqshunosligimavzuShofeiy fiqhiتعديل مصدري — تعديل  link=قالب:صندوق_معلومات_كتاب|12x12px|طالع توثيق القالب

right|thumb| Shofeʼiy fiqhining eng muhim kitoblaridan baʼzilari va „Al-Vojiz“ kitobi hisoblanadi.(Markazda joylashgan)
Imom Shofeʼiy mazhabidagi fiqhda toʻliq nomi "Al-Vojiz" yoki "Imom Shofeʼiy fiqhida Al-Vojiz" boʻlgan „Al -Vojiz“ Imom Gʻazzoliy At-Tusiy tomonidan yozilgan kitob hisoblanadi (hijriy 505 vafot).

Kitobd koʻplab fiqhiy tushuntirishlar va qisqartmalar mavjud, mashhur olimlardan

As-Salafoniy.

 Kitobga kirish 
Kitob Shofeʼiy fiqhi va ixtilof ilmining qisqacha muxtasari boʻlib, kitob Abu Hanifa , Anas ibn Molik va Al-Muzaniy bilan birga Shofeʼiyning fikrlarini ham oʻz ichiga oladiالغزالي، حجة الإسلام محمد بن محمد أبي حامد (1426 هـ). الوجيز في فقه الإمام الشافعي، اعتني به نجيب الماجدي (الطبعة الأولى). بيروت : المكتبة العصرية. ص. 6.. „Al-Vojiz“ Al-G‘azzoliyning Shofeʼiy fiqhi bo‘yicha bir qator kitoblarining biri hisoblanadi. Bu kitoblarning barchasining asosini imom al-Haramayn al-Juvayniy (vaf. 478 hijriy), professor G‘azzoliyning " Nihoyatul-muttalib fi derayotul-mazhab " kitobi tashkil etadi.

Ibn Hajar al-Haytamiy (vaf. 973 hijriy) bu haqida aniqroq qilib shunday degan:

Bu kitoblar Abu Hafs Umar ibn Abdulaziz ibn Yusuf at-Tarabulsiy (vafoti 515-hijriy) sheʼrlarida tilga olingan va u shunday degan:

 

As-Sayyid Alaviy ibn Ahmad as-Saqqaf (vaf. 1355 hijriy) va Muhammad Az-Zuhayliy kabi baʼzilar bu oyatda zikr qilingan „al-Xalasa“ asari „Al-Vojiz“ kitobining qisqartmasi ekanligini taʼkidlaganlar. Gʻazzoliyning oʻzi tomonidan esa „Vojiz“ „al-Xalasa“ ga emas balki, „Xalot al-Muxtasar“ va „Naqat al-Mu’tasir“ kitobiga ishora qilish ehtimoli koʻproqligini va bu kitobning qisqartmasi va tartibi ekanligini takidlab oʻtganالغزالي، حجة الإسلام محمد بن محمد أبي حامد (1428 هـ). خلاصة المختصر ونقاوة المعتصر، دراسة وتحقيق أمجد رشيد محمد علي (الطبعة الأولى). الرياض: دار المنهاج. ص. 17..

 Qoʻlyozma shakllari 
Kitobning bir qancha qoʻlyozmalari bor, jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Yel universiteti kutubxonasida saqlanadigan nusxa Al-Gʻazzoliy qoʻlyozmasidan koʻchirilgan nusxa hisoblanadi, va eng qadimgi nusxalardan biri hisoblanadi. Hijriy 575-yil Umar ibn Qosim ibn Umar Al-Davaliy qo‘lyozmasi Al-Azhar kutubxonasida Shofeʼiy fiqhi bilan birga saqlanadi va bu asarning nusxasi Arab qo‘lyozmalari institutida hozirda mavjud name="المزيدي".

Shuningdek, hozirgi vaqtda Milandagi Imbrosiana kutubxonasida va Marokashdagi Zawia Al-Hamzaouia qoʻlyozmalar institutida asarning dastlabki qoʻlyozma nusxalari mavjud

Kitob bugungi kungacha bir necha marta chop etilgan, jumladan:

 Bilimlar uyi — 1399-hijriy yilda Bayrut.
 Dar al-Fikr — Bayrut 1414-hijriyda, Xolid Al-Attor gʻamxoʻrligi bilanتصنيف:أخطاء CS1: التاريخ.

 Vojiz bilan bogʻliq kitoblar 
Bular Al-Vojizdagi baʼzi sharhlar va izohlarning nomlari:

 izohlar 

 Asad ibn Mahmud Al-Ajliy (vaf. 600 hijriy)ning „Bosh barmog‘i al-Vojiz va al-Vasitning tafsiri“.
 Imom Faxriddin ar-Roziy (vaf. 606 hijriy)ning tafsiri.
 " Fath al-Aziz " yoki „Al-Aziz fi Sharh Al-Vajiz“ Al-Rofi Al- Qazviniy tafsiri (vaf. 623 hijriy).

 Muxtasarlari 

 Al-Navaviyning (vaf. 676 hijriy) „Ravdat al-Tolibin“ yoki " Ravdat al-Tolibin va Umdat al-Muftiy " ar-Rofi’iy qisqartmasining muxtasaridir.
 Ibn Hajar al-Asqaloniy (vaf. 852 hijriy).
 U Abu Bakr ibn Bahrom Al-Ansoriy tomonidan qisqartirilgan muxtasari (taxminan 890 hijriy).

 Izoh 

 Jamoliddin al-Asnaviyning (vafoti hijriy 772 yil) „Missiyalar“.
 Zayn al-Din al-Iroqiyning (806 hijriy vafot etgan) „Vazifalar ustidagi topshiriqlar“.

 Yana qarang 

 Abu Homid al-Gʻazzoliy kitoblari

 

Turkum:Webarxiv andozasi wayback i
Turkum:MU1 xatolari: sanalar