Gregory Rabassa

Gregory Rabassa (1922-yil 9-mart – 2016-yil 13-iyun) – ispan va portugal tillaridagi ni ingliz tiliga oʻgiruvchi tarjimon. Kolumbiya universiteti va Queens kollejida uzoq yillar dars bergan. Robassa was ordered for Commander of the Order of Merit in 2011.

 Hayoti va ijodiy faoliyati 
Rabassa Nyu-Yorkning Yonkers shahrida kubalik muhojir oilasida tugʻilgan. Ikkinchi Jahon urushi davrida Strategik xizmatlar boshqarmasi (OSS)da kriptograf sifatida xizmat qilganidan soʻng, u Dartmouth kollejida bakalavr darajasini oldi. Soʻngra Kolumbiya universitetida doktorlik darajasini olib, Nyu-York shahar Universitetidagi Queens kollejiga ishga kirgunga qadar, yigirma yildan ortiq vaqt davomida u yerda dars berdi.

Rabassa ispan va portugal tillaridagi ni ingliz tiliga tarjima qilgan. U Lotin Amerikasining bir qancha taniqli yozuvchilari, jumladan, Julio Cortázar, Amadu Jorji va Gabriel García Márquez asarlarini ingliz tiliga oʻgirgan. Cortázarning maslahati bilan García Márquez Rabassaning „Yolgʻizlikning yuz yili“ ni tarjima qilishini 3 yil kutdi. Tarjimadan soʻng Márquez ingliz tilidagi tarjimasini ispanchadagi asl nusxadanda yaxshiroq chiqqanligini eʼtirof etgan.

U 1977-yilda PEN Tarjima mukofoti va 1982-yilda Tarjima uchun PEN/Ralph Manxaym medalini qoʻlga kiritdi. Rabassa 2001-yilda ispan adabiyotining ingliz tilidagi auditoriyasini kengayishiga qoʻshgan hissasi uchun Gregory Kolovakos Award bilan ham taqdirlangan.

Rabassa Cortázar bilan jazz va soʻz oʻyiniga boʻlgan oʻxshash qiziqishlari boʻlganligi bois ham nafaqat professional hayotida balki shahsiy hayotlarida ham juda yaqin aloqada boʻlishgan. Cortázarning „Xopskotch“ romani tarjimasi uchun Rabassa AQShning National Book Award mukofotining tarjima boʻyicha mukofotiga sazovor boʻldi Mukofot tarjimalar uchun 1967-yildam 1983-yilgacha topshirilgan..

Rabassa Queens kollejida dars bergan va „Faxriy professor“ unvoni bilan nafaqaga chiqqan. Shuningdek, Robassa 2006-yilda AQShning milliy sanʼat medali bilan ham taqdirlangan.

U tarjimon sifatida boshidan kechirganlari haqida If This Be Treason: Translation and Its Dyscontents, A Memoir kitobini yozdi. Kitob 2005-yilda Los Angeles Timesning „Yilning sevimli kitobi“ deb eʼlon qilingan va tarjimon 2006-yilda ushbu memuar kitobi uchun PEN/Martha Albrand Award mukofotiga sazovor boʻlgan.

 Tarjima qilish uslubi 
Rabassa baʻzan kitobni oldindan oʻqib chiqmay turib ham tarjima qilgan.

 Vafoti 
Rabassa 2016-yil 13-iyun kuni, 94 yoshida Konnektikut shtatining Branford shaharchasidagi kasalxonada vafot etdi.

Tarjimalaridan namunalar
 Julio Cortázar
 Hopscotch (1966) (Rayuela) 
 A Manual for Manuel, (1978) 
 62: A Model Kit, (1972) (62: Modelo para armar)
 Gabriel García Márquez
 Yolgʻizlikning yuz yili (1970) (One Hundred Years of Solitude)
 The Autumn of the Patriarch 1976 (El otoño del patriarca), Pen Tarjima Mukofotiga sazavor boʻlgan
 Chronicle of a Death Foretold 1982 (Crónica de una muerte anunciada)
 Leaf Storm (La hojarasca)

 Mukofotlari 
 80px Buyuk xizmatlari uchun ordeni, Portugaliya (2011-yil 12-noyabr)

 

 
 PEN nashrining Gregory Rabassa, Edith Grossman va Michael F. Moore bilan oʻtkazgan audio intervyusi .

Turkum:Tarjimonlar