Xitoy choyi san'ati

right|thumb|250x250px| Xitoy choyi sanʼati
right|thumb|250x250px| Xitoy choy sanʼati noyob choy toʻplamlaridan foydalanishi kerak
Choy sanʼati Xitoyda uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan choy tayyorlash marosimi va choy ichish usullarini anglatadi. Bu nom muhokamadan soʻng uni Yaponiyada paydo boʻlgan choy marosimidan farqlash, mashhurlik nuqtai nazaridan uni nomini dunyoga yoyish uchun qabul qilingan va jamoatchilik tomonidan osongina qabul qilinadi. Hozirgi vaqtda choyxonalarda choy ichish Sharqiy Osiyo madaniy doiralarida tendentsiyaga aylandi.

 Tarix 
Choy sanʼati Vey, Jin, Janubiy va Shimoliy sulolalarda paydo boʻlgan, ammo Gʻarbiy Xan sulolasi davridayoq, odamlar choyni taʼtib koʻrishning oʻziga xos usuli boʻlganligi haqida hujjatlar saqlanib qolgan. Vang Baoning „Tongyue“ asarida shuni eslatib oʻtgan. Oʻsha paytda odamlarda choy damlash uchun maxsus idishlar toʻplami boʻlgan. Ular choyni yaxshi saqlagan. Choyni taʼtib koʻrishning batafsil tartibi mavjud boʻlmasa-da, choy toʻplamlariga eʼtibor katta qaratilganidan, oʻsha paytda choy endi faqaginat ichimlik emasligi maʼlum edi. Lekin qadrlash va taʼtib koʻrish sanʼati sifatida王褒《僮約》：「烹茶盡具，酺以蓋藏。」 . Gʻarbiy Jin sulolasida choyni taʼtib koʻrish tartibi va bosqichlari avvalgi avlodnikiga qaraganda koʻproq oʻziga xos boʻlgan. Ular suv tanlash, idish tanlash va damlashdan tashqari, qaynatilgan choyning ommaga taqdim etishga ham katta eʼtibor qaratganlar杜育《荈賦》：「水则岷方之注，挹彼清流；器择陶简，出自东隅；酌之以匏，取式公刘。惟兹初成，沫成华浮，焕如积雪，晔若春敷。" . . Choyni tantanali va badiiy ichish haqidagi eng qadimgi batafsil maʼlumotlar Lu Yuning " Choy klassikasi " boʻlib, u „beshta pishirish“ va „oltita ichish“ ni oʻz ichiga oladi. Feng Yanning " Fenshi tajribasi rekordi " asarida Lu Yuning shogirdi Chang Boxiongning choy sanʼati tasvirlangan . U choy tatib koʻrish uchun hamma narsaga, shu jumladan: kiyim-kechak, choy toʻplamlari va protseduralarga eʼtibor beradi. Oʻsha paytda rohiblar fikrlarini jamlash uchun choydan foydalanishgan. Jiaoran, Lu Tong, Zen ustasi Zhaozjou va boshqalar amaliyot maktabining choy tayyorlash sanʼati vakillaridir. Dzen ustasi Zhaozjou bir vaqtlar oʻquvchilarni jalb qilish uchun „choy ichish“ dan foydalangan.

Tang sulolasida zanjabil va tuz koʻpincha choy tayyorlash uchun ishlatilgan, bu dunyoda zanjabil tuzli choy sifatida tanilgan. Shoir Xue Nengning „Choy sheʼriyati“ asarida shunday degan: „Tuzning zarari borasida doimo ehtiyotkor boʻlish kerak va zanjabilni qaynatish kerak. u sariqroq.“ Oʻsha paytda choy tayyorlash usuli mavjud boʻlib, uni keyingi avlodlarda choy qaynatish deb atashadi. Ammo, Guangshida hali pivo tayyorlash usulini ommalashtirish uchun texnik shart-sharoitlarni yaratmaganligi sababli, choy damlash usuli mavjud edi. Choyning oʻtli va achchiq taʼmi bor edi, shuning uchun u mashhur emas edi.

Song sulolasida choy tayyorlashning maxsus usuli mashhur boʻlgan. Choy barglari mayda kukun holida maydalangan va u suvga solinganda sutdek oppoq boʻlishi kerak boʻlgan ."Guanlin Shixua"ga koʻra, Shimoliy Song sulolasidagi Su Shi bahorni yoqtirgan, ayniqsa Fengxiang Yunv gʻoridagi suvni. U har safar borganida ikkita shisha olib, choy qaynatish uchun suv olib kelardi. Su Shining „Jiang Kuy bilan choy yuborish“ sheʼri bor: „Keksa xotin va bola, bolasi sevishni bilmas, yarmini zanjabil va tuz bilan qovuribdi“. . Su Shining oʻzi choyning salomatlikni saqlaydigan taʼsiriga katta eʼtibor bergan va zerikishdan qutulish uchun ovqatdan soʻng ogʻzini kuchli choy bilan chayqagan《仇池笔记》. Oʻsha paytda, shuningdek, Gʻarbiy mintaqalarda qahva latte sanʼatiga oʻxshash, Fencha, Shuidanqing, Shoʻrva operasi, Choy operasi va boshqa nomlar bilan ham tanilgan Chabaixi deb ataladigan choy damlash usuli ham mavjuda boʻlgan va u mashhur boʻlgan.

Bubble choyi Ming sulolasi davrida ham mashhur boʻlib, Sencha nomi bilan ham tanilgan, ammo Tangsulolasidagi mashhur Sencha bilan bir xil emas edi.

 Turi 
Xitoy choy sanʼati koʻp davrlarni bosib oʻtdi va har bir davr va mintaqa choy sanʼatining turli yangi uslublarini yaratdi. Shuning uchun koʻplab choy va choy tayyorlash sanʼati maktablari mavjud. Rituallashtirilgan choy sanʼati, choy tayyorlash sanʼati, choy qovurish sanʼati, choyga buyurtma berish sanʼati va choy sanʼati .Asosiy toifalarga choy toʻplamlari, ichish usullari, ruhiy fikrlar va boshqalarga koʻra kiritish mumkin. Turli xil oʻzgarishlarni yaratish uchun turli yangi janrlarda bir xil usullar qoʻllanadi.

 Texnikaga koʻra tasniflanadi 

 choy tayyorlash 
Choy tayyorlash sanʼati choyni toʻgʻridan-toʻgʻri suvga solib, uzoq vaqt pishirgandan keyin ichishdir. Siz choy damlashda: xom choy, qovirilgan choy, chang choy, sovuq suv yoki issiq suvdan foydalanishingiz mumkin. Gʻarbiy Jin sulolasidagi Du Yuning „Fu“ asariga koʻra, choy tayyorlash sanʼati choy suvining sifati va choy toʻplamlari materialiga eʼtibor beradi. Qaynatilgan choy, choy kukuni tubiga choʻkadi, suv yuzasida suzib yurgan shoʻrva gullari qordek charogʻon, bahor gullaridek yorqin boʻladi. Choyning samaradorligiga eʼtibor bering, ichayotgan choyingiz ruhingizni tetiklashtirib, charchoqni ketkaza olishi kerak. Ichimlik uchun, choy tayyorlash uchun qoʻshiladigan boshqa ingredientlar ham mavjud.

 Shuningdek qarang 

 Yapon choyi marosimi
 Koreya choyi marosimi
 Vetnam choy sanʼati
 Ryukyu choyi marosimi

 

 Tashqi 

 Lyu Shufen: „Chan Yuan Qing qoidalari“da koʻrilgan choy marosimi va shoʻrva marosimi （ >
 Xitoy choyi sanʼati tushunchasi.

Turkum:Choylar