Baskervillar iti

Baskervillar iti - bu asar Shotlandiyalik taniqli yozuvchi ser Artur Konan Doyl qalamiga mansub boʻlgan Sherlok Xolms haqidagi toʻrtta qissalardan biri hisoblanadi. Birinchi bor bu qissa 1901-yilning avgustidan 1902-yilning apreligacha har oyda bosmadan chiqadigan Strand Magazine nashriyotida chop etilgan.

Asarning asosiy mazmuni ser Charlz Baskervillning sirli holatda oʻlim topishidir va Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga oʻtib kelgan. Sherlok Xolms va Dr. Vatson ikkalasi bu ish boʻyicha taftish boshlaydi. Voqealar rivoji 1889-yilning sentabr va oktabr oylarida roʻy beradi.

Qissada Sherlok Xolmsning soʻnggi ishi hikoyasida keltirilgan qahramonning oʻlimidan soʻng ilk marotiba Xolms obrazi yana paydo boʻladi. Qissaning shuxrati shu qadar dong taratishi tufayli ushbu personajning qaytadan tugʻilishiga katta turtki boʻladi.
Qissa borasida
Lana'tlangan Baskervillar oilasi
Sherlok Xolmsga Angliyaning janubiy-sharqiy qismida joylashgan Devon grafligida yashovchi kelib chiqishi Gripmanlik boʻlgan qishloq doktori Jeyms Mortimer murojat qiladi. Mortimer uning mijozi yaqinda sirli holatda fojeali oʻlim topganini Xolmsga aytib beradi. Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it Gripmen yaqinindagi Baskervill Holl degan joyda daxshatli kechalarda barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga oʻtib kelgan. Afsonalarga koʻra Baskervillardan biriga bu sirli it daxshati bundan ancha avval XVII-asrda boʻlib oʻtgan. Shu voqeadan beri Baskervillar oilasidagi yuzaga kelgan barcha voqealar oʻsha voqea bilan bogʻliq deb hisoblashishadi. Sharpa aslida afsonalarga koʻra koʻzlari yonib turadigan vaxshiy, bahaybat it boʻlgan.

Doktor Mortimerning fikricha Charlz Baskervill oilaviy afsonaga qattiq ishongani bois, kechalari koʻchaga chiqmagan. U kechki vaqt aylangani chiqib qaytib kelmagan va parkda murdasini topishgan. Charlz yurak ogʻrigʻi tufayli vafot etgani qayd etilgan. Lekin baʼzi bir doktorlar boʻlimida murda taʼnasida itning ulkan izlari aniqlangan. Bundan tashqari, ser Charlzning oʻlimiga qadar Baskervill Holl yaqinida yashovchi fermerlar kechasi bir necha bor Baskervillar oilasida taʼkidlanganidek, koʻzlari yonib turuvchi itlarni koʻrgani haqida soʻzlab berishgan. 
 
Marhum Charlz Baskervill Mortimerdan kelajakda uning oʻgʻli Genri Baskervill bilan qanday munosabatda boʻlishi haqida Sherlok Xolmsdan maslahat soʻrashimi vasiyat qilib ketadi. Izquvar oʻzi shaxsan uchrashishi uchun keyingi kun doktor va marhumning oʻgʻlini Londonga taklif qiladi. Mehmonlar Sherlok Xolms aytganidek oʻzi tayinlaganidek vaqtida kelishadi. Genri Baskervill bunga qadar notanish kimsa tomonidan Xolmsdan nariroq yurishi ogohlantirilgan hat olishga ulguradi. Xolms bu notanish xat kimdan kelganligini aniqlashga urinadi, lekin hamma urinishlari zoya ketadi. Genri Xolms maslahati bilan oʻsha daxshatli joyga Doktor Vatson hamrohligida qaytib borib va boʻlib oʻtgan hodisalar borasida Xolms Vatsonga pochta orqali xabar qilishini tayinlaydi
Baskervill Holl
Efirlardagi namoyishi
 Year Title Country Director Holmes Watson'|-
| 1914 || Baskervillar iti, 1. Teil Germaniya imperiyasi Rudolf Meinert Alwin Neuß Ishtirok etmagan 1920 Das dunkle Schloß Veymar respublikasi Willy Zeyn Eugen Burg None 1920 Das Haus ohne Fenster Erich Kaiser-Titz 1920 Dr. MacDonalds Sanatorium 1921 Baskervillar iti Maurice Elvey Eille Norwood Hubert Willis 1929 Baskervillar iti Veymar respublikasi Richard Oswald Carlyle Blackwell George Seroff 1932 Baskervillar iti Gareth Gundrey Robert Rendel Frederick Lloyd 1937 Baskervillar iti Uchinchi Reyh Carl Lamac Bruno Güttner Fritz Odemar 1939 Baskervillar iti Sidney Lanfield Basil Rathbone Nigel Bruce 1955 Baskervillar iti Sharqiy Germaniya Fritz Umgelter Wolf Ackva Arnulf Schröder 1959 Baskervillar iti Terence Fisher Peter Cushing André Morell 1962 Bees Saal Baadhttp://www.imdb.com/title/tt0055783/Bees Saal Baad (1962 film)(based on H. K. RoyHemendra Kumar Roy#Creative years's Nishachari Bibhishika, the Bengali adaptation of The Hound of the Baskervilles.) Biren Nag Asit Sen(as Detective Gopichand) ? 1968 Baskervillar itiPart 1 + 2 (from the Sherlok Xolms (1965 teleserial)) Graham Evans Peter Cushing Nigel Stock 1971 Baskervillar iti (1971 film)|Baskervillar iti (Собака Баскервилей) Sovet Ittifoqi A. F. Zinovieva Nikolay Volkov Lev Krugliy 1972 Baskervillar iti Barry Crane Stewart Granger Bernard Fox 1978 Baskervillar iti Paul Morrissey Peter Cook Dudley Moore 1981 Baskervillar iti (Собака Баскервилей) Sovet Ittifoqi Igor Maslennikov Vasilij Livanov Vitali Solomin 1982 Baskervillar iti Peter Duguid Tom Baker Terence Rigby 1983 Baskervillar iti Douglas Hickox Ian Richardson Donald Churchill 1983 Sherlock Holmes and the Baskerville Curse Ian McKenzie & Alex Nicholas Peter O'Toole (voice) Earle Cross (voice) 1988 Baskervillar iti Brian Mills Jeremy Brett Edward Hardwicke 2000 Baskervillar iti Rodney Gibbons Matt Frewer Kenneth Welsh 2002 Baskervillar iti David Attwood Richard Roxburgh Ian Hart 2012 Baskervillar iti Paul McGuigan Benedict Cumberbatch Martin Freeman 2014 The Hound of the Cancer Cells Robert Doherty Jonny Lee Miller Lucy Liu 2015 The Adventure of Henry Baskerville and a Hound(Basukaviru kun to inu no bōken, NHK puppetry)""The episode is based on "The Adventure of the Dancing Men" also. Michiyo Morita Kōichi Yamadera (voice) Wataru Takagi (voice)

 „Baskervillar iti“ qissasi Ziyouz kutubxonasida 
 Тексты произведений и аудиокниг на английском языке в проекте Гутенберг (Doyle, Arthur Conan, Sir, 1859—1930)
 Кто написал «Собаку Баскервилей»
 Произведение в переводе на русский язык
 «Собака Баскервилей» в стихотворном переложении группы Кувалда 
 Параллельный текст на английском и русском в формате ParallelBook