Podshoh begim (unvon)

Padshah Begum Boburiylar imperiyasining imperator xotini yoki „birinchi xonimi“ ga berilgan ustun unvon boʻlib, Boburiy haramida yoki zenanada eng muhim unvon hisoblangan. Bu nom ingliz tilidagi „Qirolicha“ bilan teng boʻlishi mumkin, ammo Boburiy kontekstida faqat taxminiy maʼnoda.

 Etimologiya 
Padeshah, Padshah, Padishah yoki Badishah — forscha pad (ustoz) va shoh (shoh) dan tashkil topgan ustun qirollik unvoni, eng yuqori martabaga daʼvogar bir necha monarxlar tomonidan qabul qilingan, taxminan qadimgi forslarning „Buyuk“ tushunchasiga teng, „Buyuk podshoh“ va keyinchalik Ahamoniylar va nasroniy imperatorlari tomonidan qabul qilingan. Uning arabcha talaffuzi Badshoh deb Bobutiy imperatorlari tomonidan, Boshah yoki Posho esa Usmonli sultonlari tomonidan ishlatilgan.

Begum, begam, baygʻum yoki begum — Markaziy va Janubiy Osiyodan kelgan ayol qirollik va aristokratik unvon. Bu turkiy tillarda boshliq yoki sarkarda degan maʼnoni anglatuvchi bayg yoki bey unvonining ayollik ekvivalenti. Odatda tilanchining xotini yoki qiziga ishora qiladi.

 Padshah Begumning roʻyxati 
Padshah Begum Egalik Izohlar Kimdan gacha Maham Begum 1526 1530 Boburning xotini Bega Begim 1530 1540 Humoyunning xotini 1555 1556 Hamida Banu Begum 1556 1604 Akbarning onasi Soliha Banu Begum 1608 1620 Jahongirning xotini Nur Jahon 1620 1627 Jahongirning xotini Mumtoz Mahal 1628 1631 Shoh Jahonning xotini Jahonara Begum 1631 1658 Shoh Jahonning qizi
 Aurangzebning singlisi 1669 1681 Roshanara Begum 1658 1669 Zinat-un-Nissa Begim 1681 1721-yil Aurangzebning qizi Badshoh Begum 1721-yil 1789 Farruxsiyarning qizi
 Muhammadshohning xotini Zeenat Mahal 1840 1857-yil Bahodirshoh Zafarning rafiqasi

 Tarixiy foydalanish 
"Padshah Begum" unvoni faqat Boburiy imperatorining boshliq yoki asosiy xotini, opa-singillari, onasi yoki sevimli qiziga berilishi mumkin va bir vaqtning oʻzida bir nechta xonimlar bu nomga ega boʻlishi mumkin emas. Imperator Jahongirning rafiqasi Nur Jahonga bu unvon uning bosh rafiqasi Soliha Banu Begum (hukmronligining koʻp davrida Padshoh Begim) 1620-yilda vafot etganidan keyingina berilishi mumkinligi shundan dalolat beradi.Findly, Ellison Banks (1993). Nur Jahan, empress of Mughal India. New York: Oxford University Press. pp. 95, 125. ISBN 9780195360608.

Boburiy imperatorlarining turmush oʻrtoqlari haqida gap ketganda, unvon faqat imperatorning bosh xotiniga berilishi mumkin edi. Bu unvon birinchi marta imperator Boburning bosh rafiqasi boʻlgan Maham begʻimga berilgan. Humoyun davrida Bega begim qoʻlida boʻlgan. Keyin bu unvon Hamida Banu Begimga 1604-yilda vafotigacha bu unvonni egallagan Akbar tomonidan berilgan. Imperator Jahongir bu unvonni oʻzining bosh rafiqasi Soliha Banu Begimga, soʻngra uning vorisi (oʻlimidan keyin) Nur Jahonga berdi. Imperator Shoh Jahon bu unvonni oʻzining bosh rafiqasi Mumtoz Mahalga topshirgan, ammo u vafot etganidan keyin uni qizi Jahonara Begumga bergan. Imperator Muhammadshoh bu unvonni oʻzining bosh rafiqasi Badshoh Begumga bergan.

Bu unvon, shuningdek, imperatorning qiziga, masalan, imperator Shoh Jahonning qizi, malika Jahonara Begum va imperator Avrangzebning qizi, malika Zinat-un-Nissaga berildi, ularning ikkalasi ham butun umri davomida unvonni olib yurgan.

Ayrim hollarda bu unvon imperatorning singlisiga ham berilgan. Avrangzeb bu unvonni opasi Roshanara Begum va Jahonara Begumga berdi. Temuriy Shohzodiy unvonga ega boʻlganida, bu „malikalar orasidagi imperator“ degan maʼnoni anglatadi.

 Yana qarang 

 Padshah
 Begim
 Mugʻallar imperiyasi

 

Turkum:Pages with unreviewed translations
Turkum:Forscha soʻzlar va iboralar