Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Ibrohim Aminiy

Ibrohim Aminiy (toʻliq ismi: Amir Sadriddin Sulton Ibrohim Aminiy; taxm. 1478-1535) shoir, tarixchi, mansabdor. Xondamirning soʻzlariga qaraganda Movarounnaxr bilan tamom Xurosonga mashhur boʻlgan oʻqimishli, mansabdor oilasidan chiqqan. Yoshlik kezlarida Sulton Husayn Boyqaroning oʻgʻli Muzaffar Husaynga mulozim boʻlgan, 1504 yili sadrlik lavozimiga tayinlangan. Hirot Shayboniyxon tarafidan ishgʻol etilgan (1507 y.) dan keyin Ibrohim Aminiy temuriylar xizmatida boʻlgan koʻpchilik mansabdor qatori taʼqib ostiga olindi va yer – suvi va mol-mulki qaytarib berildi. Oʻshanda Ibrohim Aminiy Safaviylarning Hirotdagi hokimi xizmatiga qabul qilingan boʻlishi mumkin. 1520 yili u Kazvinga bordi va shoh Ismoilning xizmatiga kirdi. Shoh unga oʻzining harbiy yurishlari va istilolari tarixini yozishni topshirdi. Lekin asar bitmay qoldi – 1535 yilning 21-iyun kuni Shayboniylarning Garchistondagi hokimi Bayrom oʻgʻlonning Hirotga qilgan hujumini qaytarish chogʻida jangda halok boʻldi.
Mahmud ibn xondamir

Hayotiga oid ma’lumotlar yo‘q. Mashhur ingliz sharqshunosi CH.A.Storining so‘zlariga qaraganda, Hirotda istiqomat qilgan va  1547-1550 yillari Hirot hokimi Dukn us-saltana Muhammadxon ibn Sharafuddinning amri bilan qimmatli bir tarixiy asar yozgan.

Amir Mahmudning ushbu asari saj bilan yozilgan (nomi ko‘rsatilmagan) va Shoh Ismoil bilan uning taxt vorisi Tahmosp I (1524-1576) zamonida Eronda bo‘lib o‘`tgan voqealar (1550 y.gacha bo‘lgan voqealar) bayon etiladi. Asarda ayniqsa Safaviylar bilan Shayboniylar o‘rtasidagi siyosiy munosabatlarga katta o‘rin berilgan. Shuningdek, o‘sha davrda o‘tgan mashhur kishilarning tarjimai holiga oid ma’lumotlar ham keltirilgan.
Oleg Juravlev

Oleg Borisovich Juravlev (1982-yil 17-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR ) — oʻzbek sprinter, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi . 100 va 200 metr masofalarga yugurish bo‘yicha ikki karra mamlakat chempioni. 2000-yilgi va 2008-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlari ishtirokchisi sanaladi.

 Sport faoliyati 
Oleg Juravlev 2000-yildan boshlab u xalqaro musobaqalarda ishtirok eta boshlaydi. Sidneydagi (Avstraliya) Yozgi Olimpiya o‘yinlarida 4x400 metr masofa saralash estafetasida 41.20 natija ko‘rsatib, yugurish bo‘yicha sakkizinchi o‘rinni egallaydi, bu musobaqaning keyingi bosqichiga o‘tish uchun yetarli bo‘lmadi .

U 2002-yili Toshkentda o‘tkazilgan O‘zbekiston kubogida 200 metr masofaga yugurishda 21,55 natija bilan birinchi o‘rinni oladi. 2003-yilda Olma-Otada (Qozog‘iston) Gusman Qosanov xotirasiga bag‘ishlangan xalqaro turnirda 100 metr masofaga yugurishda uchinchi o‘rinni, 200 metr masofaga yugurish bo‘yicha 21,60 natija bilan birinchi o‘ringa chiqadi. 2004-yilda Bishkekda (Qirg‘iziston) Olimpiada chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun o‘tkazilgan xalqaro musobaqada u 200 metr masofada 21,46 natija ko‘rsatib, ikkinchi, 100 metr masofaga esa 10,67 bilan ham xuddi shu  o‘rinni oladi. Aynan shu yili Kosanov xotirasiga bag‘ishlangan turnirda u 100 metr masofaga yugurish bo‘yicha birinchi o‘rinni qayd etadi. 

2007-yili Haydarobodda (Hindiston) bo‘lib o‘tgan Butunjahon harbiy o‘yinlarida u 100 metr masofaga 10,54 soniya bilan sakkizinchi, 200 metrga 21,35 soniya bilan beshinchi o‘rinni tutadi. O‘sha yili Oleg yengil atletika bo‘yicha O‘zbekiston chempionati, Kosanov xotira turniri va Kolpakova xotirasiga bag‘ishlangan 100 va 200 metr masofaga yugurish bo‘yicha musobaqalarida g‘alaba qozonadi. Eronda yopiq inshootlarda o‘tkazilgan xalqaro musobaqalarda ikkinchi o‘rinni qo‘lga kiritadi .

2008-yilda Olma-Ota shahrida u 200 metr masofani 20,74 soniyada bosib o‘tib, O‘zbekiston sportchilari o‘rtasida rekord o‘rnatadi. 2008-yil Pekindagi (Xitoy) Yozgi Olimpiada o‘yinlarida beshinchi poygada 200 metr masofaga Useyn Bolt bilan birga yugurib, 22,31 soniya bilan keyingi bosqichga o‘tish uchun yetarli bo‘lmagan ball to‘playdi va shu bilan u Olimpiya o‘yinlarida o‘z chiqishlarini yakunlaydi .

Oleg Juravlyov 2013-yilda Gusman Qosanov xotirasiga bag‘ishlangan xalqaro turnirda 100 va 200 metr masofaga yugurish bo‘yicha o‘tkazilgan musobaqada omadsiz yakunlanadi. 2014-yilda esa u sport faoliyatini nihoyalaydi.

 

Turkum:2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari yengil atletikachilari
Turkum:1982-yilda tugʻilganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:17-mayda tugʻilganlar
Sulton Abdulaziz

Sulton Abdulaziz 1861-yil 15-iyunda dunyoga keladi. Yevropa va Misrga diplomatik tashrif buyurgan birinchi sulton. Chernogoriya inqilobi, Serb inqilobi, Krit inqiloblarini oqilona hal qilgan. Uning davrida Istanbulda birinchi temiryo'l ochildi, pochta markazlari tizimi joriy etildi. Usmonli floti ingliz va fransuz flotidan keyin uchinchi flotga aylandi. 1875-yilda davlat bankrot e'lon qiladi. 1864-yilda Yangi ma'muriy tumanlar tashkil etildi. Fransuzlar maslahati bilan davlat kengashi tuzildi. Fransuzlar modeli asosida xalq ta'limi yo'lga qo'yildi va yangi universitet tashkil etildi. Sulton Abdulaziz davrida birinchi Usmonli kodeksi tuzildi. Xorijliklaga mulk huquqi berildi. 1856-yilgi "Islohotlar to'g'risida" gi farmonda to'xtalgan bu masala G'arb davlatlarining uzoq davom etgan bosimidan so'ng 1868-yil 10-iyunda besh banddan iborat qonun bilan hal qilindi. Shunga ko'ra xorijliklar Hijoz mintaqasidan tashqari Usmonlilar o'lkasida mulk huquqini qo'lga kiritdilar.

 Qurdirilgan inshoatlar 
center|thumb
Chiragan saroyi. Yevropadagi hamkasblaridan ustun bo'lgan bu saroy to'rt million Usmonli oltiniga tushdi. 
center|thumb
Beylerbeyi saroyi.
center|thumb
Bu davrda Kagithane Kasri ta'mirlandi.
center|thumb
Abdulazizning onasi Pertevniyal Volida Sulton tomonidan qurilgan Oqsaroydagi Volida masjidini 1871-yil qurib bitkazadi.
Yahyo Kazviniy

(to‘liq ismi: Mir Yahyo ibn Abdullatif al-Husayniy as-Safiy al-Kazviniy; 1481-1555) – Kazvinlik ruhoniy, tarixchi olim. Hayoti va ijtimoiy faoliyatiga tegishli ma’lumotlar kam. 1553 yili uni Kazvinlik sunna mazhabidagi musulmonlarning boshlig‘i sifatida aybladilar va shoh Tahmasp I ning amri bilan qamab qo‘ydilar. Yahyo Kazviniy 1555 yilning 14-iyunida qamoqda 74 yoshida vafot etdi. Lekin undan yaxshi farzandlar  va “Lubb at-tavorix” (“Tarixlar mag‘zi”) degan ajoyib asar qoldi.
Chendar tumani

Chendar tumani  — Eronning Alborz viloyati Savojbuloq okrugidagi tuman (baxsh). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 21,291 nafar, 6,130 oiladan iborat boʻlgan. Tumanda bitta shahar bor: Kuhsar. Tumanda ikkita qishloq okrugi (dehiston) mavjud: Baragon qishloq okrugi va Chendar qishloq okrugi.

 

Turkum:Savojbuloq shahristoni aholi punktlari
Turkum:Savojbuloq okrugi geografiyasiga oid chala maqolalar
Xurshoh

(to‘liq ismi: Xurshoh ibn Qubod al-Husayniy; tug‘ilgan yili ma’lum emas, 1565 yili vafot etgan) – tarixchi olim; elchi. Asli iroqlik; keyin Hindistonga ketib qolgan va Nizomshohlar sulolasi (1491-1633)dan chiqqan Ahmadnagar podshosi Burxon Nizomshoh I (1508-1553)ning xizmatiga kirgan. 1545 yili o‘sha podshoning elchisi sifatida Kazvinga, shox Tahmosp I huzuriga bordi va 1563 yilga qadar Kazvinda turdi. Xurshoh o‘z hukmdori Burxon Nizomshohga atab “Tarix-i elchi-yi Nizomshoh” (“Nizomshoh elchisining tarixi”) nomli asar yozgan. “Tarix-i elchi-yi Nizomshoh” umumiy tarix tipida yozilgan asar bo‘lib, Odam Ato va Momo Havo zamonidan to 1562-63 yillargacha musulmon mamlakatlarida bo‘lib o‘tgan voqealarni bayon etadi.
Li Juchjen

Li zhuzhen (Xitoy:1763-1830), otasining ismi (byaoszi) - - Sunshi " Xitoy yozuvchisi va fonolog ning Tsing sulolasi.
 Biografiya va Ijodi 
U Pekin yaqinida tug'ilgan Daxing okrugi, Xebey viloyati. U "oynadagi gullar" romanining muallifi sifatida tanilgan (Xitoy: "Jing Xua yuan") (1828). Shuningdek, u yozgan Lishi Yinjian, Xitoy fonologiyasiga oid asar va yaratdi Ji Pu shousi, o'ynash uchun qo'llanma boring.
Li Ruzhen "sakkiz qismli kompozitsiya" tizimini o'rganishdan bosh tortdi, bu davlat imperatorlik imtihonlarida majburiy bo'lgan kompozitsiyaning qat'iy uslubi. Shuning uchun u, romanining qahramoni singari, nafaqaga chiqishdan oldin eng past akademik lavozimni ("xiucai") egallagan. Shunga qaramay, Li Ruzhen mohir edi astrologiya, dori, matematika, musiqa, ritorika, she'riyat, bog'dorchilik, xattotlik, shaxmat va rasm. Uning ushbu mavzular haqidagi bilimlari "oynadagi gullar"hikoyasida o'z izini qoldirdi.

Li Ruzjenning ikkita ukasi bor edi. O'n to'qqiz yoshida beva bo'lganida, u xizmat qilgan akasi Li Juxuangga bordi Lianyungang shahri yilda Tszansu viloyati 1782 yildan beri. Li Ruzhen akasi bilan deyarli yigirma yil yashadi, Juxuan esa uni butun hayoti davomida qo'llab-quvvatladi. Yilda Lianyungan, Li Ruzhen uni qiziqtirgan Lin Tingshen bilan uchrashdi fonologiya. 1801 yilda Li Ruzhen Xenan viloyatiga bordi va u yerda to'g'on qurilishida qatnashdi. 1804 yilda u bu lavozimni tark etdi va keyinchalik, 1810 yilda o'z romanini yozishni boshladi, uni yakunlash uchun deyarli o'n yil kerak bo'ldi.
"Oynadagi nur" (1828) - bu Xitoyda feministik adabiyotning birinchi namunasi hisoblangan yuz bobdan iborat fantastik ensiklopediya romani. Romanning birinchi yarmida Gulliver singari bosh qahramon g'alati erlar bo'ylab sayohat qiladi, uning landshaftlari biroz "Shang xay jing" (kit., "Kniga Gor I Morey"). Romanning ikkinchi yarmida ensiklopedik ma'lumotlarning muhim ob'ekti mavjud.

"Lishi Yinjiang "(1805), yoki" fonologiya tizimi", deb atalmish innovatsion ish, qiymati Pekin lahjasida fonetik yozuv edi, ona to'rt yuzdan ortiq tadqiqotlar murojaatlarni mavjud
 Eslatma 
1 Lin Tai-yi. Introduction // Li Ju-chen. Flowers in the Mirror / transl. by Lin Tai-yi. — University of California Press, 1965. — P. 5.

2 A. L Fishman. "Li Zhu-Zhen va uning "oynadagi gullar" romani" // Li Zhu-Zhen. Oynadagi gullar. - Moskva, Leningrad: SSSR fanlar akademiyasi, 1959 yil. - Adabiy yodgorliklar. - 695-738 betlar. - P. 696.

3 Ma Qian. «Feminist utopian discourse in eighteenth-century Chinese and English fiction: a cross-cultural comparison». — Ashgate Pulishing, Ltd., 2004—243 p. — P. 160.
 Tarjima 
•Li Zhu-Zhen. "Oynadagi gullar."- Moskva, Leningrad: SSSR fanlar akademiyasi, 1959 yil. - Adabiy yodgorliklar. - 788 s

•Li, Ju-chen. "Oynadagi gullar" / Li Ju-ch gugurtn. Lin Tai-yi tomonidan tarjima qilingan va tahrirlangan. - Berkli: Kaliforniya universiteti matbuoti, 1965 yil. — 310 p. (

•Li, Ju-chen. "Ayollar yurtida. Sakkizta yog'ochdan yasalgan eski Xitoy romani " / Li Ju-tschen. Chinesdan. Fridrix K. Engler tomonidan yozilgan. - Zurich: Verlag Vafot Vaage, 1970. - 194 p
Tarixi elchi-yi Nizomshoh

Xurshoh o‘z hukmdori Burxon Nizomshohga atab “Tarix-i elchi-yi Nizomshoh” (“Nizomshoh elchisining tarixi”) nomli asar yozgan. “Tarix-i elchi-yi Nizomshoh” umumiy tarix tipida yozilgan asar bo‘lib, Odam Ato va Momo Havo zamonidan to 1562-63 yillargacha musulmon mamlakatlarida bo‘lib o‘tgan voqealarni bayon etadi.

Asar muqaddima va yetti qimsdan (maqola) iborat.

Muqaddima Odam Ato va Momo Havo hususida so‘z boradi.

Birinchi maqolada Eron, Yaman va boshqa mamlakatlarning islomiyatgacha bo‘lgan tarixi, ikkinchi maqolada Muhammad payg‘ambar, uning vorislari (Xalifayi Roshidin), Umaviylar va Abbosiylar davri; uchinchisida Abbosiylar bilan zamondosh bo‘lgan mahalliy hukmdori; to‘rtinchi maqolada mo‘g‘ullar, Chingizxon va avlodining tarixi, beshinchisida Temur va Temuriylar, oltinchi maqolada Qora qo‘yunlu, Oq quyunlilar sulolasidan chiqqan podsholar, Shoh Tahmosp va Rum podsholari tarixi va nihoyat, so‘nggi yettinchi maqolada Hindistonda hukmron bo‘lgan sultonlar haqida hikoya qilinadi.

“Tarix-i elchi-yi Nizomshoh”ning qo‘lyozma nusxalari Eron va Angliya kutubxonalarida saqlanmoqda.

Asardan ayrim parchalar (matni) Karl Shefer tarafidan Parijda 1885 yili chop etilgan.
Qozi Ahmad Gʻafforiy

Qozi Ahmad Gʻafforiy (to‘liq ismi: Qozi Ahmad ibn Muhammad ibn Najmiddin Abdulg‘affor al-Ja’fariy al-G‘afforiy al-Kazviniy; 1515-yil – 1568-yil) — tarixchi olim.

U 1515-yilda Tehronda tug‘ilgan. Mashhur Shofi’iy (sunna mazhabidagi musulmonlarning diniy-huquq mazhabi; asoschisi imom Abu Abdullo Muhammad ibn Idris ash-Shofe’iy (767-820) faqihlardan Abdulg‘affor al-Kazviniy (1266 y. vafot topgan)ning avlodi. Otasi Ray qozisi bo‘lib xizmat qilgan. Qozi Ahmad G‘afforiy 1567–1568-yillarda hajdan qaytishda Sind viloyatiga qarashli Daybul shaharida qazo qilgan.

 

 

Turkum:Tarixchi olimlar
Karin Aurivillius

Karin Aurivillius (1920–1982) shved kimyogari va Lund universitetining (Shvetsiya) kristallografi . U koʻplab simob birikmalarining kristall tuzilmalarini aniqladi. 1960-yillarda u Lund universitetida noorganik kimyo professori boʻlgan taniqli eri va hamkasbi kimyogar Bengt Aurivillius (1918–1994) bilan yaqindan hamkorlik qilib, Shvetsiyada kristallografiyani rivojlantirishga yordam berdi. Noorganik simob (II) oksidi yoki sulfid birikmalarining strukturaviy kimyosini ochish uchun u rentgen nurlari va neytron diffraktsiya usullaridan foydalangan holda kristall tuzilmalarni oʻrgandi. Uning tadqiqotining bir qismi Didkot, Oksfordshir, Buyuk Britaniyada joylashgan Atom energiyasini oʻrganish muassasasi (AERE) qoshidagi Atom energiyasini tadqiq qilish institutida oʻtkazildi.

 Yutuqlar 
Juda kam uchraydigan aurivilliuzit minerali Karin Aurivillius sharafiga "Uning simobli noorganik birikmalarining kristall kimyosiga qo'shgan muhim hissasi" deb atalgan. Mineral to'q kulrang-qora, to'q qizil rangga ega. Mineral quyuq kulrang-qora, quyuq qizil-jigarrang chiziqli va Kaliforniyaning San-Benito okrugi, Nyu-Idria tumani, Clear Creek simob koni yaqinidagi kichik tashlandiq chuqurda topilgan.

 Tanlangan asarlar 

 Tahrirlash * Aurivillius, K. A. R. I. N. „Rentgen va neytron diffraktsiya usullari bilan oʻrganilgan simob (II) oksidining kristalli tuzilishi“. Acta Chemica Scandinavica 10 (1956): 852–866. * Aurivillius, Karin. Noorganik simob (II) birikmalarining strukturaviy kimyosi: kristall tuzilmalarda „ogʻir“ atomlar mavjudligida „yengil“ atomlarning oʻrnini aniqlashning baʼzi jihatlari. Diss. 1965 yil. Aurivillius, K. A. R. I. N. va INCA-BRETT Karlsson. „Olti burchakli simob (II) oksidining tuzilishi“. Acta Chemica Scandinavica 12 (1958): 1297. * Aurivillius, Karin va Bo Arne Nilsson. „Simob (II) fosfatning kristal tuzilishi, Hg3 (PO4) 2.“ Z. Kristallogr 141.1-2 (1975): 1-10. * Aurivillius, Karin va Claes Stålxandske. „HgSO4 va CdSO4 kristall tuzilmalarini qayta tekshirish.“ Zeitschrift für Kristallographie-Crystalline Materials 153.1-2 (1980): 121-129. * Aurivillius, K. A. R. I. N. va L. E. N. A. Folkmarson. „Terlinguayt Hg4O2Cl2 ning kristall tuzilishi.“ Acta Chemica Scandinavica 22 (1968): 2529–2540. * AURIVILLIUS, KARIN va BIRGITTA MALMROS. „Simobning sulfatlari, selenatlari va xromatlari boʻyicha tadqiqotlar (II).“ Acta Chem. Skand 15.9 (1961): 1932–1938. * Aurivillius, K. A. R. I. N. va G-I. Bertinsson. „Metal galogenidlari va fosfinotioefirlar yoki tegishli ligandlar oʻrtasidagi komplekslarning tuzilmalari. X. 1, 9-Bis (difenilfosfino) −3, 7-ditianonan monoiodonickel tetrafenilborat.“ Acta Crystallographica B boʻlimi: Strukturaviy kristallografiya va kristall kimyo 36.4 (1980): 790–794.

 

Turkum:1920-yilda tugʻilganlar
Turkum:1982-yilda vafot etganlar
Turkum:Shvetsiyalik kimyogar ayollar
Nigoriston

Qozi Ahmad G‘afforiydan “Nigoriston” nomli mashhur kitob qolgan (1552 y. yozilgan). Asar Shoh Tahmosp I ga bag‘ishlangan bo‘lib, islom podsholari va mashhur kishilar hayoti bilan bog‘liq 330 latifani o‘z ichiga oladi. Latifalar xronologik tartibda (sulolalar bo‘yicha) berilgan.

“Nigoriston” islomning paydo bo‘lishidan to muallifning zamonigacha o‘tgan davr ichida mamlakatlar va xalqlarning ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotini o‘rganishda muhim o‘rin tutadi.

Asarning qo‘lyozma nusxalari ko‘p va Eron, Hindiston, Turkiya, SSSR, Agnliya, Fransiya, Germaniya, Gollandiya va Chexoslovakiyada saqlanadi.

Matni Bombay (1829, 1859) va Tehron (1962) da chop etilgan. Ayrim parchalar akademik Dorn tarafidan 1858 yili Peterburgda nashr qilingan. Mazkur asarning “Olti” barmoq laqabi bilan mashhur bo‘lgan Sulaymon ibn Muhammad (1622 y. vafot etgan) tarafidan amalga oshirilgan turkcha-usmonlicha tarjimasi ham bor va To‘pqopi saroyi hamda Tabriz kutubxonalarida saqlanadi.
Laqay shevasi va tili

Laqay shevasi va tili.
—Laqay shevasi va tili ushbu nomdagi millatga tegishli hisoblanadi. Nasriddin Nazarovning “Laqaylar: dialektologiya va frazeologiya” asarida laqay elati, ularning shevasi haqida ma’lumotlar berilgan. Unda laqay tilidagi so‘zlarning dialktologiyasi berilgan.
Mazkur tadqiqotda laqay dialekti o‘zbek tilining qipchoq guruhiga mansub bo‘lib, elat leksikasida “je”lash faol o‘rin egallaganligi, shevada ishlatilingan ba’zi so‘zlar o‘zbek adabiy tilida ham aynan ushbu shaklda ishlatilmasligi hamda shevaning o‘ziga xos xususiyatlari hisobga olinib, ayrim so‘zlar bugungi sharoitda elatning jonli so‘zlashuv tilidan chiqib ketayotganlig, kelajak avlod uchun ajdodlarning ma’naviy-madaniy yodgorliklarni o‘rganishga jazm etilganligi aytib o‘tilgan.
Shuni ham ta’kidlash joizki ushbu so‘zlikdagi so‘zlar faqatgina laqaylarga xos bo‘lmasdan, ayrim so‘zlar laqaylar bilan yonma-yon yashayotgan o‘zbek millatining toz, qatag‘an, qo‘ng‘irot, marqa, semiz, kesemir va boshqa sheva va lahjalarda ham uchraydi. Laqay lingvistikasi ijtimoiy qirralarining boshqa jihatlari bilan bir qatorda ilmiy davralar tomonidan deyarli maqsadli ravishda o‘rganilmaganligi sababli bugungi kunda shevada uchraydigan uchraydigan so‘zlarning dialektal lug‘atini tuzish muhim hisobangan. 
Laqay shevasida uchraydigan so‘zlarni yig‘ish hamda ushbu so‘zlarni mumtoz so‘zliklar lug‘atlari bilan taqqoslash jarayonida shu narsa ma’lum bo‘ldiki, qadimgi turkiy tillarda uchraydigan so‘zlar bugungi laqay shevasida ham faol qo‘llanilib, masalan “Devonu lug‘otit turk” da: ushik, ag‘il, ajriq, ayt, ayran, baqir, jangshatti, baldiz, boxcha, simir, talqan, tuynek, qoltiq so‘zlari mazmun va shakl jihatidan o‘zaro hamohangdir. 
Bunday hamohanglik laqaylar hozirgi kompakt yashayotgan hududlarda ilgaridan yashab, ijtimoiy- tarixiy jarayonlar rivojida atrofida yashayotgan turkiy tilli millatlar, o‘zbek millatini tarkibidagi ba’zi elatlar hamda tojik millati bilan o‘zaro birgalikda yaxshi qo‘shnichilik hamda o‘zaro do‘stlik va birodarlik asosida yashayotganligi hamda bunday hamjihatlik natijasida o‘zaro madaniy va ma’naviy qirralar aralashuvi yaqqol ko‘zga tashlanadi. 
 
 Назаров Н. Лақайлар: диалектология ва фразеология. – Т., 2010
Baragon qishloq okrugi

Baragon qishloq okrugi  — Eronning Alborz viloyati, Savojbuloq okrugining Chendar tumanidagi qishloq okrugi (dehiston). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 1,424 nafar, 518 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 16 ta qishloq bor.

 

Turkum:Savojbuloq shahristoni aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Turkum:Eron dehistonlari
Turkum:Savojbuloq okrugi geografiyasiga oid chala maqolalar
Abdulfattoh Fumaniy

Abdulfattoh Fumaniy (qachon tugʻilgan va vafot etgan yili maʼlum emas) – Shoh Abbos I davrida oʻtgan davlat xizmatchisi va tarixshunos. Gilonning qadimgi poytaxti Fumanda vazir Behzodbekning mulozimi boʻlgan. Vazir mansabidan boʻshatilgandan keyin (1611-12 y.) mahalliy hokimning moliyaviy ishlarini taftish qilish uchun Lohijonga yuborildi. Oʻshanda u Lohijonda xizmatda qoldirilgan deb taxmin etish mumkin. Gilonda Odilshoh (Qolipjor sulton) qoʻzgʻoloni tufayli, 1629-yili oilasi bilan Gilonni tark etishga majbur boʻldi va Iroqi Ajamga koʻchib

ketdi.

Abulfattoh Fumaniy „Tarix-i Gilon“ (boshqacha nomi: „Futuxot“ yoki „Tarix-i Ahmadxon“) degan muhim asar yozgan (1629 y.dan keyin yozilgan). Asarda Eronning muhim oʻlkalaridan hisoblangan Gilonning 1517-1629-yillar orasidagi tarixi bayon etilgan.

 

Turkum:Shaxsiyatlar
Turkum:Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Turkum:Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Tarixi Gilon

Abulfattoh Fumaniy “Tarix-i Gilon” (boshqacha nomi: “Futuxot” yoki “Tarix-i Ahmadxon”) degan muhim asar yozgan (1629 y.dan keyin yozilgan). Asarda Eronning muhim o‘lkalaridan hisoblangan Gilonning 1517-1629 yillar orasidagi tarixi bayon etilgan.

Asar olti qism (fasl, maqola) dan iborat. O‘z navbatida har qism boblar (guftor) ga bo‘linadi. Asarda ffeodal munosabatlar, xususan, podshoh yerlarida ishlovchi dehqonlarning ahvvoli haqida qimmatli ma’lumotlar keltiriladi; 1629 yili Gilonda bo‘lib o‘tgan xalq harakati (Odilshoh qo‘zg‘oloni) batafsil bayoyon etiladi.

“Tarix-i Gilon”ning matni Sankt-Peterburgda (1858 y.) va Rasht (Eron) da 1936 y. nashr etilgan.
Miyagi & Andy Panda

MiyaGi & Endi Panda — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridan 2015 yilda tashkil etilgan xalqaro xip-xop dueti. Jamoa sahna nomi bilan mashhur ikki kishidan iborat: "MiyaGi" - Azamat Kudzaev va "Andi Panda" - Soslan Burnatsev.

 

Turkum:Rus musiqiy quruhlari
Turkum:Hip-hop musiqachilar
Nasimxon Rahmonov

Nasimxon Rahmonov (1952-yil, Fargʻona, O‘zbekiston SSR – 2025-yil, 10-noyabr, Toshkent) – adabiyotshunos, filologiya fanlari doktori (1971), professor (1993).

 Hayoti va faoliyati 
Olim 1952-yilda Fargʻona viloyati Buvayda tumani Jov qishlogʻida tugʻilgan. 1969-yili Nayman qishlogʻidagi 20-oʻrta maktabni bitirgan va ayni shu maktabda yoshlar yetakchisi boʻlib ishlagan. Fargʻona davlat universitetining oʻzbek filologiyasi fakultetini tugatgan (1974). Oʻrta maktabda oʻqituvchi (1974—1977), Oʻqituvchi nashriyotida muharrir (1976—1979), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi H.Sulaymonov nomli Qoʻlyozmalar institutida muharrir, muzey boʻlimi mudiri, kichik, katta va bosh ilmiy xodim, direktor oʻrinbosari, direktor (1979-1998), Til va adabiyot instituti (1998—1999) va Sharqshunoslik institutida yetakchi ilmiy xodim (1999—2000), Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻzbek mumtoz adabiyoti kafedrasi professori (2000-yildan), Oʻzbekiston Milliy universiteti Jurnalistika fakulteti dekani (2010-yildan).

Nasimxon Rahmonov 1984-yili „Kultegin yodnomasi (VIII asr) poetikasi“ nomli mavzuda nomzodlik, 1991-yili „Oʻrxun-Yenisey yozma yodgorliklari va turkiy eposlar munosabati“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Olim 1993-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Nasimxon Rahmonov, shuningdek, ikki kitobdan iborat „Oltun yorugʻ“ asarini oʻzbek tiliga tabdil qilib, chop ettirgan.

Nasimxon Rahmonov Turkiyaning Yangi Turkiya strategik tadqiqotlar instituti mukofoti (2017), Ostona shahrida joylashgan Xalqaro Turkiy Akademiyaning kumush medali (2018) hamda Qozogʻiston xalqlari Assambleyasining Oltin medali (2020) bilan taqdirlangan. 2012-yil 4-iyulda Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutining „Oʻzbek va jahon filologiyasi“ va Oʻzbekiston davlat sanʼat institutining „Tillar va adabiyot“ kafedralari negizida yangi „Tillar va adabiyot“ kafedrasi tashkil etilgan. Bu kafedrada Nasimxon Rahmonov ham faoliyat olib borgan.

 Asarlari 
„Oʻlmas obidalar“ (1987), „Bitiklar olamida“ (1990), „Turkiy xoqonliklar“ (1993), „Qadimiy hikmat“ (1987), „Ruhiyatdagi nur murodi“ (2000), „Oʻzbek adabiyoti tarixi namunalari“ (I, II jild 2006, 2007), „Oltin yorugʻ“ (1-kitob, 2009; 2-kitob 2013), „Oʻzbek mumtoz adabiyoti tarixi“ (2014)" Oʻzbek adabiyotini davrlashtirish masalalari" (2016) va boshqa koʻplab kitoblari chop etilgan. Olim, shuningdek, Oʻrxun-Enasoy obidalarining Oʻzbekistonda oʻrganilishi borasida ham maqolalar eʼlon qilgan.

 

Turkum:Fargʻona davlat universiteti bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik adabiyotshunoslar
Turkum:Professorlar
Chendar qishloq okrugi

Chendar qishloq okrugi  — Eronning Alborz viloyati, Savojbuloq okrugining Chendar tumanidagi qishloq okrugi (dehiston). 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 12,110 nafar, 3,537 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 22 ta qishloq bor.

 

Turkum:Savojbuloq shahristoni aholi punktlari
Turkum:Eron dehistonlari
Turkum:Savojbuloq okrugi geografiyasiga oid chala maqolalar
Piero Baglioni

Piero Baglioni (1952-yil Fransiyada tavallud topgan) - italiyalik kimyogar va Florensiya universiteti professori. Baglioni noorganik va organik kolloidlar sohasida bir qancha yangiliklarni ishlab chiqardi. Baglioni kitoblarga oid 250 dan ortiq nashrlar va keng tarqalgan xalqaro jurnallar muallifi. Shuningdek, u zarrachalarning yuqori konsentratsiyasida suvli suspenziyalar tayyorlash, o'smalarni davolash va fotodinamik diagnostika qilish, madaniy merosni saqlash, to'qimachilik sanoatini davolashning yangi jarayonini o'rnatish uchun 16 ta patent muallifi.

 Tahrirlar 
Zamonaviy kolloid va sirt kimyosining keng sohasi doirasida uning tadqiqotlari asosan quyidagi yo'nalishlarda jamlangan:
1. Biologik ilhomlantirilgan sirt faol moddalar (nukleolipid va askorbin kislota hosilalari) va biomolekulalarning (siklodekstrinlar) o'z-o'zidan yig'ilishi.
2. Sozlanishi mumkin bo'lgan magnit xususiyatlarga ega yadroli qobiqli nanostrukturalar
3. Madaniy merosni saqlash va materiallarni (qurilish materiallari, to'qimachilik va boshqalar) nano-qoplashda qo'llaniladigan noorganik nanofazalar.
4. Protein eritmalaridagi o'zaro ta'sir potentsiallari
5. Biosensorlarni qo'llash uchun nanostrukturalangan sirtlar
6. Tsement pastalarida mikrostruktura va hidratsiyaga qo'shimchalar ta'siri
7. Noorganik va biologik matritsalardagi chegaralangan suv.
Baglioni hozirda fizik kimyo professori va Florensiya universitetining kimyo kafedrasida dispers tizimlar va interfeyslarning fizik kimyosi o‘qituvchisi. U Xyuston universitetining kimyo kafedrasi, Veyzman instituti, Fransiya kolleji va M.I.T. kabi bir qancha laboratoriyalar tomonidan tashrif buyuruvchi olim/professor etib tayinlangan. U Nanotizimlar bo'yicha Milliy Konsortsium (CSGI) direktori va bir nechta xalqaro jurnallar va Xalqaro tashkilotning (Yevropa Ilmiy Jamg'armasi (ESF), Milliy Fan Jamg'armasi (NSF)) maslahat kengashi va sharhlovchisi. U bir qancha milliy va xalqaro institutlar, sanoatlar (Italcementi, FAST, HMI va boshqalar) va Jurnallar ilmiy kengashi aʼzosi, bir qancha Milliy va Yevropa Ittifoqi loyihalari koordinatori.
==Faxr va mukofotlar==
Tahrirlash
Baglioni 2002 yilda kolloidlar va interfeyslar uchun ECIS - Rhodia European Colloid and Interface Prize mukofotiga sazovor bo'ldi.
Shuningdek, u 2003 yilda innovatsiyalar bo'yicha Yevropa Gran-pri mukofotiga sazovor bo'lgan.
2010 yilda u Kabalero Aguila unvoniga sazovor bo'ldi, bu Meksika madaniy merosini saqlash bo'yicha CONACULTA-INAHning eng nufuzli e'tirofi hisoblanadi.
2011 yilda Journal of Colloid and Interface Science jurnali tomonidan umr bo'yi muvaffaqiyati uchun mukofotlangan.
==Eslatmalar==
Tahrirlash
1. ^ "Rhodia Yevropa kolloid va interfeysi mukofoti". ECIS. Olingan 2014-01-09.
2. ^ “Innovatsiyalar uchun Yevropa Gran-prisi”. Asl nusxadan arxivlangan, 2009-03-03. Olingan 2009-03-15.
3. ^ "Kolloidlar va materiallar konferentsiyasi yangiliklari". Olingan 2014-01-09.
====
Tahrirlash
* "Piero Baglioni uchun bosh sahifa, universitet professori, CSGI". CSGI. Olingan 2013-12-23.
* "Kolloid va sirt fanlari markazi". Olingan 2013-12-23.
Manbasi
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Piero_Baglioni
Sobir Karimjonov

Sobir Karimjonov ( 1928-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR ) — Oʻzbekiston SSR Avtomobil xoʻjaligi vazirligining Toshkent yoʻlovchi avtomobillari ishlab chiqarish birlashmasi 4-sonli avtobaza haydovchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1974). O‘zbekiston SSR Oliy Kengashi 10-chaqiriq deputati.

 Biografiyasi 
1928-yilda Toshkent shahrida ishchilar oilasida tug‘iladi. U 1945-yil V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviasiya zavodida (1960-yildan V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya zavodi, 1973-yildan V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi) ishlaydi. So‘ng haydovchilar kursini tamomlaydi. Keyinchalik u shoshilinch ravishda harbiy xizmat vazifasini o‘taydi.

.

Armiyadan keyin 1963-yil Toshkent shahridagi 4-sonli avtobus parkida haydovchi bo‘lib ishlagan. Chilonzor tumanida marshrut qatnovi bilan birga  konduktor vazifalarini yo‘lga qo‘yadi. Keyin Toshkentdagi 54-sonli marshrutni haydadi . Keyinchalik u haydovchilar brigadiri etib tayinlandi. U rahbarlik qilayotgan mehnat jamoasi yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatishning yuksak madaniyati bilan ajralib turdi va O‘zbekiston SSR Avtomobil xo‘jaligi vazirligi tizimidagi transport korxonalari o‘rtasidagi sosialistik musobaqada yetakchi o‘rinlarni egalladi. Brigadaga “Kommunistik mehnat jamoasi” faxriy unvoni beriladi. Katta mehnat yutuqlari uchun Sakkizinchi besh yillik (1965—1970-yillarda) yakuniga ko‘ra Sobir Karimjonov Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlanadi .

Sobir Karimjonov brigadasi 1973-yilda qabul qilingan sosialistik majburiyat va to‘qqizinchi besh yillikning (1971—1975-yillarda) ishlab chiqarish rejalarini yo‘lovchi tashish bo‘yicha uch yilda muddatidan oldin bajaradi. So‘ng, SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1974-yil 23-yanvardagi farmoni bilan “O‘zbekiston xalqiga paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish va sotishni ko‘paytirishda erishgan katta muvaffaqiyatlari va o‘rim-yig‘im paytida ko‘rsatgan mehnat jasorati uchun unga Sosialistik Mehnat Qahramoni unvoni hamda  Lenin ordeni va "O‘roq va Bolg‘a” oltin medali bilan (16653-sonli) mukofotlanadi.

Sobir Karimjonov O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati (1981—1985) etib saylanadiДепутаты Верховного Совета Узбекской ССР X-го созыва (1980—1985) .

U Toshkentda istiqomat qiladi.  

 Mukofotlari
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin ordeni
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971-yil 05-aprel)

 

 Adabiyot 
 

 
 Karimjonov Sobir. "Mamlakat qahramonlari" sayti.

Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1928-yilda tugʻilganlar
Sergey Karitskiy

Sergey Demyanovich Karitskiy ( 22 oktyabr , Minsk viloyati, Mudrovka qishlog'i Ныне — , Минская область, Белоруссия. - 1944 yil 20 sentyabr, Olxovets, Lublin vodiysi, Polsha ) - 2 - gvardiya Qizil Bayroq otliq polkining 4 -gvardiya otliq polkining qilich eskadronining komandiri. Ukraina SSR Xalq Komissarlari Kengashi nomidagi Xmelnitskiy diviziyasi 1-Ukraina fronti 38-armiyasining 1-gvardiya otliq korpusi, ma'muriy xizmat gvardiyasi katta leytenanti.

 Biografiya 
Belaruslik dehqon oilasida tug'ilgan. 1938-yildan Voronej zootexnika institutini tugatgandan so'ng "Pervomayskiy" sovxozida ( Smolensk viloyatining Rudnyanskiy tumani ) chorvachilik bo'yicha katta mutaxassis bo'lib ishlagan.

1939yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan, Janubiy Ural harbiy okrugida xizmat qilgan.

1941-yil iyundan - Ulug 'Vatan urushi janglarida: Janubi-G'arbiy, Voronej va 1-Ukraina frontlarida. 1942-yilda KPSS(b) safiga qoʻshildi. Lutsk (2.2.1944), Brodi ( 17.7.1944 ), Przemisl (27.7.1944) shaharlarini ozod qilishda qatnashgan. U 4-gvardiya Qizil Bayroq otliq polkining ( 2-gvardiya otliq diviziyasi, 1-gvardiya otliq korpusi, 38-armiya, 1-Ukraina fronti) qilichbozlik eskadroniga qo'mondonlik qilgan.

1944-yil 19-20 sentyabrda Chexoslovakiya chegarasiga kirish uchun jangda uning otryadi birinchi bo'lib Polyani (Polshaning Duklya shahrining janubi-g'arbida) aholi punktiga bostirib kirdi, dushmanning ikkita akkumulyatorini, harbiy yuklari bo'lgan ettita transport vositasini qo'lga oldi. etmishdan ortiq fashistlarni yo'q qildi. Eskadron uch marta qoʻl jangi bilan shugʻullanib, oʻnta qarshi hujumni qaytardi va dushmanni uchirdi. 20 sentyabrdagi ushbu jangda S. D. Karitskiy vafot etdi; Olxovets qishlog'i yaqinidagi jang maydonida qoldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 10 apreldagi farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi qo‘mondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda gvardiyaning jasorati va qahramonligi uchun. , katta leytenant Sergey Demyanovich Karitskiy vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

SSSR Mudofaa Xalq Komissarligining shaxsiy tarkib uchun Bosh boshqarmasining 1944-yil 6 dekabrdagi 03898-son / pog buyrug'i bilan Qizil Armiya ro'yxatidan chiqarib tashlangan.

 Mukofotlar 

 Sovet Ittifoqi Qahramoni "Oltin Yulduz" medali (10.4.1945, vafotidan keyin);
 Lenin ordeni (1945 yil 10 aprel, vafotidan keyin);
 Qizil Bayroq ordeni ;
 2-darajali Vatan urushi ordeni ;
 Qizil yulduz ordeni ;
 medallar.

 Xotira 

 Ismi S. D. Karitskiy Minskdagi ko'chalarda va Minsk viloyatining Ratomka qishlog'ida kiyiladi.
 Minskdagi Karitskiy ko‘chasida memorial lavha o‘rnatildi.
 Sergey Demyanovich Karitskiyning shaxsiy arxiv fondi (1913-1944) Belarusiya Ulug' Vatan urushi tarixi davlat muzeyida (2-bo'lim, 5-modda, 1944-1951) saqlanadi.

 Eslatmalar 

Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Turkum:1944-yilda vafot etganlar
Turkum:20-sentabrda vafot etganlar
Turkum:1913-yilda tugʻilganlar
Turkum:5-noyabrda tugʻilganlar
Ayder Usmon

Ayder Usmon (1938-yil 1-yanvar Qrim ASSR Seytler tumani, — 1997-yil 20-iyun Simferopol) — Qrim-tatar yozuvchi, tarjimon va jurnalist. „Yildiz“ jurnali bosh muharriri (1985-1997-yillar).

 Biografiyasi 
1938-yilda Seytler (hozirgi Nijnegorsk) tumanidagi Beshkurtka — Vakuf (Tambovka) qishlog‘ida tug‘ilgan. 1944-yilda oilasi bilan Fargʻona viloyati Oltiariq shahriga surgun qilinadi. Maktabdan so‘ng Marg‘ilon shahridagi pedagogika texnikumini tamomlagan, maktabda o‘qituvchi bo‘lib ishlagan. Toshkent universitetining jurnalistika fakultetini tamomlab (1965-yil) „Lenin bayrogʻi“ gazetasida ishlagan. 1985-yildan vafotiga qadar „Yildiz“ jurnalining bosh muharriri bo‘lgan.

Jamoat hayotida faol ishtirok etgan, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi, qrim-tatar adabiyoti bo‘limini boshqargan, Ukraina Yozuvchilar milliy uyushmasi aʼzosi (1993-yil). 1991-yilda Qrim tatarlarining „Yildiz“ jurnalini O‘zbekistondan Qrimga ko‘chirishni tashkil qildi. Qiyin moliyaviy ahvolga qaramay, Simferopolda jurnalni nashr etishda davom etdi. 1997-yil 20-iyun kuni Simferopolda vafot etgan.

 Ijodi 
Ayder Usmon ijodi yuzga yaqin hikoyalar, ko‘plab insholar, shuningdek, roman va hikoyalardan iborat. Qrim-tatar, rus va oʻzbek tillaridan tarjimon sifatida ham nashr qilgan.

 „Tog‘adan salom“ — „Emdjenʼdenʼ selyam“ (1972-yil),
 „Tanish ko‘zlar“ — „Tanish kozler“ (1975-yil),
 „Yillar va do‘stlar“ — „Yillar ve dostlar“ (1981-yil),
 „O‘sish qadamlari“ — „Osyuv basamakʼlari“ (1984-yil),
 „Jang“ — „Tutushuv“ (1988-yil).
 „Darvoza yaqinidagi odamlar“ — („Azbar kʼapi yanindaki adamlar“): qissa // Yildiz — 1988-yil — 5-son — 19-43-betlar
 „Amerikaga boring!“ — („Aygidi Amerika!“) // Yildiz. — 1995-yil. — 5-son. — 39-76-betlar.
 „Altana haqida“ — „Altanʼ akʼkʼinda“: ikkalasi // Yildiz. — 1996-yil. — 1-son. — 147-160-betlar.
 „Qaytish“ — „Kʼaytuv“: qissa // Yildiz. — 1997-yil. — 1-son. — 101-121-betlar.
 „Odelmegen bordj“: E.Shami-zoda xotirasiga // Shoir nomini xalq saqlar / R.Fozil farmoni. — Simferopol: „Kʼirimdevokʼuvpedneshir“, 2008-yil. — 115-117-betlar.

 

 Adabiyot 

 Aider Usmon : terjimeials // Birlik. - 2003 yil - 8-son. - S. 74.
 Ayder Usmonning edebius dunyasi // Yangy dunya . — 2003 yil — yanvar. 1. — B. 5. : fotosurat.
 Seferova F. A. A. Usmon asarlarining qahramonlari va axloqiy tanlovning oqibatlari // 60-80-yillardagi Qrim-tatar nasrining axloqiy ideallari. XX asr — 2009. — S. 127-141.
 Kurtnezir Z. Onyn omur „Tutushuvlari“ tatstvirlegeninden keskin olip chiqdi: bu kunleri yazydzhi A. Osmannyn dogganyna 65 yil toldi // Kyrym. — 2002. — dekabr. 27.
 Nagaev S. Oz osulynen // Yashlikka xas tuygunen. — Toshkent, 1979. — S.56-64.

 Manba 

 Ayder Usmon: adabiyotda professional va hayotda insonparvar

Turkum:1997-yilda vafot etganlar
Turkum:20-iyunda vafot etganlar
Turkum:1938-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzolari
Mukramiylar

Mukramiylar (1000-1040) — Buvayhiylar vassali sifatida Ummonning sohilboʻyi hududlarida hukmronlik qilgan hukmdorlar sulolasi.
 Tarixi 
Poytaxti — Suhor. Pul birligi oltin dinor, ogʻirligi-4,99 gramm, diametri - 22,5 mm. Mamlakat zarbxonasi poytaxt Suhorda joylashgan. Sulola asoschisi Abu Muhammad I Husayn ibn Mukram boʻlib, u buvayhiylarning Forsdagi amiri sifatida faoliyat yuritgan. Ummonning ichki qismlari ibodiy xorijiylar nazoratida boʻlgan. 1042-yilgi Abu Muhammad II Mukramiyga qarshi toʻntarish oqibatida bu mintaqada buvayhiylarning bevosita hukmronligi oʻrnatildiVohidov Sh., Qodirov A. Sharqning mashhur sulolari.Toshkent: Akademnashr, 2013. 204-205-betlar.
 Hukmdorlar roʻyxati 
+ Mukramiylar sulolasiga mansub hukmdorlar T/r Hukmdorlar Hukmronlik yillari 1 Abu Muhammad I Husayn ibn Mukram 1000/1004-1024 2 Abul Qosim Nosiriddin Ali ibn Husayn 1024-1037 3 Abuljaysh ibn Ali 1037-1040 4 Abu Muhammad II ibn Ali 1040-1042
 Yana qarang 
Ummon Sultonligi
Buvayhiylar
Ibodiylar
 

 

Turkum: Musulmon sulolalari
Turkum:Islom tarixi
Babasaheb Bhosle

Babasaheb Bhosale (1921-yil 15-yanvar — 2007-yil 6-oktyabr) — hindistonlik siyosatchi va ozodlik kurashchisi boʻlib, 1982-yil 21-yanvardan 1983-yil 1-fevralgacha Maxarashtra shtatining bosh vaziri boʻlib ishlagan. U Hindiston Milliy Kongressi partiyasi bilan aloqador edi.

 Hayoti 
Bhosale 1921-yil 15-yanvarda Satarada tugʻilgan. U talabalik davrida hind ozodlik kurashi bilan bogʻliq boʻlgan va 1941-42-yillarda bir yarim yil qamoqda oʻtirgan. U 1951-yilda huquqshunoslik darajasini oldi va Satarada oʻn yil davomida advokatlik bilan shugʻullandi.

Bosh vazir sifatidagi qisqa muddatda u turli islohotlarni amalga oshirdi. Ozodlik kurashchilarining amalga oshirilgan pensiya sxemasi va talaba qizlarga oʻqishga qadar bepul oʻqish kabi. U 2007-yilning 6-oktyabrida qisqa muddatli kasallikdan soʻng 86 yoshida vafot etdi.

 

 „Census Reports 1921“. मूल से 15 नवंबर 2019 को पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 जून 2020. „महारजिस्ट्रार एवं जनगणना आयुक्त का कार्यालय, भारत“. महारजिस्ट्रार एवं जनगणना आयुक्त का कार्यालय, भारत. मूल से 24 सितंबर 2019 को पुरालेखित.
Turkum:2007-yilda vafot etganlar
Turkum:1921-yilda tugʻilganlar
Sukadana

Sukadana - Borneo orolidagi Shimoliy Kayong Regency (Kabupaten Kayong Utara) ning shahar va regentlik markazi. Shimoliy Kayong regency Indoneziyadagi Gʻarbiy Kalimantan provinsiyasidagi viloyatlardan biri. Eng yaqin aeroport - Rahadi Usmon-Ketapang Ketapang aeroporti.

 Tarix 

Sukadana ilgari Tanjungpura nomli Malay qirolligining poytaxti bo'lgan. U XVII va XVIII asrlar yevropalik yozuvchilar tomonidan Sukkadano yoki Sukkadana deb atalgan, porti bilan e'tiborga olingan va "Kandavangan yerida" (ya'ni Kendavangan) deb ta'riflangan. Sukkadano, shuningdek, orolning narigi tomonida, Borneo janubi-sharqidagi Banjarmasinda dengiz bilan uchrashish uchun janubdan oqadigan Banjarmasin daryosiga berilgan nom edi.

 Iqtisod 

Sanoatning asosiy tarmoqlari palma yogʻi, kauchuk va yogʻoch ishlab chiqarishdan iborat.

 Ta'lim 

Hozirgi siyosiy rahbariyat barcha aholiga bepul ta'lim va sog'liqni saqlash xizmatini taqdim etish majburiyatini oldi va Indoneziyaning boshqa joylarida to'lanadigan boshlang'ich va o'rta maktab to'lovlaridan voz kechildi. Oliy taʼlim muassasalari yoʻq.

 Sog'liq 

Mahalliy hukumat viloyat bo'ylab shifoxonalar, jumladan, regentlikning g'arbiy sohilidagi orollarga xizmat ko'rsatish uchun qayiqda joylashgan "suzuvchi shifoxona" orqali bepul tibbiy yordam ko'rsatadi. Alam Sehat Lestari (ASRI) nohukumat tashkiloti, shuningdek, Sukadanada shifoxonani boshqaradi, u Gunung Palung milliy bog'ida noqonuniy daraxtlar kesilishiga chek qo'yishni o'z zimmasiga olgan mahalliy aholiga chegirmali yordam ko'rsatish kabi jamiyatga yo'naltirilgan tabiatni muhofaza qilish tashabbuslarini taklif qiladi. Eng yaqin kasalxonalar qo'shni Ketapang viloyatida joylashgan.

 Transport 

Eng yaqin aeroport - Rahadi Usmon (Ketapang aeroporti). Aeroportda Pontianak, Pangkalan Bun orqali Semarang va Jakartaga ba'zi bog'langan reyslar mavjud. Sukadana, Teluk Melano va Teluk Batang qayiqlari har kuni Pontianakgacha boradi.

 Joylar 

• Gunung Palung milliy bog'i, Sukadanaga borish mumkin bo'lgan tropik o'rmon parki

• Pulau Datok beach

thumb|left|Pulau Datok beach

 Mehmonxonalar 

Eng katta mehmonxona - Sukadanadagi Makhota Kayong.

 

1. "Le grand dictionnaire geographique et critique". 1738.

2."Health Care – Health In Harmony". Health In Harmony. Retrieved 2018-03-20.
Karin Zebrof

Karin Zebroff (1941 yilda Windsbach, Germaniyada tug'ilgan) - kanadalik yozuvchi, aktyor va yoga bo'yicha ixtisoslashgan teleboshlovchi. U va uning oilasi Marienbaddan bolaligida, Ikkinchi Jahon urushidan keyin darhol Chexiyadagi Sovet istilosi tufayli qochib ketgan. U 1950-yillarning o'rtalarida oilasi Britaniya Kolumbiyasidagi Douson-Krikda joylashib Kanadaga ko’chib ketgan

U 1970 yildan 1979 yilgacha CTV teleseriali, Karinndan chiqdi. 

Uning dramatik asariga The Beachcombers, Danger Bay va MacGyver kabi teleseriallar epizodlaridagikiradi.

 

 

 Karin Zebroff rasmiy sayti
 Deutsche Nationalbibliothek (Germaniya Milliy kutubxonasi): Karin Zebroff kitoblari ro'yxati
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1941-yilda tugʻilganlar
Turkum:Germaniya tarixi
Turkum:Germaniya adabiyoti
Turkum:Germaniya Bayramlari
Turkum:Germaniya kiyimlari
Turkum:Germaniya asarlari
Turkum:Germaniya maqolalari
Asrul Sani

Asrul Sani(1926-yil 10 iyun — 2004-yil 11 yanvar) indoneziyalik yozuvchi, shoir va ssenariynavis.

 Biografiyasi 

Sani 1926-yil 10-iyunda Gʻarbiy Sumatraning Rao shahrida tugʻilgan. Uning otasi Sulton Marah Sani Syair Alamsyah edi. Sani Chairil Anvar va Rivai Apin bilan birgalikda 1950-yilda „Tiga Menguak Takdir“ asarini nashr ettirdi. 1950-yillarda Usmar Ismoil bilan birgalikda Akademi Teater Nasional Indoneziya(Indoneziya Milliy Teatr Akademiyasi) ga asos soldi. Sanining birinchi ssenariysi 1955-yilda Indoneziya kinofestivalida mukofotga sazovor boʻlgan edi. Uning Citra mukofotiga sazovor boʻlgan boshqa ssenariylari: Naga Bonar, Kejarlah Daku Kau Kutangkap (Meni quv, men seni tutaman), Titian Serambut Dibelah Tujuh va Kemelut Hidup (Hayot inqirozi). Apa Jang Kau Tjari, Palupi? (Siz nimani qidiryapsiz, Palupi?) asari Osiyo kinofestivalida mukofot oldi. U Dewan Perfilman Nasional (Milliy kino kengashi) raisi boʻldi. Shundan keyin Indoneziya kinosining ahvoli yomonlashdi. Keyinchalik u Sitti Nurbaya, Salah Asuhan va Sengsara Membava Nikmat kabi Indoneziya romanlaridan moslashtirilgan seriallar uchun ssenariy yozishga eʼtibor qaratdi.
 Yutuqlari 

U Kejarlah Daku Kau Kutangkap (1985) 1986-yilda Citra mukofotiga sazovor boʻldi, Piala Anteman va Piala Bing Slamet. Naga Bonar (1986) 1987-yilda Citra mukofotiga sazovor boʻldi. Sani 1969-yilda Anugerah Seni mukofotini va 2000-yilda hukumat tomonidan Bintang Mahaputera medalini oldi. Ajip Rosidiyning yozishicha: „ u ingliz, golland, fransuz va nemis tillarida gaplasha olgan“.

 

 
 Imanjaya 2006, p. 49
 "Seniman Pelopor Angkatan '45". tokohindonesia.com (in Indonesian). Retrieved 11 March 2012.
 Rosidi 2010, p. 62
 Rosidi 2010, p. 63
 Rosidi 2010, pp. 63–64
 Rosidi 2010, p. 60
 Rosidi 2010, p. 61
Vazir Ven Tyansyan

Ven Tyansyan — tarixda mashhur vazir boʻlib, u Szyansidandir. Ven bolaligidan boshlab vatanga sadoqat haqidagi kitoblarni oʻqishni yoqtirgan va kitobdagi qahramonlardan oʻrnak olgan. Xubilay Yuan sulolagiga asos solib, Nankinga hujum qildi va Linv (Janubiy Sun poytaxti, hozirgi Xanchjou) yaqiniga keldi. Janubiy Sun hukumati imperiyani qutqarish uchun shoshilinch ravishda lashkarlikka odamlarni ola boshladi Ven Tyansyan Szyansida koʻp minglik koʻngillilar qoʻshinlarini toʻpladi va Linanga yurish uchun tayyorgarlik koʻrdi. Doʻstlaridan biri undan soʻradi: „Sen shoshiilinch ravishda toʻplagan qoʻshinlar bilan Yuan qoʻshinlariga qarshi jang qilishga ketyapsan, bu qoʻy podasi yoʻlbars bilan kurashishga haydash bilan tengdir“. Bunga Ven Tyansyan javob berdi: „Mamlakat xavf ostida, uni hech kim himoya qilishni istamayapti. Buni anglash juda ogʻir-ku? Men tushunaman, agar mening kuchlarim katta boʻlmasa ham, lekin, men oʻz vatanimga jonimni berishga tayyorman“. Imperator uchun ta'ng bo'lgan holatda hukumat Ven Tyansyanni birinchi vazir etib tayinladi va uni muzokaralar olib borish uchun yubordilar. Yuan qo'shinlari uni asirga oldilar. Biroq Daduga ketish yo'lida u asirlikdan qochdi. Yuan qo'shinlari hujumini qaytarish uchun u Fuchjou va Guandunda yana qo'shin to'pladi, lekin kuchlar teng emas edi. Ven asirga tushdi va uni Daduga olib keldilar. Tyansyan uch yil asirlikda o'tirdi, biroq dushmanga bo'ysunmadi.Yuan sulolasining asoschisi Xubilayning shaxsan o'zi uni ko'ndirishga urindi:"Men sening sodiqligingni tushunaman. Agar sen o'z qaroringni o'zgartirsang, men seni vazir qilib tayinlayman, sen keyin birinchi vazir bo'lasan". Ven javob berdi:"Sun sulolasi endi halok bo'ldi, men faqat o'limni iltimos qilaman, mening mening boshqa gapim yo'q". 1283-yilda u 47 yoshida vafot etdi. U qamoqxonada unutilmas "Ko'tarinkilik ruhi" nomli she'rni yozgan.
Qozog‘iston, Qirg‘iziston va O‘zbekiston o‘rtasida ,,Abadiy do‘stlik to‘g‘risida”gi shartnoma

Qozogʻiston Respublikasi, Qirgʻiziston Respublikasi va Oʻzbekiston Respublikasi oʻrtasidagi „Abadiy doʻstlik toʻgʻrisida“gi shartnoma Markaziy Osiyo respublikalarining iqtisodiy birligi va doʻstligiga oid xalqaro hujjatdir. 1997-yil 9-10-yanvarda Bishkekda o‘tkazilgan sammitda qabul qilingan. Abadiy do‘stlik to‘g‘risidagi shartnoma Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Oʻzbekiston prezidentlarining Olmaota (1993), Choʻlpon-Ota (1994), Toshkent (1996)dagi uchrashuvlarini umumlashtirgan. Bu shartnomani N. Nazarboyev, A. Akayev, I. Karimov imzolagan. Davlatlar har bir respublikaning mustaqilligi va suverenitetini hurmat qilishga, bir-birini har tomonlama qo‘llab-quvvatlashga va hamdo‘stlikni rivojlantirishga vaʼda bergan.

 
Pri napisanii etoy stati ispolzovalsya material iz izdaniya „Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya“ (1998—2007), predostavlennogo redaksiey „Qazaq ensiklopediyasi“ po litsenzii Creative Commons BY-SA 3.0 Unported.

Turkum:Oʻzbekistonning xalqaro shartnomalari
Turkum:Qirgʻizistonning xalqaro shartnomalari
Turkum:Qozogʻistonning xalqaro shartnomalari
Twice (albom)

#Twice — Janubiy Koreyaning „Twice“ qizlar guruhining birinchi yapon albomi hisoblanadi. Bu guruhning yapon va koreys tillarida yozilgan birinchi beshta singlining toʻplamidir. Albom 2017-yil 28-iyunda „Warner Music Japan“ studiyasi tomonidan chiqarilgan.

Albom chiqqanidan keyin toʻrt kunda sotuvlar soni 100 000 tadan oshib ketgan va chiqarilgan birinchi haftada jami 136 157 ta nusxa sotilgan#Twice on Oricon Album Chart (2017):.

 

Turkum:2017-yil albomlari
Turkum:Twice
Russia's Protectorates in Central Asia

„Russias Protectorates in Central Asia: Bukhara and Khiva, 1865-1924“  — amerikalik tarixchi Seymour Becker qalamiga mansub kitob. Kitobda Rossiya imperiyasining Markaziy Osiyodagi ikki protektorati — Buxoro amirligi va Xiva xonligining 1865–1924-yillar orasidagi tarixi haqida hikoya qilinadi. „Russias Protectorates in Central Asia“ Rossiyaning ushbu xonliklar bilan munosabatlariga bagʻishlangan ingliz tilidagi ilk asardir.

Kitob ilk marotaba 1968-yil Harvard universiteti nashriyotida chop etilgan. „Russias Protectorates in Central Asia“ universitetning „Rossiya tadqiqot markazi izlanishlari“ turkumi doirasida chop etilgan 54-kitobdir. Kitob 2004-yil „RoutledgeCurzon“ britan nashriyotida qayta nashr qilingan. 2009-yil ayni nashriyotda qaytadan chop etilgan. Yangi nashr uchun yangi muqaddima yozilgan. Shuningdek, kitobdagi ayrim xatoliklar tuzatilgan hamda ilk nashr eʼlon qilinganidan keyin chop etilgan tadqiqotlar haqida qisqacha maʼlumot qoʻshilgan.

Yale universiteti xodimi Firuz Kazemzadeh 1968-yil yozgan taqrizida kitobni „Buxoro va Xiva protektoratlari zabt etilganidan 1924-yilgacha boʻlgan davr haqidagi mukammal, yaxshi hujjatlashtirilgan ish“ oʻlaroq baholagan.

 

 
 „Russias Protectorates in Central Asia“ Routledge saytida 

Turkum:Markaziy Osiyo boʻyicha kitoblar
Turkum:Tarix boʻyicha kitoblar
Marie Eggeling

Mari Eggeling - nemis kumush medali sohibi, jahon chempioni. U 2022-yilda Vrotslavda o‘tkazilgan “Ayollar juftligi” musobaqasida ikkinchi o‘rinni egallagan.

 Koʻprik yutuqlari 

 Gʻalaba qozondi 

 World Bridge Series Ayollar juftliklari (1) 2022 

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Germaniya Bayramlari
Turkum:Germaniya Banklari
Turkum:Germaniya-Skandinaviya mifologiyasi