Buxarest toʻqqizligi

Buxarest toʻqqizligi yoki Buxarest formati (B9 yoki B-9; , ) 2015-yil 4-noyabrda Ruminiyaning Buxarest shahrida Ruminiya Prezidenti Klaus Yoxannis va Polsha Prezidenti Anjey Duda tashabbusi bilan ular oʻrtasidagi ikki tomonlama uchrashuvda tashkil etilgan tashkilotdir. Bolgariya, Chexiya, Estoniya, Vengriya, Latviya, Litva, Polsha, Ruminiya va Slovakiya tashkilotning aʼzolaridir. Tashkilotning paydo boʻlishi, asosan, Qrimning Ukrainadan anneksiya qilinishi va 2014-yilda Ukraina sharqiga intervensiyasi ortidan Rossiya tomonidan qabul qilingan tajovuzkor munosabat natijasi edi. B9ning barcha aʼzolari sobiq Sovet Ittifoqi (SSSR) yoki Sovet boshchiligidagi Varshava shartnomasining bir qismi boʻlgan.

 Tarixi 
2015-yil 4-noyabrda tashkil etilganidan buyon Buxarest to‘qqiz davlati turli darajadagi bir necha uchrashuvlar o‘tkazdi.

2018-yil iyun oyida, oʻsha yili B9 uchrashuvi oldidan Polsha prezidenti Anjey Duda Ukraina va Gruziyaning NATOga aʼzo boʻlish ambitsiyalari haqida gapirdi.

2021-yil 10-may kuni AQSh Prezidenti Jo Bayden ishtirok etgan B9 videokonferensiya sammitida Ruminiya Prezidenti Klaus Yoxannis (sammitning ikki mezbonidan biri, ikkinchisi Duda) "Sharqiy Yevropadagi NATO davlatlari Rossiya qoʻshinlarining Ukraina bilan Rossiya chegarasi yaqinida safarbar qilinishidan soʻng, Sharqda harbiy tashkilot tuzish fikrini bildirdi.

2022-yil 25-fevralda Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Leyen qoʻshilgan B9 guruhi 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan yigʻildi.

2022-yil 10-iyun B9 sammitida NATO Bosh kotibi Yens Stoltenberg hamda Chexiya va Slovakiya prezidentlari ishtirok etishdi. Sammitda Duda „Biz NATOning sharqiy qanotini kengaytirishni istaymiz. Biz mavjud batalyon guruhlarini brigada guruhlariga aylantirishni xohlaymiz“. Dudaning qoʻshimcha qilishicha, brigada guruhida 3000 askar bor, bu „sezilarli va koʻzga koʻrinadigan mustahkamlanish“ degani, Yoxannis esa „NATO oʻz hududining har bir qarichini himoya qilishga qodir boʻlishi kerak“ dedi. Iohannis B9 sammiti Shvetsiya va Finlandiyani NATOga qabul qilish tarafdori boʻlganini qoʻshimcha qildi va yigʻilish ishtirokchilariga „Ruminiya va Qora dengiz mintaqasi uchun xavflari ortib borayotganini“ aytdi va press-relizda Uchrashuv NATOning 2022-yilgi Madrid sammitining eng muhim qarorlariga tayyorgarlik koʻrish maqsadida boʻldi. Bundan tashqari, Estoniya prezidenti Alar Karis uchrashuv chogʻida barcha toʻqqiz aʼzo Rossiya NATO uchun tahdid degan fikrga qoʻshilishini aytdi.

2022-yil 11-oktabrda B9 prezidentlari Shimoliy Makedoniya va Chernogoriya prezidentlari bilan birgalikda o‘sha oyda Rossiyaning Ukraina fuqarolik obyektlariga berilgan raketa zarbalari seriyasini qoraladi va tugatishni talab qildi va ularni xalqaro huquqqa muvofiq jazolanishi kerak bo‘lgan harbiy jinoyatlar deb taʼrifladi.

 Davlat rahbarlarining sammitlari 
+B9 davlat rahbarlarining sammitlari Yil Sana Mamlakat Shahar Mezbon rahbari 2015-yil 4-noyabr Buxarest Klaus Iohannis 2018-yil 8-iyun Varshava Anjey Duda 2019-yil 28-fevral Koshice Andrey Kiska 2021-yil 10-may Buxarest Klaus Iohannis va Anjey Duda 2022-yil 25-fevral Varshava Anjey Duda 2022-yil 10-iyun Buxarest Klaus Iohannis va Anjey Duda

 Tashqi ishlar vazirlarining sammitlari 
thumb| Buxarest 2021-yil 27-oktabrda Tallinda (Estoniya) vazirlar yig‘ilishi
+B9 tashqi ishlar vazirlarining uchrashuvlari Yil Sana Mamlakat Shahar 2016-yil 8-noyabr Buxarest 2017-yil 9-oktyabr Varshava 2020-yil 10-mart Vilnyus 2021-yil 27-oktyabr Tallin 2022-yil 31-mart Bratislava

 Mudofaa vazirlari sammitlari 
+B9 mudofaa vazirlarining uchrashuvlari Yil Sana Mamlakat Shahar 2018-yil 12-14-mart Buxarest 2019-yil 4-aprel Varshava 2021-yil 25-noyabr Buxarest

 

Turkum:Polshaning tashqi siyosati
Turkum:Chexiyaning tashqi siyosati
Turkum:Xalqaro xavfsizlik
Turkum:Sharqiy Yevropa
Turkum:Markaziy Yevropa