Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Rangin qushcha

„Rangin qushcha“  — asli kelib chiqishi polyak boʻlgan amerikalik yozuvchi Jerzy Kosiński tomonidan yozilgan roman. Roman ilk bor 1965-yil nashr etilgan. U oʻz davrida koʻplab bahslarga sabab boʻlsa-da, urush dahshatlarining yorqin portretini chizib bergan asar ekanligi taʼkidlanadi. Roman Ikkinchi jahon urushi vaqtida Sharqiy Yevropa (ehtimol Polsha) boʻylab kezib yurgan bolaning baxtiqaro taqdiri haqida hikoya qilib beradi. Shuningdek, romanda zoʻravonlik unsurlari yaqqol koʻzga tashlanib, u avtobiografik xususiyatlar bilan mujassamlashgan.

 Mavzusi 
Asar Ikkinchi jahon urushining front orti voqealarini yoritib bergan. Kitobdagi voqealar Jerzy Kosinski bolani oʻquvchiga tanishtirishi bilan boshlanadi. 20 bobdan iborat asardagi barcha voqealar 6 yosh bola nigohi bilan koʻrsatilgani bilan oʻzgacha ahamiyat kasb etgan. Millati loʻli yoki yahudiy ekanligiga urgʻu berilgan bolani ota-onasi konslagerdan omon saqlab qolish uchun uni Sharqiy Yevropa qishloqlariga joʻnatishga majbur boʻlishadi. Bolaga vaqtinchalik qarab turgan keksa xola vafotidan keyin bola uchun chinakam ogʻir davrlar boshlanadi.

 

Turkum:Ingliz tilidagi kitoblar
Turkum:Alifbo boʻyicha kitoblar
Turkum:Oʻzbek tilidagi kitoblar
Oʻzbekistonning muzeylari roʻyxati

Maqolada Oʻzbekistonda joylashgan muzeylar roʻyxati keltirilgan.

 Oʻzbekistondagi muzeylar roʻyxati 

 Temuriylar tarixi davlat muzeyi — 1996-yilda Toshkentda ochilgan. Muzey Amir Temur va temuriylar sulolasi vakillari davridagi Oʻrta Osiyo tarixiga bagʻishlangan. Muzeyda 5 mingdan ortiq eksponatlar saqlanadi. Oʻzbekiston birinchi prezidenti Islom Karimov 1996-yilni Oʻzbekistonda „Amir Temur yili“ deb eʼlon qilgan va Amir Temurning 660 yilligi Oʻzbekistonda keng nishonlangan. Keyinchalik respublika Toshkent markazida Temuriylar tarixini aks ettiruvchi davlat muzeyini qurishga qaror qilgan.
 Afrosiyob muzeyi — 1970-yilda ochilgan. Muzey Samarqand shahri va uning atrofi tarixiga bagʻishlangan. Dunyodagi eng yirik arxeologik yodgorliklardan biri va 13-asr boshlarida moʻgʻullar tomonidan vayron qilingan qadimiy shahar boʻlgan Afrasiyob tarixiy oʻrnida joylashgan muzey.
 Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey qoʻriqxonasi — 1922-yil Buxoroda ochilgan. Muzeyda Buxoroning turli meʼmoriy yodgorliklarida joylashgan 18 ta doimiy koʻrgazmalarni birlashtirgan 6 ta filial ham mavjud.
 Qoraqalpogʻiston davlat sanʼat muzeyi — 1966-yilda Nukus shahrida ochilgan. Muzey kollektsiyasi rus avangardining asarlari toʻplamlari orasida ahamiyati va hajmi boʻyicha dunyoda ikkinchi oʻrinda turadi. Muzeyni The Guardian nashri Oʻzbekiston Luvri deb taʼriflagan.
 Ulugʻbek rasadxonasi 1420-yilda ochilgan. Rasadxona 1908-yilda arxeolog Vasiliy Vyatkin tomonidan tekshirilgan.
 Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi — 1876-yil Toshkentda ochilgan. Bu Markaziy Osiyo va Toshkentdagi eng qadimiy muzeydir.
 Oʻzbekiston Davlat Sanʼat muzeyi — 1918-yil Toshkentda ochilgan. Muzeyning dastlabki kolleksiyasi knyaz Nikolay Konstantinovich Romanovning 100 ta sanʼat asaridan iborat boʻlgan. 1930-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab muzey kolleksiyasi sezilarli darajada kengayib, Oʻzbekiston rassomlari asarlarini qamrab oldi.
 Oʻzbekiston Аlоqа tаriхi muzеyi: Muzeyda mamlakatimiz telekommunikatsiya sohasining shakllanish va rivojlanish yoʻlini koʻrsatuvchi 400 dan ortiq turli eksponatlar jamlangan.
 Shahrisabz moddiy madaniyat tarixi muzeyi — 1966-yil Shahrisabzda ochilgan.

 Yana qarang 

 Muzeylar roʻyxati
 Oʻzbekiston madaniyati
 Oʻzbekiston arxivlari roʻyxati
 Oʻzbekiston kutubxonalari roʻyxati

 

 

Turkum:Oʻzbekistonning turistik diqqatga sazovor joylari roʻyxati
Turkum:Oʻzbekistondagi bino va inshootlar roʻyxati
 
Turkum:Oʻzbekistonda joylashgan tashkilotlar roʻyxati
Turkum:Mamlakatlar boʻyicha muzeylar roʻyxati
Turkum:Oʻzbekistondagi taʼlimga oid roʻyxatlar
Brian Hill

Brian Hill (1941-yil 31-iyul 2016-yil 27-oktabr) — ingliz futbolchisi boʻlib, u shuningdek Futbol ligasida Bristol City, Coventry City va Torquay United kabi fudbol klublarida faoliyat yuritgan.

 

Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:2016-yilda vafot etganlar
Turkum:1941-yilda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Tatra chamois

thumb| Tog‘da yurgan yosh Tatra chamois qo‘yi
Tatra chamois ( Rupicapra rupicapra tatrica; ) rupicapra turkumiga mansub kenja tur. Tatra chamois Slovakiya va Polshadagi Tatra tog'larida yashovchi sutemizuvchi hayvon.

 Turlar soni va tarqalishi 
Tatra chamoislari Tatra togʻining barcha qismlarida yashaydi: Gʻarbiy Tatra (Slovakiya va Polsha) va Sharqiy Tatra, ular Yuqori Tatra (Slovakiya va Polsha) va Belianske Tatra (Slovakiya). Tur ikkala mamlakatning milliy bogʻlari tomonidan himoyalangan.

Populatsiyadagi turlar soni yillar davomida goh kamayib goh koʻpayib turgan, eng sezilarli pasayishlar ikkala jahon urushi davrida sodir boʻlgan. XX asrdagi eng koʻp oʻsish 1964-yilda qayd etilgan boʻlib, Slovakiyaning Tatra viloyatida 940 ga yaqin hayvonlar hisoblangan. 1999-2000-yillarda ularning soni 200 tadan kamaydi.

2001-yilda Tatra qoʻyini qutqarish boʻyicha 5 yillik dastur boshlandi, loyihaga turizmni qatʼiy tartibga solish va brakonerlikni yoʻqotish orqali, hayvonlarni, ayniqsa juftlash mavsumida saqlashga qaratilgan. Koʻrilgan chora tadbirlar natijasida opulyatsiya tiklana boshladi va taxminan 10 yil oʻtgach, tur soni tarixdagi eng yuqori koʻrsatkichlarga erishdi.

2006-yil holatiga koʻra, Slovakiya Tatra milliy bogʻida 371 bosh qoʻy saqlanmoqda, shundan 72 tasi yosh qoʻzichoqlar, Polsha Tatra milliy bogʻida 117 bosh qoʻy, ulardan 27 tasi qoʻzilar edi. 2010-yil holatiga koʻra, populyatsiya soni 841 boshga tiklandi. Tarixdagi eng yuqori tur soni 2018-yilda qayd etilgan, oʻshanda Tatra togʻida 1431 tur qayd etilgan.
Tatra chamois populyatsiyasining dinamikasi: Yil 1997–yil 1998–yil 1999–yil 2000 Soni 352 200 162 160 Yil 2001–yil 2002–yil 2003–yil 2004–yil 2005–yil 2006–yil 2007–yil 2008–yil 2009–yil 2010–yil Soni 205 333 345 422 486 488 532 701 720 841 Yil 2011–yil 2012–yil 2013–yil 2014–yil 2015–yil 2016–yil 2017–yil 2018 2019 2020 Soni 929 1096 1186 1389 1345 1367 1263 1431 1367 983 Yil 2021–yil 2022 2023–yil Soni 1095 1222 926
Populyatsiyani roʻyxatga olish natijalari :

 

Turkum:IUCN Qizil roʻyxatiga kiritilgan yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlar
Malta kaltakesagi

Malta kaltakesagi  — kichik sudralib yuruvchi hayvon.

 Tavsif 
Kichik kaltakesak. Tana uzunligi 6,5 sm gacha, dum uzunligi tana uzunligidan taxminan ikki baravar ortiq.

Rangi juda oʻzgaruvchan kulrang va jigarrangdan yashil ranggacha boʻlgan turli xillarini uchratish mumkin. Odatda tanasining orqa tomonida tartibsiz shakldagi kichik qora dogʻlar va uzunasiga ketgan chiziqlar bor. Yonlarda quyuq toʻr naqsh koʻzga tashlanadi. Tananing pastki qismi sariq, toʻq sariq yoki qizil. Erkaklar yorqinroq rangga ega, urgʻochilar asosan jigarrang.

Turlarning yashash joyi — Oʻrta yer dengizidagi Malta arxipelagi va Pelagik orollari. Malta va unga tutash kichik Filfla, Gozo, Linosa, Lampione va boshqa orollarda uchraydi.

Kaltakesaklar chakalakzorlarda, qoyalarda, binolar devorlarida, toshloq joylarda yashaydi. Bundan tashqari ekin maydonlarida, yaylovlarda va bogʻlarda koʻrish mumkin.

U hasharotlar va boshqa umurtqasiz hayvonlar bilan oziqlanadi, shuningdek , oʻsimliklarning gullari hamda mevalarini ham isteʼmol qilishi mumkin. Turlar orasida kannibalizm qayd etilgan.

Koʻpayish juda kam oʻrganilgan. Erkaklar oʻz hududlarini boshqa erkaklardan himoya qiladi. Juftlanish bahorda sodir boʻladi. Urgʻochilar 1-2 ta tuxum qoʻyadi, undan bolalar iyul — avgust oylarida chiqadiWildlife of the Maltese Islands, BirdLife Malta and Nature Trust, 1995Nature in Gozo, BirdLife Malta, 2007.

 Tasniflash 
Turning rangi va oʻlchami bilan farq qiluvchi 5-6 kichik bor.

Kichik turlar:

 Podarcis filfolensis maltensis — Malta, Gozo va Komino orollarida yashaydi. Rangi odatda yashil, baʼzan dogʻli.
 Podarcis filfolensis filfolensis eng katta kenja turi boʻlib, Filfla orolida yashaydi. Koʻk va yashil dogʻlar bilan quyuq qora rangga ega.
 Podarcis filfolensis kieselbachi Sent-Pol orollari uchun endemik hisoblanadi. Rangi har xil: jigarrang, kulrang, qora dogʻlar va toʻq sariq qorin bilan.
 Podarcis filfolensis generalensis Gozoning gʻarbiy sohilidagi qoʻziqorin qoyasining endemik turi. Qizil qorin va moviy chiziqlati bor.
 Podarcis filfolensis laurentimulleri — Linosa va Lampione orollarida uchraydi.

Oltinchi kichik tur Kominotto orolida mavjud deb ishoniladi.

 Xavfsizlik holati 
Populyatsiyaning tarqalish maydoni 5 ming km² dan kamroq, ammo turga eng past xavf bilan (LC) muhofaza maqomi berilgan. Ularning soni barqaror, lekin baʼzi joylarda yashash joylarining buzilishi tufayli kamayib bormoqda. Baʼzi populyatsiyalar (masalan, Lampione orolida) ham xavf ostida boʻlishi mumkin, chunki ularning tarqalish maydoni juda kichik orollar bilan cheklangan. Turlarning yashash muhitining bir qismi qoʻriqlanadigan hududdir.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar
Albaniya faunasi

thumb|Albaniyaning geografik joylashuvi
Albaniya faunasi umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning 15600 dan ortiq ni oʻz ichiga oladi. Albaniya hududining katta qismini togʻlar egallaydi. Mamlakat hududining toʻrtdan bir qismi oʻrmonlar bilan qoplangan, garchi ularning maydoni XX asrning oxiridan boshlab tez sur’atlar bilan qisqarib borayotgan boʻlsa ham. Mamlakat faunasi Markaziy Yevropa va Oʻrta yer dengizi hayvonot olami bilan juda oʻxshash.

 Sutemizuvchilar 
Mamlakatda sut emizuvchilarning 79 turi qayd etilgan. Yirtqich hayvonlardan — boʻri, tulki, shoqol, qoʻngʻir ayiq va oddiy silovsinni uchratish mumkin. Keng tarqalgan tuyoqli hayvonlarga Yevropa yeliklari, qizil kiyiklar va chamois kiradi. Albaniya hududida chiropteranlarning 20 turi yashaydi. Sohil suvlarida delfinlarning 4 turi (shu jumladan qotil kit) keng tarqalgan.

 Qushlar 
Albaniyada 350 dan ortiq qush aniqlangan. Dalmatian pelikan, qiziltomoq gʻoz (Albaniyada faqat qish oylarida), oʻrdak va kichik uzunburun kabi turlar kam uchraydi va himoyaga muhtoj. Qishda, Albaniyada migratsiya paytida qishlash uchun 70 dan ortiq turdagi suv qushlari toʻxtaydi. Shu paytda, koʻchmanchi qushlarning umumiy soni 250 turdan oshadi.

 Sudralib yuruvchilar va amfibiyalar 
Mamlakatda sudralib yuruvchilarning 46 turi qayd etilgan. Adriatik dengizida koʻpayadigan dengiz toshbaqalarining 4 turi himoyaga muhtoj: bissa toshbaqa, yashil toshbaqa, qoraqoʻtir toshbaqa va lyut toshbaqasi. Quruqlikda yashovchi sudralib yuruvchilardan toshbaqalarning 5 turi, ilonlarning 17 turi va kaltakesaklarning 18 turi aniqlangan.

Shuningdek, Albaniyada amfibiyalarning 16 turi maʼlum.

 Baliq 
Albaniyaning chuchuk suv havzalarida suyakli baliqlarning 70 dan ortiq maʼlum boʻlib, ulardan kamida 18 tasi invaziv turlardan hisoblanadi. Adriatik dengizi suvlarida dengiz baliqlarining 250 turi qayd etilgan.

 Umurtqasizlar 

 Hasharotlar 
Albaniyada hasharotlarning 4000 turi mavjud. Jumladan, kunduzgi kapalaklarning 187 turi, ninachilarning 55 turi, chumolilarning 14 turi, buloqchilarning 50 turi va yer qoʻngʻizlarining 500 ga yaqin turi.

 Oʻrgimchaksimonlar 
Mamlakatda oʻrgimchaksimonlarning kamida 335 turi qayd etilgan.

 Qisqichbaqasimonlar 
Albaniyada quruqlik va chuchuk suv mollyuskalarining 400 ga yaqin turi maʼlum, ularning koʻpchiligi endemik turlardir.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar
Marisol Prado

Rossana Marisol Prado Villegas (1968-yil 5-aprelda Santyago shahrida tugʻilgan) — chililik shifokor, psixiatr va akademik. 1906-yil tashkil etilgan Chili universiteti talabalar federatsiyasining 2010-yilgacha yagona va ilk ayol prezidenti.

 Hayoti va taʼlimi 
Prado Chili universitetida tibbiyot yoʻnalishida tahsil olgan. 1995-yilda Chili Kommunistik yoshlar partiyasiga aʼzo boʻlgan. Rodrigo Roco davrida talabalar federetsiyasining kommunikatsiya va bosh kotibi sifatida faoliyat olib borgan. 1997-yilda taxminan 40% ovoz bilan federatsiya prezidenti etib saylangan. Uning talabalar bosh rahbari sifatidagi faoliyati davomida Chili 1990-yillarda talabalarning eng muhim ommaviy safarbarliklaridan birini boshdan kechirgan. 1990-yil mart oyida Augusto Pinochet davlat rahbari sifatida soʻnggi (Oʻqituvchilik toʻgʻrisidagi) konstitutsiyaviy qonunni qabul qilgan. Buning natijasida amalga oshirila boshlagan oliy taʼlimni xususiylashtirish jarayoniga javoban ushbu safarbarlik e’lon qilingan.

Katolik cherkoviga yaqin boʻlgan Prado 1998-yilda Mintaqaviy yoshlar yigʻilishida ishtirok etgan. U New left universitet harakatining asoschilaridan biri boʻlgan.

Doktoranturadan soʻng, Barselona avtonom universitetida psixiatriya va klinik psixologiya boʻyicha tadqiqot olib borgan.

 Faoliyati 
Prado hozirda Chili universiteti tibbiyot fakultetida yordamchi professor sifatida faoliyat yuritadi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1968-yilda tugʻilganlar
Turkum:Shifokorlar
Hurricane (2018-yilgi film)

Hurricane filmi Hurricane: 303 Squadron nomi bilan ham mashhur boʻlib, Amerikada Mission of honour (Polsha: 303: Bitwa o Anglię) nomlari bilan ham tanilgan. 2018-yilgi biografik urush filmi hisoblanadi. Alastair Galbraith va Robert David tomonidan yozilgan ushbu film Krystian Kozlowski va Matthew Whyte tomonidan suratga olingan va filmga David Blair rejissorlik qilgan. Iwan Reon, Milo Gibson, Stefanie Martini, Marcin Dorocinskiy, Kryštof Hádek va Kristofer Jaciow kabilar film qahramonlari sirasidan oʻrin olgan. Hurricane filmida Ikkinchi jahon urushi davridagi Britaniya jangida 303 ta harbiy guruh sirasiga kiruvchi polshalik uchuvchilarining tajribalari tasvirlangan. Film premyerasi 2018-yilning 17-avgust kuni Polsha shahridagi Varshavada boʻlib oʻtgan. Buyuk Britaniyada esa 2018-yilning 7-sentabrida efirga uzatilgan.

 

 

 
 
Turkum:2018-yil filmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Myriam Spiteri Debono

Myriam Spiteri Debono yoki Miriam Spiteri Debono (1952-yil 25-oktyabrda tugʻilgan)MIN HI MYRIAM SPITERI DEBONO  — maltalik siyosatchi, Maltaning oʻn birinchi va hozirgi prezidenti. Bu lavozimga saylangan birinchi gozitan ayolidir. Shuningdek, 1996-yildan 1998-yilgacha Malta Vakillar palatasi spikeri va bu lavozimni egallagan birinchi ayol boʻlgan.

 Yoshligi va faoliyati 
Spiteri Debono Gozoda, Pawlu Zammit oilasida tugʻilgan. Gozoda boshlang'ich taʼlimini olgan va keyinchalik Malta universitetida oʻqigan, bu yerda ingliz adabiyoti va tilshunosligi boʻyicha tahsil olgan va oʻqishni 1973-yilda tamomlagan. Shuningdek, huquqshunoslik fakultetida tahsil olgan va 1980-yilda notarius fakultetini tamomlagan.

Birinchi davlat lavozimiga tayinlanishi kooperativlar kengashi raisi va gender tengligi boʻyicha komissiyaning taʼsischi aʼzoligi boʻlgan.

Beshta umumiy saylovda (1981, 1987, 1992, 1996, 2003) Malta Mehnat partiyasidan nomzod boʻlgan, ammo saylanmagan. Biroq, 1982-yilda partiyaning milliy ijroiya organiga saylangan.

Spiteri Debono 1993―1996-yillarda Partit Laburistaning ayollar boʻlimi prezidenti boʻlib ishlagan.

1996-yil sentyabr oyida Bosh vazir Alfred Sant tomonidan Maltaning Vakillar palatasi spikeri etib tayinlangan. Maltada bu lavozimda xizmat qilgan birinchi ayol boʻlgan va 1998-yil oktyabr oyida uning oʻrniga Anton Tabone kelgan.

2023-yil yanvar oyida Millatchilar partiyasi tomonidan standartlar boʻyicha komissari lavozimiga taklif qilingan, ammo bu lavozimga mos kelmasligi va lavozimni egallashdan manfaatdor emasligini daʼvo qilib, rasman koʻrib chiqishdan bosh tortgan.

 Prezidentlik faoliyati 
2024-yilning 21-martida Malta Respublikasi Prezidenti etib tayinlanish uchun birinchi nomzod boʻlgani xabar qilingan. Keyingi hafta bu xabar Bosh vazir va Muxolifat yetakchisi idoralari tomonidan eʼlon qilingan qoʻshma bayonotda tasdiqlangan. Malta Vakillar palatasi 2024-yil 27-martda Spiteri Debononi Maltaning 11-prezidenti etib saylash uchun bir ovozdan yoqlab ovoz bergan va shu jumladan prezidentlikka nomzodning uchdan ikki qismi parlament tomonidan maʼqullanishi talabi bilan 2020-yilgi yangi konstitutsiyaviy islohotlardan foydalangan holda saylangan birinchi prezident etib saylangan.

Spiteri Debono Agata Barbara va Marie Louise Coleiro Precadan keyin Malta prezidenti lavozimini egallagan uchinchi ayoldir. Shuningdek, Anton Buttigieg va Ċensu Tabonedan keyin Gozodan ushbu lavozimga tayinlangan uchinchi shaxsdir.

2024-yil 4-aprelda inauguratsiya boʻlib oʻtgan.

Tayinlangan paytda texnofob ekanligini tan olgan; flip telefonga ega boʻlib, oʻz xatlari va boshqa yozishmalarini yordamchiga aytib berishni afzal koʻrgan, elektron pochta xabarlarini erining nomidagi elektron pochta manziliga qoldirgan.

 Shaxsiy hayoti 
Spiteri Debono kattalar hayotining koʻp qismini Maltaning Birkirkara shahrida oʻtkazgan. Notarius Anthony Spiteri Debono bilan turmush qurgan va ularning Elena, George va Maria Kristina ismli uchta farzandi bor. Spiteri Debono va turmush oʻrtogʻining toʻrt nabirasi bor: Aleksandra, Pol, Pippa va Beppe.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1952-yilda tugʻilganlar
Lilium pensylvanicum

Pensilvaniya nilufari yoki dauriya nilufari  — bir urugʻpallalilar sinfi liliyadoshlar oilasiga mansub bir pallali gulli oʻsimlik turi. Liliya turkumining Isolirion kenja turkumiga kiritilganKer Gawler, John Bellenden 1805. Botanical Magazine 22: plate 872 + 2 subsequent text pages description in Latin, commentary in English, full-page color illustration.

 Nomi 
Pensilvaniya nilufarlari birinchi marta 1805-yilda Jon Ker tomonidan „Lilium pensylvanicum“ nomi bilan tasvirlangan. Kehr bu oʻsimlikka „pensilvanicum“ nomini berdi, lekin bu tur Shimoliy Amerikada tabiiy ravishda oʻsmaydi. 1809-yilda olim oʻsimlik nomini Lilium dauricum — „Daurian“ deb oʻzgartirishga harakat qildi. Ushbu nom koʻplab adabiyotda uchraydi. Biroq, ICBN maʼlumotlariga koʻra, Lilium pensylvanicum nomini rad etish uchun hech qanday sabab yoʻq, shuning uchun nilufar nomi oʻzgarishsiz qoldi. Mahalliy aholi uni Sardana deb ham atashadi.

 Botanika tavsifi 
left|thumb|302x302px
Balandligi 1,4 m ga yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Poyasi qattiq, burchaksimon, yashil, baʼzan jigarrang, oq rangli tuk bilan qoplangan. piyozcha katta, diametri 7 sm gacha, sharsimon, oq, oʻtkir qobiqli.

Barglari soni 20-50 ta gacha, oʻsimtasimon, naysimon, uzunligi 18 sm, pastki qismi gorizontal, ustki qismi poyaga yopishgan.

Gullari tik, bir oʻsimlikda 1-5 dona, diametri 12,5 sm gacha, uzunligi 10 sm gacha boʻlgan 6 ta gultojibarg boʻlaklari boʻlib, ulardan uchtasi tashqi (sepals) uchta ichki qismida. Tojibarglar qizil-toʻq sariq, tagida sariq, binafsha-jigarrang dogʻlar bilan qoplangan, silliq.

Mevasi tuxumsimon, burchaksimon kapsula, tepasi yassilangan, taxminan 5x2 sm.

Shimoliy Amerikada Isolirionning yana bir turi, Filadelfiya nilufari (Lilium philadelphicum deb ham ataladi) baʼzan Daurian nilufari bilan adashtiriladiアイヌ民族博物館（白老町） Ainu Museum in Japanese in Japanese.

 Tarqalish 
Daurian nilufar yovvoyi tabiatda Sharqiy Sibir va Uzoq Sharqda (Rossiyada — Yakutiya, Amur viloyati, Xabarovsk, Kamchatka, Primorsk oʻlkasi, Saxalin), shuningdek, Xitoy, Moʻgʻuliston va Shimoliy Koreyada oʻsadi.

 Qoʻllanilishi 
Ushbu turdagi nilufar manzarali oʻsimlik sifatida keng oʻstiriladi. Bir nechta bogʻ navlari yaratilgan.

Daurian nilufarining lilium bulboferum va dogʻli nilufar bilan sunʼiy ravishda oʻstirilgan duragaylari — Aurantiacum, Cloth of Gold, Sensation va ''Tottenhami deb ataladi.
 Sinonimlar 
 Lilium bulbiferum subsp. dauricum (Ker Gawl.) Baker, 1871
 Lilium bulbiferum var. wilsonii (T.Moore) Baker, 1873
 Lilium catesbaei Kunth, 1843, nom. illeg.
 Lilium dauricum Ker Gawl., 1809
 Lilium formosum Lem., 1865
 Lilium maculatum subsp. dauricum (Ker Gawl.) H.Hara, 1963
 Lilium maculatum var. dauricum (Ker Gawl.) Ohwi, 1965
 Lilium sachalinense Vrishcz, 1968
 Lilium spectabile Link, 1821
 Lilium umbellatum hort. ex Baker, 1875, nom. illeg.
 Lilium wilsonii T.Moore, 1868
Golden Zephyr

Golden Zephyr — Disney California Adventure Parkda joylashgan koʻngilochar bogʻlardan biri. D. H. Morgan Manufacturing tomonidan qurilgan. Park nomi Buck Rojers va Flash Gordon kemalari sharafiga atab qoʻyilgan.

 
 

 

Turkum:Parklar
Stanisława Nikodym

Stanisława Nikodym (1897-yil 2-iyul — 1988-yil 25-mart) — polshalik matematik va rassom. Continuum nazariyasi, ayniqsa Jordan continuumlari boʻyicha koʻrsatgan natijalari bilan mashhur.

 Hayoti 
Stanisława Dorota Liliental Varshavada etnograf Regina Lilientalowa va Natan Liliental oilasida tugʻilgan. Stanisławaning Antoni ismli ukasi boʻlgan (1908-yilda tugʻilgan). Helena Skłodowska-Szalayning boshlangʻich maktabi va Varshavadagi ayollar maxsus maktabida 7 yil oʻqigan. 1916-yilda Varshava universitetiga qabul qilingan hamda Stefan Mazurkiewicz, Zygmunt Janiszewski va Wacław Sierpińskilardan matematika boʻyicha saboq olgan.

1924-yil Krakovda matematik Otto M. Nikodymga turmushga chiqqan. Mazurkiewicz rahbarligida 1925yilda Yagellon universitetida doktorlik darajasi berilgan. Polshada matematika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan birinchi ayoldir.

Parijda oʻqish uchun hukumatdan mablagʻ olib, eri bilan 1926-yildan ikki yil davomida Sorbonnada oʻqishgan. 1930-yilda ular Varshavaga qaytishgan. Varshava politexnika institutida ishlagan va 1936-yilgacha Franciszek Leja bilan birga ishlagan.

Ukasi, kimyogar va Polsha armiyasining ofitseri Antoni 1940-yilda Katin qirgʻini paytida ruslar tomonidan oʻldirilgan. Germaniya fashistlarining Polshani bosib olishi ostida „keraksiz“ kasblar, jumladan, oliy taʼlim ham cheklangan. Nikodymlar jazo xavfiga qaramay, matematikadan yashirin darslar oʻtkanganlar. 1944-yilgi Varshava qoʻzgʻolonida eri bilan oʻzlarining mol-mulkini, jumladan, nashr etilmagan bir nechta matematik ishlarini yoʻqotganlar. 1946-yilda matematiklar kongressida qatnashish uchun Belgiyaga koʻchib oʻtishgan va Otto Amerika Qoʻshma Shtatlarining Ohio shtati Gambier shahriga joylashishdan oldin Yevropaning turli shaharlarida maʼruzalar oʻqigan.

1974-yilda turmush oʻrtogʻi vafotidan soʻng, oʻz qogʻozlari va rasmlarini Austindagi Texas universiteti Brisko Amerika tarixi markaziga sovgʻa qilgan. Stanisława Nikodym 1988-yilda Varshavada vafot etgan.

 

 
 
 
 
 
 

Turkum:1988-yilda vafot etganlar
Turkum:1897-yilda tugʻilganlar
Sevil Shhaideh

Sevil Shhaideh (qizlik familiyasi Geambek ; 1964-yil 4-dekabrda tugʻilgan) — ruminiyalik iqtisodchi, davlat xizmatchisi va siyosatchisi. 2016-yil 21-dekabrda sotsial-demokratlar tomonidan Ruminiya bosh vaziri lavozimiga taklif qilingan, biroq prezident Klaus Iohannis tomonidan rad etilgan.

 Taʼlimi va faoliyati 
Shhaideh 1964-yil 4-dekabrda Ruminiyaning Konstanta shahrida tugʻilgan. Onasi Muezel Cambek (qizlik familiyasi Karpat) asli qrim-tatar, otasi Saedin Cambek asli turk. 1987-yilda Buxarest Iqtisodiy fanlar akademiyasining Iqtisodiy rejalashtirish va kibernetika fakultetini tamomlagan. Keyin Konstansa okrugi davlat boshqaruvida ishlagan, keyin loyihalar boʻyicha bosh direktor lavozimiga koʻtarilgan. Xuddi shu davrda Ruminiya okrug kengashlari milliy ittifoqining koordinatori boʻlgan. 2012-yildan Mintaqaviy rivojlanish vazirligida davlat kotibi lavozimida ishlagan.

2015-yil may va noyabr oylari orasida Shhaideh Liviu Dragneaning oʻrniga Viktor Ponta boshchiligidagi Sotsial-demokratik hukumatda mintaqaviy rivojlanish va davlat boshqaruvi vaziri boʻlgan.

2016-yil 21-dekabrda PSD va ALDE partiyalari tomonidan Ruminiya prezidenti Klaus Ioxannisga bosh vazirlikka nomzod sifatida koʻrsatilgan. Dragnea, PSD rahbari, Shhaideh hukumati ustidan umumiy siyosiy mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishini bildirgan. Agar prezident bu taklifnimaʼqullanganida, u bu lavozimni egallagan birinchi ayol va musulmon boʻlar edi. 27-dekabrda hukumat koalitsiyasidan magʻlub boʻlgan Milliy liberal partiyadan chiqqan Iohannis nomzodlikni rad etgan. Bu esa Dragnea hamda Liberallar va Demokratlar ittifoqining kichik koalitsiya hamkori rahbari Kalin Popescu-Tariceanu Ioxannini siyosiy oʻyinchilik va partiyaviylikda ayblagan.

 Shaxsiy hayoti 
Shhaideh oilasi sunniy musulmon diniga eʼtiqod qiladi, Ruminiyada uzoq vaqtdan beri shakllangan turk va tatar etnik ozchiliklariga mansub. Onasi turk tarixchisi Kamol Karpatning jiyani.

Suriyalik tadbirkor Akram Shhaideh ga turmushga chiqqan; ruminiyalik siyosatchi Liviu Dragnea 2011-yilda ularning toʻy marosimida ishtirok etgan. 2015-yil iyul oyidan boshlab moliyaviy manfaatlar deklaratsiyasiga koʻra, er-xotin Suriyada uchta, biri Latakiyada va ikkitasi Damashqda boʻlgan mulkka ega.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Keshyu yongʻogʻi

Keshyu , yoki Gʻarbiy Anacardium , hind yongʻogʻi — Pistadoshlar oilasining Anacardium turiga mansub mevasi oddiy oziq-ovqat mahsuloti boʻlgan daraxt. Vatani — Braziliya. Tropiklarda oʻstiriladi. Mevasi yongʻoqsimon, magʻzli; Keshyu yogʻi (kardoil) qobiqgʻdan olinadi va tibbiyot hamda texnologiyada qoʻllanadi. Nok shaklidagi qismi isteʼmol qilinadi (keshyu olmasi deb ataladi).

12 metrga yetgan eski daraxtlarning tanasidan daraxt yelimi olinadi.

 

 Anacardium occidentale // Botanicheskiy slovar / sost. N. I. Annenkov. — SPb.: Tip. Imp. AN, 1878. — XXI + 645 s.
 Anacardium occidentale // Flora of China : angl. = 中国植物志 : in 25 vol. / ed. by Z. Wu, P. H. Raven, D. Hong. — Beijing : Science Press ; St. Louis : Missouri Botanical Garden Press, 2008. — Vol. 11 : Oxalidaceae through Aceraceae. — P. 337. — 622 p. — ISBN 978-0-915279-34-0. — ISBN 978-1-930723-73-3 (vol. 11).

 

 Cashew USDA NRCS veb-saytidagi -da Arxivnaya kopiya , 2009 yil 18 yanvarda olingan
 Keju tarixi Arxivnaya kopiya — „Derazadagi tropiklar“
 GOST 31855-2012 Arxivnaya kopiya . Kaju yadrolari. Texnik shartlar
 
Turkum:Janubiy Amerika o‘simliklari
Turkum:Mevali daraxtlar
Elizabeta Gjorgievska

Elizabeta Gjorgievska (1972-yil 6-mayda tugʻilgan) — makedoniyalik shifokor, 2019-yildan beri Shimoliy Makedoniyaning beshinchi prezidenti Stevo Pendarovski rafiqasi va birinchi xonim.

 Biografiyasi 
Gjorgievska 1972-yil 6-mayda Skopyeda tugʻilgan. 1996-yil mart oyida Skopye universitetining stomatologiya fakultetini (hozirgi Kirill va Mefodiy nomidagi Skopye universiteti) tamomlagan. 1998-yildan shu fakultetning magistratura bosqichida tahsil olgan va 2002-yilda nomzodlik, 2006-yilda esa doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1997-yildan 1998-yilgacha Gjorgievska yuz-jagʻ jarrohligi klinikasida koʻngilli, 1998-yilda esa bolalar va profilaktik stomatologiya klinikasida shifokor boʻlib ishlagan. 2002-yilda mutaxassisligi boʻyicha imtihondan oʻtgan. 2004-yilda Gjorgievska kichik assistent, 2006-yilda esa Skopye universitetining bolalar profilaktik stomatologiyasi kafedrasida assistenti. 2008-yilda dotsent unvonini olgan (PDF). Bilten na Univerzitetot „Sv. Kiril i Metodiј“ vo Skopјe (1163). Skopјe: 183. 15 February 2018. Archived from the original (PDF) on 8 March 2022..

2002-yilda Gjorgievska magistrlik darajasini olib, bolalar va profilaktik stomatologiya boʻyicha mutaxassis boʻldi, 2006-yildan esa fan doktori. Buyuk Britaniya, Belgiya va Amerika Qoʻshma Shtatlardagi universitetlarga bir nechta tadqiqot tashriflarini amalga oshirgan va bir nechta xalqaro tadqiqot loyihalarida ishlagan.

Gjorgievska 90 dan ortiq maqolalarni nashr ettirgan. Bir qancha milliy hamda xalqaro simpozium va konferensiyalarning tashkiliy va ilmiy qoʻmita aʼzosi boʻlgan. Shimoliy Makedoniya va xorijdagi ilmiy anjumanlarda maʼruzalar hamda seminarlar oʻqigan. Koʻplab asarlar muallifi, jumladan ikkita monografiya va yana uchta monografiya hammuallifidir. 2010-yildan 2014-yilgacha Makedoniya pediatriya va profilaktik stomatologiya assotsiatsiyasining raisi boʻlgan. Stomatologiya bilan bogʻliq turli xalqaro tashkilotlarning aʼzosi va Nyu Yorkdagi Kolumbiya universitetiga tashrif buyurgan.

 Shaxsiy hayoti 
Gjorgievska va Pendarovskiyning bitta farzandi bor. 2014 va 2019-yillardagi mamlakat prezidentlik saylovlarida erini qoʻllab-quvvatlagan. Pendarovskiy intervyusida Gjorgievskaga turmushga chiqqani, chunki xotini „avvalo uy bekasi, ham mehnatkash va fanlar nomzodi“ ligini taʼkidlab oʻtgan.

 

 

 
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1972-yilda tugʻilganlar
Arusiyya madrasasi

Arusiyya madrasasi (Tamil: அரூஸிய்யா மத்ரஸா Arūsiyya Madrasa) — Janubiy Hindiston Tamil Nadu shahrida (Tamil: தமிழ்நாடு Tamizh-Nādu) eng qadimiy arabcha va islomiy taʼlim muassasasiHartung, J; Reifeld, H. Islamic Education, Diversity and National Identity: Dini Madaris in India Post 9/11. SAGE Publications, 2006. . U qirgʻoq boʻyida va Kilakarai islom markazida joylashgan (tamilcha: கீழக்கரை Kīzhakkarai). U hijriy 1082 (milodiy 1671) yilda tashkil etilgan. Arvi mintaqasining (hozirgi Janubiy Hindiston va Shri-Lanka) hurmatli musulmon olimi va avliyosi Shayx Sadaqatulloh b. Sulaymon al-Qohiriy as-Siddiqiy (1042-1115 hijriy/1632-1703-yillar) nomi bilan tanilgan. U arabcha Mādiḥ r-Rasūl (مادح الرسول) epiteti bilan mashhur. Tamil Naduning tamil tilida soʻzlashuvchi musulmon ommasi va olimlari ham oʻzlarining nutqlarida va ida uni Appā(tamilcha: அப்பா) deb atashadiShu’ayb, Tayka. Arabic, Arwi and Persian in Sarandib and Tamil Nadu. Madras: Imāmul 'Arūs Trust, 1993..

 Yangi sxema 
Tamil Naduda ushbu seminariya tashkil etilishidan oldin, mintaqada musulmon olimlari masjidlarda bepul taʼlim berish amaliyoti keng tarqalgan. U

Shayx Sadaqatullohning fikricha, ovqat tayyorlash va turar joyni tartibga solish talabalarni oʻqishga fikrini toʻliq jamlashdan chalgʻitmoqda. Shu sababli, u talabalar uchun zarur boʻlgan barcha qulayliklar, jumladan, oziq-ovqat va turar joy bilan taʼminlab, mutlaqo bepul diniy taʼlim berish uchun muassasa qurishga ahd qilgan.

Bu Janubiy Hindistonning Madras port shahri hukmdori Navob Gʻulom Gʻavt Xon Valaja Vning qiziqishini uygʻotgan muvaffaqiyatli tashabbus boʻlgan. Natijalardan u shunday taassurot qoldirdiki, u Madrasda Madrasa-e-Azam nomi bilan tanilgan arab kollejida ushbu sxemani amalga oshirganShu’ayb, Tayka. Arabic, Arwi and Persian in Sarandib and Tamil Nadu. Madras: Imāmul 'Arūs Trust, 1993..
 

Turkum:Tamil Nadudagi madrasalar
Turkum:Hindistondagi islomiy universitet va kollejlar
Boeny

Boeny — mintaqasi Madagaskarning shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-sharqda Sofiya viloyati, janubdan Betsiboka va janubi-gʻarbda Melaky bilan chegaradosh. Viloyat poytaxti Mahajanga boʻlib, 2018-yilda aholi soni 931 171 kishini tashkil qiladi.
 Maʼmuriy boʻlinmalar 
Boeny viloyati oltita tumanga va 43 ta kommunaga boʻlingan.
 Ambato-Boeni tumani — 11 kommuna
 Mahajanga I tumani — 1 kommuna
 Mahajanga II tumani — 9 ta kommuna
 Marovoy tumani — 12 kommuna
 Mitsinjo tumani — 7 ta kommuna
 Soalala tumani — 3 ta kommuna
 Transportlar 
 Aeroportlar 
 Mahajanga aeroporti
 Soalala aeroporti
 Hududlar 
 Mahavavy-Kinkony Suv-botqoqli yerlar majmuasi
 Bombetoka Beloboka Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Antrema Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Ankarafantsika milliy bog'i
 Baie de Bali milliy bog'i
 Tsingi de Namoroka milliy bogʻi
 Bongolava o'rmoni
Kasijy maxsus qo'riqxonasi

 

 
Kategoriya:Madagaskar hududlari
Grundfos

Grundfos (Grundfos) — Daniya kompaniyasi, nasos uskunalari ishlab chiqaruvchisi. Bosh ofis Bjerringbro (Daniya) shahrida joylashgan boʻlib, 2009-yil holatiga koʻra, bir qancha mamlakatlarda xodimlar soni taxminan 18 ming kishini tashkil etadi.
 Tarixi 
1945-yilda Pol Du Jensen tomonidan asos solingan, birinchi nomi „Bjerringbro Pressestoberi og Maskinfabrik“ („Bjerringbro press quyish va ishlov berish zavodi“), 1967-yilda bir necha bor nomlarini oʻzgartirilgandan soʻng, kompaniya hozirgi nomini oldi.

Pol Du Jensen jamgʻarmasi 1975-yilda oʻzini oʻzi boshqarish instituti sifatida tashkil etilgan. Jamgʻarmaning maqsadi — Grundfos guruhining uzluksiz rivojlanishi. Jamgʻarmaning kapitali va foydasi faqat Jamgʻarma maqsadlari uchun ishlatiladi, yaʼni foyda Grundfos kompaniyalariga qayta investitsiya qilinishi kerak.

Bugungi kunda Grundfos Holding A/S aksiyalarining qariyb 86 foizi fondga, 2 foizga yaqin xodimlarga va 12 foizga yaqin taʼsischilar oilasiga tegishli.

Grundfos Holding A/S barcha Grundfos kompaniyalarining aksariyat aksiyadori hisoblanadi.

1990-yil may oyida Grundfos texnologiya markazi ochildi. Markazda yangi materiallar oʻrganildi, texnologik jarayonlar ishlab chiqildi, zamonaviy ishlab chiqarish uskunalari va mexanizmlari barpo etildi.1993-yilda mahsulotni ishlab chiqish, loyihalash va boshqarish yangi qurilgan „Innovatsiya markazi“ ga koʻchdi.

Alldos, dozalash nasoslari va dezinfeksiya uskunalarini ishlab chiqaruvchi nemis ishlab chiqaruvchisi 2005-yil boshida sotib olingan. Alldos taxminan 250 kishini ish bilan taʼminlagan va Yevropa, Yaqin Sharq va Avstraliyada kuchli ishtirok etgan. Kompaniya dozalash texnologiyasi boʻyicha Grundfosning yagona raqobatchisi edi.

2007-yil 1-dekabrda Grundfos AQSH nasos ishlab chiqaruvchisi Peerless Pumpni sotib olganini eʼlon qildi.

 Faoliyatlari 
250px|Grundfos zavodi
Ishlab chiqarish hajmi yiliga 16 million nasos dona, asosiy mahsulot guruhlari: aylanma nasoslar (UP), suv osti nasoslari (SP) va markazdan qochma nasoslar (CR).Grundfos nasoslardan tashqari nasos elektr dvigatellari va ular uchun butlovchi qismlar ishlab chiqaradi.
thumb|right|Kompaniya shtab-kvartirasi
Grundfos guruhi dunyoning barcha burchaklaridagi kompaniyalar tomonidan taqdim etilgan.56 ta davlatda vakolatxonalar ochilgan, bir qator mamlakatlarda, xususan, Rossiyada ishlab chiqarish boʻlinmalari ochilgan, 2005-yildan beri Leshkovo qishlogʻida zavod faoliyat koʻrsatmoqda ( Moskva viloyati). Grundfos guruhi dunyoning barcha burchaklaridagi kompaniyalar tomonidan taqdim etilgan. Bundan tashqari, Grundfos mahsulotlari 50 dan ortiq mamlakatlardagi distribyutorlar tomonidan sotiladi.

 

Turkum:Shirkatlar
Vitaliy Petrusevich

Vitaliy Viktorovich Petrusevich ( 1960-yil 13-iyun, Minsk, Belarus SSR, SSSR) — sovet va belarus futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

 Futbolchilik faoliyati 
Minsk FSM bitiruvchisi. 1979—1981-yillarda Minskning „Dinamo“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan. 1981-yilda u „Dinamo Brest“ga oʻtdi. 1983-yilda u Tselinnik Tselinograd safiga qoʻshildi va u bilan Ikkinchi liganing 8-zonasi gʻolibi va Qozogʻiston SSR kubogi gʻolibi boʻldi. 1987-yildan 1990-yilgacha Mogilevning „Dnepr“ klubida oʻynagan. 1990—1991-yillarda Oʻzbekiston SSRning "Soʻgʻdiyona" va Fargʻonaning "Neftyanik" klublarida toʻp surgan. 1992-yilda Polshaning KoninningPetrusevich Vitaliy Viktorovich „Gornik“ klubida oʻynagan va u bilan uchinchi liganing 8-zonasi gʻolibiga aylangan. 1993-yilda u "Baltika" ga koʻchib oʻtdi va buning uchun Rossiya kubogida Chernyaxovning „Progress“ (1:0) va Pskov Mashinostroitel (1:0) klublariga qarshi 2 ta oʻyin oʻtkazdi. U 1993/1994-yilgi mavsumni Belarus Oliy ligasida oʻynagan „Torpedo Minsk“ tarkibida oʻtkazgan. 1994-yil avgust oyida u Vladivostok Luch bilan shartnoma imzoladi. 1995-yilda u Belarusga qaytib keldi va u yerda Minskning „Smena“ va „Kobrin“ klublarida oʻynadi. 1996-yilda nafaqaga chiqdi.

 Yutuqlar 

 SSSR Ikkinchi ligasining 8-zonasi gʻolibi: 1984
 SSSR Ikkinchi ligasining 8-zonasi kumush medali sohibi: 1985
 SSSR Ikkinchi ligasining 8-zonasi bronza medali sovrindori: 1986
 Qozogʻiston SSR kubogi gʻolibi: 1986
 Qozogʻiston SSR kubogi finalchisi: 1985
 Polsha uchinchi ligasining 8-zonasi gʻolibi: 1991/1992

 Shahsiy hayot 
Ikki oʻgʻli Vitaliy (1988-yilda tugʻilgan)Petrusevich Vitaliy Vitalevich va Aleksey (1996-yilda tugʻilgan)Petrusevich Aleksey Vitalevich ham professional futbolchi boʻlishgan.

 Eslatmalar 

 

 Profil Sportbox.ru saytida
 Profil Footballfacts.ru saytida
 Profil Teams.by veb-saytida 

Turkum:1960-yilda tugʻilganlar
Turkum:13-iyunda tugʻilganlar
Turkum:Minskda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Kishilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Belaruslik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:FC Baltika Kaliningrad futbolchilari
Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Turkum:FC Dnepr Mogilev futbolchilari
Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Turkum:FC Jenis klubi futbolchilari
Turkum:FC Luch Vladivostok futbolchilari
Turkum:FC Torpedo Minsk futbolchilari
Turkum:FC Minsk futbolchilari
Turkum:FC Kobrin futbolchilari
Turkum:FC Dinamo Brest futbolchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Yanos Aczel

János Dezső Aczél 26 dekabr 1924 yil — 1 yanvar 2020 yil), , shuningdek, Jon Aczel funktsional tenglamalar va axborot nazariyasiga ixtisoslashgan venger — kanadalik matematik ediMember listing, Macar Bilimler Akademisi, accessed 25 January 2013..

 Uning hayoti va faoliyati 
Aczél 1924 yil 26 dekabrda Budapeshtda tugʻilgan. Funktsional tenglamalar va axborot nazariyasi ustida ishlagan.

Aczél Budapesht universitetida matematik tahlil boʻyicha PhD darajasini oldi va Kyoln universiteti, Kossuth universiteti, Miskolc universiteti va Szeged universitetida lavozimlarda ishlagan.. U 1965 yilda Vaterlou universiteti fakultetiga qoʻshildi va oxir-oqibat sof matematika kafedrasining taniqli professori boʻldi. U Florida universiteti, Stenford universiteti va Kaliforniya texnologiya institutida yordamchi professor sifatida ham ishlagan.

U oʻzi asos solgan va birinchi soni 1968 yilda nashr etilgan " Aequationes Mathematicae " jurnalining faxriy bosh muharriri boʻlib qoldi.

 Mukofot va unvonlar 
U 1961 yil M. Beke mukofoti va 1962 yil Vengriya Fanlar Akademiyasi mukofoti kabi turli mukofotlar sohibidir. Aczél Karlsrue universiteti, Grats universiteti va Katovitseʼdeki Sileziya universitetining faxriy unvonlarini oldi.. 1971 yilda Kanada Qirollik jamiyati aʼzosi etib saylangan. 1988 yilda u Santyago Ramon va Kajal medalini qoʻlga kiritdi. 1990 yilda u Vengriya Fanlar akademiyasining tashqi aʼzosi boʻldi Member listing, Macar Bilimler Akademisi, accessed 25 January 2013. va 2004 yilda u akademiya tomonidan eng koʻzga koʻringan „beshta buyuk“ vengriya matematiklaridan biri sifatida taqdirlandi. Qolganlari Jon Horvat, Stiven Gal, Akos Kassar va Laslo Fuchs edi. 2008 yilda u dunyodagi eng qadimgi faol matematik jamiyati Gamburg matematika jamiyatining faxriy aʼzosi boʻldi.

2004 yilda u „funktsional tenglamalar nazariyasi, axborot oʻlchovlari, indeks raqamlari, guruh qarorlarini qabul qilish, yigʻish, ishlab chiqarish funktsiyalari boʻyicha kashshof ishi uchun“ yillik „Axborotni qayta ishlash va noaniqlikni boshqarish“ konferentsiyasining Kampe de Fériet mukofotiga sazovor boʻldi.

Aequationes Mathematicae jurnalining soni 1999, 2005 va 2010 yillarda Akselga uning 75, 80 va 85 yilligi sharafiga bag'ishlangan edi. Venger-kanadalik matematik Yanosh Acsel 2020-yil 1-yanvarda 95 yoshga toʻldi. U tugʻilgan kunidan olti kun oʻtib vafot etdi....

 Kitoblar 
Aczél quyidagi asarlarning muallifi yoki hammuallifi edi:

 .
 . Previously published in German as Vorlesungen über Funktionalgleichungen und ihre Anwendungen (Birkhäuser, 1961).
 .
 .
 .

 

Turkum:2020-yilda vafot etganlar
Turkum:1924-yilda tugʻilganlar
Abdulaziz Sotvoldiyev

Sotvoldiyev Abdulaziz Abdimoʻminovich – iqtisodiyot fanlari doktori, professor (1993). 1995-yildan 2011-yilga qadar Andijon muhandislik-iqtisodiyot instituti (hozirgi Andijon mashinasozlik instituti rektori sifatida faoliyat yuritgan.

 Tarjimai holi 
Abdulaziz Sotvoldiyev 1950-yilda Andijon shahrida tugʻilgan. 1971-yilda Toshkent politexnika institutini Iqtisodiyot va kimyo sanoatini tashkil etish yoʻnalishi bakalavriatini, 1977-yilda aspiranturasini tamomlagan. Shuningdek, 1993-yilda Sankt-Peterburg iqtisod va moliya universiteti doktoranturasini bitirgan.
Abdulaziz Sotvoldiyev 2024-yilning 31-mart kuni vafot etgan.

 Mehnat faoliyati 
Abdulaziz Sotvoldiyev mehnat faoliyatini 1971—1974-yillarda Toshkent politexnika instituti Kimyo sanoati iqtisodi va uni boshqarish kafedrasi assistentligidan boshlagan. 1977—1990-yillarda Andijon viloyati mehnatni tashkil etish markazi boʻlim boshligʻi, Toshkent xalq xoʻjaligi instituti Andijon filiali savdo iqtisodi kafedrasi katta oʻqituvchisi, mudiri, 1993—1995-yillarda Andijon iqtisodiyot va boshqaruv instituti ilmiy ishlar boʻyicha prorektori vazifalarida ishlagan. 2011—2021-yillarda Andijon mashinasozlik instituti iqtisodiyot, ishlab chiqarishni boshqarish va tashkil etish, sanoat ishlab chiqarishini tashkil etish kafedralari professori lavozimlarida ishladi. 2021-yildan vafotiga qadar Iqtisodiyot kafedrasi professori sifatida yoshlarga taʼlim tarbiya berib kelayotgandi.

Abdulaziz Sotvoldiyev 1995-yildan 2011-yilga qadar Andijon muhandislik-iqtisodiyot instituti (hozirgi Andijon mashinasozlik instituti rektori sifatida faoliyat yuritib, oliy taʼlim tizimini rivojlantirish, malakali mutaxassislarni tayyorlashda oʻzining salmoqli hissasini qoʻshgan.

 Ilmiy faoliyati 
Abdulaziz Sotvoldiyev 1979-yilda Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot va moliya universiteti „Uzluksiz ishlab chiqarishda mehnatni tashkil etishni takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari: OʻzSSR qurilish materiallari sanoatining asosiy tarmoqlari misolida“(Osnovnie napravleniya sovershenstvovaniya organizatsii truda v neprerivnix proizvodstvax : na primere osnovnix otrasley promishlennosti stroitelnix materialov UzSSR) mavzusida iqtisod fanlari nomzodi dissertatsiya ishini himoya qilgan hamda iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasi ega boʻlgan. 1993-yilda esa iqtisod fanlari doktorlik ilmiy darajasi uchun „Oʻzbekiston Respublikasida bandlikni boshqarish“ mavzusida dissertatiya ishini munosib himoya qilgan.
Abdulaziz Sotvoldiyev bir nechta darslik, oʻquv va amaliy qoʻllanmalar , yuzlab ilmiy maqola va tezislar muallifi hisoblanadi.

 

Turkum:Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Turkum:Oʻzbekistonlik iqtisodchilar
Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari
Valeriy Fadeyev (futbolchi, 1939)

Valeriy Vladimirovich Fadeyev (1939-yil 20-iyul, Moskva — 2021-yil 11-avgust) — sovet futbolchisi. 1960-yildan sport ustasi.

 Biografiya 
Valeriy „Metrostroy“ yoshlar jamoasida futbol oʻynay boshlagan. Maktab direktori 1930—1940-yillardagi mashhur CDKA himoyachisi Konstantin Lyaskovskiy, Fadeyevning birinchi murabbiyi esa bolalar murabbiyi Nil Gugnin edi. Fadeyev yoshlar jamoasi tarkibidagi dastlabki oʻyinini GPZ (podshipnik zavodi) jamoasi bilan oʻyinda debyut qildi va birinchi oʻyinda 4 ta gol urgan. Tez orada u FSMga oʻtdi. 1958-yilda Voronejda boʻlib oʻtgan futbol maktablari oʻrtasidagi SSSR chempionatidan soʻng, Fadeyev Moskvaning „Spartak“, „CSK MO“ va „Dinamo“ klublaridan takliflar ola boshlagan. Fadeyevning murabbiyi Konstantin Beskov unga „Dinamo“ga oʻtishni maslahat bergan. Jamoadagi ilk mavsumida u 5 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urib, mamlakat chempioniga aylanganfc-dynamo.ru/igry/prot.php?id=1959. 1966-yil aprel oyidan beri Fadeyev doimiy ravishda tarkibda boʻlgan va shu vaqt ichida 7 ta oʻyin oʻtkazdi, ammo Kiyevning „Dinamo“ jamoasidan (0:2) magʻlub boʻlganidan soʻng, bosh murabbiy Solovyov yigʻilish oʻtkazib, Fadeyev va Vladimir Glotov jamoani magʻlubiyatiga asosiy sababchilar boʻlganini aytgan. Fadeyev shundan soʻng Donetskning „Shaxtyor“ klubiga oʻtdi. Keyinchalik Oʻzbekistonning „Politodel“, Mahachqalʼaning „Dinamo“ va Tselinograd „Dinamo“ jamoalari tarkibida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng „Avtomatika“ konstruktorlik byurosida katta, keyinchalik esa yetakchi muhandis boʻlib ishlagan. Qayta qurish davrida u restoranda bosh ofitsiant boʻlgan, keyin nafaqaga chiqqunga qadar „Lukoyl“ shoʻba korxonasi „Kvorum“ bosh direktorining oʻrinbosari boʻlgan.

2021-yil 11-avgustda vafot etgan.

 Milliy jamoadagi faoliyati 
Murabbiy Vyacheslav Solovyov tomonidan SSSR olimpiya terma jamoasiga taklif qilingan. 1964-yil 28-iyunda GDR terma jamoasi qarshi oʻynagan. Oʻyin Germaniyaning 4:1 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan, bu uchrashuvda Fadeyev gol ura olmagan.

 Shahsiy hayot 
Bolaligida u eri bilan Kauchuk zavodida ishlagan xolasi qoʻlida tarbiyalangan. Mening otam oddiy ishchi sifatida chet elga joʻnatilgan va Avstriya va Angliya mamlakatlarida ishlagan. Uyga qaytgach, u tarmoq vazirliklaridan birida boshqarmaga rahbarlik qilgan. Plexanov nomidagi institutda tahsil olgan, 1966-yilda institutni tamomlagan.

 Yutuqlar 

 Jamoalar 

 Dinamo Moskva

 SSSR chempioni : 1959, 1963
 SSSR chempionatining kumush medali sovrindori: 1962
 SSSR chempionatining bronza medali sovrindori: 1960

 Shaxsiy 

 SSSRda mavsumning eng yaxshi 33 nafar futbolchisi roʻyxatida 3-oʻrin: 1963

 

Turkum:1939-yilda tugʻilganlar
Turkum:20-iyulda tugʻilganlar
Turkum:Moskvada tugʻilganlar
Turkum:2021-yilda vafot etganlar
Turkum:11-avgustda vafot etganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:SSSR sport ustasi
Turkum:FC Jenis klubi futbolchilari
Turkum:FC Dinamo Mahachqalʼa futbolchilari
Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Turkum:Shaxtyor Donetsk futbolchilari
Turkum:Dinamo Moskva klubi futbolchilari
Alfred Haar

Alfred Haar (1885-yil 11-oktabr, Budapesht — 1933-yil 16-mart, Seged) - vengriyalik matematik . 1904 yilda Gettingen universitetida oʻqishni boshladi. Doktorlik dissertatsiyasiga Devid Hilbert rahbarlik qilgan. Haar oʻlchovi, Haar toʻlqini va Haar transformatsiyasi uning sharafiga nomlangan. 1912-1919 yillarda Kluj-Napokadagi Frans Jozef universitetida dars bergan. Frigyes Riesz bilan birgalikda u Szeged universitetini matematika markaziga aylantirdi. U Riesz bilan birgalikda Acta Scientiarum Mathematicarum jurnaliga asos solgan.

 Hayotiy 
Haar 1885-yil 11 oktyabrda Budapeshtda Ignak Haar va Emma Fuchs oilasida venger-yahudiy Transcending Tradition: Jewish Mathematicians in German Speaking Academic Culture, Birgit Bergmann, (Springer 2012), page 63 oilasida tugʻilgan. 1903-yilda u Fasori Evangelikus Gimnazium oʻrta maktabini tugatgan va u yerda Laslo Ratzning talabasi boʻlgan. U universitet taʼlimini Budapeshtda boshlagan, keyin matematika va fanni oʻrganib, Gettingenga koʻchib oʻtgan. U oʻrgatgan koʻplab mashhur professorlar orasida Loran Eötvös, Jozsef Kürschak, Constantin Carathéodory, David Hilbert, Feliks Christian Klein va Ernst Zermelo bor.

Oʻrta maktab yillarida u maktab oʻquvchilari uchun "Középiskolai Mathematicai Lapok" matematika jurnali bilan hamkorlik qildi va milliy Eötvös Loránd matematika tanlovida gʻolib chiqdi. U Budapesht Texnik Universitetiga Kimyoviy muhandislik fakulteti talabasi sifatida oʻqishga kirdi, lekin oʻsha yili Budapesht universitetiga, bir yildan soʻng esa Göttingen universitetiga oʻtdi. Uning doktorlik tadqiqotiga 1909-yil iyun oyida bitirgan Hilbert rahbarlik qilgan. Uning 49 betlik dissertatsiyasi Shturm-Liouvil funktsiyalari va sferik funktsiyalar tizimlarini oʻrganadi, hozirda keng qoʻllaniladigan Haar ortogonal tizimlari bilan tanishadi. Xuddi shu yili u universitetda maxsus professor boʻlish huquqiga ega boʻldi.

1912-yilda Avstriya-Vengriyaning Kolozsvar shahridagi Frans Jozef universiteti (hozirgi Ruminiyadagi Kluj-Napoka) uni Gyula Farkas va Frigyes Ries bilan birga professor-oʻqituvchi sifatida ishlashga taklif qildi va u „Kvatika“ professori boʻldi. Oʻsha paytdagi maʼruza matnlarining bir qismi keyinchalik kitobga aylandi. Transilvaniyani Ruminiyaga oʻtkazgan Trianon shartnomasidan soʻng, universitet yangi chegaralardagi eng yaqin shahar boʻlgan Szegedga koʻchib oʻtishi kerak edi, u yerda Riesz bilan birgalikda Matematika markazi va birinchi xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan Vengriya matematik jurnali Acta ga asos soldi. Scientiarum Mathematicarum .

Uning Seged universitetidagi doktorantlaridan biri Bela Szokefalvi-Nagi edi.

Xaar 1933-yil 16 martda oshqozon saratonidan vafot etdi.

 Tadqiqot sohalari 
Uning natijalari matematik tahlil va topologik guruhlar sohalaridan kelib chiqadi; U, ayniqsa, ortogonal funksiya tizimlari, singulyar integrallar, analitik funksiyalar, differensial tenglamalar, toʻplamlar nazariyasi, funksiyalar yaqinlashuvi va variatsion hisoblarni oʻrgangan.

 Nashrlar 

 
 

 

 
 Mathematics Genealogy Projectʼte Alfréd Haar
 
Turkum:1885-yilda tugʻilganlar
Turkum:1933-yilda vafot etganlar