Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Abulvafo Xorazmiy

Abulvafo Xorazmiy (1432-yil Xorazmda vafot etgan) – tasavvuf olimi, mutasavvif shoir. Ilmiy-adabiy da uning “Lavoyi­hi asror” (“Ravshanlik sirlari”) va “Nasr ul-javohir” (“Nasr durdonalari”) nomli ilmiy-tasavvufiy ruhda risolalar yozganligi toʻgʻrisida maʼlumot berilgan. Lekin u asosan ruboiylari bilan mashhur boʻlgan. Taniq­li afgʻon adabiyotshunos olimi Najib Moyil Hiraviy Tehronda nashr etilgan “Dar shabistoni irfon” (“Irfon xilvatxonasida”) asarida Abulvafo Xorazmiy haqida ham muxtasar gapirib, uning 146 ta ruboiysini ilova tariqasida keltiradi. Bu ruboiylar Tehron Milliy kutubxonasida 306-raqam ostida saqlanayotgan “Jungi asrori irfon” (“Irfon sirlari daftari”) toʻplamidan olingan. Tehronda 1993-yilda chop etilgan “Ruboiynoma” toʻplamiga esa shayx-shoirning 98 ta ruboiysi kiritilgan.

Abulvafo Xorazmiyning ruboiylari vahdat ul-vujud taʼlimotining sheʼriy ifodasi hisoblanadi. U tasavvuf nazariyasi talab-qoidalarini sheʼriy usulda bayon qilib bergan. Bu dunyoning oʻtkinchiligi, nafs va jismning Haq yoʻlida toʻsiqligi, haqiqiy hayot Alloh huzurida ekanligi, buning uchun kamolot kasb etib, xulqni poklab, komillik martabasiga erishish zarurligi, Alloh haqiqatlar haqiqati ekanligi, uni aql bilan anglab boʻlmasligi, faqat yuksak maqomga koʻtarilgan koʻngil holi bilan uni tanish mumkinligi, Alloh ehtiyojsiz zot ekanligi, bu dunyoni oshkor qilib, oʻzini pinhon tutganligi, banda koʻngliga ilohiy ishq Allohning oʻzi tomonidan solinishi, oʻzini bilgan hoy-u havasga qul boʻlmasligi, darveshlik, zavq-u talab, dardmandlik, faqr-u fano, Haq yoʻlida oʻzni unutish, nom-u nishonsizlik va boshqalar Abulvafo Xorazmiy ruboiylarining asosiy mavzusi hisoblanadi.

Uning nomi “Majolis un-nafois”­ning birinchi majlisi va “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olinadi. Navoiy uning avliyo zot ekanligini, Xorazm xalqi orasida “yer farishtasi” nomi bilan shuhrat qozonganligini, zohiriy va botiniy ilmlarni yaxshi oʻzlashtirganligini aytib, tasavvuf va musiqa ilmiga doir risola bitganligi haqida maʼlumot beradi va quyidagi ruboiysini keltiradi:Bad kardamu eʼtizor badtar zi gunoh,

Zero, ki dar in hast se daʼviyi taboh:

Daʼviyi vujudu daʼviyi quvvatu feʼl,

Lohavla valo quvvata illo billoh.

(Mazmuni: Uch nohaq daʼvo sabab yomon ish qildimki, uzri gunohdan battar: ular vujud, quvvat va feʼl daʼvosi boʻlib, barcha kuch va qudrat sohibi Allohdir).

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulmuzaffar Termiziy

Abulmuzaffar Termiziy, Habbol bin Ahmad – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Muhammad Homid Doshgardning muridi. Xizr alayhissalom bilan gʻoyibona suhbatda boʻlgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulhasan bin Shaʼra

Abulhasan bin Shaʼra, Amr bin Usmon bin Hakim bin Shaʼra – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abulhasan Shaʼra haqida Abu Saʼid Moliniy “Arbaʼin” asarida maʼlumot bergan. Aytishlaricha, uning qabridan mudom Qurʼon tilovati eshitilgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulhasan Musanno

Abulhasan Musanno, Ali bin Musanno – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Astarobodda yashagan. Abubakr Shibliy va Shayx Abusaid Abulxayr bilan suhbatda boʻlgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulhomid Asvad

Abulhomid Asvad – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Qora tanli boʻlgani uchun “Zanjiy” nisbasi bilan ham eslanadi. Abu Ali Rudboriyning ustozi. Masjid ul-Haramda oʻttiz yil eʼtikofda oʻtirgan. Vajd holiga tushganda rangi oqarib, oʻziga kelganida yana asl rangiga qaytgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulhusayn bin Bunon

Abulhusayn bin Bunon – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abu Usmon Magʻribiy va Abu Saʼd Xarroz bilan suhbatda boʻlgan. Samoʼ majlislariga alohida ahamiyat qaratgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulhusayn bin Hind Forsiy

Abulhusayn bin Hind Forsiy, Ali bin Hind Qurashiy – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Jaʼfar Haddod, Amr bin Usmon Magʻribiy, Junayd Bagʻdodiy, Abu Abdulloh Xafif Sheroziy bilan suhbatda boʻlgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulhusayn Haddod Hiraviy

Abulhusayn Haddod Hiraviy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Temirchilik kasbi bilan shugʻullangan. Abulabbos Qassob suhbatidan bahramand boʻlgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Ashaga Dzhalgan

Ashaga Djalgan — Ozarbayjonning Davachi tumanidagi qishloq.

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Shabran tumani aholi punktlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ag'dam masjidi

Agdam masjidi yoki Juma masjidi — Ozarbayjonning Agʻdam tumanida joylashgan arvoh shaharchasidagi masjid. 

 Tarixi 

 Qurilishi 
Masjid meʼmor Karbalayi Safixon Qorabogʻiy tomonidan 1868—1870- yillarda Qorabogʻ mintaqasidagi masjidlar uchun xos uslubda qurilgan boʻlib, ikki qavatli galereyadagi tosh ustunlar boʻlinishi va gumbazli shiftlardan foydalanishni oʻz ichiga olgan holda bunyod etilgan. Bu uslubdagi masjidlarga Barda masjidi, Shushadagi Yuxari Govhar ogʻa masjidi, Fuzuli shahridagi masjid va Horadiz qishlogʻida joylashgan masjid kiradi. 

 Armaniston istilosi 
Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida Agʻdam Ozarbayjon qoʻshinlari tomonidan Stepanakertdagi arman aholisiga BM-21 Grad uzoq masofali raketalarini otish uchun ishlatilgan. Keyinchalik Agʻdam arman kuchlari nazoratiga oʻtdi. Qoʻlga olingandan soʻng, guvohlarning soʻzlariga koʻra, shahar talon-toroj qilingan, vayron qilingan va yoqib yuborilgan. Agʻdamdagi yagona bino boʻlgan Agʻdam masjidi graffiti bilan buzib tashlangan va qoramol, choʻchqalar uchun otxona sifatida ishlatilgan. "Masjidlarni cho'chqaxonaga aylantirgan vahshiy armanlar" haqidagi hikoya 2020 yilgi Togʻli Qorabogʻ urushi oldidan Ozarbayjonda safarbarlikning muhim tarkibiy qismiga aylanadi. 

2009-yilda Artsax Respublikasi islom yodgorliklarini saqlab qolish boʻyicha chora-tadbirlarni moliyalashtirishni boshladi. Artsax rasmiylariga koʻra, Agʻdam masjidi atrofi 2010-yilda vayronalardan tozalanib, devor bilan oʻralgan 2011-yilda Agʻdamga tashrif buyurgan Ozodlik radiosi jurnalisti Stepan Lohr tomisiz masjid suratlarini e’lon qildi va u “bir paytlar ulug‘vor bo‘lgan Agʻdam masjidining qarovsiz va buzilgan ichki qismi” deb ta’rifladi. 

 Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushidan keyin 
Ozarbayjon Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushida gʻalaba qozonganidan soʻng, 2020-yil 20-noyabrda Togʻli Qorabogʻda sulh bitimi asosida Agʻdam tumanini qaytarib oldi 3 kundan keyin prezident Ilhom Aliyev va birinchi xonim Mehribon Aliyeva shahar vayronalari va Agʻdam masjidini ziyorat qildi. Aliyev masjidga Makkadan Qur’on sovg‘a qildi. 

Agʻdam Ozarbayjonga qaytarilgandan soʻng, 28 yil ichida birinchi juma namozi masjidning soʻnggi imomi va Ozarbayjon askarlari tomonidan masjidda oʻqildi. 

 Yana qarangki 

 Ozarbayjon madaniyati

 

Turkum:Ozarbayjondagi masjidlar
Aydinlar, Shabran

Ashaga Dzhalgan

{{
|official_name =Aydinlar
|native_name = 
|pushpin_map =Azerbaijan
|pushpin_mapsize =300
|subdivision_type = Mamlakat
|subdivision_name = 
|subdivision_type1 = Tuman
|subdivision_name1 = Shabran tumani
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|area_footnotes =
|population_as_of =
|population_total =
|population_density_km2 =
|timezone =AZT
|utc_offset = +4
|timezone_DST =AZT
|utc_offset_DST = +5
|coordinates = 
|elevation_m =
|area_code =
|website =
}}
Oydinlar — Ozarbayjonning Shabron tumanidagi qishloq.

 
 

Turkum:Ozerbayjon qishloqlari
Abunasr Xabboz va Abulhasan Suhon Ojan

Abunasr Xabboz va Abulhasan Suhon Ojan – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hirotlik tasavvuf shayxlari. Gozurgohda Ansoriy bilan deyarli bir vaqtda yashaganlar. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayxlar haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Yumaklı (Çerkeş)

Yumakli — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 Tarixi 
Qishloq 1919-yildan beri shu nomga ega.

 Geografiyasi 
Qishloq Chanqiri shahar markazidan 135km uzoqlikda joylashgan. Cherkes tumani markaziga 15km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning janubi-g'arbiy qismida joylashgan. U 1,5 km uzunlikdagi Qizilcahamam-Cherkeş viloyati yo'liga qishloq yo'li bilan bog'langanhttps://www.google.com/maps/dir/Yumakl%C4%B1/40.7120614,32.7678881.

 Aholisi 
Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari 2021 yil 120 2020 yil 125 2019 yil 120 2018 yil 203 2017 yil 58 2016 yil 57 2015 yil 79 2014 yil 58 2013 yil 85 2012 yil 74 2011 yil 70 2010 yil 75 2009 yil 34 2008 yil 50 2007 yil 47 2000 69 1990 yil 109 1985 yil 151 1965 yil 352 

 

Turkum:Turkiya geografiyasiga oid chala maqolalar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Aburrabiʼ Kafif Molaqiy

Aburrabiʼ Kafif Molaqiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abulabbos bin Arifning muridi. Ispaniyadagi Andalusiya shahrining mashhur mashoyixlaridan. Navoiy “Naso­yim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Yoncalı (Çerkeş)

Yoncali — Çankırı viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 Tarixi 
Qishloq 1919-yildan beri shu nomga ega.

 Geografiyasi 
Qishloq Chanqiri shahar markazidan 135km uzoqlikda joylashgan. Cherkes tumani markaziga 15km uzoqlikda. Ushbu qishloq Cherkeşning janubi-g'arbiy qismida joylashgan. U 1,2 km uzunlikdagi Qizilcahamam-Cherkeş viloyati yo'li bilan qishloq yo'li bilan bog'langanhttps://www.google.com/maps/dir/Yoncal%C4%B1/40.7118128,32.7683219.

 Aholisi 
Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari 2021-yil 113 2020 110 2019 111 2018 135 2017-yil 117 2016-yil 103 2015-yil 103 2014-yil 87 2013-yil 130 2012-yil 107 2011-yil 105 2010-yil 110 2009-yil 109 2008-yil 114 2007-yil 80 2000-yil 86 1990 yil 135 1985 yil 161 1965 yil 312 

 

Turkum:Turkiya geografiyasiga oid chala maqolalar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Yıprak (Çerkeş)

Yiprak — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 Tarixi 
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.

 Geografiyasi 
Qishloq Chanqiri shahar markazidan 150km uzoqlikda joylashgan. Cherkes tumani markazidan 25km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning shimolida joylashgan. U Bolu-Amasya (Gerede- Cherkeş ) davlat/xalqaro yo'li bilan bog'langanhttps://www.google.com/maps/dir/Y%C4%B1prak/40.8427205,32.7664666.

 Aholisi 
Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari 2021 yil 46 2020 yil 43 2019 yil 44 2018 yil 73 2017 yil 33 2016 yil 37 2015 yil 34 2014 yil 28 2013 yil 53 2012 yil 29 2011 yil 32 2010 yil 34 2009 yil 41 2008 yil 45 2007 yil 51 2000 yil 68 1990 yil 105 1985 yil 125 1965 yil 230 

 

Turkum:Turkiya geografiyasiga oid chala maqolalar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Baladzha Shakhnazarli

Baladja Shaxnazarli — Ozarbayjonning Davachi tumanidagi qishloq.

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Shabran tumani aholi punktlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Yeşilöz (Çerkeş)

Yeşiloʻz — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 Tarixi 
1960-yildan keyin Ahirli boʻlgan qishloq nomi 2005-yilgi ovoz berish natijasida o'zgartirildi va hozirgi nomini oldi.

 Geografiyasi 
Qishloq Chanqiri shahar markazidan 112 nuqtada joylashgan. Cherkes tumani markazidan 7km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Cherkeşning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, qishloq orqali tuman markazi bilan bevosita bogʻlanganhttps://www.google.com/maps/dir/Ye%C5%9Fil%C3%B6z/%C3%87erke%C5%9F.

 Aholisi 
Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari 2021 yil 105 2020 yil 112 2019 yil 83 2018 yil 171 2017 yil 115 2016 yil 134 2015 yil 119 2014 yil 93 2013 yil 142 2012 yil 119 2011 yil 101 2010 yil 107 2009 yil 100 2008 yil 92 2007 yil 80 2000 yil 121 1990 yil 214 1985 yil 291 1965 yil 491 

 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Baş Əmirxanlı

Bash Amirxanli — Ozarbayjonning Davachi tumanidagi qishloq. Qishloqda Madaniyat va turizm vazirligida roʻyxatdan oʻtgan oʻrta asrlarga oid turar joy mavjud.Madaniyat vazirligi va turizm
 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Shabran tumani aholi punktlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Abussuʼud bin Shabl

Abussuʼud bin Shabl – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Shayx Abdulqodir Jiliyning muridi. Zohiran boy, botinan darvesh kishi boʻlgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abuhoshim Soʻfiy

Abuhoshim Soʻfiy (vaf. taxm. 779) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kufa shahrida tugʻilgan. Shomda shayxlik martabasiga erishgan. Sufyon Savriy bilan suhbatda boʻlgan. Tasavvuf tarixida “Soʻfiy” nomi bilan mashhur boʻlgan birinchi shaxs. Ramla shahrida birinchi soʻfiylar xonaqohiga asos solgan. Riyosiz ibodat va xoksorligi bilan mashhur boʻlgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Borbor

Borbor — Ozarbayjonning Davachi tumanidagi qishloq. Qishloq Padar munitsipaliteti tarkibiga kiradi.
 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Shabran tumani aholi punktlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Okkamizm

Okkamizm — sxolastik falsafiy oqim. U Okkam gʼoyalari ta’sirida shakllangan. Angliyaning Kembrij, Fransiyaning Parij, Germaniyaning Geydelberg, Leypsig, Erfurt, Chexiyaning Praga, Polshaning Krakov universitetlarida keng tarqalgan. Okkamizmga ilmiy bilimlar va falsafaning ilohiyotdan xalos boʻlishi uchun kurash xos edi. Unda mantiq, bilish nazariyasi, tilshunoslik, tajriba va analitik usullarga asoslanish, sxolastika va metafizikani tanqid muhim oʻrin egallagan. Okkamizm tarafdorlari atamalarni falsafiy tahlil qilishga katta ahamiyat berganligi uchun bu ta’limot «terminizm» deb ham ataladi. Okkamizm tarafdorlari XIII asrda hukmron boʻlgan Foma Akvinskiy va Ioann Duns Skott sistemasiga qarshi kurash olib bordilar. U.Shervud, P.Ispanskiy, U.Okkam nazariyasining fundamental asoslariga toʻxtalib, mantiq fanining rivojlanishiga katta hissa qoʻshdilar. O. siyosiy falsafa sohasida dunyoviy hokimiyatning diniy hokimiyatdan ajratish uchun kurashdi. Bu borada M. Paduanskiy katta ish qildi. Bu oqimining yirik namoyondalari: Robert Xolkot, Mirekurlik Jan, Otrekurlik Nikolay, Jan Buridan, Albert Saksonskiy va Okkamistlarning merosi yangi za- mon falsafasiga, ayniqsa Ram, T.Gobbs, D.Yum kabi faylasuflar dunyoqarashiga ijobiy ta’sir koʻrsatgan.

 
"Falsafa. Qomusiy lugʻat" Toshkent -2004. 311-bet
Avj bin Unuq

Avj bin Unuq – “Tarixi anbiyo va hukamo”da tilga olingan shaxs nomi. Muso alayhissalom davrida yashagan. Avj bin Unuq jussasi katta kishi boʻlgan, Shomda yashagan. Muso alayhissalom yuborgan qoʻshinga osonlikcha va jiddiy shikast yetkazgan. Avj Muso alayhissalom hassasining zarbi bilan halok boʻladi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Avlosiy

Avlosiy, Abulhoris Fayz ibn al-Xizr – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Ibrohim bin Saʼd Alaviyning shogirdi. Alaviy uni uzlat va qanoatga irshod qilgan. Avlosiy Zunnun Misriyni izlab Misrga boradi, lekin u shu kuni vafot etgan boʻladi. Biroq Zunnunni tushida koʻrib, undan barcha savollariga javob oladi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Avorif ul-maorif

“Avorif ul-maorif” – Shayx Shahobiddin Suhravardiyning asari. Arab tilida yozilgan, oltmish uch bobdan iborat. Uning har bir bobida sayr va suluk odobi, shartlari, solikning vazifalari, maʼrifat, hol va maqomlarning taʼrifi, oriflarning suluki, soʻfiylar istilohlari haqida Qurʼon va sunnatga asoslangan holda soʻz yuritilgan. Kitob tasavvufning asosiy idan biri sifatida mashhur boʻlib, fors tiliga tarjima qilingan. Navoiy Shahobiddin Suhravardiyning tarjimai holi haqida gapirib, ushbu asarga ham toʻxtalib oʻtgan, fors tiliga Zahiriddin bin Ali Buzgʻush tarjima qilgani haqida maʼlumot bergan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Avhadiddin Kirmoniy

Avhadiddin Kirmoniy, Homid ibn Abufaxr Avhadiddin Kirmoniy (1168, Kirmon – 1236, Bagʻdod) – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf namoyandasi, shoir. Tahsil olib, kamolga yetkach, musulmon Sharqining Damashq, Bagʻdod kabi koʻplab shaharlariga sayohat qiladi, ulugʻ orif-u donishmandlar suhbatidan bahramand boʻladi. Shayx Rukniddin Sinjoniyning xalifasi. Muhyiddin ibn Arabiy va Shamsiddin Tabriziy bilan uchrashgan. Faxriddin Iroqiy va Avhadiy Marogʻiy uning shogirdlaridan. U fors-tojik irfoniy sheʼriyatining ustozlaridan sanaladi. Undan bizgacha 1180 baytli “Misboh ul-arvoh” (“Ruhlar mashʼali”) masnaviysi hamda 1807 ruboiydan iborat toʻplam yetib kelgan.

“Nasoyim ul-muhabbat”da nihoyatda ulugʻ kishi emish, goʻzal sheʼrlari bor, deb taʼriflangan. Tasavvufdagi maqomi haqida esa “derlarki, ul haqiqat shuhudida mazohir suratigʻa tavassul qilgʻon ekondur va mutlaq jamolin muqayyadot suvarida mushohada qilur ermish”, deyiladi. “Mahbub ul-qulub”da u “haqiqat asroriga majoz tariqin” omuxta qilgan shoirlar guruhiga kiritilgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Avhadiy Marogʻiy

Avhadiy Marogʻiy, Rukniddin (yoki Avhadiddin) ibn Husayn Marogʻiy Isfa­honiy (1274-yil – Marogʻa – 1338-yil) – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi.

 Hayoti 
Diniy-tasavvufiy ruhdagi sheʼr­lari bilan shuhrat qozongan A. Marogʻiy oʻz davri adabiy va falsafiy ilmlarini chuqur oʻzlashtirib, shofiʼiylik mazhabiga mayl koʻrsatgan. Eron elxonlari saroyiga yoʻl topib, ularga bagʻishlab qator qasidalar yozadi. 1308-yilgi safari davomida, Sultoniya, Hamadon, Isfahon, Karbalo, Damashq, Kufa, Bagʻdod kabi bir qancha shaharlarda boʻlib, 1311-yilda Marogʻaga qaytadi. 1314-yil yana Isfahonga borib, u yerda 20 yil yashaydi, koʻp­lab asarlar bitadi. 1333 yildan umrining oxirigacha Marogʻada yashaydi.

 Ijodiy merosi 
A. Marogʻiydan sheʼrlar devoni, “Dah noma” (“Oʻn noma”), “Mantiq ul-ushshoq” (“Oshiqlar mantigʻi”) va “Jomi Jam” (“Jamshid jomi”) masnaviysi yetib kelgan. Devoni qasida, gʻazal, qitʼa, ruboiy, tarkibband, tarjiʼband va murabbaʼ janridagi sheʼrlardan iborat. Masnaviylari irfoniy mazmunda boʻlib, “Jomi Jam” Sanoiyning “Hadiqat ul-haqiqa” asariga ergashib yozilgan. Tasavvufa Avhadiddin Kirmoniy izdoshlaridan sanaladi, oʻz taxallusini ham pirining nomidan olgan.

Devoni va “Jomi Jam” masnaviysiga Abdurahmon Jomiy va Alisher Navoiy yuksak baho berishgan. Chunonchi, “Nasoyim ul-muhabbat”da oʻqiymiz: “... anga sheʼr devoni bor, gʻoyat latofatda bir tarjeʼoti bor mutalim haqoyiqu maorifqa va “Jomi Jam” otligʻ masnaviysi bor. Shayx Sanoiyning “Hadiqa”si uslub va vazni bila. Va anda koʻp latoyif darj qilibdur... Va Shayx Sanoiyning “Roiya” qasidasigʻa yaxshi javob aytibdur va abyotining adadi yuz olt­mish boʻlgʻusidur”.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Adab ul-muridin

“Adab ul-muridin” (“Muridlar odobi”) – Shayx Ziyoiddin Abunnajib Abdulqohir Suhravardiyning asari. Muridlar odobi bilan bogʻliq masalalarga bagʻishlangan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”da ushbu asar nomini Shayx Suhravardiy bilan bogʻliq bobda tilga oladi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Adib Gumandiy

Adib Gumandiy — „Nasoyim ul-muhab­bat“da tilga olingan tasavvuf shayxi. Ali bin Hasan Hujviriyning zamondoshi. Alisher Navoiy „Nasoyim ul-muhabbat“ga „Nafahot ul-uns“dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Adiy bin Musofir Shomiy

Adiy bin Musofir Shomiy (1162-yilda vafot etgan) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Shomda Shayx Abdulloh Manbijiy va Shayx Hammod Dabbos bilan suhbatda boʻlgan. Koʻp murid tarbiyalagan. Umri oxirida Mavsildagi Hakkoriya togʻida chillaxona qurib, oʻsha yerda uzlat va xilvatni ixtiyor etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Adhamiy

Adhamiy Ibrohim (XV asr) – turk­man beklaridan, asl ismi Shoh turkman. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni xush tabʼ va zarif kishi sifatida taʼriflab, devoni ham borligi haqida maʼlumot beradi va quyidagi matlaʼsini keltiradi:Hargizam dil be xayoli anbarin xole nabud,

In dili devona hargiz xoli az hole nabud.

(Mazmuni: Hech vaqt koʻnglim qora xol xayolisiz yashamadi; bu devona dil hech qachon bu holdan xoli boʻlmadi)

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Ayolgʻu

Ayolgʻu – oʻtmishda mashhur boʻlgan oʻlan va yallalarning muayyan turi. Ayolgʻu oʻzi­­ning taʼsirli va ohangdorligi bilan aj­ralib turgan. Ayolgʻu haqidagi maʼ­lumotlar­ning da kamligi sababli bu musiqiy janr xususida toʻliq tasavvur etish imkoni yoʻq. Bu atama bilan atalgan musiqiy cholgʻu ham boʻlganligi taxmin qilinadi.Holimgʻa hajr bazmi aro tortsam surud.

Bor navha maddi telba koʻngulning ayolgʻusi.

(„Gʻaroyib us-sigʻar“, 597-gʻazal)Shuningdek, oʻzbek shoiri Faxriyorning „Ayolgʻu“ nomli dostoni va shu nomli kitobi ham bor.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2020-yildan hozirgacha)

Maqolada Oʻzbekiston milliy terma jamoasining 2020-yildan hozirgacha oʻynagan futbol oʻyinlari roʻyxati keltirilgan.

Raqib jamoalar
Oʻzbekiston milliy terma jamoasining 2020-yil 1-yanvardan keyin oʻtkazgan oʻyinlaridagi raqiblariga qarshi natijalari.

2025-yil 10-iyun holatiga koʻra bilan oʻyindan keyin.

 Natijalar 

 2020 

 2021 

 2022 

 2023 

 2024 

 2025 

 Yana qarang 

 Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi
 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (1992–1999)
 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2000—2009)
 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2010–2019)
 O‘zbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (norasmiy o‘yinlar)

 

 

 

Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari
Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2010—2019)

Bu Oʻzbekiston milliy terma jamoasining 2010-2019-yillar davomida oʻtkazgan futbol oʻyinlari roʻyxati.
 Raqib jamoalar 
Oʻzbekiston terma jamoasi uchinchi oʻn yillikdagi dastlabki oʻyinini 2010-yil 3-martda BAA terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. Oʻn yillikdagi soʻnggi oʻyinini esa 2019-yil 19-noyabrda Falastin terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. Quyidagi jadvalda oʻn yillikda raqib jamoalarga qarshi qayd etgan natijalari oʻrin olgan.

 Natijalar 

 2010 

 2011 

 2012 

 2013 

 2014 

 2015 

 2016 

 2017 

 2018 

 2019 

 Yana qarang 

 Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi
 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (1992—1999)
 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2000—2009)
 Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2020-yildan hozirgacha)
 O‘zbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (norasmiy o‘yinlar)

 Eslatmalar 

 

Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari
Li Chjen

Ling Mengchu (xitoycha 凌濛初, pinyin Ling Mengchu , Ling Bo (凌波) nomi bilan ham tanilgan; 1580—1644) — Xitoyning Min yozuvchisi, dramaturg, bibliofil va noshir.
 Tarjimai hol 
U taniqli amaldor oilasida tugʻilgan, ammo ilmiy yoʻlda ilgarilamagan, faqat syucai ilmiy darajasiga ega edi. U davlat xizmatida boʻlgan, bir muddat okrug boshligʻi boʻlib ishlagan, Min sulolasining soʻnggi yillarida u harbiy inspektorning ancha yuqori lavozimini egallagan. Li Zichengning isyonchi armiyasi bilan janglarda halok boʻlgan. Uning qarashlariga koʻra, u ortodoksal konfutsiylik, qatʼiy axloq va eʼtiqodga ega odamdir, ammo bu uning asarlarida asl gʻayritabiiy gʻoyalarni ifodalashiga toʻsqinlik qilmagan.
 Ijod 
U adabiyotshunoslikka oid bir qancha sheʼriy to‘plamlar va tadqiqotlar muallifi, xalq adabiyoti asarlarini to‘plagan. U jahon adabiyoti tarixiga, birinchi navbatda, klassikaga aylangan ikkita huaben toʻplamining muallifi sifatida kirdi — "Ajoyib. Birinchi qism „(1627-yil) va“ Ajoyib. Ikkinchi qism "(1632-yil).

Feng Menglong va Huaben toʻplamlarining boshqa kompilyatorlaridan farqli oʻlaroq, Ling Mengchu ikkala toʻplamga kiritilgan asarlarning muallifi hisoblanadi. Uning soʻzlariga koʻra, ular uchun material turli mualliflarning ajoyib odamlar va gʻayrioddiy voqealar haqidagi qisqacha eslatmalari, shuningdek, oʻtmishdagi qisqa hikoyalar edi.

Ling Mengchuning asosiy asarlari Dmitriy Voskresenskiy tomonidan rus tiliga tarjima qilingan.
 

Turkum:18-iyunda tugʻilganlar
Turkum:1580-yilda tugʻilganlar
Turkum:21-fevralda vafot etganlar
Turkum:1644-yilda vafot etganlar
Sima Chengzhen

Sima Chengzhen ( xitoylik trad.chàngíngíngín , s. chīīīīyēn , pinyin Sīmǎ Chéngzhēn , 647 - 735) - Shanqing maktabining o'n ikkinchi daoist patriarxi , shuningdek, mashhur shoir, rassom va qo'shiqchi.

Asli Jin qirolligidagi Sima imperator sulolasining yon shoxidan (265-420)  . Xenan provinsiyasida tug'ilgan , ammo u daoizmni afzal ko'rgan va Sonshan tog'idagi monastirda taoizm amaliyotida o'qitilgan , uning o'qituvchisi Pan Shizhen edi. U sanʼatda muvaffaqiyat qozongan, sheʼr yozgan, rasmlar chizgan, xattotlik bilan shugʻullangan. U shoirlar Li Po va Van Vey bilan do'st edi. U Taoistik kosmologiya, tibbiyot, boqiylikka erishish amaliyoti, meditatsiya va ichki alkimyo sohasida 15 ta insho qoldirdi  .

Ko'pgina daochilardan farqli o'laroq, u sud va siyosatdan qochmadi, u imperator Vu Tsetyan , imperator Ruizong va Syuantszun saroyida xizmat qildi, daoizmning davlatning rasmiy dini sifatidagi mavqeini mustahkamlashga g'amxo'rlik qildi. Imperator Ruizongning qizlaridan biri uning shogirdi bo'ldi va uning uchun imperator Tiantayshan tog'ida monastir qurdi  .

Uning eng mashhur asari " Tsovanlun " risolasidir ( V.V. Malyavinning "Unutilishda bo'lish to'g'risida" tarjimasiga qarang), unda "Tao sari yetti qadam" meditatsiya bo'yicha amaliy ko'rsatma sifatida tuzilgan.

Sima Chengzhenga ko'plab bag'ishlangan - biografiyalar, she'riy bag'ishlanishlar, shu jumladan Buddist kanonining bo'limlari  .

 Adabiyot tahrir | kodni tahrirlash 

 Fabritsio Pregadio. Taoizm entsiklopediyasi. - Nyu-York: Routledge, 2008. - T. 1. - S. 911-913. - ISBN 978-0-7007-1200-7 .
 Sima Chengzhen. Unutilish haqida. Malyavin tarjimasi. - kitobda Malyavin V.V. Yurakdagi chaqmoq. Xitoy an'analari seriyasida ruhiy uyg'onish De vita spiriti M. Natalis 1997 yil. 367 b.
 Tomas Julch. Der Orden des Sima Chengzhen va des Wang Ziqiao. Untersuchungen zur Geschichte des Shangqing-Daoismus in Den Tiantai-Bergen. Gerbert Utz Verlag Myunchen 20011 ISBN 978-3-8316-4083-6
 Sima Chengzheng , Guqin Silk String Zither

 Eslatmalar tahrir | kodni tahrirlash 

 ↑Orqaga o'tish:1 2 3 Pregadio, p. 911
 ↑ Xose Ignasio Kabezon. Sxolastika: madaniyatlararo va qiyosiy nuqtai nazar. - Albany, 1998, Nyu-York Davlat Universiteti Press, isbn = 0-7914-3777-9, p. 124
 ↑ Livia Kohn. Daoizm qo'llanma. - Leiden, 2000, Brill, isbn=90-04-112081, p. 347
 ↑ Lui Komjati. Barkamollikni tarbiyalash: erta Quanchjen daoizmida tasavvuf va o'z-o'zini o'zgartirish - Leiden, 2007, Brill, isbn = 978-90-04-16038-5, p. 20
 ↑ Livia Kohn. Xitoy shifo mashqlari: Daoyin an'anasi - Gonolulu, 2008, Gavayi universiteti matbuoti, isbn = 978-0-8248-3269-8, p. 147
Tenge (qishloq)

Tenge— Qozogʻistonning Mangistau viloyatidagi qishloq (avvalgi shahar tipidagi aholi punkti ), Janaoʻzen shahar hokimligiga boʻysunuvchi. Tenge qishloq okrugining maʼmuriy markazi va yagona aholi punkti.

Shaharga yaqin joyda, "Ostona" mikrorayoniga yaqin joyda joylashgan.

 Aholisi 
1999 yilda qishloq aholisi 11080 kishi (5519 erkak va 5561 ayol) edi. 2009 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra qishloqda 16688 kishi (8182 erkak va 8506 ayol) yashagan.
Yeniköy (Çerkeş)

Yenikoʻy – Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 Tarixi 
Qishloq 1919-yildan beri shu nomga ega.

 Geografiyasi 
Qishloq Chanqiri viloyat markazidan 110km uzoqlikda joylashgan. Cherkes tumani markaziga 15km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. U Bolu-Amasya (Gerede-Cherkeş) davlat/xalqaro raqamli Bolu-Amasya (Gerede-Cherkeş) va Karabük-Çanqiri TCDD temir yoʻlidagi Kurtchimeni poezd stantsiyasiga 2km qishloq yoʻli bilan bogʻlanganhttps://www.google.com/maps/dir/Yenik%C3%B6y,+%C3%87erke%C5%9F%2F%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1/40.8400791,32.7547226.

 Aholisi 
Qishloq aholisining yillar boʻyicha maʼlumotlari 2021 yil 130 2020 yil 137 2019 yil 166 2018 yil 219 2017 yil 148 2016 yil 149 2015 yil 152 2014 yil 83 2013 yil 183 2012 yil 147 2011 yil 146 2010 yil 156 2009 yil 172 2008 yil 169 2007 yil 174 2000 yil 220 1990 yil 329 1985 yil 371 1965 yil 587 

 

Turkum:Turkiya geografiyasiga oid chala maqolalar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Yakuplar (Çerkeş)

Yakuplar — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 Tarixi 
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.

 Geografiyasi 
Qishloq Chanqiri shahar markazidan 120km uzoqlikda joylashgan. Cherkes tumani markaziga 10km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning janubi-gʻarbida joylashgan boʻlib, qishloq orqali Oʻrenkoʻy orqali tuman markazi bilan bogʻlanganhttps://www.google.com/maps/dir/Yakuplar/%C3%87erke%C5%9F,+%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1.

 Aholisi 
Qishloq aholisining yillar bo'yicha ma'lumotlari 2021 yil 151 2020 yil 167 2019 yil 196 2018 yil 325 2017 yil 125 2016 yil 122 2015 yil 125 2014 yil 106 2013 yil 146 2012 yil 128 2011 yil 122 2010 yil 120 2009 yil 125 2008 yil 120 2007 yil 97 2000 yil 159 1990 yil 154 1985 yil 173 1965 yil 353 

 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Karga (Çerkeş)

Qargʻa — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

 

Turkum:Turkiya geografiyasiga oid chala maqolalar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Filosofem

Filosofem (norvegcha Filosofema uchun) Norvegiyaning qora metall guruhi Burzumningtoʻtinchi 1993 yil mart tiklangan va Varg Vikernesning qamoqqa olinishidan oldingi oldingi yozuvi edi. bu, albom 1996 yil yanvargacha chiqarilmadi. studiyaviy albomidir.
Filosofiem

Filosofiem (norvegcha Filosofema uchun) Norvegiyaning qora metall guruhi. Burzumning toʻrtinchi studiyaviy albomidir. 1993-yil mart oyida yozilgan va Vaqti Vikernesning qamoqqa olinishidan oldingi oxirgi yozuvi edi. Biroq, albom 1996-yil yanvargacha chiqarilmadi.
Spellemannsprisen

Spellemannprisen — bu Norvegiya sanʼatkorlarga berilgan musiqa mukofoti.  Mukofot IFPI (Rekord kompaniyalari xalqaro tashkiloti) tashabbusi bilan taʼsis etilgan va uning birinchi nashri 1972-yilda oʻtkazilgan va oʻshandan beri har yili eʼtmagan kelinadi. Mukofotlar 21 toifaga boʻlingan.  Bundan tashqari, Qoʻmita faxriy mukofot berish yoki bermaslik toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.  21 ta toifaning har biri uchun hakamlar hay’ati mavjud boʻlib, har bir hay’at aʼzolari ham hakamlar hay’atidan, ham boshqa autsayderlardan sir saqlanadi.  Gʻoliblar ball tizimi boʻyicha aniqlanadi. Odatda har bir toifa uchun faqat uchta nomzod  koʻrsatilishi mumkin.  Hakamlar hay’ati bronza statuetkasi va diplomni qoʻlga kiritadigan nomzodga ovoz beradi.
 

Turkum:Mukofotlar
Xalqaro jaz kuni

thumb| Kyolndagi jazz musiqachilarining flesh-mobi, 2012-yilda Xalqaro jazz kunining birinchi nishonlanishiga bagʻishlangan.
Xalqaro jaz kuni — har yili YUNESKO tomonidan tashkilllashtiriladi. Shunga ko‘ra u „jaz haqida xalqaro jamiyat xabardorlik darajasini oshirish, tinchlik, birdamlik, muloqot va odamlar o‘rtasidagi aloqalarni kengaytirishga yordam beruvchi kuch sifatida“ ham bu bayram nishonlanadi. Mazkur sana 2012-yilMejdunarodniy den djaza 30 apreldanRIA.ru: Mejdunarodniy den djaza buyon o‘tkazib kelinadi.

Ushbu bayram 2012-yil noyabr oyida o‘tkazilgan YUNESKO Bosh anjumanida eʼlon qilingan. Parijda har yili nishonlanadigan birinchi Xalqaro jaz kunini YUNESKO Bosh direktori Irina BokovaPoslanie Generalnogo direktora YUNESKO G-ji Irini Bokovoy po sluchayu Mejdunarodnogo dnya djaza va YUNESKOning ko‘ngilli elchisi Gerbi XenkokGeneralniy direktor YUNESKO Irina Bokova i Posol Dobroy voli YUNESKO Xerbi Xenkok obʼyavili o provedenii 4-go ejegodnogo prazdnovaniya Mejdunarodnogo dnya djaza ochib berishadi.

 

 

 30 aprel Xalqaro jazz kuni (YUNESKO)
 Xalqaro jazz kuni
Turkum:Jaz
Turkum:Bayramlar
Zoysia tenuifolia

Zoysia tenuifoliaalt=Typical Zoysia tenuifolia appearance|framelessIlmiy tasniflash O‘simliklar Yuksak oʻsimliklar Gulli oʻsimliklar Bir urugʻpallalilar CommelinidsPoalesPoaceaeZoysiaZ. tenuifoliaBinar nomi Zoysia tenuifolia

Zoysia tenuifolia - Maskaren orolidagi o‘suvchi o‘tlardan biri. Tenuifolia nomi odatda Mascarene orollaridagi o'simlik namunalarini tasvirlash uchun ishlatiladi. Zoysia tenuifolia Mascarene o'ti deb ataladi. Z. tenuifolia oʻsish surʻati sekin boʻlgani uchun maysazor oʻti sifatida keng qoʻllanilmaydi.

 

Turkum:Zoysia
Turkum:Maysazor o‘tlari
Alamo Fire

Alamo Fire yoki Texas Maroon — Lupinus texensis o‘simligining (yoki bluebonnet) toʻq rangli gulga ega gibridiga berilgan nomlar.

Toʻq rangli va oq rangli koʻk rangli gullar 1986-yilda Texasning yuz yillik yubileyini nishonlash ishlab chiqilgan. San-Antonioda pushti koʻk rangli gullar topilgan va qizgʻish navlar Texas A&M Extension Service xodimi doktor Jerri Parsons tomonidan tanlab olingan.

 

Turkum:Manzarali o‘simlik navlari
Ələsgərli (Tartar)

Ələsgarli — Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. Uning aholisi 1105 kishi.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Əskipara (Tartar)

Əskipara  — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 1029 nafar aholi istiqomat qiladi.

2016-yil 11-may kuni Armaniston harbiylari Eskipara hududini Ayrim oddiy qurollar to‘g‘risidagi konventsiya tomonidan taqiqlangan 122 mm kalibrli oq fosforli o‘q-dorilar bilan bombalagani xabar qilingan edi. Shu kuni 13 davlatdan kelgan harbiy attashe oq fosforli oʻq otilgan hududni koʻzdan kechirdi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Evoğlu (Tartar)

Evogʻlu Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 1957 nafar aholi istiqomat qiladi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Godaksar

Gʻodaksar — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq.

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Göyarx

Goyarx yoki Levonarx  — Tartar tumanidagi tashlandiq qishloq. Ozarbayjon, Togʻli Qorabogʻning bahsli mintaqasida. Qishloqda 1989 yilda etnik Armanlar koʻpchilikni tashkil etgan.

 Tarixi 
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan. 1993-yilda qishloq Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida etnik arman qoʻshinlari nazoratiga oʻtgan Martakert viloyati tarkibida boʻlginchi Arsax Respublikasi nazoratiga oʻtgan. Qishloq Artsax va Ozarbayjon qurolli kuchlari oʻrtasida oʻt ochishni toʻxtatish chizigʻida joylashgan. Qishloq atrofida otashkesim buzilgani haqida xabarlar bor.

 

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishlolari
Güləbatlı

Güləbatli Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. Aholisi 371 kishi.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Gülyataq

Vardadzor yoki Gulyatag qishloq, yaʼni de-fakto, boʻlinishi Artsax Respublikasining Martakert viloyatidagi; de jure Ozarbayjonning Tartar tumanida, Tog'li Qorabog' bahsli mintaqasida. Qishloqda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etadi, shuningdek, 1989-yilda armanlar ham koʻpchilikni tashkil qilgan.

 Tarixi 
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.

 Tarixiy meros ob’ektlari 
Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meros ob’ektlari orasida 12/13 asrga oid Avliyo Jozef cherkovi ({{lang-hy|Սուրբ Հովսեփ եկեեցեփ եկեեցի|Surb Hovsep Yekeghetsi2th-allikenti) va a131d-Allikentimetre, 12/13-asrga oid Avliyo Iosif cherkovi mavjud. Qal'a 1799-yilda qurilgan.

 Ekonomikasi va madanoyati 
Aholisi, asosan, konchilik, qishloq xoʻjaligi, chorvachilik bilan shugʻullanadi. 2015 yil holatiga koʻra, qishloqda kommunal bino, maktab, ikkita doʻkon va tibbiyot punkti mavjud.

 
Qishloq 2005-yilda 193 nafar aholiga ega edi, va 2015-yilda 199 aholi.

 

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Hacallı (Tartar)

Hacalli — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq. Qishloq Iravanli munisipaliteti tarkibiga kiradi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Hacıqərvənd

Haciqarvand — Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitet. 2592 nafar aholi istiqomat qiladi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari bilgiqutisi
Həsənqaya (Tartar)

Hasangaya yoki Haykajur (shuningdek ) Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq, Togʻli Qorabogʻning bahsli viloyatida. Qishloqda Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushigacha etnik armanlar koʻpchilik aholi boʻlgan, qishloq Ozarbayjon nazoratiga oʻtgan.

 Tarixi 
Qishloq Sovet davrida sobiq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyatining Mardakert tumani hududida joylashgan edi.

 

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Hüseynli

Husanli — Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitet. 2093 nafar aholi istiqomat qiladi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
İlxıçılar (Tartar)

İlxıchilar — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq. Qishloq Azad Qaraqoyunlu munisipaliteti tarkibiga kiradi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
İrəvanlı

Iravanli — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 1603 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Iravanli, Gapanli va Hajally qishloqlari kiradi.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
İsmayılbəyli (Tartar)

İsmayılbəyli is a village and municipality in the Tartar Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,405.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Jraberd

Jraberd yoki Chilabord ( yoki ) — qishloq. de-fakto boʻlinishining Martakert viloyatida Artsax Respublikasi, de-yure Ozarbayjonning Tartar tumanida, Togʻli Qorabogʻ bahsli mintaqasida. Qishloqda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etadi, shuningdek, 1989-yilda armanlar ham koʻpchilikni tashkil qilgan.

 Tarixi 
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.

Qishloq Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushidan beri Artsax Respublikasi tomonidan boshqariladi. Qishloq Togʻli Qorabogʻ bilan aloqa qilish liniyasida joylashgan. Qishloq yaqinida o‘t ochishni to‘xtatish rejimi buzilgani haqida da‘volar bo‘lgan.

 Jraberd qal’asi 
Xachen knyazligini boshqargan knyazlik oilasining asoschisi Hasan Jalolyan Magʻavuz gʻarbidagi togʻlarda joylashgan Jraberd qalʼasida yashagan. Tonashendan janubi-gʻarbda, Yerits Mankants monastiri yaqinida.Hewsen, Robert H. ''Oʻrta asr arman madaniyati (Pensilvaniya universiteti arman matnlari va tadqiqotlari"'da „Arc’ax qirolligi“. Tomas J. Samuelian va Maykl E. Stoun (tahrirlar) Chiko, Kaliforniya: Scholars Press, 1984, s. 42-68, 

 Ekonomikasi va madaniyati 
Qishloq Martakert jamoasi tarkibiga kiradi.

 
2005 yilda qishloqda 63 nafar aholi istiqomat qilgan, and 88 inhabitants in 2015.

 

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Kakhrylyar

Qaxrilyar — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq.

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Kəbirli (Tartar)

Kebirli — Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 702 nafar aholi istiqomat qiladi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Kəngərli (Tartar)

Kengarli — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 1361 nafar aholi istiqomat qiladi.

 

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Amir Olimxon madrasasi

Amir Olimxon madrasasi — 1915-yilda mang‘it hukmdori Sayid Olimxon tomonidan Buxoro amirligining oʻsha paytdagi poytaxti — Buxoroda tashkil etilgan madrasa.

 Tarixi 
Madrasa 1914—1915-yillarda Buxoro amirligidagi soʻnggi hukmdori Said Olimxon mablagʻlari hisobidan sakkiz burchakli gumbazli bino saqlanib qolgan Qozi Kalon hammomi oʻrnida qurilgan.

Madrasa Poyi-Kalon ansambli maydonining janub tomonida, Miri Arab madrasasi yonida joylashgan.

Buxoroda Sovet hokimiyati o‘rnatilgach madrasa yopib qo‘yildi. 1924-yil boshidan yodgorlik shahar kutubxonasi vazifasini bajargan. Keyinchalik O‘zbekiston SSR davrida madrasa Pavlik Morozov nomidagi bolalar kutubxonasiga aylantirildi.

Endilikda Oʻzbekistonning „Moddiy madaniy merosning ko‘chmas mulk obyektlari milliy ro‘yxati“ga kiritilgan. Hozirgacha kutubxona sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

2011-yilda madrasada taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan.

 Ta‘lim 

Imom Sobirjon Mustofiy „Vaqt“ gazetasida chop etilgan „Buxoroda madrasa taʼsis etiluv munosabatila“ nomli maqolasida madrasaning bosh mudarrisi etib toshkentlik Xolmurod afandi tayinlangani, mudarris Sadriddin maxdum hisob, handasa, faroiz, mudarris Ibodulla Maxdum fatvo fanlaridan dars o‘tgani haqida maʼlumot bergan. Madrasada tafsir, hadis, kalom, fikh, usuli fikh, hisob, tajvid, tarix fanlaridan taʼlim berish belgilab qo‘yiladi.
Madrasaning nizomnomasida bu o‘quv muassasasida tahsil olayotgan o‘quvchining ikkinchi madrasada o‘qishi taʼqiqlanib, har yili tahsilning oxirida talabalarni imtihon qilish qatʼiy belgilab qo‘yilgan.
Madrasa tashkil etilgan vaqtda unga faqat buxoroliklarni taʼlim olishiga ruxsat berilgan bo‘lib, keyinchalik chetdan kelgan o‘quvchilar ham qabul qilingan. „Vaqt“ jurnaliga Buxorodan kelgan bir maktubda 1915—1916-o‘quv yilida tataristonlik Is’hoq Sayfiddin madrasaga tahsil olish uchun qabul qilinganligi qayd etilgan

 

Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Buxoro madrasalari
°
Kiçik Qarabəy

Moxratag yoki Kichik Qarabey  — qishloq, yaʼni de. facto, boʻlinishi Artsax Respublikasi ning Martakert viloyatida; de jure Ozarbayjonning Tartar tumanida, Tog'li Qorabog' bahsli mintaqasida. Qishloqda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etadi, shuningdek, 1989-yilda armanlar ham koʻpchilikni tashkil qilgan.

 Tarixi 
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.

 Tarixiy meros ob’ektlari 
Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meros ob’ektlari orasida 1881 yilda qayta qurilgan „Iny Masants“ 12-asr cherkovi, oʻrta asr qabristoni va „Surb Astvatsatsin“ cherkovi mavjud. '' 1883-yilda qurilgan.

 Ekonomikasi va madaniyati 
Aholisi, asosan, qishloq xoʻjaligi va chorvachilik bilan shugʻullanadi. 2015-yil holatiga ko‘ra, qishloqda hokimlik binosi, madaniyat uyi, umumtaʼlim maktabi, uchta savdo do‘koni, tibbiyot punkti mavjud.

 
2005-yilda qishloqda 345 nafar aholi istiqomat qilgan, va 2015-yilda 341 nafar aholi.

 

 
 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ajdaho obrazi

Ajdaho (obraz) – ogʻzidan oʻt purkab, kishini oʻz domiga tortuvchi bahaybat afsonaviy maxluq. Ajdar, ajdarho shaklida ham qoʻllanadi. “Ajoyib ul-maxluqot” muallifining yozishicha, uzunligi uch gaz (2,7 metr) va yoshi uch yuz yildan oshgan ilon Ajdahoga aylanadi. Ajdahoning yoshi besh yuz yilga yetganidan soʻng baliq kabi ikki yonidan qanot chiqarib, suvda ham bemalol suzgan, suv jonzotlarini ov qilgan. Avom kishilarning eʼtiqodicha, Ajdahoning yuragini isteʼmol qilgan odam qoʻrqmas, botir, agar terisi oshiq kishining taomiga qoʻshib berilsa, ishq dardidan forigʻ boʻlarkan. Afsonalarda keltirilishicha, Ajdaholar asosan yer tagida yashirinib yotgan xazinalarni qoʻriqlab yotgan. Ajdahoga qarshi kurashish xalq ogʻzaki ijodi hamda mumtoz adabiyotda jasorat va qahramonlik timsoliga aylangan.

“Tarixi anbiyo va hukamo”da Shis paygʻambarning oʻgʻli Anush hamda Asʼhobi Uxdud bobida tilga olingan obid yigit Ajdahoni yengadi. Shuningdek, ushbu asar hamda turli munosabatlar bilan “Xamsa” va “Xazoyin ul-maoniy”da ham Muso (alayhissalom)ning moʻjizaviy hassasi yerga tashlanganda, Ajdahoga aylanib, Firʼavn sehrgarlarining jodularini yutib yuborgani qayd qilingan. “Tarixi muluki Ajam”da shoh Gushtospning Ajdaho va karkidonni oʻldirgani qahramonlik sifatida tilga olinadi. “Xamsa”ning ikki asosiy qahramoni – Farhod va Bahrom Goʻr ham Ajdahoni magʻlub etgan bahodirlar sifatida tasvirlangan. “Nasoyim ul-muhabbat”da Imraatun Misriyatun uxro – misr­lik valiy ayol zikr qilgan paytda atrofida ajdaholar va ilonlar halqa urib yurishi ayolning karomati sifatida berilgan.

Ajdaho lirik asarlarda turli maʼno va obrazlarni ifodalagan. Ayniqsa, tun va zulf timsollarini tavsiflashda ajdaho obraziga koʻp murojaat qilingan. Irfon falsafasida Ajdaho – nafsi ammora timsoli:Mehnat oʻtidin yoruqtur har taraf koshonamiz,

Boʻldi goʻyo ajdaho komi bizing vayronamiz.

(“Gʻaroyib us-sigʻar”, 241-gʻazal)

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Ajoyib ud-dunyo

“Ajoyib ud-dunyo” (“Dunyo ajoyibotlari”) – Shayx Ozariy Tusiyning asari. Asar nomi baʼzi da “Gʻaroyib ud-dunyo va ajoyib ul-aʼlo” (“Dunyo gʻaro­yibotlari va samo ajoyibotlari”) tarzida ham keladi. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida Shayx Ozariy bilan bogʻliq bobda tilga oladi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Tank 300

Tank 300 — xitoyning Great Wall avtomobil kompaniyasi tomonidan 2020-yildan boshlab ishlab chiqariladigan oʻrta oʻlchamdagi krassover. Avval boshida mashina Wey brendi ostida „Wey Tank 300“ nomi bilan sotila boshlandi. 2021-yildan esa Tank 300 deb qaytqa nomlandi. Avtomobil ilk bor Chendu avtosalonida taqdim etilgan.

 Eksteryer 

"Tank" ning tashqi ko'rinishi yovvoyi ko'rinishli xarakterga ega qilib ishlangan. Avtomobil katta g'ildiraklar o'rnatilgan arkasi kengaytirib ishlangan hamda katta diametrli tishli shinalar mavjud, bamperlar ataylab oddiy qilib ishlangan. Bosh optika faralari dumaloq shaklga ega. Orqa eshikka zaxira g'ildirak o'rnatilgan. Avtomobilning tomida haqiqiy ekspeditsiya magistralidan yukxonasini osonlikcha tushirib olishniu ta'minlaydigan tom relslari mavjud.

 Interyer 
thumb|left|250px|WEY Tank 300 ning saloni
Ikki tomonlama ovoz oʻtkazmaydigan akustik shisha, dvigatel boʻlinmasining toʻliq zichlashtirilishi, dvigatelning shovqinni kamaytiradigan material bilan toʻliq qoplanishi, old eshiklarning ikki qavatli, orqa eshiklar uch qatlamli kauchuk tasma bilan zichlanishi interyerni shovqindan saqlaydi. Oʻrindiqlar standartlarga muvofiq ergonomik tarzda ishlab chiqilgan, haydovchi oʻrindigʻi 8 yoʻnalishda va orqa tomondan 4 yoʻnalishda sozlanishi mumkin. Haydovchi oʻrindigʻida bel massaj funktsiyalari mavjud. Oʻrindiqlar isitiish va shamollatish tizimlari bilan jihozlangan. Ikkinchi qatordagi oʻrindiqlarni ikki yoʻnalishda sozlash imkoniyati mavjud. Avtomobil salonida 9 ta dinamik va mustaqil kuchaytirgichdan iborat ovoz tizimi oʻrnatilgan. Markaziy konsolga real vaqt rejimida ob-havo, shinalardagi bosim darajasi, kuzovning ogʻish darajasini va hokazolarni aks ettiruvchi ikkita 12,3 dyuymli integratsiyalashgan ekrandan iborat aqlli asboblar tizimi. Shuningdek, asboblarni boshqarish tizimi, navigatsiya, multimediya, konditsioner va shunga oʻxshash funktsiyalardan foydalanish uchun ovozli boshqaruvdan foydalanish imkoniyati mavjud. masofadan boshqarish pulti yordamida avtomobilni va baʼzi funktsiyalarni ishga tushirish mumkin.

 Texnik koʻrsatkichlari 
Avtomobilning uzunligi 4760 mm, balandligi 1903 mm va kengligi 1930 mmni tashkil qiladi. Gʻildiraklar bazasi 2750 mm boʻlib, klirensi 224 mm. Tank 300 ning umumiy ogʻirligi 2075—2150 kg ni tashkil qiladi. Konstruktsiyasi ramali boʻlib, kuzovi toʻliqmetalldan iborat.

Rul boshqaruvi gidravlik kuchaytirgich bilan jihozlangan. Tormoz tizimi gidravlik hamda ikki konturdan iborat. Avtomobil dvigateli birqatorli toʻtr slindirlik boʻlib, uning hajmi 1967 sm3 ni tashkil qiladi. Turbo dvigatel 227 ot kuchiga (5500 ay/min) ega boʻlib, aylanish momenti 387 N·m (1800—3600 ay/min) ni tashkil qiladi. 8-pogʻonali avtamat uzatishlar qutisiga ega.

„Tank 300“ 0 dan 100 km/s tezlikka 9.5 soniyada erishadi. Eng yuqori tezligi 170 km/soatni tashkil qiladi. Yoqilgʻi sarfi aralash rejimda 9.2 litr boʻlib, shahar rejimida 11.3 litr hamda trassada yurganda 7.2 litrni tashkil qiladi.

 Galereya 

 Yana qarang 
 Tank (brend)
 Tank 500

 

Turkum:Xitoy avtomobillari
Turkum:Avtomobillar
Azhar Isfahoniy

Azhar Isfahoniy, Ali bin Sahl – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abulhasan. Muhammad bin Yusuf Bannoning shogirdi. Amr bin Usmon Makkiy va Abu Turob Naxshabiy bilan suhbatda boʻlgan. Tasavvufning daqiq masalalari yuzasidan Junayd Bagʻdodiy va Muʼammil Jassos bilan maktub asosida fikr almashgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik