Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Oʻlim toji

O'lim toji qon tomir anomaliyasi bo'lib, odamlarning taxminan 15-30% da kuzatiladi. Bu yopqich arteriya va pastki epigastral arteriya o'rtasidagi aniq anastomoz . Ushbu anomaliya eski qo'llanmalarda tasvirlangan, chunki churrani tiklash paytida anastomozning tasodifiy shikastlanishi, og'ir qon ketish sodir bo'lgan, bu bilan kurashish qiyin edi.https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16944498/&ved=2ahUKEwjZ7cSr95f4AhWQv4sKHZREAEkQFnoECDYQAQ&usg=AOvVaw3a44K43bq1CyEk3QBXtTrP

 Anastomoz shakllanishi 
Odatda ichki yonbosh arteriyasidan kelib chiqadigan yopqich arteriya qov shoxchasini chiqaradi. Pastki epigastral arteriya obturator shoxini chiqaradi.Qov va yopqich arteriya shoxlari bir-biriga qarab harakatlanadi, so'ngra bir-biri bilan anastomozlanadi. Odatda, bu anastomoz engil bo'ladi, lekin taxminan 30% hollarda obturator arteriyaning qov shoxi va pastki epigastrik arteriyaning obturator shoxi o'rtasidagi anastomoz kuchli rivojlangan, shuning uchun ko'rinadiki, obturator arteriya filiali a. iliaca interna, pastki epigastral arteriyadan chiqib ketadi.https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://radiopaedia.org/articles/corona-mortis-1&ved=2ahUKEwjZ7cSr95f4AhWQv4sKHZREAEkQFnoECEAQAQ&usg=AOvVaw2LdpvJWm6M0pUA3CpSKOEx

 Topografiya 
O'lim toji lakunar ligamentning ichki yuzasi yaqinida joylashgan.

 Klinik ahamiyati 
Son churrasini tabiiy siqilishi bo'yicha operatsiyalarda "o'lim toji" ma'lum qiyinchiliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Haqiqat shundaki, agar g'ayritabiiy anastomoz tasodifan shikastlangan bo'lsa, to'xtatish qiyin bo'lgan og'ir qon ketishi yuzaga kelishi mumkin. Bunday vaziyatda jarrohlar femoral churrani churra xaltasining lateral tomonidan operatsiya qilishlari kerak deb taxmin qilinadi, ammo bu holda tasodifiy boshqa anatomik tuzilmalarga: femoral arteriya va tomir va inguinal ligamentga tasodifiy shikast etkazish mumkin. Shuning uchun, femoral churrada buzilishlarni faqat churra qopining medial tomonida, ba'zi odamlarda "o'lim toji" joylashgan lakunar ligamentni kesish orqali yo'q qilish mumkin. Ushbu anatomik xususiyat lakunar ligamentni diqqat bilan va ehtiyotkorlik bilan ajratishni talab qiladi, bu esa vizual nazorat ostida.

Agar g'ayritabiiy anastomoz yarasi hali ham sodir bo'lgan bo'lsa, qon ketish manbasini tampon bilan bosish, inguinal ligamentni kesib o'tish va keyin pastki epigastral arteriyani asosiy magistralni yoki uning obturator shoxini anastomoz bilan bog'lash uchun ajratish kerak. obturator arteriya bilan .

 Manba 

 Adabiyot 

 Inson anatomiyasi. Ikki jildda. T.2 / muallif: M. R. Sapin, V. Ya. Bocharov, D. B. Nikityuk va boshqalar / tahrir. M. R. Sapina. - Ed. 5-chi, qayta ko'rib chiqilgan. va qo'shimcha - M .: Tibbiyot. - 2001. - 640 b.: kasal. (280-bet) ISBN 5-225-04586-3

 

 4medic.ru - Femur kanalining anatomiyasi 
 meduniver.com - Bo'g'imning asosiy tomirlari. O'lim toji.
Turkum:Klinik tibbiyot
Turkum:Tibbiyot terminlari
101-reys

101 reys — Yoshlik kinostudiyasi va Kinematografiya agentligi tomonidan suratga olingan oʻzbek filmi. Oʻzbekistonda film birinchi marotaba 1-iyun 2022-yilda namoyish etilgan va filmning premyerasi Toshkentda „Kinematografiya Uyi“da boʻlib oʻtgan. Bu Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan oʻtkazilayotgan madaniy-ma’rifiy tadbirlar doirasida suratga olingan film hisoblanadi.

 Syujeti 
Film haqiqiy voqeaga asoslangan. 2001-yil 11-sentabr kuni erta tongda “Oʻzbekiston havo yoʻllari” milliy aviakompaniyasiga tegishli Boeing 757 samolyoti Toshkentdan havoga koʻtarildi. Manzil Nyu-York shahri boʻlgan edi. Tajribali uchuvchi Zarif Saidazimov nafaqaga chiqishdan oldingi oxirgi parvoz uning faoliyatidagi eng qiyin parvoz boʻlishini hozircha bilmaydi.

John Kennedy nomidagi xalqaro aeroportga yaqinlashib kelayotgan samolyot komandiri Zarif Saidazimov toʻsatdan dispetcherdan Bostondagi boshqa aeroportga qoʻnishi kerakligi haqida buyruq oladi. Tinchlikni saqlash talabiga qaramay, yoʻlovchilar orasida vahima boshlanadi.

 Filmni tushirish 
Filmning tushirilishi 2019-yilda boshlandi va 2020-yilning oktabr oyida yakunlandi. Birinchi marotaba film 2021-yilning 28-sentabridan 3-oktabrigacha “Ipak yoʻli gavhari” Toshkent xalqaro kinofestivalida koʻrsatilgan edi. “Ipak yoʻli gavhari” xalqaro kinofestivali 50 yildan ortiq tarixga ega mashhur “Sharq yulduzi” Toshkent xalqaro kinofestivalining davomi hisoblanadi.

 Rollarda 
101-reys filmida Oʻzbekistonning eng taniqli aktyor va aktrisalari oʻynashdi. Ularning orasida bosh rollarni Hoshim Arslonov, Umid Iskandarov, Oleg Galahov, Lola Eltoyeva, Hurshid Toʻxtayev, Bahora Arslonova, Farhod Abdullayev va Nigina Anorboyeva va Samiddin Lutfullayev ijro etgan.

 

Turkum:Aviahalokatlar
Turkum:21-asr voqealari
Turkum:Oʻzbekiston filmlari
Turkum:Akrom Shaxnazarov filmlari
Funksional qabziyat

Ich qotishi, qabziyat — oshqozon-ichak tizimi a’zolarining asosiy belgi: defakatsiya (hojat chiqarish) tartibining buzilishi va / yoki ichakning to’liq bo’shatilmasligi bilan bog’liq holat. Ich qotishi mustaqil kasallik emas, balki organizm faoliyatining buzilishi, kasalliklar va turli xil tizimlar funktsiyasining ishdan chiqqanligi alomatidir.
Qabziyat 30-50% kattalar va 5-20% bolalarda tashxislanadi. Keksalarda ushbu holat yoshlarga qaraganda 5 marta ko’proq qayd qiliadi. Muammo sabablari noto’g’ri ovqatlanish, ba’zi bir dori vositalar qabuli, infektsion kasalliklar va surunkali ich qotishiga olib kelishi mumkin bo’lgan jiddiy patologiyalar sanaladi.
Qabziyat belgilari

Turli tasniflarga ko’ra, turlicha holatlar qabziyat deya sanalishi mumkin: katta yoshli ayol va erkaklarda 48 soat davomida, chaqaloqlarda esa ruxsat etilgan bir necha sutka davomida defakatsiyaning bo’lmasligi. Ko’p hollarda ich qotishiga tashxis qo’yish uchun quyidagi belgilar mavjud bo’lishi kerak

Kattalarda va bolalarda ich qotishining sabablari sifatida quyidagi buzilishlarni ajratib ko’rsatish mumkin:

Birlamchi. Tug’ma yoki orttirilgan patologiya, to’g’ri ichak anomaliyalari va innervatsiyasi tufayli;
Ikkilamchi. Jarohatlar, kasalliklar, shuningdek medikamentoz terapiyaning nojo’ya ta’siri tufayli;
Idiopatik. Aniqlanmagan sabablarga ko’ra ichak motorikasining buzilishi tufayli.
Patogenetik tasnifga ko’ra:

Alimentar. Suyuqlik, kletchatka yetishmovchiligi yoki umuman oziq-ovqat hajmining kamayishi natijasida;
Mexanik. Ichak bo’shlig’i diametrining torayishi, boshqa organik o’zgarishlar sababli;
Diskinetik. Hazm qilish a’zolari funktsiyasining buzilishi, ichak innervatsiyasi va boshqalar tufayli.

Klinik tasvirga qarab, ichak devorlarining tonusidan kelib chiqqan holda:

Atonik — tonusning kamayishida. Ichaklar peristaltikasi sust, najas massasi asta-sekin harakatlanadi, bu esa ularning to’planishiga va defekatsiyaning kechikishiga olib keladi. Atonik ich qotishi ko’p hollarda gipodinamiya, ovqatlanishning buzilishi (muntazam ovqatlanmaslik ichak peristaltikasi faolligini pasaytiradi) bilan bog’liq. Bundan tashqari, atoniya ko’pincha keksalik davrida mushak tolalari va sfinkterlar tonusining o’zgarishi oqibatida rivojlanadi;
Spastik — defakatsiya paytida og’riq kuzatilmasligi bilan ajralib turadi, ammo unga qorin dam bo’lishi, og’irlik, qorinning kengayishi hissi, ichak spazmlari (sanchiqlari) hamrohlik qiladi. Defekatsiya paytida najas oz miqdorda chiqariladi, uzoq muddat hojat chiqarmaslik qayd etilmaydi.

Spastik ich qotishi ichakning ba’zi qismlarida mushak to’qimalarining spazmlari tufayli yuzaga keladi. Natijada najas massasi yig’ilib, ichak bo’shlig’ida qiyinchilik bilan harakatlanadi. Kattalardagi spastik qabziyatning eng keng tarqalgan sabablari — endokrin kasalliklar, ichak devorlari tonusining ortishi, stressli holatlardir.

Davolash:

 Turmush tarzini o‘zgartirish:
 Tolaga boy ovqatlar (sabzavot, meva, don mahsulotlari)
 Ko‘p suyuqlik ichish
 Harakatchanlikni oshirish
 Dorilar:
 Laksatiflar (bulk-forming, osmotik, stimulyatorlar)
 Probiyotiklar
 Qo‘shimcha yordam:
 Biofeedback terapiya
 Psixoterapiya (agar psixologik fon mavjud bo‘lsa)
Burdenko triadasi

Taniqli rus jarrohi N. N. Burdenko har bir operativ aralashuvda quyidagi uchlikka eʼtibor berish lozimligini uqtirib όtdi.
Anatomik yondoshish – patologik όchoqqa kesib ochib kirish uchun hayotiy muhim aʼzo va tόqimalarni jarohatlamasdan ularni chetlab όtish. Shόnga binoan jarroh teriga nisbatan aʼzolar proekciyasini bilishi lozim.

Fiziologik ruxsat – operatsiyadan sόng aʼzoning funkcional holatini maksimal darajada saqlab qolish.

Texnik imkoniyat – murakkab va qonli jarrohlik operaciya bosqichlarida jarrohning tez va chaqqon harakat qilishi uchun, operatsiyani muvoffaqiyatli όtish uchun kerak bόlgan asbob – anjomlar va apparaturaning mavjudligi.
 

Turkum:Anatomiya
Jarrohlik asboblari

thumb|Jarrohlik asboblari
Jarrohlik asboblari – jarrohlik aralashuvi oʻtkazish uchun kerak boʻladigan asbob, moslama va qurilmalardir.

 Jarrohlik asboblari tasnifi 
Jarrohlik asboblari umumiy jarrohlik asboblari va maxsus asboblarga ajratiladi.

 Umumiy jarrohlik asboblari 
Jarrohlik asboblari barcha turdagi operatsiyalarda qoʻllanadi. Ular 4 guruhga boʻlinadi:
 toʻqimalarni ajratishga (kesishga) moʻljallangan asboblar (skalpel, pichoq, qaychi, arra va boshqalar);
 qon ketishini tόxtatadigan asboblar (turli xil qisqichlar);
 yordamchi asboblar (pintset, ilmoqcha, oyna, zond, jarohat kengaytirgich va boshqalar);
 toʻqimalarni birlashtirish (tikish) uchun ishlatiladigan asboblar (ignatutgich va ignalar, maxsus tikuv apparatlari)

 Maxsus asboblar 
Faqatgina, bir maqsadda ishlatiladigan asboblar (urologik, ginekologik, travmatologik, neyroxirurgik va boshqa asboblar)https://doc.ua/bolezn/xirurgicheski

 Tarixi 
Qadimgi tibbiyotning rivojlanishi bilan koʻplab jarrohlik asboblariga ehtiyoj sezilgan va dastlab ular eng sodda koʻrinishda ishlab chiqarilgan. Hozirda tibbiy bilimlarning rivojlanganligi sababli ularning koʻrinishi ham oʻzgargan. Tarixiy jihatdan tibbiy asboblar rivojlanib kelishining ikki toʻlqini tafovut qilinadi. 1900-yillarda rivojlanib boshlagan antiseptika va aseptika tushunchalarining vujudga kelishi asboblarga boʻlgan talabning ham ortishiga sabab boʻldi. Jarohatga ishlov berishda paxta, steril doka kabilar bilan ularni tutib turadigan moslamalarga ham zarurat tugʻila boshladi. Asboblar dastlab yogʻochdan yoki fil suyagidan yasalib, ularni sterilizatsiya qilish ham oson emas edi. Metalldan asboblar yasalib boshlagach esa, sterilizatsiya ham oson va samarali qilinadigan boʻldi. Havfsizlikni taʼminlash va ishlashga qulay boʻlishi uchun asboblarni yasashda imkon qadar kamroq qismlardan foydalanildi. Jarrohlikning eng keng tarqalgan dan qoʻl jarrohligida asboblar bilan ishlash dastlab, Ikkinchi jahon urushi davriga toʻgʻri kelgan. Hozirgacha oʻsha davrda yaratilgan va ishlatilgan asboblar davr shifokorlari ismi bilan ataladi.

 

Turkum:Jarrohlik asboblari
Damba (qishloq)

Damba — Atirau viloyati Atirau shahar hokimligining Damba qishloq okrugi markazi.

 Geografik joylashuvi 
Ural daryosi boʻyida, Atiraudan 18 km janubi-gʻarbda joylashganToponimika Kazaxstana. Izdatelstvo „Aruana“ Almati,2010.

 Etimologiya 
1948-50-yillarda Ural daryosining Kaspiy dengiziga qoʻshilish joyini chuqurlashtirish maqsadida suv osti qazishmalari olib borildi.
center|thumb|599x599px| Dambi qishlogʻi. Umumiy koʻrinish
Daryoning ikki qirg‘og‘ida sunʼiy to‘g‘on qurilgan. 1950-yillardan buyon odamlar bu toʻgʻonlarga koʻchib kelgan. Oʻsha yillardan boshlab viloyat „Toʻgʻon“ deb atala boshlandi.

 Tarix 
Guryev viloyat ijroiya qoʻmitasining 1955-yilda Novobogʻat tumanidagi baliqchilik kolxozlarini „Dambi“ qishlogʻiga koʻchirish toʻgʻrisidagi qarori asosida Novobogʻat tumanidan baliqchilik kolxozlari koʻchib,Ural daryosi boʻylab joylasha boshladi.1955-56-yillarda „Sotsialistik yoʻl“ kolxozining yarmi Damba qishlogʻiga, qolgan yarmi hozirgi Qurmangazi qishlogʻiga koʻchib kelib, bu yerni Kichik Damba qishlogʻi deb atagan. Amangeldi kolxozi Bolshoy Damba qishlog‘ida joylashgan.

 Odamlar 
1999-yilda aholi soni 1967 kishi (954 erkak va 1013 ayol), 2009-yilda 1152 kishi (570 erkak va 582 ayol).

 Ijtimoiy va madaniy shakllar 

 Amangeldi o‘rta maktabi
 "Yntimak" bolalar bogʻchasi

 Fermer xoʻjaliklari va baliq ovlash 
Qishloqda mas’uliyati cheklangan jamiyatlar mavjud. Dengizda, chuchuk suvda baliq ovlash, oziq-ovqat mahsulotlarini ulgurji sotish, turar-joy binolari qurish va boshqalar. Qishloqda baliqlarni himoya qilish inspektsiyasi, bir nechta doʻkonlar, sauna mavjud. Qishloq yaqinida „Oqjayik“ davlat qoʻriqxonasi bor, Shimoliy Kaspiy ekologik bazasihttps://yandex.kz/maps/org/severo_kaspiyskaya_ekologicheskaya_baza_reagirovaniya_na_razlivy_nefti/55308565181/?ll=51.703432 %2C46.921180&z=17.

 Qishloq rasmlari 
Maʼmuriyat „Yntimak“ bolalar bogʻchasi Gabbas Kabishev koʻchasi Gabbas Kabishev koʻchasicenter|200x200pxcenter|250x250pxcenter|250x250pxcenter|270x270px

 

 Toponimika Kazaxstana. Izdatelstvo „Aruana“ Almati, 2010
 ↑ 2009 jilgʻi Qazaqstan Respublikasi xalqiniң Ұlttiq sanagʻiniң qoritindilari. Astana 2011. 1 tom
 ↑ https://yandex.kz/maps/org/severo_kaspiyskaya_ekologicheskaya_baza_reagirovaniya_na_razlivy_nefti/55308565181/?ll=51.703432 %2C46.921180&z=17
Turkum:Atirau shahar ma'muriyatining aholi punktlari
Terminator (qahramon)

Terminator (boshqa nomlari Cyberdyne Systems Model 101 yoki T-800) — Terminator franshizasidagi qahramon. Filmlarda Arnold Schwarzenegger tomonidan gavdalantirilgan.

 

Turkum:Xayoliy personajlar
Beechcraft T-34 Mentor

T-34 (T-34 boshlangʻich Trainer) — Amerika Beechcraft korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan bir motorli oʻquv samolyoti.
 Yaratilish tarixi 
Ikkinchi jahon urushi tugagandan ko‘p o‘tmay, Uolter Bich bozorning yangi, arzonroq va tejamkor o‘quv samolyotiga bo‘lgan ehtiyojini oldindan ko‘rib, mustaqil ravishda ishlab chiqishni boshladi.

Dastlabki uchta prototip 45-model deb nomlandi. Yangi samolyot asosiy modeldan stajyor o‘rindiqlari va standart dum qismi bilan ajralib turardi. Birinchi ikkita samolyot Ye-185-8 kontinental dvigateliga ega edi.

Birinchi parvoz 1948-yil 2-dekabrda uchuvchi Vern Karstens tomonidan amalga oshirildi. Keyin samolyot YT-34 deb nomlangan uchta samolyotni sinovdan o‘tkazish uchun buyurtma bergan AQSH Harbiy havo kuchlari vakillariga namoyish etildi.

 Texnik xususiyatlari 
Axborot manbai: vitse Adm Testimoni. J. S. Thach, U.S. Navy, Deputy Chief of Naval Operations (Air). / Department of Defense Appropriations for 1965: Hearings before a Subcommittee of the Committee on Appropriations, House of Representatives, 88th Congress, 2nd Session. — Washington, D.C. : U.S. Government Printing Office, 1964. — Pt. 3 — P. 65 — 589 p.

 Ekipaj: 2 (kursant va oʻqituvchi)
 Uzunlik: 8,75 m
 Qanot doirasi: 10,16 m
 Balandligi: 2.92 m
 Qanot maydoni: 16,68 m2
 Boʻsh vazn: 1349 kg
 Tishli vazn: 1950 kg
 1 turbovint dvigatel

 Parvoz soatiga yonilgʻi isteʼmoli narxi: $2,18 (1964 narxlarida)

 Yana qarang 

 FAdeA IA 73

 

 Hawker Beechcraft T-34 page
 T-34 history page on Navy.mil 
 US Navy Fact File: T-34C Turbo-Mentor on Navy.mil 
 T-34 Association
 Manual: (1958) T.O. 1T-34A-1 Flight Handbook T-34A USAF Series
 T-34 Turkey-T-34’s Protect and Preserve the Association -Hur Kus Aviation Club
Turkum:Samolyotlar
Aydarli qishloq okrugi

Aydarli qishloq okrugi — Qiziloʻrda viloyati Sirdaryo tumanidagi maʼmuriy birlik.

 Ma'muriy tarkibi 

Tarkibiga Aydarli qishlogʻi kiradi. Markazi — Aydarli qishlogʻi«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, Х том..

 Aholisi 

2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 1892 nafarni tashkil qildi.
Surunkali yurak etishmovchiligi

Surunkali yurak etishmovchiligi - bu ba'zi kasalliklarda klinik sindrom bo'lib, xarakterli alomatlar (nafas qisilishi, jismoniy faollikning pasayishi, charchoq, shish va boshqalar bilan birga keladi.) tanadagi suyuqlikni ushlab turish va uning yumshoq to'qimalarda to'planishi bilan birga dam olish yoki jismoniy mashqlar paytida organlar va to'qimalarning yetarli darajada perfuziyasi bilan bog'liqКлинические рекомендации. Хроническая сердечная недостаточность (ХСН) Общество специалистов по сердечной недостаточности. Российское кардиологическое общество, код МКБ – 150.0/150.1/150.9, 2016 г., 92 с..

Miokardning shikastlanishi va vazokonstriktor va vazodilatator tizimlarining muvozanati tufayli yurakning to'ldirish va bo'shatish qobiliyati buziladi. Bu CHF ning asosiy sababidir.

 Rossiyada CHF epidemiologiyasi 
EPOKHA tadqiqotiga ko'ra, Rossiya Federatsiyasining Yevropa qismida har qanday funktsional toifadagi CHF tarqalishi 7 %ni tashkil qiladi va CHF III-IV funktsional sinfi- 2.1 %. 1998-yildan 2014-yilgacha CHF bilan og'rigan bemorlar soni 4,9 dan sezilarli darajada oshdi. 10,2 % gacha % va CHF III-IV funktsional sinfi bilan - 1,2 dan % dan 4,1 gacha %.

Har qanday CHF bilan og'rigan bemorlarning umumiy o'limi 6 % ni tashkil qiladi1 yilda. Darhaqiqat, Rossiya Federatsiyasida yurak etishmovchiligi bo'lgan bir bemor bir daqiqada vafot etadi. Ushbu o'lim darajasi ambulatoriya bosqichida RAAS blokerlari va beta-blokerlarni buyurishning past chastotasi bilan bog'liq, bu qon bosimi va yurak urish tezligini nazorat qilishga imkon bermaydigan dorilarning past dozalarini qo'llaydi. I va II FK bilan og'rigan bemorlarda III va IV FK bilan kasallangan bemorlar kabi o'lim xavfi mavjud, bu HF beqaror holat ekanligi bilan bog'liq.

Deyarli yarmi (45 %CHF bilan og'rigan bemorlarning) to'satdan yurak o'limidan vafot etadi , yurak xuruji yoki insultdan o'lim kamroq uchraydi (2 %)dan kam)..

O'tkir dekompensatsiyalangan yurak etishmovchiligida kasalxonada o'lim darajasi 6,8 ni tashkil qiladi %. Dekompensatsiya uchun qayta kasalxonaga yotqizish, terapiyada RAAS blokerlari yoki beta-blokerlarning yo'qligi o'lim xavfini oshiradi, bu esa buyurilgan dori-darmonlarni muntazam ravishda qabul qilish muhimligini yana bir bor tasdiqlaydi.

Yurak etishmovchiligi bilan og'rigan bemorning o'ziga xos xususiyati komorbidlik, shuning uchun 60 %yilda kuzatilgan ishemik yurak kasalligi, 36 % - atriyal fibrilatsiya, 34 % - 2- toifa qandli diabet, 36 % - surunkali buyrak kasalligi, 43 % - miokard infarkti tarixi.
Turkum:Kardiologiya
Mickey Mouse (teleserial)

Mickey Mouse Disney Television Animation studiyasi tomonidan ishlangan komedik janrdagi animatsion teleserialdir. Multserialda bosh qahramonlar — Mickey Mouse, Minnie Mouse, Donald Duck, Daisy Duck, Goofy va Plutoning zamonaviy dunyodagi sarguzashtlari hikoya qilinadi.

Uchinchi epizod — Croissant de Triomphe ilk bor 2013-yil 12-martda Disney.com saytida maxsus prevyu sifatida chiqdi. Serialning rasman premyerasi 2013-yil 28-iyun kuni Disney Channel telekanalida boʻlib oʻtdi. Birinchi mavsumda jami 18 qism, 2014-yil 11-aprelda premyerasi boʻlgan ikkinchi mavsumda esa 19 qism chiqarilgan. Uchinchi fasl premyerasi 2015-yil 17-iyulda boʻlib oʻtdi, 20 ta qism efirga uzatildi. Toʻrtinchi mavsum premyerasi 2017-yil 9-iyun kuni boʻlib oʻtdi, 19 ta qism namoyish etildi. Beshinchi mavsum premyerasi 2018-yil 6-oktabrda boʻlib oʻtdi, 18 ta qism efirga uzatildi.

 Ovoz berganlar 
 Chris Diamantopoulos — Mickey Mouse.
 Russi Taylor — Minnie Mouse hamda Huey, Dewey va Louie
 Tony Anselmo — Donald Duck
 Bill Farmer — Goofy va Pluto
 Tress MacNeille — Daisy Duck va Chip
 Jim Cummings — Pete
 Corey Burton — Ludwig Von Drake va Dale
 April Winchell — Clarabelle Cow
 Alan Young (2015-16) va John Kassir (2016-18) — Scrooge McDuck

 Qismlar 

 OAV 
Serialning ayrim epizodlari DVD da mavjud. Serial HD formatida raqamli koʻrinishda mavjud. bilan 10 ta soni chiqarildi.

 Attraksion va tematik park 
2017-yilning 15-iyulida Mickey & Minnieʼs Runaway Railway („Mikcey va Minniening qochqin temir yoʻli“) deb nomlangan Mickey Mouse mavzusidagi sayohat Disneyning Walt Disney Worlddagi Hollywood studiyalarida „The Great Movie Ride“ oʻrnini egallashi eʼlon qilindi. Keyinchalik, 2019-yilning 19-aprelida attraksion Disneylendning Mickey’s Toontown qismida Disney Resortʼda ochilishi, ochilish sanasi 2022-yilga rejalashtirilgan. Bu butun Disney olamida Mickey Mousega bagʻishlangan birinchi attraksion. Toʻgʻridan-toʻgʻri seriyaga asoslangan va yangi Mickey Mouse multfilmining premyerasini tomosha qilish uchun kelgan mehmonlarni oʻz ichiga oladi va keyin multfilmning oʻziga kiradi. Shouning ijodiy jamoasi, jumladan Paul Rudish, Joseph Holt va bastakor Christopher Willis 2020-yil 4-martda Disneyning Hollywood studiyalarida ochilgan attraksionni yaratishda Walt Disney Imagineering bilan hamkorlik qildi.

 Translyatsiya 
2014-yil mart oyi holatiga koʻra, serial AQShda jami 100 million tomoshabinga ega boʻlgan va 160 ta davlatda namoyish etilgan.2014-yil iyun holatiga koʻra, 34ta tilga tarjima qilingan shouni butun dunyo boʻylab 135 milliondan ortiq tomoshabin tomosha qilgan.

 Mukofotlar va nominatsiyalar 
 2013 — Emmy mukofoti
 2013 — Milliy karikaturachilar jamiyati mukofoti
 2014 — Annie mukofoti
 2014 — Emmy mukofoti
 2015 — Annie mukofoti
 2015 — Mejdunarodniy festival animatsionnix filmov v Ansi
 2015 — Primetime Creative Arts Emmy Awards
 2016 — Annie mukofoti
 2017 — Annie mukofoti
 2017 — 69-Primetime Emmy Awards
 2018 — Annie mukofoti
 2018 — Emmy mukofoti
 2019 — Annie mukofoti
 2019 — Emmy mukofoti
 2020 — Annie mukofoti
 2020 — Emmy mukofoti
Koʻrishning buzilishi

Koʻrishning buzilishi – bu koʻrish qobiliyatining pasayishi, bu anʼanaviy vositalar, masalan, koʻzoynak yoki dori-darmonlar bilan tuzatib boʻlmaydigan muammolarni keltirib chiqaradi.Arditi, A., & Rosenthal, B. (1998). „Developing an objective definition of visual impairment.“ In Vision '96: Proceedings of the International Low Vision Conference (pp. 331—334). Madrid, Spain: NCE.R. +1902: Medicare Vision Rehabilitation Services Act of 2003 HR 1902 IH

Buning sababi kasallik, travma, tugʻma yoki degenerativ kasalliklar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Ushbu koʻrishning yoʻqolishi odatda quyidagicha taʼriflanadi:

 20/60 dan kam tuzatish bilan koʻrish keskinligi yoki markaziy sohada sezilarli nuqson.
 Periferik maydonning sezilarli bir tomonlama yoki heterojen ikki tomonlama vizual nuqsoni, shu jumladan maydon nuqsoni yoki maydonning umumiy siqilishi yoki torayishi.
 Yuqoridagi holatlarning har qandayida eng yuqori kontrast sezgirligining pasayishi.Arditi, A., & Rosenthal, B. (1998). „Developing an objective definition of visual impairment.“ In Vision '96: Proceedings of the International Low Vision Conference (pp. 331—334). Madrid, Spain: NCE.medem.com 

Koʻrish buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan koʻz kasalliklari orasida retinal degeneratsiya, albinizm, katarakt, glaukoma, koʻrishning buzilishiga olib keladigan mushak muammolari, shox pardaning buzilishi, diabetik retinopatiya, tugʻma nuqsonlar va infeksiyalar boʻlishi mumkin. Vizual buzilishlar miya va asab tizimining buzilishlaridan ham kelib chiqishi mumkin, bu holda ular odatda kortikal vizual buzilishlar (CVI) deb ataladi. Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining Doimiy buzilishlarni baholash boʻyicha qoʻllanmasi „tibbiy buzilishlarni baholash uchun standartlashtirilgan, obyektiv yondashuv“ ni taqdim etishga harakat qildi. Vizual tizim bobi „koʻrish tizimining doimiy ravishda yomonlashishini baholash mezonlarini belgilaydi, chunki u insonning kundalik hayot faoliyatini amalga oshirish qobiliyatiga taʼsir qiladi“. Qoʻllanma bir koʻzning yoʻqolishi koʻrish qobiliyatining 25% ni va insonning umumiy zaiflashuvining 24% ni tashkil qiladi;. Ikkala koʻzning toʻliq koʻrish qobiliyatining yoʻqolishi 100% koʻrish buzilishi va odamning toʻliq buzilishining 85% deb hisoblanadi

Vizual buzilishlar hatto rivojlangan mamlakatlarga ham sezilarli iqtisodiy taʼsir koʻrsatadi. Global koʻrish buzilishining muhim qismini oldini olish mumkin.Agarwal, R (1997), Prevention of visual impairment, British Journal of
Optometry and Dispensing, 5(2), page 48. 2010-yilgi Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga asoslangan yangilangan prognozga koʻra, 2050-yilga kelib 40 va undan katta yoshdagi 13 million amerikalik koʻrish qobiliyati past yoki koʻr boʻladi.Anon (2012), Organization and Institution News, Visual
impairment and blindness increase in over 40 population this past decade,
Optometry and Vision Science, 89(8), 1239.

 

Turkum:Koʻz kasalliklari
OIV infeksiyasi

Ushbu maqola kasallik haqida. Kasallikning qo'zg'atuvchisi haqida - maqola inson immunitet tanqisligi virusi.

Hozirgi vaqtda antiretrovirus terapiyaning mavjudligi tufayli OIV-musbat odamlarning sifati va umr ko'rish davomiyligi OIV-salbiy odamlardan farq qilmaydi. Terapiyani qabul qilganda, odam virulentligini nolga tenglashtiradi, buning natijasida u boshqa odamlarga, shu jumladan himoyalanmagan aloqa paytida ham yuqtirilmaydi.

Antiretrovirus terapiya bo'lmaganda, inson immuniteti asta-sekin zaiflashadi, OIV infektsiyasi rivojlanishining ushbu bosqichi yashirin davr deb ataladi va o'rtacha olti yildan etti yilgacha davom etadi. Agar biror kishi ARV terapiyasini qabul qilishdan bosh tortsa, OIVning takrorlanishi va immunitetning pasayishi hayotga tahdid soladigan ikkilamchi kasalliklar bosqichiga olib keladi. OIV infektsiyasining rivojlanish sur'ati ko'plab omillarga bog'liq, jumladan immunitet tizimining holati , yosh (keksa odamlarda kasallikni yoshlarga qaraganda rivojlanish xavfi yuqori), virus shtammlari, koinfektsiyalar, ovqatlanish. holati va boshqalar. Tibbiy yordamning yetarli emasligi va ikkilamchi yuqumli kasalliklar, masalan, sil kasalligi, kasallikning tez rivojlanishiga olib keladi.

 Etiologiyasi va patogenezi 
right|thumb|400x400px| Inson immunitet tanqisligi virusining hujayradagi replikatsiyasi
OIV infektsiyasini retroviruslar oilasiga mansub lentiviruslar oilasiga mansub inson immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradi. OIV genomi ribonuklein kislotasi bilan ifodalanadi va infektsiyalangan hujayrada teskari transkripsiyadan o'tadi. OIV yuzasida CD4 retseptorlari bo'lgan inson qon hujayralarini yuqtiradi: T-limfotsitlar, makrofaglar va dendritik hujayralar What is HIV. Virus bilan kasallangan T-limfotsitlar virus, apoptoz yoki sitotoksik T-limfotsitlar tomonidan yo'q qilinishi natijasida nobud bo'ladi. Bir mikrolitr qonda CD4+ T-limfotsitlar soni 200 dan pastga tushib ketsa, hujayra immun tizimi tanani himoya qilishni to'xtatadi.

Virusning konverti ikki qavatli lipidli membranadan iborat bo'lib, unda bir qator oqsillar, masalan, transmembran glikoprotein gp41 va sirt glikoprotein gp120 . Virusning p17 matritsa oqsili va p24 kapsid oqsilidan tashkil topgan "yadrosida" ikkita bitta zanjirli genomik RNK molekulalari va bir qator fermentlar mavjud : teskari transkriptaza, integraza va proteaza.

 

Turkum:Kasalliklar
Sakroileit

thumb|250x250px| Sakroiliak bo'g'im (oval bilan ta'kidlangan)
Sakroiliit ( sakrum + ilium + греч. - yallig'lanish ; lingvistik jihatdan to'g'ri, ammo shunga qaramay tibbiyotda imlo qabul qilinmaydi - sakroiliitЭрдес Ш. Ф., Бадокин В. В., Бочкова А. Г. и др. О терминологии спондилоартритов // Научно-практическая ревматология. — 2015. — № 53(6). — С. 657—660.) - sakroilial bo'g'imning yallig'lanishi. Yallig'lanish jarayoni sinovial membranaga tarqalishi mumkin (sinovit), artikulyar yuzalarga (osteoartrit) yoki butun qo'shimchaga (panartrit) ta'sir qilishi mumkin. Aseptik (yuqumli-allergik), o'ziga xos (masalan, sil bilan) va nonspesifik (yiringli) sakroiliitlar mavjud.

 Alomatlar 
O'tkir yiringli sakroiliit isitma, titroq bilan boshlanadi. Jiddiy intoksikatsiya tez rivojlanadi, qonda leykotsitoz aniqlanadi, ECHT ortishi. Mahalliy ravishda sakroilial bo'g'imda o'tkir og'riqlar bor, palpatsiya bilan kuchayadi, yonbosh suyaklarining qanotlariga bosim va pastki oyoq-qo'llarning giperekstantsiyasi kuzatiladi.Bemor egilgan oyoqlari bilan majburiy pozitsiyani oladi. Radiologik jihatdan, sakroilial bo'g'imning yiringli yallig'lanishi bilan, faqat sinovial membranani ta'sir qiladi, qo'shma bo'shliqning kengayishi va sakrum va iliumning artikulyar qismlarining o'rtacha osteoporozi mavjud.. Subfebril tana harorati, ECHTning engil ko'tarilishi, sakroiliak bo'g'im hududida o'rtacha mahalliy og'riq qayd etilgan.

 Sabablari 
Sakroiliitning rivojlanishining sababi shikastlanish, bo'g'imning uzoq muddatli ortiqcha yuklanishi (masalan, homiladorlik paytida, og'irlikni ko'tarish, harakatsiz ish), tug'ma nuqsonlar (son bo'g'imining anamoliyalari), o'sma jarayonlari, metabolik kasalliklar, shuningdek turli xil kasalliklar bo'lishi mumkin. nospetsifik va o'ziga xos infektsiyalar (sifilis, sil, brutsellyoz). Bundan tashqari, sakroiliit bir qator kuzatilishi mumkin otoimmun kasalliklar.

 Davolash 
Yiringli sakroiliit bilan og'rigan bemorlar kasalxonaga yotqizishilishi talab qilinadi. Davolash yiringli yallig'lanishni bartaraf etishga va tananing qarshiligini oshirishga qaratilgan. Surunkali shakllarda jarrohlik davolash ko'rsatiladi.

 Eslatmalar 

Turkum:Tibbiyot
Tris(2-piridilmetil)amin

Chemical compound
Tris(2-piridilmetil)amin (qisqartirilgan TPMA yoki TPA) (C 5 H 4 NCH 2) 3 N formulasiga ega organik birikma. Bu uchta pikolil o'rnini bosuvchi uchinchi darajali amin. Bu qutbli organik erituvchilarda eriydigan oq rangli qattiq moddadir. Bu koordinatsion kimyoda liganddir.

 2 C 5 H 4 NCH 2 Cl + C 5 H 4 NCH 2 NH 2 → (C 5 H 4 NCH 2) 3 N + 2 HCl

TPMA tripodal ligand bo'lib, ko'pincha ba'zi oqsillar ichidagi muvofiqlashtirish muhitini simulyatsiya qilish uchun ishlatiladi. Bundan tashqari , ATRP'da mis ligand sifatida ishlatiladi.

 Tegishli ligandlar 

 dipikolilamin, TPMA sintezidagi oraliq mahsulot.
 2-pikolilamin, bidentat ligand, shuningdek, aminometilpiridin sifatida ham tanilgan.

 

Turkum:Articles containing unverified chemical infoboxes
Turkum:Aminlar
Turkum:Piridin
Streptomitsin

thumb| Zelman Vaksman Ratgers universiteti laboratoriyasida, 1953-yil
Streptomitsin - tarixan ikkinchi antibiotik (penitsillindan keyin), shuningdek, aminoglikozidlar guruhining birinchisi, shuningdek, sil va o'latga qarshi samarali boʻlgan birinchi antibiotikdir. U amerikalik mikrobiolog Zelman Vaksman tomonidan kashf etilgan. Streptomyces globisporus streptomycini nurli qo'ziqorinlari yoki boshqa tegishli mikroorganizmlarning hayotiy faoliyati davomida hosil bo'ladi.

 Farmakologik ta'siri 
Aminoglikozidlar guruhiga kiruvchi keng spektrli antibiotik. Bakterial ribosomaning 30S subbirligi bilan bog'lanishi tufayli bakteritsid ta'sirga ega, bu esa keyinchalik oqsil sintezini ingibitsiya qilishga olib keladi.

Mycobacterium tuberculosis, shuningdek, ko'pchilik gram-manfiy bakteriyalarga nisbatan faol: Escherichia coli, Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia spp., Haemophilus influenzae, Klebsiella spp. (shu jumladan Klebsiella pneumoniae), Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Yersinia pestis, Francisella tularensis, Brucella spp. Staphylococcus spp.lar streptomitsinga sezgir., Corynebacterium diphtheriae. Streptococcus spp ga nisbatan kamroq faol. (shu jumladan Streptococcus pneumoniae), Enterobacter spp.

 Ototoksiklik 
Boshqa aminoglikozidlar singari, streptomitsin ham ototoksik xususiyatlarga ega va ichki quloq va eshitish nervidagi neyronlarga zarar yetkazish orqali neyrosensor karlikka olib kelishi mumkin. Simptomatik tarzda bu shovqin yoki quloqlarda jiringlash, quloqlarning "tiqilishi" hissi, eshitish qobiliyatining yo'qolishi (to'liq karlikgacha) bilan namoyon bo'ladi.

 

Turkum:Tuberkulyozga qarshi vositalar
Turkum:Aminoglikozidlar
Turkum:Hayotiy zarur va eng muhim dori preparatlari ro'yhati
Jaqsiliq Muqashuli Oʻmar

Oʻmar Jaqsiliq Muqashuli – siyosiy arbob, Sharqiy Qozogʻiston viloyati hokimining oʻrinbosari (2013-2016), Almati viloyati hokimining oʻrinbosari (2016-2018), Oʻskemen shahrining hokimi (2018-yil avgustdan).

 Biografiyasi 

 Bilimi 
Abay nomidagi Almati davlat universiteti (2001), Qozoq innovatsiya gumanitar universiteti (2010). 

 Mehnat faoliyati 

2001-2005 - Qozogʻiston Respublikasi Madaniyat, axborot va ommaviy kelishuv vazirligining yetakchi mutaxasisi, bosh mutaxasis.

2007-2009 - Qozogʻiston Respublikasi Moliya vazirligida mutaxasis.

2009-2010 - Sharqiy Qozogʻiston viloyati hokimining ordamchisi.

2010-2011 - Sharqiy Qozogʻiston viloyati ichki siyosat bosqarma boshligʻining oʻrinbosari, boshligʻi.

2011-2013 - Sharqiy Qozogʻiston viloyati madaniyat boshqarmasining boshligʻi.

2013-2016 - Sharqiy Qozogʻiston viloyat hokimining oʻrinbosari.

2016-2018 - Almati viloyat hokimining oʻrinbosari.

2018-yil avgust oyidan - Oʻskemen shahrining hokimi.
Vilniyus shartnomasi

Vilniyus shartnomasi — tinchlik kelishuvi. Livoniya ordeni va Litva Buyuk Gertsogligi oʻrtasida 1559- yil 31-avgustda tuzilga.

 Tarixi 
1558-yilda Livoniya urushi boshlangan. 1558-yil may-oktabr oylarida rus qoʻshinlari 20 ta istehkom shaharni egallab olgan, shundan soʻng qoʻshinning katta qismi istoli qilingan shaharlarda kichik garnizonlarni qoldirib, qishki uylariga joʻnab ketgan. Bundan sergʻayrat Gotthard Kettler unumli foydalanib qolgan. U 10 000 kishilik qoʻshin toʻplab, boy berilganlarni qaytarishga qaror qilgan. Biroq, Ketlerning kichik muvaffaqiyati livoniyaliklar uchun katta falokatga aylandi. Rus qoʻshinlari Ringen qal’asi qulaganidan ikki oy oʻtgach, Livoniya Konfederatsiyasining harakatlariga javoban, qishki reydni amalga oshirishga qaror qildi. Tirzen jangida Livoniya armiyasi toʻliq magʻlubiyatga uchradi va rus qoʻshinlari yana 11 shaharni egallab, Rigagacha yetib keldi va fevral oyida katta oʻlja hamda koʻp sonli asirlar bilan vatanga qaytishgan. 1559-yil qishki reyddan soʻng, Ivan IV Livoniya Konfederatsiyasiga martdan noyabr oyigacha muvaffaqiyatini mustahkamlamagan holda sulh taqdim etgan.

 Shartnomani imzolash 
Gotthard Ketler sulh amal qilgan paytda (31-avgust) Vilniyusda Buyuk Litva Gertsogi Sigismund II bilan kelishuvga erishdi. Unga koʻra, Riga arxiyepiskopining orden va mulklari „klientella va homiylik“ka, yani Litva Buyuk Gertsogligi protektoratiga oʻtkazildi. 15-sentabrda Riga arxiyepiskopi Vilgelm bilan ham shunday shartnoma tuzildi.

Orden Livoniyaning janubi-sharqiy qismini Roziten, Lyutsen, Dinaburg, Selburg va Bavske shaharlari, arxiyepiskop Vilgelm — Marienxauzen, Lennvarden shaharlari, Loban va Birzen saroylarini himoya qilish uchun garov evaziga Buyuk Litva Gertsogiga topshirdi. Sigismund Avgust urush yakunida bu yerlarni 600 ming gulden evaziga Ordenga va 100 ming gulden evaziga arxiyepiskopga qaytarish majburiyatini oldi. Butun Livoniyaning taxminan oltidan bir qismini tashkil etgan ushbu hududlar boshqaruvi boʻyicha oliy hokimiyat Germaniya imperatori ixtiyorida qoldi.

 Natija va oqibatlari 
Shartnoma Livoniya yerlarini rus qoʻshinlari tomonidan bosib olinishiga toʻsqinlik qilmadi, aksincha Buyuk Litva Gertsogligining urushga kirishishi uchun asos boʻldi.

 Nashrlar 
Kodeks diplomaticus regni Poloniae et magni ducatus Lithuaniae / M. Dogiel. — Vilna, 1765-yil. — televizor

 
 Форстен Г. В. Балтийский вопрос в XVI—XVII столетиях // Записки историко-филологического факультета Императорского Санкт-Петербургского университета. — Т. 1. — : Типография В. С. Балашева и К, 1893. — С. 242—243.
Turkum: Livonian urushi
Turkum: Litva buyuk duchyasining xalqaro shartnomalari
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:1559-yil
Turkum: Vilnyus Tarixi
Yoʻlbars qurbaqasi

Yoʻlbarsli qurbaqasi, yoki hind yoʻlbarsli qurbaqasi - amfibiyalar turkumining Dicroglossidae turkumiga mansub turi. Umumiy uzunligi 15 santimetrdan 17 santimetrgacha boʻladi. Tanasi massiv, boshi esa ortacha kattalikda boʻladi. Yoʻlbarsli qurbaqasini oʻz jinsining boshqa vakilaridan orqa tarafidagi oʻtrir burchakli, yaxshirivojlangan uzunchoq ter burmalari bilan ajralib turadi. Ustki rangi zaytun-yashildan tortib kul ranggacha boʻlib kuyuq dogʻlar bilan qoplangan. Kamdan-kam hollarda orqa tomonida och-sariq chiqlarni uchratsa boʻladi. Oyoq-qoʻllarida engil qirrali qora-sariq dogʻlar mavjud. Qorni oq. Erkaklarning tomogʻida sariq baqbaqasi bor, ular juftlashish davrida koʻk rangga aylanadi.

Suvli erlarni, oʻtloqlarni, plantatsiyalarni hush koʻradi. Dengiz sathidan 23 – 800 m balandlikda joylashgan boʻlib kechasi faolashadi. Kichik kemiruvchilar, mayda ilonlar, yosh amfibiyalar, umurtqasizlar bilan oziqlanadi.

Nasilchilik mavsumi musson davriga (jalla mavsumi) toʻgʻri keladi. Juftlanish ampleksus (amfibiyalarga hos bolgan juftlanish uslubi - oldi qollari bilan ayollini ortqasidan ushlab urugʻlatirish uslubi) yordamida sodir boʻladi. Urgʻochisi diametri 2,5-2,8 mm boʻlgan 1000 tagacha tuxum qoʻyadi. Tuxumlar suvga botgan oʻsimliklarga yopishadi. Iybaliqlar 2-3 kun ichida paydo boʻladi.

Mahalliy aholi bu qurbaqani istemol qiladigan joylarda maxsus fermalar mavjud.

Bu tur Afg'onistondan Hindiston va Bangladeshgacha tarqalgan, janubiy Xitoyda ham uchraydi.

 

 Xan, MS (1996). Yo'lbarsli qurbaqasi Rana yo'lbars Daudinning orofarngeal morfologiyasi va ovqatlanish odatlari. Rossiya Herpetologiya jurnali, 2, 163-171.
Vilniyus-Radom ittifoqi

Vilna-Radom ittifoqi — davlatlar ittifoqi. Polsha Qirolligi va Buyuk Litva Gertsogligi oʻrtasida 1401-yilda tuzilgan (белор.) Пазднякоў В. Віленска-радамская унія // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя у 3 т. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 410. — 684 с. — ISBN 985-11-0314-4..

1399-yildagi Vorskla jangida Litva qoʻshinlarining ogʻir magʻlubiyati, shuningdek, Buyuk Litva Gertsogligi hokimiyatiga daʼvogar boʻlgan Vitautas Svidrigailo taʼsirining kuchayishi sharoitida Polsha qirolligiga nisbatan mustaqil siyosat olib borgan Vitautas davlatlar oʻrtasida yangi ittifoq tuzishga rozilik bildirbi. Davlatlarning boʻgʻusi munosabatlariga asos boʻlgan hujjat Vitautasning amakivachchasi, Polsha qiroli Yagiello tomonidan 1400-yil oxirida, Grodno va Merechye oraligʻidagi Krudi koʻli yaqinida imzolangan (hujjat saqlanib qolmagan).

Vitautas 1401-yil 18-yanvarda Vilniyusda boʻlib oʻtgan qurultoyda Litvaning oliy hukmdori sifatida Polsha qiroli Yagielloga sadoqati haqida hujjatni imzolagan. U oʻz navbatida Vitautasning Buyuk Litva Gertsogi unvonini tan olgan va unga gertsoglikka umrbod egalik qilish huquqini bergan. Kelishuvga koʻra, Vitautas vafotidan keyin uning mulki Yagiello yoki uning merosxoʻrlariga oʻtishi kerak edi. Yagiello merosxoʻrlar qoldirmasdan vafot etgudek boʻlsa, Polsha tomoni yangi Polsha qirolini tanlashda Litva va Rossiya zodagonlarining ishtirokiga ruxsat berishga vaʼda beradi. Litvinlar Polshaga oʻlpon toʻlamaslik huquqini himoya qilishga muvaffaq boʻldi; shartnomada ushbu bandning boʻlishi kerakligini dastlab polyaklar taʼkidlagan, lekin keyinchalik oʻz daʼvolaridan voz kechgan. Xuddi shu kuni kongressda ishtirok etgan hududiy knyazlar, yepiskoplar va zodagonlar Yagiello va Vitautas oʻrtasida tuzilgan shartnomani buzmaslikka vaʼda qilingan dalolatnomani imzolaydi (hujjatga 40 ta muhr ilova qilingan). Oʻsha yilning 11-martida Radomda boʻlib oʻtgan qurultoyda Polsha lordlari xuddi shunday dalolatnomani eʼlon qilishgan (unga 49 ta muhr urilgan).

Tarixchilarning taʼkidlashicha, ittifoqni tuzish jarayonida Litva Radasi institutsionalizatsiya qilingan boʻlib, u ilk marotaba Polshaga nisbatan alohida davlat organi sifatida faoliyat yuritganProchaska A. Dzieje Witolda wielkiego księcia Litwy. – Krakow: Universitas, 2008. – 401 s. - S. 93-94..

 

 

 Halecki O. Dzieje unii jagiellońskiej. — T. 1. — Krakov, 1919-yil. )
 Kutrzeba S., Semkowicz W. Akta Unji Polski z Litwa, 1385-1791. — Krakov, 1932-yil. )
Turkum: XV asrning xalqaro shartnomalari
Turkum: Polsha-Litva Ittifoqi
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:1401-yil
Turkum: shaxsiy ittifoq
Yakuniy protokol

"Yakuniy protokol" ― 1901-yil 7-sentabrda Xitoy va 11 davlat (Germaniya, Avstriya-Vengriya, Belgiya, Ispaniya, AQSh, Fransiya, Buyuk Britaniya, Italiya, Yaponiya, Niderlandiya va Rossiya) oʻrtasida Boksyorlar qoʻzgʻolonining bostirilishi kelishuvidir.

Shartnomaga muvofiq, Xitoy quyidagi majburiyatlarni oladi:

 Germaniya elchisi Klemens fon Kettelerning oʻldirilishi uchun uzr soʻrash maqsadida Germaniyaga maxsus elchi yuboriladi, shuningdek, unga haykal oʻrnatiladi;
 Yaponiya missiyasi aʼzosi Sugiyamaning oʻldirilgani sababli uzr soʻrash uchun Yaponiyaga maxsus elchi yuboriladi;
 Boksyorlar qoʻzgʻoloni rahbarlari jazolanadi;
 Vayron qilingan xorijiy qabristonlarga yodgorliklar oʻrnatiladi;
 Xitoyga qurol va oʻq-dorilar olib kirish 2-yilga taqiqlanadi;
 450 million tael (liang) miqdorida tovon toʻlanadi;
 Elchixonalar kvartalida doimiy harbiy soqchilarga ruxsat beriladi va hokazo;
 Dagu qalʼalari buzib tashlanadi;
 Ustun davlatlarga qirgʻoqdan Pekingacha boʻlgan 12 nuqtani egallash huquqi beriladi;
 Chet elliklarga qarshi qaratilgan barcha jamiyatlar taqiqlanadi.

 

 Ingliz tilida protokol matni )
 
Turkum:Tinchlik shartnomalari
Turkum:Xalqaro protokollar
Turkum:Ihtuan isyoni
Turkum:XX asr tinchlik shartnomalari
Turkum: Qing imperiyasining tashqi siyosati
Turkum:Amerika-Xitoy munosabatlari
Turkum:Rossiya-Xitoy munosabatlari
Turkum:Sino-Yaponiya munosabatlari
Turkum: Avstriya-Vengriya xalqaro shartnomalari
Turkum: Buyuk Britaniyaning xalqaro shartnomalari
Turkum: Germaniya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum: Ispaniya xalqaro shartnomalari
Turkum: Italiya xalqaro shartnomalari
Turkum: Xitoy xalqaro shartnomalari
Turkum:Niderlandiyaning xalqaro shartnomalari
Turkum: Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum: AQSh xalqaro shartnomalari
Turkum:Fransiya uchinchi respublika davri shartnomalari
Turkum: Yaponiya xalqaro shartnomalari
Turkum:sentabr 1901-yil
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:Xitoyda 1901-yil
Zuhob sulhi

Zuhob (Qasri-Shirin) sulhi — Usmonlilar imperiyasi va Safaviylar davlati oʻrtasidagi 1623—1639-yillardagi urushni tugatgan tinchlik shartnomasidir. 1639-yil 17-mayda imzolangan.

Shartnoma XVI-asr boshlarida Choldiron jangi bilan boshlangan Usmonlilar imperiyasi va Safaviylar davlati oʻrtasidagi uzoq davom etgan qarama-qarshilikka chek qoʻydi hamda turk sultoni Murod IV ning eng katta yutuqlaridan biriga aylandi. Sulh shartlariga koʻra, Safaviylar Yerevan va Kavkazdagi unga tutash hududlarni, turklar esa Basra va Bagʻdodni oʻzlarida saqlab qolishgan. Shu tariqa Amasiya shartnomasida belgilangan chegara chizigʻi batamom tiklandi.

Zuhob sulhi bilan oʻrnatilgan chegaralar Safaviylar davlati afgʻonlar bosqiniga tushib qolguniga qadar qariyb yuz yil davomida oʻzgarmay qoldi.

 Boshqa 

 Sharq tarixi. 6 jildda / R.B. Ribakov, L.B. Alaev, K.Z. Ashrafyan va boshqalar. — M. : Sharq adabiyoti, 2002. — T. 2. Oʻrta asrlarda Sharq. — 716 b. — ISBN 5-02-017711-3.
 Karolin Finkel „Usmonli imperiyasi tarixi: Usmonning koʻrinishi“ — Moskva: „AST“, 2010-yil. ISBN 978-5-17-043651-4
Turkum:Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Turkum:Tinchlik shartnomalari
Turkum: XVII asr tinchlik shartnomalari
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum: Sefavid Eron xalqaro shartnomalari
Xalqaro patent tasnifi boʻyicha Strasburg kelishuvi

Strasburg kelishuvi ― 70 mingga yaqin rubrikani oʻz ichiga olgan sakkizta boʻlimda texnologiya sohalarini tuzadigan Xalqaro patent tasnifini (IPC) joriy qiladi. Tasniflash patent hujjatlarini qidirish kontekstida „avvalgi texnika darajasi“ ni aniqlash imkonini beradi. Patent qidiruvi, xususan, intellektual mulk idoralari, ixtirochilar va innovatorlar, ilmiy-tadqiqot muassasalari va texnologiyani qoʻllash yoki yaratish bilan bogʻliq boshqa shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.

Bitimning maʼmuriy funksiyalari Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi

2022-yil holatiga koʻra, 64 davlatStrasbourg Agreement aʼzodir.

 

 Yana qarang 

 Xalqaro patent tasnifi
 Patent
 Intellektual mulk
 Jahon intellektual mulk tashkiloti
 WIPO Lex

 

 Xalqaro patent tasnifi boʻyicha Strasburg kelishuvi matni (1979-yil 28-sentabrdagi tahrirda) ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
Turkum:Intellektual mulk huquqi

Turkum:BIMT tomonidan boshqariladigan xalqaro shartnomalar
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum: patent qonuni
Oʻzbekiston Milliy bogʻidagi suv ombori

Oʻzbekiston Milliy bogʻidagi (avval Komsomol koʻli) suv ombori Toshkent shahri chegarasida Anhor kanali boʻyida barpo etilgan ikkinchi yirik sunʼiy suv ombori va shaharning asosiy rejasi asosida yaratilgan birinchi ommaviy rekreatsion suv ombori hisoblanadi. Hozirgi vaqtda ko'lning suv zonasi A. Navoiy nomidagi Milliy bog'ni o'z ichiga oladi. Kichik koʻl janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa choʻzilgan. Qirgʻoq bilan koʻpriklar orqali tutashgan ikki katta orollari bor. Maydoning aylanasi taxminan 9 gektar va chuqurligi 1,5-6 metrni tashkil qiladi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, “Komsomolskoye” nomi rasmiy foydalanishdan chiqib ketdi, lekin kundalik hayotda saqlanib qolmoqda.left|thumb|250x250px| Toshkentda Komsomol ko'li qurilishi
XX asrning 20-yillari oxirigacha Toshkentda aholining yozgi dam olishlari, jumladan, suzish va qayiqda sayr qilish uchun yirik jamoat suv omborlari mavjud emas edi. 30-yillarning boshlarida shaharda bunday maqsadlar uchun birinchi suv ombori paydo bo'ldi. Bu qurilayotgan Boʻzsu GESi toʻgʻonidan ustidan paydo boʻlgan suv ombori boʻlib, u oʻz navbatida Chirchiq-Boʻzsu GESlar kaskadidagi birinchi GES edi. Ushbu Gidra nomli suv omborida Toshkentdagi birinchi qayiq stansiyasi qurilgan. Biroq ushbu suv omborida Toshkent suv quvurining suv olish stansiyasi paydo boʻlgach, shahar aholisining ommaviy dam olishi uchun uning suvlari yopildi. Natijada yangi rekreatsion suv omboriga ehtiyoj paydo bo'ldi. 1940-yillarning ikkinchi yarmida Toshkentda aholisining suzish va yozgi dam olishlari uchun ikkita sunʼiy koʻl – Boʻzsuv kanali boʻyidagi Gʻalaba bogʻi va Anhor kanali suvi quyiladigan Komsomol koʻli yaratildi (qazildi). O'tgan asrning 30-yillari oxirida suv omborini yaratishda mahkumlar, komsomolchilar, shuningdek, shaharning boshqa aholisi (masalan, ishlamaydigan uy bekalari) bepul ishdan bo'sh vaqtlarida faol qatnashdilar.

 Gidrografiya 
Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, eski karer Komsomol ko'lini yaratish uchun joy bo'lib xizmat qilgan, undan Toshkent tarixining oldingi davrlarida (18-asr - 19-asr boshlarida) g'isht sexlarida g'isht ishlab chiqarish uchun qurilish materiallari (asosan loy) olingan.

Suzish mavsumi oxirida dam oluvchilar qoldirgan turli xil qoldiqlardan loy bilan qoplangan tubini tozalash uchun an'anaviy ravishda ko'ldan suv drenajlanadi. Yozda suv o'tlari ko'lda, shuningdek, eng kattasi o'ttiz santimetrga yetadigan chuchuk suvli ikki pallali koloniyalarni rivojlantirishga ulguradi. Ikki pallalilarning ba'zilari nobud bo'ladi, ammo ba'zilari ko'l tubidagi eng chuqur joylarda qoladigan ko'lmaklarda qishlaydi.
Hindiston maochilar isyoni

Hindistondagi maochilar qoʻzgʻoloni  —— Hindiston hukumati bilan maochilarning turli soʻlradikal guruhlari oʻrtasidagi uzoq muddatli qurolli toʻqnashuv. Maochilar naxalitlar nomi bilan ham tanilgan. Bu eng yangi tarixdagi uzoq davom etgan qurolli mojarolardan biridir.

Mojaro 2004-yilda qator isyonchi guruhlarning birlashishi va yagona Hindiston Kommunistik partiyasi (Maochilar) tuzilganidan keyin kuchaydi. Xalq ozodlik partizan armiyasi hind maochilarining qurolli qanoti hisoblanadi. Maochi isyonchilar janubiy Andxra-Pradesh shtatidan markaziy Chxattisgarx orqali Gʻarbiy Bengaliyagacha choʻzilgan Qizil yoʻlak deb ataluvchi mintaqada harakat qiladi, Bihar, Uttar-Pradesh va Andxra-Pradesh shtatlari ularning nazoratida.

 

 Data on Naxalite-Maoist Insurgency fatalities in India Institute for Conflict Management (South Asia), SATP
 Walking With The Comrades, An extended essay by Arundhati Roy on her interactions with naxalites
 The political economy of the Maoist conflict in India : an empirical analysis, Joseph Gomes (2013), University of Madrid, Spain
 Hearts and mines: A district-level analysis of the Maoist conflict in India 
 Targets of Violence: Evidence from India’s Naxalite Conflict Oliver Vanden Eynde (2013), Paris School of Economics
 Living on the edge of a disappearing world, 16 June 2011 14:56 IST, rediff.com