Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Xersondagi „Fregat“ yodgorligi

thumb|right|300px
"Fregat" yodgorlik belgisi (Birinchi kema quruvchilarga yodgorlik) — Ukrainaning Xerson qirgʻogʻidagi monumental haykaltaroshlik inshooti. Ushakov prospektida joylashgan, shaharning ramzlaridan biri. 1972-yilda Qora dengiz flotining birinchi quruvchilari sharafiga oʻrnatilgan. Haykaltaroshlar I. G. Belokur, V. N. Potrebenko, V. L. Shkuropat, meʼmorlar — G. P. Sikula, Yu. P. Tarasov.

 Yaratilish tarixi 
Yelkanli qayiq koʻrinishidagi baland poydevorda yodgorlik 1972-yilda Xerson kemasozlik zavodi oʻrnida oʻrnatilgan boʻlib, u yerda 1783-yil 16-sentabrda Slava Yekaterina liniyasining 66-qurolli kemasi ishga tushirilgan. U Qora dengiz flotining birinchi kemasi va 54-qurolli „Sent-Jorj Gʻolib“ fregati.

 Tarkibi 

 Shahar muhitiga taʼsiri 
1970-yillarning oxirida, yodgorlik yaqinida „Fregat“ nomi bilan mehmonxona majmuasi qurilishi boshlandi, u 1989-yilda tugallandi. Mehmonxona yonida Fregat qirgʻogʻi obodonlashtirildi, Ushakov prospektining shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, uning uzunligi taxminan 400 metr boʻlgan ochiq qismi obodonlashtirish, yoritish va koʻkalamzorlashtirish bilan ajralib turadi va qirgʻoqda favvora joylashgan.

 

 
Turkum: Xerson Yodgorliklari
Turkum: Chersonning Diqqatga Sazovor Joylari
Yaroslavldagi Mixail Frunze yodgorligi

M.V. Frunze haykali Yaroslavl shahridagi Prospekt Frunze va Moskovskiy prospekti chorrahasida, Moskovskiy temir yoʻl vokzalining qarshisida va Yaroslavl shahrining Frunzensky tumani maʼmuriyati binosi oldida joylashgan. Loyiha mualliflari haykaltarosh A.A. Bichukov va arxitektor S. E. Novikov.
 Yaratilish tarixi 
Mixail Vasilyevich Frunze 1918-yilda Yaroslavl harbiy okrugi komissari etib tayinlandi. 1918-1919-yillarda u mahalliy sovet va partiya apparati ishini tashkil etish uchun bir necha bor Yaroslavlga kelgan, Yaroslavldan frontga joʻnatilgan harbiy qismlarning tayyorgarligini tekshirgan, ishchilarning umumshahar yigʻilishida nutq soʻzlagan. Sovet davlatining atoqli arbobiga haykal oʻrnatish va shaharning maʼmuriy okrugiga nom berish orqali ushbu tarixiy haqiqatni odamlar xotirasi va ongida mustahkamlashga qaror qilindi.

 Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik — Frunze byusti. Muallifning oʻziga yuklangan murakkab vazifalarni bajarishda shaxsning qatʼiyatini taʼkidlashi muhim edi. Frunzening koʻrinishi ishonchli va irodali. Byust qizil marmardan yasalgan toʻrtburchak poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlik oldida gulzor va maydoncha, uning orqasida yodgorlik atrofidagi joyni cheklovchi yarim doira parapet bor.

 

 Yaroslavl / Ed. Meyerovich M.G. — Yaroslavl: Yaroslavl kitob nashriyoti, 1960-yil.
Turkum:alifbo bo'yicha yodgorliklar
Frunze
Frunze, Yaroslavl
Frunze, Yaroslavl
Frunze, Yaroslavl
Frunze haykali
Frunze, Yaroslavl
Frunze, Yaroslavl
Havis Amanda

thumb|290x290px| Favvoraning umumiy koʻrinishi
Havis Amanda — Esplanade Park yaqinidagi Xelsinki bozor maydonidagi favvora. 1908-yilda oʻrnatilgan. Fin haykaltaroshi Ville Vahlgrenning eng mashhur asarlaridan biri. Favvora markazida yalangʻoch dengiz qizining haykali oʻrnatilgan.

Haykal rassom tomonidan 1906-yilda Parijda yasalgan. Uning balandligi 194 sm boʻlib, bronzadan quyilgan. Favvoraning oʻzi granitdan yasalgan, haykal poydevorga oʻrnatilgan, yodgorlikning umumiy balandligi 5 m. Ayol suvdan koʻtarilgan dengiz qizi sifatida namoyon boʻladi. Uning oyoqlarida 4 ta baliq bor, tarkibi dengiz sherlari bilan oʻralgan. Ville Vahlgren tomonidan oʻylab topilganidek, favvora Xelsinkining qayta tugʻilishining ramzi boʻlishi kerak. Haykaltaroshning xotiralariga koʻra, 19 yoshli parijlik Marsel Delchini haykalning namunasi boʻlgan.

2014-yilda yapon rassomi haykal atrofida vaqtinchalik mehmonxona yaratdi. Hotel Manta of Helsinki mehmonxonasi tunda mehmonxona xonasi, kunduzi esa koʻrgazma maydoni sifatida xizmat qildi. Tanqidlarga qaramay, oʻrnatishga 23 000 dan ortiq tashrif buyuruvchilar tashrif buyurishdi.

 Anʼanalar 
Finlandiyaning har yilgi 1-may kuni — Vappu bayrami 30-aprelda boshlanadi. Kechqurun soat oltida talabalar haykalga oq qalpoq — bitiruvchilarning bosh kiyimini kiydirishadi. Ayni paytda barcha yigʻilganlar qalpoqlarini kiyib, shampan vinosini ochishadi. 1920-yillarda boshlangan va 1951-yilda yillik tadbir sifatida ildiz otgan marosim 20-30 ming ishtirokchini jalb qiladi.
Belgraddagi knyaz Milosh hammomi

Belgraddagi knyaz Milosh hammomiAmam kneza Milosha, Dosiјe Zavoda za zashtitu spomenika kutlure grada Beograda, SK 17 ― 1836-yilda qurilgan. 1948-yilda madaniy yodgorlik sifatida tan olingan.
 Tarix va arxitektura 
Knyaz Milosh hammomi shahzodaning oʻzi davrida kichik saroy hammomi sifatida qurilgan. Yangi tashkil etilgan Serb davlati davrida qurilganiga qaramay, hammom turk meʼmorchiligi, yaʼni turk hamomini qurish tamoyillari asosida qurilgan. Dastlab, u knyaz oʻgʻillari Milan va Mixail Obrenovichlarning oʻsha paytdagi saroy majmuasining ajralmas qismi edi. Majmua keyinchalik Moliya vazirligi binosi uchun ishlatilgan. Butun majmuadan hozirgi kungacha faqat hammom va oʻchoqli xonasi boʻlgan bir qavatli bino saqlanib qolgan.

Taxminlarga koʻra, bino oʻsha davrning Belgraddagi eng muhim binolari — Topsiderdagi shahzoda Milosh qarorgohi va malika Lyubitsa qarorgohi loyihalari muallifi knyaz Miloshning „saroy“ meʼmori Hoji-Nikola Jivkovichning rejasiga muvofiq qurilgan.

Bino avtonom toʻrtburchak inshoot sifatida yaratilgan. Kichkina oʻlchamiga qaramay, unda hammomning barcha elementlari — favvora (kutish xonasi va kiyinish xonasi), kapalik (dam olish xonasi), halvat (hammom xonasi), hazna (suv idishi) va chulxon (olov qutisi) mavjud. Choʻmilish va dam olish uchun ishlatiladigan asosiy xonada konsentrik gʻishtdan yasalgan sayoz gumbaz shaklidagi ombor mavjud. Shisha „pufakchalar“ bilan qoplangan chiroqlar gumbaz va gumbazlarning alohida detallari hisoblanadiBeogradsko nasleђe.

Hozirda shahzoda Milosh hammomi obida sifatida foydalanilmoqda. Binoning oʻzida, shuningdek, uning atrofidagi koʻplab oʻzgarishlar tufayli hammom haqiqiyligini sezilarli darajada yoʻqotdi.

 Yana qarang 

 Savski Venac tumanimadaniy merosi ob’ektlari roʻyxati.
 Belgrad shahrining madaniy yodgorliklari roʻyxati

 

 

 Savski venac / Madaniy meros
 Siyosat/ Hamamlar — madaniy yodgorliklar
 Serbiya Respublikasi Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish instituti — Belgrad
 Yodgorliklar roʻyxati
 Serbiya Respublikasi Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish instituti — Belgrad / Koʻchmas madaniy meros ob’ektlari bazasi
Turkum:Serbiya Yodgorliklari
„Xleb“ haykaltaroshlik kompozitsiyasi

"Xleb" — Moskvadagi haykaltaroshlik kompozitsiyasi, Leningradskiy prospekti, 90, Doʻstlik bogʻining asosiy kirish eshigi yonida oʻrnatilgan.

 Tarix 
"Xleb" haykaltaroshlik kompozitsiyasi 1963-yilda Daryo vokzalining roʻparasida joylashgan Doʻstlik bogʻining asosiy kirish eshigi yaqinida oʻrnatilgan. Ikki yosh qiz boshlariga katta boshoq koʻtarmoqda. Haykal sovet haykaltaroshi, „Ishchi va kolxozchi qiz“ yodgorligi muallifi Vera Muxinaning eskizlari asosida yaratilgan. Bu yaqin atrofda oʻrnatilgan „Fertility“ haykaltaroshlik kompozitsiyasi bilan juft hosil qilgan. Ikkala haykal ham dastlab Moskva markazidagi Moskvoretskiy koʻprigini bezash uchun moʻljallangan edi.

 

 

 
Kategoriya: 1963-yilgi haykallar
Turkum: Do'stlik parkining yodgorliklari
Turkum:Vera Muxinaning Asarlari
Lyublyana markaziy bozori

Lyublyana markaziy bozori (Osrednja ljubljanska tržnica), ikkinchi nomi — Plečnik bozori  — Sloveniya poytaxti Lyublyana shahrida joylashgan bozor. Bozor binosi 1931-yildan 1939-yilgacha arxitektor Joze Plečnik tomonidan ishlab chiqilgan. Bozor Triple Bridge va Dragon Bridge oʻrtasida, Lyublyanitsa daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Shuningdek, bozor qisman Adamich-Lunder qirgʻogʻida va Pogacar va Vodnik maydonlarida joylashgan.

Bozorning asosiy binosi klassisizm elementlari bilan neorenessans uslubida qurilgan.

 Tarix 
1895-yilgi zilzila natijasida qizlar uchun yeparxiya kolleji boʻlgan eski monastir vayron boʻldi. Shikastlangan bino buzib tashlanganidan soʻng, Vodnik maydonida ochiq bozor ishlay boshladi.

Asosiy bino 1931-1939-yillarda Joze Plečnik tomonidan loyihalashtirilgan va 1940-1942-yillarda Matko Zurka tomonidan qurilgan. Dastlab bozor maydoni 1876 kvadrat metrni tashkil etdi.

Bozor binosining uslubi Uygʻonish davri arxitekturasiga oʻxshaydi. Binoning daryoga qaragan tomonida katta yarim doira derazalari, maydon tomonida esa ustunlar borLjubljana Tourism , retrieved 5 October 2010. Shuningdek, bozor binosida antiqa uslubda ishlangan ikkita lodjiya alohida ajralib turadiPeter Krečič: Plečnik’s Ljubljana, www.plecnik.net, retrieved 6 October 2010. Binoning tomi kafel bilan qoplangan.

Joje Plečnik ikki bozor binolari orasidagi boʻshliqni Petkovshek qirgʻogʻiga qadar davom etadigan monumental yopiq koʻprik bilan bogʻlashni rejalashtirgan, ammo bu koʻprik hech qachon qurilmagan. Plečnikning koʻprik boʻyicha rejalari nihoyat 2010-yil iyul oyida, Myasnitskiy koʻprigi loyihalashtirilib, qurilganida amalga oshirildi.

 Tavsif 
Bozor yakshanbadan tashqari haftaning barcha kunlari ochiq. Pogacar maydoni va Vodnik maydoni kesishgan joyda gul bozori joylashgan; asosiy binoning pastki qavatida baliq bozori, yuqori qavatida esa novvoyxonalar, sut rastalari va qassoblar joylashgan.

 Galereya 

 

Turkum:Lyublyana binolari va inshootlari
Turkum:Sloveniya Bozorlari
Cho‘qintiruvchi Ioan cherkovi

thumb|right|300px
Choʻqintiruvchi Ioan cherkovi yoki Myniste-Ritsikou cherkovi  — Võrumadagi Rouge cherkovidagi Varstu shahri yaqinida joylashgan pravoslav cherkovi. Bugungi kunda cherkov Estoniya milliy madaniy yodgorligi sifatida tan olingan.

Baptist Ioan cherkovi Estoniya Apostol pravoslav cherkovining Myniste-Ritsik cherkovi tomonidan qoʻllanadi.

 Tarix 
Cherkov 1855-yilda Estoniya mustaqillik urushi paytida vayron boʻlgan Ministe hududida qurilgan. Cherkov yaqinida Ritsiku qabristoni ham bor edi va cherkov aslida Ministaning oʻzida boʻlmagani uchun uni tushuntirish uchun Myniste- Ritsiku cherkovi deb atashganMõniste-Ritsiku Ristija Johannese kogudus Eesti Apostlik-Õigeusu Kiriku kodulehel (vaadatud 10.02.2017).

2016-yil 17-sentabrda cherkovda 2012-yilda Yangi shahidlar sifatida kanonizatsiya qilingan Teodor Petal va Anna Petal sharafiga yodgorlik toshining ochilishi boʻlib oʻtdi. Yodgorlik toshini mitropolit Stefan ruhoniylar Andreas Pollu, Aleksandr Sarapiku va Justinus Kiviloo bilan birga muqaddas qildi. Yodgorlik toshining ochilishida Voru polkining faxriy qorovullari ham ishtirok etdi.

 Galereya 

 

 

 Kiriku kodleht
Guaita

Guaita yoki Prima Torre  — Titano togʻidagi San-Marino minoralaridan biri.

Italyanchadan tarjima qilinganda Birinchi minora degan maʼnoni anglatadi. Mashhur uchta minoradan birinchi boʻlib XI-asrda qurilgan, bir muncha vaqt qamoqxona sifatida ishlatilgan. Minorada bir necha bor (1475, 1481, 1502, 1549, 1615, 1623) qoʻshimcha qurilishlar va qayta qurilishlar amalga oshirildi, koʻpincha qal’a sifatida mamlakat aholisiga xizmat qildi.

Minoraning tuzilishi ikki devor halqasidan iborat. Ichki halqa 1970-yilgacha qamoqxona boʻlib xizmat qilgan, garchi odatda muddat bir necha oy bilan cheklangan boʻlsa hamDalee zaklyuchyonnie etapirovalis v Italiyu.

Bugungi kunda minora mamlakatning mashhur sayyohlik joylaridan biri hisoblanadi. Undan siz San-Marinoning goʻzal manzaralarini kuzatishingiz mumkin, shuningdek, Italiya yerlari ham koʻrinadi. Janub minorasida Avliyo Barbara sharafiga qurbongohi boʻlgan kichik katolik ibodatxona joylashgan.

 Qiziq faktlar 

 Guaita minorasi 0,05 evro nominalidagi San-Marino tangalarida zarb qilingan.
 Guaita, Chesta va Montale turli xil balandlik va koʻrinishga ega, ammo mamlakat bayrogʻi va gerbida, hatto tepasida par bilan bir xil tasvirlangan.

 

 
 Гуаита на сайте музеев Сан-Марино
 Информация о башнях Сан-Марино
 Информация о памятниках Сан-Марино
 Гуаита на сайте fortezze.it
Turkum:San-Marino minoralari
Avliyo Georgiy cherkovi

Avliyo Georgiy cherkovi  — Estoniyaning Värska shahridagi pravoslav cherkovi. U shahar markazidan biroz shimolda, Pika va Velna tee koʻchalari chorrahasida joylashgan.

Estoniya Apostol pravoslav cherkoviga tegishli.

 Tarixi 
Pravoslav cherkovi 1759-yilda Värskada qurilgan. Qadimgi cherkov yogʻochdan boʻlib, hozirgi tosh cherkovdan bir oz shimolda joylashgan edi. Yangi cherkov 1904-1907-yillarda qurilganPõlva rajooni apostliku õigeusu kirikud. Apostliku õigeusu kirikute arhitektuuriajalooline inventariseerimine. Köide XVII. A. Pantelejev, 1987. Muinsuskaitseameti arhiiv, A-1902.

Cherkov Värska aholisining oʻzlari tomonidan toʻplangan pul evaziga qurilgan va 1907-yil 2-iyulda Arximandrit Jozef tomonidan muqaddas qilingan.

1999-yilda cherkov Estoniya madaniy yodgorliklari davlat reestriga kiritilgan.

 Arxitektura 
thumb|250x250px| Old korinish
thumb|250x250px| Ichki

 Tashqi koʻrinish 
Cherkovning meʼmoriy ansambli toʻrtta binodan iborat — qoʻngʻiroq minorasi, cherkov uyi, ibodatxona va qurbongoh.

Cherkovning ikkita minorasi bor: sakkiz burchakli gumbazli qoʻngʻiroq minorasi va tetraedral gumbazli shpilli minora. Arxitektura yechimlari orasida qoʻngʻiroq minorasi kornişidagi dentillarni va deraza romlari va eshik teshiklarining dekorativ dizaynini taʼkidlash kerakVärska Püha Georgiuse kirik. Muinsuskaitse eritingimused hoone remondiks ja restaureerimiseks. Koostas M. Kallaste. Töö nr T-30-08. Oktoober 2008.

Cherkov binosida ikkita kemerli eshik bor — biri janubi-gʻarbdan, biri shimoli-gʻarbdan. Cherkovning baʼzi derazalarida vitrajlar mavjud.

 Ichki koʻrinishi 
Cherkovning ichki qismi bezatilgan. Zallar katta arkalar bilan bogʻlangan va shu bilan meʼmoriy kompozitsiyaning birligini beradi.

Cherkovning devorlari 1950-yillarda moyli boʻyoq bilan boʻyalgan.
Abbadi qasri

right|thumb| Abbadi qasri
right|thumb| Abbadi qasri
Abbadi qasri  — Pyrénées-Atlantiques fransuz departamentidagi Hendaye shahri yaqinidagi neogotik qoʻrgʻon (château).

1864—1879-yillarda qurilgan dvoryanlar uyi („qasr“) Evgen Viollet-le-Duc va Edmond Duthoit tomonidan neogotik uslubda yaratilgan va oʻz egasi, tadqiqotchisi va tasavvufchisi Antuan Tomson d’Abbadiga xos boʻlgan koʻplab sirli xususiyatlarni oʻzida mujassam etgan hamda uning ismi sharafiga nomlangan. Qasrning boy ilmiy va arxiv kolleksiyalari XIX-asrning muhim madaniy merosini ifodalaydi.

Qasr kulrang tosh bilan qoplangan va koʻrfaz ustidagi qoyada joylashgan. Koʻplab minoralar va oʻrta asr bezaklarining koʻpligi romantik tasvirni yaratadi. Qasrning binolari juda gʻayrioddiy koʻrinishdagi ibodatxonani oʻz ichiga oladi. Uyning oʻz rasadxonasi, shuningdek, ikki qavatli ulkan kutubxonasi ham bor. Qasrning devorlari koʻplab haykallar bilan bezatilgan va devor rasmlarida Afrika bezaklari va sirli shifrlangan yozuvlar mavjud boʻlib, ular hozirda oʻrganilmoqda.

Olim vafotidan keyin qasr Fransiya Fanlar akademiyasi tasarrufiga oʻtdi. Qasr 1984-yilda Fransiya tarixiy yodgorligi sifatida tasniflangan. 1857-yilda Antuan d’Abbadi meʼmor Klement Parentdan yangi qasr rejasini tuzishni buyurgan. K. Parentning loyihasi (1859-yil) Fransiya Uygʻonish davri qal’alarini eslatgan. 1864-yil 13-mayda Antuan d’Abbadi Viollet-le-Dukga neogotik dizaynlarni qayta ishlash iltimosi bilan murojaat qildi. U oʻz shogirdi Edmond Duthoitga loyihani boshlashni buyurdi va keyinchalik ustaning oʻzi ham qoʻshildi. K. Parentning arxitektura rejalari saqlanib qolgan, ammo jabhalar oʻzgartirilgan. Natijada, neogotik Modern uslubiga mos original bino yaratildi.

Charlz-Loran Maréchal (vitraj), Adrian Jinyo (rasm), Dantan Jun (haykaltaroshlik), Leon Parvillet (kulolchilik), Filipp-Jozef Brokar (shisha emal), Raulin (jihoz ishlab chiqaruvchi) va Berlinning Renaissance firmasi (mebel) ichki dizaynda ishtirok etishgan.

 

 
 М. Харит. «Знаменитые дома, замки, усадьбы».(Глава «Замок Аббади»), 2008 г. — 524с.: ил.,порт.,табл. UAB «Spaudos Konturai», Вильнюс, Литва (ISBN 978-5-9900539-39)
 
 VIVIANE DELPECH: ABBADIA, ANTOINE D’ABBADIE’S ARCHITECTURAL LAST WILL AND TESTAMENT
 Замок и обсерватория Аббади 
Turkum:Eugène Viollet-le-Duc tomonidan qayta qurish ishlari
Turkum:XIX asrda qurilgan qasrlar
Turkum:1879-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Turkum:1864-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Turkum:Pireney-Atlantika departamentining qasrlari
Turkum:Alifbo boʻyicha qasrlar
Muqaddas Ketrin cherkovi

thumb|right|300px
Muqaddas Ketrin cherkovi  — Estoniyaning Võru shahridagi cherkov. Estoniya Evangelist Lyuteran cherkovi jamoasiga tegishli.

U barokko elementlari bilan erta klassisizm uslubida qurilgan. Cherkov quyidagi manzilda joylashgan: Yuriy koʻchasi, 9.

 Tarix 
left|thumb|235x235px| Iogann Kristof Brotze kollektsiyasidan cherkov tasviri
Imperatritsa Ketrin II oʻsha paytdagi Võru grafligida lyuteran cherkovi qurilishi uchun 28 000 kumush rubl xayriya qilgan. Cherkov 1788—1793-yillarda qurilgan va darhol shaharning bozor maydonida meʼmoriy ustunlikka aylandi. Cherkovning meʼmori aniq maʼlum emas, lekin u Rigalik Kristof Xaberland boʻlishi mumkin.

Cherkov 1793-yil 24-iyulda muqaddas qilingan va oʻz nomini Buyuk shahid Ketrin Aleksandriya sharafiga oldi.

1997-yilda cherkov Estoniya madaniy merosi obyekti sifatida tan olingan.

Cherkovda, sobiq bozor maydoni oʻrnida, Ikkinchi Jahon urushidan keyin kichik maydon jihozlangan.

 Arxitektura 
Cherkovning gʻarbiy tomonida bir nefli va ulkan minorasi boʻlib, u asta-sekin torayib, dumbali gumbazga aylanadi. Shaharning markaziy maydoniga qaraydigan gʻarbiy jabhada cherkovning asosiy kirish eshigi juft pilasterlar va uchburchak pediment bilan bezatilgan. Yon jabhalarda katta arkali derazalar mavjud.

1879-yilda kapital taʼmirdan soʻng minoraga yangi gumbaz oʻrnatildi; shuningdek, toʻrtta terishli soat ham oʻrnatildi.

Cherkovning koʻplab original dekorativ elementlari, masalan, portal yonidagi karnizlardagi haykallar yoʻqolgan. Bundan tashqari, barok parapeti bugungi kungacha saqlanib qolmagan.

Jamoatdagi qurbongohda Iso xochda tasvirlangan.

1910-yilda aka-uka Kriislar cherkov uchun ikkita qoʻllanma va oʻttizta registrdan iborat organ ishlab chiqardi.

 Galereya 

 

 Voru Katariina Kogudus 
 Veebikaamera 
 Kultuurimälestiseks tunnistamin
 Voru ajalugu

 Video — Võru Katariina kiriku torn tehakse annetajate abil korda. Lõunaeestlane.ee, 5. iyul 2017-yil
 Video — Ehitajad hindasid Võru kiriku tornikiivri seisu. Lõunaeestlane.ee, 16. avgust 2017
Turkum:Pages with unreviewed translations
Ay-Todor qal’asi

Ai-Todor qal’asi (, , avliyo Teodor) — Qrimning Yalta viloyatida, Ay-Todor burnida, Qaldirgʻoch uyasi qasri yaqinida joylashgan XIII—XV asrlarga oid monastir yoki qal’a xarobalari. Qrim viloyat ijroiya qoʻmitasining 1969-yil 5-yanvardagi 595-son va 1980-yil 15-yanvardagi 16-sonli (roʻyxatga olish raqami 472) qarorlari bilan „VIII—XV asrlardagi turar-joy (istehkomli Ay-Todor monastiri)“ mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan tarixiy obida deb eʼlon qildi.

Qrim-tatar tilidan tarjima qilingan nom „Avliyo Teodor“ degan maʼnoni anglatadi.

 Tavsifi 
Qal’a qoya tepasida joylashgan boʻlib, uning janubi-sharqida balandligi 30-40 m boʻlgan jarliklar joylashgan. Shimol va gʻarb tomondan uzunligi taxminan 15 m (gʻarbiy) va 40 m (shimoliy) uzunlikdagi qum-ohak aralashmali harsangtoshdan qurilgan (devor kengligi 1,2 −1,4 m, baʼzi joylarda gʻarbiy devor — 2-3 qator toshlar saqlanib qolgan) devor bilan oʻralgan, devorlarning tutashgan joyida oʻlchami 3,9 ga 2,3 m boʻlgan minora joylashgan. Shimoliy devor va minoradan hech narsa qolmadi, faqat qoldiq izlarini kuzatish mumkin. Qal’aning ichida madaniy qatlam deyarli yoʻq, ibodatxona (butxona) poydevori qoyaga oʻyilgan maʼlum bir qabr ustida joylashgani kuzatilgan. Viktor Myts qal’aning asos solinganini XIII asrga toʻgʻirlaydi va bu boshqa koʻplab istehkomlar singari Qrimdagi tatar-moʻgʻul bosqinlari (1223-yildan boshlab), saljuqiylarning togʻli Qrimdan Trebizond imperiyasining taʼsir zonasiga kengayishi va oʻtish davri bilan bogʻliq boʻlgan deb hisoblaydi.

 Oʻrganish tarixi 
"Yunon monastirining xarobalari" haqidagi birinchi xabarni Pyotr Pallas 1914-yilda Yulian Kulakovskiy eslatib oʻtgan „Rossiya davlatining janubiy gubernatorliklariga 1793—1794-yillarda qilgan kuzatishlari“ asarida qoldirgan. „Tauridaning oʻtmishi“ kitobida, A. M. Leskova 1965-yil „miloddan avvalgi 1-ming yillikda togʻli Qrim“ yodgorligi Toros boshpanalariga tegishliligi yozilgan. O. I. Dombrovskiy 1974-yildagi "Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi oʻrta asrlardagi aholi punktlari va „isarlari“ taqrizida istehkomning (talqinlarga koʻra, monastir) aniq farqlanmaydigan izlari haqida yozgan va uni keramika topilmalariga koʻra, XV asrgacha boʻlgan davrga bogʻlagan.

 

Turkum:Qrim qal’alari
Turkum:Qrimning oʻrta asrlar tarixi
Turkum:Qrim arxeologiyasi
Dyoren minorasi

Dyoren minorasi ― XIV-asrga oid oʻrta asr qoʻriq minorasi boʻlib, Gannover shahrida (Quyi Saksoniya, Germaniya) joylashgan.

 Tarixi 
left|thumb|90x90px| 1820-yilda minoraning koʻrinishi
left|thumb|119x119px| Gerbli qurolbardor
Dyoren minorasi 1382-yilda Gannoverdan janubda chegara postining bir qismi sifatida , Hildesheimga olib boradigan muhim savdo yoʻli yonida qurilgan. Devor va tomni qurish uchun 17 mingga yaqin tosh ishlatilgan.

1486-yilda minora Wolfenbüttel gertsogi Genrix I tomonidan Gannoverdagi hujumi paytida yoqib yuborilgan. Koʻplab himoyachilar halok boʻlgan. 1488-yilda minora chizmalarga muvofiq qayta tiklangan, bu minoradagi tosh lavhadagi yozuv bilan tasdiqlangan. Minora himoyachilari tomonidan shaharni himoya qilish „Ganoverlik spartiatlar“ afsonasining asosini tashkil etdi.

Oʻttiz yillik urushdan keyin minora oʻzining harbiy ahamiyatini yoʻqotdi. 1650-yilgacha unda patrul boʻlgan, keyin minora bojxona uyi sifatida ishlatilgan.

1888-yilda minora qayta tiklandi. Faxverk uslubida yana bir qavat qoʻshildi. Minorada shahar gerbi bilan qurolbardor tasvirlangan relyef paydo boʻldi. 1890-yilda minora yonidan Gannoverdan Laatzenga olib boradigan koʻnka oʻtgan.

Ikkinchi Jahon urushi paytida minora ittifoqchilarning havo hujumlari natijasida vayron boʻlgan, ammo toʻgʻridan-toʻgʻri snaryadlarning zarbasidan omon qolgan. Urushdan keyingi shaharni tiklash paytida minorada faqat favqulodda ishlar olib borildi. 1975-yilda toʻliq taʼmirlash ishlari olib borildi. 1982-yilda minoraning 600-yilligini nishonlash paytida minora yonidan oʻtuvchi Gannover tramvayining tarmogʻi ochildi.

Dyoren minorasi tepasida tungi suv koʻrshapalaklarining Mashze koʻliga tungi parvozi boʻladi. Tungi koʻrshapalaklar qish uyqusi tufayli minora faqat 15-oktabrdan 1-martgacha tunda yoritiladi.

 
 Табличка с историей башни
 Сайт башни Дёрен
 

Turkum:Germaniya minoralari
Turkum:XIV asrda qurilgan minoralar
Turkum:Alifbo boʻyicha minoralar
Turkum:Gannoverning binolari va inshootlari
Turkum:Gannoverning diqqatga sazovor joylari
Vladikavkazdagi Rus-Osiyo banki binosi

thumb|right|250px
Rus-Osiyo bankining binosi ― Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlikdir. Rossiyaning madaniy merosi roʻyxatidagi bino. U shaharning tarixiy markazida Miller koʻchasi, 1-uyda joylashgan.

20-asr boshidan Vladikavkazda Rossiya-Osiyo bankining filiali faoliyat yuritdi. 1910-yillarning boshlarida bank kengroq bank xizmatlariga ega boʻlgan boshqa bino sotib olishi kerak edi. Bank vakillari uy sohibasi E. A. Sokolovskaya bilan uning Gimnazichnaya koʻchasi, 1-uyda joylashgan bir qavatli uyining ikkinchi qavatida bank binolari qurishga kelishib oldilar. Loyihani shahar meʼmori V. I. Grozmani amalga oshirdi. Binoning egasi hali ham yashagan birinchi qavatga ikkinchi qavat qoʻshilgan. Ushbu binoda bank oʻz ishini 1912-yilda boshlagan.

Bizning vaqtgacha jabhaning asl koʻrinishi saqlanib qolmagan. 2000-yillarda qurilish ishlari paytida binoning asl tepasi vayron qilingan. Zamonaviy pommel arxiv fotosuratlari asosida Vladikavkaz arxitektori, Davlat texnika universitetining arxitektura va qurilish fakulteti professori Soslan Fedorovich Tsallagov tomonidan yaratilgan.

Hozirgi vaqtda binoda Sberbank filiali joylashgan.

 

 

 
Turkum:Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
Turkum: 1912-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Turkum:Shimoliy Osetiyada 1910-lar
Uzun German

Uzun German  — Estoniya poytaxti Tallindagi Toompea tepaligidagi Toompea qal’asi minorasi.

Minoraning birinchi qismi taxminan 1371-yilda qurilgan. XV-asrning oxirida qayta qurish natijasida uning balandligi hozirgi (45,6 metr) koʻrinishiga koʻtarildi. 215 pogʻonadan iborat zinapoya minora tepasiga olib boradi.

Minora sobiq gubernator saroyi (hozirgi Estoniya parlamenti binosi) binolariga tutashgan va minora tepasida dengiz sathidan 95 metr balandlikdagi bayroq Estoniyaning ramzlaridan biridir.

191 x 300 sm oʻlchamdagi davlat bayrogʻi Estoniya milliy madhiyasi ijro etilganda quyosh chiqishida (lekin ertalab soat 7 dan oldin) koʻtariladi va quyosh botganda (lekin kechki soat 22 dan kechiktirmasdan) tushiriladi. Pastga tushirilganda Gustav Ernesaks musiqasi va Lidiya Koidula soʻzlari yozilgan „Vatanim mening sevgim“ milliy qoʻshigʻini eshitishingiz mumkin.

Minora oddiy kunlarda tashrif buyuruvchilar uchun yopiq. Estoniya davlat bayrogʻining yubileyida oʻtkaziladigan Ochiq eshiklar kuni bundan mustasno — bu kuni hamma minora tepasiga koʻtarilishi mumkinV den Gosudarstvennogo flaga posetiteli smogut podnyatsya na bashnyu Dlinniy German — Ofitsialniy sayt Riygikogu. Bundan tashqari, Estoniya parlamenti binosiga ekskursiya paytida minora ichiga kirishingiz mumkin.

 

 
 
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Turkum:XV asrda qurilgan minoralar
Turkum:Tallinning eski shaharchasi
Turkum:Tallin minoralari
Dovmontov minorasi

Dovmontov minorasi, shuningdek, Smerdya — Pskov istehkomlarining bir qismi, Pskov Kremlining janubi-gʻarbiy minorasi. Federal ahamiyatga ega boʻlgan meʼmoriy yodgorlikPostanovlenie Soveta ministrov RSFSR „O dalneyshem uluchshenii dela oxrani pamyatnikov kulturi v RSFSR“ № 1327 ot 30.08.1960 ..

Dovmontov shahri 1370-yillardan beri maʼlum. Smerdya minorasi birinchi marta 1644-yilda roʻyxatda qayd etilgan. Oʻsha vaqtda uning kengligi 3,2 metr boʻlgan va qurol uchun ikkita platformasi bor edi.
left|thumb|227x227px| Velikaya daryosidan koʻrinishi
Smerdya minorasi va Smerdya darvozalarida Smerdya zahabi (oʻtish joyi) bor edi. Hozirda u Veche maydoni tomondan qazilgan. Chuqur qazish ishlarida qadimiy darvozaga olib boradigan yoʻl yuzasi hozirgi vaqtdagi sathidan bir necha metr pastda joylashganligi aniq koʻrinadi.

Oʻrta asrlardagi Smerdya minorasi zamonaviy Dovmont minorasidan kattaroq va yirikroq edi. Zamonaviy minora qadimiy minora oʻrniga 1866-yilda Aleksandr II ning 1857-yil 14-noyabrdagi farmoniga binoan meʼmor Konstantin Ton tomonidan qurilgan. Minora tomiga rus jangchisi tasvirlangan tunukadan prapor-flyuger (bayroqcha) oʻrnatilgan.

 

Turkum:Pskov qal’asi minoralari
Turkum:1866-yilda Rossiyada qurilgan binolar va inshootlar
Turkum:1860-yillarda qurilgan minoralar
Turkum:Pskovdagi federal madaniy meros ob’ektlari
Turkum:Rossiyaning madaniy meros ob’ektlari alifbo tartibida
Ajdar minorasi

Ajdar minorasi (xitoy yozuvida: 龙塔, pinyin tizimida: lóng tǎ) yoki Heiluntzyan minorasi  — Xitoyning Xarbin shahridagi radio va televidenie minorasi.

 Qurilishi 
Minora meʼmori professor Marin Le dir. Hukumat loyiha uchun 200 million yuanga yaqin mablagʻ ajratgan. Ajdar minorasi qurilishi 1998-yil aprel oyida boshlangan va 2000-yil 28-oktabrda yakunlangan, 2002-yil 29-oktabrda rasman turizm uchun ochilgan.

 Balandligi 
Minoraning balandligi 336 metr boʻlib, u Osiyodagi eng baland teleminoralar orasida 7-oʻrinni, dunyodagi eng baland teleminoralar orasida esa 22-oʻrinni egallaydi. Toʻliq poʻlatdan yasalgan minoralar orasida Ajdar minorasi Osiyodagi eng baland va dunyodagi ikkinchi eng baland minora (Ukrainadagi Kiev minorasidan keyin) hisoblanadi.

 Foydalanilishi 
Minoraning birinchi qavatlarida Xitoy tarixidagi buyuk shaxslarning (imperatorlar, harbiy rahbarlar, sayohatchilar, ixtirochilar va siyosatchilar) mumdan yasalgan siymolari, kafelar, doʻkonlar, galereya va dorixona mavjud. Yuqori qavatlarda televidenie va radioeshittirishlar olib boriladi.

186 metr balandlikda aylanuvchi shved dasturxoni restorani, 190 metr balandlikda esa Amur irmogʻi Songhua daryosini koʻrish mumkin boʻlgan kuzatuv maydonchasi mavjud.

2007-yilda minorada 110 metr balandlikda „Jasurlar uchun oʻyinchoq“ deb nomlangan argʻimchoq oʻrnatildi. Argʻimchoqlar bevosita kuzatish platformasi ustida joylashgan.

 

Turkum:Xitoy minoralari
Dharahara

Dharahara (nepal tilida: धरहरा) yoki Bhimsen minorasi — balandligi 61,88 m boʻlgan minora, Nepalning poytaxti Katmanduning markaziy qismida joylashgan. 2015-yil 25-apreldagi zilzila natijasida vayron boʻlgan.

 Tarixi 
XIX-asrning birinchi yarmida Katmanduda ikkita egizak minora qurilgan:

 Bhimsen minorasi — bu kuzatuv minorasining qurilishini Bosh vazir buyurgan. Minora 1826-yilda qurib bitkazildi.
 Dharahara — 1832-yilda yilda buyrugʻiga binoan qurilgan.

Minoralar 11 qavatdan iborat edi. Minora balkonida navbatchilik qilayotgan kuzatuvchilar dushman paydo boʻlgach, qoʻshin toʻplash uchun trubka bilan signal berishgan.

1834-yilda Bhimsen minorasi zilziladan jiddiy zarar koʻrdi. Oradan yuz yil oʻtib — 1934-yil yanvar oyida yana kuchli zilzila Bhimsen minorasini butunlay vayron qildi va Dharaharaga zarar yetkazdi — ikkinchi minoradan atigi toʻrtta (boshqa ga koʻra — ikki) qavat qolgan. Dharahara qayta tiklandi, bu gal dastlabki tuzilishidan ikki qavat pastroq qilindi. Bhimsen minorasi qayta tiklanmadi va uning nomi Dharaharaga oʻtib, omon qolgan minoraning ikkinchi nomiga aylandi.

2005-yildan boshlab minora sayyohlar uchun ochiq boʻldi. Yuqori, toʻqqizinchi qavatda, 213 pogʻonali spiral zinapoyada Shiva ibodatxonasi, sakkizinchi qavatda — kuzatuv maydonchasi bor edi. Minora 5 metrli bronza shpil bilan tugallangan edi.

Dharahara minorasi 2015-yil 25-apreldagi zilzila natijasida butunlay vayron boʻlgan, uning vayronalari ostida ikki yuzga yaqin odam, asosan, sayyohlar halok boʻlgan.

 

Turkum:2015-yilda vayron boʻlgan inshootlar
Turkum:Katmanduning diqqatga sazovor joylari
Euromast

Euromast  — Niderlandiyaning Rotterdam shahridagi 185 metrli minora. U 1958-1960 yillarda Floriad ― 1960 gullar koʻrgazmasi uchun H. A. Maaskanta loyihasi boʻyicha qurilgan.

Minora diametri 9 m, devor qalinligi 30 sm gacha boʻlgan beton konstruksiyadir. Euromastning bardoshliligi uchun bino poydevorida ogʻirlik markazi boʻlgan 1900 tonna ogʻirlikdagi beton bloklar ishlatilgan. 96 metr balandlikda "Qargʻa uyasi" deb ataladigan joy — restoran bilan kuzatuv maydonchasi joylashgan.

Minoraning dastlabki balandligi 101 m boʻlib, u shahardagi eng baland binoga aylangan edi. Keyingi yillarda Euromast bu unvonni biroz vaqtga yoʻqotdi, ammo 1970-yilda "Kosmik minora" (kuzatuv maydonchasi ustidagi shpil) qurib bitkazilgandan soʻng minora 85 m balandlikka koʻtarildi.

112 metr balandlikdan 185 metr balandlikka koʻtariluvchi „Evroskop“  — bu oʻz oʻqi atrofida aylanadigan maxsus panoramali kabinadir. Shaffof devorlarga qoʻshimcha ravishda, kabina poli lyuklar bilan jihozlangan, tashrif buyuruvchilar minora oʻqiga orqa tomoni bilan oʻtirishadi.

Butunjahon baland minoralar federatsiyasi roʻyxatiga kiritilgan.

 
 Официальный сайт Евромачты 
Turkum:Kuzatuv minoralari
Turkum:Rotterdamning binolari va inshootlari
Turkum:Niderlandiya minoralari
Kazak Drujko yodgorligi

Kazak Drujko yodgorligi — Donetsk viloyati (Ukraina) Drujkovka shahrida shaharning afsonaviy asoschisi Zaporojyelik kazak Drujko sharafiga ochilgan yodgorlik.

 Tarixi 
Mavjud versiyaga koʻra, Drujkovka shahrining nomi Rossiya imperiyasining janubiy chegaralarini tatar reydlaridan himoya qilish uchun Torets daryosi boʻyida qoʻriqlash postini tashkil etgan Zaporojyelik kazak nomi bilan bogʻliq.

2008-yil 12-sentabrda Drujkovka markazida shahar asoschisi kazak Drujko haykalining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi. Yodgorlik ijroiya qoʻmitasi binosi oldidagi yashil maydonga, shahar Faxriy binosi yoniga oʻrnatilgan. Yodgorlik Drujkovka yogʻoch va tosh oʻymakori Yuriy Topuz tomonidan Konstantinov rassomlari Viktor Fedorenko va Yuriy Artemovning eskizi asosida ulkan qumtoshdan yasalgan.

 

Turkum:Kazaklar yodgorliklari
Turkum:Drujkovka yodgorliklari
Turkum:Donetsk viloyati yodgorliklari
Novosibirskda o‘rnatilgan fashizmning voyaga yetmagan asirlari uchun yodgorlik

Novosibirskda oʻrnatilgan fashizmning voyaga yetmagan asirlari uchun yodgorlik — fashistlar Germaniyasining konslagerlarida qamoqda oʻtirgan Ulugʻ Vatan urushi bolalariga bagʻishlangan janrdagi haykaltaroshlik kompozitsiyasi. Yodgorlik Novosibirskdagi Shon-sharaf yodgorligi oldidagi bogʻda joylashgan.

 Tarixi 
Yodgorlik Novosibirsk fashistlar konslagerlarining sobiq voyaga yetmagan mahbuslari ittifoqi tashabbusi bilan shahar va mintaqaviy grantlar hisobidan yaratilgan. Yodgorlikni yaratish va uni Shon-sharaf monumenti hududiga oʻrnatish boʻyicha ishlar 2014-yilda boshlangan va toʻrt yil davom etgan. Dastlab, haykaltaroshlik kompozitsiyasini qurish Gʻalabaning 70-yilligini nishonlashgacha yakunlanishi rejalashtirilgan edi; mablagʻ yigʻish eʼlon qilingan. 2015-yilda yodgorlikni oʻrnatish tashabbusi viloyat va shahar hokimiyatlari tomonidan qoʻllab-quvvatlandi va loyiha shahar va viloyat grantlari doirasida amalga oshirildi: uni yaratish uchun 1,5 million rubldan ortiq mablagʻ sarflandi, shundan 746 ming rubl Novosibirsk meriyasi, qolgan 828 ming — viloyat hukumati tomonidan ajratildi.

Yodgorlik Sankt-Peterburgda har birining ogʻirligi 70-200 kilogramm boʻlgan quyma temir va bronzadan alohida bloklarga quyilgan, soʻngra qismlarga boʻlib Novosibirskga olib kelingan va u yerda arka toʻliq payvandlangan.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasining tantanali ochilishi 2017-yil 31-may kuni, Bolalar kuni arafasida boʻlib oʻtdi. Marosimda faxriylar, maktab oʻquvchilari, Novosibirsk meri Anatoliy Lokot, shahar meriyasi va viloyat hokimiyati mutasaddilari, deputatlar ishtirok etdi. Ogʻir kasallikka qaramay, loyiha muallifi, haykaltarosh Aleksandr Bortnik ham ochilishga keldi.

 Tavsifi 
Yodgorlik arka shaklida qurilgan boʻlib, uning ustida tosh zindonlar, panjaralar, ozgʻin odamlarning zoʻrgʻa ajralib turuvchi siluetlari tasvirlarini koʻrish mumkin. Old tomonda konslager mahbuslarining och qolgan bolaning zarhallangan silueti tasvirlangan. Arkaning oʻzidan bronzadan yasalgan bolalik timsollari — futbol toʻpi, tepa va ayiq bolasi zanjirlarda osilgan.

Yodgorlik tagida yodgorlik kimga bagʻishlanganligini koʻrsatuvchi lavha, shuningdek, tungi yoritgich oʻrnatilgan.

 

Turkum:Bolalar uchun yodgorliklar
Turkum:Novosibirsk yodgorliklari
ShKAS

ShKAS (aviatsion tezotar Shpitalniy-Komaritskiy, GAU indeks 56-P-426),  — birinchi Sovet tez oʻq otar sinxron aviatsion pulemyoti . 1930 yilda ishlab chiqilgan, 1945 yilgacha miltiq kalibrli aviatsion pulemyotlarni ishlab chiqarish toʻxtatilgangacha 1932 yildan beri ishlab chiqarilgan . Aviatsiya uchun maxsus moʻljallangan birinchi pulemyot boʻldi; uning uchun zirh teshuvchi va yondiradigan oʻqli zirh teshuvchi ishonchliligi yuqori boʻlgan maxsus aviatsiya patronlari ham ishlab chiqilgan .

ShKAS 1934 yildan 1941 yilgacha ishlab chiqarilgan barcha sovet samolyotlariga oʻrnatilgan va Ispaniya fuqarolar urushidan tortib Ulugʻ Vatan urushigacha boʻlgan SSSR ishtirokidagi barcha harbiy toʻqnashuvlarda ishlatilgan. Bundan tashqari, Koreya va Xitoy fuqarolar urushlarida ushbu pulemyotlar bilan jihozlangan I-16 samolyotlaridan foydalanilganligi haqida dalillar mavjud. Ushbu mashhurlikning sababi patronni lentadan chiqarish uchun patron uzatuvchi barabanni ishlatish va avtomatlashtikani harakatga keltirish uchun gaz porshenidan foydalanish orqali erishilgan oʻt ochishning yuqori tezligi edi.

 Qoʻllanishi va baholar 
thumb|Ryazan uzoq masofaga uchuvchi aviatsiya muzeyida ShKAS pulemyoti
1936 yilga kelib, Sovet aviatsiyasining deyarli barcha jangovar samolyotlari Shpitalniy-Komaritskiy tizimidagi pulemyotlar bilan qurollangan edi, bu asosan oʻsha paytda 1800 oʻq uzish/min boʻlgan otish tezligi tufayli, eng yaxshi xorijiy modellar esa 1200 oʻq uzish/min chegarasidan oshmas edi. 1938 yilda uchuvchilar va parvoz kuzatuvchilari harbiy maktabi bitiruvchilari nishonlarida DA pulemyoti oʻrniga ular ShKASni tasvirlay boshladilar.

 Ishlab chiqarish hajmlari 
Yil 1933 yil 1934 yil 1935 yil 1936 yil 1937 yil 1938 yil 1939 yil 1940 yil 1941 yil 1942 yil 1943 yil 1944 yil 1945 yil Chiqarilgan dona 365 2476 3566 maʼlumot N/A 13005 19687 yoʻq 34233 3500 maʼlumot N/A 29450 36255 12455

 

 
Kitoblar

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Maqolalar
Simferopolda o‘rnatilgan Taras Shevchenko haykali

Simferopolda oʻrnatilgan Taras Shevchenko haykali ― Simferopolda Shevchenko parkining arkasi oldida joylashganДанный географический объект расположен на территории Крымского полуострова, бо́льшая часть которого является объектом территориальных разногласий между Россией, контролирующей спорную территорию, и Украиной, в пределах признанных большинством государств — членов ООН границ которой спорная территория находится. Согласно федеративному устройству России, на спорной территории Крыма располагаются субъекты Российской Федерации — Республика Крым и город федерального значения Севастополь. Согласно административному делению Украины, на спорной территории Крыма располагаются регионы Украины — Автономная Республика Крым и город со специальным статусом Севастополь..

Ukraina shoiri va rassomi T. G. Shevchenko haykali 1997-yilda bogʻga kiraverishda, Sevastopolskaya koʻchasi boʻylab oʻrnatilgan. U Simferopolga Ivano-Frankivsk viloyati Kalush shahridan hadya qilingan.

Qrimning bahsli hududini nazorat qiluvchi Rossiya Federatsiyasida u mintaqaviy ahamiyatga ega Qrim Respublikasining madaniy meros ob’ekti hisoblanadi.

Siyosiy vaziyatning keskinlashuvi davrida u bir necha bor vandalizm ob’ektiga aylandi.

 
 Кучерук Олександр (письменник, директор Бібліотеки ім. О. Ольжича) Пам'ятники Шевченка на земній кулі… Від Мангишлаку до Вашингтона. // Черкаський край — земля Богдана і Тараса. Культурологічний збірник., К.: «Українські Пропілеї», 2002, стор. 67—80
 
 
 

Turkum:Ukraina byust haykallari
Turkum:Taras Shevchenko Yodgorliklari
Turkum:Simferopol yodgorliklari
Turkum:Qrimdagi mintaqaviy madaniy meros ob’ektlari
Turkum:Rossiyaning madaniy meros ob’ektlari alifbo tartibida
Enkarnasyonda o‘rnatilgan Taras Shevchenko haykali

Enkarnasyonda oʻrnatilgan Taras Shevchenko haykali  — Paragvay janubi-sharqidagi Enkarnasyon shahrida ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

 Tarixi 
Taras Shevchenko byusti 1976-yil 15-noyabrda Enkarnasyon shahrida boʻlib oʻtgan Ukraina sanʼati va madaniyati haftaligida ochilgan.

Prezident Alfredo Stressnere Plaza de Armasdagi byustni nafaqat Paragvaydan, balki Argentina, Braziliya, AQSh va Kanadadagi Ukraina jamiyatlaridan kelgan mehmonlar ishtirokida ochdi. Madaniy tadbir oʻtkazish va haykalni ochishda „Prosvita“ tashkiloti muhim rol oʻynadi. Poydevorda quyidagilar yozilgan:

 
 Кучерук Олександр (письменник, директор Бібліотеки ім. О. Ольжича) Пам'ятники Шевченка на земній кулі… Від Мангишлаку до Вашингтона. // Черкаський край — земля Богдана і Тараса. Культурологічний збірник., К.: «Українські Пропілеї», 2002, стор. 67—80
 
 
 

Turkum:Paragvayda 1970-yillar
Turkum:1976-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Turkum:Paragvay yodgorliklari
Turkum:Taras Shevchenko Yodgorliklari
Davlat banki Vladikavkaz bo‘limi binosi

thumb|right|250px
Davlat banki Vladikavkaz boʻlimi binosi — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlik hisoblanadi. Rossiyaning tasdiqlangan madaniy meros obyekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosidir. Shaharning tarixiy markazida, Kuybishev koʻchasi, 4-uyda joylashgan.

Vladikavkazdagi Davlat banki boʻlimi binosi 1898-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra — 1903-yilda) viloyat meʼmori Pavel Shmidt loyihasi asosida qurilgan. N. K. Sannikov, D. D. Batyushkov, F. F. Korndorf va V. X. Dedegkayevlar turli davrlarda bank boshqaruvchilari edi.

Hozirda bino 6-uyning chap tomonida joylashgan sobiq fors doʻkoni bilan birga Rossiya Federatsiyasi Davlat bankiga tegishli.

 

 

 
 
Turkum:Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
Permda o‘rnatilgan Tatishev haykali

Permda oʻrnatilgan Tatishev haykali ― shaharning Lenin tumanidagi Lenin koʻchasidagi Razgulyai maydonida oʻrnatilgan.

 Tarixi 
V. N. Tatishev haykali 2001-yilda tashkil etilgan. Yodgorlikni yaratish jamoat bosimi ostida Perm maʼmuriyati tomonidan buyurilgan. 2001-2002-yillarda uch bosqichli yodgorlik loyihalari tanlovi boʻlib oʻtdi, uning gʻolibi Perm haykaltaroshi A. A. Kovrijkin boʻldi. Yodgorlikni yaratishda meʼmor S. I. Tarasov ham ishtirok etgan. Yodgorlik Nijniy Tagilda yaratilgan va 2003-yil 27-mayda Permga yetkazilgan. Yodgorlik Perm tarixidagi asosiy bosqichlarni koʻrsatish uchun moʻljallangan tarixiy va meʼmoriy kompozitsiyaning markaziga aylanadi, deb taxmin qilingan.

Yodgorlik 2003-yil 11-iyunda Perm shahrining 280-yilligi sharafiga oʻrnatilgan. U bronzadan yasalgan va toʻrt metrli toʻliq uzunlikdagi Tatishevning hilpirayotgan plashida va Yegoshixa zavodining rejasi bilan tasvirlangan. Balandligi 4,5 m boʻlgan, sayqallangan qizil granit bilan qoplangan poydevorda bronza relyefli kartushkada quyidagi matn yozilgan.Perm shahri

asoschisi

TATISHEV 

Vasiliy NikitichKompozitsiyani granit pogʻonali tsokol toʻldiriladi, uning ustiga ikkita mortira va choʻyan toʻp oʻqlari oʻrnatilgan.

Yodgorlik atrofini qayta rejalashtirish va obodonlashtirish moʻljallangan.

 

 
 
 
Turkum:Rossiyada 2003-yilda paydo boʻlgan yodgorliklar
Turkum:Perm Yodgorliklari
Tekutyev haykali

Tekutyev haykali ― Tyumenda Tekutevskiy bulvarida oʻrnatildi.

 Tarixi 
Andrey Ivanovich Tekutyev (1839-1916-yillar) yirik tadbirkor, Tobolsk viloyatidagi uchta eng boy odamlardan biri edi. Biroq, u Tyumen uchun juda koʻp ish qilgan saxovatli homiy sifatida mashhur boʻldi va 1906-yilda u yaxshi ishlari uchun "Tyumen shahrining faxriy fuqarosi" unvonini oldi.

Oʻnlab yillar oʻtgach, avlodlar yana homiyni yodga olishdi. 2007-yilda Andrey Tekutyev haykali yaratish uchun tanlov e’lon qilindi. Tanlovda haykaltaroshlik ustaxonalarida yaratilgan Yekaterinburg badiiy jamg'armasi gʻolib chiqdi. Yodgorlik muallifi Rossiyada xizmat koʻrsatgan haykaltarosh Andrey Antonov, me’mori Dmitriy Belik edi. Me’mor yodgorlikni shaharning me’moriy muhitiga organik tarzda moslashtirish uchun juda koʻp ishlarni bajarishi kerak edi. Shahar hokimiyati ham tez orada yodgorlik oʻrnatish joyi toʻgʻrisida qaror qabul qilmadi va natijada shahar kuniga qadar yodgorlikni oʻrnatishga ulgurmadi.

Yodgorlik bronzadan yasalgan. Yodgorlikning balandligi taxminan 2 m, ogʻirligi - taxminan 2 tonna. Homiy haqiqiy xoʻjayin sifatida tasvirlangan, u qat’iy koʻrinishga ega, xotirjam va oʻz kuchiga ishonadi. Sanoatchi kresloda oʻtirgan, lekin darhol shoshilinch ishga sakrashga tayyor holatda ifodalangan. Yodgorlikka oddiygina "Tekutiev" deb yozilgan. Yodgorlik yonidagi maydon kafel bilan qoplangan va uning yoniga XIX-asr uslubida yaratilgan chiroqli ikkita yoritish ustunlari oʻrnatilgan.

Yodgorlik 2008-yil 12-avgustda Tekutievskiy bulvarining oʻrtasida Tyumen viloyati kunini nishonlash arafasida oʻrnatilgan. Ochilish marosimida koʻplab tyumenliklar qatnashdi, yodgorlik yonida faxriy qorovul saf tortdi. Yodgorlik Tobolsk-Tyumen yeparxiyasi ruhoniylari tomonidan Tobolsk va Tyumen arxiyepiskopi Dimitriyning duosi bilan muqaddas qilingan. Yangi turmush qurgan Aleksandr va Mariya Grigoryevlar birinchi boʻlib, keyin shahar va viloyatning birinchi vakillari, nihoyat, oddiy fuqarolar yodgorlik poyiga gul qoʻyishdi.

 

 
 
 
 
Turkum:Tyumen yodgorliklari
Pkiera minorasi

Pkiera minorasi — (chex . Pkiera) Checheniston Respublikasi Itum-Kalinsk tumanida, Xildehara qishlogʻida (Pkiera fermasi) joylashgan turar-joy minorasi XIV-XVI asrlarga toʻgʻri keladi.

 Tavsifi 
Pkiera turar-joy minorasi Itum-Kalinsk tumani, Xildehara darasida, viloyat markazi Itum-Kaledan 14 kilometr uzoqlikda joylashganSuleymanov A. Toponimiya Chechni. Grozniy: GUP „Knijnoe izdatelstvo“, 2006. Minora fermaning janubi-sharqiy qismida, Pkyer-lam togʻining etagida, taxminan 2400 metr balandlikda joylashgan. Tuzilishi toʻgʻri toʻrtburchak shaklida boʻlib, gil-ohakli qorishmada slanets toshdan qurilgan. Inshoot devorlari kardinal nuqtalarga yoʻnaltirilgan დავით ცინცაძე. Петроглифы Чечни / Л. Ильясов (2014) pdf. Архивная копия от 23 февраля 2020 на Wayback Machine. Minora uch qavatli edi, minoraning yuqori qismi vayron boʻlgan. Qavatlar orasidagi shiftlar va tom qulab tushgan. Pkiera minorasi oʻrta asrlar meʼmorchiligi va bunyodkorligining yodgorligi boʻlib, u tarixiy materialni oʻrganish uchun muhim ahamiyatga ega, bu ushbu baland togʻli hududning hayoti va madaniyatini oʻrganish imkonini beradi.

 

Turkum:Checheniston Minoralari
Turkum: Itum-Kalinskiy tumani
Xortobadcha blinchiklar

thumb| Hortobagy pancakes sous bilan xizmat qiladi
Xortobadcha blinchiklar  — Vengerlarning goʻshtli taomi, qiyma solingan blinchik. Issiq gazak yoki mustaqil taom. Taomning nomining Xortobad mintaqasiga hech qanday aloqasi yoʻq va 1958-yilda Bryusseldagi Butunjahon koʻrgazmasida ishtirok etish uchun marketing hiylasi sifatida paydo boʻlgan.

Blinchiklarni Xortobadcha nachinkalash uchun boshqa mustaqil venger taomini — goʻshtli ragu pyorkyoltga oʻxshash, odatda dana goʻshtidan — tayyorlash kerak. Vengriya oshxonasining ustasi Karoy Gundelning retseptiga koʻra, tayyor pyorkelt goʻshti pichoq yoki goʻsht maydalagichda mayda toʻgʻraladi va keyin dimlash paytida hosil boʻlgan sharbatning bir qismi bilan birlashtiriladi. Sutga qilingan ozgina tuzlangan xamirdan tayyorlangan, shunday massa bilan toʻldirilgan shakarsiz blinchiklar pechda tayyor boʻlguncha pishiriladi va dimlangandan qolgan sharbatdan, smetana yoki qaymoq bilan aralashtirilib qilingan va un bilan quyuqlashtirilgan sous bilan tortiladi. Yana bir retseptda Gundel oʻralgan blinchiklarni koʻpirtirilgan tuxum va quritilgan nonga bulab, yogʻ yoki sariyogʻda yuqori olovda qovurishni va soussiz tortishni taklif qiladi. Mishel yulduzini olgan oshpaz Tamash Sell Xortobadcha blinchiklarni tovuq paprikash asosidagi nachinka bilan tayyorlashni taklif qiladi.

 

 
 
 
 

 
 Институт Листа: Блинчики по-хортобадьски. Рецепт
Turkum:Alifbo boʻyicha taomlar
Turkum: Aperatifler
Turkum: Vengriya oshxonasi
Turkum: Pancakes
Turkum: Dana taomlari
Turkum: tovuq idishlari
Turkum: 1958-yilda paydo bo'lgan
Vladikavkaz okrug sudi binosi

thumb|right|250px
Vladikavkaz okrug sudi binosi ― Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy va shaharsozlik yodgorligi. Rossiyaning tasdiqlangan madaniy meros obyekti va Shimoliy Osetiya madaniy merosi. U shaharning tarixiy markazida, Mira prospekti, 4 va Butirina koʻchasi, 1 kesishmasining burchagida joylashgan.

Bino XIX asr oxirgi choragida qurilgan. Uy shaharning taniqli tadbirkori Sergey Markovich Kirakozovga tegishli boʻlib, Vladikavkaz tuman sudi binosi uchun taqdim etgan. Binoda tuman prokurori, tuman sudi bosh notariusi va advokatlar kabinetlari ham joylashgani. Viloyat yer tuzish boshqarmasi chizmachilik idorasi ham ayni binoda joylashgan edi.

Sovet davrida binoda sobiq ittifoq NKVD va Ichki ishlar vazirligining Shimoliy Osetiyadagi turli muassasalari joylashgan. Bugungi kunda binoda Iriston tumani politsiya boʻlimi, Ichki ishlar vazirligining Shimoliy Osetiya boʻyicha tarix muzeyi va Rossiya Ichki ishlar vazirligi Shimoliy Osetiya boʻyicha boshqa idoralarini oʻz ichiga oladi.

 

 

 
Turkum:Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
Plate minorasi

Plate minorasi  — Tallin qal’asi devorining minorasi, uning shimoli-gʻarbiy qismida, Nunne darvozasi va Katta dengiz darvozasi oʻrtasida, Laboratoriumi koʻchasi, 29-uyda joylashgan. Qoʻshni minoralar — Köismäe va Epping. XV-asrga oid meʼmoriy yodgorlik.

U uch qavatli, balandligi 24 metr, diametri 9,75 metr. Rejada kesilgan segment bilan yumaloq.

Minora yaqinidagi devordagi yoriq orqali Eski shahardan Suurtyuki koʻchasi chiqadi.

 Tarixi 
1401-1410-yillarda qurilgan, minoraning boshligʻi Herborn Plate nomi bilan atalgan.

 

Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari