Ibn Rajab

Abd ar-Rahmon ibn Ahmad ibn Rajab (736–795 hijriy / 1335–1393 milodiy), odatda Ibn Rajab nomi bilan tanilgan (bu laqab unga rajab oyida tugʻilgan bobosidan meros qolgan), muhaddis, olim va faqih edi. Imom an-Navaviyning qirq hadisiga yozgan sharhi bilan mashhur boʻlib, u Fath al-Bari asarining ilk muallifi ham boʻlgan.

 Tarjimai hol 
Imom Ibn Rajab 1335-yilda (736-hijriy) Bagʻdodda tugʻilgan. Bobosi islom olimi boʻlib, hadis bilan shugʻullanar edi. Otasi ham Bagʻdodda tugʻilgan boʻlib, koʻplab olimlardan saboq olgan. Besh yoshida Ibn Rajabning oilasi Damashqqa koʻchib oʻtdi, soʻng Quddusga borib, u yerda al-Alloʻiydan taʼlim oldi, keyin yana Bagʻdodga qaytdi va u yerdan Makkaga yoʻl oldi.
Makkada boʻlganida otasi unga Islom ilmlarini oʻrganishni ham tashkil qildi. Soʻng u Misrga safar qildi va yana Damashqqa qaytib, oʻz shogirdlariga dars bera boshladi. U saboq olgan olimlar orasida Ibn an-Naqib, as-Subkiy, al-Iroqiy va Muhammad ibn Ismoil al-Xabbaz bor edi. Shuningdek, u Ibn Qayyim al-Javziyya bilan Ibn al-Qayyim vafotigacha ilm bilan mashgʻul boʻldi. Ibn Rajabning an-Navaviyning qirq hadisi (Jomi‘ al-‘Ulum va-l-Hikam)ga yozgan sharhi eng yiriklaridan biri boʻlib, odatda eng yaxshi sharhlardan biri deb eʼtirof etiladi. Hayotining oxirlariga yaqin Ibn Rajab Sahihi Buxoriyga sharh yozishni boshladi, biroq vafotidan oldin faqat janoza namozlari bobigacha yetdi. U asariga Fath al-Bari deb nom qoʻygan va yozib ulgurgan qismi Dar Ibn al-Javziy tomonidan yetti jildda nashr etilgan. Bu Sahihi Buxoriyning oltidan bir qismidan ham kamini tashkil etadi. Ibn Rajab vafotidan yigirma yil oʻtib, Ibn Hajar al-Asqaloniy Sahihi Buxoriyga oʻz sharhini yozishni boshladi va Ibn Rajabga hurmat sifatida asariga shu nomni berdi.

 Vafoti 
Ibn Rajab 795-hijriy yil ramazon oyining 4-kunida (1393-yil) dushanba kechasi, ellik toʻqqiz yoshida, ijaraga olgan bogʻ hududida, Damashqda vafot etdi. Ertasi kuni janoza namozi oʻqildi va u Bob as-Sagʻir qabristoniga dafn etildi"Saleem al-Hilaali, Eeqaadh-ul-Himam (An abridgment of Jami' Ulum wa al-Hikam)" Pages 8–11.

 Boshqa musulmon olimlarining fikrlari 
Ibn Qodiy Shuhbo uni tarjimai holida shunday taʼriflaydi:
„U oʻqidi va ilmlarning turli sohalarida mohir boʻldi. U (Hanbaliy) mazhabining masalalari bilan shu qadar mashgʻul boʻldiki, uni mukammal egalladi. Hadis matnlari, illatlari va maʼnolarini oʻrganishga oʻzini bagʻishladi. Va yozish uchun uzlatga chekindi“Al-Jawhar-ul-Munaddad Page # 48.

Al-Hofiz Ibn Hajar al-Asqaloniy u haqida shunday deydi:
„U hadis ilmlarida roviylar ismlari, ularning tarjimai hollarini bilish, rivoyat yoʻllari va maʼnolaridan xabardorlik jihatidan nihoyatda mohir edi“Inbaa-ul-Ghamr.

Imom Ibn Muflih al-Hanbaliy shunday deydi:
„U shayx, buyuk olim, hofiz, dunyoga beparvo kishi edi. Hanbaliylik mazhabining shayxi boʻlib, juda foydali koʻp kitoblar yozgan.“

 Asarlari 
 Tafsir va Qur’onshunoslik 
Ixlos surasi tafsiri
Fotiha surasi tafsiri
An-Nasr surasi tafsiri
I'roab al-Bismillah
Al-Istig'no bil-Qur'on

 Hadis tadqiqotlari va sharhlar 
 Sharh Sahihi Termiziy
 Fath al-Boriy bi sharh Sahih al-Buxoriy (Sahih al-Buxoriyga sharh)
 Jomi‘ al-‘Ulum va-l-Hikam fi sharh xamsina hadis min javomi‘ al-kalim (ingliz tilida Turath Publishing Ltd., London, 2007-yil iyul oyida The Compendium of Knowledge and Wisdom nomi bilan nashr qilingan)
 Mā zi’bāni jā’i‘oni ursilā fī ghanam
 Ixtiyor al-avlō fi sharh hadisi Ixtisom al-Malā al-Aʼlō
 Nur al-Iqtibos fi Mishkat vasiyyat an-Nabiy libn Abbas (Paygʻambarimizning Ibn Abbosga vasiyatlari sharhi)
 Gʻoyat an-nafaʼ fi sharh hadisi tamthil al-mu’min bi xarmat az-zaraʼ
 Kashf al-kurbah fi vasfi holi ahl al-gʻurbah (Gʻariblarning holatini bayon qilishda gʻam-gʻussani yengillatish)

 Fiqh 
 Al-Istixroj fi ahkom al-xaroj
 Al-Qavoʻid al-fiqhiyya
 Kitob ahkom al-xavotim va ma yataʼallaku biha

 Tarjimai hol va tarixiy asarlar 
 Zayl ‘alā Tabaqot al-Hanbila
 Muxtasar sira Umar ibn Abdulaziz
 Sira Abdulmalik ibn Umar ibn Abdulaziz

 Boshqa 
 Latoif al-maʼarif fīmā li mavosim al-‘ām mina-l-vazhoif
 At-taxvīf min an-nor va-t-taʼrif bi holi dār al-bavār
 Al-farq bayna-n-nasihah va-t-taʼyir (Nasihat va qoralash oʻrtasidagi farq)
 Ahol Ahl al-Qubur
 Fazl ‘ilm as-salaf ‘alā-l-xalaf (Salaf ilmining xalaf ilmidan ustunligi)

 Yana qarang 
 Ahmad ibn Hanbal
 Hanbaliy ulamolari

 

 
 MuslimScholars.info dagi biografiya
 Ibn Rajab asarlari
 Ibn Rajab At-tawhid.net saytidan

Turkum:1335-yilda tugʻilganlar
Turkum:1393-yilda vafot etganlar
Turkum:Bagʻdodliklar
Turkum:Hanbaliylar
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Hadis ulamolari
Turkum:14-asr islom olimlari
Turkum:14-asr faqihlari