Akbar maqbarasi

thumb| Akbar asos solgan Fatihpur Sikri shahridagi Baland darvozaga taqlid qilib qurilgan tashqi kirish qismi, Akbar maqbarasi.
Akbarning qabri — Boburiy imperatori Akbarning qabri. 1605—1613-yillarda oʻgʻli Jahongir tomonidan qurilgan. Maqbara Hindistonning Uttar-Pradesh shtati Agra shahri chekkasidagi Sikandra shahridagi 119 gektar maydonda joylashgan.

 Joylashuvi 
Maqbara Sikandrada, Agra chekkasida, Mathura yoʻlida (NH2), shahar markazidan 8 km shimoli-gʻarbiy-gʻarb tomonda joylashgan. Akbar vafotidan soʻng qabri atrofida katta bogʻ barpo qilgan va keyinchalik oʻgʻli Jahongir tomonidan dafn etilgan sevimli rafiqasi Maryam-uz-Zamoniy qabri ham ushbu maqbara yaqinidadir.

 Tarixi 
thumb| Maqbara ichidagi Akbarning qabri, urf-odatlarga koʻra uning ostida haqiqiy qabr joylashgan.
Akbar vafotidan keyin uning o‘g‘li Jahongir 1605—1613-yillarda otasining qabrini qurishni rejalashtirib, uni tugallaydi. Maqbarani qurish uchun 1 500 000 rupiy sarflangan va qurilish ishlari 3 yoki 4 yil davom etgan. Maram-uz-Zamoniy eri Akbar vafotidan keyin qabri atrofiga katta bog‘ barpo ettirganAziz, Al (12 August 1905). Selections from the Native Newspapers Published in the United Provinces of Agra & Oudh. p. 262. JSTOR saoa.crl.25922623.
Category:CS1: Julian–Gregorian uncertainty
Turkum:Akbar.

Avrangzeb hukmronligi davrida Raja Ram Jat boshchiligidgi jatlar qoʻzgʻolon koʻtardi. Jatlar Akbarning qabrini talab, oltin, taqinchoqlar, kumush va gilamlarni talon-taroj qilishadi. Bu bilan Boburiylarning obroʻ-eʼtiboriga zarba beriladiCatherine Blanshard Asher, Catherine Ella Blanshard Asher, 1992, „Architecture of Mughal India — Part 1“, Cambridge University Press, Volume 4, Page 108.. Qabr ochilib, marhum podshohning suyaklari yoqib yuborilganEdward James Rap; son, Sir Wolseley Haig and Sir Richard, 1937, „The Cambridge History of India“, Cambridge University Press, Volume 4, pp.305.Waldemar Hansen, 1986, „The Peacock Throne: The Drama of Mogul India“, Page 454..

Hindiston vitse-qiroli George Curzon Akbar maqbarasidab1905-yilga qadar davom etgan keng qamrovli taʼmirlash va restavratsiya ishlarini boshqargan. Curzon 1904-yilda Qadimgi yodgorliklarni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilinishi munosabati bilan Agra shahridagi maqbara va boshqa tarixiy binolarni restavratsiya qilishni muhokama qilib, loyihani „oʻtmishga hurmat va kelajak uchun qayta tiklangan goʻzallik sovgʻasi“ deb taʼriflagan. Ushbu muhofaza loyihasi ziyoratchilar va yaqin atrofda istiqomat qiluvchilarning maqbaraga boʻlgan hurmatini yoʻqotgan boʻlishi mumkin.

 Arxitekturasi 
thumb| Akbar qabrining yon tomoni
Janubdagi darvoza eng kattasi boʻlib, toʻrtta oq marmar chhatri minoralari bilan oʻralgan. Ushbu minoralar Toj Mahal minoralariga oʻxshash (ammo undan oldin qurilgan) va qabrga kirish qism vazifasini bajaradi. Qabrning oʻzi 105 m² devor bilan oʻralgan. Qabr binosi toʻrt qavatli piramida boʻlib, uning ustiga soxta qabr joylashgan marmar ayvon qurilgan. Haqiqiy qabr, boshqa maqbaralardagi kabi, yerto‘lada joylashgan. Binolar asosan oq marmar bilan boyitilgan quyuq qizil qumtoshdan qurilgan. Ushbu materiallar bilan bezatilgan naqshinkor panellar va qora cherepitsalar qabr hamda asosiy darvozani bezatishda ishlatilgan. Panel dizaynlari geometrik, gulli va kalligrafik boʻlib, keyinchalik Itmad-ud-Daula qabrida ishlatilgan murakkab va nozik dizayn uslublari ham aynan shu maqbaraga taqlid qilingan.

 Yana qarang 

 Akbar
 Akbarnoma
 Jahongir maqbarasi, Akbar vorisi qabri
 Humoyun maqbarasi, Akbar otasining qabri
 Bagʻi Bobur, Akbar bobosining qabri

 

 
 

 

 

 ASI ning Akbar qabridagi sahifasi