Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Poʻlat (ism)

Poʻlat — kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Poʻlatxon — 1875—76-yillarda Qoʻqon xonligida koʻtarilgan xalq qoʻzgʻoloni rahbari;
 Poʻlat Abdullaev — sovet va rus diplomati;
 Poʻlat Abdurahmonov — oʻzbek iqtisodchisi va davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, Samarqand viloyatining birinchi hokimi (1992—1995);
 Poʻlat Bobojonov — oʻzbek huquqshunosi va davlat arbobi. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vaziri (2017—2025) hamda Xorazm viloyati hokimi (2012—2017) boʻlgan;
 Poʻlat Habibullayev — fizik olim va jamoat arbobi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1984). SSSR (1991-yildan Rossiya) Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1994), fizika-matematika fanlari doktori (1971), professor (1972);
 Poʻlat Hasanov — nazariy elektrotexnika sohasidagi olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989), texnika fanlari doktori (1975), professor (1977);
 Poʻlat Madreimov — baletmeyster. Oʻzbekiston xalq artisti (1977);
 Poʻlat Moʻmin — bolalar shoiri. Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1992). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1983);
 Poʻlat Qayumov — sovet va o‘zbek davlat arbobi;
 Poʻlat Rasulov — kinooperator. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1967);
 Poʻlat Saidqosimov — oʻzbekistonlik aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1979);
 Poʻlat Sanaxanov — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995);
 Poʻlat Yoqubov — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1997);
 Poʻlat Yusupov — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi;
 Poʻlat Zohidov — oʻzbekistonlik meʼmor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1976);
 Poʻlat Zokirov — geobotanik, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1989), biologiya fanlari doktori (1971), professor (1983);
 Poʻlatjon Nosirov — iqtisodchi olim, Oʻzbekiston qishloq xujaligi Fanlar akademiyasi akademik (1992), iqtisod fanlari doktori (1987), professor (1991);
 Poʻlatjon Qayyumov — maʼrifatparvar pedagog, tarjimon. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1942);
 Poʻlatjon Sultonov — geolog olim, geologiya-mineralogiya fanlari nomzodi (1991), dotsent (1999), geologiya-mineralogiya fanlari doktori (2017), professor (2020);
 Poʻlatxoʻja Xoldorxonov — oʻzbekistonlik futbolchi.

 Familiyalar 

 Poʻlatov
 Poʻlatova

 

Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar
Poʻlat (maʼnolari)

Poʻlat :

 Poʻlat — temirning uglerod (2%) va boshqa elementlar bilan qotishmasi;
 Poʻlat — erkaklar va xotin-qizlar ismi.
Sayfiddin Sodiqov

Sayfiddin Sodiqov – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U17 terma jamoasining hujumchisi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Abubakr Shukrillayev

Abubakr Shukrillayev – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U17 terma jamoasining hujumchisi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Azizbek Abdumoʻminov

Azizbek Abdumoʻminov – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U17 terma jamoasining yarim himoyachisi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Madinabonu Mannopova

Madinabonu Mannopova (2001-yil 13-aprel; Toshkent) — oʻzbekistonlik taekvondochi. 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida kumush hamda 2018-yilgi Osiyo chempionatida bronza medal sovrindoriMadinabonu Mannopova . asiangames2018.id.

 

Turkum:Oʻzbekistonlik ayol taekvondochilar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:2018-yilgi Osiyo oʻyinlari taekvondochilari
Turkum:Osiyo oʻyinlarida taekvondo boʻyicha sovrindorlar
Avtodidakt

Avtodidakt ( – „oʻzi“,  – „oʻrganish, oʻqish“) – biror taʼlim muassasasidan tashqarida, oʻqituvchi yordamisiz mustaqil ravishda taʼlim olgan kishi. Unga zid boʻlgan tushuncha — diletant boʻlib, u bilimlarni avtodidaktik yoʻl bilan olishi mumkin, ammo bu bilimlar koʻpincha cheklangan va yuzaki boʻladi. Avtodidakt esa, odatda, gʻayritabiiy qobiliyat, tolmas gʻayrat va mustahkam iroda namoyon etadi, natijada oʻz bilimlarini kasbiy jihatdan qoʻllaydi, baʼzan esa jamoatchilik va ilmiy eʼtirofga sazovor boʻladi.

 Yana qarang 
 :Turkum:Avtodidaktlar

 

 

Turkum:Taʼlim
Turkum:Taʼlim psixologiyasi
Avtodidaktizm

Avtodidaktizm o‘qituvchilar yoʻl-yoʻrigʻisiz taʼlim olishning bir usulidir. Ushbu usul bilan taʼlim olgan kishilar avtodidakt deyiladi. Ular biror fan yoki mavzuni mustaqil oʻrganish orqali oʻzlashtiradilar. Bu taʼlim jarayoni rasmiy taʼlimni toʻldirishi, unga qoʻshimcha boʻlishi yoki uning oʻrnini egallashi mumkin.

 

Turkum:Taʼlim nazariyasi
Turkum:Oʻrganish
Turkum:Metodologiya
Turkum:Taʼlim falsafasi
Běla Hlaváčková

Běla Třebínová (1976-yil 18-aprelda tugʻilgan) – chexiyalik paralimpiya suzuvchisi. U ikki marotaba Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashgan va jami beshta medalni qoʻlga kiritgan, jumladan 2004-yil Afina va 2008-yil Pekindagi 50 metrga erkin uslubda suzishda oltin medal sohibasi boʻlgan.

 Faoliyati 
Hlaváčková 1976-yilda hozirgi Chexiya hududidagi Náchod shahrida tugʻilgan va 9 yoshidan suzish bilan shugʻullana boshlagan. 1999-yilda umurtqa pogʻonasiga operatsiya qildirilgan, biroq toʻliq tiklana olmagan va hozirda nogironlar aravachasidan foydalanadi. Oʻsha yili turmushga chiqqan.

2001-yilda u S5 toifasida Yevropa chempionatida bitta oltin, bitta kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. Argentinada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida esa 50 metrga erkin uslub suzish yoʻnalishida bronza medalini olgan va 50 metrga chalqancha uslubda suzish boʻyicha dunyo rekordini oʻrnatgan. Bu natija uchun ham oltin medal bilan taqdirlangan.

U Janubiy Bohemiya universitetining Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy fanlar fakultetini tamomlagan,
tibbiy ehtiyojlar boʻyicha ixtisoslashgan kompaniyada ishlagan,
keyinchalik esa internet portalida korporativ maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan.
Hozirda u Plavání České Budějovice suzish klubida murabbiy sifatida ishlaydi.
U nodavlat notijorat tashkiloti boʻlgan „Light for the World“ (Dunyo uchun nur) boshqaruv kengashining aʼzosi. 1999-yilda turmushga chiqqan va 2004-yil may oyida oʻgʻli Yan tugʻilgan. 2010-yilda ikkinchi bor turmushga chiqqan.

 

Turkum:1976-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2004-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchilari
Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchilari
Turkum:2004-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari
Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari
Turkum:S5 toifasidagi para-suzuvchilar
Turkum:Jahon para-suzish chempionati medal sovrindorlari
Turkum:Yevropa para-suzish chempionati medal sovrindorlari
Turkum:Paralimpiya oʻyinlari suzish boʻyicha medallari sovrindorlari
Fathia Amaimia

Fathia Amaimia (1989-yil 5-sentabrda tugʻilgan) – tunislik paralimpiya yengil atletika sportchisi. U past boʻyli sportchilar uchun moʻljallangan F41 toifasidagi uloqtirish musobaqalarida qatnashadi. U Tunis vakili sifatida 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Rio-de-Janeyroda ishtirok etib, ayollar oʻrtasidagi disk uloqtirish F41 yoʻnalishida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, ayollar oʻrtasidagi yadro uloqtirish F41 musobaqasida ham qatnashib, 6-oʻrinni egallagan.

U 2013-yilda Fransiyaning Lion shahrida boʻlib oʻtgan 2013 IPC Yengil atletika jahon chempionatida ayollar oʻrtasidagi disk uloqtirish F41 yoʻnalishida kumush medalga sazovor boʻlgan. Ikki yil oʻtib, Qatarning Doha shahrida oʻtkazilgan 2015 IPC Yengil atletika jahon chempionatida ham shu yoʻnalishda yana bir kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2019-yilda Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida boʻlib oʻtgan 2019-yilgi Para atletika jahon chempionatida ayollar oʻrtasidagi yadro uloqtirish F41 yoʻnalishida 8-oʻrinni egallagan.

 

Turkum:1989-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Tunislik ayol disk uloqtiruvchilar
Turkum:2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchilari
Turkum:2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari
Turkum:Paralimpiya oʻyinlari yengil atletika boʻyicha medal sovrindorlari
Turkum:2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchilari
Turkum:21-asr tunislik sportchi ayollar
Dmitriy Kim (taekvondochi)

Dmitriy Valeryevich Kim (1989-yil 7-oktyabr; Toshkent) — oʻzbekistonlik taekvondochi. 2008-yilgida hamda 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan.

 

Turkum:Oʻzbekistonlik erkak taekvondochilar
Janubiy Afrika Respublikasi milliy futbol terma jamoasi

Janubiy Afrika Respublikasi milliy futbol terma jamoasi — erkaklar futbolida xalqaro miqyosda mazkur davlat manfaatlarini ifodalaydi. Janubiy Afrikada futbolni boshqarish organi — Janubiy Afrika Respublikasi futbol assotsiatsiyasi tomonidan boshqariladi. Bafana Bafana laqabi bilan tanilgan. Jamoaning uy maydoni – Yoxannesburgda joylashgan FNB stadion. FIFA va Afrika Futbol Konfederatsiyasi (CAF) aʼzosi. Afrikadagi eng yaxshi milliy futbol terma jamoalardan biridir. Maydonda sariq-yashil rangli formada toʻp tepadi.

 

Turkum:Janubiy Afrika Respublikasi milliy futbol terma jamoasi
Turkum:Afrika millatlar kubogi gʻoliblari
Axborot jamiyati bo'yicha Jahon sammiti

Axborot jamiyati bo‘yicha Jahon sammiti (WSIS) — Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) homiyligida o‘tkazilgan xalqaro anjuman bo‘lib, u axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) va axborot jamiyatining rivojlanishiga bag‘ishlangan. Sammit ikki bosqichda bo‘lib o‘tgan: birinchisi 2003-yilda Shveysariyaning Jeneva shahrida, ikkinchisi esa 2005-yilda Tunis poytaxti Tunis shahrida tashkil etilgan. Ushbu sammitning asosiy maqsadlaridan biri — rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar o‘rtasidagi raqamli tafovutni kamaytirish, ya’ni internet va zamonaviy texnologiyalarga kirish imkoniyatini dunyo bo‘ylab kengaytirishdan iborat bo‘lgan. Sammitdan so‘ng har yili WSIS forumi o‘tkazilib kelinadi. Bu forumlar orqali axborot texnologiyalari sohasidagi dolzarb muammolar muhokama qilinadi va xalqaro hamkorlik yo‘lga qo‘yiladi. WSIS doirasida qabul qilingan qarorlardan biri sifatida har yili 17-may sanasi Butunjahon axborot jamiyati kuni sifatida nishonlanadi. 

2005-yilda boʻlib oʻtgan Axborot jamiyati bo‘yicha Jahon sammitidan keyingi o‘n yillik davrni tahlil qilish uchun yo‘lga qo‘yilgan global tashabbusdir. Ushbu jarayon WSIS doirasida amalga oshirilgan ishlarni baholash va kelgusidagi strategik yo‘nalishlarni belgilash maqsadida tashkil etilgan.

2015-yilda WSIS+10 jarayonining yakuniy bosqichi sifatida 15–16-dekabr kunlari BMT Bosh Assambleyasining Nyu-York shahrida bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi yig‘ilishi bilan yakunlangan. Ushbu yig‘ilishda raqamli rivojlanish, internetga kirish imkoniyatlari va global axborot jamiyatining kelajagi kabi muhim masalalar muhokama qilindi.

WSIS+20 jarayoni esa navbatdagi, yigirma yillik ko‘rib chiqish bosqichi bo‘lib, 2025-yilning iyul oyida Shveysariyaning Jeneva shahrida o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

Bu tadbir WSIS tashabbusining 20 yillik rivojlanishini baholash va kelgusidagi xalqaro axborot siyosatini shakllantirishga xizmat qiladi.

 WSIS – XEIning rasmiy sayti.
 BMT Bosh Assambleyasining WSIS+10 Oliy darajadagi yig'ilishi veb-sayti .
 WSIS birja o'tkazish, WSIS Stocktaking ma'lumotlar bazasi, AKT bilan bog'liq faoliyat to'g'risida ma'lumot beruvchi hamma uchun ochiq tizim.
Madhyama Agama

Madhyama Āgama  – Hindistonning qadimgi buddizm matni boʻlib, undan hozirda faqatgina xitoycha tarjimasi mavjud (Taishō Tripiṭaka 26). Uning nomi „Oʻrta toʻplam“ degan maʼnoni bildiradi. U sanskrit tilidagi Sūtra Piṭakaning Āgamalari toʻrtligidan biri boʻlib, Xitoy buddist kanoni tarkibiga kiradi va 18 bobdan iborat 222 ta sutrani oʻz ichiga oladi. Uning pali tilidagi mos keladigan toʻplami – Majjhima Nikaya. U 15 bobda 152 ta sutrani oʻz ichiga oladi.

 Kelib chiqishi va tarixi 

Agamaning xitoycha eng qadimgi tarjimasi milodiy 397–398-yillarga toʻgʻri keladi. P. V. Bapatning fikricha, xitoycha tarjimaning asl manbasi sanskrit tilidagisidan koʻra paliga yaqin boʻlgan bir prakrit shaklida boʻlgan. Ushbu matn Sarvāstivāda anʼanasiga mansub deb hisoblanadi.

 Pali Kanonidagi oʻxshashliklar 

Madhyama Āgama sutralarining koʻpchiligi Sutta Pitakadagi sutralarga oʻxshashdir.

 Inglizcha tarjimalari 

Madhyama Āgamaning inglizcha tarjimasi 2006-yilda boshlangan, bosh muharrir – Marcus Bingenheimer, hamtahrirlar – Bhikkhu Analayo va Rodney S. Bucknell. Uch jildning birinchisi 2013-yilda chop etilgan.

 

 
 
 
 

 
 Madhyama Āgama yoki Oʻrta uzunlikdagi nutqlar – BDK Amerika

Turkum:Agamalar
Turkum:Tripiṭaka
Shaxmat stoli

thumb|right|250px|Shaxmat stoli – ustki yuzasida shaxmat taxtasi chizilgan yoki oʻyib ishlangan maxsus stol. Fotosuratda bogʻda oʻrnatilgan shaxmat stoli tasvirlangan.
Shaxmat stoli – shaxmat oʻyinini qulay tarzda oʻynash uchun moʻljallangan maxsus stol hisoblanadi. Bunday stollar turli oʻlcham va shakllarda boʻlishi mumkin, odatda qattiq yogʻochdan yasaladi. Shaxmat stollariga ayrim shaharlar va jamoat joylarida, xususan bogʻlar va xiyobonlarda duch kelish mumkin. Ularning aksariyati oʻz oʻlchamlari jihatidan piknik stollariga oʻxshaydi.

 Tavsifi 
Shaxmat stoli – shaxmat oʻyinini oʻynash uchun maxsus qulayliklar bilan jihozlangan stol hisoblanadi. Odatda shaxmat taxtasi stol yuzasiga oʻrnatilgan boʻladi. Koʻpincha stolning ikki tomonida figuralarni saqlash uchun tortmalar mavjud boʻladi. Aksariyat shaxmat stollarida taxta oʻyib ishlangan yoki qoʻshilgan tarzda tayyorlanadi, arzonroq modellarda esa u boʻyalgan shaklda boʻlishi mumkin. Shaxmat stollari yuqori darajada bezatilgan, sifatli ishlangan va qimmatbaho mebel buyumlari sifatida ham yaratiladi.

 Materiallar 
Shaxmat stollari odatda qattiq yogʻochdan tayyorlanadi, eng mashhur sifatida atirgul yogʻochi, kedr va mahagoniy yogʻochlari ishlatilinadi. Shuningdek, ekzotik yogʻoch dan tayyorlangan variantlari ham mavjud.

 Galereya 

 

Turkum:Shaxmat jihozlari
Shaxmat soati

thumb|upright=1.35|Analog shaxmat soati
Shaxmat soati – bu ikki yonma-yon joylashgan soatli qurilmadan iborat boʻlib, har bir soatga tegishli tugma mavjud. Tugma bosilganda bir soat toʻxtaydi va ikkinchisi ishga tushadi, shuning uchun ikkala soat bir vaqtda hech qachon ishlamaydi. Bu soatlarda vaqt ikki tomon oʻrtasida taqsimlanadigan oʻyinlarda qoʻllaniladi. Qurilmaning asosiy vazifasi har bir oʻyinchining umumiy vaqt sarfini hisoblash va oʻyindagi kechikishlarning oldini olishdir. Har bir yurish uchun oʻyinchilar turlicha – baʼzida koʻproq, baʼzida esa kamroq vaqt sarflashi mumkin.

Shaxmat soatlari birinchi marta 1883-yilda Londonda oʻtkazilgan musobaqada qoʻllanila boshlagan. Bugungi kunda ular koʻpincha „oʻyin soatlari“ deb ataladi, chunki bu turdagi soatlar nafaqat shaxmatda, balki Scrabble, Shogi, Go va deyarli barcha ikkita oʻyinchili stol o‘yini|stol oʻyinlari, shuningdek, boshqa baʼzi oʻyin da ham keng qoʻllanilmoqda. Shaxmat soatlari turli dizayn va konstruksiyalarda boʻlishi mumkin.

 Tavsifi 
alt=A brown chess clock with blue buttons along the bottom. A digital display shows the time remaining for each side|thumb|Raqamli shaxmat soati
Shaxmat soati ikki yonma-yon joylashgan soatdan iborat boʻlib, har bir soatda tugma mavjud: tugmani bosish orqali bir soat toʻxtatiladi va ikkinchisi ishga tushiriladi. Ikkala soat hech qachon bir vaqtda ishlamaydi. Bunday qurilmalar shaxmat va boshqa ikkita oʻyinchili, navbatma-navbat yuriladigan oʻyinlarda qoʻllaniladi. Shaxmat soatining asosiy maqsadi har bir oʻyinchining yurishlar uchun sarflagan umumiy vaqtini hisoblash hamda oʻyinning kech tugamasligini taʼminlashdir.

 

 
 Keith Ammann (April 2012). „Winding Down: This year’s rule changes may begin the last chapter in the history of the analog clock“. Chess Life.

 
 Online Chess Clock / Chess Timer Example, used for Fast Chess
 Online chess clock that implements Fischer and Bronstein timing methods

Turkum:Shaxmat jihozlari
Badaxshon universiteti

Badaxshon universiteti (1996-yilda qurilgan) ( ، ) — Afgʻoniston shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatida joylashgan. 1988-yilda tashkil etilgan Badaxshon universiteti yirik Fayzobod shahrida joylashgan notijorat davlat oliy taʼlim muassasasidir (aholisi 50 000-249,999 kishi).

Badaxshon universitetining taniqli bitiruvchilari orasida Faiza Darkhani ham bor.
 

Turkum:Afgʻoniston universitetlari
Shaxmat nazariyasi

thumb|220px|right|Shaxmatdagi boshlang‘ich holat
Shaxmat oʻyini odatda uch bosqichga boʻlinadi: debyut, oʻyin oʻrtasi va yakuniy bosqich (endshpil)John Watson, Secrets of Modern Chess Strategy: Advances Since Nimzowitsch, Gambit Publications, 1998, p. 10. . .. Har bir bosqichda oʻyinni qanday olib borish boʻyicha keng nazariy bilimlar tizimi mavjud, ayniqsa debyut va yakuniy bosqich boʻyicha ishlab chiqilgan nazariyalar koʻp. Shaxmat nazariyasiga oid asarlar yozuvchi mualliflar, koʻpincha oʻzlari ham taniqli shaxmatchilar boʻlib, ular „shaxmat nazariyotchilari“ yoki „shaxmat teoretiklari“ deb ataladi.

„Ochilish nazariyasi“ odatda shaxmat debyutlari boʻyicha mavjud da aks etgan umumiy qarashlardan iboratDavid Hooper and Kenneth Whyld, The Oxford Companion to Chess, Oxford University Press, 2nd ed. 1992, p. 418 ("theory" entry). .. „Yakuniy bosqich nazariyasi“ esa odatda muayyan pozitsiyalar yoki oʻxshash turdagi holatlar boʻyicha bayon etilgan qoida va tahlillardan iboratdir. Biroq bu bosqichda hamma holatlarga tatbiq etiladigan umumiy qoidalar kam. „Oʻyin oʻrtasi nazariyasi“ koʻpincha oʻyin oʻrtasida qoʻllanilishi mumkin boʻlgan umumiy qoida va tavsiyalarga asoslanadiWatson, Secrets of Modern Chess Strategy, p. 10.. Zamonaviy yondashuvda esa umumiy nazariy qarashlardan koʻra, konkret pozitsiyani chuqur tahlil qilishga alohida eʼtibor qaratilmoqdaWatson, Secrets of Modern Chess Strategy, p. 11..

 

 
 David Hooper et Kenneth Whyld, The Oxford companion to chess, Oxford University Press, (ISBN 978-019280-049-7)

Turkum:Shaxmat
Youssra Karim

Youssra Karim (1997-yil 26-martda tugʻilgan) – marokashlik para-atlet, disk, yadro uloqtirish boʻyicha shugʻullangan. U Marokash nomidan Paralimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan.

 Faoliyati 
Karim 2014-yilgi Yozgi oʻsmirlar Olimpiya oʻyinlarida 58 kg vazn toifasida sogʻlom sportchilar oʻrtasida ogʻir atletika musobaqasida qatnashgan.

Karim Marokash nomidan 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasida yadro uloqtirish F41 bahslarida qatnashib, shaxsiy rekordi – 8,16 metr natija bilan toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Shuningdek, Karim 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasida disk uloqtirish F41 musobaqasida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan.

 

Turkum:1997-yilda tug‘ilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Al-Jadidalik sportchilar
Turkum:Marokashlik Paralimpiya atletlari
Turkum:2014-yilgi Yozgi o‘smirlar Olimpiya o‘yinlarida og‘ir atletikachilar
Turkum:2020-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarining medal sovrindorlari
Turkum:2024-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarining medal sovrindorlari
Turkum:Yengil atletika boʻyicha Paralimpiya medal sovrindorlari
Turkum:Marokashlik disk uloqtiruvchi ayollar
Turkum:Marokashlik og‘ir atletikachi ayollar
Turkum:21-asr marokashlik sportchi ayollar
After the War Is Over

After the War is Over – 1918-yilda Birinchi jahon urushi davrida yaratilgan qoʻshiq. Musiqasi Harry Andrieu tomonidan bastalangan, soʻzlari esa Joseph Woodruff, E. J. Pourmon va Andrew B. Sterling tomonidan yozilgan. Qoʻshiq Joe Morris Music Co. nashriyoti tomonidan chop etilgan boʻlib, vokal va fortepiano uchun moʻljallanganAfter the War is Over. Charles H. Templeton, Sr. sheet music collection. Special Collections, Mississippi State University Libraries..

Qoʻshiqning Joe Morris Music Co. tomonidan nashr etilgan toʻrtta varianti mavjud boʻlib, Broad & Market Music Company tomonidan ham ikki xil nashri maʼlumPaas, John Roger (2014). America Sings of War: American Sheet Music from World War I. Harrassowitz Verlag. p. 111, ..

Mazkur asar bayramona ruhda yozilgan boʻlib, unda amerikalik askarlarning urushni yakunlab, yurtiga qaytishi intiqlik bilan tasvirlangan. Qoʻshiqda shuningdek, amerikalik mashhur general John Pershing madh etiladi hamda Ikkinchi Marna jangi eslab oʻtiladi. Bu jang Antanta kuchlarining muhim gʻalabasi bilan yakunlangan edi.

 Matni 
Angels, they are weeping over the foreign wars

Changed will be the pictures of the foreign lands

Trains, Ports are sailing from shore to shore

Maps will change entirely to different hands

Brave Heroes are falling to arise no more

Kings and Queens may ever rule their fellow man

But still, the bugles calling every man to war

But pray they'll be united like our own free land

After the war is over and the world's at peace

Many a heart will be aching after the war has ceased

Many a heart will be vacant, Many a child will be alone

But I hope they'll all be happy in a place called home sweet home

 

Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
Fouzia El Kassioui

Fouzia El Kassioui (1992-yil 1-yanvarda tugʻilgan) – marokashlik Paralimpiya atleti.

 Hayoti 
Unga 10 yoshida Parkinson kasalligi va tserebral falaj tashxisi qoʻyilgan. 2017-yilda u Benslimane Al-Ahd Al-Jadid assotsiatsiyasiga qoʻshilib, yadro uloqtirish bilan shugʻullana boshlagan.

2019-yilgi Jahon para yengil atletika chempionatida, Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida, u ayollar oʻrtasida yadro uloqtirish F33 musobaqasida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

U 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ayollar oʻratsida yadro uloqtirish F33 musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. U shuningdek, ayollar oʻrtasida nayza uloqtirish F34 musobaqasida ham ishtirok etgan.

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1992-yilda tug‘ilganlar
Turkum:Marokashlik nayza uloqtiruvchi ayollar
Turkum:Marokashlik yadro uloqtiruvchi ayollar
Turkum:Marokashlik Paralimpiya atletlari
Turkum:2020-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarida yengil atletlar
Turkum:2020-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarining medal sovrindorlari
Turkum:Yengil atletika boʻyicha Paralimpiya medal sovrindorlari
Turkum:Jahon para yengil atletika chempionatining medal sovrindorlari
Turkum:21-asr marokashlik sportchi ayollar
Alice Blue Gown

thumb|Musiqa muqovasi, 1919-yil
Alice Blue Gown – mashhur qoʻshiq boʻlib, Joseph McCarthy va Harry Tierney tomonidan yozilgan. Ushbu asar Alice Roosevelt Longworth kiygan mashhur koʻylakdan ilhomlanib yaratilgan. Qoʻshiq ilk bor 1919-yilda Broadway sahnasida Edith Day tomonidan ijro etilgan. 1920-yilda qoʻshiq yozib olinib, ommaga taqdim etilgan.

Qoʻshiqni turli yillarda bir nechta mashhur ijodkorlar yozib olishgan. Ularga Duke Ellington, Kate & Anna McGarrigle (Lily Lanken va Rufus Wainwright bilan), Glenn Miller, Wayne King, Frank Sinatra, Chet Atkins va Lenny Breau kiradi. Shuningdek, Carol Burnett 1975-yil 29-mart kuni efirga uzatilgan oʻzining shou dasturida ushbu qoʻshiqni hazil tariqasida, fatsuit kiygan holda ijro etganCarol Burnett Collection of Television Music and Printed Sheet Music, 1967-1978.The Carol Burnett Show. March 29, 1975. Guest stars: Jean Stapleton, Phil Silvers.The Carol Burnett Show: Video. March 29, 1975.. Liza Minnelli, mashhur aktrisa Judy Garlandning qizi, bu qoʻshiqni 1963-yil dekabrda onasining Rojdestvo dasturida kuylagan, time mark 23:45.

Qoʻshiq syujeti Irene ismli qahramonning eng sevimli koʻylagi haqida boʻlib, u bu koʻylakni eskirib ketgunicha kiygan. Qoʻshiq quyidagicha boshlanadiDuke University Libraries Sheet Music Archive:

I once had a gown it was almost new
Oh, the daintiest thing, it was sweet Alice Blue

 

Turkum:1919-yil qo‘shiqlari
Bag‘lon universiteti

Bagʻlon universiteti  – Afg‘onistonning Bag‘lon viloyatida joylashgan davlat oliy taʼlim muassasasi. Ushbu universitet 1993-yilda Hakim Nosir Xisrav universiteti nomi bilan tashkil etilgan. 1998-yilda esa Tolibon tomonidan yoqib yuborilgan. Universitet 2003-yilda oʻz faoliyatini qayta tikladi. 2007-yil holatiga koʻra, Husayn Xel hududida universitetning doimiy kampusining qurilishi davom etmoqda. Bagʻlon universiteti Afgʻonistondagi yetakchi oliy taʼlim muassasalaridan biri boʻlib, mamlakatdagi eng yaxshi besh universitet qatoriga kiradi.

 Fakultetlari 

 Muhandislik fakulteti
 Qishloq xoʻjaligi fakulteti
 Taʼlim fakulteti
 

Turkum:Afgʻoniston universitetlari
Turkum:Bagʻlon viloyati
Rux (shaxmat)

Rux (♖, ♜) – shaxmatdagi donalardan biri. U istalgan miqdordagi kvadratlarda gorizontal yoki vertikal yoʻnalishda toʻsiqsiz harakatlana oladi va yoʻlidagi raqib donasini urib tashlashi mumkin. Shuningdek, rux rokirovka yurishida ishtirok etadi. Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita rux bilan boshlaydi – ular shaxmat doskasining har bir burchagida joylashadi.

Tarixan, rux (forscha: رخ, romanizatsiya: rox yoki rux, maʼnosi – izvosh) boshqa nomlar bilan ham atalgan, jumladan, minora, markiz, rektor yoki graf. Ingliz tilidagi castle (qal’a) atamasi esa hozirgi kunda norasmiy yoki eskirgan hisoblanadiOxford English Dictionary, 2nd ed. (online version, accessed Jan. 27, 2009), entry for "Castle", def. 9. "Chess. One of the pieces, made to represent a castle; also called a ROOK.". New Oxford American Dictionary, 2nd ed. (2005) says that "castle" is informal and an "old-fashioned term for rook". The Oxford Companion to Chess, by David Hooper & Kenneth Whyld, 2nd ed. (1992), p. 344 says "In English-speaking countries non-players sometimes call it a castle...". Let's Play Chess by Bruce Pandolfini (1986) p. 30, says "The rook is the piece mistakenly called the castle."; The Everything Chess Basics Book by Peter Kurzdorfer and the United States Chess Federation, Adams Media 2003, page 30, says "... often incorrectly referred to as a castle by the uninitiated".The Official Rules of Chess by Eric Schiller, The US Chess Federation Official Rules of Chess (five editions by various authors), Official Chess Handbook, by Kenneth Harkness, Official Chess Rulebook by Harkness, and The Official Laws of Chess by FIDE (two editions) all use only the term "rook". Books for beginners such as Bobby Fischer Teaches Chess, A World Champion's Guide to Chess by Susan Polgar, The Complete Book of Chess by I. A. Horowitz & P. L. Rothenberg, and Chess Fundamentals by José Capablanca (2006 revision by Nick de Firmian) also only mention "rook"..

 Joylashuvi va harakatlanishi 

Oq ruxlarning boshlang‘ich joylashuvi — a1 va h1, qora ruxlarniki esa a8 va h8 kvadratlarida bo'ladi. Rux istalgan masofada gorizontal yoki vertikal yo‘nalishda bo‘sh kvadratlar orqali harakatlana oladi. Rux boshqa donalar ustidan sakrab o'tolmaydi. Raqib donasini urish uchun rux raqib donasining turgan kvadratiga o‘tadi va uni shaxmat taxtasidan olib tashlaydi. Shuningdek, rux shoh bilan birgalikda maxsus yurish — rokirovkada qatnashadi. 

 Nomlarning tarjimalari 

 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 
 Barden, Leonard (1980), Play Better Chess with Leonard Barden, Octopus Books Limited, p. 10, ISBN 0-7064-0967-1
 Brace, Edward R. (1977), "rook", An Illustrated Dictionary of Chess, Hamlyn Publishing Group, pp. 241–42, ISBN 1-55521-394-4
 Davidson, Henry (1981) 1949, A Short History of Chess (1981 paperback), McKay, ISBN 0-679-14550-8
 Lasker, Emanuel (1947), Lasker's Manual of Chess, David McKay Company, p. 8, ISBN 0-486-20640-8, OCLC 3636924
 Pandolfini, Bruce (1986), Let's Play Chess, Fireside, ISBN 0-671-61983-7

 
 Piececlopedia: Rook by Fergus Duniho and Hans Bodlaender, The Chess Variant Pages
Turkum:Shaxmat
Turkum:Shaxmat donalari
Sara Hamdi Masoud

Sara Hamdi Masoud – qatarlik Paralimpiya atleti. U 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Qatar sharafini himoya qilib, Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida oʻtkazilgan musobaqada ayollar oʻrtasida yadro uloqtirish F33 yoʻnalishida kumush medalni qoʻlga kiritgan. U Qatar tarixida Paralimpiya oʻyinlarida medal olgan birinchi ayol atlet hisoblanadi.

2017-yilgi Jahon para yengil atletika chempionatida, Buyuk Britaniyaning London shahrida, u ayollar oʻrtasida yadro uloqtirish F33 musobaqasida kumush medal olgan. Shuningdek, u 2019-yilgi Jahon para yengil atletika chempionatida, Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida, shu yoʻnalishda ishtirok etib, 8-oʻrinni egallagan.

2018-yilda, Indoneziyaning Jakarta shahrida boʻlib oʻtgan 2018-yilgi Osiyo Para oʻyinlarida, u ayollar oʻrtasida yadro uloqtirish F33 bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

 Yutuqlari 

 sharafini himoya qilganYilMusobaqaMusobaqa oʻtkazilgan joyOʻrinYoʻnalishKoʻrsatkich2016Yozgi Paralimpiya oʻyinlariRio-de-Janeyro, Braziliya 25pxYadro uloqtirish5.39 m2017Jahon chempionatiLondon, Buyuk Britaniya 25pxYadro uloqtirish5.39 m2018Osiyo Para oʻyinlariJakarta, Indoneziya 25pxYadro uloqtirish5.45 m

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2016-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarida yengil atletlar
Turkum:2016-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarining medal sovrindorlari
Turkum:Yengil atletika boʻyicha Paralimpiya medal sovrindorlari
Turkum:Qatarlik yadro uloqtiruvchi ayollar
Fil (shaxmat)

Fil (♗, ♝) – shaxmatdagi donalardan biri. U faqat diagonal yoʻnalishda harakatlanadi va shu yoʻnalishda raqib figurasini urishi mumkin. Fil boshqa sipohlar ustidan sakrab oʻtolmaydi. Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita fil bilan boshlaydi. Oq fillarning boshlangʻich joylari – c1 va f1, qora fillar esa c8 va f8 kvadratlarida joylashadi.

 Joylashuvi va harakatlanishi 
Shoh tomonidagi fil oq tomon uchun f1 katakka, qora tomon uchun esa f8 katakka joylashtiriladi. Farzin tomoidagi fil esa oqda c1 katakda, qorada esa c8 katakda joylashadi.

 

 Nomlarning tarjimalari 

 

 
 Barden, Leonard (1980), Play better chess with Leonard Barden, Octopus Books Limited, p. 10, ISBN 978-0-7134-8769-5
 Brace, Edward R. (1977), An Illustrated Dictionary of Chess, Hamlyn Publishing Group, pp. 34–35, ISBN 1-55521-394-4
 Davidson, Henry (1981), A Short History of Chess (1949), McKay, ISBN 0-679-14550-8
 Fine, Reuben; Benko, Pal (2003), Basic Chess Endings (1941), McKay, ISBN 0-8129-3493-8
 Fiske, Willard (1905), Chess in Iceland and in Icelandic literature, with historical notes on other table games (1905), The Florentine typographical society
 Golombek, Harry (1976), Chess: A History, Putnam, ISBN 0-399-11575-7
 Hooper, David; Whyld, Kenneth (1996) First pub. 1992, "bishop", The Oxford Companion to Chess (2nd ed.), Oxford University Press, p. 41, ISBN 0-19-280049-3
 Kurzdorfer, Peter (2003), The Everything Chess Basics Book, Adams Media, ISBN 978-1-58062-586-9
 Mednis, Edmar (1990), Practical Bishop Endings, Chess Enterprises, ISBN 0-945470-04-5
 Müller, Karsten; Lamprecht, Frank (2001), Fundamental Chess Endings, Gambit Publications, ISBN 1-901983-53-6
 Murray, H. J. R. (1913), A History of Chess, Oxford University Press, ISBN 0-19-827403-3
 Reinfeld, Fred (1947), Reinfeld on the End-game in Chess, Dover Publications

 
Piececlopedia: Bishop by Fergus Duniho and Hans Bodlaender, The Chess Variant Pages
Turkum:Shaxmat
Turkum:Shaxmat donalari
Abaciscus atmala

Abaciscus atmala – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1894-yilda olim Charlz Svino tomonidan tasvirlangan. Bu kapalakning yashash hududi shimoli-sharqiy Himolay, Myanma, Siberut oroli va Borneoni oʻz ichiga oladi.

Kapalak qanotining kengligi 12–14 millimetrni tashkil qiladi.

 

 Abaciscus atmala atmala – Himolay va Myanma hududlarida uchraydi.
 Abaciscus atmala smedleyi – 1931-yilda L. B. Prout tomonidan tavsiflangan; Siberut orolida uchraydi.
 Abaciscus atmala flavida – 1993-yilda Holloway tomonidan tasvirlangan; Borneo orolida uchraydi.
 

Turkum:Boarmiini
Xorazm yogʻoch oʻymakorligi

Xorazm yogʻoch oʻymakorligi – Oʻzbekistonning Xorazm viloyatida rivojlangan anʼanaviy hunarmandchilik turi boʻlib, yogʻochga nozik naqshlar ishlash sanʼatini oʻz ichiga oladi.

 Tarixi 
XIX asrda Xorazm yogʻoch oʻymakorligi maktabi rivojlandi. Xorazm yogʻoch oʻymakorligi namunalari Xivadagi Toshhovli saroyining ayvonlari, xonalaridagi ustun kallaklari va boshalariga ishlangan muqarnaslar hamda eshik bezaklari hisoblanadi.

 

 
 Гуломов Х. Дипломатические отношения государств Средней Азии с Россией Ташкент, 2005

Turkum:Xorazm
America's the Word for You and Me

America's the Word for You and Me — Birinchi jahon urushi davrida yozilgan qo‘shiq bo‘lib, muallifi va bastakori Jacob J. Tanner Jr. hisoblanadi. Qo‘shiq 1918-yilda Jacob J. Tanner Jr. tomonidan Pensilvaniya shtatining Pitsburg shahrida nashr etilgan. Nashr qilingan nota muqovasida prezident Woodrow Wilsonning fotosurati, Sam amakining boshi hamda George Washingtonning ramziy tasviri joy olgan.

 

 
 Parker, Bernard S. World War I Sheet Music 1. Jefferson: McFarland & Company, Inc., 2007. ISBN 978-0-7864-2798-7. OCLC 71790113
 Vogel, Frederick G. World War I Songs: A History and Dictionary of Popular American Patriotic Tunes, with Over 300 Complete Lyrics. Jefferson: McFarland & Company, Inc., 1995. ISBN 0-89950-952-5. OCLC 32241433
Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
Alfred Ernest Wileman

Alfred Ernest Wileman (27-fevral 1860-yil – 15-fevral 1929-yil) – britaniyalik diplomat va entomolog.

Wileman 1901-yil aprel oyida Yaponiyaning Hakodate shahri va unga tutash prefekturalar boʻyicha Buyuk Britaniya vitse-konsuli etib tayinlangan. 1909-yilda Wileman Filippin uchun bosh konsul lavozimini egallagan.
 

Turkum:1860-yilda tugʻilganlar
Turkum:1929-yilda vafot etganlar
Turkum:Britaniyalik diplomatlar
And He'd Say, "Oo-La-La! Wee-Wee!"

And Heʼd Say, „Oo-La-La! Wee-Wee!“ – Birinchi jahon urushi davriga oid qoʻshiq boʻlib, 1919-yilda eʼlon qilinganVogel (1995) p. 154 World War I Songs: A History and Dictionary of Popular American Patriotic Tunes, with Over 300 Complete Lyrics (McFarland & Company, Inc.). Qoʻshiq matni va musiqasi George Jessel hamda Harry Ruby tomonidan yozilgan. Qoʻshiqni orkestrlash (aranjirovka) ishlarini William Baker bajargan. Asar Waterson, Berlin & Snyder, Inc. New York, New York tomonidan nashr etilgan va vokal hamda fortepiano uchun moʻljallangan.

Qoʻshiq notalarining ikki xil muqova varianti mavjud. Dastlabki dizayn Albert Wilfred Barbelle tomonidan chizilgan boʻlib, unda bir askar soyabon tutgan ayol bilan suhbatlashayotgani tasvirlangan. Keyingi nashr dizayni Weatherly tomonidan yaratilgan boʻlib, unda bir erkak va ayol arkali eshik ostida suhbatlashayotgan koʻrinishda tasvirlangan.

1919-yil 12-avgust kuni qoʻshiq Billy Murray tomonidan ijro etilgan, dirijyor Rosario Bourdon boshchiligida yozib olingan va Victor yozuv markasi ostida chiqarilgan. Qoʻshiq 1919-yil oktyabrdan 1920-yil yanvargacha eng mashhur 20 ta qoʻshiqlar roʻyxatiga kirgan.

Qoʻshiqka oid nota nusxalari Pritzker Military Museum & Library fondida saqlanadi.

 Matni 

 

 
Paas, John Roger (2014). America Sings of War: American Sheet Music from World War I. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. ISBN 9783447102780.
 Parker, Bernard S. (2007). World War I Sheet Music. Vol. 1. Jefferson: McFarland & Company, Inc. ISBN 978-0-7864-2798-7.
 Vogel, Frederick G. World War I Songs: A History and Dictionary of Popular American Patriotic Tunes, with Over 300 Complete Lyrics. Jefferson: McFarland & Company, Inc., 1995. ISBN 0-89950-952-5
Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
Abaciscus costimacula

Abaciscus costimacula – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1912-yilda britaniyalik entomolog Alfred Ernest Wileman tomonidan ilmiy jihatdan tasvirlangan. Bu tur Tayvan, Xitoy, Sumatra oroli, Malayya yarimoroli va Borneo hududlarda uchraydi.

 

Turkum:Boarmiini
Abaciscus figlina

Abaciscus figlina – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1890-yilda ingliz entomologi Charlz Svino (Charles Swinhoe) tomonidan ilmiy jihatdan tasvirlangan.

Ushbu tur Himolay togʻlari va Myanma hududlarida uchraydi.
 

Turkum:Boarmiini
Andreas Aabel

Andreas Aabel (1911-yil 21-fevral – 1948-yil 29-dekabr) — norvegiyalik aktyor va tarjimon.

 Oila 
Andreas Aabel aktyor Hauk Aabel va aktrisa Svanhild Johannessenning oʻgʻli, aktyor Per Aabelning ukasi. U shifokor va shoir Andreas Leigh Aabelning nabirasi boʻlgan. 1936-yilda Ellen Johanne Didriksen (1911–2001) bilan turmush qurgan.

 Karyerasi 
Andreas Aabel 1930-yilda Central Theaterda teatr sahnasida debyut qilgan. U 1932-yildan 1948-yilgacha beshta filmda suratga tushgan. Aabel 1948-yilda tomoq infeksiyasi sabab vafot etgan.

 Filmografiyasi 
 1932: Prinsessen som ingen kunne målbinde filmida Askeladd rolini ijro etgan.
 1933: Jeppe på Bjerget filmida paypoq tikuvchining shogirdi rolida.
 1938: Bør Børson Jr. filmida O. G. Hansen rolida.
 1946: Et spøkelse forelsker seg filmida Fidias rolida.
 1948: Kampen om tungtvannet Kasper Idland rolida ishtirok etgan.

 

 
 
 Andreas Aabel Milliy teatr
 Andreas Aabel Shvetsiya kino ma'lumotlar bazasidaShvetsiya kino ma'lumotlar bazasi
 Andreas Aabel - Scenewebda

Turkum:1948-yilda vafot etganlar
Turkum:1911-yilda tugʻilganlar
Abaciscus intractabilis

Abaciscus intractabilis – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1864-yilda ingliz entomologi Francis Walker tomonidan ilmiy jihatdan tavsiflangan.

Ushbu tur Borneo, Malayya yarimoroli va Sumatrada uchraydi.

Kuya qanotlari toʻq qora rangda boʻlib, ustida xira sariq tusdagi dogʻlar va nuqtalar bor.
 

Turkum:Boarmiini
The Angel God Sent from Heaven

The Angel God Sent From Heaven — Birinchi jahon urushi davriga oid amerikalik qo‘shiq bo‘lib, 1918-yilda chop etilgan. Qo‘shiq musiqasi Frank L. Ventre tomonidan bastalangan, matni esa Paul A. Smith va Robert Levenson tomonidan yozilgan. Asar Jack Mendehlsohn Music Company tomonidan Boston shahrida nashr etilgan. Qo‘shiq vokal va fortepiano uchun mo‘ljallangan.

Muqova dizayni Dobinson Engraving Company tomonidan chizilgan bo‘lib, unda hamshiraning tasviri joy olgan. Rasm ostida avtomobil va askarlar tasvirlangan.

Qo‘shiq matni askarning onasi nuqtayi nazaridan aytiladi. 

Qo‘shiqning xor qismi quyidagicha boshlanadi:

Pritzker Military Museum & Library fondida ushbu qo‘shiq notalarining nusxasi mavjud.

 

Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
The Army's Full of Irish (A Man from Erin Never Runs, He's Irish)

The Army’s Full of Irish (A Man from Erin Never Runs, Heʼs Irish) – Birinchi jahon urushi davriga oid qoʻshiq boʻlib, matni Bert Hanlon tomonidan yozilgan, musiqasi esa Walter Donaldson tomonidan bastalangan. Qoʻshiq ilk bor 1917-yilda M. Witmark & Sons nashriyoti tomonidan New York Cityda chop etilgan.

Qoʻshiq notalarining muqovasida sigara chekayotgan bir askar tasvirlangan boʻlib, uning ikki yonida irlandcha ismga ega sakkiz nafar askar turibdi.

Qoʻshiq notalarining nusxasi Pritzker Military Museum & Library fondida saqlanadi.

 

 
 Karsten, Peter, ed. (2006). Encyclopedia of War & American Society. Thousand Oaks, California: SAGE Publications. ISBN 0-7619-3097-3. OCLC 277232557.
 Parker, Bernard S. (2007). World War I Sheet Music. Vol. 1. Jefferson: McFarland & Company, Inc. ISBN 978-0-7864-2798-7. OCLC 71790113.
 Vogel, Frederick G. (1995). World War I Songs: A History and Dictionary of Popular American Patriotic Tunes, with Over 300 Complete Lyrics. Jefferson: McFarland & Company, Inc. ISBN 0-89950-952-5. OCLC 32241433.
Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
Abaciscus kathmandensis

Abaciscus kathmandensis – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1993-yilda Sato tomonidan ilmiy jihatdan tasvirlangan.

 

Turkum:Boarmiini
Au Revoir But Not Good Bye, Soldier Boy

Au Revoir, but not Good Bye: Soldier Boy — 1917-yilda yozilgan qo‘shiq bo‘lib, musiqasi Albert von Tilzer, matni esa Lew Brown tomonidan yozilgan"Au Revoir, but not Good Bye: Soldier Boy". Indiana Sheet Music. Indiana Historical Society..

Ushbu qo‘shiq The Peerless Quartet tomonidan ijro etilgan. Tijoriy yozuv 1918-yil 15-yanvarda uch martalik yozuv jarayonida amalga oshirilgan bo‘lib, uchinchi yozuv varianti yakuniy versiya sifatida tanlangan. Qo‘shiq Victor yorlig‘i ostida nashr etilgan.

Savdo hajmiga asoslangan hisob-kitoblarga ko‘ra, ushbu asar 1918-yil 27-aprel kuni ilk bor ijro etilganidan so‘ng, o‘sha davrdagi AQShning eng ommabop 100 qo‘shig‘i ichida 8-o‘rinni egallagan.

Qo‘shiq notalari muqovasi E. E. Walton tomonidan yaratilganParker, Bernard S. World War Sheet Music, Jefferson, NC: McFarland & Company, Inc., 2007. , Volume 1, page 51.. Shuningdek, u uch marta qayta nashr etilganPaas, John Roger (2014). America Sings of War: American Sheet Music from World War I. Harrassowitz Verlag. p. 99, ..

 

 
 Listen to the MP3 and see the sheet music here

Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
Abaciscus lutosus

Abaciscus lutosus – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1993-yilda Jeremy Daniel Holloway tomonidan tavsiflangan. Bu tur asosan Borneo orolida uchraydi. Qanotlarining kengligi taxminan 16 mm.

 

Turkum:Boarmiini
Abaciscus paucisignata

Abaciscus paucisignata – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1899-yilda olim Warren tomonidan ilmiy jihatdan tasvirlanganUshbu tur Malayya yarimoroli va Borneo orolida uchraydi..

 

Turkum:Boarmiini
Ot (shaxmat)

Ot (♘, ♞) — shaxmatdagi donalardan biri. Ot L shaklida yuradi: u ikki katak vertikal va bir katak gorizontal, yoki ikki katak gorizontal va bir katak vertikal harakatlanadi. Bunda u boshqa sipohlar ustidan sakrab o‘tishi mumkin.

Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita ot bilan boshlaydi. Ular o'yinning boshida b va g ustunlarida joylashgan boʻlib, har biri to'ra (rux) va fil orasida turadi.

 Harakatlanishi 
Boshqa shaxmat donalari bilan taqqoslaganda, otning harakati o‘ziga xosdir: u ikkita kvadratni vertikal va bitta kvadratni gorizontal yoki ikkita kvadratni gorizontal va bitta kvadratni vertikal ravishda harakatlantiradi (ikkalasi ham katta L shaklini hosil qiladi). Natijada, ot har bir harakatda oq va qora kvadratlar o‘rtasida almashtiriladi. Harakatlanayotganda, ot o‘z manziliga yetib borish uchun donalar ustidan sakrashi mumkin. Otning bir vaqtni o‘zida sakkizta yurish varianti bo‘lishi mumkin. Oʻyin boshida faqat otlar va piyodalar harakatlantirilishi mumkin bo‘lgan donalar hisoblanadi. 

 Turli ot donalari 
Hatto standart Staunton andozasiga mansub to‘plamlar orasida ham donalar uslubi turlicha bo‘lishi mumkin. Ayniqsa, ot figuralarida bu farqlar yaqqol koʻrinadi. Quyida ba’zi misollar keltirilgan.

 

 
 Barden, Leonard (1980), Play better Chess with Leonard Barden, Octopus Books Limited, pp. 10, 11, ISBN 0-7064-0967-1
 Brace, Edward R. (1977), An Illustrated Dictionary of Chess, Hamlyn Publishing Group, p. 155, ISBN 1-55521-394-4
 Flear, Glenn (2007), Practical Endgame Play: beyond the basics, Everyman Chess, ISBN 978-1-85744-555-8
 Hooper, David; Whyld, Kenneth (1996) First pub. 1992, The Oxford Companion to Chess (2nd ed.), Oxford University Press, ISBN 0-19-280049-3
 Mednis, Edmar (1993), Practical Knight Endings, Chess Enterprises, ISBN 0-945470-35-5

 
Piececlopedia: Knight by Fergus Duniho and Hans Bodlaender, The Chess Variant Pages
“The Knight Challenge” by Edward Winter
Turkum:Shaxmat donalari
Auf Wiedersehn But Not Goodbye

Auf Wiedersehn But Not Goodbye – Birinchi jahon urushi davriga oid qoʻshiq boʻlib, 1916-yilda chop etilgan. Musiqasi Fred W. Vanderpool tomonidan bastalangan, soʻzlari esa Louis Weslyn tomonidan yozilgan. Qoʻshiq A. J. Stansy Music, Inc. nashriyoti tomonidan Nyu-York shahrida nashr etilgan.

Qoʻshiq notalari muqovasida gullar bilan bezatilgan. Ushbu muqova amerikalik rassom Albert Wilfred Barbelle tomonidan yaratilgan. Asar vokal va fortepiano uchun moʻljallangan.

 Matni 
The crossroads of our lives have brought us sorrow 
We falter at the parting of the way 
How can I face the sadness of tomorrow, 
Still thinking of the joy of yesterday? 
To know I've lost your love will always grieve me
But hope will fill my heart until I die 
Don't say "Goodbye forever" 
when you leave me Just "Auf wiedersehn" but not "Goodbye" 
The crossroads of our lives have brought us sorrow 
We falter at the parting of the way
How can I face the sadness of tomorrow, 
Still thinking of the joy of yesterday? 
To know I've lost your love will always grieve me, 
But hope will fill my heart until I die
Don't say "Goodbye forever" when you leave me 
Just "Auf wiedersehn" but not "Goodbye!"

 

Turkum:Birinchi jahon urushi qo‘shiqlari
Abaciscus shaneae

Abaciscus shaneae – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1993-yilda Jeremy Daniel Holloway tomonidan ilmiy jihatdan tasvirlangan.

Tur Borneo orolida uchraydi. Kapalakning qanot kengligi taxminan 17 millimetrni tashkil qiladi.
 

Turkum:Boarmiini
Т-90

T-90 „Vladimir“ – Rossiya tomonidan ishlab chiqilgan jangovar tank boʻlib, T-72 tanklar oilasiga mansub. U 1992-yilda „T-90“ nomi bilan (GABTU indeksi: „Obyekt-188“) qurolli kuchlar xizmatiga qabul qilingan. Mazkur tank T-72B modelining chuqur modernizatsiyasiga asoslanib, uni T-80U darajasidagi jangovar imkoniyatlarga yetkazish maqsadida yaratilgan.

 

 
 S. Suvorov. T-90. Perviy seriyniy rossiyskiy tank. – Moskva: Texnika – molodyoji, Vostochniy gorizont, 2002. – 54 s. – (Tankomaster). – 2500 ekz.
 S. V. Ustyansev, D. G. Kolmakov. Boevie mashini Uralvagonzavoda. Tank T-72. – Nijniy Tagil: Uralvagonzavod, Media-Print, 2004. – (Boevie mashini Uralvagonzavoda).
Т-70

T-70 – Ulugʻ Vatan urushi davridagi Sovet yengil tanki. 1941-yil oktyabr-noyabr oylarida Gorkiy avtomobil zavodida oʻsha davrdagi yengil tanklarning butun mahalliy liniyasining yetakchi ishlab chiqaruvchisi Nikolay Aleksandrovich Astrov boshchiligida ishlab chiqilgan. 1942-yil yanvar oyida T-70 qizil armiya tomonidan qabul qilindi va bir nechta mashinasozlik zavodlarida ommaviy ishlab chiqarildi.
Ilyos Arabov

Arabov Ilyos Ismatovich (Buxoro viloyati) — oʻzbekistonlik maqomchi xonanda va sozanda. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist.

 Hayoti 
Ilyos Arabov Buxoro viloyatida tugʻilgan. 1991-yilda umumiy oʻrta taʼlim maktabida tahsil olish bilan birga 5-son bolalar musiqa maktabida dutor chalishni oʻrgangan. 1998–2002-yillarda Buxoro davlat sanʼat bilim yurtining „Anʼanaviy ijrochilik“ boʻlimida tahsil olganhttps://qalampir.uz/uz/news/-2511-98520. Shu yili Oʻzbekiston konservatoriyasiga oʻqishga kirgan va 2006-yilda bakalavr, 2008-yilda magistratura darajasini tugatgan. 2010-yildan bir qancha yillar Oʻzbekiston konservatoriyasining „Anʼanaviy ijrochilik“ kafedrasida dutor sinfiga oʻqituvchilik qilgan. Hozir Ilyos Arabov „Yunus Rajabiy“ nomidagi Oʻzbek milliy musiqa sanʼati institutining „Maqom cholgʻu ijrochiligi“ kafedrasida kafedra mudiri, professor lavozimida faoliyat yuritmoqdahttps://old.gov.uz/uz/news/view/32023.

 Faoliyati 
Ilyos Arabov oʻzbek milliy musiqa sanʼatini Fransiya, Germaniya, Portugaliya, Belgiya, AQSH, Buyuk Britaniya, Isroil, Estoniya, Latviya, Litva, Vengrya, Gruziya, Azerbayjan, Turkiya, Hindiston, Marokko, Xitoy va Rossiyada targʻib qilganhttps://gov.uz/oz/madaniyat/news/view/33277. Uning ijrosida radio va televideniya oltin fondiga kiritilgan quyidagi mashhur asarlar mavjud: „Qaro zulfing“, „Qomati“, „Qurbon oʻlam“, „Bebokcha“, „Bilmas“, „Bozurgoniy“, „Na boʻlgʻay“, „Aylab keling“, „Sallamno“, „Gul uzorim“, „Galdr-1-2“, „Oʻtdimu“, „Dilxiroj“, „Saraxbori Dugoh“, „Savti Kalon“, „Mugʻulchai Navo“.

U Sami Yusufning taklifi bilan uning 2023-yilgi konsertida Alisher Navoiy gʻazallaridan birini kuylab, chiqish qilgan.

2025-yilda Buyuk Britaniya London shahri SOAS universitetida ilk bor o'zbekistonlik ijrochi sifatida master class o'tkazgan. 

 Mukofotlari 
 2003-yil — Yunus Rajabiy nomidagi VI Respublika maqom ijrochilari tanlovida 1-oʻrin;
 2008-yil — „Nihol“ davlat mukofoti;
 2011-yil — „Sharq taronalari“ xalqaro festivalida YUNESKO maxsus sovrini;
 2014-yil — „Eʼtirof–2014“ mukofotining „Yilning eng yaxshi anʼanaviy qoʻshiqlar ijrochisi“ yoʻnalishida gʻolibi;
 2018-yil - "Ehtirom" mukofoti
 2018-yil — Boku shahridagi „Mugʻom olami“ xalqaro festivalida 1-oʻrin;
 2021-yil — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artisthttps://old.gov.uz/uz/news/view/32023.

 Ijod namunalari 

 Bozurgoniy YouTubeda 

 Ilmiy faoliyat 
Ananaviy_cholgu_ijrochiligi_Dutor 

 

 
 

Turkum:Oʻzbekistonlik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Buxoro viloyatida tugʻilganlar
Abaciscus stellifera

Abaciscus stellifera – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Bu tur dastlab 1896-yilda entomolog William Warren tomonidan Enantiodes stellifera nomi bilan ilmiy jihatdan tasvirlangan. Tur shimoli-sharqiy Himolaylar hududida uchraydi.

 

Turkum:Boarmiini
Abaciscus tristis

Abaciscus tristis – Geometridae oilasiga mansub kuya turi va Abaciscus turkumining asosiy turi hisoblanadi. Ushbu tur 1889-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tasvirlangan. Tur Himolay, Gʻarbiy va Janubiy Xitoy, Tayvan hamda Borneo hududlarida uchraydi.

Mazkur tur yuqori togʻ oʻrmonlarida, 1000 dan 2000 metr balandlik oraligʻida kam uchraydi.
 

Turkum:Boarmiini