Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
The Case-Book of Sherlock Holmes

„The Case-Book of Sherlock Holmes“ — shotland yozuvchisi Arthur Conan Doyle yaratgan izquvar Sherlock Holmes haqidagi yakuniy 12 hikoyani oʻzida jamlagan toʻplam. Toʻplamga kiritilgan hikoyalar dastlab 1921-yildan 1927-yilga qadar oktyabrda Buyuk Britaniyada „Strand Magazine“ jurnalida eʼlon qilingan. Toʻplam oʻlaroq esa 1927-yilning iyunida Buyuk Britaniyada „John Murray“ nashriyotida, AQSHda esa „George H. Doran Company“ nashriyotida chop etilgan. Turli nashrlarda asar nomidagi soʻz „case book“, „case-book“ va „casebook“ shaklida uchraydi.

 Hikoyalar 
+ Ilk nashr („John Murray“, 1927) Bob Hikoya Ilk bosilishi Sana Jurnal(lar) 1 "The Adventure of the Illustrious Client" „Collier's“ 2 "The Adventure of the Blanched Soldier" „Liberty“ 3 "The Adventure of the Mazarin Stone" „The Strand Magazine“ 4 "The Adventure of the Three Gables" „Liberty“ 5 "The Adventure of the Sussex Vampire" „The Strand Magazine“ „Hearst's International“ 6 "The Adventure of the Three Garridebs" „Collier's“ 7 "The Problem of Thor Bridge" „The Strand Magazine“ „Hearst's International“ 8 "The Adventure of the Creeping Man" „The Strand Magazine“ „Hearst's International“ 9 "The Adventure of the Lion's Mane" „Liberty“ 10 "The Adventure of the Veiled Lodger" „Liberty“ 11 "The Adventure of Shoscombe Old Place" „Liberty“ 12 "The Adventure of the Retired Colourman" „Liberty“ 

 
 Snoskalar 

 

 
 

 

 „The Case-Book of Sherlock Holmes“ Gutenberg loyihasida 

Turkum:Hikoya kitoblar
Yaponiya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

Yaponiyaning 17 yoshgacha boʻlgan milliy futbol terma jamoasi  – yaponiyalik oʻsrmirlarning asosiy terma jamoasi boʻlib, Yaponiya futbol assotsiatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi. Jamoa 1994 va 2006-yillarda 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida, shuningdek, 2012-yilda 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi AFF chempionatida chempion boʻlgan. Yaponiya milliy terma jamoasi deb oʻzgartirildi.

 Yana qarang 

Yaponiya
Erkaklar
 Yaponiya milliy futbol terma jamoasi
 Yaponiya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)
 Yaponiya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)
 Yaponiya milliy futzal terma jamoasi
Ayollar
 Yaponiya ayollar milliy futbol terma jamoasi (Natijalar)
 Yaponiya ayollar milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)
 Yaponiya ayollar milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

 

 
 Yaponiya 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoasi – rasmiy veb-sayti: JFA.jp 
 Yaponiya terma jamoasining 2021-yilgi taqvimi JFA.jp saytida 

Turkum:Osiyoda 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
Turkum:Yaponiyada yoshlar futboli
Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

Birlashgan Arab Amirliklarining 17 yoshgacha milliy futbol terma jamoasi – Birlashgan Arab Amirliklarining oʻsmirlar futbol jamoasi boʻlib, 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilar turnirlarida ishtirok etadi. Terma jamoa Birlashgan Arab Amirliklari futbol assotsiatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

 Amaldagi xodimlar 

LavozimIsm Bosh murabbiy Majed Al Zaabi Yordamchi murabbiy Nawaf Aldarmaki Sulaiman Haji Alblooshi Darvozabonlar murabbiyi Yousif Al-Zaabi Fitnes murabbiy Bogdan Paravan Skaut / Logistika xodimi Tharik abdul-Raheem Jamoa administratori Esam Binsalmin Shifokor Djamel Senoussi Fizioterapevt Esam Al-Ali Unumdorlik tahlilchisi Abdulla Al-Muqahwi

 Avvalgi tarkiblar 

 

 
 Birlashgan Arab Amirliklari futbol assotsiatsiyasi 

Turkum:Osiyoda 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
U-17
Vyetnam milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

Vyetnam 17 yoshgacha boʻlgan milliy futbol terma jamoasi – oʻz yosh toifasida Vyetnam nomini himoya qiladigan oʻsmirlar terma jamoasi. Bu jamoa Vyetnam futbol federatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

 Murabbiylar shtabi 

LavozimIsmBosh murabbiy Cristiano RolandYordamchi murabbiy Gabriel Atz Hoàng Tuấn Anh Nguyễn Đại Đồng Nguyễn Ngọc DuyDarvozabonlar murabbiyi Trần Văn ĐiềnFitnes murabbiyi Brandi Regato NetoTarjimon Lê Sỹ PhươngShifokor Đặng Đức Giảng Nguyễn Thanh GiangTexnik direktor Yutaka Ikeuchi

 Oʻzaro oʻyinlardagi natijalari 
Quyidagi jadvalda Vyetnamning AFC U-17 Osiyo kubogidagi oʻzaro oʻyinlardagi natijasi.
RaqibGʻal %Umumiy

 Yana qarang 

 Vyetnam milliy futbol terma jamoasi
 Vyetnam milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)
 Vyetnam milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)

 

 
 U-16, Vyetnam U-17
 Soccerway saytida
 

Turkum:Osiyoda 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
Turkum:Vyetnam milliy futbol terma jamoasi
Zootopia 2

„Zootopia 2“ – Walt Disney Animation Studios tomonidan ishlab chiqilayotgan va „Hayvonlar shahri“ (2016) multfilmining davomidir. Politsiyachi doʻstlar haqidagi boʻlajak Amerika kompyuter animatsion komediya-sarguzasht filmi. Film Disney kompaniyasining bosh direktori Bob Iger tomonidan 2023-yil fevralda rasman eʼlon qilingan, biroq ishlab chiqarishning batafsil maʼlumotlari hozircha oshkor etilmagan. Multfilmning premyerasi 2025-yil 26-noyabrda boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan.

 Ishlab chiqarilishi 
2020-yildan 2022-yilgacha boʻlgan davrda koronavirus epidemiyasi va uning kino ishlab chiqarish hamda kinoprokatga taʼsiri, shuningdek, boshqa sabablar tufayli Disney oʻzi uchun odatiy miqyosdagi animatsion blokbasterni yarata olmaydi. „Rayya va soʻnggi ajdarho“ hamda „Gʻaroyib olamdagi sarguzashtlar“ filmlari prokatda daromad keltirmadi, xitga aylangan „Encanto“ esa kompaniyaga zarur miqdordagi foydani taʼminlay olmagan. Shu vaziyatda, shuningdek, boshqa animatsiya studiyalarining kassa xitlarini taqdim etishdagi muvaffaqiyati fonida Disney oʻz animatsiya studiyalarini daromadli holatga qaytarish rejasini ishlab chiqishga majbur boʻladi. Shu nuqtayi nazardan, 2023-yil fevral oyida Disney aksiyadorlari bilan suhbatda kompaniya bosh direktori Bob Iger yaqin yillarda Walt Disney va Pixar animatsiya studiyalari xavfsiz investitsiyalarni ifodalovchi muvaffaqiyatli franshizalarga eʼtibor qaratishini va oʻta daromadli franshizalardan uchta davomiy film ishlab chiqarilishini eʼlon qiladi: „Frozen 3“, Disneydan „Zootopia 2“ va Pixardan „Toy Story 5“, ushbu filmlarning avval mamoyish etilgan qismlari har biri milliard dollardan ortiq daromad olib, „Oskar“ mukofotiga nomzod boʻlgan yoki sovringa munosib koʻrilgan. , Iger kompaniyaning 7000 nafar xodimi ishdan boʻshatilganini eʼlon qilgan.

2024-yil avgust oyida boʻlajak multfilmning ilk kadrlari jamoatchilikka namoyish etiladi. Shuningdek, yangi qahramonlar ham eʼlon qilindi, ular orasida qora ilon ham bor edi. Bu „Zootopia“ dunyosidagi ilk sudralib yuruvchi boʻladi.
Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

Avstraliyaning 17 yoshgacha bo'lgan milliy futbol terma jamoasi - Homiylik sabablariga koʻra Joeys yoki Subway Joeys nomi bilan tanilgan 17 yoshgacha boʻlgan xalqaro futbol musobaqalarida Avstraliya sharafini himoya qiladi. Jamoa Avstraliyadagi futbol boʻyicha boshqaruv organi – Avstraliya futbol federatsiyasi (AFF) tomonidan nazorat qilinadi. AFF 2006-yilda Okeaniya Futbol Konfederatsiyasini (OFC) tark etganidan soʻng, hozirda Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (AFC) va mintaqaviy ASEAN Futbol Federatsiyasi (AFF) aʼzosi hisoblanadi.

Avstraliya oʻn marta OFC chempioni va ikki marta AFF chempioni unvonini qoʻlga kiritgan. Jamoa oʻn ikki marotaba FIFA U-17 Jahon chempionati turnirlarida Avstraliya nomidan ishtirok etgan.

 

 

Oz Football Joeys Archive

Turkum:Avstraliya milliy futbol terma jamoasi
Turkum:Osiyoda 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
Turkum:Okeaniyada 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)

Avstraliyaning 20 yoshgacha boʻlgan futbol boʻyicha yoshlar terma jamoasi - norasmiy ravishda „Yosh Sokkeruzlar“ deb nomlanadi. Bu jamoa xalqaro tunirlarda 20 yoshgacha boʻlgan jamoalar oʻrtasidagi musobaqalarda Avstraliya sharafini himoya qiladi. Jamoa Avstraliya Futbol Federatsiyasi tomonidan boshqariladi.

Avstraliya oʻn ikki marta OFK chempioni va besh marta ASEAN chempioni unvonini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, jamoa oʻn besh marta Jahon chempionatida ishtirok etgan boʻlib, uning eng yuqori natijasi 1991 va 1993-yillarda erishilgan toʻrtinchi oʻrinlardir.

 Yana qarang 
 Avstraliya milliy futbol terma jamoasi
 Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)
 Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

 

 
 
Oz Football Young Socceroos Archive

Turkum:Osiyoda 20 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
Futbol boʻyicha 2008-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali

2008-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali — 2008-yilgi Oʻzbekiston Kubogi musobaqasining hal qiluvchi uchrashuvi boʻlib, 2008-yil 10-oktyabr kuni Toshkentdagi Paxtakor markaziy stadionida oʻtkazilgan. Finalda Toshkentning Bunyodkor hamda Paxtakor klublari toʻqnash kelishdi. Uchrashuvda Bunyodkor oʻz tarixida ilk bor Oʻzbekiston Kubogini sohibi boʻldi va mazkur gʻalaba orqali 2009-yilgi AFC Chempionlar Ligasida ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi.

 Final 
2008-yil 31-oktyabr. Toshkent. Paxtakor markaziy stadioni. 12 124 tomoshabin. Bosh hakam: Marat Ismoilov (Toshkent).Bunyodkor (Toshkent)*3:1Paxtakor (Toshkent) Jasur Hasanov 40'Odil Ahmedov 45'  Anvarjon Soliyev 101'  Anvarjon Soliyev 114' Asosiy tarkib:Pavel BugaloIgnatiy NesterovGochguli Gochguliyev  Islom InomovLuizão  Asror AliqulovAleksandr Xvostunov Anzur IsmoilovJasur Hasanov  Ilxom SuyunovSahob Joʻraev Odil AhmedovAzizbek Haydarov Darko MarkovićTemur Kapadze Ildar MagdeevRivaldo Aleksandr GeynrixServer Jeparov Andrey AkopyansUlugʻbek Baqoyev Zayniddin TojievZahira:Shavkat Salomov Fábio PintoAnvarjon Soliyev  Vladislav KiryanHayrulla Karimov Stanislav AndreyevBosh murabbiy:Zico Viktor Jalilov

 

Turkum:2008-yilda Oʻzbekiston futboli
Turkum:Oʻzbekiston kubogi finallari
Conservatoire national des arts et métiers

thumb|right|200px
thumb|right|200px
Conservatoire national des arts et métiers biznes fanlari boʻyicha aspiranturani taʼminlaydigan Yevropa oliy taʼlim muassasasi. Institutning eng taniqli bitiruvchilari orasida Louis Pasteur va Nicolas Léonard Sadi Carnot.

 
 Michel Le Moël, Raymond Saint-Paul dir., Le Conservatoire des arts et métiers, 1794-1994 (coll. « Paris et son patrimoine »), Délégation à l'action artistique de la Ville de Paris, 1994, 238 p., ill.
Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

Indoneziyaning 17 yoshgacha boʻlgan milliy futbol terma jamoasi Indoneziyani FIFA U-17 Jahon chempionati, AFC U-17 Osiyo kubogi, ASEAN U-16 oʻsmirlar chempionati va boshqa 17 yoshgacha boʻlgan xalqaro futbol musobaqalarida ifodalaydi. Bu jamoa Indoneziya futbol federatsiyasi (PSSI) tomonidan boshqariladi.
 Eng yangi tarix 
Jamoa 2018 va 2022-yillarda ikki marta AFF U-16 Yoshlar Chempionatida g‘olib bo‘lgan. Ular 2023-yil aprelda mezbonlik huquqi bekor qilingan Peru o‘rniga 2023-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionatiga yo‘llanma olgan.

Keyinchalik jamoa 2025-yilgi Osiyo U-17 kubogiga yo‘llanma olgan. Bu musobaqada Janubiy Koreya va Yamanga qarshi g‘alaba qozonib, kengaytirilgan 48 jamoali FIFA U-17 Jahon chempionatiga chiqish huquqini qo‘lga kiritgan. Bu mamlakatning FIFA turniriga birinchi marta to‘g‘ridan-to‘g‘ri saralash orqali chiqishi bo‘ldi.

 Yana qarang 
 Indoneziya milliy futbol terma jamoasi
 Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)
 Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)
 Indoneziya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)
 Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi

 

 
 Indoneziya futbol assotsiatsiyasi rasmiy veb-sayti

Turkum:Indoneziya milliy futbol terma jamoasi
Turkum:Osiyoda 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoalari
Buzaxa jangi

Buzaxa jangi Xolid ibn al-Volid va Tulayha oʻrtasida 632-yilning sentyabr oyida boʻlib oʻtgan.

 Kuch 
Xolid ibn al-Volidning qoʻshini 6000 nafar, Tulayhaning qoʻshini 35 000 nafar askardan iborat boʻlgan.

 Jang 
Tulayha jang qizgʻin tus olgan paytda Allohdan vahiy kutayotganini bahona qilib, markaziy qoʻshinning orqa tomoniga yashirincha joylashib oldi. Har ehtimolga qarshi biror imkon tugʻilsa, jang maydonidan qochish uchun bir tuyani yonida tutib turdi. Murtadlar lashkari ham musulmonlar kabi markaz va qanotlarga boʻlingan holda saf tortgan, har bir qabila oʻzining urugʻ-aymoqlari bilan birgalikda turar edi. Bu lashkarning boshida Uyayna ismli sarkarda turgan boʻlib, u nafaqat butun qoʻshinga, balki markazdagi eng kuchli 700 nafar Banu Xazraj jangchilariga ham shaxsan boshchilik qilgan. Xolid ibn al-Volid oʻz lashkariga umumiy hujum boshlashni buyurdi. Butun chiziq boʻylab harakat boshlanganida musulmonlar bir necha joyda murtadlarning old saflarini yorib oʻtdilar, ayniqsa, qanotlardagi dushman kuchlari orqaga surildi. Bu vaqtda Uyayna Tulayhaning oldiga ot minib borib, undan Allohning vahiyi haqida soʻradi. Tulayha esa hech qanday vahiy boʻlmagan boʻlsa-da, faqat oddiy ruhlantiruvchi gap bilan javob qaytardi. Oradan biroz vaqt oʻtib, Xolid dushman markazini ham teshib oʻta boshladi. Bu yerda Uyaynaning Banu Xazraj qabilasi qattiqroq qarshilik koʻrsatdi. Uyayna yana ikki bor Tulayhadan vahiy bor-yoʻqligini soʻradi, ammo har safar javob chala va mavhum edi. Shunda Uyayna sarkardasiga boʻlgan ishonchidan voz kechdi va Banu Xazraj jangchilariga jang maydonini tark etishni buyurdi. Markazdan yordam uzilgach, murtadlar armiyasi toʻliq parokanda boʻla boshladi. Bosim ostida qolgan qismlar ham tarqala boshladi. Baʼzi kichik guruhlar qarshilik koʻrsatishda davom etayotgan edi, biroq ular Tulayha va uning oilasi tuyaga minib jang maydonidan qochayotganini koʻrgan zahoti barcha umidlarini yoʻqotib, oʻzlari ham qochishga tushdilar. Gʻalabadan soʻng Xolid qochayotgan murtadlarni quvish uchun darhol tezkor boʻlinmalar yubordi. Jang maydonidan 30 mil janubi-sharqda musulmonlarning bir boʻlimi murtadlar guruhini quvlab yetdi va ular hech qanday qon toʻkilmasdan taslim boʻlishdi. Xolid esa boʻlinmaga oʻzi boshchilik qilgan holda shimolga qarab yurdi va jang maydonidan 60 mil uzoqlikdagi Gʻamra degan joyda Uyayna va uning Banu Xazraj lashkarining katta bir qismini quvib yetdi. Dastlab raqib kuchlari tomonidan biroz qarshilik koʻrsatildi, biroq keyinchalik musulmonlar hujumiga bardosh berolmay ortga chekinishdi. Shundan soʻng, nihoyat, Uyayna ham asirga olindiSword of Allah; A. I. Akram.

 

 

 A. I. Akram, The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns, Nat. Publishing. House, Rawalpindi (1970) .

Turkum:Xolid ibn al-Volidning janglari
Turkum:632
Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:Ridda urushlari
Manchester markaziy masjidi

Manchester markaziy masjidi va Islom madaniyat markazi (shuningdek, Viktoriya park masjidi nomi bilan ham tanilgan) – Angliyaning Manchester shahridagi masjid. Baʼzan Jome masjidi deb ham ataladi. U Viktoriya Park markazida, „Curry Mile“ yaqinida joylashgan. Bu masjid Manchester musulmon jamoasida muhim rol oʻynaydi. Masjidning sobiq imom va xatiblari – Hofiz Muiniddin Axtar va Qori Hafiz Javid Axtar boʻlib, ular 2018-yilda masjidni tark etishgan. Qori Javid Ramazon oyida taroveh namozlariga ham imomlik qilgan.

Masjid dastlab yonm-yon qurilgan qoʻshni uylar oʻrnida joylashgan. Ulardan biri 1900-yillarning boshidan beri Manchestarda faoliyat yuritgan Suriyalik toʻqimachilik savdogarlariga, ikkinchisi esa asosan Rusholme va Longsight yaqinidagi hududlarda yashovchi osiyolik jamoaga tegishli edi iqtibos kerak .

1971 yilda „Jamiat-ul-Muslimeen“ (Manchester) tashkiloti Viktoriya parkida maxsus masjid qurish ishlarini boshlagan. Ikki qoʻshni uy buzib tashlanib, hozirgi koʻrinishdagi „yangi uslubdagi“ masjid barpo etilgan. Keyingi yillar davomida masjid bir necha marta kengaytirilib, qayta taʼmirlandi.

Ushbu masjid Hindiston yarimorolining Barelviylik mazhabi taʼlimotiga amal qiladiScantlebury, Elizabeth. 1995. „Muslims in Manchester: The Depiction of a Religious Community.“ New Community 21(3): 427..

 Yana qarang 

 Angliyada Islom
 Barelvi harakati
 Britaniya musulmonlari forumi

 

 

 Jamia Masjid Manchester rasmiy veb-sayti
 Faiz va Islom

Turkum:Manchestrdagi masjidlar
Tall Shair

Tall Shair Suriya shimolida hamda Halab muhofazasi shimolida joylashgan qishloq. Ushbu qishloq Manbij tekisligi shimolida, Jarabulusdan taxminan janubi-gʻarbda va Turkiyaning Gaziantep viloyati bilan chegaradan atigi janubda joylashgan.

Tall Shair maʼmuriy jihatdan Jarabulus okrugining Jarabulus nohiyasi tarkibiga kiradi. Qishloqdan shimolda al-Hajaliya, janubi-gʻarbda Haymar joylashgan. Qishloqda turkmanlar istiqomat qiladi.
 

Turkum:Jarabulus okrugi aholi punktlari
Turkum:Halab muhofazasidagi turkman aholi punktlari
Met Podujeva masjidi

Met Podujevo masjidi (Met Podujeva Mosque) – Kosovo shimoli-sharqidagi Podujevo shahri markazida joylashgan masjid boʻlib, Llapi daryosi sohiliga yaqin hududda bunyod etilgan.
 

Turkum:Kosovodagi masjidlar
Tell Agʻbar

Tell Agʻbar Suriya shimolida hamda Halab muhofazasi shimolida joylashgan qishloq. 2004-yilgi maʼlumotlarga koʻra, aholisi 442 kishini tashkil qilgan Tell Agʻbar maʼmuriy jihatdan Jarabulus okrugining Gʻandoura nohiyasi tarkibiga kiradi. Qishloq aholisi turkmanlardan iborat.
 

Turkum:Jarabulus okrugi aholi punktlari
Turkum:Halab muhofazasidagi turkman aholi punktlari
Yigirma besh paygʻambar masjidi

Yigirma besh paygʻambar masjidi (, ) – Rossiya Federatsiyasining Boshqirdiston Respublikasi poytaxti Ufa shahrining janubiy qismida joylashgan. Masjid qurilishi 1995-yil 16-iyunda (Islom paygʻambari Muhammadning tavallud kuni) boshlanib, oʻn besh yil davom etgan va aynan shu kuni (2010-yil 16-iyun) yakunlanganMechet dvadsati pyati Prorokov . Fatima Faisova, Bezformata.ru, 29 January 2011..

Dastlab masjid „ZaFaZa-Ihsan“ deb nomlangan, biroq asoschilarning oʻgʻli tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, dunyoda Qurʼonda zikr etilgan 25 paygʻambarning nomi bilan atalgan masjid yoʻq. Shu sababli, masjid ushbu paygʻambarlar guruhi sharafiga qayta nomlangan.

 Yana qarang 

 Rossiyada islom
 Rossiyadagi masjidlar roʻyxati
 Yevropadagi masjidlar roʻyxati
 

Turkum:Ufadagi masjidlar
Yamoma jangi

Yamoma jangi  – 632-yilning dekabr oyida Ridda urushlari doirasida Roshidun xalifaligidagi isyonlarga qarshi olib borilgan janglardan biri. Hozirgi Saudiya Arabistonining Yamoma hududida, xalifa Abu Bakr qoʻshinlari hamda oʻzini payg‘ambar deb eʼlon qilgan Musaylama oʻrtasida kechgan.

 Urush oqibati 
Roshidun xalifaligida sodir etilgan ushbu isyon bostirilgan. Madinaning aholisi bu jangdan keyin Musaylamaning harakatlari natijasida yuzaga kelgan tartibsizlik tugatilganidan xursand boʻlgan, biroq har bir oiladan bir kishi qurbon boʻlganligi ularni qaygʻuga solib qoʻygan edi.

 Taʼsiri 
Jang xalifa Abu Bakrni Qur’onning toʻliq yigʻilishiga undagan asosiy omillardan biri boʻldi. Paygʻambar Muhammad hayotligida yozilgan qismlar sahobalar orasida tarqalib, shaxsiy mulk sifatida saqlanardi. Biroq Yamoma jangida 360 nafardan ortiq hofiz (Qur’onni yodlagan musulmonlar) halok boʻldi. Natijada, boʻlajak xalifa Umarning talabiga binoan Abu Bakr Qur’onning birinchi toʻliq shaklini yaratishni buyurdi. U Zayd ibn Sobitni Qur’onning barcha parchalarini (papirus, palma bargi va boshqa materiallarga yozilgan) bitta nusxaga toʻplashni buyurdi. , har bir Qur’on oyati kamida ikki nafar hofiz tomonidan yod olinishi kerak ediUsmani, Mohammad Taqi; Abdur Rehman, Rafiq (editor); Siddiqui, Mohammed Swaleh (translator) (2000). An approach to the Quranic sciences. Birmingham: Darul Ish’at. pp. 191–6.Hasan, Sayyid Siddiq; Nadwi, Abul Hasan Ali; Kidwai, A. R. (translator) (2000). The collection of the Qur’an. Karachi: Qur’anic Arabic Foundation. pp. 34–5..

 

 

 A. I. Akram, The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns, Nat. Publishing. House, Rawalpindi (1970) .

 
 A. I. Akram, The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns Lahore, 1969

Turkum:Xolid ibn al-Volidning janglari
Turkum:632
Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:Ridda urushlari
Polsha 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Polsha 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 218 nafar sportchilar bilan 23 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

 Sportchilar 
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.
Sport turiErkaklarAyollarJami sportchiAkademik eshkak eshish426Baydarka va kanoeda eshkak eshish51015Basketbol404Boks235Velosport5914Voleybol141226Golf101Dzyudo224Kamondan otish011Kurash325Oʻq otish257Ogʻir atletika011Ot sporti5510Stol tennisi145Suvga sakrash101Suzish13821Tennis044Triatlon011Yelkanli kema sporti5510Yengil atletika263359Qilichbozlik4812Qoyaga chiqish022Zamonaviy beshkurash224Jami99119218

 Medallar 
 Oltin№SportchilarSport turi (yoʻnalishi)Sana 1
 Kumush№SportchilarSport turi (yoʻnalishi)Sana 1
 2
 3
 4 Bronza№SportchilarSport turi (yoʻnalishi)Sana 1
 2
 3
 4
 5
 

 

 
 Polsha XOQ rasmiy sayti

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Turkum:Polsha Olimpiada oʻyinlarida
Yelkanlar jangi

Yelkanlar jangi  – 655-yilda Abu al-Avar as-Salamiy qoʻmondonligidagi Roshidun xalifaligi kuchlari hamda imperator Constans II boshchiligidagi Vizantiya imperiyasi oʻrtasida kechgan dengiz jangi.

Jang Suriya hokimi Muoviya I ning Konstantinopolga kirib borish uchun olib borgan dastlabki yurishlarining bir qismi boʻlib, islom olamida musulmonlarning chuqur mintaqalarda olib borgan birinchi hal qiluvchi jangi boʻlganRidpath, John Clark. Ridpath’s Universal History, Merrill & Baker, Vol. 12, New York, p. 483..

 Sanasi 
Tarixchi Tabariy ushbu dengiz jangi al-Voqidiy tomonidan keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, milodiy 651–652 (hijriy 31), Abu Maʼshar as-Sindiy tomonidan berilgan maʼlumotlarga koʻra esa 654–655-yillarda (hijriy 34) sodir boʻlganini qayd etgan. Armanistonlik Sebeos hamda vizantiyalik Theophanesning maʼlumotlari ham Abu Maʼsharniki bilan toʻgʻri keladiTheophanes the Confessor, Chronographia, in J. P. Migne, Patrologia Graeca, vol.108, col.705.

 Tarixi 
thumb|Musulmon flotining Yelkanlar jangi oldidan jooʻnab ketishi 1964-yilda nashr etilgan „Tarix al-Islom al-Musavvar“ asarida tasvirlangan.
650-yillarda arab xalifaligi Sosoniylar imperiyasini toʻliq zabt etib, Vizantiya imperiyasi hududlariga muvaffaqiyatli yurishlarini davom ettirdi. 645-yilda Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sahv oʻzining togʻasi, Roshidun xalifasi Usmon tomonidan Amr ibn al-Osning oʻrniga Misr hokimi etib tayinlandi. Usmon 649-yilda Muoviyaga Kipr oroliga bostirib kirishga ruxsat berdi va bu yurishning muvaffaqiyati Misr hukumati tomonidan dengiz harakatlarini amalga oshirish uchun zamin yaratdi. Abdulloh ibn Saʼd kuchli dengiz flotini qurdi va mohir dengiz qoʻmondoni sifatida tanildi. Uning qoʻl ostida musulmon dengiz floti bir qator gʻalabalarni qoʻlga kiritdi, jumladan, 646-yilda Vizantiyaning Iskandariyaga qarshi hujumini qaytarishga muvaffaq boʻldiCarl F. Petry (ed.), The Cambridge History of Egypt, Volume One, Islamic Egypt 640–1517, Cambridge University Press, 1998, 67. .

654-yilda Muoviya Kappadokiyaga yurish uyushtirdi, uning floti Abu al-Avar qoʻmondonligi ostida Onadoʻlining janubiy qirgʻoqlari boʻylab harakatlandi. Imperator Constans esa oʻzining yirik floti bilan unga qarshi chiqdi.

 Jang 
Ikki kuch hozirgi Finike porti yaqinida, LikiyaProbably Mount Olympos south of Antalya, see „Olympus Phoinikous Mons“ in Barrington Atlas of the Greek and Roman World, map 65, D4. sohilidagi Finike togʻi yaqinida uchrashdi.

Tabariyning taʼkidlashicha, toʻfon tufayli Vizantiya va arab kemalari bir-biriga juda yaqin kelgan va natijada ular raqiblari bilan qoʻl jangini olib borgan. Arablar urushda gʻalaba qozongan. Biroq urushda ikkala tomon ham katta yoʻqotishlarga uchragan, imperator Constans esa qiyinchilik bilan Konstantinopolga qochib qutulgan. Theophanesning yozishicha, imperator oʻzining zobitlaridan biri bilan kiyimlarini alishtirib olgan va shu tufayli qochishga muvaffaq boʻlganTheophanes the Confessor, Chronographia, in J. P. Migne, Patrologia Graeca, vol.108, col.705.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi dengiz janglari
Turkum:655
At-Tayba

At-Tayba (transliteratsiyasi at-Tayyiba yoki at-Taʼiba), tarixiy nomi Tayyibat al-Ism, Suriya janubida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Daraadan gʻarbda joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda at-Tayba aholisi kishini tashkil qilganGeneral Census of Population and Housing 2004. Syria Central Bureau of Statistics (CBS). Daraa Governorate. . Bu hududda, asosan, Zu’bi qabilasi aʼzolari istiqomat qiladi. Mazkur qabila Daraa shahri va muhofazaning boshqa bir qancha qishloqlarida ham sezilarli mavqega ega.

 Tarixi 
1884-yilda Gottlieb Schumacher Tayyibat al-Ismning yoʻnilmagan va yemirilgan toshlardan iborat tarqoq vayronalar uyumlaridan tashkil topganini qayd etgan. Bu holatning zilzila natijasida yuzaga kelgan boʻlishi ehtimoldan xoli emas. Hududning gʻarb tomonida, Vadi al-Lubve soyligi boʻylab, qadimiy tegirmon qoldiqlari topilgan.

 

 
 

Turkum:Daraa okrugi aholi punktlari
Turkum:Suriya qishloqlari
Ayn Zakar

Ayn Zakar (transliteratsiyasi Ain Dakar, Ain Dakkar, Ein Zakar) Suriya janubida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ayn Zakar aholisi kishini tashkil qilgan.

 Tarixi 
1880-yillarda Gottlieb Schumacher Ayn Zakar haqida shunday degan: „Bu qishloq toshli tepalikda joylashgan boʻlib, juda ayanchli koʻrinishga ega. Qishloq tosh va loydan qurilgan oʻttizta kulbadan iborat“. Qishloqda Havron tekisligida koʻp tarqalgan yirik badaviy qabilasi Anazaning Vuld Ali tarmogʻiga mansub oltmishga yaqin musulmon aholi yashardi. Vuld Ali qabilasi Havron hududida kamida XVIII asr boshlaridan beri yashab kelgan. Ular koʻpincha Damashqdagi Usmoniylar viloyat hokimiyatlari bilan hamkorlik qilib, har yili Makka sari yoʻl oladigan haj karvonlariga qoʻriqchilik va yoʻlboshlovchilik vazifasini bajarganlar. Bu karvonlar aynan ushbu hududdan oʻtgan. XVIII asr oxirlaridan boshlab, bu daromadli mavqega Anaza qabilasining raqobatchisi boʻlgan Rvala tarmogʻi daʼvogarlik qila boshladi. XIX asr boshlarida esa bu ikki qardosh qabila tez-tez toʻqnashib, hukumat iltifotini qozonish uchun bir-biri bilan raqobatlashardi.

XIX asr oxirlariga kelib, Rvala qabilasi Anazaga nisbatan kuchliroq edi. Bu davrda Vuld Ali qabilasi Ayn Zakar hududida oʻrnashib, dehqonchilik bilan shugʻullana boshladi. Bu amaliyotga ilgari qabila (va umuman badaviylar) mensimay qarar edi. Avvalgi oʻn yilliklarda esa ular mintaqadagi dehqonlardan oʻlpon yigʻish hisobiga hayot kechirishgan. 1880-yillarda Schumacherning tashrifi paytida qishloq Vuld Ali qabilasining nufuzli shayxi Muhammad as-Smeir (yoki Ismayr yoxud Smayr)ning mulki boʻlib, shayx oʻz qabiladoshlarini shu yerga joylashtirgan edi.

 

 
 
 
 

 
 Boutmiye-map, 20K

Turkum:Usmoniylar Suriyasida 19-asrda asos solinganlar
Turkum:Daraa okrugi aholi punktlari
Turkum:Suriya qishloqlari
Gavhar (ism)

Gavhar ( — qimmatbaho tosh; marvarid) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Gavhar Alimova — oʻzbekistonlik davlat arbobi, senator;
 Gavhar Haydarova — Sovet kasaba uyushmasi, davlat va siyosiy arbob;
 Gavhar Ibodullayeva — oʻzbekistonlik shoira, pedagog va deputat;
 Gavhar Matyoqubova — oʻzbekistonlik raqqosa, baletmeyster, Oʻzbekiston xalq artisti;
 Gavhar Rahimova — oʻzbekistonlik raqqosa, baletmeyster, Oʻzbekiston xalq artisti;
 Gavhar Zokirova — oʻzbekistonlik aktrisa, Oʻzbekiston xalq artisti;
 Gavharoro begim — Boburiylar malikasi;
 Gavharoy Kutusheva — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
 Gavharshod begim — temuriylar malikasi, Shohrux Mirzoning xotini.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Turkum:Forscha ayollar ismlari
Gulandom

Gulandom (gul + andom) — xotin-qizlar ismi boʻlib, qaddi-qomati kelishgan, nozik badan maʼnolarni bildiradi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Gulbahor (ism)

Gulbahor (gul + bahor) — xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Gulbahor Avganova — tojikistonlik kolxoz birligi aʼzosi;
 Gulbahor Dadamirzayeva — oʻzbekistonlik aktrisa;
 Gulbahor Saidgʻaniyeva — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, siyosat arbobi, filologiya fanlari nomzodi, dotsent;
 Gulbahor xotun — Usmonli sultoni Mehmed II ning rafiqasi.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Gulgun

Gulgun ( — gulrang; qizgʻish, pushti) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Turkum:Forscha ayollar ismlari
Gulnor

Gulnor , Gulnora — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Gulnora Bo‘rixodjayeva — tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent, akusher-genekolog, pedagog;
 Gulnora Ernazarova — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor;
 Gulnora Karimova — Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimovning toʻngʻich qizi;
 Gulnora Mavayeva — oʻzbekistonlik balerina, raqqosa. Oʻzbekiston xalq artisti;
 Gulnora Rahmon — oʻzbekistonlik shoir va yozuvchi;
 Gulnora Ravshanova — Oʻzbekiston xalq artisti;
 Gulnora Shadiyeva — oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Iskandariya qamali

Roshidun xalifaligi qoʻshinlari milodiy VII asr oʻrtalarida Sharqiy Rim imperiyasining Oʻrta yer dengizi sohilidagi asosiy port shahar Iskandariyani egallab oldi. Iskandariya Vizantiya imperiyasining Misr viloyati poytaxti boʻlgan. Bu voqea Sharqiy Rimning dengiz hududlaridagi nazorati hamda Sharqiy Oʻrta yer dengizidagi iqtisodiy hukmronligiga yakun yasadi. Shu tariqa geosiyosiy hokimiyat Roshidun xalifaligiga oʻtdi.

 Tarixiy sharh 
Milodiy 632-yilda paygʻambar Muhammadning vafotidan keyin musulmon dunyosida tez sur’atlarda kengayish davri boshlandi. Roshidun xalifaligi hukmronligi davrida musulmon qoʻshinlari Sosoniylar hamda Vizantiya imperiyasi chegaralariga hujum qila boshladiJames Lindsay. Daily Life in The Medieval Islamic World. (Westport, CT: Greenwood Press,1957) Pg 3. Bu ikki imperiya arablarning bunday hujumiga tayyor emas edi, chunki ularning har ikkalasi islomni va uning tobora kuchayib borayotgan tarafdorlarini munosib baholamagan ediKhalil I. Semaan. Islam and the Medieval West. (Albany, NY: State University of New York Press, 1980) Pg 4. Yarmuk jangida vizantiyaliklarni (636), Qodisiya jangida (637) forslarni tor-mor qilganidan soʻng musulmonlar oʻz yurishlarini Vizantiya Afrikasi viloyatlari tomon yoʻnaltirdi.

Musulmonlar tomonidan zabt etilgan hududlarda mahalliy aholi va siyosiy tuzilma, asosan, oʻz holicha saqlab qolingan, biroq musulmonlar nazorati ostiga oʻtgan. Baʼzi guruhlar, jumladan, „butparast“ yoki „sanamparast“ deb topilganlar taʼqibga uchragan. Musulmon fathchilari bosib olingan hududlardagi yahudiylar va nasroniylarga nisbatan, odatda, bagʻrikenglik bilan munosabatda boʻlishgan. Ularning koʻpchiligi Bagʻdod kabi yangi shaharlarda nisbatan yuqori mavqe va farovonlikka erishganBat Yeʼor. The Dhimmi. (Cranberry NJ: Associated University Press, 1985) Pg 43. Bu esa imperiyaning barqaror va izchil boshqaruviga olib kelgan. Musulmonlar va gʻayrimusulmonlar oʻrtasidagi asosiy farq soliqqa oid boʻlgan. Gʻayrimusulmonlar mahalliy hokimiyatga jizya deb ataluvchi soliq toʻlashga majbur boʻlgan, musulmonlar esa zakot toʻlashgan. Gʻayrimusulmonlar jizya toʻlashlari evaziga ularning hayoti va mol-mulki musulmon hokim tomonidan himoya qilinishi majburiy hisoblangan. Jizya, shuningdek, musulmon hukumati olib boradigan urushlarda qatnashmaydigan gʻayrimusulmonlar uchun belgilangan. Jizya toʻlovi qarilar, ayollar va bolalarga tegishli boʻlmagan, bu faqat urushda ishtirok eta oladigan, lekin buni xohlamaydigan, jismonan sogʻlom kishilar uchun amal qilgan.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:641
Bobil qalʼasi qamali

Misrdagi Vizantiya imperiyasining yirik harbiy tayanchi boʻlgan Bobil qalʼasi 640-yilda uzoq davom etgan qamaldan soʻng Roshidun xalifaligi qoʻshinlari tomonidan egallab olingan. Bu Misrni musulmonlar tomonidan zabt etish jarayonidagi muhim voqea hisoblanadi.

 Tarixi 
right|thumb|250x250px|Musulmonlarning Misrga bostirib kirishi yoʻli batafsil koʻrsatilgan xarita
Amr ibn al-Os Misrni osongina zabt etish mumkin deb oʻylagan edi, biroq uning bu fikri notoʻgʻri ekanligi tezda ayon boʻldi. Hatto Pelusium va Belbeis chegara hududlarida ham musulmonlar qattiq qarshilikka uchradi, ushbu hududlar mos ravishda 2 va 1 oy davomida qamal qilindi. Hozirgi Qohira yaqinida joylashgan Bobil shahri yirik va muhim shahar boʻlgani sababli bu yerda yanada kuchliroq qarshilik koʻrsatilishi kutilgan edi. Musulmonlar Bobilga 640-yilning may oyida yetib kelishdi.

Bobil mustahkam shahar boʻlib, Vizantiya imperiyasi qoʻmondoni Theodore haqiqatan ham uni qamalga yaxshi tayyorlagan edi. Shahar tashqarisida xandaq qazilgan boʻlib, xandaq bilan shahar devorlari orasidagi hududga katta qoʻshin joylashtirilgan edi. Musulmonlar balandlikdagi, devorlari dan qalinroq boʻlgan, koʻplab minoralar va istehkomlar bilan mustahkamlangan ulkan qal’ani qamal qilishdi. Bu qal’ada taxminan 4 000 kishilik musulmon qoʻshini joylashgan edi. Ilk musulmon iga koʻra, Vizantiya qoʻshinining soni Bobilda musulmonlar sonidan qariyb olti baravar koʻp boʻlgan. Keyingi ikki oy davomida janglar hal qiluvchi natija bermadi va vizantiyaliklar har bir musulmonning hujumini qaytarishga muvaffaq boʻldi.

Bobil qal’asini egallab olish uchun yetarlicha kuchga ega emasligini tushungan Amr Faiyum shahrini talon-taroj qilish uchun bir guruh yubordi. Vizantiya qoʻshinlari buni oldindan sezgan va shahar yoʻllarini kuchli qoʻriqlashgan, shuningdek, yaqin Lahun shahridagi garnizonni ham mustahkamlagan edi. Bu vaqtda Faiyum hokimi Domentianus, Arcadia Aegypti viloyatining prefekti Anastasius, Iskandariyanin prefekti esa Theodosius edi.

Musulmonlar Faiyumni olishning ham imkoni yoʻqligini tushunganidan soʻng, Gʻarbiy Sahroga yoʻl olishdi, u yerda imkon qadar koʻproq chorva mollari va hayvonlarni talon-taroj qilishdi. Keyin ular Faiyum viloyatidagi Bahnasa shahriga yoʻl oldilar (bu shahar janubdagi Oxirinxusdan 50 milya uzoqlikda joylashgan boʻlib, ular orasida chalkashlik boʻlmasligi kerak), bu yerda shahar magʻlubiyatga uchratilib, egallab olindi. John of Nikiûning yozishicha, „ular shahar darvozalarini ochishga majbur qildilar, taslim boʻlganlarning hammasini qilichdan oʻtkazishdi, hech kimni, na qarilarni, na bolalarni va na ayollarni ayab oʻtirmadilar“. Musulmonlar keyinchalik Johnning 50 kishilik kichik bir guruh bilan ularni kuzatib borayotganini sezib qoldi. John va uning qoʻshini Abûît shahridagi oʻzlarining bazalariga chekindilar, biroq ularning yashirin joylari Badavivlar boshligʻi tomonidan oshkor qilindi va ularning hammasi oʻldirildi.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:640
Badgʻis jangi

Badgʻis jangi – 654-yildaPourshariati (2008), pp. 469 Karen oilasi va ularning eftaliy ittifoqchilarining Roshidun xalifaligiga qarshi kechgan jangi.

 Tarixi 
651-yilda arablar Katta Xurosonga bostirib kirishdi. 652-yilga kelib esa mintaqaning katta qismini bosib oldilar. Biroq 654-yilda Karin boshchiligidagi kareniylar Nezak Tarxon boshchiligidagi eftaliylar bilan birgalikda arablarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Qoʻzgʻolon Hirot, Bodgʻis va Koʻhistongacha tarqaldi va keyinchalik ular Nishopur va Balxni arablardan ozod qilishga muvaffaq boʻldilar. Xuddi shu vaqtda Zaranj aholisi ham qoʻzgʻolon koʻtardi, biroq Abdulloh ibn Amir boshchiligidagi arablar ularni magʻlub etib, Karinni oʻldirishdiPourshariati (2008), pp. 278.

 

 
 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:654
Bobil jangi

Bobil jangi – Sosoniylar imperiyasi va Roshidun xalifaligi qoʻshinlari oʻrtasida 634-yilda boʻlib oʻtgan jang. Musulmon arablar jangda gʻalaba qozonib, Mesopotamiyani zabt etish boʻyicha oʻz yurishlarini davom ettirdilar. Ushbu jangdan soʻng arablar Ktesifonni va Iroqning qolgan qismini zabt etishga kirishdilar.

 Tarixi 
Xolid ibn al-Volid Iroqdagi musulmonlar armiyasi boshqaruvini tark etib, Suriyadagi Vizantiya imperiyasiga qarshi yurishni boshqarish uchun yoʻlga otlangan edi. Oʻsha paytda Hormozd Jadhuyih boshchiligidagi sosoniylar Xolid ketganidan keyin musulmon kuchlarini sinab koʻrishni istadilar va shu sababli har ikki tomon bir-birlariga tahdidli xatlar yoʻlladi. Keyinchalik arablar Bobil yaqinida joylashgan raqiblari tomon al-Hiradan yoʻlga otlanishdi.

 Jang 
Fors qoʻshinlari tarkibida raqib kuchlarining otlarini qoʻrqitish uchun jangovar fil bor edi. Biroq al-Musanno ibn Horisa boshchiligidagi arablar katta filni oʻldirib, forslarni magʻlub etishdi va natijada forslar Ktesifonga qarab qochishga majbur boʻlishdi.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:634
Bobil jangi (636)

Bobil jangi – 636-yilda Sosoniylar imperiyasi va Roshidun xalifaligi qoʻshinlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang. Musulmon arablar jangda gʻalaba qozonib, Ktesifonni zabt etish boʻyicha oʻz yurishlarini davom ettirgan.

 Tarixi 
Qodisiya jangida musulmonlar gʻalaba qozonganidan soʻng, xalifa Umar Sosoniylar imperiyasining poytaxti Ktesifonni zabt etish vaqti yetdi, degan qarorga keldi. Zuhra ibn al-Haviyya boshchiligidagi harbiy kuchlar oldindan yoʻlga chiqib, Najafni egallab oldi va oʻsha yerda qolgan qoʻshinlarning unga yetib olishini kutdi. Soʻngra Furot daryosini kesib oʻtib, Ktesifon tomon yoʻlga tushdi. Furot daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan Burs shahridagi gʻalabali Burs jangidan soʻng toʻxtab, musulmon qoʻshinlarining asosiy qismi yetib kelishini kutib turdi. Keyingi qadam Bobil edi. Hudud Furot daryosining qarama-qarshi tomonida joylashgan, mustahkam shahar boʻlib, u yerda Sosoniy kuchlarining katta qismi bor edi. Bobil strategik jihatdan muhim shahar boʻlib, Dajla va Furot oʻrtasidagi Savad hududiga kirish uchun uchun kirish kaliti boʻlib xizmat qilardi.

 Jang 
636-yil dekabr oyining oʻrtalariga kelib, musulmonlar Furotni egalladi va Bobil oldida qarorgoh qurdi. Bobildagi Sosoniy qoʻshinlari Piruz Xusrav, Hormuzan, Mihran Razi va Naxiragan tomonidan boshqarilgan deb aytiladi. Sosoniylar musulmonlarga jiddiy qarshilik koʻrsatishga qodir emas edi. Hormuzan oʻz qoʻshinlari bilan Ahvoz viloyatiga, boshqa fors generalari esa shimolga chekinishdi.

 Urush oqibati 
Sosoniylar qoʻshinlari olib chiqib ketilgach, Bobil fuqarolari rasman taslim boʻlishdi. Jizya toʻlash evaziga ularni himoya qilish sharti qoʻyildi. Ularning baʼzilari gʻalaba qozongan musulmonlar bilan Sosoniylarga qarshi hamkorlik qilib, fors qoʻshinlarining joylashuvi haqida qimmatli maʼlumotlar taqdim etishdi. Baʼzi bobilliklar yoʻllar va koʻpriklar qurishda ishlatilgani aytiladi. Musulmon qoʻshinlarining asosiy qismi Bobilda joylashgan boʻlsa-da, Zuhra ibn al-Haviyya Saʼd ibn Abu Vaqqosdan shaharni tark etgan Sosoniylarni taʼqib qilish buyrugʻini oldi. Bunga sabab Sosoniylarning musulmonlarga qarshi qaytadan qarshilik koʻrsatishlarining oldini olish edi.
 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:636
Bishopur jangi

Bishopur jangi – milodiy VII asrda musulmonlarning Fors viloyatini zabt etish davrida boʻlib oʻtgan jang. Shahar musulmon Roshidun qoʻshinlari tomonidan qamal qilinib, egallanib olingan.

 Jang 
Jang Majaʼa bin Masud qoʻshinlarining Bishopur (arablar orasida Sabur nomi bilan mashhur) shahrini qamal qilishi bilan yakunlangan. Taxminan 643-yilda Usmon ibn Abu al-Os Basradan qoʻshimcha kuchlar bilan Bishopurga yetib kelib, bir necha hafta davomida mustahkam shaharni qamal qilgan va natijada shahar taslim boʻlishga majbur boʻlgan. Soʻngra shahar aholisi bilan tinchlik shartnomasi tuzgan. Keyinroq Sariya ibn Zuynem qoʻl ostidagi qoʻshimcha kuchlar, soʻngra Suhayl bin Adiy qoʻmondonligidagi qoʻshin va nihoyat, Osim bin Amr qoʻl ostidagi qoʻshin Kirmon hududini butunlay tinchlantirish uchun mintaqaga yetib kelganPeter Crawford (2014), „The War of the Three Gods: Romans, Persians and the Rise of Islam“, Skyhorse Publishing. ..

 

Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar
Umm Rusa Tahtani (Jarabulus)

Umm Rusa Tahtani Suriya shimolida, Halab muhofazasi shimolida joylashgan qishloq. 2004-yilgi maʼlumotlarga koʻra, aholisi 306 kishini tashkil qilgan Umm Rusa Tahtani maʼmuriy jihatdan Jarabulus okrugining Jarabulus nohiyasi tarkibiga kiradi. Qishloq aholisi turkmanlardan iborat.
 

Turkum:Jarabulus okrugi aholi punktlari
Turkum:Halab muhofazasidagi turkman aholi punktlari
Ataman (Suriya)

Ataman , shuningdek, Atman, Asman, Osmane yoki Osman, Suriya janubida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Daraadan 4 km shimolda joylashgan. Gʻarbda al-Yaduda, shimoli-gʻarbda Tafas, shimolda Dael, shimoli-sharqda Xirbet Gʻazale, sharqda al-Gʻariya al-Gʻarbiya, janubi-sharqda esa an-Naima bilan chegaradosh. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ataman aholisi kishini tashkil qilgan.
 Tarixi 
1596-yilgi Usmoniylar soliq roʻyxatlarida, Atman nomi ostida uchraydigan mazkur qishloq Havron qadasining (tumani) Butayna nohiyasi (mahalliy maʼmuriy hudud) tarkibida ekani qayd etilgan. Aholisi 29 ta xonadon va 15 nafar boʻydoqdan iborat boʻlib, ularning barchasi musulmon edi. Aholi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, jumladan, bugʻdoy, arpa, yozgi ekinlar, echki va asalari uyalaridan 40% miqdorida qatʼiy soliq toʻlashgan. Jami soliq miqdori 8000 akçeni tashkil etganHütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 215.

1838-yilda, Usmoniylar imperiyasi hukmronligi davrida, olim Eli Smith Atamanni Nukra viloyatidagi xirba (vayron boʻlgan yoki tashlandiq qishloq) deya qayd etganSmith; in Robinson and Smith, 1841, vol 3, Second appendix, B, p. 152..

 Arxeologiyasi 
Atamanda XX asr boshlarida aholi istiqomat qilgan bir necha qadimiy vayronalar mavjud. Sharqshunoslar Enno Littmann va Howard Crosby Butlerning taʼkidlashicha, Ataman, ehtimol, qadimiy shahar emas, balki „umumiy monumental maqbaraga ega boʻlgan hashamatli turar-joylar yoki villalar majmuasi“ boʻlgan. Diqqatga sazovor xarobalar orasida qadimiy koʻprik va ulkan maqbara alohida ahamiyatga ega. Maqbara katta tosh bino boʻlib, uning tepasida Korinf meʼmorchilik uslubida qurilgan toʻrtburchak shakldagi inshoot joylashganBoulanger, 1966, p. 503.. Maqbara Atamanning qadimiy yodgorliklari orasida eng yaxshi saqlanib qolgani hisoblanadi. Binoning shimol tomonida qadimiy ustunlarning boʻlaklari, katta derazalar va eshiklardan iborat vayron boʻlgan inshootlar joylashgan.

 

 

 
 
 

 
 Map of the town, Google Maps
 Deraa-map, 22L

Turkum:Daraa okrugi aholi punktlari
Beit Ara

Beit Ara (shuningdek, Beit Ira yoki Beit Arra) Suriya janubida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Daraadan gʻarbda joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Beit Ara aholisi kishini tashkil qilgan. Qishloq Yarmuk daryosidan (Suriya va Iordaniya chegarasi) shimolda, Tafasdan esa janubda joylashgan.

 Tarixi 
 Usmoniylar davri 
1596-yilgi Usmoniylar soliq roʻyxatlarida qishloq Bayt Irr nomi bilan qayd etilgan boʻlib, Havron qadasidagi Javlan Sharqi nohiyasi tarkibiga kirgan. Qishloqda jami 39 xonadon va 25 nafar boʻydoqdan iborat musulmon aholi istiqomat qilgan. Aholi bugʻdoy (2250 akçe), arpa (900 akçe), yozgi ekinlar (550 akçe), echkilar va/yoki asalari uyalari (150 akçe) kabi turli qishloq xoʻjaligi mahsulotlaridan, shuningdek, vaqti-vaqti bilan olinadigan daromadlardan (150 akçe) soliq toʻlagan. Jami soliq miqdori 4000 akçeni tashkil etgan.

Nemis sayyohi Ulrich Jasper Setzeen 1808—1809-yillarda bu hududdan oʻtib, Havron mintaqasidagi „Betirra“ nomli joyda xarobalarni koʻrgan. Nemis geografi Karl Ritter bu xarobalarni Buyuk Herod miloddan avvalgi 37—4-yillarda Batanaea (qadimgi Havron) ustidan hukmronlik qilgan davrda qurdirgan „Betura“ qal’asi boʻlishi mumkin, deb taxmin qilgan. Qal’a shahar keyinchalik Vizantiya saltanati davrida (milodiy IV asrdan VII asr boshlarigacha) harbiy qoʻrgʻon vazifasini bajargan. Setzeen Bethirrani Tasil qishlogʻining janubi-sharqida joylashgan degan boʻlsa-da, amerikalik arxeolog Gottlieb Schumacher bu fikr xato ekanligini taʼkidlab, mazkur joyni Beit Ara (Tasilning janubi-gʻarbida joylashgan) hududida ekanini aniqlagan.

1880-yillarda Schumacher Beit-Arani Vadi az-Zayyatinning gʻarbiy yonbagʻirlari yuqori qismida joylashgan kichik qishloq deya taʼriflagan. Qishloqdagi tosh va loydan qurilgan yigirma beshta uyda 90 nafar musulmon aholi istiqomat qilgan. Qishloq atrofida qadimiy turar-joylarning keng koʻlamli xarobalari hamda biroz unumdor yerlar mavjud boʻlgan.

2024-yil dekabridan bu hudud Isroil nazorati ostida.

 

 
 
 
 

 
 Kafer el Ma-map; 21K

Turkum:Daraa okrugi aholi punktlari
Turkum:Suriya qishloqlari
Gʻasm

Gʻasm (shuningdek Gʻasam) Suriya janubi-gʻarbida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Daraadan shimoli-sharqda, Bosradan esa gʻarbda joylashgan. Sharqda Maaraba, shimolda as-Sahva, gʻarbda al-Jiza, janubda esa al-Mataaiya joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Gʻasm aholisi kishini tashkil qilganGeneral Census of Population and Housing 2004. Syria Central Bureau of Statistics (CBS). Daraa Governorate. .

2024-yil dekabr oyidan buyon shahar Isroil nazorati ostida.

 Tarixi 
19-asr oxirlarida ham foydalanishda boʻlgan Rim yoʻli Gʻasm shahriga olib boradiMorison, T, et al., 1911, p. 154. Qishloqda Vizantiya davriga mansub cherkov xarobalari mavjud. Milodiy 593-yilda qurilgan bu cherkov avliyolar Sergius va Bacchusga bagʻishlangan ediThe Homiletic review, 72. Funk and Wagnallis (1916)..

 Usmoniylar davri 
Gʻasm aholisi dastlab oʻtroq badaviylar boʻlganButler, Howard Crosby. (1930). Syria: publications of the Princeton University Archaeological Expeditions to Syria in 1904-1905 and 1909. E. J. Brill.. Sunniy musulmon al-Miqdad urugʻi Usmoniylar saltanati davridan buyon Gʻasm va uning atrofidagi bir qator shaharlarda yetakchi oila sifatida oʻz mavqeyini saqlab kelmoqdaBatatu, 1999, p. 24.

Gʻasm 1596-yilgi Usmoniylar soliq roʻyxatlarida Gasim nomi bilan qayd etilgan boʻlib, Havron sanjogʻining Butayna nohiyasi tarkibiga kirgan. Qishloqda 25 ta xonadon va 12 nafar boʻydoqdan iborat musulmonlar yashagan. Qishloq aholisi bugʻdoy, arpa, yozgi ekinlar, echkilar va/yoki asalari uyalari hamda suv tegirmonidan olinadigan turli qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga 40% miqdorida qatʼiy belgilangan soliq toʻlagan. Soliq miqdori umumiy 6500 akçe boʻlganHütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 214..

1838-yilda Gʻusam vayronasi qayd etilgan boʻlib, u Nuqra hududida, Busraning gʻarb tomonida joylashgan ediRobinson and Smith, 1841, vol 3, 2nd appendix, p. 153.

1895-yilda qishloqdan oʻtib ketayotgan sayohatchilarga 1893-yilda darziylar qishloqqa bostirib kirgani haqida hikoya qilib berishgan. Qishloq aholisi suv yoʻlini qishloqdan oʻtkazish uchun darziylarga bogʻliq boʻlgani uchun 1894-yilda darziylarga 200 medjidiy toʻlashga majbur boʻlgan edi. 19-asr oxirlarida qishloqda 106 ta xonadon mavjud boʻlib, aholisi 450 kishini tashkil etardi. Ularning orasida oltita nasroniy oila ham bor ediSchumacher, 1897, p. 165..

 

 

 
 
 
 
 

 
 Map of the town, Google Maps
 Bosra-map; 22M

Turkum:Daraa okrugi aholi punktlari
Selvili masjidi (Komotini)

thumb|376x376px|Selvili masjidining minorasi.
Selvili masjidi mahalliy aholi orasida Buzilgan masjid nomi bilan ham tanilgan, ilgari Gretsiyaning Gʻarbiy Frakiya mintaqasidagi Komotini shahrida joylashgan Usmonlilar davriga oid masjid. Hozirda bu masjid buzib tashlangan, faqat minorasi saqlanib qolgan.

 Tavsifi 
Bugungi kunga kelib, masjiddan faqat yarim vayron boʻlgan minorasi va 1761-yilga oid, Qayserilik Sulaymon Afandiga tegishli boʻlgan Usmonli davridagi bir qabrtoshi qolgan, xolos. 2019-yil 7-yanvarda Komotini Musulmonlar mulkini boshqarish qoʻmitasi masjidga tegishli boʻlgan 472 kvadrat metrli yer uchastkasini Komotini Kadastr idorasida roʻyxatdan oʻtkazish ishlarini yakunlagan.

 Yana qarang 

 Gretsiyada Islom
 Gretsiyadagi masjidlar roʻyxati

 

 
 

Turkum:Gretsiyadagi masjidlar