Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Aizuvakamatsu qal’asi

Aizuvakamatsu qal’asi (yap. 会津若松城 aydzu vakamatsu-dzyo:) yoki Vakanatsu qal’asi (若松城 vakamatsu-dzyo:) — Fukusima maʼmuriy hududi Aizuvakamatsu shahridagi yapon oʻrta asr qal’asi. Tsuruga qal’asi (yap. 鶴ヶ城 tsuruga-dzyo:) degan nomi ham bor. Orta asr hujjatlarida „Kurokava qal’asi“ (yap. 黒川城) yoki Ayzu qal’asi (yap. 会津城 nomi bilan mashhur.

Aizuvakamatsu qal’asi Yaponiyaning milliy tarixiy yodgorliklari qatoriga kiradiEric Obershaw. Aizu Wakamatsu Castle (англ.). Japanese Castles. Дата обращения: 25 июля 2008. Архивировано 15 марта 2012 года..

 Tarixi 
Qal’a 1384-yilda Asina Naomori boshchiligida Asina urugʻining mustahkamlangan punkti sifatida qurilgan.

1868-yilgacha u Aizu viloyatining maʼmuriy va harbiy markazi edi.

XVI-asr oxiri XVII-asr boshlarida bu istehkom navbatma-navbat Date, Gamo va Kato urugʻlari tasarrufiga oʻtgan.

Date Masamune besh yil davomida Ashina urugʻiga qarshi janglar olib bordi va 1589-yilda gʻalaba qozondi, qal’a uning mulkiga oʻtdi.

Ammo koʻpga emas, keyingi yil qal’a Toyotomi Xideyoshining mulkiga oʻtdi. 1592-yilda keyingi egasi Gamo Uzisato yetti qavatli bosh minorani qurib, qasrni taʼmirladi, unga „Tsuruga qal’asi“ nomini berdi. Biroq, bu nom oʻrnashib qolmagan va qal’a ilgarigidek „Vakamatsu qal’asi“ deb atalgan.

1643-yilda Vakamatsu qal’asi Matsudaira urugʻining qarorgohiga aylandi va 1868-yilgacha ularning tasarrufida qoldi.

Edo davri monaynida qal’a Aizu Xonning markazi boʻlgan. Bosin urushi paytida qal’a hukumat qoʻshinlari tomonidan vayron qilingan. Xon Aizu imperatorga qarshi kurashganligi sababli, qal’aning asosiy minorasi 1874-yilda buzib tashlangan.

1950-1960 yillarda hokimiyat va Aizuvakamatsu aholisining tashabbusi bilan qal’a qayta tiklandi.

1963-yilda qal’aning asosiy minorasi temir-betondan qurilgan.

Hozirda minoradan muzey sifatida foydalanilmoqda, yuqori qavatda shaharga qaragan kuzatuv maydonchasi joylashgan boʻlib, u yerdan shaharni tomosha qilish mumkin.

 

 
 
 Официальный сайт
Turkum:Yaponiya Qulflari
Turkum: Fukushima Prefekturasi
Turkum:XIV asrda qurilgan qulflar
Vladikavkaz erkaklar progimnaziyasi

thumb|right|250px
Vladikavkaz erkaklar progimnaziyasi — Shimoliy Osetiya, Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Rossiya madaniy merosining aniqlangan obyekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi. U shaharning tarixiy qismida Miller koʻchasi, 29-uyda joylashgan.

Modern uslubidagi ikki qavatli qizil gʻishtli bino 1862-yilda qurilgan. Meʼmori nomaʼlumTorchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 146.

Progimnaziyada taniqli osetin arboblari: pedagog Ioram Xurumov (1860-yillarda), shoir Kosta Xetagurov (1869-1871), yozuvchi va jamoat arbobi Botirbek Tuganov (1876-1880) tahsil olgan. 1869-1870-yillarda kavkazshunos Vladimir PfafTorchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 146 progimnaziyada dars bergan.

1897-yilda Aleksandrovskiy torkoʻchasida 1-real bilim yurtining yangi binosi qurildi va progimnaziya oʻquvchilari ushbu oʻquv muassasasiga koʻchirildi hamda progimnaziya yopildi. 1911-yilgacha binoda pochta-telegraf idorasi joylashganTorchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 146.

Sovet davrida bu binoda savdo-iqtisodiyot texnikumi ochilib, hozirgacha faoliyat yuritib kelmoqda.

 

 

 Torchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, Vladikavkaz, Severo-Osetinskiy nauchniy sentr, 1999, str. 146, ISBN 978-5-93000-005-0
 Kireev F. S., Millera — Gimnazicheskaya/ Po ulitsam Vladikavkaza, Vladikavkaz, Respekt, 2014, str. 99 — 101, ISBN 978-5-906066-18-4.

Turkum:Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
Sharqiy vodoprovod stansiyasi

Sharqiy vodoprovod stansiyasi (ShVS) — Moskva suv taʼminoti korxonalaridan biri. Vostochniy qishlogʻi hududida joylashgan. Tashkiliy jihatdan u tarkibiy boʻlinma sifatida „Mosvodokanal“ korxonasining bir qismidir.

 Tarixi 
Sharqiy suv inshooti 1937-yilda Moskva kanali bilan bir vaqtda ishga tushirilgan. 1961-yilning noyabrigacha u „Stalin suv inshooti“ deb nomlangan.

Stansiyani suv bilan taʼminlaydigan Sharqiy vodoprovod kanali suv oʻtkazish qobiliyati zahirasi bilan qurilgan boʻlib, bu 1960-yillarda stansiyaning quvvatini ikki barobarga oshirish imkonini berdi.

 Suvga ishlov berish 
Stansiyaga suv Sharqiy suv kanali orqali Akulovskiy suv omboridan keladi. Foydalaniladigan Volga suvining tozaligi yil davomida koagulyatsiyaga ehtiyoj qoldirmaydi. Organik moddalar xlorlash, shuningdek (1966-yildan keyin), ozonlash orqali yoʻqotiladi.

 Yana qarang 

 Moskva suv taʼminoti tarixi
 Axloq tuzatish hamda mehnat lageri va Stalin nasos stansiyasining qurilishi
 Mazuriya koʻli
 Suv muzeyi (Moskva)
 Moskva shahrini sugʻorish rejasi
 Shimoliy suv stansiyasi
 Gʻarbiy suv tozalash inshooti
 Rublevskiy gidroelektr majmuasi

 

 

 Falkovskiy N. I. Istoriya vodosnabjeniya v Rossii. — M.-L.: Izd-vo Ministerstva kommunalnogo xozyaystva RSFSR, 1947. — 309 s.
 Nesteruk F. Ya. Vodnoe stroitelstvo Moskvi. — M., 1950.
 Ordena Otechestvennoy voyni 1-y stepeni Vostochnaya vodoprovodnaya stansiya. / Pod redaksiey A. N. Smirnova, K. I. Tixonova, Ye. S. Shalashovoy. — M., 1993.
 Vostochniy okrug Moskvi. Istoriko-kulturnoe nasledie. / Sostavitel A. V. Bugrov. — M., GUP "Redaksiya jurnala „Moskovskiy jurnal“. Istoriya gosudarstva Rossiyskogo", 1999. — 360 s., il. — ISBN 5-87126-003-9.
 Rayon Vostochniy. 1933—2004. / Sostavitel I. Yu. Baykova. — M., 2004.

 

 Vostochnaya vodoprovodnaya stansiya na sayte veloturistov
 Vostochnaya vodoprovodnaya stansiya MGP „Vodokanal“, Wikimapia.

Turkum:Moskva Diqqatga Sazovor Joylari
Turkum: Moskva Korxonalari
Turkum:Gulaga Qurilish Maydonchalari
Turkum:Sharqiy (Moskva tumani)
Turkum: Jozef Stalin nomidagi ob'ektlar
Turkum:Moskva uy-joy kommunal xo'jaligi
Viborg harbiy gospitali

Viborg harbiy gospitali — Viborgdagi harbiy gospital, Petrovskiy mikrorayonida Gospitalniy koʻchasida Oʻt oʻchiruvchilar maydoni yonida joylashgan.

 Tarixi 
left|thumb| Gospital binosining qush uchish balandligidan koʻrinishi
Rossiya harbiy garnizonlari joylashgan Neitsitniemi hududidagi gospital haqida birinchi manba XVIII-asrning oxiriga toʻgʻri keladi. U yogʻoch binolarda joylashgan boʻlib, ishlatilgan davrida ancha eskirgan.

1840-yillarda garnizon kasalxonasining yangi binolarini qurish Rossiya imperiyasi Harbiy vazirligining muhandislik boʻlimi meʼmori P. I. Tamanskiy loyihasi boʻyicha amalga oshirildi. 1845-yilda uning hududida avliyo Pyotr va Pavlus cherkovi qurilgan (hozir xarob holatda). 1917-yilda Finlandiya mustaqillikka erishgandan soʻng, kasalxona Finlandiya Mudofaa vazirligi tasarrufiga oʻtdi va 1918-yil iyun oyida shahar meri Magnus Gadd koʻmagida muassasa oʻz faoliyatini tikladi. 1930-yilda kasalxonada 401 ta palata, shu jumladan, 77 ta jarrohlik, 29 ta oftalmologik, 50 ta otorinolaringologiya va 50 ta ortopediya, 100 ta oʻrinli teri-venerologiya boʻlimlari mavjud edi.

1931-yilda meʼmorlar T. Elovaara va loyihasiga koʻra, 183 oʻrinli yangi bino qurildi. Asosiy kirish eshigi yonidagi fasadlarga sherlar tasviri qoplangan. Qishki urush boshlanishiga kelib, kasalxona 530 bemorni qabul qila olardi.

Qishki urush paytida kasalxona faol ishlagan va u tugagandan soʻng xodimlar, jihozlar va bemorlar Mikkeli shahriga evakuatsiya qilingan. 1940-yil iyul-avgust oylarida Laxti xalq gimnaziyasi va Viyerumaki sport maktabi negizida kasalxona Viborgda oʻz ishini davom ettirdi. 1944-yilda Sovet qoʻshinlari bosqinidan keyin, guvohlarning soʻzlariga koʻra, kasalxona binolari yarador askarlar va tinch aholi bilan toʻlib ketgan. Tez orada muassasa Lahtiga koʻchirildi.

1944-yildan hozirgi kungacha bino harbiy gospital sifatida ishlatilib kelinmoqda.

 

 

 
Turkum: Rossiya Kasalxonalari
Turkum:Vyborgdagi Sog'liqni saqlash
Turkum:Vyborg Tashkilotlari
Turkum:Vyborg arxitektura yodgorliklari
Turkum:funktsionalizm uslubidagi binolar
Georgiyevskiy mozori (Tver oblasti)

Novgorodka qishlogʻi yaqinidagi Georgiyevskiy mozorining ibodatxona majmuasi ― Tver viloyatining Spirovskiy tumanidagi Novgorodka qishlogʻi yaqinida joylashgan meʼmoriy va tarixiy yodgorliklar majmuasidir. U ikkita cherkovni oʻz ichiga oladi: Georgiyevskiy tosh cherkovi (1860-yilda qurilgan) va Ilyinskiy cherkovi (1872-yilda qurilgan); darvozali panjara, tarixiy nekropol bor.

 Mozor tarixi 
Mozor haqida birinchi manba 1620-yillarga toʻgʻri keladi. Biryuchevo qishlogʻi bilan mozor saroy yerlarida joylashgan edi. 1660-yillarda hududda „koreliyaliklar“ — Ladogaboʻyi Kareliya hududidan kelgan muhojirlar yashagan. Kareliya aholisi XX-asrning oʻrtalariga qadar Georgiyevskiy mozori hududida kopchilikni tashkil qilgan. 1880-yillarda cherkovda 15 qishloq, 372 xonadon, 1203 erkak va 1217 ayol, barcha kareliyaliklar bor edi.

 Majmua meʼmorchiligi 
XIX-asrning oʻrtalariga qadar mozorda Georgiyevskiy yogʻoch ibodatxonalari bor edi. Georgiyevskiy tosh cherkovi qurilishining boshlanishi 1650-yilga, qurilishning yakunlanishi — 1860-yilga toʻgʻri keladi.

Maʼbad rus uslubida klassitsizm elementlari bilan qurilgan. Maʼbad besh gumbazli, ammo 2000-yillarda tomini taʼmirlash vaqtida bittasidan ayrilgan.

Ichkarida V. I. Vasnetsov freskalari asosidagi devor rasmlari qoldiqlari qolgan. Shuningdek, Mixail Tverskoy, Boris va Gleb, Nil Stolobenskiyning tasvirlari mavjud. Ikonostas qisman saqlanib qolgan.

Ikkinchi tosh cherkov 1872-yilda qurilgan. Uning ikkita taxti bor: Avliyo Ilya va taqvodor knyaz avliyo Aleksandr Nevskiyniki.

Ibodatxona majmuasi va nekropol atrofida darvozali panjara saqlanib qolgan. Kokoshnik shaklidagi uchi boʻlgan darvoza arkasi gʻishtdan qurilgan. Darvozalarda cherkov hovlisining tarixini qisqacha tavsiflovchi maʼlumotli taxtachalar mavjud. Devor choʻyan panjara va gʻisht ustunlaridan yasalgan. Janubda balandligi 1 m gacha boʻlgan tosh panjara saqlangan.

2000-yillarda taʼmirlash ishlari olib borilgan, ammo tugallanmagan.

2020-yil holatiga koʻra, ibodatxonalar ishlamaydi va yemirilishda davom etmoqda.

 Tarixiy nekropol 
thumb
Mozor majmuasi XIX-XXI-asrlarda dafn etilgan keng tarixiy nekropolni oʻz ichiga oladi.

Lopakov, Yershov, Korolyovlar oilalarining tosh va metalldan qabr toshlari saqlanib qolgan.
thumb

 

 

 Spirovskiy rayon, selo Biryuchyovo. Xramoviy kompleks bliz s. Biryuchyovo (Bivshiy Novotorjskiy uezd)
 Novgorodka (Georgievskoe, Georgievskiy pogost bliz Biryuchevo, Gergievskiy pogost, Yegorevskiy pogost) — Georgievskaya serkov

Turkum:Tver viloyati yodgorliklari
Turkum: Spirovskiy tumani
Farishtalar shahri, Beslan

Farishtalar shahri — 2004-yil 1-3-sentyabr kunlari Beslanda sodir etilgan terakt paytida halok boʻlgan 266 odam dafn etilgan, Beslandagi memorial qabristonning nomi.

 Tavsifi 
Qabriston hududida „Gʻam-gʻussa daraxti“ yodgorligi, Armaniston bolalari tomonidan sovgʻa qilingan xachkar va Beslandagi 1-sonli maktabga hujum paytida halok boʻlgan maxsus kuchlar jangchilariga yodgorlik oʻrnatilgan.

Nekropol hududiy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obyekti (901-sonli) „Farishtalar shahri“ yodgorlik majmuasi tarkibiga kiradi. Yodgorlik tarkibida nekropoldan tashqari 1-maktab binosi, sport zali, maktab hududida 2004-yil 1-3-sentyabr kunlari sodir boʻlgan terrorchilik harakati natijasida halok boʻlganlarning ismlari yozilgan yodgorlik lavhalari, maxsus boʻlinmaning marhum qoʻmondoni D. A. Razumovskiy haykali va Rossiyaning yangi shahidlarining pravoslav cherkovi borPerechen viyavlennix obʼektov kulturnogo naslediya Respubliki Severnaya Osetiya-Alaniya.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Farishtalar xiyoboni (Donetsk)

 

 

 Farishtalar shahri
Turkum:Beslandagi terror hodisasi
Turkum:Bolalar yodgorliklari
Shahar shifoxonasi, Vladikavkaz

thumb|right|250px
Shahar shifoxonasi — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va shaharsozlik namunasidir. Rossiyaning madaniy merosining aniqlangan obyekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi sanaladi. Vladikavkazning birinchi fuqarolik kasalxonasiTorchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 135. U Titova koʻchasi, 11-uyda joylashgan bir nechta binolardan iborat. Shifoxona hududida 1942-yilda jarohatlardan vafot etgan sovet askarlarining ommaviy qabri joylashgan boʻlib, u ham madaniy meros obyekti hisoblanadi.

XX-asr boshlariga qadar shaharning oʻz shifoxonasi yoʻq edi va shahar aholisi shifoxona koʻchasida (hozirgi Titov koʻchasi) joylashgan Vladikavkaz shifoxonasida davolangan Kireev F. S., Po ulitsam Vladikavkaza, str. 169. Butun XIX-asr davomida 1808-yilda tashkil etilgan gospital Terek viloyati hududida tibbiyotni rivojlantirish markazi boʻlgan (1960-yildan boshlab sobiq gospitalda Sumsk harbiy texnikumi joylashgan) Kireev F. S., Po ulitsam Vladikavkaza, str. 171. 1892-yilda shifoxona shifokorlarining tashabbusi bilan Terek tibbiyot jamiyati tashkil etildi, bu shahar aholisiga tibbiy yordam koʻrsatishni rivojlantirishda muhim rol oʻynadi. Ushbu jamiyat tashabbusi bilan 1899-yilda Gospital koʻchasida shahar shifoxonasi qurilishi boshlandi, u 1901-yilda qurib bitkazildi.

1902-yilda yetti yuz oʻrinli shahar shifoxonasining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi. Shifoxona majmuasi Gospitalnaya, Podgornaya va Maryinskaya koʻchalari oraligʻida joylashgan bir nechta bir qavatli binolardan iborat edi. Shifoxona shahar jamgʻarmasi tomonidan taʼminlandi. 1907-yilda shahar shifoxonani 33 ming rublga moliyalashtirdi. Shifoxonada 20 nafar shifokor ishlagan Kireev F. S., Po ulitsam Vladikavkaza, str. 169.

1980-yildan — 1-shahar klinik shifoxonasiTorchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 135.

 

 

 Torchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, Vladikavkaz, Severo-Osetinskiy nauchniy sentr, 1999, str. 135, ISBN 978-5-93000-005-0
 Kireev F. S., Prospekt Mira — Aleksandrovskiy prospekt/ Po ulitsam Vladikavkaza, Vladikavkaz, Respekt, 2014, str. 169—171, ISBN 978-5-906066-18-4.

Turkum:Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
Turkum: 1901-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Turkum:Shimoliy Osetiya Tarixi
Albrextsberg qal’asi

Albrextsberg qal’asi  — Drezden yaqinidagi Elba daryosuning oʻng qirgʻogʻida joylashgan uchta Elba qal’asidan biri.

U 1850-1854 yillarda Prussiya klassitsizmi uslubida Prussiya qirollari Fridrix Uilgelim IV va Vilgelm I ning ukasi Prussiya shahzodasi Albrext uchun Shinkelning shogirdi arxitektor Adolf Loxse tomonidan qurilgan. Shahzoda Albrext Prussiya saroyi qarshiligiga qaramay, oʻzining birinchi rafiqasi Marianna Oranskaya-Nassauning saroy xonimi Rosaliya fon Raux bilan morganatik (ijtimoiy teng boʻlmagan) nikohda kirib, Berlindan Saksoniyaga ketgan vaqtida bu yerda yer uchastkasi sotib olgan ediarchINFORM (nem.) — 1994..

Ota-onalari vafotidan keyin Albrextsberg qal’asida ularning oʻgʻillari, avval Fridrix, keyin Vilgelm fon Gogenau yashagan. 1914-yilda aka-ukalarining eng kichigi Fridrix vafot etgandan soʻng, kartadan katta qarzdor boʻlib qolgan Vilgelm 1925-yilda qal’ani shaharga sotishga majbur boʻldi. 1937-yildan qal’a binolaridan SA otliqlar rotasi uchun kazarma va otxona sifatida foydalanilgan. 1943-yildan qal’aning yertoʻlalari bomba tashlash vaqtlarida Drezden bolalar uylarini tarbiyalanuvchilari uchun boshpana boʻlib xizmat qilgan. Urushdan keyin boshqa Elba qal’alarida boʻlgani kabi Albrextsbergda ham Qizil Armiya boʻlinmalari joylashtirildi. 1948-yilda GDR Tashqi ishlar vazirligi tomonidan shahardan sotib olingan qal’ada „Inturist“ mehmonxonasi ochildi. 1951-yilda saroyda sovet modeli boʻyicha GDRda birinchi pionerlar saroyi ochildi.

Qal’ada qurilgan park 1930-yildan boshlab jamoat uchun ochiq. Hozirgi vaqtda qal’a binosidan turli madaniy tadbirlar uchun foydalaniladi va toʻy marosimlari uchun ijaraga olinadi.

 

 

 http://www.schloss-albrechtsberg.de/
Turkum: Drezden Qal'alari
Turkum: klassik arxitektura
Turkum: Albrecht Prussiya (1809-1872)
Oʻzbekiston Respublikasining Faxriy yorligʻi

O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari mehnat va jangovar xizmatlari, samarali davlat, ijtimoiy va ijodiy faoliyatlari uchun mukofotlanadiO‘zbekiston Respublikasining faxriy yorlig‘i to‘g‘risidagi nizomni va O‘zbekiston Respublikasining faxriy yorlig‘i tavsifini tasdiqlash haqida oʻzbekiston respublikasining qonuni, 17.12.2009 yildagi O‘RQ-235-son„O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING FAXRIY YORLIG‘I TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI VA O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING FAXRIY YORLIG‘I TAVSIFINI TASDIQLASH HAQIDA“GI O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUNI TO‘G‘RISIDA O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Qarori , 04.12.2009 yildagi 704-I-son.
O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan O‘zbekiston Respublikasining fuqarosi bo‘lmagan shaxslar mukofotlanishi mumkin.

 Kimlarga beriladi 
O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan fuqarolar bilan bir qatorda ayrim hollarda korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari, ijodiy jamoalar va harbiy bo‘linmalar, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy birliklari ham mukofotlanishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan mukofotlashga taqdim etish, mukofotlash, shuningdek uni topshirish „Davlat mukofotlari to‘g‘risida“gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan mukofotlangan shaxsga belgilangan namunadagi tegishli hujjat topshiriladi.

 Imtiyozlari 
O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan mukofotlangan shaxslar bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida bir marta beriladigan pul mukofoti yoki shu qiymatdagi esdalik sovg‘asi oladilar.
(4-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 3-dekabrdagi O‘RQ-586-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 04.12.2019-y., 03/19/586/4106-son)
O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i bilan mukofotlangan shaxslar qonunchilikda belgilab qo‘yiladigan imtiyozlardan foydalanadilar.

 

 
 O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI Davlat mukofotlari to‘g‘risida
 Prezident Rossiya elchisini faxriy yorliq bilan taqdirladi
 HUDUDIY TRENERLARGA FAXRIY YORLIQLAR TOPSHIRILDI
 Shavkat Mirziyoyev Tojikiston elchisini Faxriy yorliq bilan taqdirladi
Vuster qal’asi

Vuster qal’asi ― 1068-1069-yillarda Vusterda Urs d’Abeto tomonidan Uilyam bosqinchi topshirigʻ bilan qurilgan, hozirda yoʻq boʻlib ketgan oʻrta asr fort inshooti. Mott va beyli uslubidagi qal’a eski Anglo-Sakson shahrining janubiy tomonida joylashgan va Vuster sobori hududiga qadar choʻzilgan. Qirol qal’alari tojning mulki boʻlib, monarx nomidan konstebllar tomonidan boshqarilgan. Vusterda bu rol Boshan oilasida meros sifatida avloddan avlodga oʻtgan boʻlib, ularga shaharda katta kuch berar edi. Qal’a XII-asr va XIII-asr boshlaridagi harbiy toʻqnashuvlarda, jumladan, fuqarolik (1135-1154) va birinchi baron urushlarida (1215-1217) muhim rol oʻynagan.
left|thumb| Edgar minorasi
1217-yilda Genrix III qal’aning katta qismini soborga qaytardi va shu bilan Boshanovlar kuchini zaiflashtirdi va qal’a sababli yuzaga keladigan harbiy tahdid xavfini kamaytirdi. 1260-yillardagi ikkinchi baron urushida qatnashgan boʻlsa-da, istehkomlarsiz Vuster qal’asi endi harbiy ahamiyatga ega emas edi. XIII-asr boshlariga kelib qal’ada Vustershir grafligining qamoqxonasi joylashdi va XIX-asr boshlarigacha bu yerda boʻldi. Vusterning shimoliy tomonida yangi qamoqxona qurilganida, endi kerak boʻlmay qolgan qal’a butunlay buzib tashlandiCommittee of the Society for the Improvement of Prison Discipline, Remarks on the form and construction of prisons p. 22; The city of Worcester: The castle and public buildings , A History of the County of Worcester: volume 4 (1924), pp. 390-394, accessed 9 October 2011; Purchasing Power of British Pounds from 1264 to Present, MeasuringWorth, Lawrence H. Officer and Samuel H. Williamson, accessed 12 October 2011. Bugungi kunda Vuster qal’asidan hech narsa saqlanib qolmadi, XVI-asrdagi Edgar minorasi, qal’aga sobiq kirish joyida qurilgan sobor qorovulxonasi bundan ustisno.

 Yana qarang 
 Angliyadagi qal’alar roʻyxati
 

 
 
 
 
 
Turkum: Worcestershire Qulflari
Turkum: Xi asrda qurilgan qulflar
Turkum: 1826-yilda g'oyib
Turkum: 1820-yillarda buzilgan bino va inshootlar
Turkum: Buyuk Britaniyaning yo'qolgan qulflari
Akasaka qal’asi

Akasaka qal’asi (:) — Osaka prefukturasi Tinch-Akasaka qishlogʻi hududidagi yapon qal’asi. Yaponiyaning milliy tarixiy yodgorligi. Kamakura davri oxiradagi Kusunoki Masasigi qoʻzgʻolonining markazi sifatida maʼlum.

 Tarixi 
1331-yilda imperator Go-Daigoning Kasaoka qal’asi samuraylar hukumat kuchlari tomonidan egallab olingandan soʻng, Kusunoki Masashige boshchiligidagi qirollik qoʻshinlari qoʻzgʻolon koʻtarib, quyi Akasaka qal’asiga berkinib olganlar. Tayxeykining soʻzlariga koʻra, bu kichik togʻ istehkomi edi. Kusunoki bir necha hafta davomida koʻp sonli shogunat boʻlinmalari va rokuxara nazorati hujumlarini muvaffaqiyatli qaytardi. Kuchlar tugagach, qoʻzgʻolonchilarning boshligʻi qalʼaga oʻt qoʻyib, uni yashirincha tark etadi. Kamakura hukumati qoʻshinlari istehkomni egallab olishdi, ammo raqiblarni tuta olmadilar.

1332-yilda Kusunoki yana imperator Go-Daigoga sodiq qoʻshinlarni toʻpladi va Akasaka yuqori qal’asini egalladi . U uning yonida Tibaya fortini qurdi va unga qoʻmondon Xirano Shogenni boshliq etib tayinladi. Biroq, Kamakura syogunati qoʻshinlari qoʻzgʻolonchilarning suvga kirishini toʻsib va quduqlarni zaharlab, Akasakani qayta egallab olishga muvaffaq boʻldi.

XIV-asr oʻrtalarida „yuqori“ va „pastki“ Akasaka qalʼalari atrofida Yaponiya imperatorlik uyining shimoliy va janubiy sulolalari qoʻshinlari oʻrtasida janglar boʻlib oʻtdi.

Bugungi kunda Akasaka qal’asidan hatto xaroba ham qolmagan.

 

 新編　日本史辞典』(Yangi nashr. Yaponiya tarixi lugʻati) — 京大日本史辞典編纂会、東京創元社、1994.-P.5. )

 

 
Turkum:Yaponiya Qulflari
Turkum: Osaka Prefekturasi
Almaurol qal’asi

thumb|Almourol
Almourol qal’asi ― Teju daryosining oʻrtasidagi kichik qoyali orolda, Portugaliyaning naq oʻrtasida joylashgan.

Almourol joylashgan qoyali orol qadimdan strategik ahamiyatga ega boʻlib, daryo boʻylab suv yoʻlini nazorat qiladi. Arxeologik qazishmalarga koʻra, birinchi istehkomlar bu yerda miloddan avvalgi I asrda paydo boʻlgan. Keyinchalik bu yerda avval alanlar, vestgotlar va oxir-oqibat, mavrlarning istehkomlari paydo boʻldi. Shunisi aniq maʼlumki, Portugaliyaning birinchi qiroli Afonso I Enrikesning askarlari 1129-yilda bu yerlarda paydo boʻlganida, orolda allaqachon Mavriy qal’asi mavjud boʻlgan.

Hozirgi qal’a Tampliyelar tomonidan 1160—1171-yillarda ularning asosiy qarorgohi Tomar qal’asi yaqinida qurilgan. 1312-yilda ritsarlik ordenining tarqatib yuborilishi bilan qal’a boʻsh boʻlib qoldi. XIX-asrda romantik vatanparvarlar qal’ani xarobalardan tiklashni boshladilar. Qayta qurilgan qal’aning oʻrta asr prototipi bilan umumiyligi juda oz. Shunga qaramay, u Portugaliyaning milliy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan (1910-yil 16-iyun). 1940—1950-yillarda qal’a — Salazar qarorgohlaridan biri sifatida qayta tiklandi.

 Adabiyotda 
Qal’a Palmeyrin siklining eng yaxshi romanida — „Ingliz Palmeyrin yilnomasi“ da (1544-yilgacha) eslatib oʻtilgan. Qal’ada hikoyaning qahramoni Miragvarda (Miraguarda) boʻlgan edi. Aynan oʻsha joylardagi voqealar tavsifi tufayli Servantes Don Kixot kutubxonasidagi bu kitobni yoqib yuborishdan saqlashga qaror qildi: „Miragvarda qal’asidagi barcha sarguzashtlar ajoyib va mohirona oʻylab topilgan, uslubi nafis va aniq, nutqlar esa soʻzlovchilarning xarakteri va pozitsiyasiga mohirlik va did bilan moslashtirilgan“.

 

 
 Мигель де Сервантес Сааведра. Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский : в 2 т. / Отв. ред. Н. И. Балашов, сост. прим. С. И. Пискунова. — Научное юбилейное издание к 400-летию «Дон Кихота Ламанчского». — М. : Наука, 2003. — Т. 1. — 719 с. — (Литературные памятники ; № 504). — 2000 экз. — ISBN 5-02-011687-4.
 
 Официальный сайт замка Алмоурол
 Замок Алмоурол на проекте «Замки Мира»
Almourol
Turkum:Portugaliya Qulflari
Turkum: Tahoe
Keysmyae Minorasi

Keysmyae Minorasi (Est. Köismäe yirtilgan — Arqon togʻ minorasi) — Estoniya poytaxti Tallin shahri qalʼa devorining oʻrta asr minorasi. Taqa shaklidagi minora qal’a devorining gʻarbiy qismida, Lovenshede va Plata minoralari oraligʻida joylashgan. XIV-asr meʼmorchiligi yodgorligi.

Minora oʻz nomini yaqin atrofdagi arqon toʻqish ustaxonasidan oldi.

 Tarix 
1360-yilda qurilgan. Minora uch qavatli boʻlib, balandligi 13,3 metr edi. Pastki qavat omborxona edi, ikkita yuqori qavat mudofaa xonasi edi. Qal’a devoridagi yoʻlak bilan minora yogʻoch balkon bilan bogʻlangan.

1436-1437-yillarda minoraning tashqi devorlari qalinlashdi va balandligi oshdi. 16 metr balandlikka yana bir yogʻoch mudofaa qavati qoʻshildi.

Minora hozirgi 26,5 metr balandlikda 1520-yilda yana ikkita mudofaa qavati qoʻshilganda olingan. Dastlabki uch qavat omborxona sifatida ishlatila boshlandi.

1935 va 1965-yillarda minora qayta tiklandi; ikkinchi tiklanish paytida baland cherepitsali tom qurildi.

2000-yilda minora yana tiklandi. Qavatlar orasida beton qismlar quyildi, yogʻoch shiftlar taʼmirlandi, yangi zinapoyalar qurildi, plitkalarni oʻzgartirdi va qoʻllab-quvvatlovchi tuzilmani taʼmirladi. Qayta tiklash paytida qazish ishlari ham olib borildi, uning davomida toshboʻron qilingan toshlar tozalandi.

2003-yil noyabr oyidan boshlab minorada spektakllar va koʻrgazmalar oʻtkazilmoqda. Minora Tallin shaharining teatr tarkibiga kiradi.

 Yana qarang 
 Tallin qal’a devorlari va minoralari
 

Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Kick-in-de-Kek

Kik-in-de-Kek (Kiek in De Kök, quyi nemis tili oshxonaga qarang) — Tallin shahrining oʻrta asr mudofaa devorining artilleriya minorasi (komandani Tee, D. 2). XV-asr meʼmoriy yodgorligi.

Minora 1475-yilda qurilgan, balandligi 38 metr, devor qalinligi 4 metr. 1577-yilga oid toʻp yadrolari hali ham tashqi devorlarga oʻrnatilgan.

Minora oʻz faoliyati davomida Tallinga bir nechta hujumni qaytarishga muvaffaq boʻldi. Livon urushi paytida unga eng jiddiy zarar yetkazildi, 1577-yilda Ivan Grozniy qoʻshinlari Revelni qamal qilishdi.

XX-asrning tiklash ishlari minora va uning atrofini asl qiyofasiga qaytardi. Endi minora muzey va Fotogalereya sifatida ishlaydi.

 Ism 
Kik-in-de-Kek nomi minoralarning eski (nemis) nomi, asosan shahar istehkomlarining bir qismi boʻlgan. Minora aholisi yaqin atrofdagi uylarning oshxonalarida nima tayyorlanayotganini koʻrish uchun oʻz nomlarini oldilar.

Ganzey Ittifoqi va zamonaviy Germaniyadan tashqaridagi minoralar Tevtonik ordeni davrida, masalan, Gdansk (Danzig) va Tallinda bu nomni oldi.

 Yana qarang 
 Tallin qal’a devorlari va minoralari
 

 
 Официальная страница Кик-ин-де-Кёк
 TV3: Kiek in de Kökist saab aastasse 2219 (Из Кик-ин-де-Кёк можно попасть в 2219 год) 
Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Kuldyalg minorasi

Kuldyalg minorasi ( — „oltin oyoq minorasi“) — Tallin qalʼasi devorining himoya inshooti; Saunatorn va Nunnatagun minoralari orasida joylashgan. XV-asr meʼmorchiligi yodgorligi.

Shahar devorining bu burchak minorasining paydo boʻlishi 1311-1320-yillarda mudofaa kamarini mustahkamlash boʻyicha ishlarning yangi bosqichi bilan bogʻliq. Daniya hukumati magistraturaga qatʼiy talablar qoʻydi: monastir hududlarini, shu jumladan ayollar-monastirni himoya qilishni taʼminlash. Qurilish xarajatlarining bir qismi monastirni qoplashi kerak edi va agar kerak boʻlsa, magistr devorni dengiz tomon yoʻnaltirishga vakolatli edi. Shu maqsadda monastirning burchagidan Toompea yonbagʻrigacha boʻlgan devor uchastkasi qurildi; monastirning gʻarbiy tomonida minora qurildi. Dizaynda bir necha bosqichlarni ajratish mumkin. Shaharning tashqi siyosatining yomonlashishi bilan bogʻliq holda, shahar devoridagi faol ishlar 1370-1372-yillarda qayta tiklandi. Minora qurilgan, qal’a devorining jangovar harakatiga ulangan oraliq qavat hosil boʻlgan. Bu yuqori qavatni koʻtarish va otish maydonini koʻpaytirish uchun ancha yuqori boʻldi.

De Gulden Voet minorasining nomi 1434-yilda paydo boʻlgan. Keyinchalik devor shimolga qarab kengaytirildi va Loevenshede minorasi qurildi Loewenschede.

Muhim oʻzgarishlar 1422-yildan keyin va 1610-yillarda, Kuldala minorasi maksimal balandligi 22,5 metrga yetganida amalga oshirildi.

Minora besh qavatli boʻlib, ichki qismi shaharga qaragan taqa shakliga ega. Yuqori qavatlar mudofaa funktsiyalariga ega edi, pastki qavatlar esa saqlash joylari sifatida ishlatilgan.

Shahar qal’a devorining tiklash ishlari 60-yillarda boshlangan. Keyin Kik-in-de-Kek, Kuldyala minorasi va Nunna minorasi tartibga keltirildi. Minora yaxshi saqlanib qolgan va hozirda uning binolaridan Kodulin yoshlar tashkiloti koʻrgazmalar va maʼruzalar uchun foydalanilmoqda.

 
 Belorussiya Litva Latviya Estoniya. Spravochnik-putevoditel. — Moskva: Iskusstvo, 1986. ISBN 5-210-00094-X.
 

Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Yangiorqa

Yangiorqa – Qozogʻiston Respublikasi, Ulitov viloyati, Yangiorqa tumanining maʼmuriy markazi, temir yoʻl stansiyasi. 2020-yilgacha "Atasu" qishlogʻi deb ataldi.

 Geografik joylashuvi 
Qaragʻandi shahrining janubi-gʻarbiy tomonida 200 km uzoqlikda, Jaqsi Sarisu bilan Jaman Sarisu daryolarining qoʻshilgan joyida joylashgan.

 Aholisi 
1999-yil aholisi 14 281 kishini (6 864 nafari erkaklar va 7 417 nafari ayollar) tashkil qilgan boʻlsa, 2009-yil 14 265 kishini (6 958 nafari erkaklar va 7 307 nafari ayollar) tashkil qildi.

 

Turkum:Yangiorqa tumani aholi punktlari
Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Lyovenshede Minorasi

Lyovenshede Minorasi (Est. Loewenschede yirtilgan) — Tallin shahrining oʻrta asr qal’a devorining minorasi (Kooli koʻchasi, 7). XIV-asr meʼmorchiligi yodgorligi.

 Tarix 
U XIV-asr boshlarida shahar chegarasiga kirgan hududni Avliyo Maykl monastiri bilan oʻrab olgan qal’a devorining qismida qurilgan. Qurilish 1373-yilda yakunlandi; minora diametri 10,7 m, devorlari qalinligi 1,55 m edi.

Alderman (gildiya oqsoqollari) Vinanda Lyovenshede nomi bilan atalgan. 1456-yilga kelib devorlarning qalinligi 2,3 m ga, minoraning balandligi esa 24,2 m ga oshirildi.

 Zamonaviylik 
Minoraning birinchi va ikkinchi qavatlari keramika ustaxonasi uchun moʻljallangan. Yuqori qavatda 60-kishilik zal mavjud.

 

 
 Loewenschede torni ajalugu
Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Mangana minorasi

Mangan minorasi ― Ispaniyaning Kuenka shahridagi cmavrlar tomonidan qurilgan vayron qilingan qal’a devorining yagona saqlanib qolgan qismidir. Qadim zamonlarda u qoʻriqchi posti boʻlib xizmat qilgan. Qadim zamonlarda u kuzatuv punkti boʻlib xizmat qilgan. Endi bu yerda shaharning koʻrinishi va qarama-qarshi yonbagʻrida joylashgan Nishab qishlogʻini koʻrish oson boʻlgan kuzatuv kemasi tashkil etilgan boʻlib, unda Santyago ordeni ritsarlari tomonidan rokoko uslubida qurilgan Dominikan monastiri-san Pablo qal’asi (Convento de San Pablo, XVI-asr, hozir — Parador) joylashgan. Yaqin atrofda San-Xulian seminariyasi (1746) va Qullar monastiri (Convento de los Esclavos de La Merced) xuddi shu nomdagi cherkov joylashgan.

 

Turkum:Ispaniya Minoralari
Montale (Titano)

Montale yoki terza Torre (Italiya. Montale, Terza Torre) — San-Marinoning uchta minorasidan biri.

Italyan tilidan tarjima qilingan uchinchi minora. Hajmi kichik, beshburchak shaklga ega. 1320-yilda qurilishdan oldin devorlarda qolgan ikkita minoralar bilan aloqa yoʻq edi. 1479-yilgacha u qoʻshni Fyorentino qal’asida joylashgan Malatest armiyasining hujumlaridan himoya qilish uchun signal minorasi boʻlib xizmat qildi. Qal’a San-Marinoga qoʻshilgandan soʻng, minora oʻz rolini yoʻqotdi. 1743, 1817 va 1935-yillarda u qayta tiklandi. Boshqa minoralardan farqli oʻlaroq, montalga tashrif buyuruvchilarga kirish cheklangan. Minora San-Marino tangasida 1 yevrosentda tasvirlangan.

 
 Информация о трёх башнях Сан-Марино
Turkum: San-Marino Minoralari
Munkadetagune Minorasi

Munkadetagune minorasi  — Tallinda, eski shaharda joylashgan minora shaharning oʻrta asr istehkomlarining tarkibiy qismidir. XV-asr meʼmoriy yodgorligi.

Muyrivah va Munga koʻchalari chorrahasida joylashgan, manzil: Muyrivahe 58.

„Munkadetagune“ nomi eston tilidan tarjima qilingan boʻlib, „rohiblar orqasida“ degan maʼnoni anglatadi. Bu nom Oʻrta asrlarda minora yonida Dominikan monastiri boʻlganligi bilan izohlanadi.

Shvetsiyada, XVII-asrda, odamlar minora pilik minorasi deb nomlangan (shved. Lunten Thurm va hokazo. Süütenööride torn), chunki u qurol-yaroqlarni saqlash uchun ishlatilgan.

Munkadetagun minorasi Helleman va yuk minoralariga tutashgan. U soʻnggi marta 1994-yilda bir necha bor yongʻinlarga uchradi.

XIX — asrning boshlarida Tallinning boshqa minoralari singari minora xususiylashtirildi. Unda kvartira va omborxonalar tashkil etildi. 1970-1980-yillarda minora qayta tiklandi va unda kafe ochildi. 1993-yilgi yongʻinidan keyin u uzoq vaqt boʻsh edi va mulk boʻyicha bahs mavzusi boʻldi.

2010-yilda minora toʻliq tiklandi va bugungi kunda tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.

Munkadetagun minorasi umumiy maydoni 150,3 m2 boʻlgan 6 qavatdan iborat.

Munkadetagun oʻziga xosdir, chunki uning ichida qurilishning uch bosqichini, aniqrogʻi minora ustki tuzilishini aniq koʻrishingiz mumkin. Shunday qilib, artilleriya rivojlanib borgan sari Revel devorlari qanday modernizatsiya qilinganligi aniq. Minoraning yana bir xususiyati taqa shaklidagi qism. Shahar ichida devor tekis tomonga qaragan.

Tallinning shahar devoridan 46 minoralari bor, ularning uzunligi 16 asrda toʻrt kilometr boʻlib, atigi 2 kilometr devor va 26 minoralar qolgan. Munkadetagun minorasi Hellemann minorasiga uzunligi 173 metr boʻlgan qal’a devori bilan ulanadi, u orqali sayyohlar sayr qilishlari mumkin va eski shahar va zamonaviylikning goʻzal manzaralari taqdim etiladi.

 Yana qarang 
 Tallin qal’a devorlari va minoralari
 

Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Oynabuloq qishloq okrugi (Yangiorqa tumani)

Oynabuloq qishloq okrugi – Qozogʻiston Respublikasi, Ulitov viloyati, Yangiorqa tumanidagi maʻmuriy birlik.

 Hokimiyat tarkibi
Tarkibiga Oynabuloq qishlogʻi kiradi. Markazi – Oynabuloq qishlogʻi

 Aholisi 
2009-yilgi sanoq natijasiga koʻra okrugdagi aholi soni 381 nafar.
Yapon kiti

Yapon kitiTomilin A. G. Otryad Kitoobraznie (Cetacea) // Жизнь животных. Tom 7. Mlekopitayuщie / pod red. V. Ye. Sokolova. — 2-e izd. — : Prosveщenie, 1989. — S. 358. — 558 s. — ISBN 5-09-001434-5  — silliq kitlar (Balaenidae) oilasiga mansub kitlar turi. Yaqin vaqtgacha bu tur zoologlar tomonidan Shimoliy Atlantika silliq kiti (Eubalaena glacialis) bilan bir turga solishtirilgan, ammo soʻnggi DNK tadqiqotlari biz ikkita tur haqida gapirayotganimizni aniqladi.

 Tashqi koʻrinish 
Yapon kiti tashqi tomondan Shimoliy Atlantika silliq kitidan farq qilmaydi, ammo u biroz kattaroq va 18,5 metrga yetishi mumkin. Urgʻochilar odatda erkaklarnikidan biroz kattaroqdir. Ushbu tur vakillarining ogʻirligi 80 tonnaga yetishi mumkin. Yapon kitlari — katta, kuchli suzgichlarga ega kitlar, barcha silliq kitlar singari, orqa suzgichi yoʻq. Har xil shaxslarda oʻlcham va shaklda alohida farq qiluvchi oq nuqta faqat jinsiy aʼzolar hududida qorinning pastki qismida mavjud. Boshi katta, boʻyinning tutilishi kamon boshli kitnikiga qaraganda kamroq aniqlanadi. Bosh va pastki jagʻlar yuzasi har bir hayvonda oʻziga xos tarzda ifodalangan yirik siğil shaklida tugʻyonga ketgan shishlar bilan qoplangan, ammo, qoida tariqasida, Shimoliy Atlantika qarindoshiga qaraganda kamroq darajada. Ogʻiz chizigʻi kuchli kavisli. Qavatlar koʻzga koʻringan falanjlar bilan katta.

 Hayot tarzi 
Yapon kitlari kopepodlar va boshqa qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi. Ular sekin, ammo oqlangan suzuvchilar boʻlib, ular tez-tez suvdan sakrab chiqadilar. Tugʻilish darajasi juda past, urgʻochilar faqat 6 yoshdan 12 yoshgacha, har uch-toʻrt yilda bir bola tugʻadilar.

 Tarqatish 
Yapon oʻng kitining diapazoni Shimoliy Tinch okeanini Oxot dengizidan Bering dengizi va Alyaska koʻrfaziga qadar qamrab oladi. Baʼzan bu turning vakillari Meksika qirgʻoqlarida ham kuzatiladi. Yaponiya qirgʻoqlarida urgʻochi bolalar tugʻdi.

 Tahdidlar 
Yapon kiti, shuningdek, Shimoliy Atlantika kiti qattiq ovlangan. Hisob-kitoblarga koʻra, 1839-yildan 1909-yilgacha 26 500 dan 37 000 gacha odam oʻldirilgan. 1960-yillarda sovet kitlari yana 500 ta yapon kitini noqonuniy ravishda oʻldirishdi. Bugungi kunda kitlar uchun asosiy tahdidlar kemalarning toʻqnashuvi, baliq ovlash toʻrlariga tushib qolish va atrof-muhitning ifloslanishidir. Oxot dengizida aholi soni 400 ga yaqin, Tinch okeanining sharqiy qismida esa 100 ga yaqin hayvonlar yashaydi. Umuman olganda, tur IUCN Qizil roʻyxatida „tahdid ostida“ (yoʻqolib ketish xavfi ostida) maqomiga ega. Xususan, sharqiy aholi yoʻqolib ketish xavfi ostida sanaladi va uning toʻliq tiklana olishiga ishonch yoʻq.

 

 

 Mark Karvardin: Uels va Delfine. Delius Klasing, Bielefeld 2008, ISBN 978-3-7688-2473-6, S. 47-48.
 Hadoram Shirixai, Brett Jarrett: Meeressäuger. Frankx-Kosmos, Shtutgart 2008, ISBN 978-3-440-11277-9, S. 36-37.

 

 Xavf ostidagi turlarning IUCN Qizil roʻyxati: Eubalaena japonica
Nunna Minorasi

Nunna Minorasi, Nunnatorn (Est. Nunnatorn, „Nunlar minorasi“) — Tallin shahar qalʼasi devoridagi minora, XV-asr meʼmoriy yodgorligi.

 Tarix 
Minora nomi yaqin atrofdagi Sankt-Mayklning ayol sistertsian monastiri bilan bogʻliq. Monastirga tegishli yerlarda istehkomlar 1310-yilda Daniya gubernatori I. Kann tomonidan qurilgan. Dastlab, Nunna minorasi egarga oʻxshash konsol edi va kamarga suyandi (hozirgi kungacha saqlanib qolgan sauna minorasi oʻxshash koʻrinishga ega).

XV-asr oʻrtalarida minora uch qavatli binoga toʻliq qayta qurildi, minoraning pastki xonasi omborxona sifatida ishlatildi, ikkinchi qavatda jangchilar, uchinchi qavatda otish qurollari bor edi. Minorada kamin va konsol latrina bor edi. XVI-asrning boshlarida minora tom bilan qoplangan va zamonaviy koʻrinishga ega boʻlgan.

Shahar qal’a devorining tiklash ishlari 60-yillarda boshlangan. Keyin Kik-in-de-Kek, Kuldyala minorasi va Nunna minorasi tartibga keltirildi.

 Yana qarang 
 Tallin qal’a devorlari va minoralari
 
 Белоруссия Литва Латвия Эстония. Справочник-путеводитель. — Москва: Искусство, 1986. ISBN 5-210-00094-X.
 

Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Nunnadetagune minorasi

Nunnadetagune minorasi ( — „rohiblar orqasida“) ― Tallin shahrining Oʻrta asrlardagi qal’a devori minorasi (zamonaviy manzil — Kooli koʻchasi, 1/3). XIV-asr meʼmoriy yodgorligi. U Sankt-Mayklning sistertsian monastiri yaqinida joylashgan. Hozirgi vaqtda u keyinchalik qurilgan uy bilan bitta kompleksni tashkil qiladi.

 Tarix 
Taxminlarga koʻra, XIV-asrda 1310-yilda daniyalik Yoxannes Kanne rahbarligida boshlangan Revel shahar hududining devorlari bilan oʻralgan joy 1355-yilga kelib qurib bitkazilgan. Qurilish XV-asrda davom etdi, keyingi rekonstruktsiya 1520-yillarda amalga oshirildi, devorlar va minoralar qurilishi XVI-asr oxirida yakunlandi. Qurilish materiallari mahalliy kulrang qatlamli ohaktosh-plitnyak edi. 26 minoralari qurildi, ulardan 18 tasi saqlanib qoldi. Devorlarning balandligi 8 metrgacha, qalinligi 2,85 metr edi. Devorning ichki qismining pastki qismida lanset arkadasi bor edi.

XV-XVI asrlarda artilleriya rivojlanib borgan sari minoralar qurildi, ularda toʻpponchalar tashkil etildi.

1857-yilda Tallin qal’alar orasidan chiqarib yuborildi, ammo ilgari mudofaa ahamiyatini yoʻqotgan istehkomlar asta-sekin yoʻq qilindi va 1870-yilda Tallin shahar kengashi barcha shahar istehkomlaridan faqat katta dengiz va Xaryu darvozasi, Pikk Yalg va Viru darvozasi qiziqarli va saqlashga loyiq degan fikrni bildirdi. Boshqalar tashqi koʻrinishida saqlashga loyiq emas va faqat harakatga xalaqit beradi. Shahar uchun uning atrofidagi qal’a devorini saqlab qolish qiziq emas va bu devorlar qanchalik tez buzilsa, harakat uchun yaxshiroq boʻladi.

1969-1970-yillarda tiklash ishlari olib borildi, minoralarning asl elementlari (qavatlar, boʻshliqlar) tiklandi.

 Yana qarang 
 Tallin qal’a devorlari va minoralari
 

 
 Bashnya Nunnatagune
Turkum:Tallinn Minoralari
Turkum:Tallinning eski shahri
Turkum:Estoniya madaniy yodgorliklari
Basman qal’asi

Basman qal’asi (shuningdek, basman Isar) — IX-XIII asr oʻrta asrlarga oid mustahkam qaʼla va oʻsha davrdagi monastir xarobalari. Basman tizmasining Sharqiy qoyalarida joylashgan, aholi punkti monastir joylashgan gʻorlar guruhidan yuqorida. Devorlari (qalinligi 1,6—2,1 m, balandligi 1,8 m gacha saqlanib qolgan) buta nasuho, 0,35 gektarni mustahkamlash maydoni, 80 m dan 50 m gacha boʻlgan himoyalangan maydonning oʻlchamlari bilan qurilgan.

„Qadimgi odamlarning fikriga koʻra“ Bazmadagi Isar haqida birinchi boʻlib 1837-yilda Piter Koppen xabar bergan tarixchilar. Aholi punktining asosiy tadqiqotlari 1962-yilda Oleg Dombrovskiy boshchiligidagi ekspeditsiya tomonidan amalga oshirildi. Aniqlanishicha, taqa shaklidagi ikki qavatli g‘isht devorining uchlari devorga qarama-qarshi joylashgan bo‘lib, u yerda darvozalar (shimoliy va janubiy) qolgan, istehkom ichida madaniy qatlam topilmagan, uning iqtisodiy (qoramol) maqsadi haqida shu asosda xulosa qilingan. Asosiy hayot gʻorlarda (10 ta) boʻlib oʻtdi, unda madaniy qatlamning qalinligi 5 metrga yetdi. Arxeologik qazishmalar natijalariga koʻra, odamlar VI-asrdan X-asrgacha ularda yashagan va sopol idishlar aksariyat uylarda boʻlgan, bu savdo aloqalarining amaliy yetishmasligidan dalolat beradi. Gʻorlardan birida ichki oʻlchamlari 3,2 m dan 1,6 m gacha (apsidning diametri 1,3 m) boʻlgan miniatyurali bitta oksidli Maʼbad qazilgan va butadan ohak ohakiga oʻralgan va quti bilan qoplangan. Cherkov bilan gʻor, qolganlari kabi, x asrga qadar turar-joy boʻlgan, x asrdan XV-asrga qadar diniy maqsadlarda ishlatilgan, boshqalari tashlab ketilgan-ehtimol X-asrdan keyin basmanda doimiy aholi yoʻq edi.

 

Turkum:Qrim arxeologiyasi
Turkum:Qrimning O'rta asr tarixi
Turkum:Qrim Qal'alari
Qirol Alfred minorasi

Qirol Alfredning minorasi (eng. King Alfred Tower) — Somerset okrugining mashhur meʼmoriy diqqatga sazovor joyi. 1990-yil 1-oktabrda Angliyaga qaytib keldi. Minora yetti yillik urush tugashi sharafiga yodgorlik sifatida qurilgan. Bu meʼmoriy kayfiyat.

 Tarix 
Minoraning qurilishi 1762-yilda bankir Genri Xor II tomonidan ishlab chiqilgan. Dizayn Buyuk Britaniya uchun yetti yillik urushning muvaffaqiyatli natijasini koʻrsatdi. 1765-yilda meʼmor Genri Flitkroft tomonidan minora loyihasi amalga oshirildi. Sankt-Markning venetsiyalik minorasi asos qilib olingan, ammo dizayn biroz boshqacha edi. BBinoning oʻzi mashhur ingliz qiroli Alfred sharafiga nom berishga qaror qilindi. Qurilish 1769-yilda boshlanib, 1772-yilda yakunlandi.

Minora 1944-yilda vayron boʻlgan (samolyot yuqori qismga qulab tushgan, beshta ekipaj halok boʻlgan). 1986-yilda minoraning vayron qilingan qismi tiklandi.

1961-yilda u I darajali arxitektura yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

 Tavsif 
Strukturaning balandligi 49 metr. U uchburchak asosga ega, har bir burchakda xarakterli yumaloq proektsiyalar mavjud. Minora kiraverishida qattiq yogʻoch eshik bor, uning orqasida 205 pogʻonadan iborat spiral narvon bor. Bu kuzatuv kemasi joylashgan strukturaning yuqori qismiga olib keladi. Minoraning asosiy bezaklari Qirol Alfred haykali hisoblanadi.

 

 

 Башня короля Альфреда 
Turkum:XVIII asrda qurilgan qulflar
Turkum:Angliya Qal'alari
Turkum:XVIII asrda qurilgan minoralar
Turkum: tosh minoralari
Oq uy (Kyoln)

Oq uy (nemis. Weißhaus) — Kyoln shahrining (Shimoliy Reyn-Vestfaliya, Germaniya) Zults maʼmuriy hududida joylashgan oʻrta asrlardagi suv qal’asi.

 Lavozim 
Lyuksemburg Shtrasse, 201. (Lyuksemburg Sh., Lyuksemburg sh., Lyuksemburg sh.). Vokzaldan Bonn yoʻnalishi boʻyicha (yoki Klettenbergpark K.K.)  boradigan 18 metrotramvay orqali, bekat-Arnulf-shtrasse gacha borsa boʻladi (Arnulfstraʼ, Arnulfstraʼ, Arnulfstraʼ). Ikkinchi jahon urushidan keyin qurilgan Vayshaus Shtrasse (Weißhausstraße, oq uy koʻchasi) garchi u qasr mavjudligini anglatsa ham, aslida u masofada joylashgan va oq uy bilan hech qanday aloqasi yoʻqAlexander Kierdorf, Köln — Architekturführer (архитектурный путеводитель по Кёльну), 1999, Nr. 206..

 Tarix 
Oʻrta asrlarda zamonaviy qal’a oʻrnida oq uy Trir — Lyuksemburgdan Kyoln shahar devoridan tashqarida birinchi mudofaa chegarasi boʻlib xizmat qilgan mustahkam bino edi. Bu doimiy ravishda yoʻq qilinish xavfi ostida edi.

 Oʻrta asr 
Birinchi mustahkam binoning asoschisi va egasi 957-yilda Kyolnda paydo boʻlgan Sankt-Benedikt monastirining abbalari edi. Birinchi marta „Oq uy“ nomi 1378-yildagi arxiv hujjatida qayd etilgan. Unda aytilishicha, bino va uning atrofidagi yerlar Godschalk (Godschalk) va uning rafiqasi Yoxanna Volfer (Johanna Volver) merosxoʻr ijarachilar sifatida foydalanishga berilgan.

 

 
 Unser Wasserschlösschen Weißhaus wird verkauft (Наш небольшой замок «Белый дом» будет продан) сайт suelz-koeln.de, 12 февраля 2014.
Turkum: Shimoliy Reyn-Vestfaliya Qal'alari
Turkum:Köln binolari va inshootlari
Naqd pulni qayta ishlash

Naqd pulni qayta ishlash — bu naqd pul berish va olish uchun bankomatlar va bank seyflarida qoʻllaniladigan texnologiya.  Ushbu texnologiyaga koʻra  bir mijoz tomonidan qoʻyilgan naqd pul boshqa mijoz tomonidan qabul qilinishi mumkin. Qayta ishlash texnologiyasidan foydalanish bankomatlarni naqdlashtirish xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirishi va shu bilan operatsion xarajatlarni optimallashtirishi mumkin.

UBS tomonidan 1997-yilda Germaniyada Wincor Nixdorf qurilmalariga asoslangan qayta ishlash texnologiyasidan foydalanish boʻyicha pilot loyiha amalga oshirildi, ammo qayta ishlash tizimlari faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik yoʻqligi sababli loyiha ishlab chiqilmadi. Keyinchalik qayta ishlash tizimlarini joriy etish 2002-yil 18-aprelda Yevropa Markaziy banki tomonidan ushbu tizimlardan kredit tashkilotlari tomonidan foydalanish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganidan keyin mumkin boʻldi.

Yevropa Markaziy banki tomonidan qabul qilingan qoidalarga muvofiq qayta ishlash mashinasiga kiradigan barcha banknotalar haqiqiyligi tekshirilishi va toʻrt toifaga boʻlinishi kerak.  Bunda faqat toʻrtinchi toifadagi barcha haqiqiylik belgilariga istisnosiz javob beradigan banknotalar muomalaga chiqarilishi mumkin.  2-3 toifadagi banknotalar maxsus kasetlarda yechib olinadi, soʻngra mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan birgalikda milliy markaziy banklarga qoʻshimcha tekshirish uchun yuboriladi.  Birinchi toifadagi banknotalar qurilma tomonidan qabul qilinmaydi va darhol mijozga qaytariladi.

Rossiyada qayta ishlash tizimlaridan foydalanish boʻyicha banklar va boshqa kredit tashkilotlarining faoliyatini tartibga soluvchi maxsus qonun yoʻq.  Ammo Rossiya Markaziy bankining 1998-yil 9-apreldagi 23-P-sonli „Kredit tashkilotlari tomonidan bank kartalarini chiqarish va ulardan foydalangan holda amalga oshirilgan operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida“ gi Nizomning 1-bandiga amal qilinmoqda, unga koʻra bankomat „ naqd pul mablagʻlarini chiqarish va qabul qilish uchun moʻljallangan.“  Natijada  Rossiya qonunchiligida qayta ishlash tizimlarining faoliyati aniq tartibga solinmagan, ammo umumiy tushunchaga ega degan xulosaga kelishimiz mumkin.

 Uskunalar ishlab chiqaruvchilari 

 DORS, Rossiya
 De La Ru, Buyuk Britaniya
 Diebold, AQSh
 GUNNEBO, Shvetsiya
 KEBA, Avstriya
 NCR korporatsiyasi, AQSh
 Wincor Nixdorf, Germaniya
 GLORY, YaponiyaGLORY europe GmbH
 GRG Banking, Xitoy
 OKI, Yaponiya

 

Turkum: bank texnologiyalari