Termografik kamera

right|thumb| Oʻrta infraqizil nurda olingan Pomeranian tasviri
Termografik kamera (shuningdek, infraqizil kamera yoki termal tasvirlash kamerasi, deb ham ataladi) infraqizil (IR) nurlanish yordamida tasvir hosil qiladigan qurilma boʻlib, koʻrinadigan yorugʻlik yordamida tasvir hosil qiluvchi oddiy kameraga oʻxshatish mumkin. Koʻrinadigan yorugʻlik kamerasining 400-700 (nm) diapazoni oʻrniga, infraqizil kameralar taxminan 1000 dan toʻlqin uzunliklariga sezgir hisoblanadi. (1  mkm) taxminan 14000 gacha nm (14 mkm) gacha mos keladi. Ular taqdim etgan maʼlumotlarni olish va tahlil qilish amaliyoti termografiya deyiladi.

 Tarix 

 Birinchi termografik kamera 
1929 yilda venger fizigi Kalman Tixanyi Britaniyada havo hujumidan mudofada qoʻllash uchun infraqizil nurlarga sezgir (tungi koʻrish) elektron kamerani ixtiro qildi. Birinchi ishlab chiqilgan termografik kamera infraqizil chiziqli skaner edi. Bu kamera 1947 yilda AQSh harbiylari va Texas Instruments tomonidan yaratilgan   va bitta rasmni yaratish uchun bir soat vaqt sarflashgan. Texnologiyaning tezligi va aniqligini oshirish uchun ilmiy izlanishlar olib borilgan boʻlsa-da, eng muhim omillardan biri tasvirni skanerlash bilan bogʻliq.,

 Aqlli sensorlar 
Xavfsizlik tizimlarini rivojlantirishning muhim yoʻnalishlaridan biri signalni aqlli baholay olish qobiliyati, , tahdid mavjudligi haqida ogohlantirish edi. AQShning strategik mudofaa tashabbusi rag‘batlantirilishi bilan „aqlli datchiklar“ keng qoʻllanila boshlandi. Bu sezish, signalni chiqarish, qayta ishlash va tushunishni birlashtirgan sensorlar hisoblanadi. Smart sensorlarning ikkita asosiy turi mavjud. Koʻrinadigan diapazonda foydalanilganda " koʻrish chipi " deb ataladigan narsaga oʻxshash biri, integratsiyalashgan mikrosxemalarning oʻsishining ortishi tufayli aqlli sensorlash usullaridan foydalangan holda oldindan ishlov berishga imkon beradi. Boshqa texnologiya aniq foydalanishga koʻproq yoʻnaltirilgan dizayni va tuzilishi orqali oʻzining dastlabki ishlov berish maqsadini amalga oshiradi.National patent no. 47722◦/80.

 Operatsion nazariyasi 
thumb|Havo sharidagi harorat oʻzgarishini koʻrsatadigan termal tasvir

 
thumb|Issiq va sovuq qonli mavjudotlar oʻrtasidagi kontrastni koʻrsatadigan qoʻl atrofidagi ilonning termografik tasviri
Termografik kameralarni ikki turga boʻlish mumkin: sovutilgan infraqizil tasvir detektorlari va sovutilmagan detektorli kameralar.

 Sovutilgan infraqizil detektorlar 
thumb|Bir nechta kaltakesaklarning termografik tasviri
thumb| Gretsiyadagi aeroport terminalida termal tasvir kamerasi va ekrani. Termal koʻrish, infektsiya belgilaridan biri boʻlgan isitmani aniqlay oladi.
Sovutish ishlatiladigan yarimoʻtkazgich materiallarining ishlashi uchun zarur. Odatiy ish harorati gacha oʻzgarib turadi. Detektor texnologiyasiga qarab xona haroratidan biroz pastroqqa joylashtiriladi. Koʻpgina zamonaviy sovutilgan detektorlar 60 Kelvin (K) dan 100 K gacha (-213 dan −173 gacha) ishlaydi. °C), turiga va ishlash darajasiga qarab.

 Ilovalar 
thumb|Germaniya Federal Politsiyasining Eurocopter EC135 vertolyotidagi termografik kamerasi
Dastlab Koreya urushi davrida harbiy foydalanish uchun ishlab chiqilgan.  termografik kameralar asta-sekin tibbiyot va arxeologiya kabi turli sohalarda ham foydalanilmoqda. Narxlarning pasayishi sababli infraqizil koʻrish texnologiyasini keng qoʻllashga yordam berdi. Ilgʻor optika va murakkab dasturiy interfeyslar IR kameralarining koʻp qirraliligini oshirishda davom etmoqda.

 Qishloq xoʻjaligi, masalan, urugʻlik hisoblagichi 
 Binoni tekshirish
 Nosozliklarni aniqlash va muammolarni bartaraf etish
 Bino izolatsiyasining energiya auditi va sovutgichning oqishini aniqlash 
 Tomni tekshirish
 Uyda ishlash
 Devor va tomlardagi namlikni aniqlash (va shuning uchun koʻpincha mogʻorni tozalashning bir qismi)
 Gʻisht devorlarining strukturaviy tahlili
 Huquqni muhofaza qilish va terrorizmga qarshi kurash 
 Mamlakatga tashrif buyuruvchilarni karantin monitoringi
 Harbiy va politsiya nishonlarini aniqlash va olish: oldinga infraqizil, infraqizil qidiruv va kuzatish
 Vaziyatni kuzatish va kuzatish
 Texnik kuzatuvga qarshi choralar
 Termal qurol koʻrinishi
 Qidiruv va qutqaruv ishlari
 Yongʻinga qarshi operatsiyalar
 Termografiya (tibbiy) — tashxis qoʻyish uchun tibbiy test
 Veterinariya termal tasviri
 Dastur jarayoni monitoringi
 Ishlab chiqarish muhitida sifat nazorati
 Mexanik va elektr jihozlariga prognozli texnik xizmat koʻrsatish (erta nosozlik haqida ogohlantirish).

thumb|250x250px| termal kamera yordamida kosmos ko‘rilganida, 2010 AB78 asteroidi fondagi yulduzlarga qaraganda qizg‘ishroq ko‘rinadi, chunki u yorug‘likning katta qismini uzunroq infraqizil to‘lqin uzunliklarida chiqaradi. Koʻrinadigan yorugʻlikda va yaqin infraqizilda u juda zaif va koʻrish qiyin.