Syringa vulgaris

Syringa vulgarisframelesslink=|alt=|framelessLeast Concern  (IUCN 3.1)Ilmiy tasniflash OʻsimliklarYuksak oʻsimliklar Gulli oʻsimliklar Ikki urugʻpallalilar AsteridsLamialesOleaceaeSyringaS. vulgarisBinar nomi Syringa vulgarisL.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Van_Gogh_-_Fliederstrauch.jpeg/220px-Van_Gogh_-_Fliederstrauch.jpeg|thumb| Lilaklar, Vinsent van Gog tomonidan, 1889-yil
Syringa vulgaris, nilufar yoki oddiy nilufar, Bolqon yarim orolida oʻsuvchi Oleaceae oilasiga mansub gullaydigan oʻsimlik turiRushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins .Med-Checklist: Syringa vulgarisFlora Europaea: Syringa vulgaris. Bahorda xushboʻy gullari uchun oʻstiriladigan bu katta buta yoki kichik daraxt shaklida boʻlib, Yevropa, Osiyo va Shimoliy Amerikaning ayrim qismlarida tabiiylashtirilganBiota of North Idaho America Program, Syringa vulgarisAltervista Flora Italiana, Syringa vulgarisIllinois wildflowers, common lilac, Syringa vulgaris.

 Tavsif 
Syringa vulgaris - katta bargli buta yoki koʻp poyali kichik daraxt shaklida oʻsadi, balandligi gacha oʻsadi. Poyaning diametri In second-growth woodlands of New England, a thicket of lilac may be the first indication of the cellar-hole of a vanished 19th-century timber-framed farmhouse.. Poʻstlogʻi kulrangdan kulrang-jigarranggacha, yosh poyalari silliq, yoshi kattaroq poyalarida poʻstloq boʻladi. Barglari oddiy, uzunligi , kengligi 3–8 sm. Ular qarama-qarshi juft yoki baʼzan uchtadan boʻlib joylashgan. Mevasi quruq, silliq, jigarrang koʻsak, 1-2 sm uzunlikda, ikki qanotli urugʻlarni chiqarish uchun ikkiga boʻlinadiRushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins ISBN 0-00-220013-9.Blamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). Flora of Britain and Northern Europe. ..

 Taksonomiya va nomlash 
Syringa vulgaris birinchi marta 1753-yilda Karl Linney tomonidan tasvirlangan, tavsif " Species Plantarum " da nashr etilgan. Lotin tilida vulgaris „umumiy“ („keng tarqalgan“ maʼnosida) degan maʼnoni anglatadi.

 Bogʻ tarixi 
Nilufarlar — S. vulgaris persica mayinroq, kichikroq «fors nilufari», hozirda tabiiy duragay hisoblangan. Shimoliy Yevropa bogʻlariga 16-asr oxirida Usmonli bogʻlaridan kirib kelganThe botanic homeland of S. vulgaris was identified in 1828, when naturalist Anton Rocher found truly wild specimens in Balkans .. Muqaddas Rim imperatorining elchisi Ojyer Giselin de Busbecq, 1562-yilda Karol Klusiusga nilufar koʻchatini yetkazib bergan. Loudonning fikricha, fors nilufari ingliz bogʻlariga oqsoqol Jon Tradeskant tomonidan kiritilganLoudon, Arboretum (1838:49), noted in R.T. Gunther, Early British Botanists and their Gardens (Oxford: Frederick Hall) 1922:339..

Amerika koloniyalarida nilufarlar XVIII asrda paydo boʻlganAnn Leighton, American Gardens in the Eighteenth Century (University of Massachusetts Press) 1986:445.

 Kultivatsiya 
Nilufar bogʻlarda juda mashhur bezak oʻsimligidir, chunki uning jozibali, yoqimli hidli gullari yozning boshida koʻplab atirgullar va boshqa yoz gullaridan oldin paydo boʻladi.

Yozning oxirida nilufarlar Erysiphaceae dan biri boʻlgan Erysiphe syringaedan zararlanishi mumkinB. Ing, „An Introduction to British Powdery Mildews“, in The Mycologist 5.1 (1990:24–27).. Gʻarbiy va shimoliy Yevropada keng tarqalganBlamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). Flora of Britain and Northern Europe. ISBN 0-340-40170-2.. Shimoliy Amerikada u Nyu-Xempshir shtatining davlat guli sifatida tanlanganNew Hampshire Revised Statute Annotated (RSA) 3:5.

 
S. vulgarisning koʻplab navlari boʻlib, ularning aksariyatining boʻyi dan oshmaydiHuxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan .. 1876-yildan 1927-yilgacha Fransiyaning Nensi shahrida yashovchi Viktor Lemoine 153 dan ortiq nomli navlarni yaratgan, ularning aksariyatini bugungi kunda ham savdoda topish mumkin. 
thumb|Syringa vulgaris
Buyuk Britaniyada Syringa vulgarisning ayrim navlari Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan:
thumb|Syringa vulgaris
Bitta gulli:

 „Andenken va Ludwig Späth“ (toʻq pushti/qizil)
 „Ester Staley“ (S. × hyacinthiflora - och nilufar gullari)
 „Firmament“ (och koʻk)
 „Sezgi“ (qirrali binafsharang gullar)
 „Vestale“ (oq gulli)

Ikkita gullar:

 'Ketrin Havemeyer' (nilufar)
 „Madam Lemoine“ (oq)
 „Xonim Edvard Xarding“ (chuqur pushti/qizil)
 „Primrose“ (och sariq gullar)

Oddiy nilufar gullari asal, shakar, oziq-ovqat va boshqa shirinliklarni xushboʻylash uchun ishlatiladi.

 Galereya 

 

Turkum:Bonsai uchun ishlatiladigan o‘simliklar
Turkum:Bog‘ o‘simliklari
Turkum:Dorivor oʻsimliklar
Turkum:Yevropa o'simliklari