Irvin D. Yalom

Irvin David Yalom (1931-yil 13-iyunda tugʻilgan) — amerikalik ekzistensial psixiatr, Stanford universiteti professori.

 Yoshlik yillari 
Yalom Vashingtonda tugʻilgan Qoʻshma Shtatlarda tugʻilishidan taxminan oʻn besh yil oldin Yalomning yahudiy ota-onasi Rossiyadan koʻchib oʻtishgan (garchi ularning kelib chiqishi Polsha boʻlsa ham) va oxir-oqibat Vashingtonda oziq-ovqat doʻkonini ochgan. Yalom bolaligining koʻp qismini oziq-ovqat doʻkoni ustidagi oilaviy uyda va mahalliy kutubxonada kitob oʻqish bilan oʻtkazdi. Oʻrta maktabni tugatgach, u Jorj Vashington universitetida, keyin esa Boston universiteti tibbiyot fakultetida oʻqidi .

 Karyera 
1952-yilda Jorj Vashington universitetining bakalavr darajasini va 1956-yilda Boston universiteti tibbiyot fakultetining tibbiyot fanlari doktori darajasini tugatgandan soʻng, u Nyu-Yorkdagi Mount Sinay kasalxonasida stajirovkani va Jon Xopkins kasalxonasining Phipps klinikasida rezidenturasini tamomlagan.1960-yilda oʻqishni tugatdi. Gonoluludagi Tripler General Hospitalda ikki yillik armiya xizmatidan soʻng Yalom Stenford universitetida akademik faoliyatini boshladi. U 1963-yilda fakultetga tayinlangan va keyingi yillarda yuqori lavozimga koʻtarilgan, 1968-yilda lavozimga tayinlangan. Koʻp oʻtmay, u guruh psixoterapiyasi haqida oʻrgatish va ekzistensial psixoterapiya modelini ishlab chiqish orqali oʻzining eng doimiy hissalarini qoʻshdi.

Uning ekzistensial psixologiyaga bagʻishlangan asarida u insoniy holatning toʻrtta „berilganligi“ deb ataydigan narsaga asoslanadi: izolyatsiya, maʼnosizlik, oʻlim,erkinlik va inson bu tashvishlarga funksional yoki disfunksional tarzda javob berish usullarini muhokama qiladi.

1970-yilda Yalom guruh psixoterapiyasi va kichik guruh xatti-harakatlarining ijtimoiy psixologiyasi atrofidagi tadqiqot i haqida gapirib, „Guruh psixoterapiyasining nazariyasi va amaliyoti“ ni nashr etdi. Ushbu ish odamlarning guruh kontekstida qanday ishlashini va guruh terapiyasi aʼzolari uning ishtiroki guruhidan qanday foyda olishlarini oʻrganadi. 

O‘zining ilmiy, badiiy bo‘lmagan asarlaridan tashqari, Yalom bir qancha romanlar yaratgan va yozish texnikasini ham sinab ko‘rgan. Har kuni bir oz yaqinroqda Yalom bemorni terapiya tajribasi haqida birgalikda yozishga taklif qildi. Kitobda muqobil boʻlimlarda bir xil tajribaga qaraydigan ikkita alohida ovoz mavjud. Yalom asarlari kollegial darslik va psixologiya talabalari uchun standart o‘qish darsligi sifatida qo‘llanilgan. Uning bemor yoki mijoz munosabatlariga nisbatan yangi va oʻziga xos koʻrinishi Nyu-York shahridagi Jon Jey Jinoyat Adliya Kolleji kabi maktablarda psixologiya das boʻyicha oʻquv rejasiga qoʻshildi.

Yalom yarim kunlik xususiy amaliyotni davom ettirdi va terapevtik usullar haqida bir qator hujjatli videofilmlar muallifi. Yalom, shuningdek, 2003-yilda "Oʻlimdan parvoz" hujjatli filmida, inson zoʻravonligining oʻlim qoʻrquvi bilan bogʻliqligini, ongsiz taʼsirlar bilan bogʻliqligini oʻrganadi. Irvin D. Yalom Psixoterapiya Institutida u professor Ruthellen Josselson bilan birgalikda rahbarlik qiladi, Yalomning psixoterapiyaga yondashuvini rivojlantirish uchun ishlaydi. Koʻproq falsafani psixoterapiyaga integratsiyalashning bu noyob kombinatsiyasini psixosofa deb hisoblash mumkin.

U 2019-yil noyabr oyida vafot etgan yozuvchi va tarixchi Merilin Yalom bilan turmush qurgan. Ularning toʻrt farzandi: Eva ginekolog, Reid fotograf, Viktor psixolog va tadbirkor va Ben teatr direktori.

 Mukofotlari 

 1974-yil: Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakulteti, psixiatriya boʻlimi tomonidan bemorning psixiatriya sohasiga qoʻshgan katta hissasi uchun Edvard Streker mukofoti Previous Strecker Award Recipients
 1976-yil: Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasi tomonidan psixiatriya sohasidagi tadqiqotlar uchun Fond jamgʻarmasi mukofoti
 1977-yil: Xulq-atvor fanlari boʻyicha ilgʻor tadqiqotlar markazi tomonidan stipendiya mukofoti
 1987-yil: Rokfeller jamgʻarmasi tomonidan stipendiya mukofoti (Bellagio, Italiya) Rockefeller Foundation: The Mix Residents 
 1992-yil: Kaliforniya Hamdoʻstlik klubi tomonidan „ Eng yaxshi fantastika“ romani uchun Hamdoʻstlik klubi oltin mukofoti (Nitsshe yigʻlaganda) The Commonwealth Club of California: The California Book Awards Winners 1931 — 2012
 2001-yil: Amerika Psixiatriya Jamgʻarmasi / Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasi tomonidan din va psixiatriyaga qoʻshgan muhim hissasi uchun Oskar Pfister mukofoti Oskar Pfister Award: Past Winners Irvin D. Yalom, MD: Religion and Psychiatry 
 2009-yil: Butunjahon psixoterapiya kengashi tomonidan Avstriyaning Vena shahridagi Psixoterapiya boʻyicha Zigmund Freyd xalqaro mukofoti Sigmund Freud Award: Award Winners

 Nashrlari 

 Romanlar va hikoyalar 

 1974-yil Har kun bir oz yaqinlashmoqda
 1989-yil "Muhabbatning jallodi" va boshqa psixoterapiya ertaklari
 1992-yil Nitsshe yigʻlaganda Joseph Coates: Placing Nietzsche At The Dawn of Psychoanalysis , Chicago Tribune, 26 July 1992 (Kindle nashri 2019)
 1996-yil Divanda yotish
 1999-yil "Onam va hayotning maʼnosi"
 2005-yilShopengauer davosi Excerpt The Schopenhauer Cure by Psychotherapie.netJudith Viorst: The Schopenhauer Cure, The Washington Post, 23 February 2005
 2005-yil Men politsiyaga qoʻngʻiroq qilyapman! Regressiya va tiklanish haqidagi ertak Irvin D. Yalom MD, Robert Berger MD: I´m calling the police! A Tale of Regression and Recovery by Psychotherapy.net
 2012-yil Spinoza muammosi Ron Charles: The Spinoza Problem, The Washington Post, 22 February 2012
 2015-yil kunning mavjudotlari — va boshqa psixoterapiya ertaklari ,

 Badiiy adabiyot 

 1970-yil Guruh psixoterapiyasi nazariyasi va amaliyoti (6-nashr 2020 yil)
 1980-yil Ekzistensial psixoterapiya (Kindle nashri 2020)
 1983-yil Statsionar guruh psixoterapiyasi
 1996-yil Yalom kitobxoni
 2001-yil Terapiya sovgʻasi: yangi avlod terapevtlari va ularning bemorlariga ochiq xat Excerpt The Gift of Therapy by Psychotherapie.net
 2008-yil Quyoshga tikilish: Oʻlim dahshatini yengish Excerpt Staring At the Sun: Overcoming the Dread of Death by Psychotherapie.netNathan A. Heflick: Overcoming the Terror of Death, Psychologie Today/The Big Questions, 29 April 2011
 2017-yil Oʻzimga aylanish: Psixiatrning xotirasi
 202-yil "Oʻlim va hayot masalasi", Merilin Yalom bilan hamkorlikda yozilgan

 Filmografiya 

 2003-yil "Oʻlimdan parvoz" (rejissyor Patrik Shen, Ron Leifer, Robert Jey Lifton, Merlin Mouri va Sheldon Solomon va Irvin D. Yalom ishtirokida)
 2007-yil Nitsshe yigʻlaganda (rejissyor Pinchas Perri, Ben Kross, Armand Assante, Ketrin Vinnik ishtirokida)
 2014-yil Yalomning davosi (rejissyor Sabine Gisiger)

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1931-yilda tugʻilganlar
Turkum:Amerikalik olimlar
Turkum:Amerikalik psixiatrlar
Turkum:Amerikalik yozuvchilar