Ervin Umerov

Ervin Osmanovich Umerov (1938-yil 1-may, Qrim ASSR, Yana-Sala qishlogʻiNine – Rogovo, Krasnogvardeyskiy rayon Krima. – 2007-yil 24-fevral, Moskva) – qrim-tatar yozuvchisi, jurnalist, tarjimon.

 Tarjimai holi 
Ervin 1938-yil 1-may sanasida Qrimda xizmatchi (oʻqituvchi) oilasida tugʻilgan. 1944-yilda oilasi repressiyaga uchragach, ota-onasi bilan birga Oʻrta Osiyoga, Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati Oltiariq tumani Palasan qishlogʻiga surgun qilingan. Yosh Ervin Oltiariq tumani markazida Palasandan olti kilometr uzoqlikda A. S. Pushkin nomidagi 1-sonli oʻrta maktabda taʼlim olib, uni 1957-yilda tamomlagan. Vaqt oʻtishi bilan neftni qayta ishlash zavodida chilangar, soʻng viloyat statistika boshqarmasida inspektor boʻlib ishlagan.

1960-yilda doʻsti Emil Amit bilan birga Moskvadagi A. M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutiga oʻqishga kirdi. Shundan keyin 5 yil davomida „Lenin bayrogʻi“ (Toshkent – Oʻzbekiston Kompartiyasi MK organi, qrim-tatar tilida nashr etiladigan) gazetasida adabiy xodim boʻlib ishladi. Butunittifoq radiosi adabiy eshittirish bosh tahririyati SSSR xalqlari adabiyoti boʻlimi muharriri, keyinchalik 1976-yildan nafaqaga chiqqunga qadar „Bolalar adabiyoti“ nashriyotining SSSR xalqlari adabiyoti boʻlimi katta muharriri lavozimlarida ishlab keldi.

Umerov 1966-yildan SSSR Jurnalistlar uyushmasi aʼzosi, 1978-yildan SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi edi.

Umerovning qizi Edina ssenariychi va rejissor.

Jurnalist 1980-yillarning oxirida Qrimga koʻchib oʻtdi. 1993-yildan buyon Simferopolda yashagan, uy-joy olish uchun navbatda turgan. Umerov 2007-yil 24-fevralda ogʻir xastalikdan keyin Moskvada vafot etdi va Qrimda dafn qilindi.

 Ijodiy faoliyati 
Ijodini jurnalistika sohasidan boshlagan: Fargʻona viloyat gazetalarida qishloq muxbiri sifatida faoliyat yuritgan. 1959-yili Oʻzbekiston SSR badiiy adabiyoti nashriyoti tomonidan Moskvada oʻtkazilayotgan Oʻzbekiston sanʼati va adabiyoti dekadasida nashr etilgan Qrim-tatar adiblarining „Umrimiz kunlari“ toʻplamida uning hikoyasi chiqqan.

Yozuvchi oʻzining deportasiyaga munosabatini „Yolgʻizlik“, „Qora poyezd“, „Ijozat“ (1960-yillar oxirida yozilgan) hikoyalarida ifodalagan, mazmun jihatdan oʻsha paytlarda chop etilishi mumkin boʻlmagan va qoʻlda yozilgan „Yolgʻizlik“ hikoyasi alohida eʼtirofga loyiq deb topilgan.

Ervin 40 yildan ortiq adabiy faoliyati davomida u SSSR respublikalari turkiyzabon yozuvchilarining 50 dan ortiq kitoblarida – mualliflik va rus tiliga tarjima qilingan asarlarini nashr etgan.

Umerov 2002-yilda Moskvadagi „Tekst“ nashriyoti Soros jamgʻarmasi koʻmagida deportasiya mavzusiga bagʻishlangan va hujjatli hikoyalarni oʻz ichiga olgan „Qora poyezd“ toʻplamini chop etdi.

 

 
 Nagaev S. Yurek araretinen yaza // Yashlikʼkʼaxas duygʼunen. – Tashkent, 1979. – S. 30-43.
 Seferova F. A. Oppozitsiya „egoizm-altruizm“ v proizvedeniyax E. Umerova // Eticheskie ideali krimskotatarskoy prozi 60-80-x gg. XX veka. – Simferopol, 2009. – S. 160—182.
 Shukur S. Pamyati pisatelya Ervina Umerova // Literaturniy Krim. – 2007, 9 marta. – S. 12.
 

 
 

Turkum:Qrim-tatarlar
Turkum:SSSR jurnalistlari
Turkum:Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Turkum:Sovet yozuvchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar
Turkum:Oʻzbekistonlik tarjimonlar