Shveysariyada Ahmadiya ta'limoti

thumb|300 px| Ahmadiya harakati(taʼlimoti)ning ramziy belgisi
thumb|320 px|Ahmadiya harakatining dunyo b`ylab tarqalish darajasi (qancha toʻq boʻlsa, shuncha koʻproq odamni qamrab olgan)
+ Ahmadiya harakati (taʼlimoti) tarqalgan mamlakatlar Davlatlar Afrika
• Jazoir
• Angola
• Benin
• Botsvana
• Burkina Faso
• Burundi
• Kamerun
• Kabo-Verde
• Markaziy Afrika Respublikasi
• Chad
• Komor orollari
• Kot-d’Ivuar
• Kongo DR
• Kongo Respublikasi
• Jibuti
• Misr
• Ekvatorial Gvineya
• Eritreya
• Efiopiya
• Gabon
• Gambiya
• Gana
• Gvineya
• Gvineya-Bisau
• Keniya
• Lesoto
• Liberiya
• Liviya
• Madagaskar
• Malavi
• Mali
• Mavritaniya
• Mavrikiy
• Marokash
• Mozambik
• Namibiya
• Niger
• Nigeriya
• Ruanda
• Senegal
• Seyshel orollari
• Syerra-Leone
• Somali
• Janubiy Afrika
• Sudan
• Svazilend
• Tanzaniya
• Tunis
• Uganda
• Zambiya
• Zimbabve Osiyo
• Afgʻoniston
• Bahrayn
• Bangladesh
• Butan
• Bruney
• Birma
• Kambodja
• Xitoy
• Gonkong
• Hindiston
• Indoneziya
• Iroq
• Eron
• Isroil
• Iordaniya
• Qozogʻiston
• Koreya
• Quvayt
• Qirgʻiziston
• Laos
• Livan
• Malayziya
• Maldiv orollari
• Moʻgʻuliston
• Nepal
• Ummon
• Shimoliy Koreya
• Pokiston
• Falastin
• Filippin
• Qatar
• Rossiya
• Saudiya Arabistoni
• Singapur
• Janubiy Koreya
• Shri-Lanka
• Suriya
• Tayvan
• Tojikiston
• Tailand
• Kurka
• Turkmaniston
• Birlashgan Arab Amirliklari
• Oʻzbekiston
• Vetnam
• Yaman Yevropa
• Albaniya
• Andorra
• Armaniston
• Avstriya
• Ozarbayjon
• Belarus
• Belgiya
• Bosniya va Gertsegovina
• Bolgariya
• Xorvatiya
• Kipr
• Chexiya
• Daniya
• Estoniya
• Finlandiya
• Fransiya
• Gruziya
• Germaniya
• Gretsiya
• Vengriya
• Islandiya
• Irlandiya
• Italiya
• Jersi
• Kosovo
• Latviya
• Lixtenshteyn
• Litva
• Lyuksemburg
• Malta
• Moldova
• Monako
• Chernogoriya
• Niderlandiya
• Shimoliy Makedoniya
• Norvegiya
• Polsha
• Portugaliya
• Ruminiya
• Rossiya
• San-Marino
• Serbiya
• Slovakiya
• Sloveniya
• Ispaniya
• Shvetsiya
• shveysariya
• Ukraina
• Birlashgan Qirollik Amerika
• Antigua va Barbuda
• Barbados
• Beliz
• Braziliya
• Kanada
• Chili
• Kolumbiya
• Kosta-Rika
• Kuba
• Dominika
• Dominik Respublikasi
• Ekvador
• Salvador
• Gvatemala
• Gayana
• Gaiti
• Gonduras
• Yamayka
• Meksika
• Nikaragua
• Panama
• Paragvay
• Peru
• Surinam
• Trinidad va Tobago
• Qoʻshma Shtatlar Okeaniya
• Avstraliya
• Sharqiy Timor
• Fiji
• Kiribati
• Marshall orollari
• Mikroneziya
• Nauru
• Yangi Zelandiya
• Palau
• Papua-Yangi Gvineya
• Samoa
• Tonga
• Tuvalu
• Vanuatu
Ahmadiya — Londondagi xalifaning ruhiy rahbarligi ostida Shveysariyadagi islomiy boʻlim. Jamiyat 1946-yil 13-oktabrda, Ikkinchi xalifalikning kech davrida, xalifa Shayx Nosir Ahmadga mamlakatda vakolatxona tashkil etishni buyurganida tashkil etilgan. Bugungi kunda ikkita Ahmadiy masjidi va 14 ta mahalliy boʻlim mavjud boʻlib, ular 800 ga yaqin Ahmadiy musulmonlarini ifodalaydi.

 Tarixi 

 Ilk aloqalar 
thumb|306x306px| Amtul Hofiz Begim, Mirzo Gʻulom Ahmadning qizi. U mamlakatdagi birinchi masjid — Mahmud masjidiga tamal toshini qoʻydi. Uning oʻng tomonida missioner Mushtaq Ahmad Bajva.
shveysariyadagi Ahmadiya Musulmonlar Jamiyati Ikkinchi jahon urushidan keyin 1946-yilda tashkil topgan. 1940-yillarda ikkinchi xalifa Mirzo Bashiruddin Mahmud Ahmadning buyrugʻiga binoan nemiszabon Yevropada Ahmadiy missiyasini ochish uchun uchta missioner tayinlandi. 1946-yil 13-oktabrda uch nafar Ahmadiy musulmon missionerlari: Shayx Nosir Ahmad, Abdul Latif va Gʻulom Ahmad Bashir shveysariyaning Syurix shahrida Germaniyada oʻz vakolatxonasini ochish niyatida uchrashdilar. Biroq yaqinda urush tugagani sababli ular mamlakatga kira olmadilar. Natijada, uning oʻrniga Syurixda missiya tashkil etildi. Koʻp oʻtmay, Abdul Latif va Gʻulom Ahmad Bashir Niderlandiyaga ketishdi, Shayx Nosir Ahmad esa shveysariyada keyingi 16 yil, 1962-yilgacha xizmat qilishda davom etdi. Bu davrda Qur’onning nemis tiliga tarjimasi nashr etildi va „Der Islam“ islom jurnali tashkil etildi.
thumb|275x275px|left| Mahmud masjidi, shveysariyadagi minorali toʻrtta masjiddan birinchisi.
1960-yilda oʻsib borayotgan multikulturalizmni hisobga olgan holda, mamlakat munitsipal hukumati Ahmadiya musulmon jamoasiga masjid qurish uchun har yili 3000 frank miqdorida ijaraga 60 yilga yer uchastkasini taklif qildi. Manzil Syurixdagi turar-joy hududida, cherkov qarshisida edi. Masjid loyihasi mahalliy va milliy guruhlar tomonidan katta yordam oldi. Biroq, bu tanqidsiz emas edi. shveysariyadagi turli xristian konfessiyalariga mansub milliy cherkovlar, jumladan, katolik cherkovi qoʻshma bayonotda hukumat musulmonlarga masjid qurish uchun joy taklif etar ekan, cherkovlar oʻz joylarida sajda qilish uchun qurilish maydonchalarini topishda qiyinchiliklarga duch kelayotganiga ishora qildi. Shunga qaramay, masala hal qilindi va qurilish loyihasiga yashil chiroq yoqildi. 1962-yil 25-avgustda Jamiyat asoschisi Mirzo Gʻulom Ahmadning qizi Amatul Hofiz Begim mamlakatdagi birinchi masjidga tamal toshini qoʻydi. Ochilish marosimi 1963-yil 22-iyunda oʻsha paytda BMT Bosh Assambleyasining 17-sessiyasi prezidenti boʻlgan Ser Muhammad Zafrullaxon boshchiligida boʻlib oʻtdi. Syurix meri Emil Landolt ham ishtirok etdi. Masjidga Mahmud masjidi deb nom berilgan.„40 Jahre Mahmud Moschee“ (in German). Archived from the original on 2016-03-03. Retrieved September 6, 2015.
Turkum:CS1 German-language sources (de) Masjidni ochish bilan Jamiyat shveysariyada musulmonlarning koʻzga koʻrinadigan mavjudligini oʻrnatdi.

 Soʻnggi yillar 
Yillar davomida Ahmadiya Musulmon Jamiyati asosan Pokistondan immigratsiya hisobiga oʻsib bordi. 1990-yillarga kelib, Mahmud masjidi oʻz aʼzolarini joylashtirish uchun juda kichkina boʻlib qoldi. Oqibatda Jamiyat boshqa masjid uchun joy izlay boshladi. 15 yil oʻtib 2005-yilda hamjamiyat Xausern shahridagi Turgaudagi Wigoltingen munitsipalitetida munosib joy topdi. shveysariya Ahmadiya Musulmonlar Jamiyatining milliy prezidenti V.Tarnutzer Londondagi xalifaga xat yozib, loyihani tasdiqlashni soʻradi. Loyihani maʼqullagandan soʻng, Hamjamiyat loyihani shahar hokimiyatiga taklif qildi. Bir tomondan kengash loyihani maʼqullamagan boʻlsa, ikkinchi tomondan mahallaning bir qancha aholisi loyihaga qarshi imzo toʻplay boshladi. Jamiyat salbiy munosabatga javoban axborot tadbirini tashkil qildi. Oʻz-oʻzini koʻrsatmaslik uchun tadbirda musulmon boʻlmagan jurnalist va ruhoniyning ijobiy fikrlari bildirildi. Tadbirdan soʻng eʼtirozlar boʻlmadi. Masjid "Nuur masjidi" deb nomlangan.

 Zamonaviy jamiyat 

Asosan islomning zamonaviy jamiyatdagi oʻrni haqidagi notoʻgʻri tushunchalarni yoʻq qilishga qaratilgan shveysariya Ahmadiya Musulmonlar Jamiyati oʻz masjidlarida muntazam ravishda ommaviy maʼruzalar, muhokamalar va ochiq eshiklar kunlari tashkil etadi.

shveysariyada 14 ta mahalliy boʻlim va 800 ga yaqin Ahmadiylar mavjud boʻlib, ularning koʻpchiligi Pokistondan kelgan muhojirlarning avlodlaridir. Mamlakatda ikkita Ahmadiy musulmon masjidi, Syurixdagi Mahmud masjidi va Vigoltingen shahrida qurilishi kutilayotgan Nuur masjidi mavjud. Ikkala masjid ham mamlakatning nemis tilida soʻzlashadigan qismida joylashgan. Hozirgi milliy prezident Valid Tariq Tarnutzer, milliy missioner esa Sadaqat Ahmad.

 Yana qarang 

 Germaniyada Ahmadiya
 shveysariyada Islom

 

Bibliografiya

 

 

 shveysariya Ahmadiya Musulmonlar Jamiyatining rasmiy sayti
Turkum:Pages with unreviewed translations