Tirol shlyapasi

thumb| Volksmarching nishonlari bilan bezatilgan Tirol shlyapasi
thumb| Qishloq kiyimining bir qismi sifatida tanilgan anʼanaviy uslubda kiyingan Tirol miltiqlari, L dan R gacha: Bolzano (Bozen), S Tirol; Lienz, E Tirol; Abfaltersbax, E Tirol; Kaltern, S Tirol; Jenesien, S Tirol. (qoʻmondonlar)
thumb| Ekstravagant gamsbartli tirol shlyapasi
Tirol shlyapasi (, shuningdek, Bavariya shlyapasi yoki Alp shlyapasi sifatida tanilgan), dastlab Avstriya, Germaniya, Italiya va Shveysariyaning bir qismi boʻlgan Alp togʻlarida joylashgan Tiroldan kelgan aholining bosh kiyimi boʻlgan. Bu mahalliy xalq kiyimining muhim va oʻziga xos elementi yoki traxtidir.

 Tavsifi 
Odatda Tirol shlyapasi yashil kigizdan qilingan boʻlib, dastlab toji bir tomonga choʻzilgan va cheti taxminan qoʻl kengligida boʻlgan. Mazkur shlyapa ayniqsa Avstriyadagi Tirol vodiysida joylashgan Zillertalda ommalashgan"The pointed, green, felt hat with a hand-wide brim, which came from South Tyrol, especially from the Ziller valley, earned such a reputation that it was referred to as a Tyrolean hat." Heinrich Heine: Reisebilder II: 1828-1831: Kommentar, Volume 6. Akademie Verlag, 2003, p. 232 (N. B.: the Ziller valley lies in North Tyrol).

Shakl va qirralarning kengligidan tashqari, shlyapalar oʻzi xos tarzda rangli, shnurli koʻrinishda boʻlgan. Ayrim shlyapalar tojning yon tomonida gullar, patlar yoki „choʻtka“ koʻrinishidagi turli xil bezaklar bilan ziynatlangan. Anʼanaviy „choʻtka“, gamsbart deb nomlanadi. U chamois antilopasi (Rupicapra rupicapra)ning orqa qismidagi yollaridan tayyorlangan. Tirol shlyapasining katta va koʻzga koʻringan da minglab tolalar oʻrnatilgan boʻlishi mumkin. Bunday shlyapalarning narxi 2500 dan 3000 dollargacha baholanadi Genuine Gamsbart
$2,790.00, Ernst Licht Imports, May 27, 2021. U turli shakllar va koʻrinishlarda boʻlib, koʻpincha patlar bilan ham bezaklanishi mumkinKilgour, Ruth Edwards (1958). A Pageant of Hats Ancient and Modern. R. M. McBride Company..

 Tarixi 
19—20-asrlarda Tirol liboslari tashqi koʻrinishida maʼlum darajada bir xillik paydo qilgan. Tirolning mahalliy qishloq liboslarida Tirol shlyapalarining turli uslublari 1830—1840-yillardan beri saqlanib qolingan. Ularning ayrimlari zamonaviy modaga monand tarzda yaratilganga oʻxshaydi. Ushbu qadimiy bosh kiyimlar Shimoliy Tirolning baland, nisbatan tor qirrali shlyapalaridan tortib, Janubiy Tirol vino mamlakatining kichik, keng qirrali shlyapalarigacha boʻlgan shlyapa ni oʻz ichiga oladi.

Keyinchalik Tirol shlyapasi sayyohlik ramzi sifatida „Tirol madaniyati“ ning timsoliga aylangan. Münchenda oʻtkaziladigan Oktoberfest kabi xalq yigʻinlari va pivo festivallarida „mahalliy“ liboslar kiygan xalq musiqa guruhlari taʼsiri ostida Tirol shlyapasi ommalashib ketgan. Musiqachi Billy Mo 1962-yilda „Ich kauf' mir lieber einen Tirolerhut“ („Men Tirol shlyapasini sotib olishni afzal koʻraman“) nomli qoʻshigʻini yozgan. Bu qoʻshiq orqali shlyapa va anʼanaviy Alp togʻlari xalq musiqasi oʻrtasidagi bogʻliqlik mustahkamlangan. 1965-yilda xuddi shu nom ostida komediyali musiqiy film suratga olinganIch kauf mir lieber einen Tirolerhut. Moviepilot.de.

Tirol shlyapasi Buyuk Britaniyalik Edvard VIII tufayli yanada mashhur boʻlgan, u taxtdan voz kechganidan keyin tez-tez Avstriya Shtiriyasiga tashrif buyurgan. Koʻpincha u yerlik tub aholi vakili boʻlmasa-da, Tirol uslubidagi shlyapa kiyib yurganLexikon der Herrenmode, Musterschmidt, 1960. Aytilishicha, Tirol shlyapasi homburg shlyapasi uchun ilhom manbai boʻlib xizmat qilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Seppel, Seppelhut shlyapasi, Bavariya-Shimoliy Tirol kigiz qalpogʻi
 

Turkum:Shlyapalar
Turkum:Avstriya kiyimlari
Turkum:Italyan kiyimlari
Turkum:Shvetsariya kiyimlari
Turkum:Nemis kiyimlari