Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Isparta (viloyat)

300px|thumb|Isparta

Isparta (turkcha: Isparta ili) Turkiyaning janubi-g‘arbiy qismida joylashgan viloyat. U shimoli-g‘arbda Afyonkarahisar (viloyat), janubi-g‘arbda Burdur (viloyat), janubda Antaliya, sharqda esa Konya viloyatlari bilan chegaradosh.

Viloyatning maydoni 8 946 km2, aholisi esa 2022-yil holatiga ko‘ra 445 325 kishi. Viloyat markazi — Isparta shahri.

Viloyat olma, nordon gilos, uzum, atirgullar va atirgul mahsulotlari, shuningdek gilamlar ishlab chiqarishi bilan mashhur. Eng unumdor yerlar Uluborlu hududida joylashgan. Isparta viloyati Turkiyaning O‘rta yer dengizi mintaqasidagi Göller Bölgesi (Ko‘llar hududi)da joylashgan bo‘lib, bu yerda ko‘plab chuchuk suvli ko‘llar mavjud.
Şanlıurfa (viloyat)

310px|thumb|Shonliurfo
Shonliurfo.Turkiya'da bir viloyat. Janubdan Suriya bilan chegoradosh. Viloyatda Kurdlar, Arablar va Turkmanlar ( Turklar) birga yashaydi. 

Turkum:Yuqori Mesopotamiya
Yalova (viloyat)

300px|thumb|Yoloʻvo
Yalova — Turkiyadagi viloyat. Marmar dengizi yonida joylashgan. Unga qoʻshni viloyatlar: janubda Bursa va sharqda Kojaeli. Yalova viloyatining aholisi 2010-yilda 203 741 kishi edi. 1930-yilgacha Yalova atrofidagi hudud Kojaeli viloyatining bir tumanini tashkil qilgan. 1930-yildan 1995-yilgacha Istanbul viloyati tarkibiga kiritilgan. 1995-yilda hudud ajratilib, hozirgi Yalova viloyatiga aylantirildi.

Viloyat markazi — Yalova shahri.
 Tumanlar 
320px|thumb|left
Yalova viloyati 6 tumanga boʻlingan:

 Altinova
 Armutlu
 Çiftlikköy
 Çınarcık
 Termal
 Yalova
 Aholisi 
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, viloyatda oʻrtacha yosh 34,1 yoshni (milliy oʻrtacha: 29,6) tashkil etdi.
Quyidagi jadvalda 2007-yilda joriy etilgan manzilli aholi reestri (ADNKS) tomonidan yangilangan yil oxiridagi aholining yillik oʻsishi koʻrsatilgan. Aholining oʻsish sur’ati va jins nisbati (yaʼni 1000 erkakka ayollar soni) ham keltirilgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish 205,664 aholini aniqladi, bu 2000-yildagi aholini roʻyxatga olishdan 37,000 kishiga koʻpdir. 2018-yilda aholi soni 262,234 tashkil etgan.
 Yil Yil oxiridagi aholi soni Aholining oʻsishsur’ati(% da) Gender nisbati(1000 erkakka ayollar) O‘rin(81 viloyat ichida) jami erkaklar ayollar2020276.050138.860137.1901,87988652019270.976135.909135.0673,33994652018262.234131.403130.8314,39996662017251.203125.569125.6343,951001662016241.665120.605121.0603,711004682015233.009116.150116.8592,871006682014226.514113.053113.4612,901004682013220.122110.142109.9803,93999692012211.799105.963105.8362,55999702011206.535102.935103.6001,371006702010203.741101.662102.0790,601004712009202.531101.357101.1742,59998702008197.41299.03798.3758,61993712007181.75890.24691.512—1014742000168.59388.75079.84390077

 Galereya
Yozgat (viloyat)

300px|thumb|Yo'zg'ot
Yo'zg'ot.Turkiyada bir viloyat. Eski ismi Bozok (Bo'z o'q) ekan.

 Links 

 Yozgat
Sakarya

Sakarya – Turkiyaning Artvin viloyati Ardanuç tumanidagi qishloqKöy , Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.. Aholisi 170 nafar (2021).

Turkum:Ardanuç tumanidagi qishloqlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Osmaniye (viloyat)

300px|thumb|Usmoniya
Usmoniya.Turkiya'da bir viloyat.Turkiya'nın 80inchi viloyatidir.

Turkum:Chukurova
Tirana

Tirana (Tiranë) – Albaniya poytaxti. Mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Adriatika dengizidan 40 km masofada, togʻ oraligʻidagi vodiyda joylashgan. Tirana retining maʼmuriy markazi; alohida maʼmuriy birlik. Aholisi 245 ming kishidan koʻproq (1990-yillar oʻrtalari). Iklimi subtropik, iyulning oʻrtacha temperaturasi 24°, yanvarniki 4–5°. Yillik yogʻin 1350 mm dan koʻproq.

Tirana – transport yoʻllari tuguni. Transport yoʻli orqali Durres porti bilan bogʻlangan. Shahar yaqinida Rines aeroporti bor. Tirana va uning atrofidagi korxonalarda mamlakat sanoat mahsulotining 1/5 qismi ishlab chiqariladi. Asosiy sanoat tarmoqlari: toʻqimachilik, metallsozlik, mashinasozlik, oziq-ovqat. Shuningdek, oynakeramika va koʻnpoyabzal sanoatlari ham rivojlangan. Tirana – yogʻoch, kumush, keramikaga badiiy ishlov berish markazi.

Tirana qoʻlyozmalarda kichik manzilgoh sifatida 15-asrdan tilga olingan. 17-asr boshida shahar barpo qilingan. 1920-yildan Albaniya poytaxti. Tirana binolari qad. Sharqqa xos uslublarda qurilgan eski va zamonaviy yangi qismdan iborat. Iskandarbek maydoni atrofida hukumat idoralari, maʼmuriy binolar joylashgan. Meʼmoriy yodgorliklardan masjid (17-asr) va minora saqlangan. Universitet (1957), Albaniya Fanlar Akademiyasi, intlar, milliy tarix muzeyi, tasviriy sanʼat galereyasi va boshqa bor. Tirana yaqinidan kumir kazib olinadi.

 
 Tirana sharining rasmiy vebsayti 
 Tirana shahri ommaviy transportining jadvali 

Turkum:Albaniya shaharlari‎
Bamberg

Bamberg — Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 54,58 km2. Aholisi — 70004 kishi (2010). Shaharda bitta Universitet, Pivozavodlar hamda davlat idoralari joylashgan. Bamberg 1993-yili UNESCO tomonidan jahon madaniyati xazinalari roʻyxatiga kiritilgan.

 Geografiyasi 
 Hududi 
Bambergning hududi kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.

 

 Fotogalereya 

 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Germaniya shaharlari
Turkum:Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Indianapolis

Indianapolis — AQShning shim. dagi shahar, Uayt-River daryosi boʻyida. Indiana shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 791 ming, shahar atrofi bilan birga 1,2 mln. kishidan ziyod (2000). Temir yoʻl va shosse yoʻllar tuguni. Xalqaro aeroport bor. Mamlakatning yirik sanoat, savdo-moliya va madaniy markazi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik; aviatsiya va avtomobil dvigatellari, avtomashinalar uchun qismlar va uskunalar, elektr asboblari, aloqa buyumlari, maishiy tele- va radio apparatlari, oʻlchovhisoblash pri-borlari, qurilish uskunalari, qishloq xoʻjaligi qurollari ishlab chiqaruvchi korxonalar bor. Rangli metallurgiya, kimyofarmatsevtika, poligrafiya, qogʻoz sanoatlari xdm rivojlangan. Muzey, 2 ta universitet bor. I.ga 1820 yilda asos solingan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Buyuk Indianapolis Marion okrugi va yondashgan okruglardan tashkil topgan. Kengroq taʼrifga koʻra Indianpolis yondosh hududlari bilan birga hisoblaganda 2 million aholiga ega boʻlib (2005), unga AQShning 23chi va Midwestʼning 7chi yirik shahri maqomini olib beradi. Yagonalashgan ish kuchi va media bozori boʻyicha Indianapolis Metropolitan Statistik Hududi(MDH) 2005 yilga koʻra 1.64 million aholini tashkil etgan. Metropolitan Statistik Hududiga koʻra Indianapolis MidwestdaChikago, Detroyt, Minneapolis, St.Louis, Clevelend, Cincinnati va Columbusdan keyingi sakkizinchi oʻrinni egallaydi.
thumb|Urush qatnashchilariga monument.
Indianapolis kuchli sport mavqei ega boʻlib , 1987 yilda Pan Amerikan oʻyinlari, Basketbol Turniri hamda har yili oʻtkaziladigan Indianapolis 500 uchun mashhur. Shaharni Indy, Amerika chorrahasi va Aylana shahar deb ham nomlashadi.

 Tarixi 
Indianapolis poytaxt sifatida 1821 yilda tashkil topgan. Jeremiah Sullivan, Indiana Oliy Sudi sudyasi ushbu nomni Indiana soʻziga grekcha polis soʻzini qoʻshish orqali Indianapolis deb kashf etti; soʻzma-soʻz Indianapolis Indian shahri maʼnosini beradi. Shahar Oq daryo boʻyida tashkil etilib, ushbu daryo asosiy transport vositasi boʻladi degan notoʻgʻri taxmin ila qurilgan; biroq, suv yoʻli buning uchun juda sayoz edi. Shtat yangi poytaxt shaharning dizaynini Aleksandr Ralstonga topshirdi.

Shahar aslida sharq-gʻarb yoʻnalishidagi Milliy Yoʻlining ustida joylashgan. Dastlabki temir yoʻl, Madison va Indianapolis, 1847 yil 1-Oktyabrda oʻz faoliyatini boshladi. Asr soʻngiga kelib, Indianapolis oʻgir sanoat ishlab chiqara boshlab, Chikago, Louisville, Cincinnati, Columbus va St. Louislarni bogʻlovchi transport markazi boʻla boshladi. Yon hududlardagi tabiiy gaz va neftʼ zahiralari, shahrning kech 19 asrda gullab yashnashiga asos boʻldi.

 Geografiyasi 
Maydoni — 963,5 km2. Shundan 945,6 km2 quruqlik, 17,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 218 m balandlikda joylashgan.
Międzyrzec Podlaski

thumb|left|250px|Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski (Nemis tilida Meseritz) - Polshadagi shahar. Mamlakatning janubida joylashgan bu shahar tarixiy bo'lib, Krzna va Piszczanka daryolari bo'yida joylashagan. 1174 yilida shahar maqomini olgan .

Turkum:Polshadagi shaharlar
Yangiyoʻl

Yangiyoʻl (1934-yil gacha Qovunchi qishlogʻi) – Toshkent viloyatidagi shahar. Chirchiq daryosining oʻng sohilida, Katta Oʻzbekiston trakti yonida, oʻrtacha 307 m balandlikda. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 60,3 ming kishi (2005). Shahar oʻrtasidan Kurkuldak arigʻi, shahar chekkasidan Joʻnariq kanali oʻtgan. 10 dan ortiq sanoat korxonasi, 500 dan ziyod kichik va oʻrta biznes korxonasi, 1500 dan ortiq tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. „Russi—SA“ qoʻshma korxonasi ishlab turibdi. Mebel, poyabzal fabrikalari, un, yogʻmoy kti, biokimyo, temirbeton konstruksiyalari, paxta tozalash, gʻisht, eksperimental kolbasa, vinokonyak, konserva, kanop zavodlari, qandolatpazlikxamirturush birlashmasi, avtokorxonalar, qurilishtaʼmirlash tashkilotlari va boshqalar mavjud. 13 umumiy taʼlim, bolalar va oʻsmirlar musiqa, sport maktablari, akademik litsey, 3 kasb-hunar (texnologikiqtisodiyot, tibbiyot, maishiy xizmat) kolleji bor. 11 kutubxona, madaniyat uyi, 12 klub, madaniyat va istirohat bogʻi, Usmon Yusupov uymuzeyi, Alisher Navoiy xiyoboni, „Motamsaro ona“ yodgorligi mavjud. Markaziy kasalxona, tugʻruqxona, bir necha poliklinika, dorixonalar, ayollar konsultatsiyasi aholiga xizmat koʻrsatadi."" OʻzME. Ya-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 Tarixi 
1934-yilgacha Qovunchi posyolkasi nomi bilan atalgan. Chirchiq daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Toshkent shahridan Yangiyoʻlgacha masofa 20km.

Aholisi: 80 000 (2001).

 Ishlab chiqarish 
Yogʻ-moy kombinati, biokimyo, paxta qayta ishlash, kolbasa, un ishlab chiqarish, konserva mahsulotlari, temir-beton materiallari, qandolatchilik mahsulotlari, oyoq kiyim fabrikasi.

oziq-ovqat kolleji, Kasb-hunar kolleji, Tibbiyot kolleji.

 Mashhur kishilar: 
 Usmon Yusupov – Siyosatchi.
 Azizullo Izzatullayev (1925 – 1991) – Oʻzbekistonning davlat va jamoat аrbobi, Yangiyoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1962-1983 yillar), "Vatan urushi" va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi.
 Darvishbek Rahmonov (8.04.1952) – "Qaldirgʻoch" namunali sirk truppasi asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari va Oʻzbekistonning taniqli sirk sanʼati аrbobi.
 Ulugʻbek Soliboyev (4.08.1969 – Oʻzbekistonning jamoat arbobi, „O’zbekiston temir yo’llari“ Aksiyadorlik jamiyati elektr xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, bosh revizori.
 Rauf Parfi – Shoir.
 Hamroqul Tursunqulov – paxtashunos, 3 marta sotsiolistik mehnat qahramoni.

 

Turkum:Toshkent viloyati shaharlari
Husniy Muborak

Muhammad Husniy Muborak (4-may 1928 — 25-fevral 2020) — Misr prezidenti (1981-2011). 2011-yilgi eʼtirozlar tufayli shu mansabdan ketdi.

 

Turkum:2020-yilda vafot etganlar
Konya (viloyat)

300px|thumb|Konya
Konya — Turkiyada joylashgN viloyat.
Konya, yer maydoni jihatidan eng katta viloyat va Turkiyaning eng koʻp aholisi boʻlgan ettinchi shahar. U 31 ta tumandan iborat. Konya shahar aholisi: 2.232.374 kishi. (2019) Yo'l harakati raqami 42-raqam. 1875 yilda tashkil etilgan Konya meriyasi 1987 yilda 3399-sonli qonunga muvofiq "poytaxt" maqomini oldi va 1989 yildan beri kommunal xizmatlar ushbu maqomga muvofiq amalga oshirildi. 2014 yilda 6360-sonli qonun bilan, shahar hokimiyatining chegaralari viloyat fuqarolik chegaralariga aylandi.
Söğüt

thumb|300px|right| Söğütdagi Ertoʻgʻrul muzeyi 
Söğüt (maʼnosi tol) — Turkiyaning Bilecik viloyatidagi shaharcha. Söğüt tumani markaziİlçe Belediyesi, Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.. Aholisi 13 566 kishi (2021). Hokimi İsmet Sever (MHP) 2019-yilda saylanganBaşkanın Özgeçmiş, Söğüt Municipality. Retrieved 21 June 2023..

Söğüt 1281-yildan 1335-yilgacha Usmonli imperiyasining asos solingan joyi va birinchi poytaxti sifatida mashhur.

 

 

Turkum:Bilecik viloyati
Turkum:Usmonlilar imperiyasi
Sahar

„Sahar“ — Oʻzbekistonda tuzilgan, hozirgi kunda asosan Qozogʻistonda faoliyat koʻrsatuvchi pop-rok musiqiy guruh. Guruh 2000-yillarning boshlarida Oʻzbekistonda shuhrat qozongan. Ayni damda „Sahar“ guruhining toʻrt aʼzosi bor: Anvar Joʻrayev (vokal), Damir Kudyakov (bas gitara), Azim Abdullayev (klavishli musiqa cholgʻulari) va Kirill Ivanov (barabanlar).

Shu kungacha guruh uch albom chiqargan: „Oʻsha sizmi?“ (2001), „Orzu“ (2003) hamda „Albom №3“ (2009).

2004-yil „Sahar“ Qozogʻistonning Olmaota shahrida ijod qila boshladi. Buning natijasida guruh oʻzbek tinglovchilari nazaridan uzoqlashdi. Saharning „Yomgʻir“, „Fasl“ kabi qoʻshiqlari hali ham oʻzbek rock ishqibozlari orasida mashhur.

 Tarixi 
„Sahar“ guruhiga 1999-yil Anvar Joʻrayev asos solgan. 2001-yil guruh oʻzining ilk studiyaviy albomi – „Oʻsha sizmi?“ albomini chiqargan. 2003-yil guruhning ikkinchi albomi, yaʼni „Orzu“ albomi eʼlon qilingan.

2004-yil guruh Qozogʻistonning Olmaota shahriga koʻchib oʻtdi. 2009-yil „Sahar“ning uchinchi albommi – „Albom №3“ sotuvga chiqariladi. Guruhning ilk ikki albomiga asosan oʻzbek tilidagi qoʻshiqlar kiritilgan boʻlsa, uchinchi albom asosan rus tilidagi ashulalardan iboratdir.

 Mukofotlari 
2002-yil „Sahar“ guruhi zamonaviy estrada janrida faoliyat koʻrsatuvchi eng yaxshi guruh deb topilib, „Tarona“ mukofotini olgan. Oʻsha yili guruh Oʻzbekistonda zamonaviy sanʼat rivojlanishiga qoʻshgan hissasi uchun „Nihol“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

 Tarkibi 

 Diskografiyasi 
 Yil Albom2001„Oʻsha sizmi?“2003„Orzu“2009„Albom №3“

 Kliplari 
 Yil Qoʻshiq Rejissor2000 „Yomgʻir“ Bahodir Yoʻldoshev2002 „Meni izlama“ Iskandar2008 „Девочка“ Umid Normurodov „Дождь разлуки“ (Dilnaz Axmadiyeva bilan) Aleksey Golubev „Я устал“ Umid Normurodov2009 „Берега“ Andrey Sobolev2016 „Жаңбыр“ „Yomgʻir“ (Koʻk choy va Slan bilan)2022 „Ayol“

 

 
 Rasmiy sayt 
 Guruh qoʻshiqlari
Yorugʻlik yili

Yorugʻlik yili uzunlik birligi boʻlib, yorugʻlikning vakuumda bir Yer yili davomida bosib oʻtadigan yoʻliga tengdir. 1 yorugʻlik yili taxminan 9 460 730 472 580,810 km ga teng.

Yorugʻlik yili — yulduzlararo masofalarni oʻlchash birligi; yorugʻlik nurining bir tropik yilda oʻtadigan yoʻlidir. Bir Yo. y. = 63277 astronomik birlik = 0,3068 parsek = 9,461012 kmOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

 

Turkum:Uzunlik birliklari
Shuhrat Mirxoldorshoyev

Shuhrat Mirxoldorshoyev 1982-yilda Namangan shahrida tavallud topgan. Futbolchilik faoliyatini Navbahor (Namangan) futbol klubida boshlagan. Sobiq oʻzbek professional futbolchisi. U 2004-yilda IFFHS talqini boʻyicha dunyoning eng samarali top-divizioni toʻpurarini qoʻlga kiritdi. Hozirda Namangan futbol federatsiyasi prezidenti.

 Jamoalardagi faoliyati 
Faoliyatini 1999—2000-yilda „Navbahor“ klubida boshlagan. Mirxoldirshoev faoliyati davomida turli klublarda oʻynagan. Turli yillarda „Mash’al“, „Nasaf“, „Andijon“ klublarida toʻp surgan. Gennadiy Krasnitskiy nomidagi toʻpurarlar klubi aʼzosi. U Gennadi Krasnitskiy klubi toʻpurarlar klubiga kirib, 195 ta gol bilan Liga oʻyinlarida Anvar Berdiev va Zafar Xolmurodovdan keyin 3-oʻrinni egallab turibdi. Hammasi boʻlib u barcha musobaqalarda 222 ta gol urgan (2014-yil 7-noyabr holatiga koʻra). Shuhrat Oliy ligada bir necha bor toʻpurarlar safida borganinga qaramay chempion boʻla olmagan.
MavsumJamoaOʻyinGol1999-yilMetallurg Bekabod15(2)2000-2004Navbahor Namangan144(127)2005-2007Mash’al Mubarak70(30)2008Navbahor Namangan27(13)2009-2010Andijon53(20)2011-2013Nasaf Qarshi39(6)2014Andijon5(0)
Maʼlumot uchun: Oyin va Gollar ligadagi musobaqalarga oid

 Xalqaro martaba 
2000-yil 1-sentabrda terma jamoada debyut qilgan va 3ta oʻyinda maydonga tushgan.
2000-2002Oʻzbekiston3(0)

 Yutuqlari 

 Klub 

 Nasaf Qarshi

 Oʻzbekiston Ligasi runner-up: 2011

 Oʻzbekiston kubogi runner-up: 2011

 Individual 

 Oʻzbekiston ligasi toʻpurari (2): 2003, 2004
 Gennadi Krasnitskiy klubi : 222 gol
 IFFHS dunyoning eng samarali top-divizionida yilning eng yaxshi toʻpurari (1) (1): 2004

 

 
 Shuhrat Mirxoldorshoyev
 Shuhrat Mirxoldirshoev Soccerwayda
 Shuhrat Mirxoldirshoev Transfermarktda

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Andijon klubi futbolchilari
Turkum:Nasaf klubi futbolchilari
Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Osiyo oʻyinlari 2002 futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari
Mustafo Bayramov

Mustafo Bayamov Jaʼfarovich (1964-yil 7-yanvar) – 1980-yillar oxiri va 1990-yillar boshida Namanganning Navbahor Futbol Klubida futbolchi boʻlib toʻp surgan. Klubning eng shonli va tajribali oʻyinchilaridan biri. Hozirda ayni shu klubda murabbiy lavozimida ishlamoqda.

 Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 1992, 1995

 

 

 
 Mustafo Bayramov Transfermarkt saytida
 

Turkum:7-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Turkum:Navbahor klubi murabbiylari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Turkum:SSSRda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston kishilari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Saydullo Tursunov

Futbolchi.Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon shahri da tavallud topgan.
 Futbolchilik faoliyati 
Navbahor futbol klubida toʻp surgan.
 Yutuqlari 

 Oʻzbekiston Oliy Ligasi chempioni: 1996
 Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi: 1992, 1995, 1998
 Oʻzbekiston Superkubogi gʻolibi: 1998

 

 National football — Saydullo Tursunov
 Futbol yoʻli

 Transfermarkt — Futbolchi profili 

Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon klubi futbolchilari
Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Sahoba

Sahoba (aṣ-ṣaḥāba — „suhbatdosh boʻlmoq“, „sohib boʻlmoq“) paygʻambar Muhammad alayhissalomni koʻrgan, u bilan suhbatdosh boʻlgan, doʻst tutingan va unga iymon keltirib, iymonli holida vafot etgan musulmonlarga nisbatan qoʻllaniladigan atamadir. Sahobalar Islom ta'limotini keyingi avlodlarga yetkazishda katta xizmatlar qilishgan. Ularning ismlari oldidan "raziyallohu anhu" ya'ni "Alloh ulardan rozi bo'lsin" jumlasi qo'shib aytiladi. Ular Rosululloh Muhammad alayhissalomning hadislarini rivoyat qilishgan.

 

Turkum:Islom
Turkum:Muhammadning hayoti
Musulmon

thumb|Musulmon
thumb|Dunyoning musulmon aholisithumb|alt=allah|Musulmon va muslimalarthumb|alt=muslim|Tarixdagi 72 ta mashhur musulmon arboblarining kollajlari

Musulmon (arabcha: مسلم; forscha: Muslim; urdu.: مسلمان; turk.: Müslüman, „oʻzini Allohga topshirgan“) — Islom dinini qabul qilgan kishilarga nisbatan qoʻllaniluvchi umumiy atama boʻlib, erkak jinsiga nisbatan „musulmon“, ayollarga nisbatan esa muslima soʻzi ishlatiladi.
Avitsenna (Ibn Sino), Memar Sinon, Ulug‘bek, Abu Bakr ar-Roziy (Razes), Fotima al-Fihriyo, Evliyo Chalabiy, al-Masudiy, Al-Farobiy, Mansa Muso, Abbos ibn Firnas, Abdulqodir G‘iloniy, Rumiy, Abdulmecid I, Jobir Somoniy, Xoladinseniy, Ibn Sino. Ibn Hayyon, Muhammad Iqbol, Ruhulloh Xomayniy, Averroes (Ibn Rushd), Usmon I, Ibn al-Haysam (Alhazen), Abu Rayhon Beruniy Aurangzeb, Al-Xorazmiy, Roxelana (Hurram Sulton), Ali Xomanaiy, A. P. J. Abdul Kalomiy, Al-Zabulka Abdulkalam (Azb) us-Samad, Sayid Ahmadxon Faxri Posho, Ibn Saud, Mehmed VI, Tipu Sulton, Saudiya Arabistoni Faysal, Abdul Hamid II, Muhammad Ali Jinna, Ali as-Sistaniy, Vang Jingjai, Zokir Naik, Solih al-Favzan, Yosir Arafat, Muhammad Ali, Ali Gomaa, Ali Javan, Abdul-Rahmon Al-Sudais, Nagib Mahfuz, Ismoil Haniya, Ahmad Zevayl, Sulton bin Salmon Al Saud, Umar bin Hofiz, Mahmud Al-Said, Abdulloh ibn Said, Abdulloh ibn Said Muszaphar Shukor, Abdul Sattor Edhi, Mahmud Darvish, Muhammad bin Salmon, Ilhan Umar, Malkolm X, Gamal Abdel Nosir, Hamdan bin Muhammad Al Maktum, Muhammad Saloh, Hasan Minhaj, Hamza Yusuf, Xabib Nurmagomedov, Nusrat Fateh Ali Xon, Husayn Yee, Husayn va boshqalar.

Bular ilm-fan, matematika, astronomiya, tibbiyot, falsafa, adabiyot, san'at, me'morchilik, din, etakchilik, siyosat va harbiy sohalardagi hissalari uchun e'tirof etilgan ba'zi mashhur musulmonlardir. Algebra ixtirosi va optika hamda astronomiyadagi yutuqlardan tortib, tibbiyot ensiklopediyalarining inqilobiy shakllanishi va kasalxonalar hamda universitetlarning rivojlanishigacha, musulmon olimlari va muassasalari zamonaviy fan va ta'limning poydevoriga aylangan bilimlarni shakllantirdilar. Ular navigatsiya vositalarini kashf etdilar, ta'sirchan she'riyat va falsafa asarlarini yaratdilar va Alhambra va Kordovaning Buyuk masjidi kabi me'moriy durdonalarni yaratdilar. Bu yutuqlar nafaqat o'z tsivilizatsiyalarini boyitdi, balki Uyg'onish davri va zamonaviy dunyo uchun ham muhim poydevor yaratdi.
Abd

Abd (Arab tilida: عبد) - keng ma’noda "qul" tushunchasi; shuningdek, majoziy
ma’noda aksariyat musulmonlar ismining tarkibiy qismi (mas., Abdurahmon, Abdurahim
va b.). Allohning quli, bandasi ma’nosini bildiradi. Qur’onda Alloh bilan inson o‘rtasidaga
munosabat xoja bilan qul o‘rtasidagi munosabatga o‘xshatilgan. Bunga binoan Alloh
insonlarga qanchalik g‘amxo‘r bo‘lsa, xojalar ham qullariga shunday g‘amxo‘r
bo‘lmoqliklari lozim. O’z ixtiyori bilan qulni ozod qilish solih amallardan sanalib, u yetim
yoki kambag‘alni ocharchilik paytida yedirib-ichirganida olgan savobidek savobga
erishadi. Xoja ichgan qasamini buzsa yoxud ataylab emas, bexosdan biror-bir
musulmonni o‘ldirsa, o‘ziga xos xun to‘lash shakli sifatida qul ozod qiladi. Ozod
qilinganlik yozma ravishda qayd etiladi. Muhammad (sav)ning yigirmatacha (ismlari
ma’lum) qullari bo‘lib, u zot ularni turli vaqtlarda ozod etganlar; payg‘ambar (sav)ning
ikki ayollari qul-cho‘rilardan bo‘lishgan, ozod ayollaridan farqli suratda ularga mahr
berilmagan. Musulmon huquqi barcha musulmonlarni erkin, ozod deb bilib, ularni
musulmon davlatlarida qul qilinishi, jumladan qarzi evaziga qulga aylantirilishi mumkin
emas deb hisoblaydi. Shunga binoan topib olingan go‘dak, hanafiylik ta’limotiga ko‘ra,
musulmonlar yashaydigan yurtdan topilgan bo‘lsa, musulmon va erkin hisoblanadi.
Islom Ensiklopediyasi
www.ziyouz.com kutubxonasi 3
Kimda-kim dalillarsiz uni qul deb da’vo qilsa, u qabul qilinmaydi. Biroq qulning islom
diniga kirishi, uning o‘z-o‘zidan erkin, ozod bo‘lganini bildirmaydi. Qonun
merosxo‘rlarning manfaatidan kelib chiqqan holda, vasiyatnomada qullarni, 1/3
qismidan ortig‘ini ozod etilishiga ruhsat etmagan. Cho‘ri bilan turmush qurish - unga
egalik qilishning shakllaridan biri. Agar tug‘ilgan farzand xojadan bo‘lsa (xoja uni o‘ziniki
deb tan olsa) cho‘ri umm valad ("go‘dak onasi")ga aylanadi va ayrim imtiyozlarga ega
bo‘ladi. Agar xojaning ozod xotini bo‘lmasa u cho‘riga uylanishi mumkin bo‘lgan, cho‘ri
esa, ozod ayolga nisbatan yarim huquqqa ega bo‘la olgan. Uning farzandlari erkin
hisoblangan, ya’ni bolalar otaga merosxo‘r bo‘lganlar. Shuning uchun cho‘ridan
tarqalganlik shaxsning sha’niga dog‘ tushirmagan. Ko‘pchilik xalifalar (mas., Horun arRashid) cho‘rilarning farzandlari bo‘lishgan. Qullar xojalarining roziligi bilan oila qurish
huquqiga ega bo‘lganlar, bu hatto Qur’onda ham tavsiya etilgan. Ajralish uchun xojaning
roziligini olish shart emas, hatto xoja o‘z qullarining nikohini bekor qilishga haqqi
bo‘lmagan. Diniy jihatdan musulmon-qul erkin musulmonlar bilan teng deb bilingan,
biroq juma namozida bo‘lish hamda zakot to‘lash va sadaqa berish uning uchun
majburiy hisoblanmagan. Bordi-yu, namoz paytida erkin musulmon bo‘lmasa, qul
imomlikka xam o‘tishi mumkin bo‘lgan, lekin mustaqillikni talab etuvchi bironta ham
diniy mansablarni (qozi, muhtasib, maosh oluvchi imom) unga topshirish mumkin
bo‘lmagan. Islom davlatlarida qulchilik 20-a. o‘rtalarigacha saqlanib kelgan. Jazoirda -
1848 y., O’rta Osiyoda 1865-73 yillarda rasman, amalda esa 20-a. 1-choragida,
Afg‘oniston, Eron, Iroqda- 1923-29 yillarda, Saudiya Arabistonida - 20-a.ning 70-y.larida
bekor qilingan.

Turkum:Atamalar
Toyota

thumb|Toyota logo used for 2005 (International) and 2010 (United States)
Toyota Motor Corporation (Toyota Jidōsha Kabushiki-gaisha) — Yaponiyaning multinatsional korporatsiyasi. 2007-yil birinchi choragi natijalariga koʻra oʻzining subsidiar kompaniyasi Daihatsu bilan birga dunyoning eng katta mashina ishlab chiqaruvchisi deb tan olingan. Toyota Korporatsiyasi savdo daromadi (179 milliard dollar) boʻyicha dunyoning uchinchi katta Avto kompaniyasi va sof daromadi boʻyicha dunyoning sakkizinchi eng katta kompaniyalaridan hisoblanadi.

Jahonda AQShning „General Motors“ va „Ford Motor Company“ kompaniyalaridan keyin 3-oʻrinda turadi. Bosh idorasi Toyota shahrida. Toyota avtomobil kompaniyasi dastlab 1935-yilda toʻqimachilik mashinalari ishlab chiqariladigan zavodning bir boʻlinmasi sifatida sanoatchi Kipchiro Toyoda tomonidan tashkil etilgan. 1937-yildan „Toyota Motors“ kompaniyasi. 1947-yildan Toyota yengil avtomobili ishlab chiqarildi.

1950-yildan yangi konstruksiyadagi avtomobillarning turi va soni yil sayin ortib bordi. Shuningdek, old va orqa oʻkdari orqali harakatlanadigan, har qanday yoʻlda yura oladigan „Land Kryuzer“ modelini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.

1954-yilda Toyota avtomobillari Braziliya va Avstraliyada ishlab chiqarila boshladi, Janubiy Afrika, Tailandda shoʻba kompaniyalar tashkil etildi, boshqa mamlakatlarda Toyota avtomobillarini sotish bilan shugʻullanuvchi vakolatxonalari koʻpaytirildi. 1957-yilda Toyota avtomobillari AQShga eksport qilina boshlandi.

Toyotaning 1962-yilda jami 1 million, 1972-yilda 10 million, 1986-yilda 50 million, 1996-yilda 90 million va 1999-yilda 100 million yengil avtomobili konveyerdan chiqdi. 1966-yilda „Korolla“, 1970-yilda „Kerika“, „Sprinter“, „Karina“, 1978-yilda „Terkel“ modellari yaratildi. 1989-yildan AQShning „General Motors“ kompaniyasi bilan hamkorlik qiladi. 1992-yildan Birlashgan Qirollik, 1996-yildan Rossiyada oʻz korxonalarini ochgan. 1997-yilda Toshkentda Toyotaning vakolatxonasi ochilib, kompaniya avtomobillari sotila boshladi.

Toyota avtomobillar va koʻplab boshqa mahsulotlar ishlab chiqaradi, oʻz tizimiga juda koʻp kompaniyalarni olgan, eng zamonaviy texnika, texnologiya bilan jihozlangan. Avtomobillarni yigʻish jarayoni 98 % robotlashtirilgan, ishlab chiqarish. jarayonlari kompyuter yordamida boshqariladigan eng yirik korporatsiya hisoblanadi.
Zakot

Zakot ( — tozalanish, sadaqa berish) — mol-mulk va daromaddan beriladigan sadaqa, xayr-ehson. Islomning 5 asosiy talablaridan biri. Shariatta muvofiq, muayyan boylikka ega boʻlgan musulmon Zakot beradi. Zakot beruvchi kishining mablagʻi oʻzi va qaramogʻidagilarning zaruriy ehtiyojlaridan ortiqcha boʻlishi lozim. Bu mablagʻga kishining jamgʻarmasi, doʻkonda sotiladigan narsalari, sotaman deb olib qoʻygan narsalari, birovga bergan qarzi kiradi. Qurʼoni karimning ayrim suralarida Zakot namoz bilan yonmayon zikr etilgan. U yilda bir marta berilishi shart boʻlgan xayrehson (sadaqa) qatoriga kiradi va ayni vaqtda ibodat hisoblanadi. Zakot miqdori mablagʻlarning 1/40 ulushi (2,5%)ga teng. Zakotni zakot berolmaydigan musulmonlar olishga haqli. Zakot avval qarindoshlar orasidagi muxtojlarga, bunday qarindoshlar boʻlmasa, kambagal, qarzdor, musofirlarga beriladi. Dehqonlar va chorvadorlardan olinadigan Zakot miqdori bir oz boshqacharoq belgilangan. Zakotning asl hikmati faqir va muhtojlarning hojatini chiqarmoqdir.

 
 Imom alBuxoriy, Hadis, 1j. T., 1991; Margʻinoniy Burhoniddin, Hidoya, 1j., T., 2000.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Zakot (arabcha :زكاة') islomiy hayr-ehson, sadaqa tushunchasini bildiradi. Musulmonlar oʻzlarining yillik daromadlari islomda belgilangan eng kam miqdor(Nisob)dan oshganda oʻz daromadlarining 2.5%ni jamiyatning belgilangan qatlamiga toʻlash majburiyatidadirlar. Zakot oʻzbek tilida "oʻsish"(yahshilik jihatidan), "oʻrtish","tozalanish","tarbiyalash","tozalash" maʻnolarini bildiradi.

 

 

Turkum:Islom
Nisob

Shariatda (Islom Huquqshunosligida) Nisob (Arab tilida: نصاب) Musulmon shaxsning zakot berish majburiyatini keltirib chiqaruvchi pul yoki mol mulkining miqdorini bildiradi. Nisob qiymati har yili O'zbekiston musulmonlar idorasi tomonidan belgilanadi. 2021-yil holatiga ko'ra zakotning tillodan nisobi 85 gramm bo‘lib, bugungi kunda 1 gramm tilloning o‘rtacha narxi 320 ming so‘m ekani e’tiboridan, zakot nisobi 27,2 million so‘m deb belgilangan.

 

Turkum:Islom atamalari
Sunnat

Sunnat ( — odat, anʼana, xattiharakat tarzi; qonun) — islomda musulmonlar uchun ibrat hisoblangan Muhammad paygʻambarning soʻzlari, xatti-harakatlari, hadislarda targʻib etilgan, ibodatda ham, muomalada ham qoʻllanuvchi amallari.

Islomiy terminologiyada sunnat soʻzi sunniy islom olamida Muhammad paygʻambarning 23 yillik diniy rahbariyati davomida paygʻambarning har sohadagi amalga oshirgan faoliyat va harakatlarini bildiradi. Sunnat qoidalari islomiyatning dastlabki davrlarida paygʻambarning yoʻldoshlari(sahobalar) tarafidan va keyinchalik nasldan naslga oʻtib kelgan.

 

 

Turkum:Islom
Sovet Ittifoqi Madhiyasi

200px|thumb|Sovet Ittifoqi Bayrogʻi
Гимн Советского Союза (ruscha), Sovet Ittifoqi Madhiyasi.

Matnlari
 1944 
Ruscha (1944-1955)Tarjimasihttps://pedlib.natlib.uz/search/media/img/CAT000002381286?metsno=000000298280&fileid=M000000298280_FILE000002

 1977 
Ruscha (1977-1991)Tarjimasi

 
 Rus Madhiya museum 
 http://www.sovmusic.ru/top20.php
 http://www.russmus.net/bands-traditional.htm 

Turkum:Nomavjud davlatlar
Turkum:Davlat madhiyalari
Hunayn ibn Isʼhoq

Hunayn ibn Isʼhoq (Arab tilida:حنين بن إسحاق العبادي ) yoki yanda rasmiyroq qilib aytganda Abu Zayd Hunayn Ibn Isxaq al Ibadi(Yevropa olamida Johannitius) 809-873nchi yillar orasida yashab o`tgan mashhur va katta ta`sirga ega bo`lgan Arab Nestoria olimi, fizik va umuman olimdir. U o`zining grek tilidan arab tiliga qilgan tarjimalari bilan mashhurdir. Arab tarihiy i bu olimni arab deb ko`rishsa zamonaviy da u Assurialik deb tan olinadi.
Kimono

thumb|right|Yaponiyalik er-xotin kimonoda
Kimono(yapon tilida:着物 ) yapon milliy kiyimi boʻlib "kiyiladigan narsa(kiyim)" maʻnosini bildiradi. Dastlab kimono soʻzi barcha kiyim kechaklarni bildirgan va vaqt oʻtishi bilan ayollar, erkaklar va bolalar kiyadiga uzun milliy kiyimni bildirgan.

Kimono — yapon erkak va ayollarining anʼanaviy kiyimi; oʻzbek toʻniga oʻxshash bari ustma-ust (chapi oʻngi ustiga) oʻtkaziladi va belbogʻ ("obi") bilan mahkamlanadi. Keng yenglari ("sode") quyida solqilanadi. Ayollar Kimonosi belbogʻining oʻta kengligi va qoʻltiq oʻmizining oʻyigʻi kabi ichki qirgʻoqlari tikilmaydigan uzun yenglari bilan ajralib turadi. Ishlatiladigan matosi va bichimiga koʻra, Kimono tungi, uylik, kundalik, kishilik va marosim ga boʻlinadi. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Kiyim
Ateizm

Ateizm xudoning mavjudligiga ishonchning yoʻqligidir. Shuningdek, teizmni inkor etuvchi har qanday dunyoqarashga ham ateizm deyiladi, lekin bu nooʻrin, zero bunday dunyoqarash nonteizm deb atalib, ateizmdan farqlanishi mumkin. Barcha ateistlar dinsizdir, degan fikr ham mutlaq toʻgʻri emas, baʼzi dinlar (buddizm kabi) „xudo“ tushunchasiga muhtoj emas, demakki shunday dinlarga mansub shaxslar ham ateist, deyilishi mumkin.

Oʻzini ateist, deb nomlagan shaxslarning koʻpchiligi gʻayritabiiy hodisalarga skeptik yondashishib, xudolarning mavjudligiga empirik dalillar mavjud emasligini urgʻulashadi. Bundan tashqari, ateizm foydasiga falsafiy, ijtimoiy yoki tarixiy argumentlar keltiriladi. Aksar ateistlar sekulyarizm, humanizm, ratsionalizm va naturalizm kabi falsafiy qarashlarga ega boʻlishgani bilan, barcha ateistlar birdek boʻysinuvchi dunyoqarash mavjud emas.

 Etimologiyasi 
Qadimgi yunon tilida atheos (ἄθεος, boʻlishsizlik qoʻshimchasi ἀ + θεός („xudo“)) „xudosiz“ maʼnosini anglatadi.
 Tarixi 
Ateizm atamasi XVI asrda Fransiyada kelib chiqqan boʻlsa-da, xudolarning mavjudligiga ishonch bildirmagan dunyoqarash va falsafiy oqimlar ibtidoiy jamiyat davrlarida ham boʻlgan. Xudo, ruh tushunchalarini oʻylab topgan va jamiyatni bularga ishontirishga harakat qilgan shomonlar, afsungarlar va hokazo din yaratuvchilarining oʻzlari bunga ishonmagan boʻlishlari mumkin.
Tarixiy hujjatlarda koʻrsatilgan ateistik qarashdagi falsafiy maktablar mil. av. VI asrda Hindistonda paydo boʻla boshlagan.

 Nufuzi 
thumb|300px|Yevropa mamlakatlaridagi xudoga ishonuvchi odamlar miqdori (foizlarda, 2005-yil).
Dunyodagi ateistlar sonini hisoblash qiyin ishdir, zero „ateist“ tushunchasi har xil anglashiladi, qolaversa, xudoga ishonnmaydigan har qanday shaxs ham oʻzini „ateist“, deb atamaydi (u yoki bu soʻzni bilmaydi, yoki jamiyat tazyiqiga uchrashdan qoʻrqadi). Bu borada „dinsiz“ atamasi ishlatiladi. Dinsizlar nufuzi esa dunyo aholisining 16% (1,1 milliard) tashkil etadi.Major Religions of the World Ranked by Number of Adherents adherents.com

Dinsizlar odatda olimlar orasida koʻpchilikni tashkil etadi. Masalan, Nature jurnali tadqiqotlariga koʻra (1998) AQSh Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzolarining faqatgina 95.0 % ibrohimiy dinlar tasvirlagan xudoga ishonishadi (AQSh aholisining 85% xudoga ishongani holda).

600px|thumb|center|Dunyo boʻylab ateist va agnostiklar miqdori foizlarda.

 Shuningdek 
 Din
 Xudo
 Teizm
 Deizm
 Agnostitsizm
 Ateistlar roʻyxati

 

 

 Ateizm haqida sahifa va forum
 Yaxshi idrok, Pol Anri Tiri Holbax. Kitobning archive.orgda skanerlangan versiyasi. (turkcha)
 Ateistforum.org (turkcha)
 Ateism.ru (ruscha)

Turkum:Ateizm
Turkum:Falsafa
Josh Hartnett

Josh Hártnett (t. 1978) — amerikalik kinoaktyor.

 Tarjimai holi 
Joshua Deniel Hartnett 1978-yil 21-iyul kuni Saint Paul, Minnesotada tugʻilgan. 1996 yili Minneapolis shahridagi maktabni tamomlab Nyu York shtati Perches shahrining universitetida tahsil oladi. 1997 yilda Josh Hartnettga televizion serialda ishtirok etishni taklif qilishadi. 1998 yildagi katta ekrandagi birinchi muvafaqqiyatli ishiga qadar, u koproq reklama roliklarida sur’atga tushadi.

 Sanʼati 

 Shaxsiy hayoti 
Hozirgi paytda Josh Scarlett Johansson bilan uchrashmoqda. Juftlik "Qora orxideya" filmining surʼatga olish jarayonida tanishgan.

 Filmlari 
YilOʻzbekcha nomiOriginal nomiPersonaj1998Hellouin: Yigirma yildan soʻngHalloween H20: 20 Years LaterJon Teyt1998BoshlovchiDebutanteBill1998KulliyotThe FacultyZik Tayler1999Suiqasdchi qizlarThe Virgin SuicidesTrip Fonteyn2000Shu YerdaHere on EarthJasper2001Huddi shunaqa (qisqa film)The Sameqoʻshni2001AʼzoMemberJanni2001Ingliz sartaroshBlow DryBrayan Allen2001Shahar va qishloqTown & CountryTom Stoddard2001Pirl HarborPearl Harborkapitan Denni Uoker2001OOHyugo Goulding2001Qora quzgʻunning qulashiBlack Hawk Downserjant Mett Eversmann200240 kun, 40 tun40 Days and 40 NightsMett Sallivan2003Gollivud koplariHollywood Homicidedetektiv Key Si Kolden2004Vasvasaga tushishWicker ParkMetyu2005Gunohlar shahriSin Citykishi2005Sevgiga mubtaloMozart and the WhaleDonald Morton2006Slevinning baxtli raqamiLucky Number SlevinSlevin2006Qora orxideyaThe Black Dahliaofitser Duayt „Baki“ Blichert2007Resurrecting the ChampErik Kernan200730 Days of NightSheriff Eben Oleson2008AugustTom Sterling2009I Come with the RainKline2010BunrakuThe Drifter2011GunslingerSev

 
 Josh Hartnett haqida rus tilidagi forum
 Lucky Number Josh || Your Ultimate Fan Site for Josh Hartnett
 Absolute Josh Hartnett — Josh Hartnett Social Network

Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Aqiqa

Aqiqa (arab.- „chaqaloq sochini olish, qurbonlik soʻyish“) — musul-mon oilalarida yangi tugʻilgan bolaga ism qoʻyish va „qorin sochi“ (bolaning tugʻilgandagi sochi)ga qaychi urish bilan bogʻliq odat. Johiliyat davridagi turli maʼbud va maʼbudalarga atab qilinadigan kurbonliklar oʻrniga musulmon oilasida farzand tugʻilganligining shukronasi sifatida bir qoʻy soʻyib (imkoniyatga karab) A. marosimini oʻtkazishlik joriy etilgan. Islom anʼanasida Aqiqani chaqaloq tugʻilgan kunning 7 yoki 14, yoxud 21 kunlari oʻtkazish tavsiya etiladi. Bu kunlarda Aqiqa oʻtkazilmay qolinsa, soʻng qaysi kun-da, qachon amalga oshirilsa ham vazifa bajarilgan hisoblanaveradi. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Aqiqa qurboni farzand tugʻilgandan boshlab voyaga etguncha qilinishi mumkin, faqat ettinchi kuni qurbonlik soʻyilishi koʻproq fazilatlidir. Farzand tugʻilgach ettinchi kuni unga ism qoʻyiladi va sochini olib, chiqqan sochi ogʻirligida oltin yoki kumush sadaqa qilinadi. Aqiqa qurbonligi uchun bir qoʻy soʻyilishi etarlidir. Oʻgʻil farzand uchun ikkita qoʻy soʻyilishi kerak degan qarashlar ham mavjud.

„Rasuli Akram sallallohu alayhi vasallam bizlarga oʻgʻil farzand uchun ikkita, qiz farzand uchun bir qoʻyni aqiqa sifatida qurbon qilishimizni buyurdilar“ Ibn Moja, 3163-hadis.

Yana hazrati Oisha roziallohu anhumadan qilingan rivoyatga koʻra Paygʻambarimiz sallallohu alayhi vasallam nabiralari Hasan va Husanlar (r.a) tugʻilgach ettinchi kuni aqiqa qurbonligi soʻydirib, ularga ism qoʻyganlar. (Tajridi Sarih tarjimasi, XI, 401)

Islomdan avval johiliya davrida arab jamiyatida faqat oʻgʻil farzandlar uchun qurbonlik soʻyilar, qizlar uchun bunday marosim umuman oʻtkazilmas edi. Islom bunga chek qoʻyib, qiz farzandlar uchun ham eʼtibor berilishini taʼminladi.

 

http://uzislam.com 

Turkum:Islom
Lumen (rock guruh)

Lumen – Ufa shahridan rossiyalik rok-guruh. Guruhning musiqasini pankka, rokka va alternativaga kiritish mumkin. 1998-yilda asos solingan.

 Tarix 
1997-yil Ufada tashkil topgan bu guruh oʻzining sahnaga ilk bor chiqishini Viktor Tsoyning hotirasiga bagʻishlagan. 1999-yil 12-fevralga qadar guruh nomsiz boʻlgan edi. Musiqachilar lotin maqolini oʻzgartirib „Inson – inson uchun yorugʻlikdir“, dedilar, shundan LUMEN, yaʼni yorugʻlik nomi kelib chiqqan. Ufa klublarida chiqishni, Ural va Volga boʻylab yoshlar festivallarida chiqishni boshladilar. Kollektiv uchun Oʻrta Maxsus oʻquv yurtlari VIAlari orasida har yili oʻtkaziladigan konkursdagi gʻalaba katta hodisa boʻlib, LUMEN u yerda Ufa moliya-iqtisod kolleji nomidan borganlar. Ufaning 425-yilligiga bagʻishlangan ochiq konkurs festivalining laureat diplomini hamda „Oltin Standart“ respublika ochiq festivalining gran-prisini qoʻlga kiritib guruh ona shahrida shuhrat qozonadi va hamma eʼtiborli shahar musiqa tadbirlarida ishtirok etadilar. „Nash Format“ festivaliga atab „Navigator“ prodyusserlik markazi „Bizning Format. Birinchi Tajriba“ nomli ikki termani chiqaradi. Ularda guruhning ikki ashulasi boʻladi. Bu payt kollektivning tarkibi kengayadi. Musiqalariga skripka partiyalarini (Olga Kondratyeva) va klavishlarni (Artur Vildanov) qoʻshib musiqachilar chiqishlari stilistikasini oʻzgartiradilar.

2001-yil „Navigator“ klubida kollektivning yakkahon konserti boʻlib oʻtadi. Tadbirning yozuvi guruhning „jonli“ albomi uchun asos boʻladi. 2002-yil yozda musiqachilar Moskva shahrida boʻlib oʻtadigan Pank-festivalga taklif etiladilar. „Nashe Radio“ efirida jarang sochgan „Sid i Nensi“ ashulasi tezda mashhurlikka erishadi, „Chartova Dyujina“ning yuqori choʻqqisiga chiqadi va „Нашествие. Шаг двенадцатый“ terma albomiga kiradi.

Ufada „Navigator“ kichik adad bilan kompakt-kassetalarda ularning „Passatiji“ maksi-singlini chiqaradilar. „Nash format 2002“ festivalining hedlaynerlaridan biri boʻlib LUMEN „Nash format. Vtoroy opit“ terma albomida „Volk“ taronasini yozadilar.

2003-yilning boshiga kelib „Lumen Bez Konservantov“ toʻliq albomi dunyo yuzini koʻradi. Oʻsha yilning oʻzida guruh muvaffaqiyat bilan „Nashestvie versiya 2003“ festivalida chiqadi. Tarkibini koʻp marotaba oʻzgartirgan guruh, kritiklar tomonidan pank-guruh deb sifatlanadi, lekin uning musiqasida granj, art-rok va rok-n-rollning elementlari bor.

 Tarkib 

 Rustem Bulatov (Tem) – vokal
 Igor Mamayev (Garik) – gitara
 Evgeniy Ognev (John) – bas, 2007-yil martda guruhni tark etdi .
 Evgeniy Shmel – bas, 2007-yil martdan
 Denis Shaxanov (Den) – barabanlar

 Diskografiya 
 Studiyaviy albomlar 

 Bez konservantov (2003)
 Tri puti (2004)
 Svoboda (2005)
 Pravda? (2007)
 Mir (2009)
 Na chasti, 1-qism (2012)

 Boshqa albomlar 
 Live in Navigator club (2002, konsert albomi)
 Passatiji (2003, maksi-singl)
 Odnoy krovi (2005, konsert albomi)
 Dishi (2006, konsert albomi)
 Burya (2007, konsert albomi)
 TV no more (2008, internet-singl)
 Labirint (2011, konsert albomi)

 
 Lumen guruhining rasmiy sayti
 Lumen guruhi albomlarining rasmiy sayti
 Guruhning rasmiy boʻlmagan sayti

Turkum:Rossiya musiqiy guruhlari
Halol

Halol ( — „erkin“, „bog‘lanmagan“, „tugunni yechish“) — 1) Ruxsat berish; farz, mandub va muboh tushunchalariga kiruvchi ruxsat etilgan xatti-harakatlar; man etilgan xatti-harakatlar (harom)ning ziddi. Halol haqidagi masalalarni fiqhning ahkom bo‘limi o‘rganadi. Shariatda esa, haromlik tuguni yechilgan, yaʼni haromlik sifati yo‘q narsaga halol deb aytiladi. Chunki, harom narsaning man qilish tuguni bo‘ladi. Halol narsada ana o‘sha tugun bo‘lmaydi, bo‘sh bo‘ladi. Hadisi sharifda halol ochiq-oydindir, deyilgan. Avvalo, nima narsalar halol ekani ochiq-oydindir; suv, sut, meva suvlari kabi ichimliklar, non, meva, poliz ekinlari, Allohning ismi aytib so‘yilgan halol hayvonlar go‘shtlari kabi taomlar, ruxsat berilgan kiyimlar va nikohga olingan shaxslar kabilar haloldir. Qolaversa, ushbu narsalarga ega bo‘lish ishonchli, shariatda ruxsat berilgan yo‘l bilan bo‘lishi kerak. Halol kasb deganda, aynan shu maʼnoda gap ketadi. Yaʼni, halol narsaga halol yo‘l bilan ega bo‘lish lozim. Halol mehnat, meros, hadya, ikki taraf roziligi bilan bo‘lgan tijorat tufayli qo‘lga kirgan mulk halol bo‘ladi. Musulmon odam uchun halol narsani talab qilish, haloldan molu mulk topish farzdir. Musulmon inson o‘zi halol bo‘lgan narsani, shariatda halol qilingan yo‘l bilan topib foydalanishi kerak. Shariatda halol hisoblangan narsani harom deb eʼtiqod qilgan odam kofir bo‘ladi. 2) Shar’iy nikoxdan o‘tishlari mumkin bo‘lgan ayol yoki erkak. 3) Haj ziyoratidan qaytib kelib, sochlarini oldirgan va kundalik kiyim-boshini kiyib, ruxsat etilgan barcha odatdagi ishlar va kasb-hunar bilan mashg‘ul bo‘lgan kishi holati.

 
https://globalhalal.uz/ 
https://n.ziyouz.com/books/islomiy/boshqa/Islom%20Ensiklopediyasi.pdf Zuhriddin Husniddinov tahriri ostida ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004

 
 Zuhriddin Husniddinov tahriri ostida ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004

 

Turkum:Islom atamalari
Turkum:Islom
Hofiz

Hofiz (arab.: حافظ قرآن yoki حافظ, Hafiz, „vasiy“) – musulmonlar tarafidan Qurʼonni butunlay yodlab olgan insonlarga nisbatan qoʻllaniladigan atama.

Hofiz (arab. – yoddan biluvchi, saqlovchi) – 7-asrdan arablarda Qurʼon suralarini yoddan qiroat bilan oʻquvchi kishi, qori. 11-asrdan musulmon Sharq mamlakatlari (jumladan, Oʻrta Osiyo va Xuroson)da mumtoz gʻazal va dostonlarni yoddan aytgan kishilar, shuningdek, oʻzi ham ijodkorlik qobiliyatiga ega, kuyohanglarni esda saqlash quvva (hofiza)si oʻtkir boʻlgan, yuqori malakali ashulachi, xonanda (mas, Toʻychi hofiz, Levicha hofiz, Madumar hofiz va boshqalar). Ayni paytda, oʻz gʻazallarini ohangli oʻqigan hassos shoirlarga ham H. darajasi nisbat berilgan (Hofiz Sheroziy, Hofiz Xorazmiy va boshqalar). Xalq orasida „H.i namudor“ (nom qozongan H.), „H.i nusrat“ (gʻalaba qozongan, hofizlar bellashuvida gʻolib chiqqan H.), „H.i mehrobxon“ (Qurʼon suralarini, „Naʼt“ kabi diniy aytimlarini oʻta yoqimli ovoz bilan oʻqiydigan H.; mas, Navoiyning „Majolis un-nafois“ asarida tilga olingan Hofiz Jaloliddin Mahmud va boshqalar), „H.i Qurʼon“ (butun Qurʼonni yod bilgan qori) kabi atamalar ham qoʻllangan.

Oʻrta Osiyoda H. va hofizlik sanʼ-ati „jirchi“, „oqin“, „girchi“, „giranda“ deb atalgan oʻziga xos xonan-dalik anʼanalari negizida rivoj topgan (qarang Borbad, Jirov). Oʻzbekistonda 1920-yillarda „Turkiston Respublikasi xalq hofizi“ unvoni M.Qoriyoqubov, Toʻychi hofizlarga berilgan. 1940—60 yillarda va 1990-yildan „Oʻzbekiston xalq hofizi“ un-voni joriy etilgan.

Baxriddin Nasriddinov.

 
 
 Kursi po podgotovke xafizov Korana (v arxive interneta) 

Turkum:Islom
Turkum:Qurʼon
Jin

thumb|right|200px
Jin (arabcha: جن) Islomiyatda va Islomiyatdan avvalgi arab mifologiyasida notabiiy maxluqlar guruhi, irqini anglatadi. Jinlar odamlar koʻziga koʻrinmaydi, lekin oʻzi xohlaganda yoki Allohdan buyruq olganda koʻrinishi mumkin.

Jinlar insonlar bilan parallel dunyoda yashaydi. Ular tozza otashdan yaratilgan boʻlib, Allohga ishongan va ishonmagan, Yomon va yaxshilari bor. Koʻpchilik oʻzbeklar jinlarga salbiy qarashadi, chunki shayton ham otashdan yaratilgan ekan.

Qoʻshimcha
 Crapanzano, V. (1973) The Hamadsha: a study in Moroccan ethnopsychiatry. Berkeley, CA, University of California Press.
 Drijvers, H. J. W. (1976) The Religion of Palmyra. Leiden, Brill.
 El-Zein, Amira (2009) Islam, Arabs, and the intelligent world of the Jinn. Contemporary Issues in the Middle East. Syracuse, NY, Syracuse University Press. .
 El-Zein, Amira (2006) "Jinn". In: J. F. Meri ed. Medieval Islamic civilization – an encyclopedia. New York and Abingdon, Routledge, pp. 420–421.
 Goodman, L.E. (1978) The case of the animals versus man before the king of the Jinn: A tenth-century ecological fable of the pure brethren of Basra. Library of Classical Arabic Literature, vol. 3. Boston, Twayne.
 Maarouf, M. (2007) Jinn eviction as a discourse of power: a multidisciplinary approach to Moroccan magical beliefs and practices. Leiden, Brill.
 Taneja, Anand V. (2017) Jinnealogy: Time, Islam, and Ecological Thought in the Medieval Ruins of Delhi. Stanford, CA, Stanford University Press. 
 Zbinden, E. (1953) Die Djinn des Islam und der altorientalische Geisterglaube. Bern, Haupt.

 Jin etmologiyasi

 
Turkum:Mifologiya
Turkum:Mifologik qahramonlar
Albrecht Dürer

Albrecht Dürer (21 may, 1471 – 6 aprel, 1528) olmon musavviri va matematigi boʻlgan. Oʻz gravyuralari bilan Rembrandt va Goya kabi rassomlar bilan bir qatorda turadi, deb xisoblanadi. U Olmoniyaning Nyurnberg shahrida tugʻilib, oʻsha yerda vafot etgan.

Dürer nemis rangtasviri ustasi, grafik rassomi, oʻymakor naqqoshi (gravyor), sanʼat nazariyotchisi; nemis Uygʻonish davri sanʼatining asoschisi. Zargarlik sanʼatini otasidan oʻrgangan; M. Volgemut ustaxonasida rangtasvirdan taʼlim olgan (1486—89). Dastlab soʻnggi gotika uslubida gravyuralar, kitoblarga rasmlar ishlagan. Italiya safarlari (1494—95 va 1505—07) taʼsirida ijodida insonparvarlik gʻoyalari kuchaygan, badiiy bilishda ilmiy asoslangan uslublarga tayangan, naturadan rasm ishlashga alohida eʼtibor bergan („Koʻl boʻyidagi uycha“, taxminan 1495—97 va b.). Umumjahon tarixiy oʻzgarishlarini kutilishi ifodalangan „Apokalipsis“ gravyuralar turkumi (1498)da rassomning badiiy ifoda vositasida sunggi nemis gotikasi bilan italiya rassomlik uslublari uygʻunligi, kompozitsiya tugalligi, obraz aniqligi koʻzga tashlanadi. Koʻplab portretlar, avtoportretlarida insonni shaxs sifatida tasvirlagan („Avtoportret“, 1498; „Yosh yigit portreti“, 1521 va b.); rasmlar (900 dan ortiq) va gravyuralar yaratish sohasida koʻp ijod qilgan („Odam Ato va Momo Havo“, 1504; „Oila bayrami“, 1506; „Toʻrt havoriy“, 1526 va b.). Sanʼat nazariyotchisi sifatida ilmiy-nazariy sohada samarali mehnat qilgan. „Oʻlchov olish uchun qoʻllanma“ (1525), „Inson tanasi nisbatlari haqida toʻrt kitob“ (1528) va b. asarlarida uning ijodiga xos aniqlik, borliqni bilishga boʻlgan kuchli ishtiyoq namoyon boʻlgan.

 Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Subcomandante Marcos

thumb|right|300px|Subcomandante Marcos Chiapasda
Subcomandante Insurgente Marcos (tavalludi 19-iyun, 1957, Tampiko, Tamaulipas, Meksikada taxmin etiladi), shuningdek Delegado Cero (Nolinchi Delegat), Zapatista Milliy Ozodlik Armiyasi (EZLN) rahnamolaridan biridir.

Turkum:Yashayotgan insonlar
Richard Stallman

thumb|Richard Stallman (2019)
Richard Stallman (Richard Matthew Stallman, 1953 yilning 16 martida tugʻilgan) Erkin dastur taʼminoti harakatining va GNU loyihasining asoschilaridan biridir.

Turkum:Ateistlar
Turkum:16-martda tugʻilganlar
Turkum:1953-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Amerikalik dasturchilar
Bruney Davlat Madhiyasi

Allah Peliharakan Sultan (Alloh, Sultonni Asra) Bruney davlat madhiyasidir. Matn muallifi - Pengiran Haji Mohamed Yusuf bin Abdul Rahim, bastakor - Awang Haji Besar bin Sagap. Madhiya 1951 yilda qabul qilingan.

 Transliteraciya 
Ya Allah lanjutkanlah Usia
Kebawah Duli Yang Maha Mulia
Adil berdaulat menaungi nusa
Memimpin rakyat kekal bahagia
Hidup sentosa Negara dan Sultan
Ilahi selamatkan Brunei Darussalam

 
 MIDI 
 Arabcha matni
Turkum:Brunei