Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Yelena Kuzmina

Yelena Aleksandrovna Kuzmina (1909-yil 4-fevral, Tiflis, Rossiya imperiyasi – 1979-yil 15-oktyabr, Moskva, SSSR) – sovet kino aktrisasi, RSFSR xalq artisti (1950). Uchta Stalin mukofoti sovrindori (1946, 1948, 1951).

 Hayoti 
Yelena Kuzmina 1909-yil 4-fevralda (baʼzi maʼlumotlarda 17-fevralda) Tbilisida tugʻilgan. Uning otasi Aleksandr Kuzmin suv inshootlari muhandisi boʻlgan. Aktrisaning bolaligi Toshkentda oʻtgan. Toshkent xotin-qizlar gimnaziyasiga oʻqishga kirgan, biroq tez orada uyda oʻqishga oʻtdi. Toshkentda Sovet hokimiyati oʻrnatilgandan keyin maktabga qaytgan. Keyin esa oilasi bilan Tbilisiga koʻchib ketgan.

U 1925-yilda Tbilisidan Leningradga oʻqish uchun kelgan va ikki yil vaqt sarflablab, FEKS kino ustaxonasiga oʻqishga kirgan va uni 1930-yilda bitirgan. 1929-yilda aktyorlik faoliyatini boshlagan. Uning debyut roli „Yangi Bobil“ badiiy filmidagi kommuna ayol Luiza boʻlganBRE statya=KUZMINA id=2119664 god=2004.

Uning ijodidagi yetakchi mavzu hayotning ogʻir sinovlarida kuchli ayol xarakterini shakllantirish boʻlgan.

„Maxfiy topshiriq“ filmidagi razvedkachi Mariya-Marta rolida Kuzminaning mahorati yaqqol namoyon boʻlgan. Aktrisa ikkita rolni mahorat bilan oʻynagan (beadab va shafqatsiz Gestapo xodimi hamda yumshoq, samimiy, oʻz burchini fidokorona va kamtarlik bilan bajargan sovet ayoli).

Komediya qahramoni sifatida Kuzmina tor burjua dunyosida yashovchi filist Mariya Konstantinovna („Duel“) rolida va Aurora Bompas („U eriga qanday yolgʻon gapirdi“) rolini ijro etgan.

„Jannatdagi soʻnggi tun“ („Jannatdan qochish“) filmida aktrisa jahldor, shafqatsiz Sanda Kitsanning rolini oʻynagan.

Yelena Aleksandrovna Kuzmina 1979-yil 15-oktyabrda 71 yoshida Moskvada vafot etgan. U Novodevichy qabristoniga, erining yoniga dafn etilgan.

 Oilasi 
 Boris Vasilyevich Barnet (1902—1965) – Birinchi eri (1929—1936) – kinorejissyor, RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1935), Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1951).
 Natalya (1934–1994) – Qizi – doktor, tibbiyot fanlari nomzodi.
 Eri – Aleksandr Pavlovich Alliluyev (1931—2021),
 Mixail Aleksandrovich Alliluyev (1958—1986) – Nabirasi.
 Yelena – nevarasi.
 Mixail Ilich Romm (1901–1971) – Ikkinchi eri (1936-yildan) – kinorejissyor, SSSR xalq artisti (1950).

 Mukofotlari 
 RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1935).
 Ikkinchi darajali Stalin mukofoti (1946) – „217-sonli odam“ filmidagi Tatyana Krilova roli uchun (1944).
 Birinchi darajali Stalin mukofoti (1948) – „Rossiya masalasi“ filmidagi Jessi roli uchun (1947).
 Birinchi darajali Stalin mukofoti (1951) – „Maxfiy topshiriq“ filmidagi Marta Shirk roli uchun (1950).
 RSFSR xalq artisti (1950).

 

Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar
Vladimir Blum

Vladimir Ivanovich Blum (1877-yil – 1941-yil) – rus va sovet teatr tanqidchisi, jurnalist.

 Hayoti 
Vladimir Blum 1877-yilda Odessada tugʻilganKamenniy A. E. Kto est kto. – Odessa : OKFA, 1999 . – 543 s.. 1907-yilda Moskva universitetining tarix va filologiya fakultetini tamomlagan. U Nijniy Novgorod gimnaziyasida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1907-yilda „Rus fikri“ jurnalida jurnalist sifatida debyut qilganEstrada Rossii. XX vek: Ensiklopediya Otv. red. Ye. D. Uvarova. M.: OLMA-PRYeSS, 2004. 863 s..

Vladimir Blum 1917-yilda KPSS ga aʼzo boʻlganBlyum Vladimir Ivanovich Teatralnaya ensiklopediya. Tom 1 / Glav. red. S. S. Mokulskiy – M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1961. – 1214 stb. s ill., 12 l. ill.. 1917-yildan „Sotsial-demokrat“, „Izvestiya Moskva ishchilar deputatlari kengashi“, „Pravda“, „Umumrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining Izvestiya“ gazetalari va boshqa nashrlarning xodimi boʻlib ishlagan. 1919–1921-yillarda „Teatr xabarnomasi“ jurnalida, 1924–1926-yillarda „Yangi tomoshabin“ jurnalida bosh muharrir boʻlgan. U Leningraddagi „Sanʼat hayoti“ jurnalining Moskva shahri vakili boʻlgan va Bosh repertuar qoʻmitasining musiqa va teatr boʻlimini boshqargan.

Vladimir Blum „Izvestiya“, „Pravda“ va boshqa markaziy gazetalarda maqolalar chop ettirgan. Oʻz maqolalarida yangi sovet teatr repertuarini qoʻllab-quvvatlagan. , teatr ensiklopediyasiga koʻra, u klassik merosning rolini va Moskva badiiy teatrining ahamiyatini kam baholagan. Sovet sanʼatida mafkuraviy „poklik“ ni himoya qilib, Bulgakov pyesasi asosida „Turbinlar kunlari“ va Korneychuk pyesi asosida „Bogdan Xmelnitskiy“ kabi spektakllar qoʻyilmasligi haqida yozgan. U 1929-yilda „Satira jonlanadimi?“ maqolasida „satira ishchilar va dehqonlar davlatchiligiga zarar keltiradi“ degan fikrni bildirgan. Bu esa markaziy matbuotda bir qator eʼtirozlarga sabab boʻlgan.

Vladimir Blum 1941-yilda Toshkentda vafot etganChukovskaya L. K. Zapiski ob Anne Axmatovoy.

 Oilasi 
Xotini – Mariya Mixaylovna Blum.

Qizi – Balakina (Blum) Muza Vladimirovna.

Qizi – Blum Ariadna Vladimirovna.

Qizi – Blum Kira Vladimirovna.

Nabirasi – Blum Vadim Stepanovich.

Nevarasi – Blum Vladimir Vadimovich.

Nevarasi – Arendaruk (Blum) Aleksandra Vadimovna.

 
 Dmitriev Yu. A. Ya jil togda… M., 1995. S. 30-32.

 

 
 D. I. Zolotnitskiy. Beskin – Blyum – Zagorskiy // Teatralnaya kritika 1917—1927 godov: Problemi razvitiya: Sbornik nauchnix trudov / Redkol. A.Ya. Altshuller, N. A. Tarshis, A. A. Ninov, Yu. A. Smirnov-Nesvitskiy. L.: LGITMiK, 1987. 172 s. — obzor deyatelnosti, izbrannaya bibliografiya.
 
 Blyum V. I. A. Korneychuk „BOGDAN XMYeLNITsKIY“. 1648 g. Pesa v 4 d. – statya 1939 g. na sayte Histor!ans.in.ua.

Turkum:Toshkent shahrida vafot etganlar
Turkum:Jurnalistlar
Turkum:1877-yilda tugʻilganlar
Turkum:1941-yilda vafot etganlar
Mariya Androsova-Ionova

Mariya Nikolayevna Androsova-Ionova (14 oktyabr 1864-yil, Yoqut viloyati — 1941-yil, Toshkent) – yakut eposining muallifi va ijrochisi, folklorshunos.

 Hayoti 
Mariya Nikolayevna Androsova-Ionova 1864-yil 14-oktyabrda Yoqut viloyati, Boturu ulusi, Ikkinchi Igideyskiy ovulida tugʻilgan. Yetim qolib, bobosi qoʻlida katta boʻlgan.

U 1893-yilda surgun qilingan „Narodnaya Volya“ aʼzosi V.M.Ionovga turmushga chiqqan.

1899—1910-yillarda Yakutskda, 1910–1917-yillarda Petrogradda, 1917–1922-yillarda Kiyevda yashagan.

1922–1930-yillarda u SSSR Fanlar akademiyasining Antropologiya va etnografiya muzeyida (Kunstkamera) ishlagan.

U Fanlar akademiyasining Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Nyurbinskiy va Vilyuyskiy viloyatlaridagi ekspeditsiyalarida qatnashgan.

Mariya Nikolayevna Androsova-Ionova umrining soʻnggi yillarini Moskvada oʻtkazgan. Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan evakuatsiya qilingan va 1941-yilda Toshkentda vafot etganKorkina Ye. I. Iz jizni i deyatelnosti M. N. Ionovoy-Androsovoy: Sb. nauch. tr. – Yakutsk, 1986..

 Oilasi 
V.M.Ionov bilan nikohidan toʻrt farzand tugʻilgan, ikkita oʻgʻli yoshligida vafot etgan.

Katta qizi Lyudmila siyosiy faoliyati uchun ikki marta turli muddatlarga hukm qilingan (1924-yil 10-iyunda – Leningradda hibsga olingan. 16-mayda u konslagerga 3 yilga hukm qilingan va Solovetskiy maxsus lageriga joʻnatilgan. 1925-yil Verxne-Ural siyosiy izolyatoriga oʻtkazilgan. 1927-yil iyun oyida Sibirga 3 yilga surgun qilingan va Narim oʻlkasiga yuborilgan). 1930-yillarning boshlarida Lyudmila Vsevolodovna Ionova onasining iltimosiga binoan 3 yil yashash huquqini cheklash bilan ozod qilingan. Qozonda yashagan, keyinchalik Olmaotaga surgun qilingan, statistik inspektor boʻlib ishlagan. U uchinchi marta 1937-yil 16-oktyabrda Sovet hokimiyatiga qarshi qoʻzgʻolonni tayyorlashda ishtirok etganlikda soxta ayblovlar bilan hibsga olinganSayt NIPTs „Memorial“ OB IONOVOY L. – v POMPOLIT . 21-noyabr kuni u VMNga hukm qilindi va oʻsha kuni qatl etilgan.

Ionovning kenja qizi Olga Vsevolodovna tarixchi olim boʻlgan.

 Ijodi 
Mariya Nikolayevna bir nechta kitoblar muallifi hisoblanadiObrazsi narodnoy literaturi. – T. 1, Vip. 3. .

U E.K.Pekarskiyga „Yoqut tili lugʻati“ ilmiy ishini yozishda til mutaxassisi sifatida katta yordam bergan.

 Nashr qilingan asarlari 
 E.K.Pekarskiy tomonidan toʻplangan Yoqut xalq adabiyoti namunalari (Sankt-Peterburg, 1909-yil).
 Sovet folklori (1936 yil).
 Dabaan: Moskvadagi birodarlik almanaxi (1938-yil).

Ionovlar materiallarining aksariyati 1940-yilda A. A. Popov tomonidan nashr etishga tayyorlanganAlekseev N. A., Kuzmina Ye. N., Toburokov N. N. Folklor i traditsionnie obryadi yakutov: Vstupitelnaya statya // Obryadovaya poeziya saxa (yakutov). – Novosibirsk: Nauka, 2003..

 

Turkum:1941-yilda vafot etganlar
Turkum:Folklorshunoslar
Andrey Fatyanov

Andrey Yefremovich Fatyanov (1906-yil 14-sentyabr — 1942-yil 24-sentyabr) — 14-armiyaning 5-alohida tezyurar bombardimonchi aviatsiya polkining eskadron komandiri yordamchisi, katta leytenant. Sovet Ittifoqi Qahramoni.

 Hayoti 
Andrey Yefremovich Fatyanov 1906-yil 1-sentyabrda Novaya Dmitrievka qishlogʻida (hozirgi Ulyanovsk viloyati Radishchevskiy tumanida) dehqon oilasida tugʻilgan. Millati rus. Qishloq xoʻjaligida va qurilishda ishchi boʻlib ishlagan.

1928-yil sentyabrda O‘zbekiston SSR Toshkent shahar harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Kichik komandirlar maktabini, 1931-yilda Kachin harbiy uchuvchilar maktabini tamomlagan. 1939-1940-yillardagi Sovet-Fin urushida qatnashgan. 5-alohida tezyurar bombardimonchi aviatsiya polkining eskadron komandiri yordamchisi katta leytenant Andrey Fatyanov dushman qoʻshinlari, temir yoʻl kesishmalari va bazalarini bombardimon qilish boʻyicha oltita muvaffaqiyatli jangovar missiyani amalga oshirgan. A. E. Fatyanov 1940-yil 4-fevralda dushman hududida urib tushirilgan eskadron samolyotini topib, u yerga qoʻngan va ekipajni oʻz aerodromiga yetkazgan.

Katta leytenant Andrey Yefremovich Fatyanov SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1940-yil 7-maydagi farmoni bilan "Finlyandiya oq gvardiyachilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini naʼmunali bajarganligi, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun „Lenin ordeni“, „Oltin yulduz“ medali va „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlangan.

Andrey Yefremovich Fatyanov 1941-yildan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida, soʻngra Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida sinovchi uchuvchi boʻlgan. 1942-yil 24-sentabrda sinov parvozi chogʻida halok boʻlgan. U Toshkent shahrida dafn qilingan.

 
 Geroi Sovetskogo Soyuza — uzbekistansi. — Tashkent, 1984.
 Kniga:Geroi Sovetskogo Soyuza 2
Ibrohim Tarpi

Ibrohim Amet Tarpi (1874-yil, Boqchasaroy, Tavrid gubernatorligi – 1946-yil, Toshkent) – qrim-tatar diniy va jamoat arbobi. Qrim muftiysi (1923–1924). Musiqa ijroiya qoʻmitasi aʼzosi (1917).

 Hayoti 
Ibrohim Tarpi 1874-yilda Boqchasaroyda tugʻilgan. Otasi kambagʻal dehqon Amet Tarpi boʻlib, meva va sabzavotlar yetishtirgan. Katta akasi, kitob sotuvchisi Ali Tarpi Terjiman. U Ismoil Gaspirali asarlarini tarqatishda faol qatnashgan. Ibrohim Tarpi Istanbul universitetining ilohiyot fakultetini tamomlagan.

Ibrohim Tarpi 1900-yillarning oʻrtalarida Baxchisaroydagi hukumatga qarshi harakat yigʻinlarida qatnashgan. U Ismoil Gaspirali tarafdorlaridan boʻlgan. 1911-yilda Derekoy masjidiga imom etib tayinlangan. Ismoil Gaspiralining dafn marosimida Yalta jamoatchiligi nomidan soʻzga chiqqan.

1917-yil 12-martda Qrim xayrixohlik jamiyatini tuzgan musulmon inqilobiy qoʻmitasi rahbarlaridan biri boʻlgan. Vaqtinchalik Qrim musulmonlari ijroiya qoʻmitasi aʼzosi etib saylangan. 1917-yil 24-iyulda „Noʻmon Chelebidjixonga qarshi intrigalar va u yerda yetakchi mavqega ega boʻlishga urinishlari uchun“ Musiysk Ijroiya qoʻmitasidan chiqarib yuborildi. U Musiysk Ijroiya qoʻmitasiga muxolif boʻlgan ruhoniylar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan diniy-madaniy „Ulamolar ittifoqi“ga rahbarlik qilgan.

1920-yil 16-mayda Simferopolda Rossiya qurolli kuchlari bosh qoʻmondoni general Pyotr Vrangel raisligida oʻtkazilgan birinchi Umumqrim musulmonlar qurultoyining majlislarida qatnashgan.

1923-yil 10–15-yanvarda musulmonlarning 1-qurultoyi boʻlib, unda Qrim musulmonlari diniy ishlari boʻyicha xalq boshqarmasi (NURDMK) tuzish va Ibrohim Tarpini muftiylikka saylash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. 1923-yil iyun oyida Tarpi Ufada boʻlib oʻtgan II Butunrossiya musulmon ruhoniylarining qurultoyiga delegat sifatida yuborilgan. 1924-yil Qozonda boʻlib oʻtgan musulmonlar konferensiyasida qatnashgan.

Qrim musulmonlarining navbatdagi qurultoyi arafasida OGPU Tarpini muftiylikka qayta saylamaslikni tavsiya qilgan va 1924-yilda Adji Xalil Muslyadin muftiylikka saylangan. 1927-yil may oyida Ibrohim Tarpi hibsga olingan. U Yalta prokuraturasida ikki oyga yaqin ushlab turilgan, hech qanday ayblov eʼlon qilinmagan. Qoʻllarida plakatlar koʻtarib, Tarpi ozod etilishini talab qilgan yuzdan ortiq Derekoy jamoatiga mansub ayollarning namoyishi natijasida uch kundan keyin Tarpi ozod qilingan. Biroq, 1927-yil 8-noyabrda OGPUning maxsus yigʻilishi tomonidan Qrimdan deportatsiya qilishga hukm qilingan. Hukm natijasida Ibrohim Tarpi oilasi bilan Melitopolga, keyinroq Oʻzbekiston SSRga koʻchib oʻtgan. Toshkentda Oktyabr bozoridagi kioskada sotuvchi boʻlib ishlagan. Yozuvchi Abdulla Qodiriy va Oʻzbekiston SSR Xalq Komissarlari Soveti raisi Fayzulla Xoʻjayevlar bilan muloqotda boʻlgan.

1936-yil 3-iyunda sakkiz yilga qamoq jazosiga hukm qilingan. Jazoni Karlagda (Qozogʻiston SSR) oʻtagan. 1945-yil iyun oyida ozod qilingan. Parkinson kasalligi bilan ogʻrib, 1946-yilda vafot etgan. Toshkentdagi Qoʻyliq qabristoniga dafn etilgan.

 

Turkum:Toshkent shahrida vafot etganlar
Turkum:1874-yilda tugʻilganlar
Turkum:1946-yilda vafot etganlar
Sofiya Vohidova

Sofiya Ahmedovna Vohidova – Xalq maorifi aʼlochisi, tarix fanlari doktori (1984), professor.

 Tarjimayi holi 
Sofiya Vohidova 1937-yilda Toshkent viloyatining Bekobod tumanida tavallud topgan. 1961-yilda Toshkent davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) filologiya fakultetining jurnalistika boʻlimini tamomlagan.

Olima ish faoliyatini Andijon davlat pedagogika instituti (hozirgi Andijon davlat universiteti)dan boshlaydi. 1979-yildan 1993-yilgacha mazkur institutda kafedra mudiri lavozimida ishlab kelgan, 1980—1985-yillarda Andijon shahar Kengashiga deputat boʻlgan.

 Ilmiy faoliyati 
Olima „Oʻzbekiston kolxozchi-dehqonlari madaniy texnika saviyasining oʻsishi (Andijon viloyati misolida)“ mavzusidagi nomzodlik, „Oʻzbekiston kolxozchi-dehqonlarni madaniy va kasb-hunar saviyasini oshirish (1959—1975-yillar)“ mavzusidagi doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilgan.

Sofiya Vohidova oʻz ilmiy tadqiqotlarida qishloq infratuzilmasini oʻzgartirish muammolarini, qishloq aholisining, ayniqsa, yoshlarnimg madaniylik darajasini, kasb-hunar egallashdagi saviyasini koʻtarish, turmush tarzini, urf-odatlarini zamonaviy hayot bilan bogʻlash kabi dolzarb muammolarni koʻtarib chiqqan. Oʻz faoliyati davrida vazirlik, viloyat hokimligi, oʻzi faoliyat koʻrsatgan oliy taʼlim muassasalari rahbarlari tomonidan bir necha bor ragʻbatlantirilgan.

Profesor Sofiya Vohidovaning ilmiy yoʻnalishi bir qancha sohalarni qamrab olgan. Oʻzbekiston kolxozchi-dehqonlarni madaniy va kasb-hunar hayot faoliyatini oʻrgangan, siyosatshunoslik asoslari yoʻnalishida faoliyat koʻrsatgan.

 Asarlari 
Professor Sofiya Vohidova quyidagi ilmiy va oʻquv-uslubiy ishlarni chop ettirgan:
 Oʻzbekiston kolxozchi-dehqonlari madaniy va professional texnika saviyasining oʻsishi (1959–1970-yillar). – Toshkent: Fan, 1975.
 Qishloq mehnatkashlari madaniyati va mehnat malakasini oshirish masalalari. – Toshkent: Fan, 1977.
 Oʻzbekiston qishloq mehnatkashlari madaniyati va professional texnika saviyasining oʻsishi, 1966—1970-yillar. Toshkent: Fan, 1986.

 

Turkum:Oʻzbek tarixchilari
Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Turkum:Tarix fanlari doktorlari
Turkum:Oʻzbekiston professorlari
Cidade de Deus

Cidade de Deus (tarjimasi  „Xudo shahri“) – 2002 yil Fernando Meirelles va Kátia Lund tomonidan rejissyorlik qilgan Braziliya epik jinoyat filmi. Bráulio Mantovani hikoyani 1997 yilda Paulo Lins tomonidan yozilgan xuddi shu nomdagi romanidan moslashtirgan.

 Rollarda 

 Alexandre Rodrigues – Buscapé / Wilson Rodrigues
 Leandro Firmino va Douglas Silva – Zé Pequeno / Dadinho
 Phellipe Haagensen va Michel Gomes – Bené
 Matheus Nachtergaele – Sandro Cenoura
 Seu Jorge – Mané Galinha
 Jonathan Haagensen – Cabeleira
 Roberta Rodrigues – Berenice
 Renato de Souza – Marreco / Renato Rodrigues
 Jefechander Suplino – Alicate
 Alice Braga – Angélica
 Daniel Zettel – Tiago
 Darlan Cunha – Filé com Fritas
 Rubens Sabino – Neguinho
 Graziella Moretto – Marina Cintra
 Luiz Carlos Ribeiro Seixas – Touro
 Thiago Martins – Lampião
 Marcos Junqueira – Otávio

 

 

 
 
 
 
 

Turkum:2002-yil filmlari
Turkum:Braziliya filmlari
Turkum:Portugal tilidagi filmlar
Aleksandr Samoylenko

Aleksandr Valeryanovich Samoylenko (1964-yil 28-mart, Toshkent) – sovet va rus teatr va kino aktyori, rejissyor, prodyuser, radioboshlovchi.

 Biografiyasi 
Aleksandr Valeryanovich 1964-yil 28-martda Toshkentda tavallud topgan. 1988-yilda B. V. Shukin nomidagi Oliy teatr bilim yurtini tamomlagan. Bir muncha vaqt oʻz kasbidan tashqari Vaxtangov nomidagi teatrda tashkilotchi boʻlib ishladi Keyin esa biznes qilishga oʻtdi. Aktyor Maksim Suxanov bilan birgalikda ular sahna koʻrinishlari namoyishi uchun teatr barpo etishdi. Ammo bir muncha vaqt oʻtgach, teatrni sotishdi va Moskvada bir nechta klub va restoranlar ochishdi va Aleksandr bir muncha vaqt restoran boshqaruvchisi boʻlib faoliyat yuritdi. Hozirda restoranlarda boshqaruv faoliyati bilan shugʻullanmaydi, faqat „Mayak“, „Stanislavskiy“, „Labardans“, „Kvartira 44“ restoranlarining egasi (Maksim Suxanov bilan birga).

Samolyenko 1997-yildan K. S. Stanislavskiy nomidagi Moskva drama teatri truppasida ishlagan. 2007-yildan Malaya Bronnaya teatrida rassom boʻlgan. U „Xalqlar teatri“ va boshqa teatr spektakllarida rol oʻynagan. 2000-yillardan boshlab filmlarda faol rol oʻynadi („Nochnoy dozor“, „Dnevnoy dozor“ filmlari va „Papini dochka“ sitkomi unga eng katta shuhrat keltirdi) hamda teleseriallar va filmlarga prodyuserlik qildi. 2016-yil fevral oyida Aleksandr Samoylenkoning prodyuserligida Yermolova nomidagi teatrda amerikalik dramaturg Don Nigroning „Don Jovanni“ spektakli taqdim etildi.

Samoylenko „City-FM“ radiostansiyasida „Parilka s Aleksandrom Samoylenko“ radio dasturining boshlovchisi boʻlgan.

 Ijodi 

 Teatrdagi rollari 

 K. S. Stanislavskiy nomidagi Moskva drama teatri 
Aleksandr Valeryanovich „Dvenadsataya noch“ (William Shakespeare) – Ser Tobi, „Predatelstvo“ (Garold Pinter), „Sem svyatix iz derevni Bryuxo“ – Komissar, „Ukrosheniye stroptivoy“ (William Shakespeare) – Baptista, „Xlestakov“ filmida Anton Antonovich Skvoznik-Dmuxanovskiy qahramonini gavdalantirgan.

 Xalqlar teatri 
"Оpit osvoyeniya pyesi „Chаyка“ sistemoy Stanislavskogo" filmida Sorin rolini ijro etgan.

 Malaya Bronnayadagi Moskva drama teatri 
Aleksandr „Tartuffe“ (Molière) filmida Orgon rolini oʻynadi.

1987-yil „Zabitaya melodiya dlya fleyti“ epizodda oʻynagan.

 

Turkum:Sovet aktyorlari
Turkum:Rossiyalik aktyorlar
Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Turkum:28-martda tugʻilganlar
Grigoriy Serper

Grigoriy Yuryevich Serper (14-sentyabr 1969-yil, Toshkent) – amerikalik shaxmatchi, grossmeyster (1992).

 Biografiyasi 
Grigoriy 1969-yil 14-sentyabrda Oʻzbekiston SSR, Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi Yuriy Grigoryevich Serper muhandis, onasi Svetlana Davidovna Chernova matematik va dasturchi boʻlgan. U olti yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan. Birinchi ustozi bobosi boʻlgan. Grigoriy 1985-yilda 16 yoshida mashhur Moskva shaxmat maktabida Botvinnik va Kasparovda oʻqishni boshlagan. 1992-yil Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida shaxmat olimpiadasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Novosibirsk xalq xoʻjaligi institutini tamomlagan. Novosibirskda harbiy xizmatni oʻtab, 1988-yilda Avstraliyaning Adelaida shahrida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi 27-jahon chempionatida qatnashgan. Ushbu kuchli turnirda Serper 9/13 hisob bilan 3-oʻrinni, raqiblari Lautier, Ivanchuk va Gelfandlar mos ravishda 1, 2 va 4-oʻrinlarni egallaganChess Informant, Vol. 46, Šahovski Informator, p. 448.

Grigoriy Yuryevich 1996-yil yanvar oyida oilasi bilan AQShga koʻchib oʻtgan. 1999-yilda shaxmat boʻyicha Jahon shaxmat chempionatida gʻolib boʻldi va oʻsha yili Amerika shaxmat chempionati finaliga chiqdi (yarim finalda Aleks Yermolinskiyni magʻlub etdi), ammo finalda chempion Boris Gulkoga gʻoliblikni qoʻldan boy berdi.

Serper muntazam ravishda Chess.com uchun „Gserper“ foydalanuvchi nomi bilan maqolalar yozadi.

 Mashhur oʻyin 
Shaxmat Informator hakamlar hay’ati Grigoriyning Larri Kristiansen bilan boʻlgan oʻyinini Shaxmat Informatorining 59-jildidagi 666 oʻyin ichida ikkinchi eng yaxshi oʻyin deb eʼtirof etishdi. Larri Kristiansen buni 1990-yillardagi oltinchi sevimli oʻyini deb baholadi.

 Oilasi 
Serperning akasi amerikalik pianinochi Arkadiy Serper, 1992-yilgacha Gnesin nomidagi musiqa pedagogika institutining musiqiy komediya kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan.

Amakisining qizi Olga Naumovna Ortenberg arfachi boʻlgan.

 

Turkum:Oʻzbekiston shaxmatchilari
Turkum:Sovet shaxmatchilari
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1969-yilda tugʻilganlar
Turkum:14-sentyabrda tugʻilganlar
Fyodor Semenovskiy

Fyodor Alekseyevich Semenovskiy (1901-yil, Toshkent – 1941-yil, Smolensk viloyati) – Sovet harbiy qoʻmondoni, korpus komissari (1939), fuqarolar va Ulugʻ Vatan urushlari qatnashchisi. 1941-yilda nemislar tomonidan asirga olingan va komissar sifatida otib tashlangan.

 Biografiyasi 
Fyodor Semenovskiy 1901-yilda Toshkentda xizmatchi oilasida tavallud topgan. Maktabda 4-sinfni tugatgach, shahar chaqiruv komissiyasida xizmatchi boʻlib ishlagan. 1920-yil iyun oyida ixtiyoriy ravishda Qizil Armiya safiga qoʻshildi. Fyodor 1925-yilgacha Turkiston frontida bosmachilar bilan boʻlgan jangda batalyon siyosiy instruktori boʻlib qatnashgan va ikki marta yaralangan.

Urush tugagandan soʻng, Fyodor Alekseyevich harbiy komissarlikda instruktor boʻlib ishlagan. 1930–1936 yillarda miltiq korpusining siyosiy boʻlimi kotibi, 1936–1938-yillarda Uzoq Sharqdagi 20-oʻqchi diviziyasining harbiy komissari boʻlib faoliyat yuritgan. Semenovskiy 1938-yilda Uzoq Sharq Qizil Bayroq armiyasi shtab-kvartirasining komissari, keyin esa ushbu armiyaning harbiy kengashi aʼzosi boʻlib xizmat qilgan. Fyodor 1938-yil 7-oktyabrda SSSR Mudofaa xalq komissari huzuridagi Harbiy kengash aʼzosi etib tayinlandi. 1939-yil mart oyida Orlov harbiy okrugi harbiy kengashi aʼzosi etib tayinlandi.

Fyodor Semenovskiy Ulugʻ Vatan urushi boshida 20-chi armiya harbiy kengashining aʼzosi etib tayinlandi. Belorussiya SSRdagi janglarda va Smolensk jangida qatnashdi. 1941-yil 20-iyulda armiya Smolensk yaqinida qurshab olindi. Semenovskiy qamaldan qochishga urinib, 1941-yil 24-oktyabrda qoʻlga olindi. Asirga olingan kuni uni otib oʻldirishdi. U Klyuchiki qishlogʻi yaqiniga dafn qilindi. 1966-yil iyul oyida Semenovskiyning suyak qoldiqlari Vyazmaga general-leytenant Yefremov qabri yoniga qayta dafn qilindi.

Fyodor 1938-yil va 1941-yilda ikki marra Qizil Bayroq ordeni sohibi boʻlgan. Bundan tashqari Qizil Armiyaning XX yillik medali va „Xasan janglari ishtirokchisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

 Lavozimlari 
1938-yil Brigada va Diviziya komissari boʻlgan. 1939-yilda Korpus komissari boʻlib xizmat qilgan.

 

Turkum:Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:1941-yilda vafot etganlar
Turkum:24-oktabrda vafot etganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:1901-yilda tugʻilganlar
Anatoliy Kozyrev

Anatoliy Ivanovich Kozyrev (1918-yil 21-iyul, Vyatka viloyati, Verxniy Bemyj – 1980-yil 7-sentyabr, Qoʻrgʻon) – sovet haykaltaroshi. 1961-yildan SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi. Qoʻrgʻon viloyati faxriy fuqarosi (2021).

 Hayoti 
Anatoliy Ivanovich Kozyrev 1918-yil 21-iyulda Vyatka viloyati, Elabuga tumani, Bemyshevskiy volostining Verxniy Bemyj qishlogʻida tugʻilgan.

U rassomlik bilim yurtida tahsil olgan. 1936-yilda Qozon rassomlik kollejini rassomchilik boʻyicha tamomlagan. U Sverdlovsk va Toshkentdagi teatrlarda rassom boʻlib ishlagan.

1946-yilda Kozyrev Orenburgga koʻchib oʻtib, u yerda sanʼat fabrikasini yaratishda ishtirok etgan va uning direktori boʻlgan. 1947-yilda Orenburgda haykaltarosh Petin bilan uchrashgan Kozyrev oʻzini haykaltaroshlikda sinab koʻrishga qaror qilgan. Petindan loy olgan va M.Gorkiy haykalini yasagan. Petin uning ishini yuqori baholagandan keyin Kozyrev haykaltaroshlik bilan jiddiy shugʻullanishga qaror qilgan. Uning birinchi asarlari Orenburg drama teatrini bezatgan barelyeflar boʻlganN.A.Vasileva. Skulptor nomer odin. gazeta „Kurgan i kurgansi“ № 78 17.07.2008.

U 1953-yilda Orenburgdan Qoʻrgʻonga kelgan. U allaqachon badiiy koʻrgazmalarda qatnashish tajribasiga ega hamda Orenburg viloyati, Berdi shahridagi A.S.Pushkin haykali (1949) va Orenburgga Oq gvardiyachilarning reydi qurbonlari yodgorligi (1950) kabi Bir qancha asarlarni yaratgan edi. Qizigʻi shundaki, Qozon rassomlik bilim yurtida rassom sifatida kasbiy taʼlim olgan Kozyrev oʻz hayotini haykaltaroshlik bilan bogʻlab, haykaltaroshlik sanʼatining eng murakkab texnologiyasini mustaqil ravishda oʻzlashtirgan. Bunda bir muddat uning ustozi boʻlgan isteʼdodli Orenburglik haykaltarosh G.A.Petin hayotida muhim oʻrin egallagan. 1961-yildan SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi boʻlgan. Rassomlar uyushmasining Qoʻrgʻon boʻlimi 1968-yilda tashkil etilgan.

Anatoliy Ivanovich Kozyrev 1980-yil 7-sentyabrda Qoʻrgʻon viloyati, Qoʻrgʻon shahrida vafot etgan va shu shaharda dafn qilinganLvov A. Izbrannoe .

 Mukofotlari 
 Qoʻrgʻon viloyatining faxriy fuqarosi (2021-yil 4-fevral, vafotidan keyin).

 Oilasi 
 Xotini – Klavdiya Kozyrevga.
 Oʻgʻli – Vladislav (72 yosh).
Nikolay Rozov

Nikolay Ivanovich Rozov (1918-yil 4-dekabr, Vyglyadovka qishlogʻi – 2000-yil 8-avgust, Moskva) – sovet armiyasi kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

 Hayoti 
Nikolay Ivanovich Rozov 1918-yil 4-dekabrda Vyglyadovka qishlogʻida (hozirgi Penza viloyatining Mokshanskiy tumanida) tugʻilgan. Maktabning yettinchi sinfini bitirgandan keyin Toshkentda yashab, ijod qilgan. 1937-yilda Rozov Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. Sovet-Fin urushi janglarida qatnashgan. U 1941-yilning iyul oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmat qilishni boshlagan. 1943-yilda Rozov piyodalar maktabini muvaffaqqiyatli tugatgan.

1944-yil dekabr oyiga kelib, gvardiya leytenanti Nikolay Rozov Ikkinchi Ukraina fronti 46-armiyasining 59-gvardiya oʻqchi diviziyasining 176-gvardiya otishma polkining rotasiga qoʻmondonlik qilgan. Vengriyani ozod qilish paytida u oʻzini koʻrsatgan. 1944-yil 4-dekabrda Rozovning kompaniyasi Erchi shahri yaqinida Dunayni kesib oʻtgan va uning qirgʻogʻidagi koʻprikni egallab olgan. Shundan soʻng u nemislarning koʻplab qarshi hujumlarini qaytargan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan gvardiya leytenanti Nikolay Rozov Lenin ordeni, „Oltin yulduz“ medali hamda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Rozov 1946-yilda kapitan unvoni bilan zaxiraga oʻtkazildi va Toshkentda yashab, shu yerda ishlay boshlagan.

Nikolay Ivanovich Rozov 2000-yil 8-avgustda Moskva shahrida vafot etgan.

 Mukofotlari 
Nikolay Ivanovich Rozov Birinchi darajali Vatan urushi ordeni, toʻrtta Qizil Yulduz ordeni va bir qator medallar bilan ham taqdirlangan.

 
 Герои и подвиги. — Саратов, 1978. — Кн. 4. — С. 142—149.
 Джураев Т. Д. Верные сыны Родины. — Ташкент, 1964. — С. 338—339.
 Подвиг. — Ташкент, 1980. — С. 204—225.
Tatyana Sevryukova

Tatyana Nikitichna Sevryukova (1917-yil 30-iyun, Toshkent – 1981) – sovet yengil atletikachisi. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1946).

 Biografiyasi 
Gorkiy (1936-yilgacha), Tbilisi (1937–1942), Yerevan (1943–1944), Moskva (1945–1952) shaharlari nomidan – „Dinamo“ (1936-yilgacha, 1946–1952), „Spartak“ sport jamoalarida oʻynagan (1937–1945).

Tatyana Nikitichna 1946-yilgi Yadro uloqtirish boʻyicha Yevropa chempionida yengil atletika boʻyicha birinchi Sovet Yevropa chempioni boʻldi. 1945-yilda jahon rekordini ikki marta oshirdi (natijalar jahon rekordi sifatida qayd etilmagan, chunki SSSR hali IAAF aʼzosi emas edi). Sevryukova 1948-yilda jahon rekordini oʻrnatdi va yengil atletika boʻyicha birinchi Sovet rasmiy jahon rekordchisiga aylandi. 1939–1947-yillar oraligʻida 6 karra SSSR chempioni boʻldi. 1948-yilgi SSSR chempionatida 13,84 m natija bilan kumush medal sohibasi boʻldi. Bu natija 1948-yilgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritish uchun yetarli boʻlar edi, ammo Mishel Ostermeyer 13,75 m natija koʻrsatib, gʻalaba qozondi.

Sevryukovaning natijalari bir necha bor yadro (1935–1936, 1939–1940, 1943–1953) va disk uloqtirish (1939–1940, 1935, 1937) boʻyicha dunyoning eng yaxshi natijalari oʻntaligiga kiritilgan. Tatyana dunyoda 7 marta mavsum yetakchisi boʻlgan (1935, 1943–1948).

Yengil atletika ustasi Tatyana GSOLIFKni tamomlagan.

 Merosi 
Sevryukovaning karyerasi kelajakda ayollar ham yadro uloqtirish sporti boʻyicha ishtirok etishi uchun zamin yaratdi. Tatyana yirik xalqaro Sovet musobaqasida oltin medalni qoʻlga kiritgan, shuningdek, bu intizom boʻyicha rasmiy jahon rekordini yangilagan birinchi sovet ayoli edi. 1948-yilda jahon rekordini oʻrnatganidan soʻng, bu belgi 1968-yilgacha rekord Sovet qoʻlida qoldi. Tochonova, Andreyeva, Zibina, Tamara Press va Nadejda Chijova ketma-ket natijani yangilashdi. Natalya Lisovskaya 1984-yilda Sovet Ittifoqi unvonini qaytarib oldi hamda jahon rekordchisi boʻldi.

Sovet Ittifoqi yirik xalqaro musobaqalarda ham xuddi shunday ustunlik qildi. 1946-yilda Sevryukovaning Yevropa oltin medalidan soʻng, oʻttiz yil ichida Sovet Ittifoqidan tashqarida faqatgina ikkita sportchi (Marianna Verner va Margitta Gummel) Olimpiya yoki Yevropa oltin medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi.

 

Turkum:1981-yilda vafot etganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:1917-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-iyunda tugʻilganlar
Dmitriy Saxarov

Dmitriy Antonovich Saxarov (ijodiy taxallusi Dmitriy Suxarev, 1930-yil 1-noyabr, Toshkent — 2024-yil 11-noyabr) – sovet va rus olimi, biologiya fanlari doktori (1973), Rossiya tabiiy fanlar akademiyasi aʼzosi, shoir, tarjimon, qoʻshiqchi, Moskva davlat universitetining biologiya fakulteti badiiy qoʻshiq asoschilaridan biri. Bulat Okudjava nomidagi Davlat mukofoti laureati (2001).

 Biografiyasi 
Dmitriy Saxarov 1930-yil 1-noyabrda Toshkentda tavallud topgan. M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetini tamomlagan (1953). 1957-yilda „Amfibiyalarning motorli koʻnikmalarini ontogenetik shakllantirish naqshlari (asabiy faoliyatning etologik kontseptsiyasini tanqidiy tahlil qilish munosabati bilan)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan

Dmitriy Antonovich 1973-yilda biologiya fanlari doktori boʻlgan („Neyronlarning transmitter oʻziga xosligi: kelib chiqishi va evolyutsiyasi“ dissertatsiyasi). 1995-yilda Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasining (RANS) haqiqiy aʼzosi etib saylangan.

Hozirgi vaqtda Suxarev badiiy qoʻshiq janrining taniqli klassiklaridan biridir. V. Berkovskiy, S. Nikitin, G. Shangin-Berezovskiy, A. Dulov, V. Borisov va boshqalar uning sheʼrlariga qoʻshiq bastalashgan. Suxarev bir nechta sheʼriy toʻplamlarni nashr etgan.

Shoir 1941-yilda harbiy komissarlikdan toʻgʻridan-toʻgʻri frontga yigitlarning bolalik xotirasini oʻzining eng taʼsirchan va mashhur „Vspomnite, rebyata“ qoʻshigʻini yozgan. Bu qoʻshiqqa umrboqiy doʻsti, bard Viktor Berkovskiy musiqa bastalagan.

Saxarovning shon-shuhratini oshirishga uning teatr loyihasidagi ishtiroki yordam berdi. Bastakor Sergey Nikitin bilan hamkorlikda shoir Chexovning „Predlojeniye“ pyesi asosida xuddi shu nomdagi musiqiy asar yozdi. Asar birinchi marta 1989-yilda „Tretye napravleniye“ teatrida Oleg Kudryashov tomonidan sahnalashtirilgan. „Sovet madaniyati“ (V. Potapov, „Dvijeniye v razniye storoni“) va „Moskovskiy komsomolets“ (Yuliy Smelkov, „Tixoye schastye oknami v sad“, 1989-yil 11-aprel) gazetalarida spektakl haqida fikrlar yozildi.

Dmitriyning mashhur „Oklikni ulitsi Moskvi“ sheʼri „Pro jenu, mechtu i yesho odnu …“ filmida yangradi.

 Oilasi 
Saxarovning buvisi (onasi tomonidan) Lyubov Saulovna Pavlova (Ayzencher, 1883–1952) satirik shoir va jurnalist Mixail Yakovlevich Pustinin bilan turmush qurgan. Uning akasi „Parij maktabi“ ning rassomi Serj Fotinskiy ediDmitriy Suxarev „Rodoslovie“ (kniga dostupna v seti).

 

Turkum:Rossiyalik shoirlar
Turkum:Biologiya fanlari doktorlari
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1930-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-noyabrda tugʻilganlar
Alik Saxarov

Alik Saxarov (1959-yil 17-may, Toshkent, SSSR) – asli oʻzbek boʻlgan amerikalik kinorejissyor, operator.

 Biografiya 
Alik Saxarov 1959-yil 17-mayda Toshkentda tavallud topgan. U sakkiz yoshida, 1966-yilgi zilziladan soʻng, oilasi Moskvaga koʻchib oʻtgan. Alik maktab yillarida Moskva madaniyat uylaridan birida fotografiya toʻgaragiga qatnashgan. Fotosuratga boʻlgan ishtiyoq bugungi kungacha davom etmoqda. Kinoga boʻlgan qiziqishi Andrey Tarkovskiyning „Koʻzgu“ filmini tomosha qilgandan keyin paydo boʻldi.

Alik Saxarov 1991-yilda Gollivud ssenariynavis va rejissyori Jon Raffo uchun operator sifatida oʻzining birinchi „Big and Mean“ qisqa metrajli filmini suratga oldi. 1992-yil uning „Pauza“ qisqa metrajli filmi dunyo yuzini koʻrdi. Alikning oʻzi buni vizual meditatsiya deb ataydi va uni sevimli rejissyori Andrey Tarkovskiyga bagʻishlaydi. Alik Saxarov ijodiga katta taʼsir koʻrsatgan operatorlar – Aleksandr Dovjenko bilan suratga tushgan sovet operatorlari Daniil Demutskiy va Sergey Urusevskiyni, shuningdek, amerikalik operator Gordon Uillis.

Alik Saxarov 2008-yildan beri rejissyor sifatida ham faoliyat olib borgan. U „Taxtlar oʻyini“ning birinchi mavsumining toʻrtta epizodida kinematograf boʻldi. Soʻng ikkinchi mavsum suratga olish maydonida rejissyor boʻldi va shundan beri oʻzini butunlay rejissyorlikka bagʻishladi.

 Mukofotlari va nominatsiyalari 
2004-yil ASC mukofoti nominatsiyasi („The Sopranos“ teleseriali, „Long Term Parking“ epizodi) sohibi boʻldi.

2007-yil „Eng yaxshi kinematograf“ nominatsiyasida Primetime Emmy mukofoti sovrindori („Rim“ teleseriali, „Pasxa“ epizodi) boʻldi.

2013-yilda teleserialdagi eng yaxshi rejissyor („Taxtlar oʻyini“ teleseriali) deya OFTA mukofotini qoʻlga kiritdi.

 

Turkum:Amerikalik kinorejissyorlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1959-yilda tugʻilganlar
Turkum:17-mayda tugʻilganlar
Aleksandr Ivanov (futbolchi)

Aleksandr Yevgenievich Ivanov  – sovet futbolchisi, himoyachi pozitsiyada oʻynagan.

 Faoliyati 
Aleksandr futbolchilik faoliyatini Namanganning SSSR ikkinchi ligasida jamoasida ishtirok etgan „Avtomobilist“ / „Navbahor“ jamoasida boshlagan va faoliyatining soʻngiga qadar Namangan jamoasi tarkibida oʻtkazgan. Oʻn mavsumdan ortiq faoliyati davomida (1981–1990) SSSR chempionatlarida 302 ta oʻyin oʻtkazib, 7 ta gol muallifiga aylangan.

 

 Aleksandr Ivanov Footballfacts saytida futbolchi profili

Turkum:1959-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-aprelda tugʻilganlar
Turkum:Kishilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Timur Safin

Timur Marselevich Safin (1992-yil 4-avgust) – rossiyalik qilichboz, uch karra Yevropa chempioni, Jahon va Yevropa oʻyinlari chempionati sovrindori. Folga boʻyicha jamoaviy bahslarda Olimpiya chempioni (2016), folga boʻyicha shaxsiy bahslarda XXXI Olimpiada oʻyinlarining bronza medali, folga boʻyicha XXXII yozgi Olimpia oʻyinlarining jamoaviy bahslarida kumush medali sovrindori, Rossiya sport ustasi.

 Biografiyasi 
Timur Marselevich 1992-yil 4-avgustda Toshkent shahrida tatar oilasida tavallud topgan va keyinchalik Rossiyaga koʻchib oʻtgan. 1998-yildan beri qilichbozlik bilan shugʻullanadi. Yoshlar (2008) va milliy (2012) Rossiya qilichbozlik terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. Rossiya sport ustasi (2007) hamda qilichbozlik boʻyicha Rossiya xalqaro toifadagi sport ustasi (2012).

Timur 19-sonli sport maktabda (birinchi murabbiylari – F. Y. Arslanov, V. V. Nagimov) va 5-sonli sport Respublika maktab-internatida (murabbiylar: L. R. Grushina va R. R. Nasibullin) tahsil olgan.

2014-yilda Boshqirdiston jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

Safin Ufaning 19-sonli SDYUSSHOR klubida, keyin esa TsSKA jamoasida oʻynagan. U katta leytenant harbiy unvoniga ega.

 Sport natijalari 

 Shaxsiy musobaqada

Safin 2006-yil yoshlar oʻrtasidagi Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori, 2012-yil Jahon chempionati gʻolibi va oʻsmirlar oʻrtasidagi Rossiya chempionati bronza medali sohibi boʻlgan. 2011-yilda Yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida va shu yili erkaklar oʻrtasida boʻlgan Rossiya chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

 Mukofotlar 
2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan XXXI Olimpiada oʻyinlarida gʻalaba qozonish irodasini va qatʼiyatini namoyish etgan yuqori sport yutuqlari uchun 2016-yil 25-avgustda Doʻstlik ordeni bilan taqdirlangan.

2020-yil Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan musobaqada mamlakat sportini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi, yuqori sport yutuqlari, XXXII Olimpiada oʻyinlarida gʻalaba qozonish irodasi va qatʼiyati uchun 2021-yil 11-avgustda 1-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ medali bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Rossiyaning Doʻstlik ordeni sohiblari
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1992-yilda tugʻilganlar
Turkum:4-avgustda tugʻilganlar
Shora Saribayev

Shora Shamgaliyevich Saribayev (2-mart 1925-yil, Toshkent – 2-may 2018-yil, Olmaota) – tilshunoslik sohasidagi olim, qozoq tilshunosi, turkolog, qozoq tili dialektologiyasining asoschilaridan biri.

 Biografiya 
Shora Shamgaliyevich 1925-yil 2-martda Toshkent shahrida taniqli oʻqituvchi, metodist Shamgali Xaresovich Sariboyev oilasida tavallud topgan.

Saribayev 1945–1950-yillarda S. M. Kirov nomidagi Qozoq davlat universitetini tamomlagan, soʻngra qozoq tili kafedrasi aspiranturasiga oʻqishga kirgan.

U 1954-yilda professor M. Balakayev rahbarligida „Qazaq tіlіndegі odagʻaylar“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini va 1974-yilda „Oblastnaya kazaxskaya leksikografiya“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Shora 1954-yildan umrining oxirigacha A. Baytursinov nomidagi Tilshunoslik institutida katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. Keyinchalik shu institutda qozoq tili tarixi va dialektologiyasi boʻlimi mudiri, institut direktori oʻrinbosari va bosh ilmiy xodim boʻlib faoliyat yuritgan.

Olim Saribayev 2018-yil 2-may kuni vafot etdi.

 Oilasi 
Shora Shamgaliyevichning uch nafar farzandi bor. Oʻgʻli Saribayev Gʻayrat Shorayevich va qizlari Saribay Mayra Shoʻraqizi va Saltanat Saribayeva.

 Ilmiy faoliyati 
Shora dialektologiya, morfologiya, leksikologiya, leksikografiya, bibliografiya, til tarixi, oltoyshunoslik kabi fanlarni oʻrgangan.

Professor 300 dan ortiq ilmiy maqola va darsliklar, 20 dan ortiq monografiyalar muallifidir.

Qozoq tilshunosligi boʻyicha himoya qilingan 1000 ta nomzodlik dissertatsiyalarining bibliografik koʻrsatkichini chop etgan.

Saribayevning asarlari oʻzbek, arab, qirgʻiz, tatar, turk, ozarbayjon va boshqa tillarga tarjima qilgan.

 Mukofotlari va unvonlari 
Shora Saribayev 1974-yil Filologiya fanlari doktori, 1979-yil Professor va 2003-yilda Qozogʻiston Respublikasi Milliy Fanlar Akademiyasi akademigi boʻlgan.

1985-yil „Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi“, „Mehnat faxriysi“ medali, 2001-yil „Hurmat“ ordeni va 2007-yil Parasat ordeni bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Mehnat faxriysi medali sohiblari
Turkum:Parasat ordeni sohiblari
Turkum:Filologiya fanlari doktorlari
Turkum:Olmaotada vafot etganlar
Turkum:2018-yilda vafot etganlar
Turkum:2-mayda vafot etganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:1925-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-martda tugʻilganlar
Ilya Slonim

Ilya Lvovich Slonim (1906-yil 24-oktyabr, Toshkent – 1973-yil 28-oktyabr, Moskva) – sovet haykaltaroshi.

 Biografiyasi 
Ilya Lvovich 1906-yilda Toshkent shahrida kon muhandisi, neft instituti aspiranti, keyinchalik professori Lev Ilich Slonim (1883–1945) va Anna Grigoryevna Slonim (1887–1954) oilasida tavallud topganIntervyu s Mashey Slonim. 1921-yilda oilasi Moskvaga koʻchib oʻtgan. Ota-onasi yozuvchi Isaak Babelning yaqin doʻstlari va uzoq yillik muxbiri boʻlgan. Yozuvchi ham bir muncha vaqt Slonimlarning uyida ijarada yashagan. Slonimlarning uyida Babelning „Yevreyka“ hikoyasi saqlab qolingan (1989-yilda vafotidan keyin nashr etilgan)Lev Fruxtman „Neizvestnaya povest Babelya“. Lev Ilich qator ilmiy ishlar, „Osnovi neftepromislovoy elektrifikatsiya“ darsligi (1946), „Elektrifikatsiya amerikanskoy neftyanoy promishlennosti“ (1927) monografiyasi muallifi edi.

Ilya Lvovich 1924–1929-yillarda VXUTEMAS-VXUTEINda I. S. Efimov va I. M. Chaykovlar rahbarligida tahsil olgan.

Ilya 1931-yilda Rossiya haykaltaroshlar jamiyatiga nomzod boʻldi. U portret janrida koʻp ishlagan. 1934–1935-yillarda Konakovodagi ZIKda faoliyat olib borgan va 1950-yillarda yogʻoch va marmar kabi materiallar bilan ishlay boshlagan. Slonim 1970-yillarning boshlarida kompozitsion haykaltaroshlik bilan shugʻullanib, qadimgi mifologiya mavzularida bir qator asarlar taqdim etdiSlonim Ilya Lvovich . Ilya Slonimning soʻnggi asarlari orasida memorial haykaltaroshlik asarlari bor. Shuningdek qabr toshlari va SSSRning taniqli kishilariga yodgorlik taxtalari yasagan.

Slonim 1973-yil 28-oktyabrda Moskvada vafot etgan.

 Oilasi 
Ilya Lvovich SSSR tashqi ishlar xalq komissari Maksim Litvinovning qizi Tatyana Litvinova bilan oila qurgan, ularning ikki nafar qizi bor.

Qizi Mariya (1945-yil, Moskva) jurnalist va radio boshlovchisi hamda pedagog. 1974-yildan AQShda, 2015-yildan Londonda istiqomat qiladi.

2-qizi Vera (1948) huquq himoyachisi va nashriyotchi. U Valeriy Chalidzening rafiqasi.

Ilyaning togʻalari (otasining aka-ukalari) Moisey Ilich Slonim (1875–1945) jarroh va tibbiy olim hamda tibbiyot fanlari doktori boʻlgan. Solomon Ilich Slonim (1879–1928) rentgenolog va fizioterapevt, tibbiyot fanlari doktori boʻlgan.

Uning amakivachchasi Yudif Moiseyevna Slonim, astronom.

 

Turkum:Moskvada vafot etganlar
Turkum:1973-yilda vafot etganlar
Turkum:28-oktyabrda vafot etganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:1906-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-oktyabrda tugʻilganlar
Gennadiy Mashyanov

Gennadiy Yuryevich Mashyanov (1955-yil 30-yanvar, Toshkent) – sovet va rus boks murabbiyi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1986). 1976-yildan boshlab trenerlkik faoliyatini boshlagan. „Ijorets“ sport klubining, "Dinamo" sport jamiyati, Sankt-Peterburg MTSSH va jang sanʼatlari Akademiyasining murabbiyi boʻlgan. Shuningdek, Sankt-Peterburg terma jamoasining bosh murabbiyi. Dmitriy Bivol, Sergey Kuzmin, Aleksandr Artemyev, Sergey Artemyev kabi titulli bokschilarning shaxsiy murabbiyi hisoblanadi.

 Hayoti 
Gennadiy Mashyanov 1955-yil 30-yanvarda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan. U mahalliy boksda murabbiy Boris Petrovich Norkin bilan faol shugʻullana boshlagan. Keyinchalik Leningradga doimiy yashash joyiga koʻchib oʻtadi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy Oleg Petrovich Kuzmin rahbarligida „Trudovye rezervi“ ixtiyoriy sport jamiyatida tahsil olgan. Sport ustasi nomzodi meʼyorini bajargan.

1974-yilda Leningrad jismoniy tarbiya va sport kollejini, 1976-yilda esa P. F. Lesgaft nomidagi Davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

Mashyanov sportchi sifatida katta muvaffaqiyatlarga erisha olmagani uchun erta murabbiylikka oʻtadi. Shunday qilib, 1976—1978-yillarda „Ijorets“ sport klubida boks boʻyicha murabbiy boʻlib ishlagan. Keyin ikki yil davomida Leningrad shahar markaziy bolalar va oʻsmirlar sport maktabida yangi bokschilarni tayyorlagan. 1981—1993-yillarda „Dinamo“ ixtiyoriy sport jamiyati seksiyasida murabbiy boʻlib ishlagan. Sovet Ittifoqi qulaganidan soʻng, koʻp yillar davomida Sankt-Peterburg jang sanʼatlari Akademiyasining murabbiylar jamoasida boʻlgan. 2008-yildan boshlab boks boʻyicha Sankt-Peterburg terma jamoasining bosh murabbiyi boʻladi. U oliy malaka toifasidagi murabbiy.

Gennadiy koʻp yillik murabbiylik faoliyati davomida xalqaro maydonlarda muvaffaqiyat qozongan bir qator nomdor bokschilarni tarbiyalagan. Uning eng mashhur shogirdlari orasida aka-uka Aleksandr va Sergey Artemyevlar ham bor edi. Ular SSSR terma jamoasi aʼzolari boʻlib, yirik xalqaro turnirlar gʻoliblari va sovrindorlari, Rossiya professional bokschilarining birinchi toʻlqini vakillari boʻlgan. Uning shogirdlaridan yana biri – sport ustasi Sergey Kuzmin. U Yevropa chempioni, ikki karra Rossiya chempioni boʻlib, professionallar oʻrtasida ham muvaffaqiyatli ishtirok etmoqda. Mashyanov boshchiligida xalqaro sport ustasi, ikki karra Rossiya chempioni va professional boks boʻyicha jahon chempioni Dmitriy Bivol oʻzining sport faoliyatining koʻp qismini mashq qilgan.

 Mukofotlari 
1986-yilda murabbiylik sohasidagi ulkan yutuqlari uchun Gennadiy Mashyanovga „RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy“ faxriy unvoni berilgan. "Sankt-Peterburgning 300 yilligi" medali medallari, „Faxriy Dinamo“, „Sankt-Peterburgda jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun“ koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan. 2010-yil natijalariga koʻra, Sankt-Peterburgning eng yaxshi murabbiyi boʻlgan.

 

 

Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1955-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:SSSR bokschilari
Turkum:Rossiya bokschilari
Xakan

Xakan — Andijon shahridan janubda joylashgan qadimgi qishloq. Xakan soʻzi aslida „Xoqon“ soʻzining xalq tomonidan buzib aytilishidir. Milodiy V asrda Turk xoqonligi tashkil topganida Fargʻona vodiysi ushbu xoqonlik tarkibidagi bir hokimlik boʻlgan.
Andijon shahri tarixini oʻrganish maqsadida olib borilgan tekshirishlar natijalari shuni koʻrsatadiki, Turk xoqonligiga qarashli boʻlgan Fargʻona hokimligining markazi hozirgi Xakan qishlogʻida joylashganligini aytib oʻtishgan. Shuningdek Bobokalonimiz Zahiriddin Muhammad Bobur ham oʻzining Boburnoma asarida Andijonning „Xakan darvozasi“ va Xakan arigʻi haqida yozib qoldirgan.

 

Turkum:Andijon viloyati qishloqlari
Ruben Mirimanov

Ruben Gayevich Mirimanov (1911-1996) – rus olimi (kvant radiotexnika, radar va radionavigatsiya sohalari mutaxasisi), Stalin mukofoti sovrindori (1952).

 Hayoti 
1911-yil 10-avgustda Toshkentda tugʻilgan. Petrograd politexnika institutida oʻqigan, 1914-yilda talabalar inqilobiy Harakatlarida qatnashgani uchun oʻqishdan va frontga yuborilgan. Otasi — Gaik Sedrakovich Mirimanov, 1918-yilda vafot etgan. Onasi oʻqituvchi boʻlgan.
Turmush oʻrtogʻi – Vera Ivanovna Mirimanova, kimyo muhandisi, Vakuum tadqiqot institutida ishlagan. Ularning bolalari yoʻq edi.

1928—1930-yillarda onasi, Gʻarbiy Sibir oʻlkasi, Novosibirsk viloyati, Leninskiy tumani, Dragunino qishlogʻidagi ikta sinfli maktabda oʻqtituvchi va maktab rahbari boʻlib ishlagan.

1930—1936-yillar oraligʻida Moskva energetika institutini oʻqib tugatadi. 1936—1939-yillar oraligʻida esa aspiranturani oʻqiydi. 1940-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1936-yildan Butunittifoq elektrotexnika institutida (VEI), 1940 yildan katta ilmiy xodim. Urush boshlanishidan biroz oldin Mirimanov SSSR Fanlar akademiyasining doktoranturasiga oʻqishga kirgan.

1941—1946-yillarda. Qizil Armiyada xizmat qilgan, urush qatnashchisi, muhandis-kapitan, 559-alohida VNOS batalonining aniqlash asboblari muhandisi.

1946-yilda demobilizatsiya qilinib, doktoranturani tiklab oladi. , u 16-Markaziy aloqa ilmiy-tadqiqot institutiga (Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining Qizil yulduz ordeni 16-Markaziy tadqiqot sinov instituti Signal korpusi marshali A. I. Belov nomidagi) oʻqishga kiradi. Mirimanov ilmiy-tadqiqot institutida uzoq vaqt ishlaydi. Lekin, asosan yarim kun ishlagan.

1947-yildan 1954-yilning 1-yanvargacha SSSR Fanlar akademiyasining Avtomatika va telemexanika institutida katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1954-yil 1-yanvarda SSSR Fanlar akademiyasi prezidentining buyrugʻi bilan maxsus muammolarni hal qilish uchun yangi tashkil etilgan institutga oʻtkaziladi.

1996-yilda Moskva shahrida vafot etgan. MirimanovNovodevichy qabristoniga dafn qilingan.

 Mukofot va unvonlari 

 2-darajali Stalin mukofoti (1952) – harbiy texnika sohasidagi tadqiqotlar uchun.
 Qizil Yulduz ordeni (18.11.1944);
 „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali .

 

 Armyane – voennie uchenie, konstruktori, proizvodstvenniki i … Arkadiy Yeremovich Sarkisyan • 1998 •
 https://1418museum.ru/heroes/10622164/

 

Turkum:Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilari
Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Moskvada vafot etganlar
Turkum:1996-yilda vafot etganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:1911-yilda tugʻilganlar
Turkum:10-avgustda tugʻilganlar