Sergey Yurenev

Sergey Nikolaevich Yurenev (30-may 12-iyun 1896-yil, Vitebsk viloyati, Zaskarki qishlogʻi — 1973-yil 30-oktyabr, Buxoro) — sovet arxeologi va sanʼatshunosi, islom olimi.

 Hayoti 
1896-yil 12-iyunda Vitebsk viloyati, Lepel tumani, Zaskarki qishlogʻida tugʻilgan. Yurenevlar zodagon oilasining avlodi. Sovet amakisi, rus kino tanqidchisi, kino tanqidchisi, oʻqituvchi, RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist, sanʼatshunoslik fanlari doktori Rostislav Yurenev.

Ota — Nikolay Yurenev — Davlat bankining Vitebsk filiali menejeri. Onasi — italiyalik grafinya Karolina Karl Rosselli (pravoslav suvga choʻmishda Elena Karlovna), Elena Yureneva. Nikohdan bolalar — toʻrt oʻgʻil: Nikolay, Vladimir, Georgiy va Sergey.

Gimnaziyani tugatgach, u Sankt-Peterburg universitetining huquq fakultetiga oʻqishga kirdi, toʻrtinchi kursdan soʻng u Moskva arxeologiya institutiga (MAI) koʻchib oʻtdi, u yerdan atigi ikki yil oʻqib, 1918-yilda Vitebskga qaytdi.

1920-yildan — Moskva aviatsiya institutining Vitebsk filialida cherkov arxeologiyasi boʻlimi boshligʻi. Keyinchalik u akalari bilan Tverga koʻchib oʻtdi. 1929—1934-yillarda aka-uka hibsga olingandan keyin Oʻrta Osiyoda yashab, Fargʻona va Buxoro oʻquv yurtlarida rus tili va adabiyotidan dars bergan.

1934-yilda onasining kasalligi tufayli u Kalininga (Tver) qaytib keldi va nemis istilosi paytida u yerda yashashga majbur boʻldi. 1942—1951-yillarda asossiz tanbeh bilan u qamoq jazosini oʻtagan — dushman bilan hamkorlik qilganlikda ayblanib (RSFSR Jinoyat kodeksining 58-1a-moddasi). 1951-yil 24-noyabrda chiqarilgan. Keyinchalik u Buxoroda, Madorixon madrasasining hujrasida yashagan.

1952—1958-yillarda maxsus ilmiy-taʼmirlash ishlab chiqarish ustaxonasida arxeolog boʻlgan. Oʻrta asrlardagi Paykend aholi punkti atrofini oʻrganishda qatnashgan, Janubiy Turkmaniston arxeologik ekspeditsiyasi otryadi tarkibida ishlagan.

1958-yil 1-avgustdan — nafaqaga chiqqan.

1958—1960-yillarda Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi Moddiy madaniyat yodgorliklarini muhofaza qilish qoʻmitasining Buxoro viloyatidagi marshrut ekspeditsiyasi aʼzosi boʻlgan.

1980—1990-yillar oxirida qayta tiklangan.

S.ning eng boy shaxsiy arxivida. N. Yurenev unga xatlarni saqladi L. N. Gumilyov , V. P. Nekrasov, E. VA. nomaʼlum, M. FROM. Shahinyan, S. P. Borodin va boshqa koʻplab sovet madaniyatining koʻzga koʻringan namoyandalariMixaylova N. Blagodarenie: (Pamyati S. N. Yureneva — arxeologa i iskusstvoveda) // Moskva. — 1990. — № 4.. U Buxoroda ijod qilgan koʻplab rassomlar, musiqachilar va yozuvchilar ijodiga sezilarli taʼsir koʻrsatdiGolubkov D. „Vsyo na svete — kamen i pesok“. Iz zapisnix knijek // Drujba narodov. — 2015. — № 6..

S. N. Yurenev obrazi Igor Gubermanning „Portretga zarbalar“ (1986) romanidaIvanitskaya Ye. Dolgaya kara // Drujba narodov. — 2001. — № 2., Boris Kryachkoning „Uzoq mamlakatlar, begona joylar…“ (2000) hikoyasida uchraydiYermolin Ye. Svobodnie lyudi na rabey zemle // Noviy mir. — 2000. — № 11.

1995-yil 25-sentyabrda S. N. Yurenev Buxoro shahri koʻchalaridan biriga tayinlanganDjumaev A. Buxara: popitka postijeniya nepostijimogo goroda // Drujba narodov. — 2011. — № 3..

 

 

 Odamlar va taqdirlar. Sharqshunoslarning biobibliografik lugʻati — Sovet davridagi siyosiy terror qurbonlari (1917—1991). Ed. Ya. V. Vasilkov, M. Yu. Sorokina tomonidan tayyorlangan. — Sankt-Peterburg: Peterburg sharqshunoslik, 2003. — 496 p.

 

 Tatishchevskiy viloyati 
 Mark Chagall muzeyi
 Dmitriy Golubkov. „Dunyodagi hamma narsa tosh va qum“
 „Toshkent haqida maktublar“

Turkum:Kishilar
Turkum:Buxoroda vafot etganlar
Turkum:1973-yilda vafot etganlar
Turkum:30-oktyabrda vafot etganlar
Turkum:1896-yilda tugʻilganlar
Turkum:11-iyunda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekistonlik sharqshunoslar
Turkum:Rossiyalik sharqshunoslar