AstraZeneca plc

AstraZeneca plc  — Britaniya-Shvetsiya ko‘p millatli farmatsevtika va biotexnologiya kompaniyasi shtab-kvartirasi Angliya Kembrijdagi Kembrij biotibbiyot kampusida joylashgan. U onkologiya, yurak- qon tomir, oshqozon-ichak, infeksiya, nevrologiya, nafas olish va yalligʻlanish kabi sohalardagi asosiy kasalliklar uchun mahsulotlar portfeliga ega. U Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasini yaratishda ishtirok etgan.

Kompaniya 1999-yilda Shvetsiyaning Astra AB va Britaniyaning Zeneca Group qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan (oʻzi 1993-yilda Imperial Chemical Industries farmatsevtika operatsiyalarining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan). Birlashgandan beri u dunyodagi eng yirik farmatsevtika kompaniyalari qatoriga kirdi va koʻplab korporativ xaridlarni amalga oshirdi, jumladan Cambridge Antibody Technology (2006-yilda), MedImmune (2007-yilda), Spirogen (2013-yilda) va Definiens (2014-yilda MedImmune tomonidan). Uning tadqiqot va ishlanmalari uchta strategik markazda jamlangan: Kembrij, Angliya; Gothenburg, Shvetsiya va Gaithersburg, Merilend, AQSh. AstraZeneca London fond birjasida asosiy listingga ega va FTSE 100 indeksining tarkibiy qismi hisoblanadi.

 Tarixi 
Astra AB 1913-yilda Shvetsiyaning Södertälje shahrida 400 nafar shifokor va aptekachilar tomonidan tashkil etilgan. 1993-yilda Britaniya kimyoviy kompaniyasi ICI (toʻrtta Britaniya kimyo kompaniyasidan tashkil topgan) oʻzining farmatsevtika korxonalarini, agrokimyoviy va ixtisoslashtirilgan korxonalarini ajratib, Zeneca Group PLC ni tashkil qildi. Nihoyat, 1999-yilda Astra va Zeneca Group bosh qarorgohi Londonda joylashgan AstraZeneca plc.ni tashkil qilish uchun birlashdi.

 2000-06 
2002-yilda uning Iressa (gefitinib) preparati Yaponiyada kichik hujayrali boʻlmagan oʻpka saratoni uchun monoterapiya sifatida tasdiqlangan. 2004-yil 3-yanvarda AstraZeneca kompaniyasining sobiq direktori doktor Robert Nolan ZI Medical boshqaruv jamoasini tuzdi.

2005-yilda kompaniya Buyuk Britaniyaning KuDOS Pharmaceuticals biotexnologik kompaniyasini 120 million funt sterlingga sotib oldiAstraZeneca buys biotech company for £120m The Telegraph, 23 December 2005 va Astex bilan saratonga qarshi hamkorlik shartnomasini tuzdiAstraZeneca and Astex ally for anticancer agents Business Intelligence, 1 July 2005. Shuningdek, u Pennsylvania Bio tijorat tashkilotining Diamond aʼzosi boʻlganligini eʼlon qildi. 2006-yilda, 2004-yilda boshlangan hamkorlik aloqalaridan soʻng, AstraZeneca 702 million funt sterlingga Cambridge Antibody Technology kompaniyasini sotib oldiAstraZeneca to buy CAT for £702m BBC News, 15 May 2006.

 2007-12 yillar 
2007-yil fevral oyida AstraZeneca 150 AQSh dollariga virusga qarshi terapiyani kashf etish va rivojlantirishga qaratilgan Arrow Therapeutics kompaniyasini million sotib olishga rozi boʻldiAstraZeneca agrees to buy Arrow Therapeutics for US$150M Marketwatch, 1 February 2007 AstraZeneca keyinchalik oʻzining barcha biologik operatsiyalarini MedImmune deb nomlangan maxsus biologik boʻlimga birlashtirdiAstraZeneca Buys MedImmune for US$ 15.6 Billion The New York Times, 24 April 2007. 2010-yilda AstraZeneca 2004-yilda Sanofi-Aventis yuqumli kasalliklarga qarshi boʻlinmasining qoʻshma korxonasi sifatida tashkil etilgan antibiotiklarni kashf qiluvchi Novexel Corp kompaniyasini sotib oldi. Astra ushbu xarid orqali NXL-104 (CEF104) (CAZ-AVI) eksperimental antibiotikini sotib oldi.

2011-yilda AstraZeneca Xitoyning generiklar biznesi boʻlgan Guangdong BeiKang farmatsevtika kompaniyasini sotib oldi AstraZeneca to buy Chinese generics firm Healthcare News, 8 December 2011. 2012-yil fevral oyida AstraZeneca va Amgen yalligʻlanish kasalliklarini davolash boʻyicha hamkorlikni eʼlon qildiAstraZeneca and Amgen collaborate on treatments for inflammatory diseases Medcity News, 4 February 2012. Keyin 2012-yil aprel oyida AstraZeneca boshqa biotexnologiya kompaniyasi Ardea Biosciencesni 1,26 milliard dollarga sotib oldiAstraZeneca Reaches $1.26 Billion Deal for Ardea Biosciences The New York Times, 23 April 2012. 2012-yil iyun oyida AstraZeneca va Bristol Myers Squibb Amylin Pharmaceuticals biotexnologiya kompaniyasini birgalikda sotib olish boʻyicha ikki bosqichli bitimni eʼlon qildi.

 2013-yil 
2013-yil mart oyida AstraZeneca yirik korporativ qayta qurish rejalarini eʼlon qildi, shu jumladan, Buyuk Britaniyaning Cheshirdagi Alderley Park va Loughboro va Shvetsiyadagi Lunddagi tadqiqot va ishlanmalarini yopish, 500 dollar sarmoyakiritishni boshladi. AstraZeneca shuningdek, 2016-yilda korporativ shtab-kvartirasini Londondan Kembrijga koʻchirishini eʼlon qildi Ushbu eʼlon 1600 ta ish joyini qisqartirish haqidagi eʼlonni oʻz ichiga olgan; uch kundan keyin u qoʻshimcha 2300 ish oʻrinlarini qisqartirishini eʼlon qildi. Shuningdek, u uchta terapevtik yoʻnalishga eʼtibor qaratishini eʼlon qildi: nafas olish tizimining yalligʻlanishi va autoimmuniteti, yurak-qon tomir va metabolik kasalliklar va onkologiyaAstraZeneca Press Release. 21 March 2013 AstraZeneca outlines strategy to return to growth and achieve scientific leadership.

 2014-yil 
2014-yil 19-mayda AstraZeneca Pfizer kompaniyasining har bir aksiya uchun 55 funt sterlinglik „yakuniy taklifini“ rad etdi, bu esa kompaniyani 69,4 funt sterlingga baholadi. Agar sotib olish davom etsa, Pfizer dunyodagi eng yirik dori ishlab chiqaruvchisiga aylangan boʻlardi. Bitim, shuningdek, Britaniya kompaniyasining eng yirik xorijiy sotib olinishi boʻlar edi. Britaniyada ko‘pchilik, jumladan siyosatchilar va olimlar ham kelishuvga qarshi chiqqan edi. 2014-yil avgust oyida kompaniya Mitsubishi Tanabe Pharma bilan diabetik nefropatiya boʻyicha uch yillik hamkorlikka kirishganini eʼlon qildi. 2014-yil sentabr oyida kompaniya Eli Lilli bilan Altsgeymer kasalligini davolashda foydalaniladigan BACE inhibitori — AZD3292 nomzodini ishlab chiqish va tijoratlashtirishda kuchlarni birlashtirdi. Bitim kompaniyaga 500 million dollargacha foyda keltirishi mumkin. Kompaniya, shuningdek, Pharmacyclics va Janssen Biotech bilan birgalikda davolash usullarini oʻrganish boʻyicha I/II-bosqich sinov hamkorligini boshladi. Shuningdek, oʻsha yilning noyabr oyida kompaniya oʻzining lipodistrofiyani davolash biznesini Aegerion Pharmaceuticals kompaniyasiga 325 million AQSh dollaridan ortiqroqqa sotishga rozi boʻldi.

 2015-yil 
Fevral oyida kompaniya 600 million AQSh dollari miqdorida Actavis brendi ostidagi respirator dori biznesiga AQSh va Kanada huquqlarini sotib olishini eʼlon qildi.

 2017-yil 

2017-yil sentabr oyida kompaniya rahbari Leif Yoxansson, agar Brexit qiyin bo‘lsa, tadqiqot va ishlab chiqarish faoliyatini Buyuk Britaniyadan uzoqlashtirish bo‘yicha „birinchi qadamlar“ni qo‘yishni rejalashtirgan edi. 2017-yilda u sotish boʻyicha dunyodagi oʻn birinchi yirik dori kompaniyasi boʻldi va ilmiy-tadqiqot investitsiyalari boʻyicha yettinchi oʻrinni egalladi.

 2018-yil 
2018-yil fevral oyida AstraZeneca oltita dastlabki bosqichdagi eksperimental dori vositalarini Viela Bio nomi bilan tanilgan yangi biotexnologiya kompaniyasiga aylantirayotganini eʼlon qildi, uning qiymati 250 million AQSh dollari.

 2019-yil 
2019-yil mart oyida AstraZeneca Daiichi Sankyo Co Ltd bilan ko‘krak bezi saratonini eksperimental davolashda ishlash uchun 6,9 milliard AQSh dollari miqdorida pul to‘lashini eʼlon qildi. AstraZeneca 3,5 milliard dollarlik aksiyalar chiqarilishidan tushgan mablag‘ning bir qismini bitimni moliyalashtirish uchun ishlatishni rejalashtirmoqda.

 2020-yil 
2020-yil fevral oyida AstraZeneca oʻzining global huquqlarini (Yevropa, Kanada va Isroildan tashqari) Movantik preparatiga, Redhill Biopharmaga sublitsenziya berishga rozi boʻldi. 2020-yil 27-dekabr kuni AstraZeneca bosh direktori Paskal Soriot Oksford universitetining COVID-19 vaksinasi bilan „yutuq formulasini aniqlaganliklarini“ aytdi. 2020-yil 30-dekabrda Buyuk Britaniya Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasidan favqulodda foydalanishni tasdiqladi.
 2021-yil 
2021-yil iyul oyida AstraZeneca Alexion Pharmaceuticals kompaniyasini sotib oldi. 2021-yil oktabr oyida kompaniya Alexion orqali Caelum Biosciences va uni engil zanjirli (AL) amiloidoz uchun monoklonal davolashni (CAEL-101) 500 million dollargacha sotib oldi.

 2022-yil 
Iyul oyida kompaniya TeneoTwoʻni 1,3 milliard dollarga sotib olishini eʼlon qildi va bu qon saratoniga qarshi dori taklifini koʻpaytirdi.

 Vaxzevria, AstraZeneca kompaniyasining COVID-19 pandemiyasiga qarshi javobi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Oxford_AstraZeneca_COVID-19_vaccine_%282021%29_I_%28cropped%29.jpg/220px-Oxford_AstraZeneca_COVID-19_vaccine_%282021%29_I_%28cropped%29.jpg|thumb| Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasi
2020-yil mart oyida kompaniya turli xalqaro sogʻliqni saqlash tashkilotlarini COVID -19 pandemiyasini yumshatishda qoʻllab-quvvatlash uchun shaxsiy himoya vositalarini, shu jumladan 9 million yuz niqoblarini xayriya qilishini eʼlon qildi.

2020-yil 23-noyabrda Oksford-AstraZeneca vaksina muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazilganini eʼlon qildi va bu odamlarning 70 foizida simptomlar rivojlanishining oldini oldi. Tadqiqotchilar, agar ular dozani oʻzgartirsalar, bu koʻrsatkich 90% ga yetishi mumkin deb oʻylashdi.

2021-yil yanvar oyida Hindiston Oksford-AstraZeneca vaktsinasidan foydalanishni maʼqulladi va bu dunyoning ikkinchi aholisi boʻlgan mamlakatida ommaviy emlash kampaniyasiga yoʻl ochdi. Oksford-AstraZeneca oʻqini COVISHIELD brendi bilan Hindiston Serum Instituti (SII) tomonidan mahalliy ishlab chiqarilishi eʼlon qilindi.

2021-yil 29-yanvarda Yevropa dori vositalari agentligi (EMA) 18 yoshdan oshgan odamlarga AZD1222 uchun shartli marketing ruxsatnomasini berishni tavsiya qildi. 2021-yil mart oyi o‘rtalariga kelib, Niderlandiya, Daniya, Norvegiya, Islandiya, Bolgariya va Irlandiya trombotsitlar sonining kamayishi bilan qon quyqalarining „kamdan-kam uchraydigan kombinatsiyasi“ning oltita holatidan xavotir tufayli AstraZeneca vaksinasini qo‘llashni to‘xtatib qo‘yishdi. Vaqtinchalik toʻxtash Yevropa Ittifoqining dori vositalarini tartibga soluvchi organining tavsiyasiga qarshi boʻlib, u vaksinaning foydalari har qanday xavflardan ustun ekanligini aytdi.Doston kamroq ol

 Operatsiyalar 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Astrahassleentrance. JPG/220px-Astrahassleentrance. JPG|right|thumb| Shvetsiya, Gothenburg shahridagi AstraZeneca R&D obyekti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/AstraZeneca_HQ_in_Cambridge_UK_under_construction_in_sunset.jpg/220px-AstraZeneca_HQ_in_Cambridge_UK_under_construction_in_sunset.jpg|right|thumb| Angliyaning Kembrij shahrida yangi AstraZeneca korporativ bosh qarorgohi qurilmoqda
AstraZeneca onkologiya, yurak-qon tomir, oshqozon-ichak, infeksiya, nevrologiya, nafas olish va yalligʻlanish sohalaridagi kasalliklarni davolash uchun farmatsevtika va biotexnologiya mahsulotlarini ishlab chiqadi, ishlab chiqaradi va sotadi.

AstraZeneca kompaniyasining korporativ bosh qarorgohi Buyuk Britaniyaning Kembrij shahrida joylashgan va asosiy tadqiqot va ishlanmalar (R&D) markazlari Kembrij (Buyuk Britaniya), Gaithersburg (Merilend, AQSh), Gothenburg (Shvetsiya) va Varshava (Polsha) shaharlarida joylashgan