Amra bint Abdulrahmon

Amra binti Abdulrahmon (arabcha: عمرة بنت عبد الرحمن, milodiy 717-yilda vafot etgan) ilk islom davrining muftiysi va olimasi edi.

 Hayoti 
Amra binti Abdulrahmon tobeinlardan boʻlib, Paygʻambarning sahobalari avlodidan keyin kelgan avlodga mansub edi. Koʻpchilik uni As’ad ibn Zuroraning nabirasi deb adashtiradi, chunki u Madinada musulmon boʻlib kirgan birinchi yetakchi sifatida mashhur boʻlganTabari, Imam (1993). History of al-Tabari. New York: State University of New York Press. . Aslida esa ansorlarning nasablarini yaxshi biladiganlar uning As’ad ibn Zuroraning akasi boʻlgan Saʼd ibn Zuroraning zurriyodlaridan ekanini qayd etgan. U Paygʻambar Muhammadning uchinchi xotini Oysha binti Abu Bakr tarbiyasida ulgʻaygan, va ehtimol Oyshaning shaxsiy kotibasi vazifasini ham bajargan.

Amra islomiy aqida va fiqhda yetuk mutaxassis boʻlgan ilk islom olimalaridan edi. U Oyshadan rivoyat qilingan hadislarning (jumladan uning fiqhga oid hukmlari) eng ishonchli va eʼtiborli roviylaridan boʻlgan, shuningdek Ummu Salama, Rofi’ ibn Xadij va Ummu Hishom binti Horisadan ham rivoyat qilgan.

Madinaning qozisi Muhammad ibn Abī Bakr ibn Hazm Suriya tomondan boʻlgan nasroniy oʻgʻri biror narsani oʻgʻirlagan ish boʻyicha hukm chiqarganida, u Amra binti Abdulrahmondan maslahat soʻrab xat yozgan. U unga erkakning qoʻlini kesishni buyura olmasligini aytgan, chunki oʻgʻrining qoʻli faqat oʻgʻirlangan narsa miqdori chorak dinordan oshganda kesilardi; shundan soʻng u oʻsha kishini qoʻyib yuborishni buyurgan. U Amra binti Abdulrahmonning hukmini shubha ostiga qoʻymagan va boshqa olimlardan ham soʻramagan.

Umar ibn Abdulaziz, xalifa va olim, odamlarga: kim paygʻambarona soʻzlarni oʻrganmoqchi boʻlsa, Amra binti Abdulrahmon huzuriga borsin, chunki hadisni undan koʻproq biladigan hech kim yoʻq, deb nasihat qilgan. Ahmad ibn Hanbal Amra binti Abdulrahmonni „yetuk mutakallim va buyuk olima“ deb taʼriflagan. Uning ilmi va taqvosi shogirdlarni oʻziga tortgan; u ilmini ularga yetkazgan, jumladan Urva ibn az‑Zubayr, Sulaymon ibn Yasor, Amr ibn Dinor va Ibn Shihob az‑Zuhriy Amra binti Abdulrahmonni „ilm dengizi“ deb atagan.

Amra binti Abdulrahmon olimlar va roviylardan iborat oilaga mansub edi. Uning aka-ukalari, farzandlari, jiyanlari va nabiralari ilm ahlidan iborat bir xonadonni tashkil etgan. Undan rivoyat qilganlar qatorida uning oʻgʻli Abu ar‑Rijol, akasi Muhammad ibn Abdulrahmon al‑Ansoriy, jiyani Yahyo ibn Abdulloh ibn Abdulrahmon, nabirasi Horisa ibn Abī ar‑Rijol hamda opasining oʻgʻli Abu Bakr ibn Muhammad ibn Amr ibn Hazm bor. Ayol roviyalar orasida Rā’ita al-Muzniyya va Fotima binti Munzar ibn Zubayr ham boʻlgan.

Amra binti Abdulrahmon hijriy 98-yilda (milodiy 717) Madinada vafot etgan, vafot chogʻida 77 yoshda edi. Amra binti Abdulrahmonning eri Abdulraḥmān ibn Ḥārithah ibn al-Nu’mān boʻlgan, oʻgʻli esa Abu ar‑Rijol Muhammad boʻlib, u asosan onasidan hadis rivoyat qilgan. Uning jiyani qozi Abu Bakr ibn Hazm edi.

Uning rivoyatlari barcha yirik, ishonchli hadis toʻplamlarida, jumladan olti kanonik hadis toʻplamlarida ham uchraydi.

 

 

 Amra binti Abdulrahmondan rivoyat qilingan hadis

Turkum:717-yilda vafot etganlar
Turkum:Islom huquqshunosligi bo‘yicha ulamolari
Turkum:Muftiylar
Turkum:Hadis roviylari
Turkum:Islom shaxsiyatlari haqidagi chala maqolalar