Pyotr Lashmanov

Pyotr Ilyich Lashmanov (taxallusi Pyotr Lanov, 1905-yil 31-dekabr, Qozon viloyati, Tsarevokokshayskiy tumani, Alyonkino qishlogʻi – Leningrad fronti, 1942-yil oktyabr) – Mariy sovet shoiri, nosir, oʻqituvchi, tarjimon. Mariy viloyati muzeyi (hozirgi T. Yevseyev nomidagi Mariy El Respublikasi Milliy muzeyi) direktori (1933-1934). U birinchi sovet ovozli filmi „Putyovka v jizn“ (1931) da Mariy kinoaktyori va shoiri Yivan Kirla tomonidan ijro etilgan „Oy, luy modesh“ qoʻshigʻi matni muallifi sifatida shuhrat qozongan.

 Biografiyasi 
Shoir kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. 1927-yilda Krasnokokshayskiy pedagogika texnikumini, 1931-yilda esa M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetini tamomlagan .

Pyotr Ilyich 1931-1941-yillarda tanaffus bilan MarNII tarix va etnografiya boʻlimining mudiri boʻlib ishlagan. „Mariy yal“ („Mariyskaya derevnya“) gazetasi tahririyati xodimi boʻlgan. 1933-yil 15-aprelda Mariy viloyat muzeyiga (hozirgi T. Yevseyev nomidagi Mariy El Respublikasi Milliy muzeyi) rahbarlik qila boshlagan. Qisqa vaqt ichida muzeyda katta oʻzgarishlar qilishga muvaffaq boʻlgan. Muzey binosi toʻliq taʼmirlangan, birinchi qavatda Mariy avtonom viloyati tarixi, madaniyati, tabiati va iqtisodiyotiga bagʻishlangan koʻrgazmalar, ikkinchi qavatda esa 100 kvadrat metrlik zalda sanʼat galereyasi oʻrnatilgan. Keyinchalik P. I. Lashmanov 6-sonli maktabda (hozirgi T. I. Aleksandrova nomidagi 11-sonli litsey) tarix oʻqituvchisi boʻlib ishlay boshlagan.

Pyotr 1931-yilda Mariy avtonom viloyatining Orsha kantonida marilarning dindorligini oʻrganish boʻyicha ekspeditsiya rahbari boʻlgan.

P. Lashmanov 1942-yil may oyida Qizil Armiya safiga chaqirilib, kichik komandirlar kursini tamomlab, kichik leytenant unvonini olgan va 1942-yil oktabr oyida Leningrad frontida maxsus topshiriqni bajarish chogʻida bedarak yoʻqolgan.

 Adabiy faoliyati 
Shoir 1920-1930-yillarda Pyotr Lanov taxallusi bilan Mariy gazetalarida etnografik maqolalar, sheʼrlar va hikoyalar muallifi sifatida tanilgan.

Mashhur Mariy yozuvchisi Ya. Yalkayn shunday yozgan:

"…Folklor merosini oʻzlashtirish asosida chinakam ommaviy qoʻshiq yaratish vazifasiga eng yaqin kelgan shoir 1999-yilda Moskvada nashr etilgan „U ilish“ jurnali taʼsirida ijodiy oʻsgan komsomol shoir Pyotr Lanov edi". P. Lanov bir nechta ajoyib qoʻshiqlar yaratdi, ular butun mintaqadagi mari bolalari orasida mashhur…".

Pyotr Mari shoiri va kino aktyori Yivan Kirla tomonidan ijro etilgan „Oy, luy modesh“ qoʻshigʻining soʻzlari muallifi sifatida tarixda qolgan.

Pyotr Ilyich Lashmanov 1930-yillarning boshida sheʼriyatdan uzoqlashib, tarjima faoliyati bilan shugʻullana boshlagan.

 
Zayniev G. Muro sugʻin (Shu vasiyat) // Muchashdyme kysha (Beksiz izlar). – Yoshkar-Ola: Mari kitob nashriyoti, 1987-yil.

20-yillar adabiyoti. Sheʼriyat / Mari adabiyoti tarixi. Rep. ed. K. K. Vasin, A. A. Vasinkin. – Yoshkar-Ola: Mari kitob nashriyoti, 1989-yil. – 68—104-betlar.

 

 
nomidagi Mari El Respublikasi milliy muzeyi. T. Evseeva. Tarix sahifalari. Oltinchi sahifa: Lashmanov

Mari kitob nashriyoti. Savyktish porti. Teniylan lÿmgeche (Yubileylar 2020)

Turkum:1905-yilda tug'ilganlar
Turkum:31-dekabrda tug'ilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar