Tomas Bax

Tomas Bax (1953-yil 29-dekabrda tugʻilgan) – germaniyalik huquqshunos, sobiq qilichboz va Olimpiya oltin medali sovrindori. U 2013-yildan 2025-yilgacha Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasining toʻqqizinchi prezidenti boʻlib ishlagan. U bu lavozimga saylangan birinchi Olimpiya chempioni boʻlgan. 2025-yildan beri u Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasining faxriy prezidenti lavozimida ishlaydi.

 Yoshlik yillari 
Bax Würzburg shahrida tugʻilgan. U Tauberbischofsheim shaharchasida katta boʻlgan va u yerda 1977-yilgacha ota-onasi bilan yashagan. Bax 1983-yilda Würzburg universitetida huquq doktori (Dr. iur. utr.) darajasini olgan. U oʻzining ona tilidan tashqari, fransuz, ingliz va ispan tillarida ham ravon soʻzlashadi.

 Qilichbozlik faoliyati 
Bax sobiq rapira qilichbozi boʻlib, Gʻarbiy Germaniya terma jamoasi safida musobaqalarda qatnashgan. 1971-yilda, 17 yoshida, Germaniya milliy rapira chempionatida gʻolib chiqgan va Illinoys shtatining Chikago shahrida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan"One for all and all for one: Thomas Bach reflects on a golden moment at Montreal 1976".

Qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatida, 1973-yilda Shvetsiyaning Gyoteborg shahrida jamoaviy bahslarda kumush medalni, 1977-yilda Argentinaning Buenos Ayres shahrida jamoaviy bahslarda oltin medalni va 1979-yilda Avstraliyaning Melburn shahrida jamoaviy bahs bronza medalni qoʻlga kiritgan"Thomas Bach, " Olympics.com.Fechten – Weltmeisterschaften (Herren – Florett). sport-komplett.de. Bach oʻzining soʻnggi xalqaro musobaqasini 1980-yil 26-oktabrda Shanxayda yakunlagan.

U 1976-yilda Kanadaning Monreal shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida folga terma jamoasi oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2017-yil 11-noyabrda Bachga „OLY“ nominal harflaridan foydalanishga rasman ruxsat berildi.

Bach milliy miqyosda 1977 va 1978-yillarda Germaniya folga boʻyicha individual chempionatida gʻolib boʻlgan. Shuningdek, u 1978-yilda folga jamoalari oʻrtasidagi Yevropa chempionlar kubogini ham qoʻlga kiritgan.

 DOSB prezidentligi 
thumb|Thomas Bach 1953—1977-yillarda istiqomat qilgan Tauberbischofsheimdagi Sonnenplats maydonida joylashgan uyidagi yodgorlik lavhasi

Bach Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi (XOQ) prezidenti boʻlishdan oldin Germaniya Olimpiya Sport Konfederatsiyasi (DOSB) prezidenti lavozimida ishlagan. XOQ prezidentligiga nomzodini qoʻyish uchun 2006-yildan 2013-yilgacha lavozimda ishlab kelgan. 2013-yil 16-sentabrda DOSB rahbari lavozimidan isteʼfoga chiqgan. Uning oʻrnini Alfons Hörmann egallagan va DOSB Ijroiya Kengashi aʼzosi boʻlib qolgan. Bundan tashqari, u Ghorfa Arab-Germaniya Savdo-sanoat palatasi rahbari lavozimidan isteʼfoga chiqgan. Biroq, Bach sanoat yogʻochni qayta ishlash mashinasozligi sanoatida faoliyat yurituvchi va bosh qarorgohi Bachning tugʻilgan shahri Tauberbischofsheimda joylashgan Michael Weinig AG Company kompaniyasining rahbari lavozimida ishlashda davom etgan.

2012-yilda Bax Myunxenning 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlariga daʼvogarlik qilishiga rahbarlik qilgan. Mezbon shahar saylovida Myunxen 25% ovoz olgan, Janubiy Koreyaning Pyeongchang shahri esa 63% ovoz bilan mezbon shahar etib saylangan.

 XOQ prezidentligi 
thumb|Avvalgi prezidentlar Juan Antonio Samaranch va Jacques Rogge singari, Thomas Bach ham Lozannada boʻlganida Lozanna saroyida turar edi Laurent Favre and Servan Peca, „Le CIO fait sa mue“, Le Temps, Wednesday 15 April 2015, page 9..

2013-yil 9-may kuni Bach Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi prezidentligiga nomzodini qoʻyishini tasdiqlagan.

Bach ilgari 2012 va 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ovoz berish boʻyicha bosh kuzatuvchi boʻlib ishlagan.

 2013 va 2021-yillardagi XOQ prezidentlik saylovlari 
Bax 2013-yil 10-sentyabrda Buenos Ayresda boʻlib oʻtgan XOQning 125-sessiyasida XOQ prezidenti etib sakkiz yillik muddatga saylangan. U ovoz berishning soʻnggi bosqichida 49 ovoz toʻplagan va saylanish uchun zarur boʻlgan koʻpchilik ovozni olgan. U 2001-yildan 2013-yilgacha XOQ prezidenti boʻlib ishlagan Jacques Roggening oʻrnini egallagan. Bax 2021-yilda boʻlib oʻtadigan XOQning 137-sessiyasida 2025-yilgacha ikkinchi toʻrt yillik muddatga nomzodini qoʻyish huquqiga ega boʻladi.

 Yutuqlari 
 Davlat mukofotlari 
 :
 70px Vengriyaning Katta xoch „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni (2025) 
 :
 70px Qaqnus Katta xoch ordeni
 :
 70px Polsha Respublikasining 1-darajali xizmatlari uchun ordeni
 :
 70px Hurmat ordeniUkaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 22 marta 2014 goda № 166 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii inostrannix grajdan“ 
 :
 70px Sport xizmatlari uchun Moviy ajdar (Cheongnyong) ordeni
 :
 70px „Xizmatlari uchun“ milliy ordeni (2016)
 :
 70px 5-darajali knyaz Yaroslav Donishmand ordeni
 70px 4-darajali knyaz Yaroslav Donishmand ordeni
 :
 70px|ribbon bar Quyosh nuri ordeni Oliy darajasi (2025)

 Faxriy doktor unvonlari 
 : Mursiya katolik universitetining faxriy doktori.
 : Sukuba universitetining faxriy doktori.

 Mukofotlari 
 Koreya Respublikasining Seul tinchlik mukofoti
 2025: 40px Olimpiya oltin ordeni
 

 
 
 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Germaniyalik erkak qilichbozlar
Turkum:Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi prezidentlari
Turkum:Germaniyalik Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi aʼzolari
Turkum:Rossiyada doping
Turkum:Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)
Turkum:5-darajali Knyaz Yaroslav Mudriy ordeni sohiblari