Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Avans

Boʻnak (boʻlak-tomchi) yoki avans deb biror ish uchun oʻsha ish bajarilmasi yoki boshlanmasidan avval toʻlanadigan haqdir. 
Boʻnak koʻchma maʼnoda oldindan bildirilgan ishonch, maqtovni anglatadi.

OʻzMEga asosan boʻnakka quyidagicha taʼrif beriladi:
 biror ish yuzasidan ish beruvchi (buyurtmachi)lar ish bajaruvchilarga oldindan beradigan qarz. Oʻrta asrlar oxirida, asosan Oʻrta Osiyoda dehqon va hunarmandlarga pul yoki natura tarzida boʻlak berish keng tarqalgan edi. Boʻnak olgan dehqonning yeri va mol-mulki garovda turgan;
 oʻtmishda usta shogirdiga ishlab berish yoki qaytarish sharti bilan beradigan qarz puli.
Sprint Corporation

Sprint Nextel Corporation- AQSH telekommunikatsion shirkatlaridan biri. Tarmoqning kattaligi va mijozlari soni (50.5 mln. mijoz) koʻpligi jihatidan AT&T va Verizon Wirelessdan keyin uchinchi oʻrinda turuvchi telekommunikatsiya korporatsiyasidir.

 Yana qarang 
 Uyali aloqa operatori

 

 
 Rasmiy veb-sayti 

Turkum:AQSh shirkatlari
Pat O'Brien

Pat OʻBrien (talaffuzi:Pet O'Brayan) amerikalik death metal guruhi Cannibal Corpse gitarachisidir. Bundan boshqa qator boshqa guruhlar uchun ham gitara chalgan.

 
 Cannibal Corpse rasmiy sayti

Turkum:Yashayotgan insonlar
Alex Webster

Alex Webster (talaffuzi: Aleks Uebster; 1969-yilning 25-oktabrida tugʻilgan) amerikalik Cannibal Corpse va Hate Eternal guruhlari bass-gitarachisidir.

 
 MySpace sahifasi
 Cannibal Corpse rasmiy sayti

Turkum:Amerikalik gitarachilar
Orphaned Land

Orphaned Land isroillik progressive metal guruhdir. Yaqin Sharq anʼanaviy musiqasi va metalni aralashtirishlari bilan mashhurlar. 1992-yilgacha guruh nomi ResurrectionORPHANED LAND Rockdetector (Tirilish) boʻlgan. Guruhning hozirgi nomi Yetim yer deya oʻgiriladi.

 Diskografiya 
 Demolar 
 The Beloved’s Cry (1993)

 EPlar 
 The Calm Before the Flood (2004)
 Promo Split MCD (2005) − (Sentenced guruhi bilan)
 Ararat (2005)

 Studiyaviy albomlar 
 Sahara (1994)
 El Norra Alila (1996)
 Mabool (2004)
 The Never Ending Way of ORWarriOr (2010)
 All Is One (2013)

 

 

 Guruh sayti
 Qoʻshiqlari tarjimasi
Neptun

thumb

Neptun (belgisi: 16px|♆) – Quyosh tizimidagi Quyoshdan uzoqligi boʻyicha 8-sayyora. Koʻzga koʻrinmaydi, belgisi if yoki T. Fransuz astronomi U. Leveryening matematik hisoblari asosida 1846-yil nemis astronomi I. Galle kashf etgan. Quyoshdan oʻrtacha uzokligi 30,071 astronomik birlik (4498,6 mln. km). Orbitasining ekssentrisiteti 0,008, orbita tekisligi ekliptika bilan G46’ burchak tashkil etadi. Quyosh atrofidagi aylanish davri 164,788 yil, oʻz oʻqi atrofida 16 soatda aylanib chiqadi. Neptunning ekvatorial radiusi 24750 km, massasi Yer massasining 17,25 baravariga teng. Neptun moddasining oʻrtacha zichligi boshqa gigant-sayyoralarniki kabi 1,71 g/sm³ ga teng. Ekvatorda ogʻirlik kuchi tezlanishi 15m/s2, Neptun sirtida ikkinchi kosmik tezlik 25 km/s. Neptun atmosferasi vodorodning metan bilan bir oz aralashmasidan iborat molekulalaridan tashkil topgan. Neptun tashki qatlamining temperaturasi 200° atrofida. Oddiy koʻz bilan Neptunni kuzatib boʻlmaydi. Teleskopda burchak diametri taxminan 2,5" boʻlgan yashil disk boʻlib koʻrinadi. Neptunning 8 ta tabiiy yoʻldoshi boʻlib, ulardan 2 tasi katta – Nerida va Triton bor.

Neptunning kashf etilishi astronomiyaning katta yutuqlaridan biridir. Uran kashf etilgandan ikki yil oʻtgandan keyin, 1783-yil rus astronomi A. N. Lek-sel (1740—84) uning harakatini oʻrga-nib, Uranning hisoblangan yoʻldan muntazam ravishda ogʻishini aniqladi, bu ogʻish 8-nomaʼlum sayyoraning taʼsiri ekanligini aytgan. Bu gipotezani fransuz fizigi D. F. Arago qoʻllab-quvvatlagan. J. K. Adame va U. Leveryelar bir-biridan mustaqil holda uning oʻrnini mustaqil ishlab chiqqan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Neptun Quyosh tizimining Quyoshdan uzoqliligi boʻyicha sakkizinchi oʻrinda turuvchi sayyoradir.

 Yana qarang 

 

Turkum:Astronomiya
Turkum:Quyosh tizimi
Turkum:Neptun
Splin

Splin (ruscha: Сплин) rus rock-guruhidir. 1994-yili Aleksandr Vasilyev tomonidan tuzilgan.
 Diskografiyasi 
 Пыльная Быль (Chang bosgan hikoya), 1994
 Коллекционер Оружия (Qurol toʻplovchi), 1996
 Фонарь под Глазом (Koʻkargan koʻz, so'zma-so'z tarj. Koʻz ostidagi fonus), 1997
 Гранатовый Альбом (Anor albom), 1998
 Альтависта (Altavista), 1999
 Зн@менатель (сборник песен для радио) (Radio uchun terma), 1999
 Альтависта live (Altavista jonli), 2000
 25 кадр (25-kadr), 2001
 Акустика (Akustika), 2002
 Новые Люди (Yangi odamlar), 2003
 Реверсивная Хроника Событий (Voqealarning teskari solnomasi), 2004
 Раздвоение Личности (Juft shaxsiyat), 2007
 Сигнал из космоса(Signal From Space), 2009
 
 Rasmiy sahifasi
Astronomik birlik

Astronomik birlik – astronomiyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha boʻlgan o'rtacha masofaga teng. Astronomik birlikni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal parallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati Yerga juda yaqin keladigan sayyoralarni kuzatish usuli (yoki boshqa usullar) bilan topiladi. Deyarli barcha asronomik hisoblashlarda 1 a.b.=149.6 mln. km deb olinadi. Aniq qiymati:

Astronomik birlik – astrono-miyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha boʻlgan oʻrtacha masofaga teng. A.6.ni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal parallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati Yerga juda yaqin keladigan sayyoralarni kuzatish usuli (yoki boshqa usul) bilan topiladi. 20-asr gacha bu maqsadda Marsning buyuk roʻpara turish vaqtlarida kuzatilgan natijalardan foydalanilar edi. Quyosh parallaksini Yerga juda yaqin oʻtadigan ayrim kichik sayyoralarni kuzatish yoʻli bilan aniqlashga urinish Eros kashf qilinganidan keyin boshlandi. 1930– 31 yillarda Eros Yerdan 22 mln. km uzoqliqdan oʻtdi. Oddindan tuzilgan dasturga koʻra jahonning 24 rasadxonasida, shu jumladan, Toshkent rasadxonasida ham kuzatuvlar olib bori-lib, R"e=8.790"ga tengligi aniqlandi.1961–63 yillarda sobiq Ittifoq va AQShda Merkuriy, Venera va Mars ra-diolokatsiya qilinishi natijasida Astronomik birlik hisoblandi. Astronomik birlik ni butun olam tortishish qonunita asoslangan dinamik va yorugʻlik tezligiga asoslangan fizik usullar bilan ham topish mumkin. Astronomik birlikning eng aniq qiymati (1 a.b.=149597870±2 km) avtomatik kosmik kemalar harakatini kuza-tib topildi. Deyarli barcha astronomik hisoblashlarda 1 a.b.=149,6 mln. km deb olinadi.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

1 a.b. = 149 597 870 691 ± 30 m.

 Tarixi 
XX asrgacha bu maqsadda Misrning buyuk ro'para turish vaqtlarida kuzatilgan natijalardan foydalanilar edi. Quyosh parallaksini Yerga juda yaqin o'tadigan ayrim kichik sayyoralarni kuzatish yo'li bilan aniqlashga urinish Eros kashf qilinganidan keyin boshlandi. 1930-1931 yillarda Eros Yerdan 22 mln. km uzoqlikdan o'tdi. Oldindan tuzilgan dasturga ko'ra jahonning 24 rasadxonasida, shu jumladan, Toshkent rasadxonasida ham kuzatuvlar olib borilib, Р"е=8.790" ga tengligi aniqlandi. 1961-1963 yillarga sobiq Ittifoq va AQSHda Merkuriy, Venera va Mars radiolokatsiya qilinishi natijasida "Astronomik birlik" hisoblandi. Astronomik birlikni butun olam tortishish qonuniga asoslangan dinamik va yorug'lik tezligiga asoslangan fizik usullar bilan ham topish mumkin.
Chilonzor yoʻli

Chilonzor yoʻli — Toshkent metropoliteni yoʻllaridan biri. 1977-yil 6-noyabrda ishga tushirilgan. 

200px|right

 Yoʻlga qoʻyish xronologiyasi 
Bekat nomiIshga tushirilish vaqti UzunligiBekatlar soni«Olmazor» — «Oktyabr revolyutsiyasi»6-noyabr 197712,2 km9«Oktyabr revolyutsiyasi» — «Maksim Gorkiy»18-avgust 19804,6 km3«Chinor» - «Olmazor»25-dekabr 20206,9 km5Jami:23,7 km17 bekat

 Qayta nomlanish tarixi 

BekatOldingi nomiYillarMustaqillik maydoniV.I. Lenin nomidagi maydon1977—1991Mirzo UlugʻbekSSSR 50 yilligi1977—1992Milliy bogʻKomsomol1977—1992Yoshlik1992—2005Amir Temur xiyoboniOktabr revolyutsiyasi1977—1992Markaziy xiyobon1992—1993Buyuk Ipak yoʻliMaksim Gorkiy1980—1997BunyodkorXalqlar Doʻstligi1977—2008NovzaHamza1977—2015

 O`tish bekatlari 
2Oʻzbekiston yoʻliAlisher Navoiy3Yunusobod yoʻliYunus Rajabiy4Oʻzbekiston mustaqilligining30-yilligi yoʻliQipchoq

 Bekatlar 
1. Chinor
2. Yangihayot
3. Sergeli
4. Oʻzgarish
5. Choshtepa
6. Olmazor
7. Chilonzor
8. Mirzo Ulugʻbek
9. Novza
10. Milliy bogʻ
11. Xalqlar doʻstligi
12. Paxtakor
13. Mustaqillik maydoni
14. Amir Temur xiyoboni1
15. Hamid Olimjon
16. Pushkin
17. Buyuk ipak yoʻli

 Harakat tarkibi 
Chilonzor yoʻlida 81-717/714 raqamli vagonlar toʻrt-vagonli poyezdda harakatga qoʻyilgan.

 
http://metrotashkent.narod.ruda Chilonzor yoʻli

Turkum:Toshkent metropoliteni
Turkum:Metropoliten
Turkum:Chilonzor yoʻli liniyasi
Oʻzbekiston yoʻli

Oʻzbekiston yoʻli Toshkent metropolitenining hozirda mavjud yoʻllaridan biridir. 1984-yilning 7-dekabrida ishga tushirilgan.

 Ochilish sanalari 
Yoʻl qismiSana UzunlikBekatlar soni„Alisher Navoiy“ – „Toshkent“7-dekabr 19844,8 km5„Toshkent “– „Chkalov“6-noyabr 19873,3 km2„Alisher Navoiy “– „Chorsu“6-noyabr 19892,4 km2„Chorsu“ – „Beruniy“30-aprel 19913,8 km2Jami:14,3 km11 bekat

 Nomlar oʻzgarishi 
BekatAvvalgi nomlariYillarKosmonavtlarKosmonavtlar prospekti1984-1992MashinasozlarTashselmash1987-1992DoʻstlikChkalov1987-2012

 Yoʻldan yoʻlga oʻtish joylari 
#Qaysi yoʻlgaQaysi bekatga1Chilonzor yoʻliPaxtakor3Yunusobod yoʻliMingoʻrik

 Poyezdlar 
Bu yoʻlda 81-717/714,81-718/719 va 81-765/766 tipli vagonlardan iborat toʻrt vagonli poyezdlar yuradi.

 
 Oʻzbekiston yoʻli MetroTashkentda

Turkum:Toshkent metropoliteni
*
Martin Luther King Jr.

Martin Luther King, Jr. (15-yanvar, 1929 — 4-aprel, 1968) — afroamerikalik baptist rohibi hamda Amerika inson huquqlari faoli va yetakchisi boʻlgan. U bugun AQSh tarixida inson huquqlari taraqqiyoti uchun muhim hissa qoʻshgan shaxs sifatida eslanadi. U AQShda qora tanli aholining fuqarolik huquqlari uchun kurash rahbarlaridan biri boʻlgan boʻlib, kuch ishlatmasdan, tinch yoʻl bilan kurashish usuli tashabbuskoridir. Baptistlar ruhoniysi (1954-yildan). „Xristian rahbarlarining janubiy konferensiyasi“ uyushmasining asoschisi (1957). Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti laureati (1964). Irqchilar tomonidan oʻldirilgan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:AQSh kishilari
Turkum:Grammy mukofoti sovrindorlari
Turkum:Amerikalik Nobel mukofoti laureatlari
Chilonzor (metro bekati)

Chilonzor — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. Olmazor va Mirzo Ulugʻbek bekatlari oʻrtasida joylashgan. Bekatdan Toshkent tibbiyot kollejiga chiqiladi.Chilanzar
Mirzo Ulugʻbek (metro bekati)

"Mirzo Ulugʻbek" — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekati hisoblanadi. Mirzo Ulugʻbek bekati Chilonzor va Novza bekatlari oraligʻida joylashgan. Stansiya Mirzi Ulugbeka

 

Turkum:Mirzo Ulugʻbek sharafiga nomlangan joylar
Amir Temur xiyoboni (metro bekati)

Amir Temur xiyoboni - Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻlining bekatlaridan biri. «Mustaqillik maydoni» va «Hamid Olimjon» bekatlari oʻrtasida joylashgan. Bekatdan Yunusobod yoʻlining Yunus Rajabiy bekatiga oʻtiladi. Amir Temur xiyoboni sharafiga nomlangan. Bekat kolonnali, 2 vestibyul va 1 orolchali platformadan iborat.Станция Сквер Амира Тимура

 Stansiya atrofidagi inshootlar 
 Amir Temur xiyoboni
 Temuriylar tarixi davlat muzeyi
 InterContinental Tashkent, an IHG
 Hotel O‘zbekiston
 O‘zbekiston xalqaro anjumanlar saroyi
Hamid Olimjon (metro bekati)

Hamid Olimjon — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. Atoqli oʻzbek adibi Hamid Olimjon sharafiga nomlangan. 2 vestibyul va 1 platformali. Platformada 9ta chiroqlar bor, ular oq marmar va smaltadan ishlangan. Bekatda bir nechta panno bo'lib, bittasida Hamid Olimjon gorelyefi borСтанция Хамида Алимджана
Pushkin (metro bekati)

Pushkin — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. Afsonaviy rus adibi Aleksandr Pushkin sharafiga nomlangan. 2 vestibyul va 1 platformali. Platformada 9ta chiroqlar bor, ular oq marmar va smaltadan ishlangan. Bekatda bir nechta panno bo'lib, bittasida Pushkin tasvirlanganСтанция Ushbu bekatning arxitektorlari: L. Adamov, R. Fayzullaev, A. Tabibov va A. Adilova. Bekatning mramordan tayyorlangan 40 ustunlarning tepa qismi girlyand shamlar shaklida qilingan chiroqlar bilan bezatilgan (rassom I.Lipene). Shunday uslubdagi shamlar platformaga tushirirish devorlariga ham o’rnatilgan. Bekatning devorlarini bronzadan yasalgan pannolar bezatib turipti va ularning birida esa A.S.Pushkin tasvirlangan. Bekatning poli silliq kulrang granit bilan qoplangan. Uning devorlari hamda vestibyuldagi ustunlar oq va pushti rangli mramor bilan qoplangan. Platformaning uzunligi esa 102 metr.
Buyuk Ipak yoʻli (metro bekati)

Buyuk Ipak yoʻli — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. 1997-yil 1-maygacha rus adibi Maksim Gorkiy nomi bilan atalgan. Bir qubbali ikki vestibyuldan iborat. Platforma devorlari Maksim Gorkiyning "Dankoning alangali yuragi" asarini aks ettirgan barelyef bilan bezatilgan. Poli marmar va granitdan tayyorlangan.Станция Великий Шелковый Путь
Yunusobod yoʻli

Yunusobod yoʻli — Toshkent metropoliteni yoʻllaridan biri. 2001-yil 26-oktyabrda yoʻlga qoʻyilgan. 2016-yil noyabrda avvaldan qurilishi rejalashtirilgan Yunusobod va Turkiston bekatlarini qurish ishlari boshlab yuborildi. Qurilishga 108 million dollar ajratilgan. Bekatlar 2020-yil 29-avgustda foydalanishga topshirildi. Shuningdek, Fayzulla Xoʻjayev, Bobur, Toʻqimachilar, Usmon Nosir, Janubiy bekatlari loyihasi bekor qilindihttps://m.kun.uz/news/2019/11/06/toshkent-metropoliteni-42-yoshini-qarshiladi.

 Bekatlar 
 Mingoʻrik (metro bekati) (26-oktyabr 2001-yilda ishga tushgan) — Oʻzbekiston yoʻlining Oybek bekatiga o'tiladi.
 Yunus Rajabiy (metro bekati) (26-oktyabr 2001-yilda ishga tushgan) — Chilonzor yoʻlining Amir Temur xiyoboni bekatiga o'tiladi.
 Abdulla Qodiriy (metro bekati) (26-oktyabr 2001-yilda ishga tushgan) —
 Minor (metro bekati) (26-oktyabr 2001-yilda ishga tushgan) —
 Bodomzor (metro bekati) (26-oktyabr 2001-yilda ishga tushgan) —
 Shahriston (metro bekati) (26-oktyabr 2001-yilda ishga tushgan) — 2015-yil 16-iyungacha nomi "Habib Abdullayev" bo'lgan
 Yunusobod (metro bekati) (29-avgust 2020-yilda ishga tushgan) —
 Turkiston (metro bekati)https://m.kun.uz/news/2020/06/16/toshkent-metrosining-yunusobod-yonalishida-ikkita-bekat-qurib-bitkazildi (29-avgust 2020-yilda ishga tushgan)https://m.kun.uz/news/2020/08/29/prezident-toshkent-metrosining-qurilishi-tugallangan-yunusobod-yonalishi-bilan-tanishdi —

 Harakat tarkibi 
Yunusobod yoʻlida 81-717/714 raqamli vagonlardan iborat toʻrt vagonli poyezd harakatlanadi.http://metrotashkent.narod.ru saytida Yunusobod yoʻli

 Avariya 
 2019-yil 18-dekabrda Yunusobod bekati qurilishida yon devorning qulab tushishi oqibatida avariya holati kelib chiqqan. Hodisa joyiga huquq-tartibot organlari xodimlari, qutqaruchilar, shifokorlar yetib kelishgan, qidiruv-qutqaruv ishlari boshlangan Oʻzbekiston Bosh vaziri boshchiligida avariya oqibatlarini bartaraf etish komissiyasi tuzildi
 Hodisaga kuchli yomgʻir natijasida beton devorning orasiga suv toʻplanib, devor ogʻirlik oqibatida qulab tushgani aytildi.
 Qutqaruv yakunlandi. Qurbonlar soni 6ta ekani aytildi.
 19-dekabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi tomonidan hodisa yuzasidan jinoiy ish ochildi
 Saylovlar doirasidagi anjumanlarda deptatlar qurilish sohasiga mas’ul shaxslarni tanqid qilishgan. Go Uzbekistan loyihasi muallifi esa Yunusobod bekatiga „Quruvchilar“ nomini berishni taklif qilgan.
 Oʻzbekiston temir yoʻllari halok boʻlgan har bir ishchining oilasi uchun 100 million soʻm (taqriban 10400 dollar) tovon puli ajratdi.

 

Turkum:Toshkent metropoliteni
Turkum:Metropoliten
Turkum:Yunusobod yoʻli liniyasi
Turkum:2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Oʻzgarish (metro bekati)

Oʻzgarish — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan birihttps://www.goldenpages.uz/metro/.

 

Turkum:2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
Turkum:2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Tuman (tabiiy hodisa)

Ushbu maqola tabiiy hodisa haqidadir. „Tuman“ soʻzining boshqa maʼnolari uchun Tuman maqolasiga qarang.
right|thumb|300px|Santa Barbara (Kaliforniya, AQSh) shahridagi ikki manzara: chap tomonda ochiq ob-havo, oʻng tomonda esa tuman.

Tuman – tomchi holidagi suyuq dispers fazali aerozollar. Oʻta toʻyingan bugʻlardan kondensatsiya natijasida hosil boʻladi. Atmosferadagi Yer sirti qatlamlaridagi suv bugʻlarining toʻyinishidan hosil boʻlgan suv tomchilari yoki muz kristallari toʻplamidan iborat. T. 1 km dan kamroq masofaga gorizontal koʻrinishni xiralashtiradi. T. Yerga yaqin havo qatlamining sovishi yoki uning namlanishi oqibatida yuzaga keladi. Sovish natijasida paydo boʻladigan T. quyidagilarga ajraladi: 1) Yer yuzasi salbiy radiatsiya balansi natijasida bunyodga keladigan va Yer yuzasidagi havo qatlamini sovitadigan radiatsion T., bunday T., odatda, sal shamol boʻlib ayoz tunda, qishda esa kunduzi ham boʻlishi mumkin; 2) sovuq Yer ustiga issiq havoning adveksiyasi natijasida paydo boʻladigan advektiv T.; bulutlar past boʻlib sovuq shamol turganda sutkaning har qanday paytida ham yuzaga kelishi mumkin; 3) atmosfera fronti ustidagi yomgʻir tomchilarining bugʻlanishi hisobiga paydo boʻladigan frontal T. Qishda qattiq sovuq adveksiyasi paytida dengizlar ustida, yozda va kuzda esa qirgʻoqdan kechasi sovigan havoning oqib kelishi oqibatida suv havzalari ustida kuzatiladi. Koʻp vaqt T. yuqorida aytib oʻtilgan jarayonlarning birgalikdagi yoki ketma-ket taʼsiri ostida ham paydo boʻladi.

Meteorologiyada tuman atamasi ostida suv bugʻlari, tomchilari yoki muz parchalarining kondensatsiyalashib, yer sirtiga yaqinlashishi va natijada havo shaffofligining kamayishi tushuniladi. Boshqacha aytganda, tuman yer sirtidagi bulutdir.

Tumanlar hosil boʻlishi suv bugʻining atmosferadagi kondensatsiya yadrolari (tayanch nuqtalari) atrofida yigʻilishi va kondensatsiyalanishidan boshlanadi. Suv tomchilaridan iborat tumanlar odatda −20 °C dan yuqori havo harorati sharoitida kuzatiladi, biroq bunday tuman shakllari −40 °C atrofidagi haroratda ham paydo boʻlgan hollari maʼlum. Bundan quyi haroratlarda muz tumanlari hosil boʻladi.

Tumanlar aholi punktlarida boshqa joylardagiga nisbatan koʻproq hosil boʻladi. Bunga sabab shahar havosida kondensatsiya yadrolari (masalan, avtomobil tutuni va boshqa yonish mahsulotlari) koʻproq boʻlishidir.

Transport vositalari ishiga xalal bergani tufayli ob-havo bashoratlarida boʻlajak tumanlar alohida eslatib oʻtiladi.

 

Turkum:Meteorologiya
Turkum:Atmosfera
Kirk Hammett

thumb|Hammett (2007)
Kirk Lee Hammett (18-noyabr, 1962-yil) - 1983-yildan beri Metallica musiqiy guruhi yetakchi gitarachisi va bastakori.

Turkum:18-noyabrda tugʻilganlar
Turkum:1962-yilda tugʻilganlar
Turkum:Musiqachilar
Turkum:Kishilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
AS Roma

Roma — Rim sharafini himoya qiluvchi Italiya futbol klubi.

 Yutuqlari 
 Italiya chempioni: 1942, 1983, 2001
 Italiya vitse-chempioni: 1931, 1936, 1955, 1981, 1984, 1986, 2002, 2004, 2007, 2008, 2010, 2014, 2015, 2017
 Italiya kubogisohibi: 1964, 1969, 1980, 1981, 1984, 1986, 1991, 2007, 2008
 Italiya kubogi finalchisi: 1937, 1941, 1993, 2003, 2005, 2006, 2010, 2013
 Italiya superkubogisohibi: 2001, 2007
 Chempionlar kubogi finalchisi: 1984
 Yarmarkalar kubogi sohibi: 1961
 UEFA kubogi finalchisi: 1991

 Oʻyingoh 

 1927—1929 — „Motovelodromo Appio“
 1929—1941 — „Kampo Testachchio“
 1941—1953 — Milliy fashistik firqasi oʻyingohi (keyinroq „Stadio Flaminyo“)
 1953—1989 — „Stadio Olimpiko“
 1989 — „Stadio Flaminyo“ (1990-yilgi JCH tufayli „Stadio Olimpikoda“ taʼmirlash ishlari olib borilgan)
 1990—hozir — yana „Stadio Olimpikoda“

 Taniqli futbolchilar 
 Franchesko Totti
 Ivan Pelitsoli
 Kristian Panuchchi
 Vinchentso Montella
 David Pisarro
 Yon Arne Riise
 Julio Baptista
 Sergey Gurenko
 Dmitriy Alenichev
 Eldor Shomurodov

 Futbolchilar 

 Joriy tarkib 

 Primavera jamoasi 

 Shartnomasi mavjud boshqa futbolchilar 

 Ijaraga berilgan futbolchilar 

 Ayollar jamoasi 

 Mashhur futbolchilar 

 Muzlatilgan raqamlar 
2017-yildan beri “Roma” 2017-yilda futboldan ketgan Francesco Tottini Rim jamoasidagi faoliyati uchun hurmat yuzasidan 10-raqamni birorta futbolchiga berilmagan. 10-raqamni 2022-yilda Paulo Dybalaga berilishi kerak edi, ammo Dybala 10-raqam o‘rniga 21-raqamni tanlagan.
 (1993–2017)

 

 
 Rasmiy sayt 
 AS Roma Ultras 
 AS-Roma.ru — MDH dagi Romaning fan-klubi 
 Roma Giallo Rossa 
 AS Roma Blog 

Turkum:Italiya futbol klublari
Turkum:Rimda Sport
Turkum:1927-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Choshtepa (metro bekati)

Choshtepa — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan birihttps://www.goldenpages.uz/metro/.

 

Turkum:2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
Turkum:2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Qipchoq (metro bekati)

Qipchoq — Toshkent metropoliteni Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi yoʻlining bekatlaridan biri. Bekat 2023-yil 30-avgustda ishga tushirilgan.
Sirgʻali (metro bekati)

Sirgʻali — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan birihttps://www.goldenpages.uz/metro/.

 

Turkum:2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
Turkum:2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Chinor (metro bekati)

Chinor — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻlining bekatlaridan biri. Bekat 2020-yil 30-avgustda ishga tushirilganhttps://www.goldenpages.uz/metro/. Nomi 2023-yil avgustda Chinor deb o'zgartirgan, oldin esa 5-bekat edi.

 Galereya 

 

Turkum:2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
Turkum:2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Turkiston (metro bekati)

Turkiston — Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻlining oxirgi bekati.Президент Тошкент метросининг қурилиши тугалланган «Юнусобод» йўналиши билан танишди

 Galereya 

 

Turkum:2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
Turkum:2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Yunusobod (metro bekati)

Yunusobod – Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻlining bekatlaridan birihttp://www.mirmetro.net/node/3046.
Vokzal shu nomdagi tuman – „Yunusobod“ nomi bilan atalgan.

 Tavsifi 
Bekat ustunli, ikki oraliqli, sayoz, egri platformali (Toshkent metrosining egri platformali yagona bekati), ikkita yer osti vestibyulli. Bekat dizayni platforma markazida bir qator relyef ustunlari bilan noyob qiyalik uslubida qurilgan. Kirish qismida Toshkentning zamonaviy va qadimiy qiyofasini aks ettiruvchi oyna koʻrinishidagi rasmlar oʻrnatilgan. Platformaning devorlarida oltita ekran kompozitsiyasi mavjud.

 Qurilishi 
2016-yilning 7-noyabr kuni Oʻzbekiston Prezidenti vazifasini bajaruvchi Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan avval yer osti suvlari sizib chiqishi sababli toʻxtatilgan „Yunusobod“ va „Turkiston“ bekatlari qurilishi qayta tiklandi. Qurilish jarayonida Germaniya va Rossiyadan kelgan qurilish texnikalaridan foydalanilgan. Loyihada nemis texnologiyasi qoʻllangan, buning natijasida suvli qatlam temir-beton quvurlar yordamida bartaraf etilgan. 2019-yil 30-noyabr kuni yer osti oʻtkazgich qurilishi munosabati bilan avtomobil yoʻlining ayrim uchastkalari vaqtincha yopildi. 2020-yil 15-iyunda yakunlandi. „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ aksiyadorlik jamiyati matbuot xizmati xabariga koʻra, Yunusobod va „Turkiston“ stansiyalari qurilishining umumiy qiymati 103,8 million AQSH dollarini tashkil etgan. 2020-yil 29-avgustda Yunusobod stansiyasi foydalanishga topshirildi.
 Avariya 
2019-yil 18-dekabrda bekat qurilishida yon devorning qulab tushishi oqibatida avariya holati kelib chiqqan. Hodisa joyiga huquq-tartibot organlari xodimlari, qutqaruchilar, shifokorlar yetib kelishgan, qidiruv-qutqaruv ishlari boshlangan Oʻzbekiston Bosh vaziri boshchiligida avariya oqibatlarini bartaraf etish komissiyasi tuzildi Hodisaga, birinchidan kuchli yomgʻir natijasida beton devorning orasiga suv toʻplanib, yaxshi mustahkamlanmagan devor ogʻirlik oqibatida qulab tushgani, ikkinchidan avtomobil qatnovi toʻxtatilmagani oqibatida yerdagi tebranish devorni qotirishga halal bergani aytildi. 19-dekabr kuni qutqaruv yakunlandi. Qurbonlar soni 6ta ekani aytildi. Shu kuni Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi jinoyat kodeksining 257-moddasi bilan (texnika xavfsizligi qoidalarini buzish) jinoiy ish ochildi. Keyinchalik, bu jinoyat ishi dalillar yetarli emasligi sabali yopildi. Saylovlar doirasidagi anjumanlarda deptatlar qurilish sohasiga mas’ul shaxslarni tanqid qilishgan. Deputat, „Go Uzbekistan“ loyihasi muallifi Fazliddin Hojimuhammedov esa Yunusobod bekatiga „Quruvchilar“ nomini berishni taklif qilgan Oʻzbekiston temir yoʻllari halok boʻlgan har bir ishchilarning oilasi uchun 100 million soʻm (taqriban 10400 dollar) tovon puli ajratdi. Shuningdek, ularning har bir oilasi ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, doimiy moddiy taʼminlab turilishi aytildihttps://kun.uz/news/2020/02/23/yunusobod-metrosi-qurilishida-halok-bolgan-yigitlar-yaqinlari-ularning-ushalmay-qolgan-orzulari-haqida

 Galereya 

 

Turkum:2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
Turkum:2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Bodomzor (metro bekati)

«Bodomzor» — Toshkent metropolitenining Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri.Юнусабадская линияБадамзар 2001-yil 26-oktyabr kuni foydalanishga topshirilgan. Metro bekati meʼmori Ya. Mansurov, bekat kompozitsiyalari rassomi R. Muhammadjonov, A. Rahimov.

 Stansiya atrofidagi inshootlar 
 Ekspomarkaz
 Oʻzbekiston milliy banki
 Toshkent axborot texnologiyalari universitetining Fargʻona filiali

 Galereya 

 

Turkum:2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Minor (metro bekati)

Minor - Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. Yerusti va yerosti vestibyullaridan iborat. Bu bekatda metropoliten idorasi joylashgan.Станция «Минор»

 Galereya 

 

Turkum:2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Abdulla Qodiriy (metro bekati)

Abdulla Qodiriy - Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. Bekat XX asr oʻzbek adibi Abdulla Qodiriy sharafiga shunday atalgan.Станция «Абдулла Кодыри» на сайте «Ташкентское метро» Bekat 2ta yerosti vestibyulidan iborat. Platformasi 4 qirrali marmar ustunlardan iborat. Abdulla Qodiriy bekati Yunus Rajabiy va Minor bekatlari oraligʻida joylashgan. 

 Galereya 

 

Turkum:2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Ming Oʻrik (metro bekati)

thumb|280px|Mingoʻrik bekatidan chiqqanda Shaxrisabz koʻchasining koʻrinishi
Ming Oʻrik – Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. Ushbu bekatdan Oʻzbekiston yoʻlining Oybek bekatiga oʻtiladi. 2 vestibyul va 1 platformadan iborat. Kumushrang marmar bilan bezatilgan. Oybek bekatiga oʻtiladigan 140 metrli yoʻlagi bor.Yunusabadskaya liniyaMing UrikUzbekistanskaya liniyaAybek

 Tarixi 

Yunusobod yoʻnalishidagi ushbu bekatning loyihaviy nomi „Lohutiy“ bekati boʻlgan. Metro bekatning qurilish ishlari 80-yillar soʻngida boshlanadi. 90-yillarga kelib qurilish materiallarining taqchilligi, hamda xomashyolarning narxi haddan tashqari oshib ketganligi sababli qurilish ishlari sekinlashadi. 2001-yil oktyabrida „Ming oʻrik“ nomi ostida ishga tushgan .

 

Turkum:2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Orlando Bloom

Orlando Jonathan Blanchard Copeland Bloom (1977-yil 13-yanvarda tugʻilgan) ingliz aktyoridir. UNICEFning yaxshi niyatli elchisi. Uzuklar hukmdori va Hobbit trilogiyasidagi Legolas va Karib dengizi qaroqchilari filml qislmlaridagi Will Turner rollari orqali tanilgan.

 Filmografiyasi 

YilFilmRol1997WildeRentboy2001Black Hawk DownPFC Todd BlackburnUzuklar hukmdori: Uzuklar ittifoqiLegolas2002Uzuklar hukmdori: Ikki qal’a2003Uzuklar hukmdori: Qirolning qaytishiNed KellyJoseph ByrneKarib dengizi qaroqchilari: Qora Marvarid tavqi lanʼatiWill Turner2004Jimmy „The Calcium Kid“ ConnellyTroyParisHavenShy2005Muqaddas zaminBalian de IbelinElizabethtownDrew Baylor2006Love and Other DisastersHollywood PaoloThe Armenian GenocideAuguste BerneauKarib dengizi qaroqchilari: Murdalar sandigʻiWill Turner2007Pirates of the Caribbean: At World's EndEverest: A Climb for PeaceNarrator2009New York, I Love YouDavid Cooler2010Sympathy for DeliciousThe StainMain StreetHarris Parker2011The Good DoctorDr. Martin E. BlakeFight for Your Right RevisitedJohnny RyallThe Three MusketeersGeorge Villiers2013ZuluBrian EpkeenThe Bling RingOʻziRomeo and JulietRomeoHobbit: Smaug vayronasiLegolas2014Hobbit: Besh koinotning urushi2015Digging for FireBen2017UnlockedJack AlcottKarib dengizi qaroqchilari: Murdalar ertak aytmaydiWill TurnerRetaliationMalkyS.M.A.R.T. ChaseDanny Stratton2020The Outpost1st Lieutenant Benjamin D. KeatingTBANeedle in a TimestackNomsiz Karib dengizi qaroqchilarining oltinchi qismiWill Turner

 

 
 Orlando Bloom IMDbda
 Orlando Bloom Yahoo! Moviesda

Turkum:1977-yilda tugʻilganlar
Turkum:Angliyalik erkak aktyorlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
AQSh prezidenti

thumb|right|150px|Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidenti muhri.
Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti — Amerika Qo'shma SHtatlari Konstitutsiyasiga muvofiq, Amerika Qo'shma SHtatlari davlat va ijroiy hukumat boshligʻi hamda Amerika Qo'shma SHtatlari armiyasi va floti bosh qoʻmondonidir.

Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidenti Amerika Qo'shma SHtatlari Kongressi tomonidan qabul qilingan qonun loyihalariga (bill) veto lar kiritishga haqli. 

Ushbu mansab Amerika Qo'shma SHtatlari Konstitutsiyasiga 1787-yil, yaʼni Konstitutsiya qabul qilingan yilda kiritilgan. 
Birinchi Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidenti 1789-yil George Washington boʻldi.

Joriy Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidenti - Joe Biden. U 2021-yil 20-yanvardan ushbu lavozimga 46-prezident boʻlib rasman kirishdi.

 Talablar 
Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidentligiga saylov kuniga qadar 35 yoshdan kam boʻlmagan, kamida 14 yil Amerika Qo'shma SHtatlarida yashagan Amerika Qo'shma SHtatlari fuqarolar saylanishi mumkin. Shuningdek, ushbu fuqaro Amerika Qo'shma SHtatlarida tugʻilgan boʻlishi shart. Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidenti vakolati muddati 4 yil boʻlib, bir kishi ikki martadan ortiq (surunkali yoki tanaffus bilan boʻlishidan qatʼiy nazar) ushbu lavozimga saylanishi taʼqiqlanadi.AQSh Konstitutsiyasi 22-tuzatmasi. 

 

 
 Amerika Qo'shma SHtatlari Prezidenti rasmiy sayti
Michelle Obama

Michelle LaVaughn Robinson Obama (talaffuzi: Mishel LaVon Robinson Obama; 17-yanvar, 1964) Amerika Qoʻshma Shtatlarining sobiq Birinchi Xonimi (2009-2017-yillar mobaynida), 44–AQSh prezidenti Barack Obamaning rafiqasidir. U birinchi xonim mansabini egallagan ilk afroamerikalik ayoldir.

Chikagoning janubiy qismida voyaga yetgan Obama Prinston universiteti va Garvard yuridik fakultetini tamomlagan. O‘zining dastlabki yuridik karerasida u Sidley Ostin advokatlik firmasida ishlagan va u yerda bo‘lajak turmush o‘rtog‘i Barak Obama bilan tanishgan. Keyinchalik u notijorat tashkilotlarda va Chikago universitetida dekan yordamchisi sifatida ishlagan. Undan so‘ng Chikago universiteti tibbiyot markazining jamoatchilik va tashqi ishlar bo‘yicha vitse-prezidenti bo‘lib ishlagan. Mishel 1992-yilda Barakga turmushga chiqdi va ularning ikki qizi bor.

Obama xonim erining 2008 va 2012-yillardagi prezidentlik kampaniyalarida qatnashgan. U birinchi xonim sifatida xizmat qilgan birinchi afro-amerikalik ayol edi. Birinchi xonim sifatida Obama ayollar uchun namuna bo‘lib xizmat qildi va qashshoqlikdan xabardorlik, ta’lim, ovqatlanish, jismoniy faollik va sog‘lom ovqatlanish uchun himoyachi sifatida ishladi. U amerikalik dizaynerlarni qo‘llab-quvvatlagan va moda timsoli hisoblangan. Erining prezidentligidan keyin Obamaning ta’siri yuqoriligicha qolmoqda.

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Grammy mukofoti sovrindorlari
Turkum:LGBT huquqlari faollari
Turkum:AQSh birinchi xonimlari
Talas jangi

Talas jangi — Talas (Taroz) daryosi boʻyida arab va xitoy qushinlari oʻrtasida yuz bergan hal qiluvchi jang (751). 8-asrning 1 yarmida Tan imperiyasi Buyuk ipak yoʻlini egallash va bu yoʻldagi davlatlarni oʻziga boʻysundirish uchun bir necha bor urushlar qilgan. Movarounnahrdagi murakkab ichki ahvol (arablarga qarshi xalq qoʻzgʻolonlari), Fargʻona hokimining Choch hokimiga qarshi kurashida Xitoydan yordam soʻragani bu yurishlarga bahona boʻlgan. Tan davlati 750 yil millati koreys boʻlgan Gao Syanchji (Gav Shanchji) qoʻmondonligida katta qoʻshin joʻnatgan. Bu qoʻshin fargʻonaliklar bilan ittifoqlikda Chochni olib vayron qilgan, katta oʻlja (tuyalar, otlar, oltin, kumush)ni qoʻlga kiritgan. Choch qokimi qatl qilingan, uning oʻgʻli arablardan yordam soʻragan. 751 yil iyul oyida arablarning Ziyod ibn Solih qoʻmondonligi ostidagi qoʻshini Gao Syanchjining xitoylar, fargʻonaliklar, qashqarliklar, kucharliklar hamda qarluqlardan iborat yirik qoʻshini (arab iga koʻra 100 ming kishi) bilan Talas daryosi boʻyida toʻqnashgan. Talas jangi 5 kun davom etgan. Toʻqnashuv jarayonida Tan armiyasi tarkibidagi qarluqlar arablarga qarshi kurashdan bosh tortgan va xitoyliklarning arʼyergardiga zarba berganlar. Xitoy qoʻshini butunlay yakson qilingan. Gao Syanchji yordamchilari Li Siye va Duan Shoushilar bilan birga zoʻrgʻa qochib qutilgan. Ibn al Asirning yozishicha, xitoyliklardan 50 ming kishi oʻldirilib, taxminan 20 ming kishi asir olingan. Asirga tushgan Xitoy jangchilari orasidan tanlab olingan hunarmandlar Samarqandga keltirilgan. Ular Samarqandda qogʻoz ishlab chiqarish. sanoatini yanada rivojlanishiga munosib hissa qoʻshganlar. Xitoylik xunarmandlar hatto Mesopotamiya shaharlariga ham keltirilgan. Talas jangi Markaziy Osiyo xalqlari tarixida oʻta muhim rol oʻynaydi. U Tan imperiyasining Oʻrta Osiyo xududini egallash yoʻlidagi tajovuzkorona siyosatiga uzilkesil chek qoʻygan. Ammo bu Gʻarb bilan Sharq oʻrtasidagi savdo aloqalarini bugunlay uzilishiga olib kelmagan.

Talas jangi 751 — Talas vodiysida boʻlib oʻtgan jang. (Xozirgi Qozog'iston va Qirg'iziston) hududida Abbosiylar xalifaligi (Qutayba ibn Muslim) va Tan xitoylari oʻrtasida O'rta Osiyo hududini nazoratga olish uchun boʻlib oʻtgan. Arab otliq askarlari Xitoy suvoriylarini toʻliq magʻlubiyatga uchratishgan.

Jang natijasida Tan imperiyasining gʻarbga boʻlgan yurushi toʻxtatildi. n Xitoy sarkardalari Arablarga yetarlicha qarshilik koʻrsatishi natijasida, vaqtinchalik ularning sharqga boʻlgan yurushi toʻxtatildi.

 Natija 
 Qarluqlar erkin yurt tuzishdi.
 Islom turkiylar orasida tarqala boshladi.
 Qogʻoz ishlab chiqarish texnologiyasi turkiyalar orqali arablarga oʻtdi.Ular orqali esa gʻarbga.

Turkum:Xitoy ishtirokidagi janglar
Turkum:Qozogʻiston tarixi
Turkum:Qirgʻiziston tarixi
Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Oʻrta Osiyo
Turkum:Islom tarixi
Turkum:Janglar
Sharqiy Turkiston

thumb|Sharqiy Turkiston 
thumb|norasmiy bayroq

Sharqiy Turkiston — Oʻrta Osiyodagi hudud, Xitoy tomonidan bosib olingan va hali hanuz u yerdagi uygʻurlar Xitoy Xalq Respublikasi tomonidan tahqirlanadi, XXR tomonidan ularning madaniyati va dini yoʻq qilinishga harakat qilinadi. (Shinjyang-Uygʻur avtonom rayoni XXR).

XX asrda Sharqiy Turkiston hududida 2 marotaba mustaqil davlatlar tashkil topgan.

 alt=Sharqiy Turkiston etnik xaritasi 1967 yil|thumb|438x438px|Sharqiy Turkiston etnik xaritasi 1967 yilthumb|444x444px|Sharqiy Turkiston ShaharlariSharqiy Turkiston Islom Jumhuriyati (1933).
 Sharqiy Turkiston Inqilobiy Jumhuriyati (1944—1949).

 Tarixi 
Sharqiy Turkiston hududida yaqin kunlargacha xitoyliklar yashamagan. Bu hudud asosan Islom diniga eʼtiqod qiluvchi Uyg'urlar va qisman Qozoqlar yashashgan.

Bir vaqtlar hozirgi Sharqiy Turkistonning tub aholisi tomonidan buyuk tamaddun yaratilgan va Xitoy hamda O'rta Osiyo madaniyatiga katta tasir koʻrsatgan.
Oʻz vatida Sharqiy va Gʻarbiy Turkiston yagona davlatga birlashgan edi.

Hududdagi nizolar natijasida vujudga kelgan notinch vaziyatdan unumli foydalanib olgan Jung'orlarning xoni Galdan Sharqiy Turkistonni bosib oladi. Keyinchalik Xitoyning Manchjur sulolasi tomonidan bosib olinadi.1759-yilga kelib Uygʻuriston toʻliq xitoy-manchjur askarlari tomonidan bosib olinadi.Bosib olingan yer xitoy tilida Sintzyan (Yangi yer) deb atala boshlandi.

Butun XIX asr davomida Sharqiy Turkiston aholisi faqat ozodlik uchun boʻlgan inqiloblar ostida yashaydi (1825—1828, 1857, Yettishahar 1862—1872 yillar). XX asrda esa 1931—1933, 1944—1949 yillarda boʻlib oʻtadi.

 Hozirda XXR hududga xitoyliklarni koʻchirish faol siyosatini olib bormoqda.

 

 

 Vatanga sayohat 
 Uygʻuriston — mening yurtim
 Uygʻurlar-Xitoy devoridagi buyuk bomba 
 Sharqiy Turkiston Respublikasi (1944-49gg.)
 Sintzyandagi inqilob 1944 g. 
 Uygʻur separatizmi 
 
 Sharqiy Turkistondagi Britaniya elchisi (1944—1949) 
 Uygʻur muammosi

 East Turkistan to the Twelfth Century (by William Samolin, 1964)

Turkum:Turkiston
Turkum:Sharqiy Turkiston
Turkum:Sharqiy Turkiston tarixi
Turkum:Xitoyda Islom
Turkum:Xitoyning tarixiy hududlari
Turkum:Xitoy tarixiy davlatlari
Turkum:Geosiyosiy terminologiya
Turkum:Sharqiy Turkiston istiqlol harakati
Turkum:Shinjon geografiyasi
Turkum:Xitoydagi siyosiy qarama-qarshiliklar
Turkum:Xitoyning hududlari
Turkum:Xitoyda separatizm
Turkum:Shinjon mojarosi
Turkum:Turkiy toponimlar
Turkum:Mamlakatlar boʻyicha separatizm
Turkum:Alifbo boʻyicha davlatlar
Targa Florio

thumb|250px|Porsche 911 Carrera RSR, 1973-yilgi Targa Florio gʻolibi.
Targa Florio ochiq yoʻllarda oʻtkaziladigan avtomobil poygalari edi. Italiyaning Palermo shahri yaqinida boʻlib oʻtadigan bu poygaga 1906-yilda asos solingan boʻlib, u to 1977-yilgacha, xavfsizlik bilan boʻgliq muammolar tufayli bekor qilinishigacha deyarli har yili oʻtkazilardi (II jahon urushi sababli 1941-1947-yillarda poyga boʻlmagan).

Turkum:Targa Florio
Shifokor

thumb|right|300px|"Shifokor", Luke Fildes chizgan.
Shifokor — tibbiyot xodimi, kasallikka chalingan yoki jarohatlangan odam sogʻligini tiklash bilan shugʻullanuvchi kasb egalari hisoblanadi. Xalq orasida — „doktor“, „vrach“, „tabib“ (asosan xalq tabobatiga oid) kabi nomlari tarqalgan. Qadimda mazkur kasb egalarini „hakim“ deb atashgan.

Shifokorlik, deb hisoblanuvchi kasblarga misollar:

 Pediatr
 Jarroh
 Oftalmolog
 Tish shifokori
 Terapevt
 Ginekolog
 Urolog
 Psixiatr va hokazo.

 Yana qarang 
 Hamshira
 Sanitar

Turkum:Kasblar
Turkum:Tibbiyot
Turkum:Tibbiyotga oid mutaxassisliklar
Jóhanna Sigurðardóttir

Jóhanna Sigurðardóttir (talaffuzi: Yohanna Sigurdardottir; 4-oktabr, 1942) Islandiya Bosh Vaziridir (2009-yil 1-fevraldan). Bungacha u Islandiya Ijtimoiy Ishlar Vaziri mansabini egallab kelgan (1987–1994 va 2007–2009 davomida). 1978-yildan beri Althing (Islandiya parlamenti) aʼzosi. Islandiyaning birinchi ayol Bosh Vaziri, shuningdek dunyo yangi tarixida ilk bor lezbian raisdir.First gay PM for Iceland cabinet

 

 
 Shaxsiy blogi 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Planimetriya

Planimetriya (lotincha: planum - "tekislik" va yun. μετρεω (metreo) - "oʻlchayman") Yevklid geometriyasining sohasi boʻlib, unda ikki oʻlchamli, yaʼni bir tekislikka joylasha oladigan shakllar oʻrganiladi.

Planimetriyada nuqta, toʻgʻri chiziq, koʻpburchaklar, aylana kabi geometrik tushunchalar va ular orasidagi munosabatlar koʻriladi.

 

Turkum:Geometriya
Mantiq ut-tayr (asar)

"Mantiq ut-tayr"  — eronlik shoir Farididdin Attorning fors tilida yozilgan 4500 misradan iborat sheʼriy toʻplamidir.
Ushbu asar tasavvufiy shayx ramzida Hudhud nomli qushning boshqa 30 turdagi qushlar guruhi bilan boʻlgan majlisi va ularning safarlari haqida hikoya qiladi. Asar masnaviy shaklida yozilgan.

„Mantiq ut-tayr“dan taʼsirlangan buyuk turkiy shoir Alisher Navoiy ham „Lison ut-tayr“ ("Qushlar tili") asarini bitadi.

 Yana qarang 
 Tasavvuf

 
 Ziyouz.com — Mantiq ut-tayr nasriy bayoni
 Fariduddin Attor asarlaridan parchalar 
 Mantiq ut-tayr haqida 

Turkum:Sheʼriy kitoblar
Turkum:Forscha sheʼrlar
Turkum:Tasavvuf adabiyoti
Vladimir Visotskiy

Vladimir Semyonovich Visotskiy (rus.: Владимир Семёнович Высоцкий; 25-yanvar, 1938 - 25-iyul, 1980) rus shoʻro shoiri, bardi, yozuvchisi va aktyori boʻlgan.Tagankadagi Moskva drama va komediya teatrida aktyor (1964—1980). 30 ga yaqin filmlarda suratga tushgan. Visotskiy ijodida 400 dan ortiq qoʻshiqlar mavjud: kulgili va hajviy, lirik qoʻshiqlar, romantik balladalar va hokazo Ayniqsa, uning qudratli zavq va haqqoniyat tuygʻusi bilan yoʻgʻrilgan, kuchli ichki hissiyot va zoʻr ehtiros ila ijro etilgan fojiali asarlari mashhur. Visotskiy bir necha bor Oʻzbekistonda boʻlgan va Toshkent, Navoiy, Chirchiq kabi shaharlarda konsert bergan (1973, 1979)."Visotskiy Vladimir Semyonovich" OʻzME. V-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

 Vladimir Visotskiy

Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar
Turkum:Rossiyalik yozuvchilar
Turkum:Rossiyalik erkak aktyorlar
Turkum:Sovet erkak aktyorlari
Turkum:Rossiya yozuvchilari
Qahvaxona

thumb|right|250px|Tungi Terassa Qahvaxonasi, Vincent van Gogh.
Qahvaxona yoki kafe — restorandan kichik va cheklangan assortimentli jamoat yemxonasidir. Asosiy ichimligi qahva boʻlgani uchun shunday nomlanadi. Odatda qahvaxonalarda spirtli ichimliklar sotilmaydi. Tezpishar taomlar (hot-dog, gamburger va hokazo) tayyorlanadi. Baʼzan kichikroq kafelar kafeteriy ham deyiladiOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil. Islom olamidagi birinchi qahvaxonalar Damashqda qahveh khaneh (forscha qahvaxona) paydo boʻlgan. Bu Usmonli qahvaxonalari 15-asrda Arabiston yarim orolida Makkada ham paydo boʻlgan, soʻngra 16-asrda Usmonlilar imperiyasining poytaxti Istanbulga tarqalgan. Kofexonalar odamlar qahva ichish, suhbatlashish, shaxmat va nard kabi stol oʻyinlarini oʻynash, hikoyalar va musiqa tinglash, yangiliklar va siyosatni muhokama qilish uchun yigʻiladigan mashhur uchrashuv joylariga aylandi. Ular oʻzlari jalb qilgan mijozlar turi va erkin va ochiq nutqlari uchun „donolik maktablari“ nomini oldilar.

 Yana qarang 
 Choyxona
 Restoran

 

Turkum:Qahva
Turkum:Qahva madaniyati
Choyxona

thumb|right|250px|Choyxona
Choyxona asosan choy ichish uchun moʻljallangan jamoat taomxonasidir. Oʻrta Osiyo mamlakatlari, Eron va Turkiyada keng tarqalgan. Oʻzbek choyxonalaridagi asosiy taomlar — palov, somsa, lagʻmon, qozonkabob, dimlama va hokazo. Choyxonalarda spirtli ichimliklar sotilmaydi.

Choyxona, samovar — choy ichib tamaddi qilinadigan, hordiq chiqariladigan jamoat joyi. Issiq iqlim va sharoit taqozosi bilan Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan. Oʻtroq xalqlarda qadimdan (arablar istilosidan ilgari ham) Choyxona kabi qishki va yozgi tamaddixonalar boʻlgani haqida maʼlumotlar bor. Choyxonalar rabotlar, bozor, guzarlar va mahallalardagi xushmanzara joylarga qurilgan, ularda choy va nondan tashqari turli qand-qurs, meva qoqilar sotilgan, taomlar ham tayyorlangan. Choyxonalar musofirlar, yoʻlovchilar tunab qoladigan joy vazifasini ham bajargan. Oʻtxonali suv qaynatish qurilmasi — rus samovarlari paydo bulishi bilan Choyxonalarda choy, albatta samovarda qaynab turgan suvdan damlangan (Choyxonaning "samovar" nomi shundan). 20-asrning 20-yillaridan boshlab sobiq sovet davlatida Choyxonalar — "qizil burchaklar" tashkil qilingan targʻibot-tashviqot, tashkiliy ishlar markaziga aylantirildi. 90-yillar boshidan qishloq markazlarida, korxonalarda, shahar mahallalari va oshxonalar huzurida ishlab turgan Choyxonalarda milliy urf-odatlarni tiklash masalalariga alohida eʼtibor berildi. Choyxonalarni milliy uslublarda qurish, bezash va jihozlash, xizmat koʻrsatish, madaniy hordiq chiqarish shart-sharoitlari yaratildi. Choyxonalar madaniyat va istirohat bogʻlarining zaruriy unsuriga aylanib, dam oluvchilarga xizmat koʻrsata boshladi.

Toshkentdagi "Salom", "Moviy gumbazlar", "Samarqand", "Fargʻona", "Otalar choyxonasi", Samarqand, Namangan, Qoʻqon shahridagi namunali Choyxonalar binolari atrof muhit bilan uygʻunlashtirib qurilgan, ularning zamonaviy jihozlanishiga alohida ahamiyat berilgan.

Sulton Xolnazarov.

 Yana qarang 
 Qahvaxona
Mosh

thumb|Vigna radiata

Mosh (Phaseolus aureus) — dukkakdoshlar oilasiga mansub bir yillik dukkakli ekin; loviya dan biri. Hindiston, xitoy va eron kenja ga boʻlinadi. M.ning vatani — Jan.gʻarbiy Osiyo, miloddan avvalgi 4—3ming yillikda ekila boshlagan. Hozir M. Oʻrta Osiyoda, Hindiston, Pokiston, Afgʻoniston, Eron, Xitoy, Yaponiya va boshqa mamlakatlarda ekiladi. Oʻq ildizi tuproqqa 1,5 metrgacha kirib boradi, azot toʻplaydigan tuganaklar hosil qiladi. Sershox poyasi 20—100 sm yoyilib, tik yoki chirmashgan holda oʻsadi, barglari keng, yirik. Guli ikki jinsli, kapalaksimon, barg qoʻltiklarida 3—12 ta boʻlib joylashadi, rangi sariq yoki sargʻish-yashil. Mevasi dukkak, ingichka, silindrsimon, uz. 6— 18 sm, ichida 6—15 ta urugʻ boʻladi. Urugʻi sariq, yashil va qora; 1000 dona urugʻi vazni 40—80 g. M. issiqsevar, urugʻi 12—15° haroratda 5—7 kunda unib chikali. Maysalari —1°, —2° da nobud boʻladi. M. namsevar oʻsimlik. Urugʻining koʻkarib chiqishi uchun vazni barobarida suv berish kerak. Ayniqsa, shonalash davrida suvni koʻp talab qiladi. Soya joylarda yaxshi rivojlanmaydi. Unumdor oʻtloqi tuprokda yaxshi oʻsadi. Asosan, oʻzidan changlanadi. Oʻzbekistonda doni bahorda ekilgani 85—95, yoz oxirida ekilgani 60—65 kunda yetiladi. Hosil dukkaklarining 75—80% pishganda yigʻiladi. Doni tarkibida 24— 28% oqsil, 46—50% kraxmal, 2—4% moy va vitaminlar bor. M. oziq-ovqatda qoʻllanadi, oson hazm boʻladi, unidan makaron tayyorlashda foydalaniladi. Koʻkati chorvachiliqsa toʻyimli ozuqa, poyasidan silos bostirish mumkin.

Oʻzbekistonda Pobeda 104 (1948-yildan) va Radost (1984-yildan) navlari ekiladi. Sugʻoriladigan yerlarda gektaridan 10—16, angʻizga ekilganida 8—12 s hosil olinadi.

Kasall iklari : fuzarioz, bakterioz, askoxitoz, sariq mozaika; zararkunandalari: chertmakchi qoʻngʻizlar, yalangʻoch shilliq qurt, dala qandalasi.

Halima Otaboyeva.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Mosh Vigna radiata oʻsimligining urugʻidir. Vatani — Hindiston yarimoroli. Moshguruch, moshxoʻrda kabi taomlarning asosiy masalligʻidir.
Mathieu Kassovitz

Mathieu Kassovitz (talaffuzi: Matyo Kasovits; 3-avgust, 1967) fransuz rejissor, aktyor, dramaturg va prodyuseridir.

 Filmografiyasi 
 Rejissorlik ishlari 
 2009 - Rebellion
 2008 - Babylon A.D.
 2003 - Gothika
 2000 - Les rivières pourpres
 1997 - Assassin(s)
 1995 - La Haine
 1993 - Métisse/Café au lait

 Aktyorlik ishlari 
 Au bout du bout du banc (1979) - Mathias Oppenheim
 Next Year If All Goes Well (1981)
 Fierrot le pou (1990)
 Touch and Die (1991) - Piaz 
 Assassins... (1992) 
 French Summer (1992)
 Café au lait (1993) - Felix 
 Putain de porte (1994) 
 Elle voulait faire quelque chose (1994) 
 See How They Fall (1994) - Johnny 
 Les Fleurs de Maria Papadopylou (1995)
 La Haine (Hate) (1995) - Taqirbosh
 My Man (1996) (uncredited) - Clement 
 A Self Made Hero (1996) - Albert Dehousse 
 News from the Good Lord (1996) 
 Assassin(s) (1997) - Max 
 The Fifth Element (1997) - Mugger 
 Pleasure (And Its Little Inconveniences) (1998) - Roland 
 Jakob the Liar (1999) - Herschel 
 Amélie (2001) - Nino Quincampoix 
 Birthday Girl (2001) - Yuri 
 Asterix & Obelix: Mission Cleopatra (2002)
 Amen. (2002) - Riccardo Fontana 
 Munich (2005) - Robert 
 Avida (2006)

 
Rasmiy sayti 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Fransiyalik erkak aktyorlar
Urumchi

Urumchi , — shimoli-g'arbiy Xitoydagi eng katta va tez rivojlanayotgan shahar. Aholisi soni 2,1 milliondan ortiq, Shinjong Uyg'ur Avtonom Rayonining poytaxti. Urumchi dengizdan eng uzoq boʻlgan katta shahardir. Tyanshan tog'larining shimolida joylashgan.Ishlab chiqarishda neft,tekstil va metallurgiya asosiy o'rin egallaydi. Urumchida Xitoydagi eng katta Shamol energiyasi markazi ishlaydi.

Urumchi - Xitoydagi shahar. Sintszyan Uygʻur muxtor rayonining maʼmuriy markazi. Tyanshan togʻlarining shim. Etagida, Urumchi daryosi vodiysidagi vohada. Aholisi 2 mln. kishidan ziyod (2004), asosan, xitoylar. Muhim iqtisodiy va madaniy markaz. Transport yoʻllarining yirik chorrahasi. Xitoyni Yevropa mamlakatlari bilan bogʻlaydigan temir yoʻl U. orqali oʻtgan. Toʻqimachilik, oziqovqat, metallurgiya, kimyo, mashinasozlik sanoatlari, sement, qogʻoz korxonalari mavjud. Untlar (Sintszyan universiteti, Islom universiteti), muzey (5—6 ming yillik tarixga ega eksponatlar: Taklamakon choʻli atrofidagi qad. shaharlar xarobalari orasidan topilgan jasadlar va matolar boʻlaklari saqlanadi) bor. Shahar oʻzining kechki bozorlari bilan mashhur. Turizm markazlaridan. Shahar yaqinida toshkoʻmir qazib olinadi.

Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, U. oʻrnida 2500-yil muqaddam turar joylar boʻlgan. Shahar sifatida Taklamakon choʻlining shim.dan oʻtgan savdo yoʻli yoqasida vujudga kelgan. Biroq shaharning siyosiy, harbiy va iqtisodiy ahamiyati 18-asr oʻrtalaridan ortib bordi. 19-asrdan 20-asr oʻrtalarigacha U.ni xitoylar Dixua deb ataganlar. Koʻhna budda ibodatxonasi boʻlgani sababli shaharning Xungmyaozi (Qizil budda ibodatxonasi) degan nomi ham boʻlgan. 1954-yildan shaharning avvalgi nomi boʻlgan U. (moʻgʻul tilida — atrofi oʻralgan dala) uning rasmiy nomi. U.da xukumat va maʼmuriy binolar joylashgan. 

 
 Urumchining rasmiy sayti 

Turkum:Xitoy shaharlari
Turkum:Sinszyan-Uygʻur muxtor rayoni
Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari
Turkum:18-asrda tashkil etilgan aholi punktlari