Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Etela Farkašová

Etela Farkašová (qizlik familiyasi: Zipserová; 1943-yil 5-oktyabrda tugʻilgan) — slovakiyalik taniqli yozuvchi va faylasuf. U Slovakiya falsafiy tafakkuri va zamonaviy prozasida ayollar mavzusini intellektual darajaga koʻtargan ijodkorlardan biri hisoblanadi.

 Biografiyasi 
Etela Farkašová 1943-yil 5-oktyabrda Levoča shahrida dunyoga kelgan. U dastlab Trnava universitetida matematika va fizika yoʻnalishi boʻyicha tahsil oldi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, bir muddat oʻrta maktabda oʻqituvchi boʻlib ishladi. Keyinchalik u oʻz qiziqishlarini gumanitar sohaga yoʻnaltirib, Komenskiy universitetida falsafa va sotsiologiya yoʻnalishida oʻqidi va 1972-yilda oliy maʼlumotga ega boʻldi.

Oʻshandan beri u Komenskiy universitetining falsafa kafedrasida maʼruzalar oʻqib keladi. Garchi u 2010-yilda rasman nafaqaga chiqqan boʻlsa-da, bugungi kunda ham falsafa boʻyicha Emeritus professor hamda universitet qoshidagi Gender tadqiqotlari markazi tadqiqotchisi sifatida faoliyatini davom ettirmoqda. Farkašová, shuningdek, nemis va ingliz tillaridan tarjimalar qiladi.

 Ilmiy va falsafiy faoliyati 
Faylasuf sifatida Farkašová epistemologiya (bilish nazariyasi) muammolariga alohida eʼtibor qaratadi. Uning tadqiqotlarida falsafa va fan, shuningdek, falsafa va sanʼat oʻrtasidagi munosabatlar markaziy oʻrin egallaydi. 1990-yillardan boshlab u Feminist falsafa sohasida izlanishlar olib bora boshladi. U Sharq-Gʻarb ayollari tarmogʻi (NEWW), Xalqaro PEN-klubning Slovakiya boʻlimi va Avstriya yozuvchilar uyushmasi aʼzosi hisoblanadi. Shuningdek, u slovakiyalik ayol yozuvchilarning „FEMINA“ klubi hammuassisidir.

 Adabiy yutuqlari 
Etela Farkašová badiiy adabiyotda 1978-yilda „Vaqtning qayta ishlab chiqarilishi“ (slovakcha: Reprodukcia času) nomli hikoyalar toʻplami bilan debyut qildi va ushbu asari uchun Ivan Krasko mukofotiga loyiq koʻrildi. Uning ijodiy faoliyati xalqaro miqyosda ham eʼtirof etilgan. 2004-yilda Slovakiya va Avstriya oʻrtasidagi madaniy hamkorlikni rivojlantirgani uchun Avstriya prezidenti tomonidan medal bilan taqdirlangan.

2018-yilda uning „Ssenariy“ (slovakcha: Scenár) nomli kitobi nufuzli Anasoft Litera mukofotini qoʻlga kiritdi. Bu asarda muallif shiddatli va tezkor zamonda „sekin yashash“ (pomalosť) imkoniyatlari haqida falsafiy-badiiy mushohada yuritadi. Oʻsha yili u adabiyot yoʻnalishida „Kristal qanot“ (Crystal Wing) mukofoti sohibasiga ham aylandi. 2023-yil holatiga koʻra, muallifning 14 ta badiiy asari nashr etilgan boʻlib, ular bir qancha tillarga tarjima qilingan.

 

Turkum:1943-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Slovakiyalik yozuvchilar
Turkum:Slovakiyalik faylasuflar
Turkum:Feministlar
Turkum:Slovakiyalik tarjimonlar
Turkum:Ayol yozuvchilar
Turkum:Komenskiy universiteti professor-oʻqituvchilari
Turkum:Komenskiy universiteti bitiruvchilari
Qorasiyroq aholi punkti

Qorasiyroq (aholi yashash punkti) 
Qorasiyroq - O'zbekiston Respublikasi, Jizzax viloyati, Sharof Rashidov tumanidagi qishloq (mahalla fuqarolar yig'ini). Uch joy nomi o'zbek-qurama xalqi tarkibidagi qadimiy "qorasiyroq" urug'i nomi bilan bog'liq bo'lib, chuqur tarixiy va etnik ildizlarga ega.

 Tarixi va etiologiyasi 
"Qorasiyroq" nomi - etnotoponim (urug' nomi asosida vujudga kelgan joy nomi) keladi. Tadqiqotchi olimlar T.Nafasov.Qorayevlarning asarlarida ushbu nomning kelib chiqishi ilmiy tahlil va tahlil:

 Etnik tarkib: Shu aholi punktiga o'zbeklarning qurama guruhi tarkibiga kiruvchi "qorasiyroq" urug'i asos solgan. Quramalar Toshkent vohasi (Ohangaron, Piskent) va Jizzaxida asosida o'troqlashgan etnik jamoa bo'lib, tarkib tarkibi bir necha o'zbek urug'larining birlashuvidan hosil bo'lgan.
 Qadimiy ildizlar: Ayrim tarixiy va Wikipedia ma'lumotlariga ko'ra, "siyroq" (sirok) komponenti miloddan oldingi VI–IV asrlarda O'rta Osiyoda yashagan qadimiy sak-massaget qabilalarining bir paydo bo'lishi. Eron shohi Doroning qo'shinini cho'lda adashtirib, vatanini himoya qilgan mashhur cho'pon Shiroq (Siraq) ismi ham aynan shu qabila nomi bilan bog'lanadi.
 Ma'nosi: Turkiy tillarda "qora" - katta, kuchli, asosiy ma'nolarini anglatsa, "siyroq" (siroq) - qadimiy tilda "oyoq", "boldir" yoki "son" ma'nolarini bildiradi. Bu urug'ning o'ziga xos belgisi yoki totemik ramzi bo'lgan bo'lishi mumkin.

 Geografiya 
Qorasiyroq aholi yashash punkti Jizzax vohasining markaziy qarorgohi, Sharof Rashidov (sobiq Jizzax tumani) hududi. Qishloq o'zining qulay geografik joylashuvi, unumdor tuprog'i va suv resurslari bilan ajralib turadi. Hudud iqlimi keskin kontinental bo'lib, dehqonchilik va chorvachilik uchun juda mos keladi.

 Aholisi 
Mahallada asosan o'zbeklar istiqomat qiladi. Tarixiy ma'lumotlarga ko'ra, bu yerdagi aholi o'zining urug'-qobilaviy an'analarini saqlab qolgan, ammo vaqt o'tishi bilan umumo'zbek madaniyati va tili bilan to'liq integratsiyalashgan. Aholi asosan dehqonchilik, chorvachilik va bogʻdorchilik bilan shugʻullanadi.

 Iqtisodiyoti va ijtimoiy soha 
Qishloq iqtisodiyotining negizini agrosanoat tashkil qiladi:

 Dehqonchilik: G'alla, paxta va sabzavot ekinlari yetishtirish.
 Chorvachilik: Qoramolchilik va qo‘ychilik.
 Infratuzilma: Mahalla davolash umumta'lim maktablari, maktabgacha ta'lim muassasalari, tibbiyot maskanlari va maishiy xizmat ko'rsatish ob'ektlari mavjud.

 Shuningdek qarang: 

 Quramalar
 Piskent tumanidagi Qorasiyroq qishlog'i
 Shiroq (sak qahramoni)

 : 

 T. Nafasov, V. Nafasova. "O'zbek tili toponimlarining o'quv izohli lug'ati".
 S. Qorayev. "Toponimika" (2021).
 A.A.Zakirov, B.S.Mavlyanov. "Jizzax viloyati nomlarining izohli lug'ati" (Kamalak-Press" 2025)
Abu Nasr Muhammad

thumb|300px|right|Mahmudning Gʻarchistonga yurishi davomida qal’ani qamal qilayotgan tasviri

Abu Nasr Muhammad (1015 yoki 1016-yilda vafot etgan) — Gʻarchiston hukmdori, nomaʼlum sanadan 990-yillargacha hukmronlik qilgan. Eroniy knyazlar sulolasiga mansub boʻlib, Gʻarchistonni boshqargan va Shar („ulugʻlik va hukmronlik“) unvonini olgan. Mazkur sulola Abu Nasr Muhammaddan avval ham hududni boshqargan boʻlsa-da, Abu Nasr ushbu sulolaning tarixda nomi maʼlum boʻlgan ilk aʼzosi hisoblanadi. Otasi Asad ismli shaxs boʻlib, ehtimol undan oldin hukmronlik qilgan.

 Hayoti 
Abu Nasr oʻz syuzereni Somoniy hukmdor Nuh II davrida yashagan. U ilm-fanga qiziqqan boʻlib, saroyiga koʻplab olimlar tashrif buyurgan va Abu Nasr ularga homiylik qilgan. Shoh Muhammad ismli yosh oʻgʻli ham boʻlgan. Oʻgʻli voyaga yetgach, Abu Nasr taxtdan voz kechib, hokimiyatni unga topshirgan va oʻzi butun eʼtiborini ilm olishga qaratgan. Biroq 994-yilda kuchayib ketgan simjuriy isyonchi Abu Ali Simjuriy Gʻarchistonga bostirib kirib, Abu Nasr Muhammad va uning oʻgʻli Shoh Muhammadni oʻz yurtidan qochishga majbur qilgan. Ular bir qalʼaga chekinib, oʻsha yerda oʻzlarini mustahkamlab olishgan.

Sharlar sulolasiga omad kulib boqqan. Somoniylar vassali boʻlgan Gʻaznaviylar shahzodasi Sabuktegin tez orada Abu Aliga hujum qilib, uni Gurgonga chekinishga majbur qilgan. Shu tariqa Sharlar oʻz yurtlarini qayta egallash imkoniga ega boʻlgan. Biroq 998-yilda Mahmud boshchiligidagi Gʻaznaviylar shu qadar kuchayib ketganki, ular Somoniylardan mustaqillik eʼlon qilgan va tez orada Somoniylarga boʻysunuvchi davlatlarni, jumladan, Gʻarchistonni ham oʻziga boʻysundira boshlagan. 1012-yilda Mahmud Shoh Muhammadning yomon xulq-atvorini bahona qilib, uning hududlariga bostirib kirgan.

Abu Nasr bosqinga qarshilik koʻrsatmay, tez orada Gʻaznaviy qoʻshinlariga taslim boʻlgan. Shoh Muhammad esa qarshilik koʻrsatishni tanlagan. Biroq magʻlubiyatga uchrab, asir olingan. Shoh Muhammad asirlik davrida yomon munosabatga uchragan boʻlsa, Abu Nasr hurmat bilan qabul qilinib, eʼzozlangan. Mahmudning vaziri Ahmad Maymandiy ham Abu Nasrga katta hurmat koʻrsatib, hatto uni himoya qilishga harakat qilgan. Abu Nasr 1015 yoki 1016-yilda vafot etgan. Biroq uning sulolasi vakillari bir necha oʻn yillardan soʻng Gʻuriylar xizmatida tilga olinadi.

 

 
 
 

Turkum:1010-yillarda vafot etganlar
Turkum:10-asrda tugʻilganlar
Turkum:10-asr eroniylari
Turkum:11-asr eroniylari
Turkum:10-asr Osiyo monarxlari
Abu Nasr Mushkan

Abu Nasr Mansur ibn Mushkan , shuningdek, Abu Nasr Mushkan  — fors davlat arbobi, 1011/1012-yildan to 1039/1040-yilda vafotiga qadar Gʻaznaviylar devonxonasi boshligʻi lavozimida xizmat qilgan. Jiyani Tohir ibn Ali ibn Mushkan „Siqat al-Mulk“ unvoni bilan mashhur boʻlib, Sulton Mas’ud III hukumati vaziri lavozimida xizmat qilgan.

 

 
 
 
 
 

Turkum:1040-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:11-asr eroniylari
Turkum:Gʻaznaviylar amaldorlari
Turkum:Xurosonliklar
Hasanvayh

Hasanvayh (Hasanuya), Hasanvayh al-Kurdiy, shuningdek, Abulfavoris — kurd hukmdori hamda Hasanvayhiylar sulolasi asoschisi, 961-yildan 979-yilgacha hukmronlik qilgan.

Hasanvayh buvayhiylarni Somoniylarga qarshi qoʻllab-quvvatlagan va bu orqali maʼlum darajada kuch orttirish imkoniga ega boʻlgan. Oxir-oqibat, Luriston, Dinovar, Nahavand, Daquq, Shahrizor va Hamadonning katta qismini nazorat qilgan hamda shu darajada qudratli boʻlganki, buvayhiylar uni bezovta qilishdan tiyilganlar. Hasanvayhning taʼsiri hatto Ozarbayjongacha yetib borgan.

 Hayoti 
Hasanvayh Husayn ismli shaxsning oʻgʻli boʻlib, Kurd qabilasi boʻlgan Barzikoniylarga mansub edi. 961-yilda Hasanvayh bir nechta qal’alarni egallashga muvaffaq boʻlib, shu tariqa Hasanvayhiylar sulolasiga asos soldi. Hamadondagi Buvayhiylar hokimi Sahlon ibn Musofir hamda buvayhiylar vaziri Abulfadl ibn al-Amidga qarshi muvaffaqiyatli kurashdi. 970-yilda Abulfazlning vorisi bilan kelishuvga erishib, unga koʻra yiliga dinor toʻlash evaziga mustaqilligi tan olinishiga erishdi. 976-yil 16-sentyabrda Jibaldagi buvayhiylar hukmdori Rukn ud-Davla vafot etdi. Uning oʻlimidan soʻng Iroqdagi Buvayhiylar hukmdori Izz ud-Davla Rukn ud-Davlaning oʻgʻli Adud ud-Davladan qasos olishga tayyorgarlik koʻra boshladi. Buning sababi Adud ad-Davla uni taxtdan agʻdarishga uringani edi.

Izz ud-Davla Adud ud-Davlaning ukasi va Hamadon hududlarida otasining vorisi boʻlgan Faxr ud-Davla bilan ittifoq tuzdi. Shuningdek, Shimoliy Iroqda hukmronlik qilayotgan Hamdoniylar hamda Hasanvayh bilan ham ittifoq tuzdi. Biroq Rukn ud-Davlaning uchinchi oʻgʻli Muʻayyad ud-Davla Adud ad-Davlaga sodiq qolgan edi. Natijada, Adud ud-Davla Izz ad-Davla va uning ittifoqchilarini magʻlub etdi. Shundan soʻng Hasanvayh Adud ud-Davla bilan sulh tuzdi va Adud ud-Davla uni kechirdi. Hasanvayh 979-yilda Behistun janubida joylashgan Sarmajda vafot etdi. Oradan koʻp oʻtmay uning oʻgʻillari oʻrtasida fuqarolar urushi boshlandi. Buvayhiylar oʻrtasidagi ichki kurash Adud ud-Davla va Faxr ud-Davla oʻrtasida davom etardi. Adud ud-Davla oxir-oqibat gʻalaba qozonib, Faxr ud-Davlani Buvayhiylar hududidan quvib chiqardi. Shundan soʻng Hasanvayhning barcha oʻgʻillarini qatl ettirdi. Faqat Badr ibn Hasanvayh ismli bir oʻgʻlini tirik qoldirib, uni Hasanvayhiylar sulolasi hukmdori etib tayinladi.

 

 
 
 

Turkum:Yaqin Sharqda 10-asr hukmdorlari
Turkum:Kurd hukmdorlari
Turkum:979-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:10-asr kurdlari
Shusha gilam muzeyi

Shusha gilam muzeyi — Shusha shahrida joylashgan Ozarbayjon davlat gilam va amaliy san’at muzeyining filiali boʻlib, Qorabogʻ gilamchilik anʼanalarini oʻrganish, saqlash va rivojlantirish maqsadida 1985-yil 26-sentabrda Ozarbayjon SSR Madaniyat vazirligining 502-sonli buyrugʻi bilan tashkil etilgan.

Filial oʻz faoliyatini 1987-yil 19-mayda general Samad bey Mehmandarovga tegishli 18-asr saroyida boshlagan.

Artsax shaharni nazorat qilgan davrda muzey kolleksiyasi Bakudagi Ozarbayjon gilam muzeyiga koʻchirilgan.

2020-yilgi Togʻli Qorabogʻ sulh kelishuvidan soʻng Ozarbayjon Shusha ustidan nazoratni qayta qoʻlga kiritgach, muzey oʻzining asl joyiga qaytish rejalarini eʼlon qildi. Qayta tiklangan muzey 2023-yilda yana ochildi.

 Yana qarang 

 Shushi gilam muzeyi — 2011–2020-yillarda shaharda faoliyat yuritgan arman muzeyi

 

Turkum:Gilam muzeylari
Turkum:Ozarbayjondagi muzeylar
Pleurothallis pruinosa

Pleurothallis pruinosa — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Janubiy Amerikada uchraydi.
 

pruinosa
Pleurothallis ruscifolia

Pleurothallis ruscifolia — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur 600–2400 metr balandliklarda, And togʻlari hamda Markaziy Amerikada uchraydi.
 

ruscifolia
Pleurothallis anthrax

Pleurothallis anthrax — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning janubiy qismi va Venesuelada uchraydi.
 

anthrax
Pleurothallis applanata

Pleurothallis applanata — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvadorda uchraydi.
 

applanata
Pleurothallis arctata

Pleurothallis arctata — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Peruda, And togʻlarida taxminan 2200 metr balandliklarda uchraydi.
 

arctata
Masdevallia floribunda

Masdevallia floribunda — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Meksikaning janubiy qismidan Gondurasgacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

floribunda
Masdevallia fractiflexa

Masdevallia fractiflexa — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvadorning janubi-sharqiy qismida uchraydi. Qishda gullaydi va bitta, diametri 2,5 sm ga yetadigan gul hosil qiladi.
 

 
 

fractiflexa
Masdevallia agaster

Masdevallia agaster — Orxideya oilasiga mansub epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvadorning janubiy qismida uchraydi.
 

 

agaster
Masdevallia pumila

Masdevallia pumila — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning janubiy qismidan Boliviyaning markaziy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 
 Masdevallia pumila at the Culture Sheet
 

pumila
Masdevallia goliath

Masdevallia goliath — Orxideya oilasiga mansub epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Peruning shimoli-sharqiy qismi va Ekvadorning janubi-sharqiy qismida uchraydi. Boshqa hududlarda manzarali oʻsimlik sifatida yetishtiriladi. Tabiatda 1500 metr balandlikdan yuqori boʻlgan bulutli oʻrmonlarda oʻsadiLuer, Carlyle A. 1992. Three new species of Masdevallia (Orchidaceae) from South America. Novon 2:6-11.Dodson, C.H. 2002. Lepanthopsis–Oliveriana. 3: 433–651. In C.H. Dodson. Native Ecuadorian Orchids. Colina, Medellin.Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador, Monographs in Systematic Botany from the Missouri Botanical Garden 75: i–viii, 1–1181. Missouri Botanical Garden, St. Louis..
 

goliath
Masdevallia herradurae

Masdevallia herradurae — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadagi Gʻarbiy Kordilyera va Markaziy Kordilyera hududlarida uchraydi.
 

 

herradurae
Masdevallia ignea

Masdevallia ignea — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiya hududiga xos.
 

 

ignea
Masdevallia angulifera

Masdevallia angulifera — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Janubiy Amerikaning shimoliy qismida joylashgan Kolumbiyadagi Gʻarbiy Kordilyera va Markaziy Kordilyera hududlarida uchraydi.
 

 

angulifera
Masdevallia barlaeana

Masdevallia barlaeana — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Peru hududiga xos.
 

 

barlaeana
Ibrohim ibn al-Mudabbir

alt=Abū Isḥāq Ibrāhīm ibn Muḥammad ibn ʿAbdallāh ibn al-Mudabbir|right|thumb|Al-Mutavakkil dinori
Abu Isʼhoq (yoki Abu Yusr) Ibrohim ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn al-Mudabbir (odatda shunchaki Ibrohim ibn al-Mudabbir nomi bilan tanilgan) — Abbosiy xalifaligining yuqori martabali saroy amaldori va moliyaviy maʼmuri.

 Tarjimai hol 
Ibrohim va uning akasi, Abul-Hasan Ahmad ehtimol fors boʻlgan. Ikkalasi ham adab ahllari orasida eʼtiborli shaxslar boʻlib, Samarradagi Abbosiylar saroyida yuqori mavqega koʻtarilganlar.

Ibrohim xalifa al-Mutavakkil (847–861-yillarda hukmronlik qilgan) ning bazm hamrohlaridan biri sifatida mashhurlikka erishdi. Xalifaning marhamati natijasida u eng muhim saroy amaldorlaridan biriga aylandi. Uning akasi Ahmad ham oʻsha paytda eng qudratli mansabdorlardan biri edi. Vazir Ubaydulloh ibn Xoqon ikki aka-ukadan xavotir olib, 854/5-yilda ikkalasining ham mansabdan tushirilishi va qamoqqa tashlanishiga sababchi boʻldi. Akasidan farqli oʻlaroq, u qamoqda bir necha yil qoldi; qachon ozod etilgani nomaʼlum, soʻng Ahvozda soliq yigʻuvchi etib tayinlangan. U yerda ishlagan davrida Zanj qoʻzgʻolonchilari tomonidan asir olinadi. Ular uni Basraga olib borib, u yerda qamoqqa tashlagan, biroq u qamoqxona devorini buzib qochishga muvaffaq boʻldi.

882-yilda u xalifa al-Mu’tamid (870–892-yillarda hukmronlik qilgan) bilan birga Ahmad ibn Tulun huzuriga qochib oʻtish urinishida hamroh boʻldi va qisqa muddatga uning vaziri etib tayinlandi. 892/893-yilda vafot etgan paytida u xalifaning shaxsiy mulklari devon boshligʻi edi.

al-Mudabbir ehtimol maʼmuriyat haqida al-Azra fi mavazin al-balagʻa va adavat al-kitaba nomli risolaning muallifi boʻlgan. U haqidagi latifalar, shuningdek, uning bir nechta sheʼrlari, jumladan mashhur qoʻshiqchi qiz Aribga bagʻishlanganlari ham turli oʻrta asr toʻplamlarida saqlanib qolgan.

 

 

 

Turkum:893-yilda vafot etganlar
Turkum:Abbosiy xalifaligi amaldorlari
Turkum:9-asr eroniylari
Turkum:Abbosiylar xalifaligining asirlari va mahbuslari
Turkum:9-asr arab tili shoirlari
Masdevallia rolfeana

Masdevallia rolfeana — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kosta-Rika hududida uchraydi. U Epidendreae urugʻiga mansub.
 

 

rolfeana
Qoʻqon xoni

1709-1876-yillarda Farg'ona vodiysi va Toshkent hududida tashkil topgan Qo'qon xonligini boshqaruvchi hukmdor.
Masdevallia mejiana

Masdevallia mejiana — Orxideya oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kolumbiya hududida uchraydi.
 

 

mejiana
Masdevallia striatella

Masdevallia striatella — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kosta-Rikadan Panamaning gʻarbiy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.

 

striatella
Masdevallia bicolor

Masdevallia bicolor — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Janubiy Amerikaning gʻarbiy qismidan Venesuelaning shimoli-gʻarbiy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

bicolor
Masdevallia bulbophyllopsis

Masdevallia bulbophyllopsis — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Ekvadorning janubi-gʻarbiy qismida uchraydi.
 

 

bulbophyllopsis
Masdevallia meleagris

Masdevallia meleagris — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kolumbiya hududida uchraydi.
 

 
 
 
 

meleagris
Eskishehir Sepiolit muzeyi

thumb|Ishlatilmagan sepiolit chubuk.
Eskishehir Sepiolit muzeyi  — Turkiyaning Eskishehir shahri Odunpazari tumanida joylashgan qadimiy hunarmandchilik muzeyi boʻlib, unda qoʻlda yasalgan turli sepiolit (lyuletoshi) buyumlari namoyish etiladi.

Sepiolit yoki lyuletoshi yumshoq oq gil minerali boʻlib, asosan tamaki chubuklari yasashda qoʻllaniladi; bu chubuklar sepiolit chubuklar deb yuritiladi. Shaffof boʻlmagan va oqish, kulrang yoki sargʻish tusli bu mineral qazib olingan paytda yumshoq boʻladi. Biroq quyosh issiqligiga yoki iliq joyda quritilganda qotib qoladi. Shu xususiyat uning yumshoq holatda oʻyib ishlangandan keyin doimiy shakl saqlab qolishiga imkon beradi. Lyuletoshi konlari dunyoda yetakchi oʻrinlardan biri boʻlgan Eskishehir mintaqasida, odatda, yer yuzasidan chuqurlikkacha uchraydi.

Muzeyda namoyish etilayotgan buyumlar 1998-yildan beri Eskishehirda oʻtkazib kelinayotgan Xalqaro lyuletoshi festivali, lyuletoshi hunarmandchiligi tanlovlari va koʻrgazmalari chogʻida Eskishehir hokimligi tomonidan toʻplangan. 60 nafar ustaning qoʻl mehnati bilan yaratilgan qariyb 400 ta buyum Odunpazari hokimligiga topshirilgan. Muzey 2008-yilda Odunpazaridagi Kurshunli majmui ichida, oʻz turida dunyoda yagona boʻlgan muassasa sifatida Odunpazari hokimligi tomonidan tashkil etilgan.

 

Turkum:Muzeylar
Turkum:Turkiyadagi muzeylar
Rukiye Sulton

Rukiye Sulton (1906-yil 11-oktyabr 1927-yil 20-fevral) — Usmoniylar malikasi, Mehmed V ning oʻgʻli Shahzoda Mehmed Ziyoyiddinning qizi.

 Yoshligi 
Rukiye Sulton 1906-yil 11-oktyabrda Dolmabahçe saroyida tugʻilgan. Uning otasi sulton Mehmed V va Kamures Kadınning oʻgʻli Shahzoda Mehmed Ziyoyiddin, onasi esa Ünsiyar Xonim boʻlgan. U otasining uchinchi farzandi va uchinchi qizi, onasining esa ikkinchi farzandi edi. Uning oʻzidan bir yosh katta Dürriye Sulton ismli opasi va oʻzidan toʻrt yosh kichik Shahzoda Mehmed Nozim ismli ukasi bor edi.

1915-yilda u opasi va ukasi bilan birga taʼlim olishni boshladi. Muallimi Safiye Ünüvar ularga Qur’on oʻqishni oʻrgatgan. 1918-yilda bobosining vafotidan soʻng u Haydarposhodagi otasining villasiga koʻchib oʻtgan. U yerda onasi va opasi bilan birga birinchi qavatda yashagan.

 Nikohi 
1922-yilda Usmoniylar imperiyasi tugatildi va 1923-yil 29-oktyabrda Turkiya rasman respublika deb eʼlon qilindi. Shundan soʻng 1924-yil martida sulola vakillari surgun qilindi. Rukiye va uning oilasi Livanning Bayrut shahriga joylashdi. Bu yerda u Abdulbaki Ihsan bey bilan tanishdi. U Sokollu Mehmed poshoning oʻgʻli Sultonzoda Ibrohim posho orqali Esmaxon Sulton (Sulton Salim II va Nurbonu Sultonning qizi)ning avlodidan edi. Ihsan bey Turkiya mustaqillik urushida qatnashgan, fuqaroligidan mahrum etilgan va uning Turkiyaga qaytishi taqiqlangan edi. Ular 1924-yilda turmush qurishgan va Behiye Emel Nurijahon Xonimsulton ismli qiz koʻrishgan. 1925-yil 15-iyunda tugʻruqdan olti oy oʻtib Rukiye betob boʻlib qolgan. Shundan soʻng ular davolanish uchun Vengriyaning Budapesht shahriga borishgan.

 Vafoti 
Rukiye Sulton 1927-yil 20-fevralda 20 yoshida Vengriyaning Budapesht shahrida vafot etgan va XVI asr Usmoniylar soʻfiyi Gül Baba maqbarasiga dafn etilgan.

 Farzandlari 
 Ism Tugʻilgan sana IzohlarAbdulbaki Ihsan bey bilan nikohidan (1924-yilda turmush qurishgan) Behiye Emel Nurijahon Xonimsulton 1925-yil 15-iyun Livanning Bayrut shahrida tugʻilgan. 1951-yilda Cemal Hodoga (1900–1977) turmushga chiqqan, Naime Banu Hodo (1952-yilda tugʻilgan) va Rukiye Bala Hodo (1955–2023) ismli ikki qiz hamda Nazim Hodo (1958-yilda tugʻilgan) ismli oʻgʻil koʻrgan.

 Nasabi 

 

 
 

Turkum:20-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:1906-yilda tugʻilganlar
Turkum:1927-yilda vafot etganlar
Masdevallia nidifica

Masdevallia nidifica — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Markaziy Amerikadan Peruning shimoliy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

nidifica
Masdevallia odontocera

Masdevallia odontocera — Orxideya oilasiga mansub epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadagi oʻrmonlarda uchraydi. Tur nomi yunoncha odontoceras soʻzidan olingan boʻlib, „qoziq tish“ maʼnosini anglatadi. Bu nom yonbarglarining koʻrinishiga ishora qiladi.
 

 
 Masdevallia odontocera at the Encyclopedia of Life

odontocera
Masdevallia caudata

Masdevallia caudata — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning sharqiy qismi va unga tutash Venesuela hududlarida uchraydi.
 

 

caudata
Eskishehir karikatura muzeyi

thumb|Eskişehir Karikatura muzeyi binosi

Eskishehir karikatura muzeyi — Turkiyaning Eskişehir shahridagi muzey.
Muzey Eskişehirdagi Odunpazarı ilçesida (ikkinchi darajali munitsipalitet) koordinatalarda joylashgan. U muzeylar mahallasida joylashgan.

Bino 1900-yillarda qurilgan turar joy uyi hisoblanadi. U qayta tiklangan va Anadolu universiteti muzeyi sifatida foydalanila boshlangan. Uning umumiy xizmat maydoni ni tashkil etadi. Uyning har bir xonasi turli ekspozitsiyalarga bagʻishlangan, masalan, doimiy ekspozitsiya, vaqtinchalik ekspozitsiya, Eskişehir karikaturachilari ekspozitsiyasi, mashhur karikaturachilar portretlari va hokazo. Muzeyda shuningdek kutubxona ham mavjud.

 Gallery
Masdevallia civilis

Masdevallia civilis — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Venesueladan Perugacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

civilis
Masdevallia teaguei

Masdevallia teaguei — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadan Ekvadorgacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

teaguei
Masdevallia coccinea

Masdevallia coccinea — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadagi Sharqiy Kordilyera hududining baland togʻli qismlarida uchraydi.

 Sinonimlari
Masdevallia coccinea var. conchiflora H.J. Veitch
Masdevallia coccinea var. harryana (Rchb.f.) H.J. Veitch
Masdevallia coccinea var. lindenii Stein
Masdevallia coccinea var. militaris (Rchb.f. & Warsz.) O. Gruss & M. Wolff
Masdevallia denisonii Dombrain
Masdevallia harryana Rchb.f.
Masdevallia harryana var. atrosanguinea B.S. Williams & T. Moore
Masdevallia harryana var. decora B.S. Williams
Masdevallia harryana var. miniata B.S. Williams & T. Moore
Masdevallia lindenii André
Masdevallia lindenii var. grandiflora L. Linden & Rodigas
Masdevallia lindenii var. harryana (Rchb.f.) André
Masdevallia militaris Rchb.f. & Warsz.

 

 

coccinea
Masdevallia tovarensis

Masdevallia tovarensis — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Venesuelaning shimoliy qismida uchraydi.
 

 

tovarensis
Gaziantep arxeologiya muzeyi

Gaziantep arxeologiya muzeyi Turkiyaning Gaziantep shahrida joylashgan arxeologik muzeydir. U bir necha yil davomida Zeugma qadimgi Rim shahri hududidan qazib olingan, aksariyati mozaikalardan iborat toʻplamni saqlagan. Hozirda bu mozaikalar yangi muzey — Zeugma mozaika muzeyida saqlanadi. Ekspozitsiyalar yangilab chiqilgach, muzey hozirda mintaqadan topilgan juda boy topilmalar toʻplamiga ega. Koʻrgazmalarga paleolit davriga oid artefaktlar toʻplami; bronza davri nekropolidan topilmalar; xet, fors, Rim, ellinistik va Kommagena sanʼat asarlari va shisha buyumlar; Usmonli va islomiy tangalar hamda medallar; shuningdek, mamontning skeleti kiradi. Muzeyga tutash hududda tosh artefaktlardan iborat bogʻ joylashgan boʻlib, u yerda Zeugmadan chiqqan butparast qabr toshlari, xristian qabr toshlari va xet haykaltaroshligi namunalari mavjud.

Muzeyning hozirgi koʻrinishi 2005-yildan boshlab shakllangan boʻlib, shu yili u yangi topilgan Zeugma mozaikalarini joylashtirish uchun sezilarli darajada kengaytirilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Zeugma mozaika muzeyi

 

Turkum:Muzeylar
Turkum:Turkiyadagi muzeylar
Dominika Šalková

Dominika Šalková (2004-yil 28-iyunda tugʻilgan) — chexiyalik tennischi. 2024-yil 29-iyulda WTA tasnifi yakkalik bahslarida jahon reytingida 129-oʻringa koʻtarilgan . Juftlik bahslarida esa 2026-yil 16-fevralda WTA tasnifida 138-oʻrinni band qilgan. Bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori natijalari hisoblanadi.

 Professional sport faoliyati 
 2021–2024: WTA turidagi debyut, ilk ITF unvonlari 

2021-yilda Šalková ilk WTA Tur musobaqasi — Praga ochiq chempionatida saralash bosqichi uchun yoʻllanma oldi. Biroq musobaqada avval dunyoning top—30 tennischilari qatorida boʻlgan Urszula Radwańskaga oʻyinni boy berdi. Avgust oyida Šalková Chexiyaning Přerov shahrida boʻlib oʻtgan W60 turnirida ITF doirasida ilk bor yarim finalga chiqdi. Yarim final oʻyinida sportchi musobaqa chempioni Linda Noskovága magʻlub boʻldi. 2022-yil may oyida Osijekda oʻtkazilgan W25 turnirida Antonia Ružićni magʻlub etib, yakkalik bahslarida oʻzining ilk ITF unvonini qoʻlga kiritdi.

2022-yil iyun oyida Šalková Praga ochiq chempionatiga ikkinchi bor yoʻllanma oldi. Bu safar u avval kuchli 100 talik sportchilar qatorida boʻlgan Astra Sharma va Natalia Vikhlyantseva ustidan ketma-ket ikki gʻalabaga erishib, WTA Tur yakkalik bahslarining asosiy toʻrida ilk bor ishtirok etdi. Sportchi ikkinchi bosqichga chiqish uchun Ylena In-Albon ustidan gʻalaba qozonib, keyingi bosqichda vatandoshi Marie Bouzkovága oʻyinni boy berdi. WTA Tur doirasida juftlik bahslarida Barbora Palicová bilan birga ishtirok etib, birinchi davradayoq magʻlub boʻldi.

Šalková ITF turnirlarida ikkita juftlik bahslari unvonini qoʻlga kiritgan. 2022-yil mavsumini yakkalik yoʻnalishi boʻyicha 317-oʻrin, juftlik yoʻnalishi boʻyicha esa 307-oʻrin bilan yakunladi.

 2023–2024 
thumb|Dominika Šalková 2024-yilgi Wimbledon turniri yakkalik yoʻnalishi saralash oʻyinida

2023-yil iyun oyida Šalková ilk bor Praga ochiq chempionati saralash oʻyinlariga toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻl oldi. Biroq saralash finalida uchinchi raqam ostida saralangan va keyinchalik yarim finalga chiqqan sportchi Tamara Korpatschga oʻyinni boy berdi. U Barbora Palicová bilan birga juftlik bahslarida ishtirok etdi va Zhang Shuai hamda Zhu Lin juftligini magʻlub etib, yarim finalga chiqqan holda asosiy toʻr bahslaridagi ilk gʻalabalarini qayd etdi.

Šalková 2023-yilda ITF doirasida yakkalik yoʻnalishida 3 ta, juftlik yoʻnalishida esa 5 ta unvonni qoʻlga kiritdi. Tennischi 2023-yilgi mavsumni yakkalik yoʻnalishida 254-oʻrin, juftlik yoʻnalishida esa 161-oʻrin bilan yakunladi.

 

Turkum:2004-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Chexiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr chexiyalik ayol sportchilar
Masdevallia triangularis

Masdevallia triangularis — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Venesueladan Ekvadorgacha boʻlgan hududlarda uchraydi. Taxminan 10 sm gacha oʻsadi va barglar ustida joylashgan yassi, yakka gullar hosil qiladi.
 

 
 
 

triangularis
Ibn Munazir

Ibn Munazir (arab tili: ابن مناذر; to‘liq ismi Muhammad ibn Munazir as-Subiriy al-Yarbuiy; 813 yoki 814-yilda vafot etgan) — Abbosiylar davriga mansub arab shoiri. Arab she’riyatining kashshoflaridan bo‘lgan u Abbosiy xalifalari Abu Jafar al-Mansurdan Muhammad al-Amingacha hukmronligi davrida yashagan.

 

Turkum:Arab she’riyati
Turkum:Arab tili shoirlari
Turkum:Arab tilidagi yozuvchilar
Turkum:810-yillar vafotlari
Turkum:9-asr arab tili shoirlari
Turkum:Arab tilida ijod qilgan eroniy shoirlar
Turkum:O‘rta asr islom olami shoirlari
Masdevallia constricta

Masdevallia constricta — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Peru hududida uchraydi.
 

constricta
Masdevallia uniflora

Masdevallia uniflora — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Peruning Junín hududida uchraydi. U Masdevallia urugʻining tip turi hisoblanadi.
 

 

uniflora
Al-Gʻizoliy

Abu Zakariyya Yahya ibn Hakam al-Bakriy al-Jayyoniy ( 790–864; al-Gʻizoliy („jayron“) taxallusi bilan tanilgan) — andalusiy arab shoiri va diplomati. Kordova amirligi uchun ikki muhim missiyani bajargan: birinchisi 840-yilda Vizantiya imperiyasiga, ikkinchisi 845-yilda vikinglar huzuriga. Jaénda tugʻilgan boʻlib, yoshligida ozgʻin va kelishgan boʻlgani uchun ‘’al-gʻizol’’ taxallusini olgan.

 

 
 
 

Turkum:8-asrda tugʻilganlar
Turkum:864-yilda vafot etganlar
Turkum:9-asr arablari
Turkum:al-Andalus shoirlari
Turkum:9-asr arab tili shoirlari
Turkum:al-Andalus diplomatlari
Turkum:9-asr diplomatlari
Turkum:O‘rta asr islom olamidagi amaldorlar
Fujayra muzeyi

Fujayra muzeyi — Birlashgan Arab Amirliklaridagi Fujayra amirligi tarkibiga kiruvchi Fujayra shahrida joylashgan arxeologiya va mahalliy tarix muzeyidir.

 Tarixi 
1969-yilda tangalar, dehqonchilik asboblari, sopol buyumlar va qurollar kabi koʻrgazmalar bilan kichik, bir xonali muzey tashkil etilgan. 1991-yil 27-mayda shayx Hamod bin Muhammad al-Sharqiy Fujayra amirligi uchun qadimiy obidalar va meros departamentini tashkil etish toʻgʻrisida farmon chiqardi. Bu farmonga muvofiq muzey va uning toʻplamiga xizmat koʻrsatish ham shu departament zimmasiga yuklatildi. 1991-yil 30-noyabrda Fujayra hukmdori muzeyni rasman ochdi. 1998-yilda Departament muzeyni kengaytirish rejasini yakunlab, qadimiy yodgorliklar uchun ikkita katta zal va meros uchun uchta zalni barpo etildi.

 Umumiy maʼlumot 
Muzeyda mahalliy arxeologik topilmalar hamda tarixan, xususan, Fujayrada va umuman BAAda anʼanaviy turmush tarziga oid doimiy ekspozitsiyalar mavjud. Muzeyning birinchi koʻrgazma zali qishloq xoʻjaligi, baliqchilik, sopolchilik, savdo va toʻqimachilik kabi anʼanaviy mahalliy kasblarga oid meros buyumlarini namoyish etadi. Merosga bagʻishlangan ikkinchi zalda qadimiy qurollar, turli kiyim-kechaklar va uy-roʻzgʻor buyumlari koʻrsatiladi. Yana bir zalda ziravorlar doʻkoni va bozor kabi koʻrgazmalar joy olgan. Ekspozitsiyalar tarkibiga Al Badiya, Dibba al-Fujayra va Qidfadagi qabrlardan topilgan arxeologik topilmalar, jumladan, oʻq uchlari, karneol munchoqlar va idishlar kiradi. Muzeyda 2 100 ta artefakt va noyob qadimiy buyumlar mavjudFujairah museum to maintain heritage, Khaleejtimes.com.

Muzey Fujayra qalʼasiga yaqin joylashgan boʻlib, qalʼaga piyoda borish mumkin.

 Galereya 

 Yana qarang 
 Fujayra qalʼasi

 

Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muzeylar
Laura Samson

Laura Samson (avval Laura Samsonová nomi bilan tanilgan; 2008-yil 10-martda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. 2025-yil 13-okty abrda WTA tasnifi yakkalik yoʻnalishida 218-oʻrinni, 2025-yil 8-sentabrda juftlik yoʻnalishida 149-oʻrinni qayd etgan. Bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori natijalari hisoblanadi.

Samson 2023-yilgi Wimbledon chempionati qizlar oʻrtasida juftlik bahslarida chempionlikni qoʻlga kiritgan. 2024-yilgi Fransiya ochiq chempionatida qizlar oʻrtasida yakkalik musobaqasida ikkinchi oʻrinni egallagan.

 Sport faoliyati 
 Yoshlar 
TK Sparta Prague klubi aʼzosi Samson 13 yoshida 2021-yil oktyabr oyida Prostějov shahrida oʻtkazilgan J5 turnirida birorta ham setni boy bermasdan ilk bor yoshlar oʻrtasidagi musobaqada chempionlikni qoʻlga kiritdi. Bu uning yoshlar oʻrtasida ishtirok etgan ilk turniri edi. Shundan soʻng u 2021-yil noyabr oyida Ispaniyaning Silla-Saledar shahrida oʻtkazilgan J5 turnirida ikkinchi bor gʻolib boʻldi. Uchinchi musobaqasi Montemarda oʻtkazilgan oʻyinlarda esa finalga qadar yetib borishga muvaffaq boʻldi.

2023-yil iyul oyida u vatandoshi Alena Kovačková bilan birga Wimbledon turinirida qizlar oʻrtasida juftlik bahslari gʻolibiga aylandi. Finalda ular Buyuk Britaniyalik juftlik Hannah Klugman va Isabelle Lacy juftligiga qarshi oʻynab, ikki setda gʻalaba qozonishdi. Ular 2013-yilgi chempion Barbora Krejčíková va Katerina Siniakova juftligidan keyin ushbu unvonni qoʻlga kiritgan ilk chexiyalik juftlikka aylandi.

2024-yil iyun oyida Samson Fransiya ochiq chempionatida qizlar oʻrtasida yakkalik bahsi turniri finaliga chiqdi, biroq vatandoshi Tereza Valentovaga oʻyinni boy berdi. 2024-yilda Kovačková bilan birga Wimbledon musobaqasi qizlar oʻrtasida juftlik bahslari chorak finalida Mika Stojsavljevic va Mingge Xu juftligiga magʻlub boʻldi.

2024-yil oktyabr oyida Samson ITF World Tennis Tour Junior Finals turniri finaliga chiqishga muvaffaq boʻldi. Final bahsida jahonning birinchi raqamli tennischisi Emerson Jonesga 4–6, 4–6 hisobida ikki setda imkoniyatni boy berdi. Keyinchalik sportchi 2025-yildan boshlab Pro turiga eʼtibor qaratgani sababli bu uning yoshlar oʻrtasidagi soʻnggi turniri boʻlganini aytdi.

 2024: WTA turidagi debyut va ilk gʻalaba 
2024-yilgi Praga Ochiq turniriga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan Samson birinchi raundda saralash bosqichidan oʻtib kelgan Tara Würthni ikki setda magʻlub etib, 2008-yilda yoki undan keyin tugʻilgan tennischilar orasida WTA turining asosiy toʻr bahsida uchrashuvni yutgan ilk oʻyinchiga aylandi. Ikkinchi raundda u ikkinchi raqam ostida tasniflangan Katerjina Sinyakovani uch setda magʻlub etib chorak finalga yoʻl oldi. Vhorak finalda esa Oksana Selexmetevani yengishga erishdi. Uning gʻalabali yurishlari yarim finalda yakunlandi. Sportchi Magdalena Frenxga qarshi uchinchi jarohati sababli uchrashuvni davom ettira olmadi (setda ortda borayotgan edi).

 

Turkum:2008-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Pragalik tennischilar
Turkum:Chexiyalik ayol tennischilar
Anna Sisková

Anna Sisková (1-iyul 2001-yilda tugʻilgan) — chexiyalik tennischi. WTA reytingida yakkalik yoʻnalishida 227-oʻrin, juftlik yoʻnalishida 53-oʻrinni egallagan. WTA Challenger Tour musobaqalarining juftlik bahslarida ikki marta chempionlikka sazovor boʻlgan. Shuningdek, ITF Womenʼs Circuit musobaqalari yakkalik yoʻnalishida 7 ta va juftlik yoʻnalishida 28 ta unvonni qoʻlga kiritgan.

 Shaxsiy hayoti 
Anna Siskováning onasi Kateřina Sisková ham professional tennischi boʻlgan.

 Sport faoliyati 
Sisková oʻzining ilk yirik unvonini 2021-yilgi ITS kubogi musobaqasi juftlik bahslarida qoʻlga kiritgan. Sovrin jamgʻarmasi $60 minglik turnirda Jessie Aney bilan birga juftlik bahsida ishtirok etgan.

2023-yil yanvarida ular Estoniyaning Tallin shahrida oʻtkazilgan musobaqaning juftlik bahslarida chempion boʻlishdi. 2023-yil iyulida sportchi Jessie Aney bilan birga WTA tur doirasida 2023-yilgi Budapesht Grand Prix turnirida ilk bor juftlik bahslari finaliga chiqdi, ammo final bahsida Katarzyna Piter va Fanny Stollárga oʻyinni boy berdi. Sisková, shuningdek, yakkalik yoʻnalishi boʻyicha asosiy toʻr bahslarida Evgeniya Rodinaga qarshi oʻyinida oʻzining ilk gʻalabasini qoʻlga kiritdi.

Sportchi yakkalik yoʻnalishida saralash bosqichidan oʻtib, 2023-yilgi Polsha Ochiq turnirida 1/8 finalga chiqdi. Avval Sinja Krausni magʻlub etdi, soʻng Maja Chwalińskaga oʻyinni boy berdi. Xuddi shu oyda Přerovda boʻlib oʻtgan sovrin jamgʻarmasi $60 minglik turnirda Sapfo Sakellaridi bilan birga juftlik bahslarida ishtirok etib, gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. 2023-yil sentyabr oyida Sisková Katarzyna Kawa bilan juftlik yasab, WTA Challenger tasnifidagi Open delle Puglie turnirida ilk bor oʻzining juftlik yoʻnalishidagi unvonini qoʻlga kiritdi. Bu natija uni WTA tasnifi juftlik yoʻnalishi reytingida ilk bor top-100 talikka kirishiga sabab boʻldi.

Miriam Kolodziejová bilan juftlik boʻlgan Sisková 2024-yilgi WTA 125 La Bisbal d’Emporda turnirida final bahsiga qadar yetib keldi. Biroq Timea Babos va Dalma Gálfi juftligi final oʻyinidan chekinganidan soʻng ular musobaqa gʻolibligini qoʻlga kiritdi.

Sisková Katta dubulgʻa musobaqalaridagi debyut ishtirokini 2024-yilgi Fransiya Ochiq turnirida (yana Miriam Kolodziejová bilan) amalga oshirdi va rossiyalik raketka ustalari Ekaterina Alexandrova hamda Anastasia Pavlyuchenkovani magʻlub etdi. Biroq yakunda chempionlikni qoʻlga kiritgan sportchilar Katerina Siniakova va Coco Gauffga qarshi oʻyinni boy berdi.

 

 
 
 

Turkum:2001-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Chexiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr chexiyalik ayol sportchilar
Masdevallia vargasii

Masdevallia vargasii — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning janubiy qismidan Boliviyaning markaziy qismigacha hamda Gayana hududlarida uchraydi.
 

 

vargasii
Sobit ibn Qurra

IX asrning mashhur astronom-olimi, matematigi, mexanigi va shifokori, Sobit ibn Qurrah “Qarastun haqidagi kitob” risolasida qaras tun – rimliklar tarozisi haqida ma’lumot bergan.
Masdevallia ventricularia

Masdevallia ventricularia — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadan Ekvadorning shimoli-gʻarbiy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

ventricularia
Ibn Xalavayh

Ibn Xalavayh (to’liq ismi: Abu Abdulloh al-Husayn ibn Ahmad ibn Hamdon al-Hamadhoniy; ; 890-yillar – 980/81) — arab tili grammatikasi va Qur’on tafsiri bo’yicha 10-asr olimi. U Hamadonda tug‘ilgan. U Suriyaning hamdoniylar hukmdori Sayf ad-Davla saroyida, Halabda faoliyat yuritgan.

 Iqtiboslar 

 
V. C. Brays, An Historical atlas of Islam, 1981, 
David Larsen, Ibn Xalavayhning Arslon nomlari asariga kirish (Wave Books, 2017), vii-xiv.

 Parcha Ibn Xalavayhning Arslon nomlari asaridan, David Larsen tarjimasi, Poets.org saytida

Turkum:Qurʼon tafsirchilari
Turkum:Arab tilining o‘rta asr grammatiklari
Turkum:Eronlik tilshunoslar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:980-yillarda vafot etganlar
Turkum:Halabdagi Hamdoniylar amirligilik kishilar
Turkum:10-asr arab tili shoirlari
Turkum:Sayf ad-Davla
Al-Hatimiy

Abu Ali Muhammad b. al-Hasan b. al-Muzaffar al-Hatimiy (vafoti: Bagʻdod, 998-yil 26-aprel) — arab tili boʻyicha olim.

 Asarlari 
Asarlaridan katta qismlari saqlanib qolgan eng muhimlari:S. A. Bonebakker, 'al-Ḥātimī', in Encyclopaedia of Islam, ed. by P. Bearman and others, 2nd edn (Leiden: Brill, 1960-2007), ..
 al-Risāla al-mūḍiḥa fī dḥikr sariḳāt Abi ’l-Ṭayyib al-Mutanabbī wa-saḳiṭ s̲h̲iʿrih, D̲j̲abhat al-adab, Munāẓarat Abī Alī al-Ḥātimī li-Abi ’l-Ṭayyib, Aristotel va shoir al-Mutanabbiy oʻrtasidagi dialog shaklida yozilgan risola; unda Mutanabbiy masxaralangan va uning sheʼriyati tanqid qilingan. (Bundan keyin goʻyoki Risāla Ḥāūmiyya yozilgan, ammo u hozir yoʻqolgan; unda al-Ḥātimiyning avvalgi pozitsiyasi teskarilanib, Mutanabbiy maqtalgan.)
 Fu'ād Afrām al-Bustānī (nashrga tayyorl.), 'Ar-Risāla al-Ḥātimīyaʼ, Machriq, 29 (1931), 132-9, 196-204, 273-80, 348-55, 461-4, 623-32, 759-67, 854-9, 925-34 shuningdek alohida jild sifatida ham nashr etilgan: Bayrut: Imprimerie Catholique, 1931.
 O. Rescher (nashrga tayyorl. va tarj.), 'Die Risālet El-Hātimijje', Islamica, 2 (1926), 439-73 (tarjima bilan faksimile nashr).
 Yosef Tobi, 'The Hebrew Transcription of Risālat al-Hātimī: A Comparative Study Between Sayings Attributed to Aristotle and Poetic Verses Attributed to Mutanabbī (Cambridge, T. S. Arabic, 45.2)', in Between Hebrew and Arabic Poetry: Studies in Spanish Medieval Hebrew Poetry (Leiden: Brill, 2010), . Transkripsiya va tarjimani oʻz ichiga oladi.
 Ḥilyat al-muḥāḍara 'maʼruza oʻqish fazilatlari'.
 Yaakov Mashiah, 'Ibroniy aruz va balogʻat terminologiyasi, arabcha kelib chiqishlariga alohida eʼtibor bilan' (nashr qilinmagan Ph. D. dissertatsiya, Kolumbiya universiteti, 1975), 
 Ḥilyat al-muḥāḍara, fī ṣinā‘at al-shi‘r, Jaʼfar al-Kattānī tomonidan nashrga tayyorlangan (Bagʻdod, 1979)
 Seeger A. Bonebakker, 'Sariqa and Formula: Three Chapters from Ḥātimī's Ḥilyat al-Muḥāḍara’, Annali, Istituto Universitario Orientale di Napoli, 46 (1986), 367–89.
 Seeger A. Bonebakker, '„Ḥilyat al-muḥāḍara“dan toʻrt bob — arabcha matnlar', Quaderni di Studi Arabi, 17 (1999), 29-52

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 
 Geert Jan van Gelder, 'Shoir tana quruvchi sifatida: al-Ḥātimiyning „Ḥilyat al-Muḥāḍara“sidan bir parcha haqida', Journal of Arabic Literature, 13 (1982), 58–65.
 Yosef Tobi, 'Abū ʿAlī Muḥmmad al-Ḥātimīning Ḥilyat al-Muḥāḍara ḤM asari boʻyicha dastlabki tadqiqot: Moše Ibn Ezraning Kitāb al-Muḥāḍara wa-al-Mudhākara KMM asari uchun „yoʻqolgan“ manbaʼ, Between Hebrew and Arabic Poetry: Studies in Spanish Medieval Hebrew Poetry toʻplamida (Leiden: Brill, 2010), pp. 355–68 .

 

Turkum:998-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:X asr arablari
Turkum:X asr arab tili shoirlari
Masdevallia elephanticeps

Masdevallia elephanticeps — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadagi Sharqiy Kordilyera hududining baland togʻli qismlarida uchraydi.
 

 
 
 

elephanticeps
Masdevallia wageneriana

Masdevallia wageneriana — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadan Venesuelaning shimoliy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

wageneriana
Masdevallia weberbaueri

Masdevallia weberbaueri — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvadorning janubiy qismidan Peruning shimoliy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

weberbaueri
Masdevallia wendlandiana

Masdevallia wendlandiana — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Janubiy Amerikaning tropik hududlarida, xususan Braziliya va Peru atrofida uchraydi.
 

 

wendlandiana
Lepanthes guatemalensis

Lepanthes guatemalensis — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Meksikaning Chiapas shtatidan El Salvadorgacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
 

 

guatemalensis
Lepanthes

Lepanthes — Orxideya oilasiga mansub oʻsimliklar urugʻi boʻlib, taxminan 800–1000 turdan iborat. Ushbu urugʻ Antil orollarida hamda Meksikadan Boliviyagacha boʻlgan hududlarda (juda kam hollarda Braziliyada) uchraydi. 

Urugʻ nomi yunoncha “scaled-flower” (yaʼni “tangachali gul”) maʼnosini anglatadi. Bogʻdorchilikda ushbu urugʻ qisqartirib “Lths.” shaklida yoziladi. 

Ushbu urugʻga mansub turlarning deyarli barchasi kichik oʻlchamli boʻlib, bulutli oʻrmonlarda oʻsadi. “Babyboot orchid” ushbu urugʻning keng tarqalgan umumiy nomlaridan biridirKew World Checklist of Selected Plant Families.
 

 
 (1799) Nova Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis 6: 85, f. 6.
 (2006) Epidendroideae (Part One). Genera Orchidacearum 4: 362 ff. Oxford University Press.
 (2009) Icones Pleurothallidinarum XXX. Monographs in Systematic Botany from the Missouri Botanical Garden 115: 1–265.
Ric

Ric (RiC shaklida yoziladi, ingliz tilida „RiC the Raven“, nemis tilida „RiC — Der Rabe“ nomlari bilan ham tanilgan) — King Rollo Films Ltd. va Ravensburger Film + TV GmbH hamkorligida ishlab chiqarilgan Buyuk Britaniya va Germaniya bolalar animatsion teleseriali boʻlib, har biri 5 daqiqadan iborat. Jami 52 ta epizoddan iborat boʻlib, har bir qismda turli rollarda (masalan, uchuvchi, viking yoki oʻgʻri) namoyon boʻladigan koʻk rangli qargʻa RiCning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Animatsiya ishlab chiqarilishidan avval ushbu qahramon 1980-yillarning oxirida King Rollo Films Ltd. tomonidan namoyish etilgan 30 soniyalik qisqa roliklar turkumida ham namoyon boʻlgan.

 Qismlar 
RaqamQism nomi01Castle02Robin Hood03Island04Pilot05Ghost06Removals07Butterfly08Sombrero09Gondola10Rescue11Decorating12Desert13Thief14Ricshaw15On the Road16Scouts17Circus18The Crown19Fishing20Library21Rollerskates22Pony Express23Musketeer24Cuckoo25Viking26Telephone27Apple28Diving29Ski Jump30Sports Day31Vending Machine32Egypt33Golf34Knight35Basketball36Zoo37Fire Engine38Parachute39Pirates40Kung Fu41The Big Match42Troy43Eskimos44Babysitter45Tarzan46Lighthouse47Wizard48Lunch49Ali Baba50Piano51Frankenstein52Space

 Yana qarang 
 Germaniya teleseriallari ro‘yxati
Lepanthes oscarrodrigoi

Lepanthes oscarrodrigoi — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Gvatemala hududida uchraydi. U eng kichik orxideya dan biri hisoblanadi. Poyasi 2,5–3 mm uzunlikda boʻlib, bitta barg hosil qiladi; bargi taxminan 5 mm uzunlikda va 5,5 mm kenglikda boʻladi.
 

ocarrodrigoi
Lepanthes ophelma

Lepanthes ophelma — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kolumbiya hududida uchraydi.
 

 

ophelma
Abu Hilol al-Askariy

Abu Hilal al-Hasan ibn Abdallah b. Sahl al-Askariy (taxminan hijriy 400-yil / milodiy 1010-yilda vafot etgan; al-adib taxallusi bilan ham tanilgan) — kelib chiqishi fors boʻlgan, arab tilida ijod qilgan leksikograf va adib. Oʻzi kabi fors tilida soʻzlashuvchilarga nafis va adabiy arab tili uslubini rivojlantirish hamda shu tariqa arab hukmronligi ostida eʼtibor va martabaga erishishga imkon beruvchi juda turli asarlar yaratgani bilan eʼtirof etiladi. U eng koʻp Kitāb as-ṣināatayn, Dīvān al-maāni va Jamharat al-amthāl asarlari bilan mashhur. Biroq u kamida yigirma beshta asar yozgan boʻlib, ularning aksari hech boʻlmaganda qisman saqlanib qolganGeorge Kanazi, 'The Works of Abū Hilāl al-Askarī', Arabica, 22.1 (Feb., 1975), 61-70..

 Qoʻshimcha oʻqish 
 Enayatollah Fatehi-nezhad va Farzin Negahban, 'Abū Aḥmad al-ʿAskarī', Encyclopaedia Islamicada, tahr. Wilferd Madelung va Farhad Daftary, .
 Badawī Ṭabāna, Abū Hilāl al-ʿAskarī wa-maqāyīsuhu al-balāghiyya wa-l-naqdiyya (Bayrut, 1401/1981).
 George Kanazi, Studies in the Kitāb al-Ṣināʾatayn of Abū Hilāl al-ʾAskarī (Leyden, 1989).
 Beatrice Gruendler, 'Motif vs. genre. Reflections on the Dīwān al-maʿānī of Abū Hilāl al-ʿAskarī', Thomas Bauer va Angelika Neuvirth (tahr.), Ghazal as world literature 1. Transformations of a literary genre (Bayrut va Shtutgart, 2005), 57–85.

 

Turkum:10-asr arab tili yozuvchilari
Turkum:10-asr arab tili shoirlari
Turkum:10-asr olimlari
Turkum:11-asr olimlari
Turkum:10-asr eroniy yozuvchilari
Turkum:11-asr eroniy yozuvchilari