Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Birinchi Torun bitimi

thumb
Birinchi Torun bitimi – bir tomondan Tevton ordeni, boshqa tomondan Polsha qirolligi va Buyuk Litva knyazligi oʻrtasida 1411-yilning 1-fevralida Torun (nemischadan – „Torn“) shahrida tuzilgan tinchlik bitimi.

 Tavsif 
Hujjat 570×496+45 mm oʻlchamdagi pergament varagʻida lotin tilida. Litva Buyuk knyazi Vitovtning muhri pergament tasmasidagi diametri 50 mm boʻlgan qizil mumdagi bosma. Muhrlarsiz oʻnta pergament tasmasiJanusz Grabowski. gid,110025,cid,2339.htm?body=desc Opisanie dogovora // Polska.pl .

 Bitim shartlari 
 Polsha Qirolligi Prussiya yerlarida urush qonuni bilan bosib olingan barcha qal’alarni magistr va Ordenga qaytardi. Polsha qoʻshinlari ham u yerdan olib chiqildi.
 Polsha qiroli janglarda asirga olingan magistr va Ordenning barcha odamlarini ozod qildi.
 Magistr va orden Polsha qiroliga va uning qirolligiga uch muddatda 100 ming tiyin qop Praga tangasini toʻlashlari kerak edi.
 Jemaytiya Buyuk Litva knyazligida qoldi, lekin Polsha qiroli Vladislav va Buyuk Litva knyazi Aleksandr Vitovt vafotidan soʻng, u Prussiya magistri va Salibchilar ordeniga qaytarib berilishi kerak edi.

 Maʼnosi 
Urushdagi yoʻqotishlari va ittifoqchilarining imkoniyatlarini hisobga olgan holda, tinchlik shartlari orden uchun nisbatan yumshoq edi. Shunga qaramay, Buyuk Urush natijasida Boltiqboʻyida asosiy harbiy-siyosiy kuch sifatida oʻz rolini yoʻqotgan Tevton ordenining ekspansiyasi toʻxtatildi.

 

 

 Codex epistolaris saeculi decimi quinti, t. 2, wyd. A. Lewicki, Kraków 1891, nr 35;
 Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum, ed. altera, t. 2, Posnaniae 1892, nr 65, s. 457—461;
 Weise E., Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert, t. 1 (1398-1437), Königsberg 1939, nr 83, s. 85.
 Biskup M., Labuda G., Dzieje zakonu krzyżackiego w Prusach, Gdańsk 1986;
 Biskup M., Wojny Polski z zakonem krzyżackim (1308-1521), Gdańsk 1993;
 Gąsiorowski A., Formularz dokumentów traktatowych polsko-krzyżackich z XIV-XV w wieku, „Archeion“, t. 46, 1978, s. 171—184;
 Krzyżaniakowa J., Kancelaria królewska Władysława Jagiełły, Poznań 1972;
 Kuczyński S. M., Pierwszy pokój toruński (1 lutego 1411), „Zapiski Historyczne“, t. 20, 1955, nr 1-4, s. 139—165;
 Kuczyński S. M., Wielka Wojna z zakonem krzyżackim 1409-1411, Warszawa 1980 (wyd. IV);
 Sułkowska-Kurasiowa I., Dokumenty królewskie i ich funkcja w państwie polskim za Andegawenów i pierwszych Jagiellonów 1370-1444, Warszawa 1977.
 Barbashev A. I. Tornskiy mir (1411 g.) // Jurnal Ministerstva Narodnago Prosveщeniya. – Shestoe desyatiletie. – CCLXXII. – S-Pb. 1890. S. 80—105.
 
 
 
 
 
 
 

 
 Perviy Torunskiy mir // Torunski Serwis Turidtyczny
Litva Respublikasi va Germaniya Reyxi oʻrtasidagi shartnoma

Litva Respublikasi va Germaniya Reyxi oʻrtasidagi shartnoma (lit.Lietuvos Respublikos ir Vokietijos Valstybės sutartis dėl Klaipėdos krašto perleidimo ; Urbshis-Ribbentrop pakti nomi bilan ham tanilgan) — 1939 -yil 22-martda Berlinda Litva tashqi ishlar vaziri J.Urbshis va Germaniya tashqi ishlar vaziri J.fon Ribbentrop tomonidan imzolangan shartnoma.

Shartnomaga koʻra, Klaypeda viloyati (Versal shartnomasiga koʻra Germaniyadan ajratilgan) yana Germaniya reyxi bilan birlashtirildi. Litva harbiylari va politsiya kuchlari Klaypeda viloyatidan zudlik bilan evakuatsiya qilinishi kerak edi. Litva va Germaniya oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni mustahkamlash va rivojlantirish toʻgʻrisidagi qarorni bajarish uchun ikkala tomon ham bir-biriga qarshi kuch ishlatmaslikka va uchinchi tomonning hech qanday tomonlarga qarshi kuch ishlatishga urinishlarini qoʻllab-quvvatlamaslikka vaʼda berishdi .

1939 yil 1-aprelda shartnoma Litva Prezidenti Antanas Smetona tomonidan ratifikatsiya qilindi: Men, Litva Respublikasi Prezidenti Antanas Smetona, nazarda tutilgan Shartnoma bilan tanishib chiqdim va Litva Konstitutsiyasining 112-moddasiga tayangan holda, uni maʼqullashimni, qabul qilishimni, ratifikatsiya qilishimni va Litva Respublikasi nomidan kelishuvga qatʼiy rioya qilish majburiyatini olishimni eʼlon qilaman. Aytilganlarni tasdiqlash uchun ushbu hujjatni imzolayman va Respublika muhrini ilova qilaman.Germaniya, shuningdek, Litvaga Polshaga qarshi Germaniya-Litva harbiy ittifoqini taklif qildi va Vilnyus hududini qaytarishga vaʼda berdi, ammo Litva oʻzining qatʼiy betaraflik siyosatiga rioya qildi.

Germaniya uchun Klaypeda hududini qaytarishdan tashqari, shartnomaning maqsadi ham Gʻarb kuchlari (Buyuk Britaniya va Fransiya) va SSSRning Boltiqboʻyi davlatlariga taʼsirini oldini olish edi. Boltiqboʻyi davlatlari Germaniyaning Polshaga bostirib kirgan taqdirda SSSRning aralashuviga toʻsiq boʻlib xizmat qilishi kerak edi .

Litva bilan shartnoma tuzilgandan soʻng, Germaniya 1939-yil 28-aprelda Estoniya, Latviya, Finlandiya, Daniya, Norvegiya va Shvetsiya bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnomalar tuzishni taklif qildi. Shvetsiya, Norvegiya va Finlandiya bu taklifni rad etdi. Latviya va Estoniya bilan shartnomalar 1939-yil 7-iyunda imzolangan. Daniya bilan — 1939-yil may oyida.

 Yana qarang 

 Germaniyaning Litvaga ultimatumi

 

 Litva Respublikasi va Germaniya Reyxi oʻrtasidagi shartnoma. 22.03.1939
Rossiya-Vizantiya shartnomasi (907)

Rossiya-Vizantiya shartnomasi (907) — „Oʻtgan yillar voqeasi“ ga koʻra, 907 yilda tuzilgan qadimiy Rus va Vizantiya oʻrtasidagi birinchi shartnoma. Knyaz Olegning Konstantinopolga qarshi yurishi natijasi. Ushbu shartnomani umuman olganda, olimlar buni 911-yilgi Rus-Vizantiya shartnomasidan oldinroq deb hisoblashadiMalingudi Ya. Russko-vizantiyskie dogovori v X v. v svete diplomatiki // Vizantiyskiy vremennik. — M.: Indrik, 1997. — T. 57. — S. 78.Sverdlov M. B. Domongolskaya Rus: Knyaz i knyajeskaya vlast na Rusi VI — pervoy treti XIII v. — SPb. : Akademicheskiy proekt, 2003. — S. 145..

Kiyev xronikalarida saqlanib qolgan shartnoma matni rus tilida tuzilgan shaxslarning roʻyxatini beradi.Ular Skandinaviya nomlarini oldilar: Karl, Farlof, Velmud, Rulav va Stemid. Matnda qadimgi rus davlati yirik shaharlar bilan belgilandi: Kiyev, Chernigov, Pereyaslavl, Polotsk, Rostov va Lyubech. Tarixchi A.A.Shaxmatov ushbu roʻyxatni ixtiyoriy shaharlar toʻplami sifatida izohlagan, ehtimol, baʼzilari keyinchalik yilnomachilar tomonidan qoʻshilgan.

Eng muhim qoidalardan bu shartnoma Konstantinopoldagi rus savdogarlarining turar-joy koloniyasi maqomini beradi. Xronikalar matni savdogarlarning Muqaddas Mamantning kvartalida joylashganligini koʻrsatadi. Rossiya shaharga shahar eshiklari orqali, qurolsiz, Imperial Guard bilan birga kelgan va bir vaqtning oʻzida 50 ta savdogarlaridan koʻp boʻlmagan.Yetib kelgach, ular Vizantiya hukumati tomonidan olti oygacha oziq-ovqat va hayvonlarni ozuqa bilan taʼminlash uchun roʻyxatga olingan.

Shartnomaning oxirgi satrlarida vizantiyaliklar xochni oʻpishadi va Rossiya qurollari, Peru, Volos  xudolari  bilan qasam ichishadi.

 Yana qarang 
 Rossiya va Vizantiya oʻrtasidagi shartnomalar
 

 
 Oʻtgan yillar haqidagi ertak (Matn tayyorlash, tarjima va sharhlar O. V. Tvorogov) // Qadimgi Rossiya adabiyoti kutubxonasi / RAS. IRLI; Ed. D. S. Lixacheva, L. A. Dmitrieva, A. A. Alekseeva, N. V. Ponyrko — Sankt-Peterburg. : Nauka, 1997. — 1-jild : XI-XII asrlar. (Oʻtgan yillar ertagining Ipatiev nusxasi asl tilda va sinxron tarjima bilan). Nashrning elektron versiyasi , Rus adabiyoti institutining nashri (Pushkin uyi) RAS.
 +48 ta stiker
 
 
 
Turkum:907
Turkum:Alfavit bo'yicha shartnomalar
Turkum:Rossiya va Vizantiya o'rtasidagi shartnomalar
Turkum:10-asr xalqaro shartnomalari
1630-yildagi Pereyaslav bitimi

1630-yildagi Pereyaslav bitimi — bu Rossiyaning janubi-gʻarbiy qismida boʻlib oʻtgan dehqon-kazaklar qoʻzgʻolonidan keyin 1630-yil may oyida polshalik getman Stanislav Konetspolskiy va Zaporijjya kazak boshligʻi oʻrtasida tuzilgan kelishuv Переяславское соглашение 1630 // Большая советская энциклопедия : в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978..

Rossiya tomon yoʻnaltirish tarafdori Getman Taras Fedorovich boshchiligidagi qoʻzgʻolonInstitut istorii AN SSSR, A. I. Baranovich. Vossoedinenie Ukraini s Rossiey, 1654-1954, Izd-vo Akademii nauk SSSR, 1954 1630-yilning aprel-may oylarida Poltava va Kiev viloyatlarida boshlandi. Taras Fedorovich Ukraina xalqiga qoʻzgʻolonchilar armiyasiga qoʻshilishga, „kazak erkinliklarini olishga“ va „pravoslav dinini himoya qilishga“ chaqirdi.

1630-yil 4-aprelda Korsun yaqinidagi jangda toj getmani Stanislav Konetspolskiyning Polsha armiyasi kazak armiyasi tomonidan magʻlubiyatga uchradi va karvon va ogʻir qurollardan mahrum boʻldi. Keyinchalik Pereyaslavl qoʻzgʻolon markaziga aylandi. Bu yerda jang 3 haftadan koʻproq davom etdi. Polyaklarning shaharga bostirib kirishga boʻlgan muvaffaqiyatsiz urinishidan soʻng (1630-yil 25-may) kelishuv tuzildi va qoʻzgʻolon Zaporojye kazak oqsoqollari va Rech Pospolita hukumati oʻrtasidagi murosa bilan tugadi. Ushbu shartnomani tuzish, ayniqsa, oʻsha paytda getmanga aylangan va Polshaga moyil boʻlgan Anton Konashevich-But tomonidan talab qilingan.

1630-yildagi Pereyaslav bitimiga koʻra, kazaklar reestri 6 mingdan 8 ming kishiga koʻpaydi, u boy kazaklar — „ulamolar“ ning bir qismini oʻz ichiga oldi. Kazaklar oʻzlarining getmanini tanlash huquqini oldilar. Roʻyxatga kiritilmagan („yozilmagan“) kazaklar uylariga borishlari kerak edi.

 

 
 Гуслистный К. Г. «Крестьянско-казацкие восстания на Украине в 30-х годах XVII века», в кн."Воссоединение Украины с Россией. Сборник статей", Москва 1954
 «История Украинской ССР», т.1 Киев 1956.
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum: Pereyaslav Tarixi
Peterburg deklaratsiyasi (1868)

Peterburg deklaratsiyasi (1868), „Portlovchi va yondiruvchi oʻqlardan foydalanishni bekor qilish toʻgʻrisidagi“ — 1868-yilda Sankt-Peterburgda 29-noyabr (11-dekabrda) tuzilgan xalqaro shartnoma. Deklaratsiya Yevropa mamlakatlari armiyalarida ogʻirligi 400 grammdan kam boʻlgan, portlash xususiyatiga ega yoki zarba yoki yonuvchan tarkibga ega boʻlgan snaryadlardan foydalanishni taqiqladi.

 Tarixi 
1868-yil oktabr oyida Sankt-Peterburgda Rossiya imperiyasi hukumati tashabbusi bilan urush qonunlarini ishlab chiqish masalalariga bagʻishlangan konferentsiya boʻlib oʻtdi.

Konferensiyada quyidagi davlatlar vakillari ishtirok etdilar: Avstriya-Vengriya, Bavariya, Belgiya, Buyuk Britaniya, Vyurtemberg, Gretsiya, Daniya, Italiya, Niderlandiya, Norvegiya, Usmonli imperiyasi, Fors, Portugaliya, Rossiya, Shimoliy Germaniya Ittifoqi (yaʼni, Buyuk Prussiya). Fransiya, Shveysariya, Shvetsiya.

Konferensiya davomida baʼzi davlatlar (Prussiya boshchiligidagi) har qanday vahshiy kurash vositalarini harbiy amaliyotdan chiqarib tashlaydigan kelishuvlarga erishish istagini bildirdilar. Ammo urushayotgan tomonlarga kurash vositalarini tanlashda cheksiz erkinlik berilishi kerak, deb hisoblagan davlatlar (Angliya boshchiligidagi) ham bor edi. Oxir-oqibat, bu kelishmovchilik tufayli faqat bitta — portlovchi oʻqlar haqidagi masala hal qilindi.

 Izohlar 

 Deklaratsiya unda qayd etilgan qurollarni faqat uni imzolagan davlatlar oʻrtasidagi urushlarda qoʻllashni taqiqlagan. Biroq, vaqt oʻtishi bilan bu qoida odatda qonuniy va shunga mos ravishda barcha davlatlar uchun majburiy deb hisoblana boshladi.
 Portlovchi oʻqlardan foydalanishni taqiqlovchi deklaratsiyaga qaramay, birinchi Jahon urushi qatnashuvchi mamlakatlarning deyarli barchasi ularni aviatsiyada qoʻllagan, chunki ular oʻsha davrning dirijabllari va samolyotlariga qarshi kurashda juda samarali boʻlgan va otishmalarni sozlashni juda oson qilgan. Biroq, bunday foydalanish Deklaratsiyani buzish hisoblanmaydi, chunki bunday oʻqlar boshqa maqsadlarga xizmat qiladi va keraksiz azob-uqubatlarga olib kelmaydi. Keyinchalik ular tankga qarshi miltiqlar, kichik kalibrli avtomatlar bilan almashtirildi, ularning yuqori portlovchi parchalanadigan oʻq-dorilari (koʻpchiligining ogʻirligi 100 dan 200 grammgacha), bu ham rasmiy ravishda, lekin aslida emas (xuddi shu sabablarga koʻra) taqiqqa tushadi.

 Yana qarang 
 Bryussel konferentsiyasi (1874)
 

 
 Текст декларации на сайте Memo.ru
 Санкт-Петербургская декларация на сайте Международного комитета Красного Креста 
Turkum: O'q-Dorilar
Turkum: Deklaratsiyalar
Turkum: XIX asrning xalqaro shartnomalari
Turkum: xalqaro gumanitar huquq
Turkum:Rossiyada 1868-yil
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Prüm shartnomasi

Pryum shartnomasi (855)  — imperator Lotar I tomonidan 855-yil 19-sentyabrda imzolangan va O‘rta Franklar qirolligini uning o‘g‘illari o‘rtasida bo‘lib berish tamoyillarini belgilovchi hujjatБертинские анналы, часть 2, 855..

855-yil boshida imperator Lotar I og‘ir kasal bo‘lib qoldi va shu yilning sentyabr oyida u endi o‘z qirolligini to‘liq boshqara olmasligi maʼlum bo‘ldi. Reyms arxiyepiskopi Ginkmarning taʼsiri ostida u taxtdan voz kechishga va monastirga ketishga qaror qildi. Biroq, bu qadamni qo‘yishdan oldin, u o‘z mulkini uchta o‘g‘li o‘rtasida taqsimlab berdi. Imperator tomonidan o‘z vasiyatnomasi shaklida tuzilgan ularning mulklari chegaralari to‘g‘risidagi hujjat, u tomonidan 19-sentyabrda Shullerda villasida (Pryum yaqinida) imzolanganТейс Л. Наследие Каролингов. IX—X века. — С. 48..

Ushbu bo‘linishga ko‘ra, Lotarning o‘g‘illariga quyidagi yerlar berilgan:

 Lyudovik II Italiya qirolligini qo‘lga kiritdi va 850-yildan beri egallab kelgan imperator unvonini saqlab qoldi.
 Lotar II O‘rta Franklar qirolligining eng yaxshi qismiga — shimoliy qirg‘oqdan Yuqori Burgundiyaning janubiy chegaralarigacha Axen, Kyoln, Trir, Metz, Tul, Verden, Strasburg, Utrext, Liej va Kembre kabi yirik shaharlarga ega bo‘ldi. Keyinchalik bu yerlar Lotaringiya deb ataldi.
 Lotar I ning voyaga yetmagan va kasal o‘g‘li Karl Provans qirolligini qabul qildi.

Bo‘linish hujjati tuzilganidan bir necha kun o‘tgach, 22-sentyabrda Lotar I taxtdan voz kechdi, sochini oldirdi va Pryum monastiriga ketdi va u yerda 29-sentyabrda vafot etdi. Lotar tomonidan amalga oshirilgan bo‘linish dastlab o‘g‘illari o‘rtasida kelishmovchilikni keltirib chiqardi: imperator Lyudovik II Italiyadan tashqaridagi yerlarni qo‘lga kiritishni xohladi va Lotar II esa ukasi Karl qirolligini egallab olmoqchi edi. Biroq, 856-yilning kuzida Lozanna yaqinidagi yig‘ilishda aka-uka o‘rtasida otasi belgilagan chegaralarning daxlsizligini tasdiqlovchi bitim tuzildi.

Lotar I tomonidan amalga oshirilgan O‘rta Franklar qirolligining bo‘linishi franklar birligining zaiflashishiga va natijada barcha franklar shtatlaridagi vaziyatga taʼsir ko‘rsatishga qodir resurslar bilan taʼminlanmagan imperator unvonining ahamiyatini tezda yo‘qotishiga olib keldi. Pryum shartnomasi bilan o‘rnatilgan qirolliklarning chegaralari faqat 863-yilda Provans qiroli Karl vafotigacha davom etdi.

 

 
 Бертинские анналы = Annales Bertiniani. 830—882. // MGH SS. — P. 419—515.
 Тейс Л.fr. Наследие Каролингов. IX—X века / Пер. с фр. Т. А. Чесноковой. — М.: Скарабей, 1993. — Т. 2. — 272 с. — (Новая история средневековой Франции). — 50 000 экз. — ISBN 5-86507-043-6.
 
 
Turkum:855 yil
Turkum:19 sentyabr voqealari
Turkum:Karoling davri
Turkum:Italiya qirolligida IX asr
Turkum:Lotaringiya Qirolligi
Turkum:O‘rta Franklar qirolligi
Turkum:IX asr xalqaro shartnomalari
Turkum:Alifbo bo‘yicha shartnomalar
Turkum:Davlatlarlarning bo‘linishlari
Turkum:855
Balta-Liman konvensiyasi

Balta Liman konvensiyasi — bu Rossiya imperiyasi va Turkiya oʻrtasida 1849-yil 19-aprelda (1-may) Konstantinopol yaqinidagi Balta Limanda Dunay knyazliklarida inqilobga urinishdan keyin imzolangan shartnoma. Bu shartnoma Dunay knyazliklarini boshqarish tartibini belgilab berdi. Unga koʻra, Moldaviya knyazligi va Valaxiya hukmdorlari turk sultoni tomonidan Rossiya bilan kelishilgan holda yetti yil muddatga tayinlangan, boyar majlislari vaqtincha bekor qilingan. Balta-Liman shartnomasi 1853-yil oktabr oyida Qrim urushi boshlanishi bilan tugatildi.

 Yana qarang 

 Tuna knyazliklarida 1848 inqilobi
 Rossiya-Turkiya munosabatlari tarixi
 Adrianopol tinchlik shartnomasi (1829)
 1848-1849 inqilobi

 

 

 
 
Turkum:Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Turkum:Konvensiyalar
Turkum: Moldova tadbirlar
Turkum: XIX asrning tinchlik shartnomalari
Turkum:Rossiya-Turkiya munosabatlari
Turkum: Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum:Usmonli imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum: may 1849-yil
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Boltiqboʻyi Antantasi

Boltiqboʻyi Antantasi — Litva, Latviya va Estoniya oʻrtasida tuzilgan hamkorlik, hamjihatlik va oʻzaro yordam shartnomasidir.

 Tarixi 
1934-yil 12-sentabrda Jenevada Boltiq Antantasini tashkil etish toʻgʻrisidagi shartnoma imzolangan. Ushbu ittifoqni yaratish tashabbusini Litva koʻrsatdi, u Boltiqboʻyi davlatlari oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlash orqali oʻzining xalqaro pozitsiyalarini mustahkamlashga, birinchi navbatda buning uchun Vilnyus mojarosini ijobiy hal qilishga, yaʼni 1920-yilda Polsha tomonidan bosib olingan Vilnyus va Vilnyus oblastini Litvaga qaytarishga umid qilgan.

Oʻsha paytda SSSR bu yaqinlashuvni qoʻllab-quvvatlagan, ammo keyinchalik 1940-yilda Boltiqboʻyi mamlakatlari oʻrtasidagi kelishuvlardan ultimatumlar uchun bahona sifatida foydalangan (uni SSSRga qarshi qaratilgan deb atagan).

Boltiqboʻyi Antantasi 1940-yil iyun oyida Latviya, Estoniya va Litva hukumatlarining tegishli qarorlari bilan bu davlatlar SSSR taʼsir doirasiga kirganidan soʻng, 1939-yilda Uchinchi Reyx va SSSR oʻrtasidagi hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi shartnomaga qoʻshimcha maxfiy protokol natijalariga koʻra bekor qilindi.

 BA konferensiyalari 

 9-konferensiya — Kaunas, 1939-yil 5-fevral.
 10-konferensiya — Tallin, 1939-yil 7-8-dekabr.
 11-konferensiya — Riga, 1940-yil 14-16-mart.

 Yana qarang 

 Sanitariya kordoni
 Boltiqboʻyi assambleyasi

 

 

 
 Polpredi soobщayut… Sbornik dokumentov ob otnosheniyax SSSR s Latviey, Litvoy i Estoniey. Avgust 1939 g. — avgust 1940 g.. — M. : Mejdunarodnie otnosheniya, 1990.
 Recueil des principaux traites conclus par la Lettonie avec les pays etrangers 1930—1938, t.2 Riga: 1938.

 

 Boltiqboʻyi Antantasini tuzish toʻgʻrisidagi shartnoma matni )
Turkum:Boltiqboʻyi tarixi
Turkum:Harbiy-siyosiy bloklar
Turkum:Latviya tashqi siyosati
Turkum: Litva tashqi siyosati
Turkum:Estoniya tashqi siyosati
Turkum: harbiy-siyosiy bloklar
Turkum: Boltiqbo'yi Davlatlari Tarixi
Turkum:Latviyada 1934-yil
Turkum:Litva 1934-yil
Turkum:Estoniya 1934-yil
1648-yildagi Boqchasaroy tinchlik shartnomasi

1648-yildagi Boqchasaroy shartnomasi — Zaporojye Xost va Qrim xonligi oʻrtasida 1648-yil mart oyida Bogdan Xmelnitskiy va Qrim xoni Islom Garay tomonidan tuzilgan harbiy-siyosiy ittifoq toʻgʻrisidagi kelishuv.

Rech Pospolitayaga qarshi qurolli qoʻzgʻolonga tayyorgarlik koʻrgan Xmelnitskiy 1647-yil kuzida Qrim aristokratik elitasi bilan munosabatlar oʻrnatishga kirishdi. 1648-yil yanvar oyining ikkinchi yarmida u Rech PospolitayagaRech Pospolitayaga qarshi harbiy yordam yuborish iltimosi bilan Boqchasaroyga Yaska Klishiga elchixona yubordi. Zaporojye qoʻshinlari bilan uzoq yillik dushmanlikni hisobga olib, Islom Garay buni rad etdi.

Fevral oyining ikkinchi oʻn kunligida Xmelnitskiy Boqchasaroyga yangi elchixona yubordi va bu kelishuvga erishdi. Uning shartlari: Zaporojye va Qrim xonligi qoʻshinlari oʻrtasida doʻstona munosabatlar oʻrnatish, oʻzaro harbiy yordam, tatarlarning Ukraina yerlarini vayron qilish va asir olishini taqiqlash, Ukraina tomonidan tatar armiyasi xizmatlari, oziq-ovqat, yem-xashak, shuningdek, harbiy oʻljaning bir qismi uchun pul toʻlash. Boqchasaroy shartnomasining shartlari XVII-asr oʻrtalarida kazak-qrim munosabatlarining xarakterini belgilab berdi. U 1648-1653-yillarda Xmelnitskiyning Rech Pospolitayaga qarshi kurashida, xususan, 1648-yilda Sariq Suv ostidagi, 1648-yilgi Korsun, 1649-yildagi Zborov va 1652-yildagi Batog ostidagi gʻalabalarida katta rol oʻynadi.

 

 Krip’yakevich І.P. Bogdan Xmelnitskiy. Lvіv 1990.
 Mitsik Yu. A., Storojenko І.S. Zasvіt vstali Kozachenki: Narisi. Dnіpropetrovsk, 1990.
 Smolіy V. A.,Stepankov V. S. Bogdan Xmelnitskiy: Sotsіalno-Polіtichniy portret. Kiїv. 1995.
 Grushevskiy M. S. Іstorіya Ukraїni-Rusi, t.8, ch.2. Kiїv 1995.

Turkum:1648
Turkum:Qrim xonligi
Turkum:Tinchlik shartnomalar
Turkum:Kazaklar
Turkum: Ukraina kazaklar
Turkum: XVII asr tinchlik shartnomalari
Turkum:1648-yil
Turkum: Ukraina xalqaro shartnomalar
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi

1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi — 1735-1739-yillardagi Rossiya-Turkiya urushini tugatgan shartnoma. 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda imzolanganBelgradskiy mirniy dogovor 1739 // .

 Asosiy maʼlumotlar 
thumb| Anna Ioannovnaning toj kiyishi uchun (1730), Turkiya bilan tinchlik uchun (1739), Anna Ioannovnaning oʻlimi (1740) uchun nishonlar bilan qadahlar. Rossiya, 1730-40. Kumush, DTM
1737-yilda Nemirovdagi muzokaralar natijasiz tugadi. 1738-yilda nisbatan xotirjamlik hukm surdi va 1739-yilda harbiy harakatlar qayta boshlandi. 1739-yil avgust-sentabr oylarida boʻlib oʻtgan yurish natijasida Minix qoʻmondonligi ostidagi rus qoʻshinlari Stavuchani ostonasida Usmonli qoʻshinlarini magʻlub etib, Xotin va Yassini egallab oldilar. Biroq Rossiyaning ittifoqchisi Avstriya ketma-ket magʻlubiyatga uchradi va 1739-yil 21-avgustda (1-sentabr) ajratuvchi tinchlik shartnomasini tuzishga majbur boʻldi, unga koʻra u Turkiyaga Serbiya va Valaxiya hududlarini, shu jumladan, Belgradni berdi. Belgraddan tashqari, Porta Pojarevatskiy shartnomasi shartlariga koʻra Serbiya, Bosniya va Valaxiyada yoʻqotgan hamma narsani qaytarib oldi. Avstriya va Turkiya oʻrtasidagi chegara yana Dunay, Sava va Temesvar togʻli provinsiyasi boʻylab oʻtdi. Aslida, Avstriya 1716-1718-yillardagi urush natijasida olgan narsasini yoʻqotdi. Bu hamda Shvetsiya bilan munosabatlarning yomonlashishi (ikki yil oʻtgach, ikki davlat oʻrtasida urush boshlandi) Rossiyani qiyin ahvolga solib qoʻydi va uni tinchlik muzokaralarini boshlashga majbur qildi.

Muzokaralarga fransuz vakili Markiz de Vilnev vositachilik qildi. Tinchlik shartlariga koʻra, Rossiya Azovni (istehkomlarni buzish sharti bilan), Dneprning oʻrta oqimi boʻylab kichik hududlarni va Cherkasning Don orolida (Turkiya — Kuban daryosining ogʻzida) qalʼa qurish huquqini oldi. Katta va Kichik Kabarda mustaqil davlat deb eʼlon qilindi va ular kuchlar oʻrtasida toʻsiq rolini oʻynashi kerak edi. Rossiyaga Azov va Qora dengizlarda floti boʻlishi taqiqlangan edi, Turkiya bilan savdo faqat turk kemalari yordamida amalga oshirilishi mumkin edi. Rossiya Qrimni ham boy berdi. Rossiyalik ziyoratchilarga Quddusdagi muqaddas dargohlarga bepul kirish kafolati berildi.

Belgrad shartnomasi XVIII-asrda Usmonlilar tomonidan imzolangan soʻnggi foydali shartnomalardan, ammo u Rossiya uchun foydasiz edi, chunki Rossiya koʻplab egallagan yerlarini va Qora dengizga chiqish imkoniyatini boy berdi. Tinchlik shartlari 1774-yilgi Kyuchuk-Kaynarjiy tinchlik shartnomasi bilan qayta koʻrib chiqilgan.

 Yana qarang 

 Nish shartnomasi (1739)

 

 Boshqa 

 Danilov A. A. Istoriya Rossii v IX—XIX vekax. Spravochnie materiali. M., 1998.
 Atlas ofitsera // M., Izd — vo Generalnogo shtaba Voorujennix Sil SSSR, 1947.

Turkum:1739
Turkum:Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Turkum:Tinchlik shartnomalari
Turkum:Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum:Alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:Belgrad tarixi
Belocherkov tinchlik shartnomasi

Belocherkov tinchlik shartnomasi — Bogdan Xmelnitskiy tomonidan 1651-yilning 18 (28)-sentabrida Berestech magʻlubiyatidan keyin polyaklar bilan quyidagi shartlar asosida tuzilgan tinchlik shartnomasi:

 Roʻyxatga olingan kazaklar soni 20 000 kishidan oshmasligi kerak (1649-yil avgustda Zborovskiy shartnomasida belgilangan sonning ½ qismi) va kazaklar faqat qirollik mulklarida, Kiyev voyevodaligida „Bratslav va Chernigov voevodaliklariga tegmasdan yashashlari kerak edi“;
 Podsho armiyasi Kiyev voyevodasida turmasligi kerak, u yerda roʻyxatga olingan kazaklar boʻladi;
 Kiyev, Bratslav va Chernigov voevodaliklari aholisi oʻz mulklariga egalik qiladilar hamda barcha daromadlar va sud jarayonlaridan foydalanadilar;
 Chigirin hetmanda qoladi, u podsho hetmanining hokimiyati ostida boʻlishi kerak;
 Yahudiylar faqat qirollik va zodagonlarning mulklarida yashashlari va yerlarni ijaraga olishlari mumkin;
 Hetman tatar qoʻshinlarini ozod qilishga va xorijiy davlatlar bilan aloqa qilmaslikka majburdir.

Bu shartlar kazaklarni 1648-yilgacha boʻlgan ahvolga solib qoʻygani va bundan tashqari, ular har ikki tomon tomonidan bir xil darajada buzilganligi sababli, keyingi yilning oxirida kazaklar va polyaklar oʻrtasida yanada qattiqroq urush boshlandi.

 

 Rudakov V. Ye.,. Belotserkovskiy mir // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Belotserkovskiy mir 1651 // 
Turkum:Tinchlik shartnomalari
Turkum: Xmelnitskiy Qo'zg'oloni
Turkum: XVII asr tinchlik shartnomalari
Turkum: Polsha-Ukraina shartnomalari
Turkum:sentabr 1651-yil
Turkum: Oq Cherkov
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:Berestechko
Punakha shartnomasi

Punakha shartnomasi — 1910-yil 8-yanvarda Britaniya siyosiy masalalar boʻyicha maslahatchisi (siyosiy ofitser) Charlz Alfred Bell va Butan qiroli Ugyen Vangchuk tomonidan imzolangan shartnoma. Bu alohida hujjat emas, balki 1865-yildan beri amalda boʻlgan Sinchila shartnomasiga kiritilgan tuzatish edi. Shartnomaga koʻra, Britaniya Butanning mustaqilligini kafolatladi va qirollikning tashqi ishlarini oʻz nazoratiga oldi. Bu kelishuv orqali Butan mustamlakachi davlat tomonidan hech qachon bosib olinmagan sanoqli Osiyo davlatlaridan biri ekanligini tasdiqladi. — „There can be no doubt that since at least the tenth century no external power has controlled Bhutan, although there have been periods when various of its neighbors have been able to exert a strong cultural and/or political influence there.“.. — „Bhutan was peripheral to the great empire of power and faith i.e., Tibet, yet never subjugated to it.“..

 Tarixiy voqeagacha boʻlgan davr 
1864—1865-yillarda Britaniya imperiyasi va Butan Qirolligi oʻrtasida urush boʻlib, Butanning magʻlubiyati bilan yakunlandi. Urush natijasida qirollik hududning bir qismini inglizlarga berishga majbur boʻldi. 1865-yilda Butan va Buyuk Britaniya oʻrtasida shartnoma imzolandi, unga koʻra Butan Assam hududidan yetti duar va Bengaldan oʻn bir duarni gʻolibga berishga majbur boʻldi. XX-asrning boshlariga kelib, yangi shartnoma masalasi koʻtarildi. 1907-yilda Ugyen Vangchuk jamiyatni birlashtirdi va diniy-siyosiy rahbarlar tomonidan bir ovozdan Butan qiroli etib saylandi.

 Oqibatlari 
1947-yil avgust oyida Hindiston Buyuk Britaniyadan mustaqilligini eʼlon qilgach, shartnoma oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Butan tanlov oldida turgan edi: Hindiston Ittifoqiga qoʻshilish yoki suverenitetni saqlab qolish. Qirollik ikkinchisini tanladi va 1949-yil 8-avgustda uning mustaqilligini Hindiston tan oldi. 1948-yil 23-aprelda Butan bosh vaziri Sonam Tobgay Dorji boshchiligidagi Butan delegatsiyasi Hindistonga tashrif buyurdi va Bosh vazir Neru bilan uchrashdi. Keyin Butan Qirolligi va Hindiston oʻrtasida ikki tomonlama munosabatlar oʻrnatildi. 1949-yil 8-avgustda doʻstlik shartnomasi imzolandi, unga koʻra Hindiston Deothang shahri yaqinidagi hududlarni qirollikka qaytardi.

 

Turkum:Butan tarixi
Turkum:Butan 1910-yilda
Turkum:Hindiston 1910-yilda
Turkum:Hindistonning xalqaro shartnomalari
Turkum:Butan huquqlari
Turkum:Butan-Hindiston munosabatlari
Turkum:Butanning tashqi siyosati
Turkum:Pages with unreviewed translations
1926-yilgi Berlin shartnomasi

1926-yilgi Berlin shartnomasi — 1926 yil 24-aprelda Berlinda Veymar Respublikasi va SSSR oʻrtasida tuzilgan hujum qilmaslik va betaraflik toʻgʻrisidagi shartnomadir. 1926-yil 10-iyunda Reyxstag tomonidan tasdiqlangan. 1925-yilda Germaniya tomonidan Gʻarb davlatlari bilan imzolangan Lokarno kelishuvlaridan soʻng, Berlin shartnomasi 1922-yilgi Rapallo shartnomasi qoidalarining daxlsizligini tasdiqlash uchun moʻljallangan edi.

Shartnoma ikki davlat oʻrtasidagi savdo va mavjud harbiy munosabatlarni tartibga soldi. Germaniya, shuningdek, urushdan oldingi chegaralar doirasida oʻzining sharqiy chegaralarini reja asosida tiklash uchun Polshaning pozitsiyasini zaiflashtirishdan manfaatdor edi. U SSSR va uchinchi davlat oʻrtasida harbiy mojaro yuzaga kelgan taqdirda SSSRga nisbatan betaraflikni saqlash majburiyatini oldi, bu yerda uchinchi davlat deganda birinchi navbatda Birinchi jahon urushidan keyin Germaniya va Rossiya tarkibiga kirgan hududlarda tuzilgan Polshani nazarda tutgan. Sovet-Polsha urushi sodir boʻlgan taqdirda, Germaniyaning betarafligi Fransiyaning mojaroga bevosita aralashishini qiyinlashtirdi.

Berlin shartnomasi bilan Germaniya tashqi ishlar vaziri Gustav Shtrezeman Germaniya siyosatini „Gʻarbiy yoʻnalish“ga qayta yoʻnaltirish shubhalarini oldini olish hamda SSSR va Gʻarb oʻrtasidagi munosabatlarda vositachilik qilish orqali Sovet Ittifoqi bilan munosabatlarni „yumshatish“ga harakat qildi,

1931-yildagi 5 yillik shartnomaning dastlabki muddati qoʻshimcha ravishda istalgan vaqtda, lekin 1933-yil 30-iyundan oldin emas, denonsatsiya qilish huquqi bilan cheksiz muddatga uzaytirildi. Shartnoma denonsatsiya qilinmadi va 1939-yil 23-avgustda Germaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi bitim sifatida qayta koʻrib chiqilgunga qadar amalda qoldi.

 

 

 
 
 

 

 http://www.dhm.de/lemo/html/weimar/aussenpolitik/berlinervertrag/index.html Arxivnaya kopiya
 http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument_de&dokument=0020_ber&object=translation&st=&l=en Arxivnaya kopiya
Turkum:Xalqaro shartnomalar
Turkum:Germaniya-Rossiya aloqalari
Turkum:Rossiya-Germaniya munosabatlari
Turkum: SSSRning xalqaro shartnomalari
Turkum: Weimar Respublikasining xalqaro shartnomalari
Turkum: XX asrning xalqaro shartnomalari
Turkum: 1926-yil qonun
Turkum:SSSRda 1926-yil
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:Berlin tarixi
Turkum: aprel 1926-yil
Amerika Qoʻshma Shtatlari-Venesuela dengiz chegarasi toʻgʻrisidagi shartnoma

Amerika Qoʻshma Shtatlari-Venesuela dengiz chegarasi toʻgʻrisidagi shartnoma1978-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari va Venesuela oʻrtasida tuzilgan xalqaro shartnoma boʻlib, u Karib dengizidagi Venesuela orollari hamda Amerikaning Puerto-Riko va Virjiniya orollariEvan Anderson (2003). ; Djonatan Charni et al. (2005). Mejdunarodnie morskie granitsi, ss. 691-703. hududlari oʻrtasida xalqaro dengiz chegarasini belgilab berdi.

Shartnoma 1978-yil 28-martda Karakasda imzolangan. Shartnoma matnida belgilangan chegara uzunligi 298,7 dengiz milini tashkil etadi. Chegaraning uchdan ikki qismi AQSh Virjiniya orollari va Aves orollari orasidagi teng masofani tashkil qiladi. Chegaraning eng sharqiy nuqtasi Niderlandiya Antil orollari bilan chegara birlashmasi, eng gʻarbiy nuqtasi esa Niderlandiya Antil orollari va Dominikan Respublikasi bilan tutashgan joydir.

Shartnoma 1980-yil 24-noyabrda har ikki davlat tomonidan ratifikatsiya qilinganidan keyin kuchga kirdi.

 Yana qarang 
AQSh-Venesuela munosabatlari

 

 

 Evan Anderson (2003). Xalqaro chegaralar: geosiyosiy atlas. Yoʻnalish: Nyu-York. ; OCLC 54061586
 Jonatan Charni, Devid Kolson, Robert Smit. (2005). Xalqaro dengiz chegaralari, 5 jild. Hotei nashriyoti: Leyden. ; ; ; ; ; OCLC 23254092

 

 Shartnomaning toʻliq matni AQSh Davlat departamenti sharhi bilan

Turkum:Venesuelada 1978-yil
Turkum: AQShda 1978-yil
Turkum: 1978-yilda tuzilgan shartnomalar
Turkum:Venesuelaning xalqaro shartnomalari
Turkum: AQSh xalqaro shartnomalari
Turkum:chegara shartnomalari
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:Amerika-Venesuela munosabatlari
Turkum:ratifikatsiya qilingan shartnomalar
Furiosa

Furiosa — Mad Max mediafranshizasining qahramoni, bir qoʻlli jangchi ayol. „Telba Maks: Qahr yoʻli“ filmida Sharliz Teron uning rolini oʻynagan va navbatdagi „Telba Maks: Furiosa“ filmida u Ani Teylor-Joy ijrosida bosh qahramon boʻladi.

 Syujetdagi roli 
Furiosa „Telba Maks: Qahr yoʻli“ filmida post-apokaliptik dunyoda cheksiz hokimiyatni qoʻlga kiritgan baykerlar toʻdasining rahbari Oʻlmas Jo xizmatidagi jangchi sifatida namoyon boʻladi. U Jodan qochishga qaror qiladi va zolimning xotinlarini oʻzi bilan olib ketadi. Film davomida taʼqib ketadi; Furiosa, oxir-oqibat, Jo tomonidan oʻldiriladi va uning qarorgohi Sitadelga qaytariladi.

„Telba Maks: Furiosa“ filmining syujeti haqida hozircha rasmiy maʼlumot yoʻq. Ehtimol, bu kartinada qahramonning dastlabki tarixi koʻrsatiladi. Senariychilar „Telba Maks“ olamidagi komiks syujetlaridan, masalan, Furiosa va uning onasini matriarxal jamiyatdan oʻgʻirlab ketish voqeasidan foydalanishlari mumkinPo doroge yarosti: kto stanet zvezdoy novogo „Bezumnogo Maksa“.

 Baholar 
Furiosa obrazi butun dunyoda sinchilarining (tanqidchi) olqishlarga sazovor boʻldi. Koʻpchilik „Telba Maks: Qahr yoʻli“ filmi muvaffaqiyatining katta qismi ushbu qahramon sabablidir, deb taʼkidlaydiHeroines Triumph at Box Office, but Has Anything Changed in Hollywood?; hatto Furiosa syujetning bosh qahramoni, „ruhi va tayanchi“ ekanligi haqidagi fikrlar ham mavjud. Sharliz Teronning ijrosi yuqori baholandi. Uning ijrosidagi Furiosani „Begona“dagi Sigurni Uiverdan beri jangari filmlarning eng yaxshi ayol qahramoni, deb atashdi. USA Today nashri sharhlovchisining soʻzlariga koʻra, Teron bu rolda „eʼtiborni tortadi“ va „xarakterga qattiqqoʻllik, noziklik va jiddiylikning sehrli omixtasini baxsh etadi“'Mad Max' an opera of velocity and excess.

 

Turkum:Xayoliy personajlar
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Buyuk Britaniya o‘rtasidagi o‘zaro mudofaa to‘g‘risidagi shartnoma

Amerika Qoʻshma Shtatlari va Buyuk Britaniya oʻrtasidagi oʻzaro mudofaa toʻgʻrisidagi shartnoma (ing. UK - US Mutual Defence Agreement) — AQSh va Buyuk Britaniya oʻrtasida 1958-yilda AQSh va Buyuk Britaniya oʻrtasidagi yadro qurollari harbiy hamkorlikni kengaytirish va chuqurlashtirish maqsadida imzolangan shartnoma. Bitim yadroviy qurollarni, ularni yetkazib berish vositalarini, harbiy maqsadlardagi yadro reaktorlarini yaratish va modernizatsiya qilish, raketa texnologiyalarini oʻzaro taʼminlash va uzatish boʻyicha birgalikdagi ishlarni nazarda tutadi. Bitim razvedka xodimlari va ilmiy mutaxassislarni tayyorlashni nazarda tutadi.

1959-yilda kelishuvga qoʻshimcha imzolandi, unda Buyuk Britaniya yadro quroli uchun komponentlarni AQShga topshirishi kerak edi.

Shartnoma bir necha bor 5 va 10-yillik muddatlarga uzaytirilgan. 2014-yilda shartnoma 2024-yilgacha uzaytirildi.

 

 

 Zarubejnoe voennoe obozrenie

Turkum: AQSh xalqaro shartnomalari
Turkum: Buyuk Britaniyaning xalqaro shartnomalari
Turkum:Amerika-Britaniya munosabatlari
Turkum: AQShda 1958-yil
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:yadroviy qurol
Turkum: XX asrning xalqaro shartnomalari
Turkum: 1958-yil siyosatda
Yo‘ldosh Sharipov

Yoʻldosh Sharipov (1913—1973-yil) — qoraqalpoq sovet aktyori va rejissori. Qoraqalpogʻiston ASSR xalq artisti (1949). Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1957). 

1930-yilda Xorazm viloyat teatri (hozirgi Ogahiy nomidagi Xorazm viloyat musiqali drama teatri) sahnasida debyut chiqish qilgan. 1933—1936-yillarda, 1939-yildan esa Nukusdagi Qoraqalpoq teatri aktyori, rejissori edi. 1936—1939-yillarda Rossiya teatr va san’at institutida tahsil olgan.

Aktyor va rejissor 1945-1951 va 1961—1963-yillarda Nukus teatriga rahbarlik qilgan.

Sharipov 1943-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi (b) a’zosi boʻlgan.

 Oʻynagan roʻllari 
• Boysari (Davqorayevning "Alpomish”) 

• Makferson (“Rus savoli” K.Simonov), 

• Suxsurov (“Qabrdagi ovoz” A.Qahhor) va boshqalar. 

 Rejissyorlik faoliyati 
• “Gulsara” Yashen va Muhamedovlar (1940—1948-yillarda) 

• Aymurzayevning “Oʻz tayoqchasi bilan” (1940-yilda)

• A.N.Ostrovskiyning “Qashshoqlik illat emas” (1944-1947—1956-yillarda)

• “Amudaryo boʻyida” Aymurzayev (1949-yilda)

• «Berdoq» (1958-yilda) Aymurzayeva va boshqalar

 

 Teatr entsiklopediyasi. 5-jild / bob. ed. P. A. Markov - M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1967-yil.

Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:1973-yilda vafot etganlar
Turkum:1913-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:O‘zbekiston SSR xalq artistlari
Turkum:Qoraqalpogʻiston ASSR xalq artistlari
Turkum:Oʻzbekiston rejissyorlari
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Yaponiya o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik va xavfsizlik shartnomasi

Amerika Qoʻshma Shtatlari va Yaponiya oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlik va xavfsizlik shartnomasi (ingliz. Treaty of Mutual Cooperation and Security between the United States and Japan, (yap. 日本国とアメリカ合衆国との間の相互協力及び安全保障条約 – Nippon-koku to America-gasshu:koku to no Aida no So:go Kyo:ryoku oyobi Anzen Xosho: Jo:yaku)) – Amerika Qoʻshma Shtatlari va Yaponiya oʻrtasidagi kelishuv, qonun chiqaruvchi organ hisoblanadi hamda ikki davlat ittifoqining asosi va Yaponiyada Amerika harbiy kontingentining mavjudligini nazarda tutadi; 1960-yil 19-yanvarda Vashingtonda imzolangan San-Fransisko tinchlik sulhini yangilaydi.

Yangi shartnoma Qoʻshma Shtatlarga Yaponiya hududida harbiy bazalar yaratish va ulardan foydalanish, shuningdek, ularga istalgan miqdordagi qurolli kuchlarni joylashtirish imkoniyatini berdi. Yaponiya, oʻz navbatida, hujum sodir boʻlgan taqdirda Amerika bazalarini himoya qilishga vaʼda berdi.

San-Fransisko shartnomasi bilan solishtirganda, 1960-yilgi shartnomada tengroq shartlar mavjud edi. Xususan, unda Qoʻshma Shtatlar armiyasining Yaponiya ichki ishlariga aralashuviga ruxsat beruvchi, shuningdek, Tokioga AQShning roziligisiz uchinchi davlatlar bilan harbiy shartnomalar tuzishni taqiqlovchi qoidalar kiritilmagan YaPONO-AMYeRIKANSKIY DOGOVOR (O VZAIMNOM SOTRUDNIChYeSTVYe I GARANTII) BYeZOPASNOSTI 1960 g. // Yaponiya ot A do Ya. Populyarnaya illyustrirovannaya ensiklopediya. (CD-ROM). – M.: Directmedia Publishing, „Yaponiya segodnya“, 2008. – ISBN 978-5-94865-190-3..

Shartnoma, shuningdek, har ikki tomon xalqaro nizolarni tinch yoʻl bilan hal qilish, har qanday davlatga qarshi „kuch qoʻllash tahdidi yoki qoʻllash“ dan voz kechish va BMT Nizomi qoidalariga qatʼiy rioya qilish majburiyatini olgan qoidalarni oʻz ichiga olgan. Shartnoma Yaponiyaga Qoʻshma Shtatlar uchinchi davlatlar bilan urushga kirgan taqdirda AQShga yordam koʻrsatish majburiyatini yuklamadi.

Shartnoma 10 yilga moʻljallangan, shundan soʻng tomonlardan biri uni denonsatsiya qilish huquqiga ega edi.

Shartnomaning imzolanishiga va xususan, ratifikatsiya qilinishiga qarshi norozilik harakati urushdan keyingi yillarda Yaponiyadagi eng yirik ijtimoiy-siyosiy harakatiga aylandi. Unda sotsialistlar, kommunistlar va " yangi chaplar " faol ishtirok etdilar.

 Yana qarang 

 Yaponiya-AQSh xavfsizlik shartnomasi
 Kishi, Nobusuke

 

 

 1967-yilda Tokio, Yaponiyadagi Racy Comic Books and Birdseed Highs Arxivnaya kopiya )

Turkum: Yaponiya xalqaro shartnomalari
Turkum: AQSh xalqaro shartnomalari
Turkum:Amerika-Yaponiya munosabatlari
Turkum:Yaponiyada AQSh harbiy bazalari
Turkum: AQSh tarixi (1964-1980)
Uyg‘onish, birlik va Maxtumquli Fragi sheʼriyati kuni

Uygʻonish, birlik va Maxtumquli Fragi sheʼriyati kuni ― Turkmanistonda rasmiy ravishda tashkil etilgan bayramlardan biridir. 18-may kuni nishonlanadi, dam olish kunidirhttp://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35976.html В Туркменистане праздник — День возрождения, единства и поэзии Махтумкули.

 Nishonlanishi 
Turkmanistonda Maxtumquli Fragining uygʻonish, birlik va sheʼriyat kuni keng nishonlanadi. Turkmaniston poytaxti va viloyat markazlarida tantanali tadbirlar, koʻrgazmalar, konsertlar, ommaviy bayramlar oʻtkazilmoqda. Maxtumquli Fragi uygʻonish, birlik va sheʼriyat kunida amnistiya oʻtkaziladihttp://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=1&id=110517a Президент Туркменистана подписал Указ «О помиловании осужденных лиц в честь празднования Дня возрождения, единства и поэзии Махтумкули Фраги».

 2012-yil 
Konstitutsiyamiz qabul qilinganining 20-yilligi hamda Maxtumquli Fragining Uygʻonish, birlik va sheʼriyat kuni munosabati bilan mamlakatimiz boʻylab yorqin tantanalar boʻlib oʻtdi. Ashxobodda, Maxtumquli haykali yonidagi maydonda, Maxtumquli shoh koʻchasida Fragi haykali poyiga gullar qoʻyildi. „Bu turkmanning asosi!“ deb nomlangan konsertlar poytaxtimizdagi „Vatan“ va „Turkmaniston“ kino-konsert markazlarida boʻlib oʻtdi, mamlakatimiz teatrlarida bayramga bagʻishlangan vatanparvarlik ruhidagi sahna koʻrinishlari namoyish etildi. Gurbanguli Berdimuhamedov umumiy balandligi 95 metr boʻlgan, tashqi doira diametri 57 metr boʻlgan aylanish gʻildiragi koʻtarilgan ulkan inshoot — Alem markazining ochilishida ishtirok etdihttp://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=1&id=110517a Президент Туркменистана подписал Указ «О помиловании осужденных лиц в честь празднования Дня возрождения, единства и поэзии Махтумкули Фраги» Bayramning yakuniy qismi Ashxobodning yangi meʼmoriy diqqatga sazovor joyi — „Alem“ markazining aylanish gʻildiragi ustidagi rang-barang feyerverk namoyishi boʻldiНовой резиденцией президента Туркменистана стал Дворцовый комплекс «Огузхан».
 2011-yil 
Butun mamlakat boʻylab bayram tantanalari boʻlib oʻtdi. Gurbanguli Berdimuhamedov Turkmaniston prezidentining yangi qarorgohi „Oʻgʻuzxon“Novoy rezidensiey prezidenta Turkmenistana stal Dvorsoviy kompleks „Oguzxan“, Konstitutsiya yodgorligiV Ashxabade torjestvenno otkrit Monument Konstitutsii, Turkmaniston poytaxtida tubdan rekonstruksiyadan soʻng „Nusay“ mehmonxonasi ochilganRekonstruirovanniy otel „Nusay“ prinyal pervix gostey.

 

 

 Milliy bayramlar
Turkum: Turkmanistondagi bayramlar
Reyxshtadt bitimi

Reyxshtadt bitimi — Rossiya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida Bolqon masalasi boʻyicha 1876-yil 26-iyunda (8-iyul) imperator Aleksandr II va tashqi ishlar vaziri knyaz A. M. Gorchakovaning Avstriya imperatori Frans Jozef va tashqi ishlar vaziri D. Andrashy bilan Reyxshtadt qasrida boʻlib oʻtgan uchrashuvda tuzilgan maxfiy bitimБерлинский конгресс // Военная энциклопедия — СПб.: Иван Дмитриевич Сытин, 1911. — Т. 4. — С. 503—505..

Baron Jomini tomonidan tayyorlangan kelishuv rasmiy hujjatda belgilanmagan. Gorchakov va Andrashi nomidan faqat muzokaralar yozuvlari olingan, ruscha va avstriyacha matnlar bir-biridan biroz farq qiladi. Erishilgan kelishuvlarga koʻra, tomonlar Serbiya va Chernogoriya bilan Turkiyaga qarshi urushga aralashmaslikka va Avstriyaning Klek va Kattaro portlarini yopishga vaʼda berishdi, chunki ular orqali tomonlarga (asosan Turkiya) qurol va oʻq-dorilar yetkazib berilar edi.

Usmonli imperiyasi urushda gʻalaba qozongan taqdirda, tomonlar urushdan oldingi kvo-holatni tiklash va Bosniya va Gertsegovinada maʼmuriy islohotlarni amalga oshirishga intilishadi. Turklar magʻlubiyatga uchragan taqdirda, rus matniga koʻra, Serbiya Gertsegovinani va Adriatik dengizidagi Spitsa portini, Chernogoriyada — eski Serbiya va Bosniyaning bir qismiga, Avstriya-Vengriyada — Turk Xorvatiyaga va Bosniya bilan chegaradosh hududlarga egalik qilishi kerak edi. Avstriya maʼlumotlariga koʻra, turklar magʻlubiyatga uchragan taqdirda, Serbiya va Chernogoriya faqat Bosniya va Gertsegovinaning chegara hududlarini oladi va ularning aksariyati Avstriya-Vengriya nazoratiga oʻtadi. , Rossiya 1856-yilgi Parij tinchlik shartnomasiga binoan undan tortib olingan Janubi-Gʻarbiy Bessarabiya va Batumni oʻziga qaytarib olgan boʻlardi.

Turkiya „toʻliq magʻlubiyatga uchragan“ taqdirda, rus yozuvlariga koʻra, Bolgariya va Rumeliyaning mustaqil knyazliklari tashkil etilishi va Avstriya knyazligiga koʻra, ularga va Albaniyaga Usmonli imperiyasining bir qismi muxtoriyatlari berilishi taxmin qilingan. Ikkala tomon ham Gretsiyani kengaytirishga rozi boʻldi. Ruscha versiyaga koʻra, u Fessaliya va Epirni, avstriya versiyasiga koʻra esa, Kritni olishi kerak edi. Ikkala davlat ham Konstantinopolni „erkin shahar“ ga aylantirish mumkinligini tan oldi.

Konstantinopol konferensiyasi davomida va Bolqondagi vaziyatning yanada keskinlashishi munosabati bilan kelishuv Budapesht konvensiyasi bilan toʻldirildi.

 

 
 Сборник договоров России с другими государствами, М., 1952.
 Татищев С. С., Имп. Александр II, его жизнь и царствование, т. 2, СПБ, 1903
 История дипломатии, т. 2, М., 1963.
Turkum:Usmonlilar imperiyasining tarixi
Turkum:1876-yil iyul oyi
Turkum:1876-yilda siyosat
Turkum:Avstriya-Vengriya xalqaro shartnomalari
Turkum:Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum:XIX asr xalqaro shartnomalari
Turkum:Bolgariya XIX asrda
Turkum:Rossiya-Turkiya urushi (1877-1878)
Turkum:Alifbo boʻyicha shartnomalar
Mohira Abdullayeva

Mohira Abdullayeva (tugʻ. 1994-yil 28-may, Fargʻona viloyati, Oʻzbekistonhttps://vesti.kz/player/52268/) — oʻzbeklik bokschi, 81 kg dan ortiq vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2021-yilgi boks boʻyicha Osiyo chempionati bronza medali sovrindori. 2022-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati bronza medali sovrindori. Mohira Abdullayeva va Aziza Yoqubova kattalar oʻrtasidagi Jahon chempionatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonlik ayol bokschi medalni qoʻlga kiritdi.

 Biografiya 
1994-yil 28-mayda Mohira Abdullayeva Fargʻona viloyati tugʻilgan.https://dunyo.news/ru/news/uza-mokhira-abdullaeva-iz-fergany-zavoevala-pervuyu-v-istorii-uzbekistana-medal-na-chempionate-mira-po-boksu-sredi-zhenshchin-628686a15ee4c 2022-yilda Fargʻona davlat universiteti talabasi boʻlgan.https://dunyo.news/ru/news/uza-mokhira-abdullaeva-iz-fergany-zavoevala-pervuyu-v-istorii-uzbekistana-medal-na-chempionate-mira-po-boksu-sredi-zhenshchin-628686a15ee4c

 Faoliyati 
2021-yildan boshlab u xalqaro musobaqalarda qatnasha boshladi. Oʻsha yili Belgrad shahrida (Serbiya) boks boʻyicha „58th Belgrade Winner“ xalqaro turniri 81 kg dan ortiq boʻlgan vazn toifasida Mohira Abdullayeva bronza medalini qoʻlga kiritdi. Keyin Dubay shahrida (Birlashgan Arab Amirliklari) boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida Mohira Abdullayeva 81 kg dan ortiq boʻlgan vazn toifasida yarim finalda hindistonlik Anupamaga qarshi oʻtkazilgan bahsda oʻzbeklik sportchi magʻlub boʻldi, Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2021.pdfhttps://m.tribuna.uz/oz/news/view/99237?q=%2Fnews%2Fview%2F99237https://m.kun.uz/uz/news/2021/05/31/boks-ozbekiston-milliy-jamoasi-osiyo-chempionatida-6ta-oltin-medalni-qolga-kiritib-umumjamoa-hisobida-1-orinni-egalladi

2022-yilda Istanbulda (Turkiya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Mohira Abdullayeva 81 kg dan ortiq boʻlgan vazn toifasida chorak final bahsida Kongo Demokratik Respublikasilik bokschi Lisa Kanjingani magʻlubiyata uchratib, yarim finalga yoʻl oldi.https://boxrec.com/en/amateurboxer/1092331 Yarim finalda marokashlik Khadija El-Mardiga qarshi oʻtkazilgan bahsda oʻzbeklik sportchi yarim final jangining 1-raundida jarohat olib, bellashuvni davom ettira olmadi.https://podrobno.uz/cat/sport/zhenskaya-sbornaya-uzbekistana-po-boksu-zavoevala-dve-bronzovye-medali-na-chempionate-mira-v-turtsii/https://sputniknews-uz.com/20220519/boks-ozbekiston-ayollar-terma-jamoasi-jahon-chempionatida-2-ta-bronza-medalni-qolga-kiritdi-24659165.html Natijada, Mohira Abdullayeva Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.https://qvz.uz/sport/turkiyadagi-boks-boyicha-ayollar-ortasidagi-jchda-aziza-yoqubova-va-mohira-abdullayeva-bronza-ga-ega-chiqishdi.htmlhttps://sputniknews-uz.com/20220517/ozbekistonlik-bokschi-qizlar-mamlakat-boks-tarixida-yangi-sahifa-ochishdi-24605388.htmlhttps://www.gazeta.uz/ru/2022/05/19/boxing/https://stadion.uz/uz/news/detail/334090https://darakchi.uz/ru/144933

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik ayol bokschilar
Turkum:Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston kishilari
Yoʻl belgilari va signallari boʻyicha Vena konvensiyasi

Yoʻl belgilari va signallari toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi ― 1968-yil 8-noyabrdagi yoʻl belgilarini xalqaro umumiylashtirish maqsadida qabul qilingan.

Yoʻl belgilari, yorugʻlik signallari va yoʻl chiziqlari standartlashtirilgan. Konvensiya 1968-yil 7-oktyabrdan 8-noyabrgacha Vena shahrida boʻlib oʻtgan UNESKO konferensiyasida ishlab chiqilgan va 1978-yil 6-iyunda kuchga kirgan. , konferensiyada yoʻl harakati qoidalarini umumlashtiruvchi Yoʻl harakati toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi ishlab chiqilgan.

 Klassifikatsiyasi 
Barcha yoʻl belgilari 8 guruhga boʻlinadi:

 Ogohlantiruvchi belgilar;
 Imtiyoz belgilari;
 Taqiqlovchi belgilari;
 Majburiy belgilar;
 Maxsus qoidalar uchun belgilar;
 Axborot belgilari;
 Xizmat koʻrsatish belgilari;
 Qoʻshimcha maʼlumot belgilari (plitalar koʻrsatilgan).

Birinchi oʻringa belgilari

Taqiqlovchi belgilar

Belgilangan belgilar

Maxsus koʻrsatmalar belgilari

 Yana qarang 
 Rossiya yo'l belgilari

 

 
 
Turkum: xalqaro konventsiyalar
Turkum:yo'l belgilari
Turkum: 1978 yilda kuchga kirgan shartnomalar