Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Bulbul Shoh

Sayyid Sharafuddin Abdul Rahmon Shoh , Bulbul Shoh nomi bilan mashxur boʻlgan, 14-asrda yashagan uygʻur sufiy boʻlib, suhravardiylar tariqatiga mansub edi. U Kashmirda Islom dinini birinchi boʻlib targʻib qilgan, Rinchan Shoh (keyinchalik Sadruddin Shoh deb nomlangan)ni Islomga daʼvat qilib, uni musulmon qilgan. U suhravardiylar tariqatiga mansub boʻlib, ustozlaridan biri Mir Sayyid Nematulloh boʻlgan. Aynan u Bulbul Shohni Kashmirga islomiy daʼvat safariga yuborgan. Bulbul Shoh haqida „Bobo Davud Mishkatī“ Asror-ul-Abror asarida va Rafiuddin Navodir-ul-Axbor asarida eslab oʻtgan.

 Ziyoratgoh 
Uning qabri ustiga qurilgan ziyoratgoh Jhelum daryosi boʻyida joylashgan boʻlib, aslida u yerda avval jamoa oshxonasi boʻlgan. 2011-yilda Hindiston Arxeologiya boshqarmasi bu maskanni milliy yodgorlik sifatida tan olish taklifini garchi Oliy sud buni qabul qilishni buyurgan boʻlsa-da rad etgan. Petitsiyani G. A. Lone taqdim etgan va javobgar rasmiylarga nisbatan Oliy sudga mensimaslik daʼvosi bilan murojaat qilgan. Sud Jammu va Kashmir bosh kotibi, arxiv direktori va boshqa mas’ullarga hisobot topshirishni buyurgan.

 Yana qarang 
 Abdulqodir Jiloniy
 Mir Sayyid Ali Hamadoniy
 Nund Rishiy
 Hamza Maxdum
 Baba Nasibuddin Gʻoziy

 

 
 

Turkum:Kashmir tarixi
Bullah Ki Jaana

Bullah Ki Jaana  – bu panjob tilidagi mashhur kofi sheʼri boʻlib, uni panjoblik soʻfiy shoir va faylasuf Bulleh Shoh yozgan. Bu uning eng mashhur kofi sheʼrlaridan biri boʻlib, unda diniy, falsafiy va insonparvarlik gʻoyalar uygʻunlashgan.

1990-yillarda Pokistonlik rok guruhi Junun bu sheʼrga musiqa bastalab ijro etgan. 2005-yilda Rabbi Shergill tomonidan yaratilgan „Bullah Ki Jaana“ning rok/fyujn uslubidagi talqini Hindiston va Pokistonda mashhurlikka erishgan va xit boʻlgan.

Hindistonning panjobidan boʻlgan soʻfiy guruhi – Wadali Brothers ham bu sheʼrga musiqiy ishlov berib, Aa Mil Yaar… Call of the Beloved albomida eʼlon qilgan. Laxvinder Vadali tomonidan ijro etilgan versiyasi esa Bullah deb nomlangan. Shuningdek, Arieb Azhar bu sheʼrni oʻzining „Vajj“ deb nomlangan debyut albomida kuylagan. 2010-yilda Shahboz Xon tomonidan kuylangan versiyasi Fire Records nomi ostida eʼlon qilingan.

 Izohlar 

 

Turkum:Panjob adabiyoti
Turkum:Panjob tilida yozilgan she’rlar
Turkum:Soʻfiy musiqasi
Turkum:Mashhur she’rlar
Sufyon ibn Avf

Sufyon ibn Avf ibn al-Mugʻaffal al-Azdiy al-Gʻomidiy (672 yoki 673/674-yillarda vafot etgan) – Roshidun xalifalari Umar va Usmon , shuningdek, Umaviylar xalifasi Muoviya I hukmronligi davrida xizmat qilgan qoʻmondon. Birinchi ftina davrida Muoviyaning tarafdori sifatida xalifa Aliga qarshi jang qilgan va Iroqda uning kuchlariga qarshi yurishga boshchilik qilgan. Harbiy faoliyati davomida Vizantiya imperiyasiga qarshi urushlarda muhim rol oʻynagan qoʻmondonlardan biri boʻlgan.

 Hayoti 
Sufyon ibn Avf Gʻomid qabilasining Azd Sarat urugʻiga mansub boʻlib, bu qabila Hijozning janubiy hududlarida (hozirgi gʻarbiy Arabiston) istiqomat qilgan. Islom paygʻambari Muhammadning sahobasi boʻlgan. Vizantiya Suriyasining musulmonlar tomonidan zabt etilishi davrida Abu Ubayda ibn al-Jarroh qoʻmondonligi ostida 634 yoki 635-yilda Damashqning qamal qilinishi va egallanishida ishtirok etgan. Usmon xalifaligi davrida Suriya hokimi Muoviya ibn Abu Sufyonning sodiq tarafdoriga aylangan. Muoviya uni bir muddat Vizantiya hududlariga, xususan, Onadoʻli va shimoliy chegaralar boʻylab yozgi yurishlarga bosh qoʻmondon sifatida tayinlagan.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari
Turkum:Sahobalar
Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Zuhayr ibn Qays

Zuhayr ibn Qays al-Balaviy (688-yilda vafot etgan) – sahoba, arab sarkardasi. Roshidun, Umaviy va Zubayriy xalifalari xizmatida jang qilgan. Misr, Barqa (Kirenaika) va Ifriqiya (hozirgi Tunis)ning musulmonlar tomonidan zabt etilishida muhim rol oʻynagan. 682-yilda Ifriqiya Vizantiya–Berber ittifoqi tomonidan bosib olingach, arablar hukmronligini tiklash maqsadida Zuhayr qoʻmondonligiga armiya topshirilgan. Bu harbiy yurish davomida arablarning Ifriqiyadagi poytaxti boʻlgan Qayravonni maʼlum muddatga qayta egallab olgan va berberlar boshligʻi Kasilani oʻldirgan. Biroq Barqaga qaytayotganida Vizantiya bosqinchilari tomonidan oʻldirilgan.

 Hayoti 
right|thumb|Zuhayr ibn Qays qabri ashahrida (Liviya) joylashgan As-Sahoba masjidi majmuasi ichida joylashgan. Ushbu muqaddas joyga kirish eshigi orqaligina dafn etilgan joy koʻrinadi. As-Sahoba masjidi nomi sahobalarga atab qoʻyilgan boʻlib, Zuhayr ibn Qaysning islom tarixidagi oʻrni va xizmatlari tufayli bu joy ziyoratgoh sifatida qadrlanadi.
Zuhayr Bali qabilasiga mansub boʻlib, bu qabila Suriyaning koʻplab hududlari va shimoliy Hijozda yashagan yirik Qudoa qabilalar ittifoqining bir qismi ediKhoury 2002, p. 559.. Baʼzi islomiy , xususan, Ibn Hajar va as-Suyutiy tomonidan keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, Zuhayr islom paygʻambari Muhammadning sahobalaridan hisoblanadi. As-Suyutiy uni musulmonlarning ikkinchi avlodi tobeinlar safidan ham deb biladi.

 

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari
Turkum:Sahobalar
Turkum:688-yilda vafot etganlar
Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Umar ibn Ubaydulloh ibn Maʼmar

Umar ibn Ubaydulloh ibn Maʼmar at-Taymiy (702 yoki 703-yilda vafot etgan) Zubayriy va Umaviy xalifaliklarining xorijiylar bilan urushlarida qoʻmondonlik qilgan. VII asr oxirida Qurayshning Banu Taym qabilasining boshligʻi boʻlgan.

 Yoshlik davri 
Umar Qurayshning Banu Taym qabilasidan boʻlgan Ubaydulloh ibn Maʼmar ibn Usmon ibn Amr ibn Kaʼb ibn Taymning oʻgʻli edi. Quraysh qabilasi vakillari islom paygʻambari Muhammad va musulmonlar jamoasining ilk xalifalari mansub boʻlgan qabila boʻlgan. Birinchi xalifa Abu Bakr ham, islom tarixidagi eng badavlat kishilardan biri boʻlgan Talha ibn Ubaydulloh ham aynan Banu Taym urugʻidan edi. Umar ibn Ubaydullohning bobosi Maʼmar Talha ibn Ubaydullohning ota tomondan amakisi va Muhammadning sahobalaridan boʻlgan. 630-yilda Makka fath qilinganidan keyin Quraysh qabilasining koʻpchiligi bilan birga islomni qabul qilgan. Umarning otasi Ubaydulloh esa sosoniylar saltanatining Fars viloyati Istaxr shahrini zabt etish jarayonida ishtirok etgan harbiy qoʻmondon boʻlgan. Turli ga koʻra, u ayni shu yurish chogʻida vafot etgan. Vafot yili boʻyicha da turlicha keltirilgan, ularning baʼzilarida 643–644-yillar, boshqalarida esa 649–650 yoki 650–651-yillar koʻrsatilgan.

Keyingi yillarda Umar Banu Taym urugʻining yetakchisiga aylangan. Toʻrtinchi xalifa Alining vafotidan keyin Suriyada joylashgan Umaviylar xalifalikni qoʻlga oldi, biroq 680–683-yillarda Umaviylar hukmronligining muxoliflari qoʻzgʻolon koʻtardi va bu Ikkinchi fitnaga olib keldi. Bu urush chogʻida Umaviylar xalifalikning koʻplab hududlari ustidan nazoratni yoʻqotdi. 683–684-yillarda Iroq, Eron va Arabiston hududlari Makkada joylashgan xalifa Abdulloh ibn az-Zubayr boshqaruviga oʻtdi. Abu Bakrning nabirasi Ibn az-Zubayr davrida Banu Taym davlatda maʼlum darajada nufuzga ega boʻlgan.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari
Turkum:Banu Taym
Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Umayr ibn al-Hubob as-Sulamiy

Umayr ibn al-Hubob as-Sulamiy (689-yilda vafot etgan) – Banu Sulaym qabilasining boshligʻi, Umaviylar xalifaligiga xizmat qilgan sobiq sarkarda. Qays qabilalarining asosiy yetakchilaridan biri sifatida Banu Kalb va Banu Tagʻlib qabilalari bilan boʻlgan ichki qabilaviy urushlarda faol ishtirok etgan.

 Hayoti 
Umayr al-Hubab oʻsha davrning yirik arab qabilalaridan biri Banu Sulaymning mashhur Dakvan boʻlimiga mansub boʻlganStetkevych 2002, p. 340.. Uning onasi qora tanli afrikalik ayol boʻlganAl-Jahiz, ed. Colville 2002, p. 34.. Oila Jazira (Yuqori Mesopotamiya) viloyatining Balx daryosi atrofida yashaganCrone 1980, p. 107.. Umayr Umaviylar xalifasi Muoviya I qoʻshini tarkibida xizmat qilgan. U oʻz qabiladoshi, Banu Sulaym boʻlimidan boʻlgan Safvon ibn Mu’attal qoʻmondonligi ostida urushlarda ishtirok etgan. 678-yilda armanlarning „Hisn Kamx“ (hozirgi Kamah) nomli qal’asini bosib olishda faol qatnashgan va shu harbiy yurishi davomida katta shuhrat qozonganAl-Baladhuri, ed. Hitti 1916, p. 288..

 Merosi 
Umayr al-Hubabning aka-ukalari va oʻgʻillari ham Umaviylar armiyasida sarkarda sifatida xizmat qilishgan. Jumladan, uning ukasi Tamim ibn al-Hubob xalifa Yazid II hukmronligi davrida Kufa hududidagi xorijiylariga qarshi yurishlarda qatnashgan. Umayrning oʻgʻillari Zufofa va Xolid esa Maslama ibn Abdulmalik boshchiligidagi Konstantinopolga (hozirgi Istanbul) uyushtirilgan yurishlarda ishtirok etishganCrone 1980, p. 108.. da Umayrning uchinchi avlodi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq, biroq 800–909-yillar orasida Shimoliy Afrikada Agʻlabiylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan Sulaymiy qabilasining bir rahbari oʻzini Umayrning avlodi deb daʼvo qilgan.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari
Turkum:689-yilda vafot etganlar
Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Abdulloh ibn Vahb ar-Rosibiy

Abdulloh ibn Vahb ar-Rosibiy (658-yil 17-iyulda vafot etgan) – Xorijiylar yetakchilaridan biri, calls him „the first ‘Kharijiteʼ caliph“.. Bajila qabilasidan boʻlgan tobeinlardan.

 Hayoti 
Abdulloh ibn Vahb dastlab Saʼd ibn Abu Vaqqos qoʻmondonligi ostida Iroqning fath etilishida ishtirok etgan. Birinchi fitna davomida Jamol va Siffin jangida (657) xalifa Ali tarafdorlaridan boʻlgan. Biroq Alining urushni yakunlash uchun hakamlik (arbitraj) qarorini tan olishini qattiq tanqid qilgan va bu qarorga rozi boʻlmagan boshqa kishilar bilan birga Xorijiylar deb atalgan muxolif guruhga qoʻshilgan. Ular dastlab Harurada (Iroqda) yigʻilganlar, keyichalik esa Kufaga koʻchib oʻtishgan. Kufa shahrida Xorijiylar Abdulloh ibn Vahbni amir (qoʻmondon) etib saylaganlar (baʼzi da uni „chin xalifa“ deb notoʻgʻri maʼlumot berilgan, ammo u xalifa emas, faqatgina harbiy yetakchi boʻlgan). 658-yil mart oyida Xorijiylar yurish boshlagan, biroq 17-iyul kuni (38-hijriy yil Safar oyi) boʻlib oʻtgan Nahravon jangida xalifa Alining qoʻshinlari tomonidan tor-mor etilgan. Abdulloh ibn Vahb ar-Rosibiy aynan shu jangda oʻldirilgan.

 

Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:658-yilda vafot etganlar
Hotim ibn an-Noʻmon

Hotim ibn an-Noʻmon al-Bohiliy  – Bahila qabilasiga mansub arab zodagonlaridan. Umaviylar xalifaligining Suriyadagi noibi, keyinchalik xalifa Muoviya I (661–680) davrida xizmat qilgan harbiy qoʻmondon.

 Hayoti 
Hotim ibn an-Noʻmon Iroqdagi asosiy arab garnizon shaharlardan biri Basrada yashovchi Qays qabilalar ittifoqiga mansub Bahila qabilasidan boʻlgan zodagonlardan edi. Keyinchalik Jazira (Yuqori Mesopotamiya) mintaqasiga koʻchib oʻtgan. Birinchi fitna paytida xalifa Ali tomonidan Iroqdan quvilgan shariflar safida boʻlgan. Hotim 657-yilda Siffin jangida xalifa Alining asosiy raqibi boʻlgan Suriya noibi Muoviya I tomonida jang qilgan. Muoviya oxir-oqibat Alini magʻlubiyatga uchratgan va 661-yilda Umaviylar xalifaligiga asos solgan. IX asr tarixchisi Tabariy tomonidan qayd etilgan maʼlumotlarga koʻra, Muoviyaning hukmronligi davrida, taxminan 665 yoki 666-yillarda Hotim xalifalikning sharqiy chegarasi boʻlgan Xuroson hududlarini boshqarish uchun yuborilgan qoʻmondonlar safida boʻlgan.

Ikkinchi fitna paytida Hotim Umaviylar safidan ajralib chiqib, ularning raqiblari boʻlgan Zubayriylarga qoʻshilgan. Bu davrda Zubayriylar Iroq va Jaziraning katta qismini nazorat qilib turishar edi. Hotim Zubayriylar tomonidan Mosulga noib etib tayinlangan Ibn al-Ashtar boshqaruvi ostida xizmat qilgan. U Jazira viloyatining muhim shaharlari bo‘lgan Harron va Urfada noib oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritgan.

Hotimning avlodlari „Banu Hotim“ nomi bilan mashhur boʻlib, Umaviylar qoʻli ostidagi Armaniston va Eron Ozarbayjonining Jazira va unga qarashli viloyatlarida noib boʻlib xizmat qilgan. Ular, shuningdek, Qays–Yaman kurashining faol ishtirokchilari boʻlgan.

 

 

 
 

Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Molik al-Ashtar

Molik al-Ashtar , shuningdek, Molik ibn al-Horis al-Naxoiy al-Mazijiy sunniy ga koʻra, xalifa Usmonning oʻldirilishida ishtirok etgan shaxslardan biri boʻlgan. Shialar nazarida esa, paygʻambar Muhammadning amakivachchasi Ali ibn Abu Tolibning sodiq kishilaridan biri hisoblanadi. Ularning fikricha, Molik har doim Muhammadning avlodlari va Hoshimiylar urugʻining sodiq tarafdori boʻlib qolgan. Xalifa Ali davrida yuksak martabaga ega boʻlgan va Muoviyaga qarshi Jamol va Siffin janglarida qatnashganwhile he also participated in the Battle of Nahrawan as a cavalry soldier. It was narrated that Qais bin 'Ubad said: "Al-Ashtar and I went to 'Ali, may Allah be pleased with him, and said: Did the Prophet of Allah tell you anything that he did not tell to all the people?' He said: 'No, except what is in this letter of mine.' He brought out a letter from the sheath of his sword and it said therein: „The lives of the believers are equal in value, and they are one against others, and they hasten to support the asylum granted by the least of them. But no believer may be killed in return for a disbeliever, nor one with a covenant while his covenant is in effect. Whoever commits an offense then the blame is on himself, and whoever gives sanctuary to an offender, then upon him will be the curse of Allah, the angels and all the people.“ (Sunan Nasaʼi 4738). Al-Ashtar nomi uning Yarmuk jangida koʻz qovogʻidan olgan jarohatiga ishora qiladi"Biography of Malik al-Ashtar." N.p., n.d. Web. 27 May 2013. .

 Hayoti 
Garchi Molikning aniq tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlsa-da, koʻplab tarixchilarning fikriga koʻra, u Alidan 10 yosh katta va Muhammaddan 20 yosh kichik boʻlganNakshawani, Ammar „Biography of Malik al-Ashtar.“ N.p., n.d. Web. 27 May 2013. . Shunga koʻra, Molik 586-yilda Arabistonning Yaman hududida tugʻilgan boʻlishi mumkin. Shuningdek, Molik Mazhij qabilasiga mansub boʻlgan. Ushbu qabila Yamandagi Banu Naxa qabilasining bir boʻlagi hisoblanadiIbn Abi Talib, Ali. Nahjul Balagha = Peak of Eloquence : Sermons, Letters, and Sayings of Imam Ali Ibn Abu Talib. Ed. Mohammad Askari. Jafery. Elmhurst, NY: Tahrike Tarsile Quran, 1984. Print.. Shuningdek, Amr ibn Maʼdiy Yakrib ham aynan shu qabiladan boʻlgan.

 

Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Ali
Turkum:Misrdagi Roshidun xalifaligi noiblari
Said ibn Qays al-Hamdoniy

Said ibn Qays al-Hamdaniy xalifa Usmon va Ali hukmronligi davrida noib va qoʻmondon boʻlgan. Kufada yashagan janubiy arabistonlik Hamdon va Himyariy qabilalari sardori. Shuningdek, Umaviylar xalifaligi davrida ham oʻz mavqeini saqlab qolgan.

 Hayoti 
Said ibn Qays Janubiy Arabistonning Hamdon qabilasi Sabi boʻlimiga mansub boʻlgan. Uning nasabi Himyariylar podshohlaridan biri bilan bogʻlangan. Himyariylardan boʻlgan ajdodi Zayd ibn Marib ibn Maʼdikarib Janubiy Arabistondagi anʼanalarga koʻra, islomdan avvalgi davrda (VII asrdan oldin) shimoliy Yaman hududidagi Bavn mintaqasi podshohini oʻldirib, uning oʻrniga oʻtirgan shaxs sifatida eslanadi.

Said musulmonlarning dastlabki istilolarida ishtirok etgan va Iroqning ikkita asosiy arab garnizon shaharlaridan biri boʻlgan Kufaning yetakchi qabila zodagonlaridan biriga aylangan. Xalifa Usmon davrida Eronning Ray va Hamadon hokimi boʻlib xizmat qilgan. Usmondan keyingi xalifa, Iroqda faoliyat yuritgan Ali hukmronligi davrida esa Said Kufa askarlari tarkibidagi Hamdoniylar va Himyariy qabilalari qoʻshinlariga boshchilik qilgan. Birinchi fitna davomida 656-yilda Basra yaqinida kechgan Jamol jangida, 657-yilda Shom chegarasidagi Siffin jangida ishtirok etgan. 661-yilda esa Ali boshchiligidagi yana bir harbiy yurishda qatnashgan. Umaviy xalifalari Muoviya I (661–680) va Yazid I (680–683) hukmronligi davrida Yamaniylar (Janubiy arablar)ning nufuzli boshliqlaridan biri sifatida tilga olinadi.

 

Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Roshidun xalifaligi noiblari
Latif

Latif ( — iltifotli, xushmuomala; yumshoq, muloyim; yoqimli) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 
 Latif Ahmadiy — afgʻon kinorejissyori;
 Latif Fayziyev — oʻzbekistonlik kinorejissyor;
 Latif Hamidiy — bastakor, Qozogʻiston SSR xalq artisti, Qozogʻiston SSR Davlat mukofoti laureati;
 Latif Nasriddinov — 20-asr oʻzbek rangtasvirchi rassomlaridan;
 Latif Pidrom — afgʻonistonlik mashhur shoir, yozuvchi, huquqshinos va tarixchi olim;
 Latif Sharipov — xalq taʼlimi arbobi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi.

 Yana qarang 
 Latifa

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Latifa (ism)

Latifa ( — nazokat, noziklik; oqilona soʻz) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Latifa Nabizoda — Afgʻoniston Havo kuchlarida afgʻon vertolyot uchuvchisi.

 Yana qarang 
 Latif

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Latofat

Latofat ( — muloyimlik, latiflik; xushmuomalalik; jozibadorlik) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Mihaela Cambei

Mihaela Valentina Cambei (2002-yil 18-noyabrda tugʻilgan) – ruminiyalik ogʻir atletikachi. U Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2023-yilda Armanistonning Yerevan shahrida oʻtkazilgan ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u 2024-yilda Bolgariyaning Sofiya shahrida oʻtkazilgan Yevropa chempionatida ham oʻz vazn toifasida oltin medalga sazovor boʻlgan.

 Hayoti va faoliyati 
2018-yilda Cambei Buenos-Ayres (Argentina) shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi oʻsmirlar Olimpiya oʻyinlarida 48 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda u Buxarest (Ruminiya) shahrida tashkil etilgan ogʻir atletika boʻyicha Yevropa oʻsmirlar va U23 chempionatida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida siltab koʻtarish, dast koʻtarish hamda umumiy hisobda kumush medalga sazovor boʻldi.

2021-yilda Cambei Moskva (Rossiya) shahrida oʻtkazilgan ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, Toshkent (Oʻzbekiston) shahrida boʻlib oʻtgan ogʻir atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ushbu toifada kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yilda u Durrës (Albaniya) shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa oʻsmirlar va U23 chempionatida oʻz vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Cambei 2022-yilda Bogota (Kolumbiya) shahrida oʻtkazilgan ogʻir atletika boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida siltab koʻtarish dasturida kumush medal sohibi boʻldi. 2023-yilda u Yerevan (Armaniston) shahrida oʻtkazilgan Yevropa chempionatida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida oltin medalni, shuningdek siltab koʻtarish va dast koʻtarish dasda ham oltin medallarni qoʻlga kiritdi. U 2023-yilda Riyod (Saudiya Arabistoni) shahrida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida siltab koʻtarish dasturida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2024-yil avgust oyida Cambei Parij (Fransiya) shahrida oʻtkazilgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi 49 kg vazn toifasida ishtirok etdi. U siltab koʻtarishda 93 kg koʻtarib dastlabki natijalarga koʻra birinchi oʻrinni egalladi. Dast koʻtarishda esa 112 kg natija bilan Xitoy vakili Xu Chjixuydan 1 kg kam natija koʻrsatib, ikkinchi oʻrinni egalladi.

 

 
 Mihaela Cambei at the International Weightlifting Federation
Turkum:2002-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida medal sohiblari
Turkum:Ruminiyalik ogʻir atletikachilar
Layzon

Layzon — oʻzbekcha xotin-qizlar ismi.

 Taniqli shaxslar 

 Layzongul — xalq qiziqchisi, askiyachi, nayrangboz, ertakchi.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Céline Dept

Celine Dept (1999-yil 8-dekabr) – TikTok va YouTube tarmogʻida faol boʻlgan inflyuenser, YouTubeda 10 milliongacha obunachilarga ega boʻlgan birinchi belgiyalik.
Jahongir Shermatov

Jahongir Shermatov — oʻzbekistonlik futbolchi. „FarDU“ klubi himoyachisi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:Istiqlol Fargʻona klubi futbolchilari
Turkum:FarDU klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Birinchi ligasi futbolchilari
Ko‘zgu sindromi

Koʻzgu sindromi – uch tomonlama shish yoki Ballantin sindromi homilador ayollarda kam uchraydigan kasallik hisoblanadi. Sindrom homila va yoʻldoshning gidropsi bilan onaning preeklampsiyasi orasidagi gʻayrioddiy bogʻliqlikni ifodalaydi.

„Koʻzgu sindromi“ nomi onaning shishi va homilaning gidropsi oʻrtasidagi oʻxshashlikka ishora qiladi. Sindrom birinchi marta 1892-yilda Jon Uilyam Ballantin tomonidan taʼriflangan.

 Belgi va simptomlari 

Ballantin sindromi quyidagi xususiyatlarga ega:

 shish, doimo asosiy belgi hisoblanadi

 onada albuminuriya, odatda yengil kechadi

 preeklampsiya, kamdan-kam uchraydi

Homila belgilari suyuqlik ushlanib qolishi bilan bogʻliq boʻlib, bularga assit va koʻpsuvlilik kiradi. Homila gidropi jiddiy va ehtimol oʻlimga olib boruvchi homila patologiyasi mavjudligini koʻrsatadi.

Kasallik parvovirus B19 infeksiyasi va egizaklararo qon oʻtkazish sindromi bilan bogʻliq boʻlishi ham mumkin.

 Sabablari 

Etiologiyasi immunologik kasalliklardan tortib, jumladan rezus-izoimmunizatsiya, homila infeksiyalari, moddalar almashinuvi buzilishlari va homila rivojlanish nuqsonlarigacha boʻlgan turli xil akusherlik muammolaridan biri boʻlishi mumkin.

Ballantin sindromi ota-onaning ikkalasidan ham irsiy olingan qoʻshaloq alfa talassemiya belgisi (ogʻir alfa talassemiya) tufayli homilada gemoglobin Barts kasalligi rivojlanishiga onaning reaksiyasi natijasida yuzaga kelishi mumkin.

 Patogenezi 
Ballantin sindromining etiopatogenetik mexanizmi hamon nomaʼlum boʻlib qolmoqda.

 Tashxisi 

Ballantin sindromining aniq etiopatogenetik mexanizmi nomaʼlum boʻlsa-da, koʻplab tadqiqotchilar gemoliz boʻlmagan holda siydik kislotasi miqdorining koʻtarilishi, kamqonlik va gematokrit koʻrsatkichining pastligi haqida maʼlumot berishgan.
 Differensial tashxisi 
Ballantin sindromi va preeklampsiyani farqlash kerak. Homilaning ogʻir gidropsi etiologiyasi homila holati jiddiy tarzda yomonlashganda Ballantin sindromiga sabab boʻlishi ehtimoli yuqori. Bu sindrom faqatgina homila-yoʻldosh patologiyasining oʻta ogʻir koʻrinishi hisoblanadi. Trombotsitlar soni, aspartat transaminaza, alanin transaminaza va gaptoglobin odatda oʻzgarmaydi va bular koʻzgu sindromini HELLP sindromidan farqlash uchun qoʻllanilishi mumkin.

 Davolash 
Koʻp hollarda, Ballantin sindromi homila yoki chaqaloqning oʻlimiga olib keladi. Aksincha, onaga taʼsiri koʻp boʻlsa preeklampsiya bilan cheklanadi.

 

Turkum:Tibbiyot
Turkum:Ginekologiya
Yuriy Ruf

Yuriy Ruf , haqiqiy ismi Yuriy Romanovich Dadak (1980-yil 26-sentyabr – 2022-yil 1-aprel) – ukrainalik shoir, yozuvchi, olim, jamoat arbobi, „Dux Natsiyi“ („Millat ruhi“) adabiy loyihasining asoschisi.

 Hayoti 
Yuriy Ruf 1980-yil 26-sentybrda Ukrainaning Ternopil viloyatida tugʻilgan. Rufning „Bagryana lirika“ (2012), „Chas Revolyutsii“ (2014) va „Na zlami epox“ (2015) kabi asarlari bor. Uning sheʼrlari, shuningdek, „Golos krovi“ (2013) va „Vidlunnya svintsevix gromovits“ (2015) sheʼrlari ukrain zamonaviy millatchilik sheʼriyati toʻplamlariga kiritilgan. Yuriy Ruf 14 yoshida sheʼr yozishni boshlagan. Ruf anʼanaviy ukrain sheʼriyatiga tanqidiy munosabati bilan tanilgan boʻlib, uning fikricha, bu sheʼriyatda ukrainaliklarning aksariyati kambagʻal va baxtsiz qiyofada tasvirlanadi. Ruf bunday sheʼriyat oʻzini qadrlash va milliy gʻurur tuygʻusini pasaytirishiga ishongan. Shu sababli, oʻz sheʼriyatini vatanparvarlikni targʻib qiluvchi sheʼriy vosita deb hisoblagan. Muxlislar uning sheʼriyatini „front chizigʻi lirikasi“ deb taʼriflashadi, yaʼni jangovar ruhni koʻtarish, ruhlantirishga undash va milliy gʻurur tuygʻusini uygʻotishga qaratilgan urush va vatanparvarlik sheʼriyati sifatida baholashadi.

Rufning soʻnggi asari „Na zlamı epox“ (2015) hozirgi Rossiya-Ukraina urushidagi ukrainalik qahramonlarga bagʻishlangan boʻlib, unda maʼlum shaxslar, harbiy boʻlinmalar, ukrainalik askarlar, janglar va urush davridagi boshqa voqealarni sharaflovchi sheʼrlar mavjud.

Ruf Lvovda yashagan va ikki farzandning otasi boʻlgan. Ruf 24-mexanizatsiyalashgan brigadaning zaxirasi tarkibida boʻlgan va 2022-yilda Lugansk viloyatida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida jangda halok boʻlgan.

 

Turkum:2022-yilda vafot etganlar
Turkum:1980-yilda tugʻilganlar
Yaroslav Gritsak

Yaroslav Yosipovich Gritsak (1960-yil 1-yanvar, Dovge qishlogʻi, Lvov viloyati, Ukraina SSR, SSSR) – sovet va ukrainalik tarixchi, publitsist. Tarix fanlari doktori, professor.

 Hayoti 
Lvov universitetining tarix fakultetini tamomlagan (1977—1982).

1982—1992-yillarda shu universitetda katta ilmiy xodim lavozimida ishlagan. Professor, Lvov universiteti Tarixiy tadqiqotlar instituti direktori, Ukraina katolik universitetining Ukrainaning eng yangi va zamonaviy tarixi kafedrasi professori, xalqaro ukrainashunoslar uyushmasi vitse-prezidenti (1999—2008). Gritsak Kolumbiya universiteti va Markaziy Yevropa universitetining (1996–2009) taklif etilgan professori boʻlgan.

1987-yilda tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun „Rabochie Borislavsko-Drogobichskogo neftyanogo basseyna vo vtoroy polovine XIX – nachale XX vv.: formirovanie, polojenie, klassovaya borba“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1996-yilda „Formirovanie sovremennoy ukrainskoy natsii: istoriografiya i istoriosofiya problemi“ mavzusida tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan (1996).

„Ukraina moderna“ ilmiy yilnomasining asoschisi va bosh muharriri, „Ukrainskiy gumanіtarniy oglyad“, „Kritika“, Ab Imperio jurnallari tahririyat kengashi aʼzosi.

2014-yil dekabr oyida Ukraina Milliy korruptsiyaga qarshi byurosining tanlov qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

400 dan ortiq ilmiy ishlar nashr etgan va publitsistik asarlar muallifi sifatida ham tanilgan.

 Mukofotlari 

 Antonovich fondi mukofoti (2007)
 Polsha Tashqi ishlar vazirligining „Bene Merito“ faxriy nishoni (2009)
 „Intellektual jasorati uchun“ ordeni (2010, Ukraina)
 Jerzy Giedroyc nomidagi mukofot (2013)
 Polsha Respublikasi oldidagi xizmatlari uchun ordeni sohibi(2014)

 

Turkum:Sovet tarixchilari
Turkum:Ukrainalik tarixchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1960-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-yanvarda tugʻilganlar
Androulla Vassiliou

Androulla Vassiliou (1943-yil 30-noyabrda tugʻilgan) – kiprlik va yevropalik siyosatchi. 2008-yil mart oyidan 2010-yil fevral oyiga qadar Yevropa Ittifoqining Sogʻliqni saqlash boʻyicha komissari, soʻngra 2014-yil noyabrgacha Taʼlim, madaniyat, koʻp tillilik va yoshlar boʻyicha Yevropa komissari lavozimida xizmat qilgan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Yevropa Ittifoqi doirasida ijtimoiy va madaniy sohalarda faol ishtirok etadi. Kiprda koʻplab muhim lavozimlarni egallagan va bir qancha davlat va xususiy kompaniyalar kengashlarida aʼzolik qilgan.

 Yuridik faoliyati 
Androulla Vassiliou 1943-yil 30-noyabrda Britaniya Qibrisining Paphos shahrida dunyoga kelgan. 1961-yildan 1964-yilga qadar Londonda Middle Temple (Inn of Court) huquq maktabida tahsil olgan, soʻngra 1964–1966-yillarda Londonning Xalqaro munosabatlar boʻyicha Qirollik institutida xalqaro munosabatlar boʻyicha tahsil olgan. 1968-yilda Vassiliou Kiprga qaytib, yurist sifatida ishlay boshlagan. Standard Chartered Bank, keyinchalik Kipr bankida huquqiy maslahatchi boʻlib xizmat qilgan (bir vaqtning oʻzida turli korporatsiyalar boshqaruv kengashida ham faoliyat yuritgan). 1988-yilda Vassiliou oʻzining huquqiy faoliyatini toʻxtatgan, chunki uning turmush oʻrtogʻi Georgios Vassiliou Kipr Prezidenti boʻlgan.

 Siyosiy faoliyati 
Vassiliou 1988-yildan 1993-yilgacha Kiprning birinchi xonimi boʻlgan.

Vassiliou 1996-yilda Birlashgan Demokratlar Harakati nomidan Kipr Vakillar Palatasiga deputat etib saylangan. 2001-yilda ham yana qayta saylanib, 2006-yilga qadar faoliyat yuritgan. Ushbu davr mobaynida Vassiliou Yevropa ishlari qoʻmitasi hamda Kipr va Yevropa Ittifoqi qoʻshma parlament qoʻmitasida xizmat qilgan. Shuningdek, Yevropa Konstitutsiyasini ishlab chiqqan Yevropa Konvensiyasida Kiprning muqobil vakili sifatida ham ishtirok etgan.

2001-yildan 2006-yilgacha Yevropa Liberal Demokrat va Islohotlar Partiyasining vitse-prezidenti hamda Yevropa Liberal Ayollar Tarmogʻining raisi lavozimlarida ishlagan.

2008-yil fevral oyida Vassiliou Sogʻliqni saqlash boʻyicha Yevropa komissari lavozimiga Markos Kyprianouning oʻrniga oʻrniga nomzod sifatida koʻrsatilgan. 2008-yil 3-martda Yevropa Komissiyasida uning oʻrnini egallagan. 9-aprel kuni 446 ta rozi, 7 ta qarshi va 29 ta betaraf ovoz bilan uning nomzodi maʼqul deb topilgan. 2010-yil fevraldan boshlab Ikkinchi Barroso komissiyasi tarkibida unga Yevropa Komissiyasining Taʼlim, madaniyat, koʻp tillilik va yoshlar masalalari boʻyicha komissari lavozimi rasmiy tarzda topshirilgan.
 

 

 Androulla Vassiliouning rasmiy media galereyasi Archived
 2014 yil 3 noyabrda arxivlangan.

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Irene Charalambidou

Irene Charalambidou (1964-yil 19-martda tugʻilgan) – kiprlik jurnalist va siyosatchi. 2011-yilda saylov okrugidan AKEL partiyasi nomidan parlament aʼzosi etib saylangan, keyinchalik 2016 va 2021-yillarda ham qayta saylangan.

 Yoshlik yillari va taʼlimi 
Irene Charalambidou 1964-yil 19-martda Kiprning Limasol shahrida dunyoga kelgan.

Charalambidou Nikosiya universitetida psixologiya, Afina shahridagi Oʻrta yer dengizi kollejida esa jurnalistika sohasida tahsil olgan.

 Karyerasi 

 Jurnalistika 
Charalambidou „The Games“ va „Eleftherotypia“ gazetalarida jurnalist boʻlib ishlagan, shuningdek, „Kiryka“ gazetasi bilan ham hamkorlik qilgan. Bundan tashqari „Louis“ turizm tashkilotining ommaviy aloqalar boʻyicha direktori boʻlgan. U Kipr radiosi va televideniyasida ham ishlagan, oʻsha davrning eng mashhur dasdan biri „Pleasant Saturday Night“ koʻrsatuvini olib borgan. Shuningdek, Charalambidou „Logos“ va „ANT1 Cyprus“ telekanallarida ham faoliyat yuritganΧαραλαμπίδου Ειρήνη . 2005–2011-yillarda esa RIK telekanalining „We Discuss It“ dasturining tadqiqot, jurnalistik nazorat va taqdimot ishlariga mas’ul boʻlgan. 2008-yil dekabrida Kipr Respublikasi Prezidenti Demetris Christofias ushbu koʻrsatuvda birinchi prezidentlik hisobotini taqdim qilganΕιρήνη Χαραλαμπίδου .

 Yozuvchilik 
2007-yilda Charalambidou „What We Talked“ (Biz nima haqida soʻzlashdik) nomli birinchi kitobini chop ettirgan. 2011-yil yanvarida esa „The White Pages of the Cyprus issue“ nomli ikkinchi kitobini nashr qilgan„Οι Λευκές Σελίδες του Κυπριακού“ βιβλίο της Ειρήνης Χαραλαμπίδου . Ikkinchi kitob zamonaviy Kipr siyosati tarixidagi voqealarning siyosiy tahliliga bagʻishlangan edi. Kitob taqdimoti Kipr Respublikasi Prezidenti Dimitris Christofias tomonidan amalga oshirilgan.

 Shaxsiy hayoti 
Irene Charalambidou Andros Papapavlou bilan oila qurgan. Juftlikning ikki nafar oʻgʻli bor.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Turkum:Jurnalistlar
Koʻrlik (roman)

Koʻrlik  – portugaliyalik yozuvchi José Saramagoning 1995-yilda yaratilgan romani. 1998-yilda Saramago adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi. Mukofotni eʼlon qilish chogʻida qoʻmita alohida taʼkidlagan asarlar orasida muallifning ushbu romani ham bor edi.

2004-yilda „Seeing“ nomi ostida asarning davomi nashr etildi. „Koʻrlik“ romani asosida 2008-yilda aynan shu nomdagi badiiy film suratga olindi.

 

Turkum:1995-yil romanlari
Turkum:1995-yil kitoblari
Turkum:José Saramago romanlari
Catherine Cornaro

Catherine Cornaro (; 1454-yil 25-noyabrda tugʻilgan – 1510-yil 10-iyulda vafot etgan) – Kipr Qirolligining soʻnggi monarxi. Quddus qirolichasi va Armaniston qirolichasi unvonlariga ham ega. Kipr qiroli James II ga turmushga chiqish orqali Kipr qirolichasi boʻlgan, keyinchalik esa 1473–1474-yillarda oʻgʻli James III voyaga yetgunga qadar Kiprning muvaqqat qirolichasi sifatida mamlakatni boshqargan. Oʻgʻlining vafotidan soʻng Kipr ustidan toʻliq hukmronlik vakolatiga ega boʻlgan va 1474-yil 26-avgustdan 1489-yil 26-fevralga qadar hukmronlik qilgan. Qirol James II ning vafotidan keyin Venetsiya Respublikasi Kipr ustidan nazoratni qoʻlga kiritishi uchun Catherine Cornaro „Muqaddas Markning qizi“ deb eʼlon qilinganWills, Garry. Venice, Lion City (New York, Simon and Schuster, 2001), 136..

 Hayoti 
Catherine Cornaro 1454-yil 25-noyabrda tugʻilgan. Caterina nomi bilan ham tanilgan. U Muqaddas Rim imperiyasi ritsari (Cavaliere del Sacro Romano Impero), venetsiyalik Marco Cornaro va va Fiorenza Crisponing qizi boʻlgan. Catherine „Padre della Patria“ (Vatan otasi) faxriy unvoniga ega boʻlgan Muqaddas Rim Imperiyasi ritsari Nobil Huomo Giorgio Cornaroning (1452–1527-yil 31-iyul) singlisi edi. Onasi Fiorenza Crisponing kelib chiqishi yunon millatiga mansub boʻlgan. Catherine, shuningdek, John Komnenosning nabirasi edi.

Cornarolar oilasidan toʻrt nafar doj yaʼni saylangan hukmdorlar yetishib chiqqan. Ularning oilasi Kipr bilan, ayniqsa, savdo va tijorat sohasida uzoq yillik aloqalarga ega boʻlgan. Limasol viloyatidagi Episkopi hududida Cornarolar oilasi bir nechta qand zavodlarini boshqargan va Kipr mahsulotlarini Venetsiyaga eksport qilgan.

Catherine Cornaroning surati Bellini, Albrecht Dürer, Titsian va Giorgione kabi taniqli rassomlar tomonidan ishlangan.

 

Turkum:1454-yilda tugʻilganlar
Turkum:25-noyabrda tugʻilganlar
Turkum:1510-yilda vafot etganlar
Turkum:10-iyulda vafot etganlar
Turkum:Hukmdorlar
Samayfa ibn Nakur

Zu al-Kala Samayfa ibn Nakur al-Himyoriy 630-yillarda boʻlib oʻtgan Shom (Suriya)ning musulmonlar tomonidan fath qilinishi davrida qoʻmondon boʻlgan. Shomdagi Himyar qabilasining yetakchisi hamda bu qabilaning Zu al-Kala sulolasiga asos solgan. Samayfa Hims shahrida yashagan, o'sha vaqtda Himyar va boshqa yamanlik qabilalar musulmon garnizonida ustunlik qilishar va Suriyaning hokimi Muoviya ibn Abu Sufyondan koʻra koʻproq Samayfaga boʻysunishar edi. Samayfa Muoviya qoʻshinining eng nufuzli sarkardalaridan biri sifatida Siffin jangida qatnashgan. Uning jangda halok boʻlishi Shomda Himyar qabilasi mavqeining pasayishiga olib kelgan.

 Hayoti 
Samayfa dastlab tarixiy da Zu al-Kala sulolasining boshligʻi sifatida tilga olinadi. Bu sulola Muhammad paygʻambar davrida Yamandagi eng kuchli sulolalardan biri boʻlgan. Samayfa Abu Bakr xalifaligi davrida faol boʻlgan. 630-yillarda Suriyani musulmonlar tomonidan bosib olish harakatlarida ishtirok etgan va boshqa koʻplab yamanlik qabilalar kabi qoʻshin tarkibida Hims shahriga joylashib olgan. U yerda Himyar qabilasining ikki asosiy yetakchisidan biriga aylangan, yetakchilarning ikkinchisi Zu al-Asboh Kurayb ibn Abraha boʻlgan. Samayfa uning opasi Kuraybaga uylangan.

 

Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Ubaydulloh ibn Umar

Ubaydulloh ibn Umar ibn al-Xattob (657-yil yozida vafot etgan) – xalifa Umarning oʻgʻli. 644-yilda otasining oʻldirilishiga aloqadorlikda gumon qilingan Hormuzonni oʻldirgan va keyinchalik bu ishi uchun xalifa Usmon tomonidan kechirilgan. Biroq uning kechirilishiga islom paygʻambari Muhammadning amakivachchasi Ali qarshi boʻlgan. 656-yilda Ali xalifa boʻlgach, Ubaydulloh undan Usmonning kechirimini tasdiqlashini iltimos qilgan, biroq xalifa Ali buni rad etgan. Shundan keyin Ubaydulloh Alining asosiy dushmani, Suriya hokimi Muoviya ibn Abu Sufyonga tomonga oʻtib ketgan. Muoviya Ubaydullohni Siffin jangida oʻzining elita qoʻshiniga qoʻmondon qilib tayinlagan. Ubaydulloh ibn Umar aynan shu jangda halok boʻlgan.

 Oilasi 
Ubaydulloh xalifa Umar ibn al-Xattobning oʻgʻli edi. Uning otasi islom paygʻambari Muhammadning sahobalaridan boʻlib, Makkaning Quraysh qabilasi Banu Adiy urugʻidan boʻlgan. Umar 634-yildan 644-yilda unga suiqasd uyushtirilib, oʻldirilgunga qadar xalifa boʻlgan. Ubaydullohning onasi Banu Xuzoa qabilasidan edi, biroq keyinchalik Umar uni taloq qilgan. Tarixchi al-Madoiniy (vafoti: 843) uning ismini Mulayka binti Jarval deya maʼlumot bergan va uning Umar bilan ajrashganidan soʻng Abu al-Jahm ibn Huzayfa bilan turmush qurganini yozgan. Boshqa bir tarixchi al-Voqidiy (vafoti: 823) Ubaydullohning onasi Ummu Kulsum boʻlgan deya taʼkidlagan.

Ubaydulloh Utarid ibn Hojibning qizi Asmo bilan turmush qurgan. Utarid ibn Hojib Banu Tamim qabilasi Dorim urugʻining nufuzli kishilaridan boʻlgan. Shuningdek, u Zi Qar jangida (609) qatnashgan mashhur arab sarkardasi Honiy ibn Qabisaning qizi Bahriya bilan ham turmush qurgan. Honiy ibn Qabisa esa Rabi’a qabilasidan boʻlgan.

 

Turkum:Birinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Roshidun xalifalarining farzandlari
Turkum:657-yilda vafot etganlar
Turkum:Umar
Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Abdulloh ibn Komil ash-Shokiriy

Abdulloh ibn Komil ash-Shokiri  Muxtor as-Saqafiy qoʻshini tarkibida qoʻmondon boʻlgan. Basrada (yoki baʼzi da Ahvozda) tugʻilgan. 686-yili Madhar va Haruro janglarida Zubayriylar qoʻshini tomonidan oʻldirilganتاريخ الرسل والملوك – الطبري – الجزء السادس – ذكر خبر قتل مصعب المختار بن أبي عبيد.

 Hayoti 
Abdulloh ibn Komil 639-yilda Basrada (baʼzi da Ahvozda) tugʻilgan. Dastlab tuyalarga qarovchi choʻpon boʻlgan, biroq 659-yilda Muxtor as-Saqafiy bilan uchrashganidan soʻng uning qoʻshiniga qoʻshilib, Husayn ibn Aliga yordam berish va Umaviylar qoʻshiniga qarshi kurashishga qaror qilgan. 680-yilda Husayn ibn Ali Umaviylar qoʻshini tomonidan shahid qilingach, Abdulloh Husayn, uning oilasi va doʻstlarining qotillaridan qasos olishga bel bogʻlagan. Abdulloh Ayn al-Varda jangida Tavvobinlar bilan, inqilob paytida Muxtor bilan birga jang qilgan. Shu davrda u Husayn ibn Alining qotillaridan boʻlgan Xavliy ibn Yazid al-Asbohiyالبداية والنهاية – ابن كثير – الجزء الثامن – مقتل مقتل خولي بن يزيد الأصبحي الذي احتز رأس الحسين, Zayd ibn Raqqod al-Janabiyالكامل في التاريخ – ابن الأثير – ج 4 – الصفحة 243 va boshqa koʻplab qotillarni oʻldirgan. Shuningdek, u Madhar va Haruro janglarida qatnashgan, bu janglarda koʻplab Zubayriy askarlarini yoʻq qilgan, ammo aynan shu janglarning birida oʻzi ham halok boʻlganالبداية والنهاية – ابن كثير – الجزء الثامن – مقتل المختار بن أبي عبيد على يدي مصعب بن الزبير. Uning oʻldirilishi Muxtorning qoʻshiniga kuchli taʼsir koʻrsatgan va ruhiy zarba boʻlgan.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:686-yilda vafot etganlar
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi

Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi – 2003-yilda tashkil etilgan va mamlakatning ommaviy axborot vositalarini birlashtirgan nodavlat notijorat tashkilot boʻlib, u media sanoatini rivojlantirish, jurnalistlarni qoʻllab-quvvatlash hamda turli taʼlim va kasbiy loyihalarni amalga oshirish bilan shugʻullanadi. Uyushma zamonaviy media muhitini rivojlantirish, soʻz erkinligini taʼminlash va jurnalistlarning kasbiy mahoratini oshirish boʻyicha faol ish olib bormoqda.

 Hikoya 
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi dastlab 2003-yilda Firdavs Abduxoliqov tomonidan Oʻzbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy uyushmasi sifatida tashkil etilgan. Uning maqsadi Oʻzbekiston media sohasini mustahkamlash va mustaqil jurnalistikani rivojlantirishga koʻmaklashish edi. Uyushma ijtimoiy ahamiyatga ega muammolarni yoritish, soʻz erkinligini himoya qilish va jurnalistlarning kasbiy mahoratini oshirish vazifasini oʻz oldiga qoʻygan. 2022-yilda tashkilot oʻz nomini Oʻzbekiston Milliy media birlashmasiga oʻzgartirdi. Ushbu yil boshida esa Sherzodxon Qudratxoʻja uyushmaga rais etib tayinlandi.

 Tuzilma 
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi tarkibiga 53 dan ortiq ommaviy axborot vositalari kiradi, jumladan:

 22 ta telekanal;
 18 ta radiostansiya;
 8 ta onlayn telekanal;
 2 ta internet nashr;
 1 ta jurnal;
 1 ta platforma;
 Xalqaro matbuot klubi.

 Asosiy loyihalar 
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi ommaviy axborot vositalari sohasini rivojlantirishga qaratilgan koʻplab tashabbuslarga rahbarlik qilmoqda:

 „Debat Xoll“ – turli xil siyosiy xususiyatga ega boʻlgan ijtimoiy tadbirlarni muhokama qilish uchun moʻljallangan platforma hisoblanadi.
 „Renessans“ milliy mukofoti – har yili oʻtkaziladigan tantanali tadbir, Prezidentning 2022-yil 27-iyundagi PQ-294-son qarorining 3-ilovasida belgilangan vazifalarni amalga oshirishga qaratilgan.

 Media forumlar 

„Radio kuni“ – Butunjahon radio kuniga bagʻishlangan tadbir (13-fevral);
„Birlashish nuqtasi“ – Butunjahon matbuot erkinligi kuniga bagʻishlangan tadbir (3-may);
„OAV haftaligi“ – Butunjahon media kuniga bagʻishlangan bir qator media-konferensiyalar (27-iyun).

 Konferensiyalar 

 Matbuot kotiblari va OAV vakillari;
 Ayollar media-klubi;
 Uyushma aʼzolarining badiiy kengashi uchun;
 Barcha nodavlat tele va radiokanallar uchun.

 Taʼlim loyihalari: 

 Mahalliy va xalqaro ekspertlar ishtirokida seminar va treninglar;
 France 24, TRT Avaz, Konrad Adenauer jamgʻarmasi va UNICEF kabi xalqaro hamkorlar bilan qoʻshma loyihalar;
 „Media Camp“ – yozgi media-lager yosh jurnalistlar uchun.

 Hamkorlar 
 Oʻzbekiston Milliy kinematografiya agentligi;
 Konrad Adenauer nomidagi jamgʻarma, UNESCO, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi, „Sinxua“ axborot agentligi, BMTning Aholishunoslik jamgʻarmasi, shuningdek, SHHTning Oʻzbekistondagi Xalq diplomatiyasi markazi kabi xalqaro tashkilotlar;
 BBC, CNN, Euronews, France Medias Monde va TRT Avaz, France 24 va Xitoy Media korporatsiyasi kabi xorijiy teleradiokompaniyalar bilan hamkorlik.

 

Turkum:Notijorat tashkilotlar
Laziz

Laziz ( — lazzatli, totli; nozik) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Laziz Azizzoda — ilmiy xodim, sharqshunos. „Milliy istiqlol“ tashkiloti faollaridan biri sifatida qatag‘on;
 Laziz Orziyev — oʻzbek kino va teatr aktyori;
 Laziz Qayumov — adabiyotshunos, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, filologiya fanlari doktori, professor;
 Laziz Qudratov — oʻzbek davlat arbobi;
 Laziz Ubaydullayev — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Laziz Zokirov — bokschi, xalqaro miqyosdagi sport ustasi;
 Lazizbek Mirzayev — oʻzbek futbolchisi;
 Lazizbek Mullajonov — oʻzbekistonlik bokschi;
 Lazizxon Moʻydinov — oʻzbekistonlik futbolchi.

 Familiyalar 

 Lazizov
 Lazizova

 Yana qarang 

 Laziza

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Lazzat

Lazzat ( — totlilik, shirinlik; yoqimtoylik; huzur-halovat) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Lazzat Tanisbay — jurnalist, „Qozogʻiston“ RTRK OAJ boshqaruvi raisi. Qozogʻiston Jurnalistlar uyushmasi mukofoti laureati, „Hurmat“ ordeni (2010), Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan xodim.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Laʼli (ism)

Laʼli (arabcha + — laʼl bilan bezatilgan, laʼldan qilingan; laʼl singari; qip-qizil) — kelib chiqishi arabcha va forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Turkum:Kelib chiqishi forscha boʻlgan ismlar
Laʼli (maʼnolari)

Laʼli (arabcha + — laʼl bilan bezatilgan, laʼldan qilingan; laʼl singari; qip-qizil):
 Laʼli — roʻzgʻor buyumi;
 Laʼli — xotin-qizlar ismi.
Sayiddin Mavlonov

Sayiddin Xurshid oʻgʻli Mavlonov — oʻzbekistonlik futbolchi. „Lokomotiv“ klubi hujumchisi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol hujumchilar
Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Birinchi ligasi futbolchilari
Nataliya Kobrinska

Nataliya Kobrinska (8-iyun 1851-yil – 22-yanvar 1920-yil) – ukrainalik yozuvchi, sotsialist feminist, va avstriya-vengriyalik faol.

 Hayoti 
Avstriya parlamentiga keyinchalik saylangan ruhoniy Ivan Ozarkevich va Teofilia Okunevskaning qizi Nataliya Ozarkevich 1851-yil 8-iyunda Avstriya-Vengriyaning Galitsiya viloyatidagi Beleluya qishlogʻida tugʻilgan. Oʻsha davrda ayollarga boshlangʻich taʼlimdan ykeyingi taʼlimda oʻqishga ruxsat berilmagani sababli Nataliya asosan uyda taʼlim olgan. Nataliya bir nechta tillarni oʻrgangan: nemis, fransuz, polyak va rus tillarini, hamda turli mamlakatlar adabiyotini oʻqigan. 1871-yilda Nataliya Teofil Kobrinskiga turmushga chiqqan. Bir necha yildan soʻng eri vafot etgach, Nataliya ota-onasi bilan yashash uchun Bolexivga qaytishga majbur boʻlgan.

Kobrinska otasi bilan Venaga bordi va u yerda Ivan Franko bilan uchrashgan. Franko Nataliyani ukrainalik ayollar maqomini yaxshilash va ularni erkaklar bilan tenglikka intilishga undagan. 1884-yilda Nataliya ayollarni adabiyot bilan tanishtirish va ayollar huquqlari boʻyicha munozaralarni targʻib qilish orqali maʼrifatli qilish maqsadida Tovaristvo Ruskix Jinok (Ruteniya ayollari uyushmasi)ni tashkil etgan. 1890-yilda Nataliya ayollarga universitetda oʻqishga ruxsat berish uchun Taʼlim vaziri bilan muzokaralar olib borgan delegatsiyaning bir aʼzosi boʻlgan. Nataliya, shuningdek, umumiy saylov huquqi, bolalar kunduzgi parvarishi va jamoat oshxonalari gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlagan.

Nataliya oʻzining birinchi „Shuminska“ (keyinchalik „Zamon ruhi“ nomi bilan tanilgan) hikoyasini 1883-yilda yozgan; keyingi yili esa „Zadlia kusnika xliba“ („Bir burda non uchun“) qissasini yozgan. 1887-yilda Olena Pchilka bilan hamkorlikda ukrainalik ayollar asarlaridan iborat „Pershyi vinok“ („Birinchi gulchambar“) toʻplamini tahrir qilgan. Nataliyaning „Jinocha Sprava“ („Ayollar ishi“) nashriyoti ukrainalik yozuvchi Anna Pavlikning asarlarini oʻz ichiga olgan „Nasha dolya“ („Bizning taqdirimiz“) nomli ayollar almanaxining uch sonini chop etgan. 1893—1896-yillarda Nataliya Kobrinska nashriyot ishlariga faol qatnashgan. Nataliyaning „Jinocha Sprava“ nashriyoti „Bizning taqdirimiz“ almanaxining uch kitobini nashr etgan. Kitob nashr etish jarayonini yanada samarali yoʻlga qoʻyish va feministik gʻoyalarni keng yoyish uchun qulay sharoit izlab, Nataliya Kobrinska Lvov shahriga koʻchib oʻtgan.

Nataliya 1920-yil 22-yanvarda Bolexivda vafot etgan.

Nataliyaning quyidagi asarlari inglizchaga tarjima qilingan: „The Spirit of the Times“ (1998) va „Warm the Children, O Sun“ (1998).

 

Turkum:1920-yilda vafot etganlar
Turkum:1851-yilda tugʻilganlar
Izidora Kosach-Borisova

Izidora Petrivna Kosach-Borisova (1888-yil 21-mart – 1980-yil 12-aprel) – ukrainalik yozuvchi, olima, pedagog va tarjimon.

 Hayoti 
Kosach-Borisova Kolodyajne shahrida Petro Antonovich Kosach va yozuvchi Olena Pchilka oilasida tugʻilgan. Yozuvchilar Lesya Ukrainka va Olga Kosach-Krivinyuk Izidoraning opalari boʻlishgan, Mixaylo Dragomanov esa ularning amakisi boʻlgan. Izidora Kiyev politexnika institutiga qabul qilingan birinchi ayollardan biri boʻlib, 1911-yilda instutning agronomiya fakultetini tamomlagan"Izydora Kosach-Borysova, Lesia Ukrainka's sister, dies" The Ukrainian Weekly (April 20, 1980): 2..

 Faoliyati 
Izidora Kishinyovda uzumchilik sohasida ishlagan, 1917-yildan keyin Kiyevda oʻsimliklar fiziologiyasidan dars bergan va tadqiqotlar qilgan va fransuz adabiyoti tarjimoni sifatida faoliyat yuritgan. 1937-yilda „aksilinqilobiy tashviqot“da ayblanib, ikki yil mehnat lagerida va Kiyevdagi Lukyanivska qamoqxonasida oʻtirgan. Iziidora Gestapo tomonidan qamoqqa olinganidan keyin 1944-yilda qizi va opasi Olga bilan Ukrainani tark etgan. Avval qochqinlar lagerlarida yashagan va 1949-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlariga koʻchib ketgan.

Kosach-Borisova oʻz xotiralari ham yozgan. Izidora va opasi, jurnalist Olga Kosach-Krivinyuk Lesya Ukrainkaning 100 yilligi munosabati bilan opalarining asarlarini nashr etish uchun Ukraina Sanʼat va Fanlar Akademiyasi (UVAN) bilan hamkorlik qilishgan. Izidora Amerikadagi ukrainalik ayollar uyushmasining faxriy aʼzosi boʻlgan.

 Shaxsiy hayoti 
Izidora 1912-yilda Yuriy Grigorovich Borisovga turmushga chiqqan. Ularning Olga ismli qizi bor boʻlgan. Eri 1941-yilda Sibir qamoqxonasida vafot etgan. Izidora 1980-yilda 12-aprelda 92 yoshida Nyu Jersidagi Piscataway shahrida vafot etgan. Vafotidan keyin 1989-yilda SSSR Oliy Kengashi tomonidan „reabilitatsiya qilingan“ va koʻp oʻtmay qizi Izidoraga tegishli qoʻlyozmalarni Ukraina arxiviga topshirgan.

 

Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar
Turkum:SSSR agronomlari
Turkum:1980-yilda vafot etganlar
Turkum:1888-yilda tugʻilganlar