Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Shoh Tohir

Shoh Tohir yoki Tohir Shoh (1486 – 1549) nomi bilan tanilgan va shogirdlari tomonidan Hujjatulloh nomi bilan mashhur boʻlgan. U Muhammad-Shohiy (Moʻminiy) naslidan boʻlib, nizoriy ismoiliy imomi va Janubiy Hindistonda Nizomshohlar sulolasining vaziri boʻlgan. Tohir Shoh astronom va faylasuf edi.

 Hayoti 
Imom Shoh Tohir Gʻilonning Qazvin bilan chegaradosh boʻlgan Xund qishlogʻida tugʻilgan. Uning ota-bobolari Misr fotimiylaridan kelib chiqqan. Tohir nizoriy ismoiliy imomi boʻlgan Alamut nizoriylarining avlodidan boʻlgan imom Shoh Radiddin II ning oʻgʻli boʻlgan. Yoshligida u Koshonda oʻqigan va dars bergan. Safaviylar sulolasining barpo etilishi va ismoiliy tasavvufiga qarshi harakatlarning kuchayishi natijasida, u ismoiliy tasavvufidan voz kechib, milodiy 1520-yil boshida Shoh Ismoil saroyiga kelib joylashadi. Biroq Shoh Ismoil undan shubhalanib qolgach, Tohirshoh Eronni tark etishga majbur boʻlgan va Hindistonga yoʻl olgan. U 16-asrning buyuk astronomi Shamsiddin al-Xafriyning shogirdi edi.

 Faoliyati 
Imom Shoh Tohir 1520-yil oʻrtalarida Goaga yetib boradi, biroq Odil Shohiy monarxi uning faoliyatiga eʼtibor bermaydi. U Bijapurni tark etib, Parendaga koʻchib oʻtdi va u yerda Ptolemeyning astronomiya risolasi boʻlgan al-Majistiyni oʻrgatishni boshlaydi. Milodiy 1522-yilda Sulton Burhon Nizomshohning iltimosiga binoan u Ahmadnagar saroyiga koʻchib oʻtadi. U, shuningdek, bosh diplomat sifatida ham faoliyat yuritgan va qal’ada haftasiga ikki marta maʼruza oʻqigan. Oxir-oqibat, milodiy 1538-yilda u sunniy sultonni nizoriylikni qabul qilishga koʻndiradi va oʻsha paytda u mazkur boʻlimning eng katta imomi edi. Sulton, shuningdek, Nizoriylikni rasmiy davlat dini deb eʼlon qiladiSaiyid Athar Abbas Rizvi, „A Socio-Intellectual History of Isna Ashari Shi’is in India“, Vol. 1, p. 286, Maʼrifat Publishing House, Canberra, Australia (1986).John Norman Hollister, „The Shi’a of India“, p. 117, Luzac and Co., London (1953).W. Ivanow, A Forgotten Branch of the Ismailis. The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, No. 1 (January 1938). .

U koʻplab kitoblar yozgan, ular orasida quyidagilar borSaiyid Athar Abbas Rizvi, „A Socio-Intellectual History of Isna Ashari Shi’is in India“, Vol. 1, p. 290, Maʼrifat Publishing House, Canberra, Australia (1986).:

 Al-Majistiyga sharh
 Avitsenna ilohiyotiga sharh
 Sharh bob hodi ashr ilohiyot boʻyicha
 Sharh jaʼfariya fiqh boʻyicha
 Tafsir bayzaviyga sharh

 Vafoti 
Shoh Tohir milodiy 1549-yilda vafot etgan va jasadi Karbalodagi Husayn ibn Ali qabri yonida dafn qilingan. Uning toʻrt oʻgʻli va uch qizi boʻlib, ular orasidan imom Shoh Haydar otasidan keyin imom va saroyda vazir boʻlgan.
Baltazar Astorga

Baltazar del Carmen Astorga Quezada (1982-yil 16-iyunda tugʻilgan) – chililik sobiq futbolchi. Himoyachi ampulasida oʻynagan.

 Yutuqlari 
 Klub 
Deportes Antofagasta
 Primera B (1): 2011 Apertura

 
 Astorga at Football-Lineups
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1982-yilda tugʻilganlar
Turkum:Chililik erkak futbolchilar
Turkum:Chili Primera Divizioni futbolchilari
Turkum:Primera B de Chili futbolchilari
Turkum:C.D. Cobresal futbolchilari
Turkum:Universidad de Chile futbolchilari
Turkum:C.D. Antofagasta futbolchilari
Turkum:O'Higgins F.C. futbolchilari
Turkum:Deportes Copiapó futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Kitob ash-shifo

Kitob ash-shifo — Abu Ali ibn Sino tomonidan yozilgan ilmiy va falsafiy qomus. U ushbu asarini taxminan 1014-yilda yozishni boshlab, 1020-yilda tugatgan. 1027-yilga kelib chop etganGoodman, Lenn Evan. 2003. Islamic Humanism. Oxford University Press. . p. 155.Goodman, Lenn Evan. 1992. Avicenna. Routledge. . p. 31..
Miomir Đuričković

Miomir Đuričković (1997-yil 26-iyulda tugʻilgan) – chernogoriyalik futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi „Andijon“ klubi aʼzosi. Markaziy himoyachi ampulasida oʻynaydi.

 Futbolchilik faoliyati 
2025-yil 18-yanvarda 2024-yilgi Oʻzbekiston Kubogi sohibi, „Andijon“ klubi bilan bir yillik shrtnoma imzolagan.

 Yutuqlari 

 Jamoaviy sovrinlari 
 Chernogoriya Oliy ligasi chempioni (2): 2020/21, 2022/23
 Chernogoriya Kubogi sohibi (2): 2020/21, 2021/222x Montenegrin cup winner

 Shaxsiy sovrinlari 

 Sarejevo jamoasida mavsumning eng yaxshi futbolchisi: 2024

 

 

 
 Miomir Đuričković Transfermarkt saytida
 

Turkum:1997-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Chernogoriyalik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:SO Cholet futbolchilari
Turkum:FK Rudar Pljevlja futbolchilari
Turkum:FK Iskra Danilovgrad futbolchilari
Turkum:OFK Grbalj futbolchilari
Turkum:FK Budućnost Podgorica futbolchilari
Turkum:FK Sarajevo futbolchilari
Turkum:Andijon klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Chernogoriyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi chernogoriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Bosniya va Gersegovinadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Bosniya va Gersegovinadagi chernogoriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Fransiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Fransiyadagi chernogoriyalik muhojir sportchilar
Pilates

Pilates – 20-asrning boshlarida nemis jismoniy tarbiya murabbiysi Joseph Pilates tomonidan ishlab chiqilgan aqliy-jismoniy mashgʻulot. Pilates oʻz yangi jismoniy tarbiya uslubini kontrologiya deb ataydi. Pilatesda mushaklarni kuchaytirish uchun 50 ga yaqin takrorlanuvchi mashqlar kombinatsiyasidan foydalaniladi. Har bir mashqda beshta asosiy tamoyilga rioya qilish zarur: nafas olish, boʻyinni rostlash, qovurgʻa va kuraklarni barqarorlashtirish, tos mushaklarini harakatlantirish va qorinning koʻndalang muskulini ishlatish. Har bir mashq odatda 3-5 marta takrorlanadi. 2023-yil holatiga koʻra dunyoda 12 milliondan ortiq odam pilates bilan shugʻullanadi.

thumb|281x281px|Reformer Pilates darsi.

 Yana qarang 
 Kalistenika
 Meditatsiya
 Yoga

 

Turkum:Sport
Is’hoq ibn Muslim al-Uqayliy

Is’hoq ibn Muslim ibn Robiya ibn Osim al-Uqayliy Arminiya (Kavkazorti) hududida Umaviylar xalifaligining lashkarboshisi va noibi lavozimida xizmat qilgan. Shuningdek, soʻnggi Umaviy xalifa Marvon IIning yaqin tarafdori boʻlgan. Marvon Abbosiylar inqilobi davrida magʻlub etilgandan soʻng, Isʼhoq dastlab qarshilik koʻrsatdi, biroq oxir-oqibat Abbosiylar bilan kelishuvga erishdi.

 

Turkum:8-asr arablari
Turkum:Arab generallari
Turkum:Banu Uqayl
Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari
Turkum:Uchinchi fitna ishtirokchilari
Turkum:Arab — Xazar urushlarida ishtirok etgan Umaviylar
Turkum:Arminiyaning Umaviy noiblari
Shamolikam

Shamolikam Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanida joylashgan qishloq. Qishloq maʼmuriy jihatdan Oqrabot mahalla fuqarolar yigʻini tarkibiga kiradi.

 

Turkum:Dehqonobod tumani aholi punktlari
Beta avlod

Beta avlod – Alfa avloddan keyingi demografik guruh. 2025-yildan 2039-yilgacha boʻlgan oraliqda tugʻilgan bolalar ushbu avlod vakillari hisoblanadi. Beta avlodi vakillari, asosan, Millennials va Z avlodning farzandlaridir.

2035-yilga borib butun dunyo aholisining 16 foizini Beta avlod vakillari tashkil qilishi va ular XXII asrgacha yashashi taxmin qilinmoqda.

 

Turkum:XXI asr
Turkum:Madaniy avlodlar
Tartus okrugi

Tartus okrugi Suriyaning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan Tartus muhofazasi tarkibidagi okrug. Maʼmuriy markazi Tartus shahri. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tartus okrugi aholisi kishini tashkil qilgan.

 Nohiyalari 
Tartus okrugi tarkibida yettita nohiya mavjud (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):
Tartus nohiyasi (ناحية طرطوس): aholisi 162980 nafar.
Arvad nohiyasi (ناحية أرواد): aholisi 4403 nafar.
Al-Hamidiya nohiyasi (ناحية الحميدية): aholisi 20309 nafar.
Xirbet al-Maazah nohiyasi (ناحية خربة المعزة): aholisi 22897 nafar.
As-Savda nohiyasi (ناحية السودا): aholisi 32295 nafar.
Al-Karima nohiyasi (ناحية الكريمة): aholisi 17271 nafar.
As-Safsafa nohiyasi (ناحية صفصافة): aholisi 23416 nafar.

 

Turkum:Tartus okrugi
Tell Abyad okrugi

Tell Abyad okrugi Suriyaning shimoliy qismida joylashgan Raqqa muhofazasi tarkibidagi okrug. Maʼmuriy markazi Tell Abyad. Okrugning baʼzi qismlari Shimoliy Suriyadagi Turkiya okkupatsiyasi ostida.

 
2004-yil holatiga koʻra, okrug aholisi 129714 nafarni tashkil qilgan. Aholining ko‘pchilik qismini arablar tashkil etadi. Kam miqdorda kurd va turkmanlar ham mavjud. Har uchala guruh ham asosan sunniylardir. Okrugning gʻarbiy qismi asosan kurdlar istiqomat qiladi. Turkmanlar asosan Suluk va shaharning janubi-g‘arbida toʻplangan. Tumanning qolgan qismi esa deyarli butunlay arablardan iborat.

 Nohiyalari 
Tell Abyad okrugi tarkibida uchta nohiya mavjud (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):
Tell Abyad nohiyasi (ناحية تل أبيض): aholisi 44671 nafar.
Suluk nohiyasi (ناحية سلوك): aholisi 44131 nafar.
Ayn Issa nohiyasi (ناحية عين عيسى): aholisi 40912 nafar.

 Arxeologiyasi 
Balix daryosi vodiysida Tell Sabi Abyad nomli arxeologik yodgorlik mavjud.
 

 
Turkum:Raqqa muhofazasi muhofazasi
Tell Abyad nohiyasi

Tell Abyad nohiyasi Suriyaning Raqqa muhofazasi tarkibidagi Tell Abyad okrugiga qarashli nohiya. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Abyad nohiyasi aholisi kishini tashkil qilgan. Nohiyaning ma’muriy markazi Tell Abyad shahri boʻlib, Suriya muvaqqat hukumati tomonidan nazorat qilinadi.

Turkum:Raqqa muhofazasi nohiyalari
Tell Arboush

Tell Arboush , shuningdek Arboush , Suriyaning shimoli-sharqiy qismidagi Hasaka muhofazasining gʻarbiy qismida joylashgan Tell Tamer yaqinidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan Tell Tamer nohiyasi tarkibiga kiradi. 

Qishloqda Xaldey katolik cherkoviga mansub boʻlgan suryoniylar istiqomat qiladi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 229 kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Suriyadagi suryoniy hamjamiyatlari
Tell Avar

Tell Avar Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Jisr ash-Shugʻur nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Avar aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Jisr ash-Shugʻur okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Tell Balouaa

Tell Balouaa , shuningdek Dizen , Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining gʻarbiy qismida joylashgan Tell Tamer yaqinidagi qishloq. Qishloq maʼmuriy jihatdan Tell Tamer nohiyasi tarkibiga kiradi.

Qishloqda Sharq suryoniy cherkoviga mansub boʻlgan suryoniylar istiqomat qiladi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 443 kishini tashkil qilgan.
 

Turkum:Hasaka muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Turkum:Suriyadagi suryoniy hamjamiyatlari
Tell Baz

Tell Baz , shuningdek Baz , Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining gʻarbiy qismida joylashgan Tell Tamer yaqinidagi qishloq. Qishloq maʼmuriy jihatdan Tell Tamer nohiyasi tarkibiga kiradi.

Qishloqda Sharq suryoniy cherkoviga mansub boʻlgan suryoniylar istiqomat qiladi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 251 kishini tashkil qilgan.
 

Turkum:Hasaka okrugi aholi punktlari
Turkum:Hasaka muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Turkum:Suriyadagi suryoniy hamjamiyatlari
Ummu al-Hajjoj bintu Muhammad

Ummu al-Hajjoj bintu Muhammad —toʻqqizinchi umaviylar xalifasi Yazid II ning rafiqasi, oʻn birinchi Umaviylar xalifasi Al-Volid II ning onasi.

 Biografiyasi 
Uning toʻliq ismi Ummu al-Hajjoj bintu Muhammad ibn Yusuf as-Saqofiy boʻlib, Saqafiy qabilasidan edi.

Yazid Iroqning otasi xalifa Abdulmalik va ukasi Volid I ning noibi al-Hajjoj ibn Yusuf (vaf. 714) oilasi bilan qarindoshlik aloqalarini oʻrnatdi. Al-Hajjojning jiyani Muhammad ibn Yusuf as-Saqofiyning qizi Ummu al-Hajjojga bilan turmush qurgan.

Ummu al-Hajjoj Yazid II ning nufuzli xotiniga aylandi. 709-yilda tugʻilgan ikkinchi oʻgʻli al-Volid xalifalik taxtiga nomzod hisoblangan.

Uning turmush oʻrtogʻi Yazid II hijriy 105-yilning 24-shaʼbonida (724-yil 26-yanvar) Jund Dimashqning Balqa tumanidagi Irbid shahrida sil kasalligidan vafot etdi. Janoza namoziga oʻgʻli Volid yoki oʻgay ukasi Hishom imomlik qildi. Yazid al-Volidni oʻzining bevosita vorisi qilib tayinlashni niyat qilgan edi, ammo Maslama ibn Abdulmalik Hishom ibn Abdulmalikni, keyin esa al-Volidni tayinlashga koʻndirgan.

Ummu al-Hajjoj eri hukmronlik qilgan paytda yoki qaynogʻasi Hishom davrida vafot etgan.

 

 
 
 
 

 

Turkum:700-yillarda tugʻilganlar
Turkum:730-yillarda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Oʻlgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Umaviylar xalifaligidagi ayollar
Turkum:8-asr Umaviylar xalifaligi kishilari
Turkum:Banu Saqif
Turkum:Arab ayollari
Turkum:Arab musulmonlari
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:Umaviylar sulolasi
Ubaydulloh ibn Marvon

Ubaydulloh ibn Marvon ibn al-Hakam  – Umaviylar shahzodasi va sarkardasi. Umaviylar xalifasi Marvon I ning oʻgʻli.

Ubaydullohning oʻgay ukasi xalifa Abdulmalik uni Umaviylar xalifaligi bilan Vizantiya chegarasiga qarshi deyarli har yili amalga oshiriladigan hujumlarning sarkardalaridan biri etib tayinladi. Bundan tashqari, Abdumalik Ubaydullohni nomaʼlum muddatga Suriya va Vadi al-Quro oraligʻidagi hududni qamrab olgan Damashq viloyatining Balqa tumaniga hokim etib tayinladi. Ubaydullohning tugʻishgan aka-ukalari Abon va Usmon ham Abdulmalik qoʻl ostida qoʻmondonlik lavozimlarini egallaganlar.

 

 
 

 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:Umaviylar xalifaligi sarkardalari
Turkum:Umaviy xalifalarining oʻgʻillari
Turkum:7-asr arab shaxslar
Turkum:Arab-Vizantiya urushlari davridagi umaviylar
Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari
Halab Katta masjidi

Halab Katta masjidi  – Suriyaning Halab shahridagi eng katta va eng qadimgi masjidlardan biri. Jahon merosi obyekti boʻlgan qadimgi Halab shahrining al-Jallum tumanidagi al-Madina Souq bozoriga kirish eshigi yaqinida joylashgan. Taxminlarga koʻra masjidda paygʻambar Yahyoning otasi Zakariyoning jasadi qoldiqlari boʻlib, ularning har ikkisi ham islomdaThe Great Mosque (The Umayyad Mosque) Syria Gate. va nasroniylikda hurmatga sazovor shaxslar boʻlganGospel of Luke, . Masjid miloddan avvalgi VIII asr boshlarida qurilgan. Biroq bino XI–XIV asrlarda hozirgi holatga keltirilgan. Masjid minorasi 1090-yilda qurilganed., biroq 2013-yilning aprel oyida Suriyadagi fuqarolar urushi vaqtida vayron qilingan.

 Galereya 

 Yana qarang 
 Umaviylar masjidi

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 

 Photo of damage taken from the Facebook page of Le patrimoine archéologique syrien en danger
 Photo of damage taken from the Facebook page of Le patrimoine archéologique syrien en danger
 Photo of damage taken from the Facebook page of Le patrimoine archéologique syrien en danger
 Photo of damage taken from the Facebook page of Le patrimoine archéologique syrien en danger
 Photo of damage taken from the Facebook page of Le patrimoine archéologique syrien en danger
 Great Mosque of Aleppo on YouTube

Turkum:Halabdagi masjidlar
Hilla masjidi

Hilla masjidi  – Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, al-Oud tumani, Souq al-Hilla bozorida joylashgan tarixiy masjid. Bino XIX asrda imom Turkiy bin Abdulloh davrida qurilgan boʻlib, keyinchalik XX asrda qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud tomonidan restavratsiya qilingan. 1960-yillarda esa zamonaviy texnikalar yordamida qayta qurilgan. Masjid sunniylikning hanbaliy mazhabiga eʼtiqod qiluvchi olimlarning ilm markazlaridan biri hisoblanadi.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid XIX asrda Ikkinchi Saudiya davlatida imom Turkiy bin Abdulloh davrida qurilgan. XX asr boshlarida qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud tomonidan qayta tiklangan va Abdurahmon ibn Abdulatif al ash-Shayx (1871–1947) masjid imomi etib tayinlagan. Imom Abdurahmon 1931-yilga qadar shu lavozimda xizmat qilgan. Bino Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, al-Oud tumanida joylashgan va shaharning eng qadimgi masjidlaridan biri hisoblanadi. Bino, shuningdek, Sunniy hanbaliy ulamolarining ilm olish markazlaridan biridir. 1960-yillarda Saudiya hukumati tomonidan Hilla masjidi zamonaviy texnikalar yordamida qayta qurilgan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 19-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Amir Husniy Lutfiy

Amir Husniy Lutfiy (1956 yil - 2018-yil mart) Suriya Davlat rejalashtirish komissiyasi rahbari. 2004—2010-yillarda Iqtisodiyot va savdo vaziri lavozimida ishlagan. Lutfiy Belgiyaning Libre de Bruxelles universitetida iqtisodiy tahlil fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.
 

Turkum:1956-yilda tugʻilganlar
Turkum:2018-yilda vafot etganlar
Turkum:Suriya iqtisodiyot vazirlari
Turkum:Himsliklar
Turkum:Arab Sotsialistik Baas partiyasi - Suriya mintaqasi siyosatchilari
Turkum:Université libre de Bruxelles bitiruvchilari
Abdulloh ibn al-Abbos masjidi

Abdulloh ibn al-Abbos masjidi  – Saudiya Arabistonining Makka viloyati, Toif shahrida joylashgan tarixiy islomiy masjid. Shu yerda dafn etilgan Abdulloh bn Abbos sharafiga masjidga shunday nom berilgan.

 Tarixi 
Masjid dastlab milodiy 630-yilida bir vaqtlar maʼbuda al-Lot ibodatxonasi buzib tashlangan joyda, yana bir manbaga koʻra, bino islom paygʻambari Muhammad namoz oʻqigan joyda qurilgan. Masjid qurilishi taxminan 630-yil, paygʻambar Muhammadning hayotlik chogʻiga toʻgʻri keladi. Oʻsha yili masjidning sharqiy tomonida Banu Saqif qamalida halok boʻlgan shahidlar uchun qabriston qurilgan. 687-yilda Muhammadning eng yosh amakivachchasi va ilk islom olimi Abdulloh ibn Abbos, soʻngra 700-yilda Kaysoniylarning toʻrtinchi rahbari Muhammad ibn al-Hanafiyya shu qabristonga dafn etilgan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 20-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Toifdagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Giancarlo Esposito

thumb|Giancarlo Esposito. 2025-yil
Giankarlo Esposito (inglizcha: Giancarlo Giuseppe Alessandro Esposito, 1958-yil 26-aprelda tug‘ilgan) — amerikalik aktyor va rejissor. U bir nechta mashhur filmlar va teleseriallarda ishtirok etgan bo‘lib, eng ko‘p tanilgan rollaridan biri "Breaking Bad" va uning prequeli "Better Call Saul" seriallaridagi Gustavo Fring obrazidir.

 Hayoti va faoliyati 
Giankarlo Esposito Daniyaning Kopengagen shahrida tug‘ilgan. Uning otasi italiyalik, onasi afro-amerikalik bo‘lib, opera qo‘shiqchisi edi. Bolaligida Esposito oilasi bilan Nyu-York shahriga ko‘chib o‘tgan. U aktyorlik faoliyatini 8 yoshida Brodveyda boshlagan va keyinchalik televizion va kino sohasida katta muvaffaqiyatlarga erishgan.

 Eng mashhur rollari 

 Breaking Bad va Better Call Saul 
Esposito "Breaking Bad" serialida Gustavo "Gus" Fring obrazini ijro etib, xalqaro miqyosda tanildi. Gus Fring — ko‘rinarli darajada hurmatli tadbirkor, lekin aslida u yirik narkotik sindikatining boshlig‘i. Ushbu roli uchun u bir nechta mukofotlarga nomzod bo‘lgan va tanqidchilar tomonidan yuksak baholangan. U "Better Call Saul" serialida ham ushbu obrazga qaytdi.

 The Mandalorian 
Esposito "The Mandalorian" serialida Moff Gideon rolini ijro etdi. Bu roli ham tomoshabinlar tomonidan iliq kutib olindi va u Primetime Emmy mukofotiga nomzod bo‘ldi.

 Kino faoliyati 
Esposito bir nechta mashhur filmlarda ishtirok etgan, jumladan:

 "Do the Right Thing" (1989)
 "The Usual Suspects" (1995)
 "Okja" (2017)
 "Maze Runner" seriyasi (2014–2018)

 Mukofotlari va e‘tiroflari 
Giankarlo Esposito faoliyati davomida ko‘plab mukofotlarga ega bo‘lgan va nomzod bo‘lgan, jumladan:

 Critics’ Choice Television Award;
 Primetime Emmy Award nomzodliklari;
 Screen Actors Guild Award.

 Shaxsiy hayoti 
Esposito aktyorlik faoliyatidan tashqari, rejissura bilan ham shug‘ullanadi. U to‘rt farzandning otasi va xayriya ishlari bilan faol shug‘ullanadi.

 Manbaalar 

Turkum:Amerikalik aktyorlar
Hayi as-Siforat Katta masjidi

Hayi as-Siforat Katta masjidi  – Saudiya Arabistoni poytaxti ar-Riyod shahrining Diplomatik kvartal tumanida joylashgan islomiy (sunniy) jome masjidi.

Namoz zali bilan birga deyarli maydonga ega masjid deyarli 5000 namozxonni oʻzida sigʻdira oladi. Bino 1983 va 1986-yillar oraligʻida al-Kindiy plaza hududini rivojlantirish vaqtida qurilgan.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid qurilishi shaharning Diplomatik kvartal tumanini rivojlantirish loyihasi doirasida rejalashtirilgan edi. 1981-yilda al-Kindiy plazaning maydonida qurilish ishlari boshlangan va chet el elchixonasi xodimlari hamda ularning oila aʼzolarining dam olish ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan. Beeah Group kompaniyasiga musulmon davlatlari diplomatlarining diniy talablarini qondirish maqsadida maydonni loyihalash boʻyicha shartnoma taqdim etilgan, markaziy masjid qurilishi 1983-yilda boshlanib, 1986-yilda nihoyasiga yetkazilgan.

Masjid 1990-yilda arxitektura yoʻnalishi boʻyicha beriladigan Ogʻa Xon mukofoti, 1996-yilda Qirol Saud universiteti tomonidan masjid meʼmorchiligi boʻyicha Simpozium mukofoti hamda 2014-yilda Abdulatif al-Fozan mukofoti bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 20-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Qirol Fahd masjidi

Qirol Fahd masjidi  – Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, al-Malaz mahallasida joylashgan islomiy (sunniy) jome masjid. 1993-yilda ar-Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan qurilgan va qurilish ishlari shaxsan qirol Fahd ibn Abdulaziz as-Saud tomonidan moliyalashtirilgan.

 Tarixi 
Masjid 1993-yilda ar-Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan qurilgan boʻlib, bino qurilishini moliyalashtirgan qirol Fahd ibn Abdulaziz sharafiga nomlangan. Najdiy meʼmorchiligining elementlarini oʻzida mujassam etgan ushbu bino Qirol Saud universiteti tomonidan masjid meʼmorchiligi boʻyicha simpozium mukofoti sovrindori hisoblanadi.

Masjidda Roʻza va Qurbon hayiti kabi diniy bayramlar oʻtkaziladi.

Masjid maydoni 0,97 gektarni tashkil qiladi va 2000 namozxonni sigʻdira oladi. Masjid hududida, shuningdek, ayollar uchun alohida namoz oʻqish xonasi ham mavjud.

Masjid 2024-yilning mart oyida Sharqiy provinsiyaning sobiq gubernatori va Qirol Fahd jamgʻarmasi raisi shahzoda Muhammad bin Fahd al-Saudning koʻrsatmasiga binoan qayta tiklangan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi 20-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Izziddin Abdulaziz

Izziddin Abdulaziz (1406-yil 20-sentyabrda vafot etgan) Barquqning oʻgʻli va an-Nosir Farajning eng kichik ukasi.

1405-yilda akasi an-Nosir Faraj atrofdagi fitnalardan qoʻrqib, hokimiyatni tashlab ketgach, qisqa muddat hukmronlik qilgan. Biroq, Faraj oʻsha yilning noyabr oyida oʻz lavozimiga qaytib kelgan.

 

 
 

Turkum:Burjiy sultonlar
Turkum:15-asr mamluk sultonlari
Turkum:1406-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Qirol Xolid aeroporti masjidi

Qirol Xolid aeroporti masjidi  – Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahridagi Qirol Xolid xalqaro aeroportida joylashgan islomiy (sunniy) jome masjidi. 1983-yilda qurilgan masjid maydonni egallaydi. Bino loyihasi AQShning HOK arxitektura firmasi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, anʼanaviy islom arxitekturasi elementlarini oʻzida mujassam etgan. Masjid birinchi navbatda ar-Riyod orqali kelayotgan yoki ketayotgan musulmon yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadi.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid 1983-yilda AQShning HOK arxitektura firmasi tomonidan Qirol Xolid xalqaro aeroporti yonida qurilgan va 1984-yilda namozxonlar uchun ochilgan.

Masjidda haftalik juma namozidan tashqari Ramazon hayiti va Qurbon hayiti kunlarida har yili hayit namozi oʻqiladi.

Aeroport Saudiya Arabistonida birinchi boʻlib oʻsha vaqtdagi muhandislik meʼyorlari asosida qurilgan. Bino qurilgan vaqtda dunyodagi eng zamonaviy masjid boʻlgan. Uning qurilishida eng soʻnggi muhandislik yangiliklaridan foydalanilgan va anʼanaviy arab uslubida majmua yaratishga eʼtibor qaratilgan. Shuningdek, masjid oʻsha davrda dunyodagi eng katta integral sanʼat dasturi bilan ajralib turgan. Binoda anʼanaviy islomiy bezak elementlarini zamonaviy rassomlar ishlari bilan uygʻunlashtirilgan.

Qirol Xolid xalqaro aeroporti keluvchi va ketuvchi yoʻlovchilar uchun masjidga bepul transport xizmatlarini taklif qiladi.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi 20-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi gumbazli masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Salom masjidi

Salom masjidi , shuningdek, shahzoda Abdulloh bin Abdurahmon al-Faysal masjidi deb ham ataladi. Bino Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahridagi Salom Park hududida joylashgan islomiy (sunniy) masjid hisoblanadi.

1941-yilda shahzoda Abdulloh bin Abdurahmon tomonidan bunyod etilgan bu masjid temirbeton yordamida qurilgan ilk masjidlardan biri boʻlib, 2003-yilda Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan Salom Park loyihasini ishlab chiqish jarayonida taʼmirlangan.

 Tarixi 
Masjid 1941-yilda shahzoda Abdulloh ibn Abdurahmon tomonidan oʻzining Salom deb nomlangan shaxsiy bogʻida qurilgan. Qurilish materiali sifatida temirbetondan foydalanilgan. Bino ar-Riyoddagi temirbeton yordamida qurilgan birinchi masjidlardan biridir. Shayx Abdulloh ibn Abdurahmon ibn Ali al-Hamdan masjid qurilishidan soʻng uning birinchi imom-xatibi etib tayinlangan.

Masjid 2003-yilda Riyod shahri Qirollik komissiyasi tomonidan Salom Park loyihasi doirasida meva bogʻi bilan bir vaqtda taʼmirlangan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi 20-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Al-Muzaffar Ahmad

Al-Muzaffar Ahmad (1419-yil 27-may — 1430) Shayx al-Mahmudiyning oʻgʻli va 1421-yil 13-yanvardan 29-avgustga qadar qisqa muddat Misrning mamluk sultoni boʻlgan.

 Biografiyasi 
Al-Muzaffar Ahmad 1421-yil 13-yanvarda, otasining vafotidan keyin 18 oyligida sulton boʻlgan. Amir Sayfiddin Tatar tez orada hokimiyatni mustahkamlab, 1421-yil 29-avgustda yosh sultonni taxtdan tushirdi. U sultonning onasi malika Saodat bilan nikohdan o‘tdi, ammo keyinchalik ajrashib ketdi. Al-Muzaffar Ahmad va ukasi Ibrohim Iskandariyada tutqunlikda saqlanib, har ikkisi ham oʻlatdan vafot etgan. Aka-uka dastlab Iskandariyada dafn etilgan, ammo keyinchalik otasining Qohiradagi maqbarasiga koʻchirilgan.

 

 
 

Turkum:Burjiy sultonlar
Turkum:15-asr mamluk sultonlari
Turkum:1419-yilda tugʻilganlar
Turkum:1430-yilda vafot etganlar
Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi

Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi  – Saudiya Arabistonining Jidda shahri, al-Javhara mahallasida joylashgan islomiy (sunniy) jome masjid.

Masjid 2024-yil 6-martda ochilgan boʻlib, maydonni egallaydi. Bino Hijoziy meʼmorchiligini aks ettiruvchi 3D bosib chiqarish texnologiyasidan foydalangan holda qurilgan dunyodagi birinchi masjid hisoblanadi. U 2021-yilda vafot etgan saudiyalik tadbirkor Abdulaziz Abdulloh Abbos Sharbatlining bevasi Vajnat Abdulvohid tomonidan qurdirilgan.

 Umumiy maʼlumot 
Abdulaziz Abdulloh Sharbatli masjidi 2024-yil 6-martda ochilgan. Bino 3D bosib chiqarish texnologiyasidan foydalangan holda qurilgan dunyodagi birinchi masjiddir. Ushbu texnologiyada ishlatiladigan toʻrtta printer Xitoyning Hangzhou GuanLi kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Bino Muhammad ibn Odam as-Suqayr tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, shahar va qishloq ishlari hamda uy-joy qurilish vazirligining investitsiya boʻlimi Milliy uy-joy kompaniyasi tomonidan boshqariladigan bir nechta loyihalar doirasida qurilgan.

Masjid Saudiya Arabistoni tadbirkori Abdulaziz Abdulloh Abbos Sharbatlining bevasi Vajnat Abdulvohidning tashabbusi bilan qurilgan. Vajnat Abdulvohid Fursan Real Estate kompaniyasining bosh direktori hisoblanib, ushbu kompaniya masjid qurilishida olti oy davom faoliyat olib borgan. Masjidning ochiq tashqi maydoni dizayni al-Masjid al-Haromdagi Kaʼbaga yaqin joylashgan Hijr Ismoil (Hatim)dan ilhomlanib yaratilgan.

Abdulaziz Abdulloh ash-Sharbatli masjidi Dubayda 2025-yilgacha qurilishi rejalashtirilgan dunyodagi birinchi 3D – bosib chiqarish texnologiyasi yordamida quriladigan masjiddan deyarli bir yil oldin qurib bitkazilgan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 21-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Jiddadagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Saudiya Arabistonidagi gumbazli masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Sayfiddin Tatar

Sayfiddin Tatar (1421-yil 30-noyabrda vafot etgan) 1421-yil 29-avgustdan 30-noyabrgacha Misrning mamluk sultoni boʻlgan.

 Biografiyasi 

 

 
 

Turkum:Burjiy sultonlar
Turkum:15-asr mamluk sultonlari
Turkum:1421-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Ad-Daxil masjidi

Shayx Fahd bin Abdurahmon bin Fahd ad-Daxil masjidi yoki oddiygina ad-Daxil masjidi deb ham ataladi. Bino Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahridagi ash-Shuhada mahallasida joylashgan islomiy (sunniy) jome masjidi hisoblanadi.

Masjid 2004-yilda ochilgan.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid qurilishi 2000-yilda boshlangan va 2004-yilda nihoyasiga yetkazilgan. Bino ar-Riyodning ash-Shuhada mahallasida qurilgan. Masjid minorasining balandligi , gumbazi ni tashkil qiladi. Bino mavsumdan tashqari vaqtlarda taxminan 1800 namozxonni, eng koʻpi bilan 3000 namozxonni sigʻdira oladi. Ramazon oyida masjid atrofidagi hudud ham foydalanishga topshirilgach, 7000 nafargacha namozxon masjidga tashrif buyurishi mumkin boʻladi.

Masjid ochilganidan boshlab bu yerda Yosir ad-Davsariy imomlik qilgan va Makkadagi al-Masjid al-Harom imomlaridan biri etib tayinlanguniga qadar shu yerda faoliyat olib borgan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 21-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi gumbazli masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Arrival

„Arrival“ — Denis Villeneuve ishlagan ilmiy-fantastik film. Ted Chiangning „Story of Your Life“ qissasi asosida yaratilgan. Bosh rollarni Amy Adams, Jeremy Renner, Forest Whitaker, Michael Stuhlbarg, Tzi Ma va boshqalar ijro etgan.

 Rollarda 
 Amy Adams — lingvist Louise Banks
 Jeremy Renner — astrofizik Ian Donnelly
 Forest Whitaker — polkovnik Weber
 Michael Stuhlbarg — agent Halpern
 Mark O'Brien as kapitan Marks
 Tzi Ma — general Shang
 Julia Scarlett Dan — 12 yoshli Hannah

 

 
 
 
 

Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh ilmiy fantastik filmlari
Turkum:2016-yil filmlari
Turkum:AQSh triller filmlari
Turkum:IMAX filmlar
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:Paramount Pictures filmlari
Qirol Abdulloh masjidi

Qirol Abdulloh masjidi , ilgari shahzoda Abdulloh masjidi deb nomlangan, rasmiy ravishda Qirol Abdulloh bin Abdulaziz as-Saud masjidi Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahri, al-Oliya tumanidagi islomiy (sunniy) masjid boʻlib, Qirollik markazining 77-qavatida joylashgan.

Bino yer sathidan baland boʻlib, dunyodagi eng baland masjid sifatida Guinnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. Masjid 2003-yilda ochilgan, maydoni . U qirol Abdulloh ibn Abdulaziz as-Saud nomi bilan atalgan va uning qurilishi, asosan, shahzoda al-Volid ibn Tolol tomonidan moliyalashtirilgan.

 Umumiy maʼlumot 
2003-yilda Qirollik markazining 77-qavatida shahzoda al-Volid ibn Tolol koʻmagida Spazio restorani tashkil etilgan.

Restoranga kelgan mijozlar soni ortib borayotgani sababli maʼmuriyat masjid qurdirishga majbur boʻlgan. 2003-yilning oktyabr oyida valiahd shahzoda Abdulloh ibn Abdulaziz restoranga qoʻshimcha sifatida Shahzoda Abdulloh masjidini tashkil qilgan. Masjid qurilishi shahzoda al-Volid bin Tolol tomonidan moliyalashtirilgan. 2005-yilda u yangi monarx sifatida taxtga oʻtirgach, masjid nomi Qirol Abdulloh masjidi deya oʻzgartirilgan.

2010-yilda Dubaydagi Burj Xalifaning ochilish marosimidan soʻng, BBC va boshqa ommaviy axborot vositalari Burj Xalifa osmonoʻpar binosining 158 yoki 154-qavatida masjid borligi haqida xabar bergan va bu masjid dunyodagi eng baland (yer sathidan balandlikda) masjidga aylangan. Biroq Burj Xalifa osmonoʻpar binosida masjid borligi haqidagi daʼvolar Emaar Properties tomonidan rad etilgan va Qirol Abdulloh masjidi eng baland masjid sifatida oʻz unvonini saqlab qolgan.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 21-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi gumbazli masjidlar
Jogo bonito

Goʻzal oʻyin (portugalcha: o jogo bonito) – futbolda keng qoʻllaniladigan atama hisoblanadi. Bu atamani 1957-yildan 1977-yilgacha faoliyat yuritgan braziliyalik futbolchi Pele ommalashtirgan. Garchi baʼzilar iboraning aniq kelib chiqishi haqida turli versiyalarni keltirsada, u Braziliyada keng tarqalgan edi. Ingliz futbol sharhlovchisi Styuart Xoll bu iborani 1958-yilda birinchi bor qoʻllagan. Xoll Meyn Roudda Manchester Cityning oʻyinini koʻrgani borganda, Piter Dohertining oʻyiniga qoyil qolgan va umuman futbolni taʼriflash uchun jogo bonito iborasini ishlatgan. Oʻz faoliyati davomida braziliyalik futbolchi Ronaldinho jogo bonito uslubida oʻynashning yorqin namoyandasi boʻlgan.
 

Turkum:Futbol terminologiyasi
Turkum:Braziliyada futbol
Turkum:Pele
Bebi-bumerlar

Bebi-bumerlar (shuningdek, bumerlar) — Sokin avloddan keyingi va X avloddan oldingi demografik guruh. 1946—1964-yillarda tugʻilgan bolalar ushbu avlod vakillari hisoblanadi. Koʻpchilik bebi-bumerlar Eng buyuk avlod yoki Sokin avlodning farzandlari va, oʻz navbatida, X avlod va Millennials vakillarining ota-onalaridir.
 

Turkum:XX asr
Turkum:Madaniy avlodlar
Turkum:Neologizm
Abxa masjididagi portlash

Abxa masjididagi portlash – 2015-yilning 6-avgustida Saudiya Arabistonining janubi-gʻarbiy qismidagi Abxa shahrida joylashgan masjidda sodir etilgan xudkushlik. Ushbu hujum oqibatida 17 kishi halok boʻlgan.

Saudiya Arabistonining Yaman bilan janubiy chegarasi yaqinidagi shaharda sodir etilgan ushbu hujum uchun javobgarlikni Iroq va Suriya Islomiy Davlatining oʻzini Islomiy davlatning Hijoz viloyati deb atagan boʻlinmasi zimmasiga olgan.

 

Turkum:Abha
Turkum:2015-yilgi xudkush portlashlar
Malika Latifa bint Sulton masjidi

Malika Latifa binti Sulton ibn Abdulaziz masjidi  – Saudiya Arabistonining ar-Riyod shahridagi ar-Rohmaniya mahallasida joylashgan islomiy (sunniy) jome masjid. 2013-yilda ochilgan ushbu masjid Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Sulton bin Abdulazizning qizi va Saudiya Arabistoni asoschisi qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saudning nabirasi malika Latifa binti Sulton as-Saud sharafiga nomlangan.

 Umumiy maʼlumot 
Masjid Hindiston qurilish firmasi tomonidan qurilgan va 2013-yil 7-iyulda qirol Abdulloh bin Abdulaziz davrida ochilgan. Bino Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Sulton bin Abdulazizning qizi va qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saudning nabirasi malika Latifa binti Sulton as-Saud sharafiga nomlangan.

Masjidga, odatda, Ramazon oyida taroveh namozlarini oʻqish uchun, shuningdek, Roʻza hayiti va Qurbon hayiti kabi diniy bayramlarda juda koʻp namozxonlar tashrif buyuradi. Maydoni va bir vaqtning oʻzida taxminan 7000 namozxonni sigʻdira oladi.

2023-yil holatiga koʻra, 2013-yilda tayinlangan birinchi imom Shayx Nosir bin Ali al-Qotamiy bugungi kunga qadar faoliyatini davom ettirib kelmoqda.

 

Turkum:Saudiya Arabistonidagi sunniy masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi 21-asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Ar-Riyoddagi masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi gumbazli masjidlar
Turkum:Saudiya Arabistonidagi minorali masjidlar
Hijr Ismoil

Hijr Ismoil , Hatim nomi bilan ham tanilgan, dastlab Kaʼbaning bir qismi boʻlgan past devori. Kaʼbaning shimoli-gʻarbiy devoriga qarama-qarshi boʻlgan yarim doira devor boʻlib, hatim deb ham nomlanadi. Balandligi , kengligi , oq marmardan qurilgan. Bir vaqtlar Hatim va Kaʼba orasidagi boʻshliqning oʻzi Kaʼbaning bir qismi hisoblangan, shuning uchun tavof paytida bu hududga kirmaslik odat tusiga kirgan. Ziyoratchilar ushbu devor bilan Kaʼba orasidagi hududda yurmaydilar.

 Tarixi 
Hijr Ismoil – Kaʼbaga yaqin joylashgan yarim oy shaklidagi hududdir. Bu hududning bir qismi Hijr Ismoil deb ham ataladi, chunki bu yer Ibrohimning Ismoil va uning onasi Hajar uchun boshpana qurgan joy hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Kaʼba
 Ismoil
 Hagar
 Ziyorat
 Al-Masjid al-Harom
 Tavof
 Abdulmuttalib

 

 

 Holy Kaaba, Hateem, and Hajr-e-Ismail | Saqib Bashir
 AhhrClub: Facts about Khana Kaaba, Makkah 
 Amazing: THE OLDEST PLACE (KAABA) 
 ISLAM: Holy Kaaba

Turkum:Al-Masjid al-Harom
Turkum:Kaʼba
Tell Brak

Tell Brak , shuningdek Tal Brak, Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining shimoliy qismida joylashgan qishloq. Qishloq Tell Brak tarixiy manzilgohiga eng yaqin hududda joylashgan.

Qishloq maʼmuriy jihatdan Hasaka okrugi tarkibidagi Bir al-Helou al-Vardiya nohiyasiga qarashli. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 124 kishini tashkil qilgan.
 

Turkum:Hasaka okrugi aholi punktlari
Turkum:Hasaka muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Turkum:Hasaka muhofazasidagi qishloqlar
Tell Bureij

Tell Bureij , shuningdek Chal , Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining gʻarbiy qismida joylashgan Tell Tamer yaqinidagi qishloq. Qishloq maʼmuriy jihatdan Tell Tamer nohiyasi tarkibiga kiradi.

Qishloqda Sharq suryoniy cherkoviga mansub boʻlgan suryoniylar istiqomat qiladi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 109 kishini tashkil qilgan.
 

Turkum:Hasaka okrugi aholi punktlari
Turkum:Hasaka muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Turkum:Suriyadagi suryoniy hamjamiyatlari
Tell Dam

Tell Dam Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Sinjar nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Dam aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Maarrat an-Nuʼman okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Tell Damshij

Tell Damshij , also known as Qodchanis , Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining gʻarbiy qismida joylashgan Tell Tamer yaqinidagi qishloq. Qishloq maʼmuriy jihatdan Tell Tamer nohiyasi tarkibiga kiradi.

Qishloqda Sharq suryoniy cherkoviga mansub boʻlgan suryoniylar istiqomat qiladi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 153 kishini tashkil qilgan.
 

Turkum:Hasaka okrugi aholi punktlari
Turkum:Hasaka muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Turkum:Suriyadagi suryoniy hamjamiyatlari
Tell Dibis

Tell Dibis Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Maarrat an-Nuʼman nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Dibis aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Maarrat an-Nuʼman okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Tell Elagʻar

Tell Elagʻar Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Abu ad-Duhur nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Elagʻar aholisi kishini tashkil qilgan.

 

Turkum:Idlib okrugi aholi punktlari
Turkum:Idlib muhofazasi aholi punktlari
Turkum:Suriya aholi punktlari
Iso ibn Abu al-Muhojir

Iso ibn Muhammad ibn Sulaymon ibn Abu al-Muhojir (arabcha:عيسى بن محمد بن سليمان بن أبي المهاجر; hijriy 2-asr (milodiy 8-asr) oxirida vafot etgan) Musulmonlarning Magʻribga istilosi haqidagi asar muallifi.

 Hayoti 
Iso ibn Abu al-Muhojir Markaziy Magʻribni zabt etishda muhim rol oʻynagan Abu al-Muhojir Dinorning nabiralaridan biri boʻlgan. U ushbu davrga bagʻishlangan asar yozgan birinchi magʻriblik muallif hisoblanadi. Magʻozi Ifriqiya (arabcha:مغازي إفريقية, „ Ifriqiya zabt etilishi“) deb nomlangan bu asar hijriy 2-asrning ikkinchi yarmida (milodiy 8-asr) yozilgan. Garchi bu asar hozirga qadar saqlanmagan boʻlsa-da, hijriy IV asr (milodiy 10-asr)gacha mavjud boʻlgan. Tarixchi Abu al-Arab at-Tamimiy bu asardan oʻz kitobrlarini yozishda foydalangan.

Iso ibn Abu al-Muhojir hijriy II asr oxirlarida (milodiy VIII asr) vafot etgan.

 Yana qarang 

 Musulmonlarning Magʻribni zabt etishi
 Ifriqiya
 

Turkum:8-asr musulmonlari
Turkum:Islom tarixchilari
Sulaymon al-Arabiy

Sulaymon ibn Yaqzon al-Kalbiy al-Arabiy  – 777-yilda Barselona va Gironaning musulmon voliysi.

Abbosiylar noibi Abdurahmon ibn Habib as-Siqlabiy 777-yildan oldin Murcia yaqiniga kelganida, Barselona noibi al-Arabiyga oʻziga qoʻshilish taklifini yubordi, biroq al-Arabiy bu taklifni rad etdi. Al-Siqlabiy keyin Barselonaga yurish qildi, ammo Valensiya yaqinida magʻlub boʻldiRoger Collins, The Arab Conquest of Spain, 710–797 (Basil Blackwell, 1989), pp. 174–177..

Ibn al-Asirning soʻzlariga koʻra, Kordova amiri Abdurahmon I tomonidan tahdid qilingan al-Arabiy, Paderbornda oʻtkazilgan yigʻinga Buyuk Karlga vakillar yubordi. U oʻzining boʻysunishi, shuningdek, Saragosalik Husayn va Abu Taurning sadoqatini harbiy yordam evaziga taklif qildi. Natijada, Buyuk Karl 778-yilda Sulaymon boshchiligidagi qoʻshinlar bilan Pireney boʻylab Saragosa tomon yurish qildi.

Ammo Saragosalik Husayn shaharni topshirishdan bosh tortdi, chunki u hech qachon Buyuk Karlga sodiqlik vaʼdasini bermaganini taʼkidladi. Bir oylik qamal davomidan soʻng, Buyuk Karl oʻz qirolligiga qaytishga qaror qildi va musulmon ittifoqchilaridan, jumladan Sulaymondan, bir necha garovga olinganlarni oʻzi bilan olib ketdi.

 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:780-yilda vafot etganlar
Zahhok ibn Muzohim

Al-Dahhok ibn Muzohim (hijriy 105 / milodiy 723-yil vafot etgan) hadis adabiyoti, Qur’on tafsiri va islom huquqshunosligiga qoʻshgan hissasi bilan mashhur boʻlgan ilk islom arbobi edi. U aytgan baʼzi rivoyatlarining haqiqiyligi bilan bogʻliq bahs-munozaralarga qaramay, uning taʼsiri tarixiy va diniy matnlarda keng eʼtirof etilgan. Ibn Hibbon kabi olimlar uning saʼy-harakatlarini eʼtirof etgan boʻlsa-da, ayrimlar uning ishiga shubha bilan qaragan.

 Faoliyati 
Uning hadis adabiyotiga qoʻshgan hissalari turli da qayd etilgan. 1000 qudsiy hadis: ilohiy soʻzlar ensiklopediyasi kitobida Dahhokning hadislarni tarqatishdagi ishtiroki rivoyatlar zanjiri orqali aytib oʻtilgan.

Rajab Shenturk oʻzining „Hikoyaviy ijtimoiy tuzilma“ asarida Ibn Hibbon al-Dahhakni hurmat qilganini va uning Ibn Abbosdan bevosita hadis eshitmaganini tilga olgan. Biroq, koʻplab olimlar Al-Dahhakni zaif roviy deb hisoblashgan.

Al-Dahhak tafsir (Qur’on sharhi) sohasida ham salmoqli hissa qoʻshgan. „Tafsir Ibn Kasir“ kitobining 5-juzida uning talqinlari Ibn Abbos va al-Hasan al-Basriy kabi boshqa mashhur ulamolar talqinlari qatorida alohida eʼtirof etilgan.

 Vafoti 
Al-Dahhok ibn Muzohim hijriy 105-yil (milodiy 723-yil) vafot etgunigacha ilmiy faoliyat bilan shugʻullangan.

 

Turkum:Qurʼon tafsirchilari
Safo va Marva

Safo va Marva Saudiya Arabistonining Makka shahrida joylashgan ikkita kichik tepalik boʻlib, ular mos ravishda Abu Qubays va Qayqon togʻlari bilan bogʻlangan. Hozirda ular al-Masjid al-Haromning bir qismiga aylangan. Musulmonlar haj va umra amallarini ado etish chogʻida saʼy (maʼnosi: „izlash, qidirish yoki yurish“) deb nomlangan marosim doirasida bu tepaliklar orasida yetti marta borib-keladilar.

Musulmonlar ikki togʻ orasida yuguradilar, bu narsa Hojarning Zamzam qudugʻida suv manbasini topguniga qadar tashnalikdan oʻlayotgan bolasi uchun suv izlagani xotirasiga bagʻishlangan marosim hisoblanadi. Ziyoratchilar yuguradigan ikki togʻ orasidagi boʻshliq al-Mas’a deyiladi.

 Geografiyasi 
Safo – Abu Qubays togʻining pastki qismida joylashgan kichik togʻ, Kaʼbadan taxminan janubi-sharqda joylashgan boʻlib, saʼy marosimining boshlangʻich nuqtasi hisoblanadi. Marvo Kaʼbadan shimoli-sharqda joylashgan oq toshdan iborat kichik togʻ boʻlib, Qayqon togʻiga tutashgan. U yerda saʼy marosimining yakuniy qismi bajariladi. Avvallari Safo, Marva va Mas’a al-Masjid al-Haromdan tashqarida joylashgan edi, 1955/1956-yillarda (hijriy 1375) bu ikki joyni al-Masjid al-Haromga qoʻshib olish loyihasi amalga oshirilgan va keyinchalik ular qoʻshib olingan. Safo va Marva orasidagi masofa taxminan boʻlib, bir togʻdan ikkinchi togʻga yetti marta borib kelish umumiy hisobda taxminan ni tashkil qiladi.

 Galereya 

 

 

 Safa Marwa Sai | السعي بين الصفا والمروة (YouTube)
 How to make Umrah- Part 3 Safa and Marwa
 Safa-Marwa Umrah 2012 HD

Turkum:Hagar
Turkum:Al-Masjid al-Harom
Turkum:Haj
Zura (ziyoratgoh)

Islom kosmologiyasida zura, shuningdek, Bayt al-Makmur nomi bilan ham tanilgan, dastlab Odamato tomonidan qurilgan ziyoratgoh. Nuh paygʻambar davrida Toʻfon sodir boʻlgan vaqtda jannatning toʻrtinchi qavatiga koʻtarilgan. Zura Kaʼbadan oldingi muqaddas ziyoratgoh hisoblangan.

 

Turkum:Kaʼba
Turkum:Islom atamalari
An-Nadr ibn Shumayl

Abul-Hasan an-Nadr ibn Shumayl ibn Xarasha al-Maziniy at-Tamimiy (; 740–819/820) – Iroqda faoliyat olib borgan, Markaziy Osiyolik arab olimi va shoiri.

An-Nadr Banu Tamimning Banu Mozin tarmogʻiga mansub edi. U Marvirudda tugʻilgan, biroq Basrada voyaga yetgan va umrining aksariyat qismini shu yerda oʻtkazgan. Rivoyatlarga koʻra, u qirq yil davomida badaviylar orasida yashab, ulardan arab tilini mukammal oʻzlashtirgan. Basrada an-Nadr hadis, fiqh, grammatika, lugʻatshunoslik va arablar tarixini oʻrgangan. U al-Xalil ibn Ahmaddan taʼlim olgan va Xalilning „Kitob al-Ayn“ asariga muqaddima yozgan. Basradagi keng qamrovli bilimi bilan yashay olmagan al-Nadr Marv ash-Shohijonga koʻchib oʻtgan. Rivoyatlarga koʻra, 700 yoki hatto 3000 nafar kishi uni Mirbodda qolishga taklif qilishgan, ammo ular shaxsan unga hatto juda kamtarona hayot kechirishni kafolatlay olmaganlaridan soʻng, u shaharni tark etgan. Uning zamondoshi Abu Ubayda bu voqeani arablarning nuqsonlari haqidagi kitobiga kiritgan. Marvda al-Nazr qozi boʻlgan va butun Xurosonda sunnatni oʻrnatishga yordam berdi. U al-Maʼmunning majlisida ishtirok etgan va grammatika hamda sheʼriyat borasidagi mahorati uchun moddiy mukofot olgan.

An-Nadrning vafot etgan sanasi boʻyicha turli fikrlar mavjud. Uning tarjimai holi muallif​larining fikriga koʻra, u hijriy 204-yil Zul-hijja oyida (milodiy 820-yil may-iyun) vafot etgan, biroq ayrim da bu sana hijriy 203-yil deb koʻrsatilgan. At-Tabariyning yozishicha, an-Nadr 833-yilda al-Maʼmun tomonidan amalga oshirilgan taʼqib paytida Is’hoq ibn Ibrohim soʻroq qilgan 26 olimdan biri boʻlgan va Mu’tazila taʼlimotini qabul qilmagani uchun Tarsusga joʻnatilgan 21 olim safida boʻlgan. Boshqa da uning tugʻilishi va vafoti haqida keltirilgan maʼlumotlarni hisobga olsak, bu holat shaxslarni adashtirish natijasi boʻlishi mumkin.

An-Nadrning tarjimai holini yozgan olimlar uning koʻplab asarlari roʻyxatini keltirgan boʻlsa-da, afsuski, ularning birortasi ham bizgacha yetib kelmagan. Uning eng muhim asari besh jildli „Kitob al-sifot fi-lugʻat“ boʻlib, Ibn an-Nodimning „Fihrist“ asarida batafsil bayon etilgan. Bu arab tilidagi birinchi maʼlumotnoma asar boʻlib, ensiklopediya yoki lugʻat vazifasini oʻtagan. Ushbu asardan Abu Ubayd al-Qosim ibn Sallom foydalangan. An-Nadrning boshqa asarlari qatoriga „Gʻarib al-hadis“, „Kitob al-anvo“ va „Al-Shams val-qamar“ kabilar kiradi.

 

 

 
 
 
 

Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari
Turkum:740-yilda tugʻilganlar
Turkum:8-asr arab shaxslari