Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Yuliy II

thumb|309x309px| Mikelanjelo"Yuliy II". Taxminan 1507-1508-yillar. Balandligi 292 sm, San-Petronio cherkovi, Bolonya, Italiya.

thumb|286x286px| „Paygʻambar Doniyor“ (Mikelanjelo tomonidan freska)
Yuliy II  — Mikelanjeloning yoʻqolgan bronza haykali, u tomonidan Bolonyada Rim Papasi Yuliy II buyrugʻi bilan yaratilgan.

 Yaratilish tarixi 
Yuliy II 1508-yilda Bolonyani zabt etdi va shahar oʻz hukmronligiga qaytishini nishonlash uchun Mikelanjeloga bronza haykalini yaratishga topshirdi. Haykal ot ustida oʻtirgan pontifikni tasvirlashi kerak edi. Bu ish uchun Mikelanjelo 1000 dukat olishi kerak edi. Mikelanjelo portretlarni yoqtirmasdi va bronza quyish uning sanʼati emas deb hisoblar edi, lekin itoat qilishga majbur boʻldi. Birinchi urinish muvaffaqiyatsiz tugadi va haykalning pastki qismini eritishga toʻgʻri keldi.

Haykal 15-fevralda nihoyasiga yetdi va 1508-yil 21-fevralda Bolonyadagi San-Petronio cherkovi frontoniga oʻrnatildi. Mikelanjeloning oʻzi dastlab Florensiyaga qaytib, u yerda bir oydan kamroq vaqt qoldi, keyin esa Rimga qaytdi. 1511-yil 30-dekabrda haykal vayron qilindi. Vasarining soʻzlariga koʻra, u "Bentivoglio tomonidan vayron qilingan va bronza Alfonso Ferrarskiyga sotilgan, u undan „Yulia“ deb nomlangan katta toʻp yasagan va haykalning faqat boshini saqlab qolgan".

Haykal oʻrniga Xudoning Ota haykali oʻrnatildi: „Bilingki, Xudoning Oʻzi Ustozdir“ .

 Ish haqida maʼlumot 
Vasarining taʼrifiga koʻra, Mikelanjelo haykalning koʻrinishiga „(…) ulugʻvor, tantanali koʻrinishda, hashamatli ajoyib libosda, jasorat, kuch, energiya va jiddiylikka toʻla yuz ifodasini“ berdi. Boʻlajak haykalning loydan yasalgan maketi Rim papasining Bolonyadan ketishidan oldin yakunlangan. „Yuliy II“ ning oʻng qoʻli bilan fotiha berayotgandek shakl va chap qoʻlida haykaltaroshning rejasiga koʻra, kitob boʻlishi kerak edi, lekin papa: „Menga qilich bering, men adabiyotni tushunmayman“ dedi.

 Sanʼatdagi tasvir 
Bachcho Bandinelli Klement VII maqbarasi dizayni Mikelanjelo tomonidan yaratilgan ushbu haykal taʼsiri ostida yaratilgan. Loyihaning oʻzi rad etildi, ammo Bandinellining eskizi saqlanib qoldi. Unda papa oʻtirgan holda tasvirlangan, uning chap qoʻlida kitob bor, oʻng qoʻli esa juda keskin koʻtarilgan; butun tana goʻyo oʻqtalish uchun burilgan. Aynmanning soʻzlariga koʻra, bu yoʻqolgan haykal oʻzining davomini Siksta kapellasi shifti koʻrinishidagi Doniyor paygʻambar freskalaridan topgan. U, shuningdek, Mikelanjeloning oʻtirgan figurani tasvirlaydigan boshqa asarlari „Juliano deʼ Medici“, „Lorenzo II Medici“ va „Muso“ ga parallel taʼkidlaydi.

Haykal Irving Stounning „Ogʻriqlar va quvonchlar“ (1961) biografik romanida eslatib oʻtilgan. Bronza ruhoniyning chap qoʻlida Avliyo Peterning yangi jomesi kalitlari boʻlishi kerak.

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Turkum:Bronza haykallar
Turkum:XVI asr haykallari
Turkum:Mikelanjeloning yoʻqolgan haykallari
Yosh kamonchi

Yosh kamonchi  — Nyu-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyi kolleksiyasidan olingan marmar haykal. Muzey ishchilari Mikelanjeloni tugab borayotgan kvatrochento haykalining muallifi deb bilishadi, garchi bunday atributsiya umumiy qoʻllab-quvvatlanmaydi (xususan, Uilyam Uolles tomonidan bahsli).

Mikelanjeloning muallifligi tarafdorlari yaqinda bu asarni „Manxetten Amuri“ deb atashdi va uni Yakopo Galli buyurtmasi asosida Mikelanjelo tomonidan tayyorlangan „haqiqiy oʻlchamdagi Kupidon“ haykali bilan tenglashtirishdi.

 Tarixi 
"Yosh kamonchi" haykalini meʼmor Stenford Uayt Peyn Uitni oilasining Manxettendagi qarorgohi uchun sotib olgan. Bu uy Fransiyaning AQShdagi elchixonasi Madaniyat departamentining Nyu-Yorkdagi ofisi edi. Haykal qabulxonada, Uayt tomonidan ishlab chiqilgan favvora tepasida oʻrnatilgan.

1990-yilda uni Metropolitan sanʼat muzeyi kuratori Jeyms Devid Draper sinchkovlik bilan tekshirgan . Draper bu Mikelanjeloning ustozi Bertoldo di Jovanni texnikasi bilan yaxshi tanish boʻgan florensiyalik haykaltaroshning ishi deb qaror qildi.

1996 va 1997-yillarda Sanʼat instituti va Nyu-York universiteti Fan va sanʼat kolleji professori Ketlin Vayl-Xarris Brandt tomonidan nashr etilgan „Burlington Magazine“ jurnalida bu haykalning muallifligini Mikelanjeloga bogʻlagan.

2009-yildan beri haykal Nyu-York Metropolitan Sanʼat muzeyida, Fransiyadan olingan maxsus ijara asosida saqlanadi. Ijara muddati — 10-yil.

 Tavsif 
left|thumb|337x337px
Bu yalangʻoch bolaning tugallanmagan marmar figurasi. Haykalning tizzadan qoʻllari va oyoqlari yoʻq. Yuz ifodasi oʻzgarmas, bosh chapga biroz egilgan.

Brandt yosh kamonchining jingalak sochlari Mikelanjelo muallifligidan dalolat beradi, Kolumbiya universiteti professori Jeyms Bek esa uning gʻayritabiiyligini, impressionizmini taʼkidladi. Toʻqmoqning toʻliqligi ham savollar tugʻdiradi, chunki Mikelanjelo uchun ikkibchi darajali detallarni tugallanmagan holda qoldirib, mayda detallarni bajarish odatiy hol emas edi. Shuningdek, haykal kompozitsiyasida kontraposto yoʻq, bu Mikelanjeloning (Draper) yoshligi va tajribasizligidan dalolat beradi.

Bolaning orqa tomoni ham savollar tugʻdiradi. Brandtning fikricha, bu Mikelanjeloning tajribasizligining yana bir dalilidir, ammo Leo Staynbergning soʻzlariga koʻra, „juda uzun dumgʻaza suyagi belning normal uzunligiga zid keladi“.

 

 
 
 
 
Turkum:Haykaltaroshlikda bolalar
Turkum:Marmar haykallar
Turkum:XV asr haykallari
Turkum:Mikelanjelo Haykallari
Molecule Man

thumb|371x371px| "Molecula Man" haykali
Molecula Man (Molekula odam) — monumental sanʼat asari 1999-yil may oyida Berlinda amerikalik haykaltarosh Jonatan Borofskiy tomonidan Fridrixsxayn-Kroyzberg va Treptov-Köpenik tumanlari chegarasidagi Elsenbryukke koʻprigi yaqinidagi Shpri daryosida oʻrnatilgan. Haykal balandligi 30 metr boʻlgan uchta alyuminiy erkak siluetidan iborat boʻlib, ular bir-biriga qarama-qarshi joylashgan va 2001-yilda qayta tashkil etilgan Kroyzberg, Treptov va Fridrixsxayn uchta tumanlarining birligini anglatadi. Haykalning ogʻirligi 45 tonnani tashkil qiladiLonely Planet Berlin.

Uchta figuraning tanasi dumaloq teshiklar bilan teshilgan, bu insonning molekulalardan iboratligini anglatishi kerak. Rassomning fikricha, bu „ehtimollar olamida inson ham, molekula ham mavjud boʻlib, barcha ijodiy va maʼnaviy anʼanalarning maqsadi dunyoda yaxlitlik va birlikni izlash ekanligini“ eslatishi kerakBiljana Arandelovic. Public Art and Urban Memorials in Berlin .

„Molekula odam“ Treptowers binolari majmuasi qarshisidagi suvda joylashgan. Haykal Oberbaumbryukke koʻprigidan koʻrinadi. Shtab-kvartirasi Treptouersda joylashgan Allianz SE homiylik qilgan.

 

 
 Molecule Man на сайте Джонатана Борофски 
Turkum:Fridrixsxayn-Kroysberg
Turkum:Berlinning diqqatga sazovor joylari
Turkum:Alyumin haykallar
Turkum:1999-yil haykallari
Turkum:Alifbo boʻyicha haykallar
Ayiqcha Yogi

Ayiqcha Yogi  — „Hanna-Barbera“ studiyasining multiplikatsion filmlaridagi antropomorfik ayiq qahramoni. U birinchi marta 1958-yilda Haklberry Haund iti haqidagi multserialda ikkinchi darajali qahramon sifatida paydo boʻlgan, ammo katta mashhurligi tufayli 1961-yil yanvar oyida u oʻzining „Ayiqcha Yogi Shousi“ multseriyasining bosh qahramoniga aylandiYogi Bear and offcourse Boo-Boo and Cindy too. Multfilmlarda u 30-yil davomida (1988-yilgacha) aktyor Dous Butler tomonidan ovozlashtirilgan. Qahramon yaratuvchilari tomonidan rad etilgan versiyaga koʻra, uning nomi mashhur amerikalik beysbolchi Yogi Burra ismining buzilishidan kelib chiqqan.

Ayiqcha Yogi — quvnoq va maqtanchoq tabiatli, yashil shlyapa va galstuk taqqan, tik yuruvchi jigarrang ayiq. U xayoliy Jellystone bogʻida (Yellouston milliy bogʻining parodiyasi) istiqomat qiladi va har doim oʻzi bilan sayr savatini koʻtarib, bogʻga tashrif buyurgan sayyohlardan ovqat oʻgʻirlash uchun kunlarini oʻtkazadi. Uning doimiy hamrohi Boo-Boo ayiqdir, u ancha ehtiyotkor va uyatchan xarakterga ega; Oziq-ovqatlarni egallashga urinishlar va ikkita asosiy qahramonning qarama-qarshiligi asosida Ayiqcha Yogi multfilmlarining koʻpchiligi yumordan iborat. Shouning boshqa takrorlanuvchi qahramonlari orasida Yogining qiz doʻsti, uning xatti-harakatlarini maʼqullamagan ayiq Sindi va doimiy ravishda Yogini ovqat oʻgʻirlashdan toʻxtatishga intiladigan Reynjer Smit kiradi. Yogining doimiy iboralaridan biri bu: „Men oʻrtacha ayiqdan aqlliroqman!“.

Birinchi toʻliq metrajli Ayiqcha Yogi multfilmi „Salom, men yogi ayiqman“ 1964-yilda chiqarilgan. Qahramonning mashhurligi 1970-1980-yillarda biroz pasaydi, ayniqsa matbuotda Hanna-Barbera multfilmlaridagi „eskirgan“ chizma texnikasini, xususan, kadrlarning kamligini masxara qiluvchi maqolalar paydo boʻla boshlagandi, masalan, ayiqni butun tanasini emas, balki faqat boshi harakatga keltirar edi (bu animatorlarga qahramon haqidagi oʻrtacha multfilm uchun chizmalar sonini 14 dan 2 minggacha kamaytirishga imkon bergan„Hanna Barberaʼs golden age of animation“, BBC, December 19, 2006). Shunga qaramay, keyingi yillarda u haqidagi turli multfilmlar va seriallar chiqarilishi davom etdi va 2010-yilda u haqida 3D formatda birinchi toʻliq metrajli multfilm suratga olindiHow Yogi and Smurfs went from cartoon to live-action film. 1980-yillarning birinchi yarmidan boshlab, personaj bir qator videooʻyinlarning qahramoniga aylandi, u haqidagi komikslar 1960-yillardan boshlab turli vaqt oraligʻida chiqarildi. 2011-yilda Virjiniya shtatining Luray shahrida qahramonga yodgorlik oʻrnatildiYogi Bear Statue — Luray VA — Waymarking.

 

 
 Marc McDermott: Yogi Bear (PDF; 130 kB). In: Ray B. Browne, Pat Browne (Hrsg.): The Guide to United States Popular Culture. Popular Press, 2001. ISBN 0-87972-821-3. S. 944.
 Jeff Lenburg, Chris Bailey (Hrsg.): The Encyclopedia of Animated Cartoons, 3. überarbeitete Ausgabe. Facts on File. 2008. ISBN 0-8160-6600-0. S. 676—677. (Digitalisat)
 
 Статья в Encyclopedia Britannica.
Turkum:Uydirma ayiqlar
Turkum:Multfilmlar qahramonlari
Toʻpiq

To'piq - oyoqning orqa uchida joylashgan joy. U pastki oyoq suyaklarining bo'g'imi orqasida bir suyakning, tovon suyagi yoki tovon suyagining proyeksiyasiga asoslanadi.

 Tuzilishi 
thumb| Oyoq orqali sagittal qism
thumb| Yuqoridan
Yurish paytida tovonga ta'sir qiladigan bosim kuchlarini taqsimlash uchun, ayniqsa tovon yerga tegib turganda, oyoq tagida 2sm qalinlikda (tovon ostida) teri osti biriktiruvchi to'qima qatlami qoplanadi. Ushbu to'qimada amortizator vazifasini bajaradigan va taglikni barqarorlashtiradigan bosim kameralari tizimi mavjud. Ushbu kameralarning har birida kollagen tolalaridan iborat mustahkam biriktiruvchi to'qima qatlami bilan qoplangan tolali yog'li to'qimalar mavjud. Bu to'siqlar (“devorlar”) yuqoridagi tovon aponevroziga ham, tagidagi taglik terisiga ham mahkam yopishadi. Oyoq kafti tana yuzasining eng yuqori qon tomirlar bilan ta'minlangan joylaridan biri bo'lib, qon tomirlarining zich tizimi to'siqlarni yanada barqarorlashtiradi.Thieme Atlas 2006, p 418

Boldirning uch boshli mushagining mushak payidir, "uch boshli" mushaklar guruhi - taglik va gastroknemiusning ikkita boshi. Boldirning uch boshli mushagining asosiy vazifasi tovon bukish, ya'ni oyoqni pastga cho'zishdir. U "to'rtinchi bosh" bilan birga keladi, yengil oyoq mushaklari, uning uzun ingichka paylari ham tovon suyagiga biriktirilgan, ammo ko'rinmaydi.Thieme Atlas 2006, p 434

 Funksiya 
Oyoqqa qo'llaniladigan siqish kuchlari beshta nurlar bo'ylab taqsimlanadi, uchta medial (bosh barmoq tomoni) va ikkita lateral (kichkina barmoq tomoni). Yon nurlar kubsimon suyagi ustidan tovon suyagiga, medial nurlar esa uchta kubsimon suyagi va qayiqsimon suyakdan to'piq suyagigacha cho'ziladi.To'piq suyagi tovon suyagi ustiga qo'yilganligi sababli, bu nurlar oyoq barmoqlari yaqinida joylashgan, ammo tovon yaqinida ustun turadi va ular birgalikda notekis yerlarda siqilish kuchlarini taqsimlash uchun optimallashtirilgan oyoq yoylarini hosil qiladi. Shu nuqtai nazardan, tovon orqa tayanch nuqtasini hosil qiladi, bu esa katta va kichik barmoqlarning to'plari bilan birgalikda yuklarning og'irligini ko'taradi.Thieme Atlas 2006, p 412

 Yorilgan poshnalar 
To'piqning yorilishi keng tarqalgan sog'liq muammosi bo'lib, infeksiyaga olib kelishi mumkin. Bunga oyoq terisining quruqligi va o'lik terining to'planishi sabab bo'ladi. Vaqt o'tishi bilan u og'riq va tirnash xususiyati keltirib chiqarishi mumkin. Uni davolash va oldini olish uchun turli xil namlovchi kremlar mavjud.

 Yana qarang 

 Axillesning tovoni zaiflik uchun metafora
 Italiyaning to'pig'i, SE ("etik"dagi o'rnidan keyin)
 Oyoq to'pi
 Tovon suyagi tovon suyagi
 Tovon va oyoq tagida og'riqli yoriqlarga olib kelishi mumkin bo'lgan qattiq teri
 Oyoq yuzasi "politsiyachining tovoni" buzilishi
 Yuqori poshnali poyabzal modasi

 

 Tieme Anatomiya atlasi: Umumiy anatomiya va mushak-skelet tizimi. Thieme, 2006.. ISBN 1-58890-419-9.
Turkum:Odam anatomiyasi
Mihey

Miha Paygʻambar kitobining muallifi Kichik Paygʻambar Mixa bilan adashtirmaslik kerak.

Mihey ( Mikayahu; „Kim Xudoga oʻxshaydi“Peter J. Leithart 1 & 2 Kings 2006 — Page 161 "Pressed by Jehoshaphat, Ahab reluctantly brings Micaiah, whose name means „who is like Yah?“), Miha ben-ImlaYeEBYe ― Iyemvlayning oʻgʻli (ivrit: Imla yoki Imlah), Injil paygʻambari; Ilyosning zamondoshi. Shohlar Axab va Iyosafat undan Ramof Galadskiy yurish haqida maslahat soʻrashgan va u Axabning Suriyaga qarshi urushining baxtsiz yakunini bashorat qilgan. Xotira kuni — 5-Yanvar.

Tanaxning soʻzlariga koʻra — miloddan avvalgi IX-asrda shoh Axab saroyidagi birinchi ibodatxonasida paygʻambar Михей, пророк // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

 Eski Ahd hikoyasi 
Uning hikoyasi Shohlar kitobining uchinchisida, 22-bobida va 2-yilnomalarning 18-bobida bayon etilgan. Axab va Iosafat Miheyni Oram bilan urushning natijasini bashorat qilishga chaqiradilar. Boshqa paygʻambarlardan farqli oʻlaroq, Mihey Axabning magʻlubiyatini bashorat qiladi. Mihey Tanaxda kam uchraydigan Samoviy taxtMordechai Cogan, 1 Kings: A New Translation with Introduction and Commentary, Anchor-Yale, Doubleday, 2001 tavsifidan foydalanadi.

Axab Miheyni urushdan qaytishidan oldin hibsga olishni buyuradi, ammo Miheyning bashorati amalga oshadi va Axab oromiy oʻqi bilan oʻldiriladiИемвлай // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892..

 

 
 Память святого пророка Михея // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн., 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип., 1903—1916. — Т. V: Январь, День 5. — С. 202.
 Память святого пророка Михея // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн., 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип., 1903—1916. — Т. XII: Август, День 14. — С. 229.

 
 Пророк Михей, сын Иемвлая. azbyka.ru
 Михей, сын Иемвлая
Turkum:Ahav
Turkum:Shohlar kitobi
Turkum:Eski Ahdning Payg'ambarlari
Turkum:Miloddan avvalgi IX asr shaxslari
Gʻaroyib toshbaqa

Gʻaroyib toshbaqaАнаньева Н. Б., Боркин Л. Я., Даревский И. С., Орлов Н. Л. Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1988. — С. 149. — 10 500 экз. — ISBN 5-200-00232-X. (Rhinoclemmys pulcherrima) — Osiyo chuchuk suv toshbaqalari oilasiga mansub toshbaqa turi. 4 ta kichik turi mavjud.

Umumiy uzunligi 20 sm, vazni 600 g ga yetadi. Erkaklar urgʻochilarga qaraganda bir oz kichikroq, ammo kuchliroq dumga ega. Boshi chuzuluvchan. Umurtqa pogʻonasida pastda orqa miya bor. Qobiq biroz egilgan. Erkaklarda plastron qavariq.

Umumiy rang — och jigarrang-qizil. Bosh, boʻyin va oyoqlarda yorqin qizil rangdagi dogʻli naqsh mavjud.

Quruqlikda koʻp vaqt sarflaydi. Kun davomida faol. Oʻsimliklar, sabzavotlar, yomgʻirdan keyin chiqadigan chuvalchanglar, mayda baliqlar bilan oziqlanadi.

May oyidan iyun oyigacha urgʻochilar 3 dan 5 gacha oq tuxumlar qoʻyadi.

Toshbaqalar yaxshi tarbiyalangan.

Tur Meksikada tarqalgan (shtatlar: Sonora, Sinaloa, Nayarit, Xalisko, Kolima, Michoacan, Gerrero, Oaxaka, Chiapas). Gvatemala, Salvador, Gonduras, Nikaragua, Kosta-Rikada ham topilgan.

 Kichik turlar

 Rhinoclemmys pulcherrima incisa — El Salvador, Gvatemala, Nikaragua, Gonduras va janubiy Meksika
 Rhinoclemmys pulcherrima pulcherrima — janubiy Nikaragua, Kosta-Rika
 Rhinoclemmys pulcherrima manni — Meksika: Gerrero va Oaxaka
 Rhinoclemmys pulcherrima rogerbarbouri — Meksikaning endemik kenja turi

 

 Adabiyot 

 Jamnicky, H. A. va A. P. Rassel, 2007 yil. Dengiz boʻlmagan kriptodiran toshbaqalarining karotid qon aylanishining naqshlarini qayta baholash: Osteologik korrelyatsiya va yumshoq toʻqimalardan dalillar. MORFOLOGIYA JURNALI 268:571-587
Marutlar

Marutlar (sanskript. मरुत) — Veda va hind mifologiyasida boʻron, shamol, momaqaldiroq va chaqmoq maʼbudlari. Rigvedada 33 ta madhiya ularga atalgan. Marutlar maʼbudlarning butun guruhini (gana) tashkil qiladi, ular uch marta yetti, uch marta oltmish yoki faqat yettita. Ular aka-ukalardir. Vedalarda ularning otasi Rudra, onasi esa dogʻli sigir Prishni (bulutning timsoli). Baʼzida Marutlar Aditi oʻgʻillari, ular chaqmoq chaqishi natijasida tugʻilgan yoki hatto oʻzlaridan paydo boʻlgan deb aytishadi. Ular odatda Indraga hamroh boʻlishadi, ayniqsa jinlar bilan janglarida, lekin baʼzida ular Indrani jangda tark etishlari yoki hatto u bilan toʻqnash kelishlari mumkin. Marutlar bilan birgalikda chaqmoqning timsoli boʻlgan maʼbuda Rodasi koʻpincha aravalarda yuradi va ular tomonidan kelin sifatida himoyalanganMacDonnel A.A. A Vedic Reader for Students. — Oxford: Clarendon Press, 1917. — P. 21.. Ular yaltiroq yoki oltin libos kiygan goʻzal, kuchli yosh yigitlar sifatida tasvirlangan. Marutlarning qurollari oltin boltalar, chaqmoq nayzalari, kamon va oʻqlar, tayoqlar va pichoqlardir. Ular antilopalar yoki otlar tortgan oltin aravalarda havoda, yer osti dunyosidan to jannatga qarab yurishadi. Marutlar yomgʻir yogʻdiradi (matnda — ter, yogʻ, asal, sut), momaqaldiroq va chaqmoq chaqtiradi, shamol qoʻzgʻatadi, tuman hosil qiladi, suv oqimlarini oqizadi, baland ovozda qoʻshiq aytishadi, jodugarlikka mohir, moʻ’jizalar qiladiMifi narodov mira / Red. S. A. Tokarev. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1991. — T. 2. — S. 121.. Koʻpincha ulardan darmon-dorilar, yomgʻir, boylik, chorvachilik, shon-shuhrat, qotillikdan himoya va rahm-shafqat soʻraladi. Jangchilar sifatida Marutlar jangovar va tajovuzkor, dahshatli va gʻazabga toʻla. Ular otlansa, toshlar, togʻlar yorilib, daraxtlar egilib, qal’alar larzaga keladi, osmon guvillaydi, yer qoʻrquvdan titraydi, qorongʻi boʻladi. Ashvattha, muqaddas anjir daraxti, ularning oʻrni hisoblanadiInduizm. Djaynizm. Sikxizm / Pod obщ.red. M. F. Albedil i A. M. Dubyanskogo. — M.: Respublika, 1996. — S. 264. — ISBN 5-250-02557-9.. Baʼzan Marutlar Rudralar bilan tenglashtiriladi.

Vedalardan keyingi davrda Diti va Kashyapa koʻpincha Marutlarning ota-onalari deb ataladi (boshqa ga koʻra — Marutvati va Dxarma)Hopkins E.W. Epic mythology. — Strassburg : K. J. Trubner, 1915. — P. 96 — ISBN 0-548-71855-5..

Vedalarda Marutlar soni 2 dan 60 gacha (qarang: Rigveda, 9.96.8). Epos va Puranada ularning soni 7 dan 49 tagacha (yettidan yettita, yettitadan yetti guruh) iborat. Shunday qilib, Ramayanada Indra Ditining tugʻilmagan oʻgʻlini chaqmoq bilan 49 boʻlakka boʻlib, Marutlarga aylantiradi. Xuddi shu hikoya, lekin tugʻilgan Marutlar sonini koʻrsatmasdan, Mahabharatada ham mavjudMaxabxarata. Kniga pyataya. Udyogaparva (Kniga o staranii). / Per. s sanskr. i komment. V. I. Kalyanova. — L.: Nauka, 1976. — S. 224.. „Xarivamsha“Hopkins E.W. Epic mythology. — Strassburg : K. J. Trubner, 1915. — P. 170. — ISBN 0-548-71855-5 dagi 23 ta Marut nomlari roʻyxati noyobdir.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha ma’budlar
Turkum:Rig Veda xudolari
Turkum:Hinduizm xudolari
Pylon

Pylon - 2010-yil dekabr oyida ishlab chiqarilgan, yengil Python veb-freymworki. Unda dasturlarning tezkor rivojlanishiga eʼtibor qaratiladi. Ruby, Python va Perl kabi tillardan olingan eng yaxshi gʻoyalar bilan ishlab chiqilgan. Shunday qilib, u veb-ishlab chiqish uchun juda moslashuvchan tuzilmani taqdim etadihttps://en.wikipedia.org/wiki/Pylons_project.
thumb|Pylons Project logo on transparent background
Pylon asoslari, Python-ga asoslangan web-texnologiyalarni rivojlantirish maqsadida Pylons loyihasini ishlab chiqarish uchun Piramida bilan birlashtirilgandan soʻng, parvarishlash rejimida.
Pylon web sayti — pylonsproject.orghttps://pylonsproject.org/.
Powershell

PowerShell — Microsoft — ning vazifalarni avtomatlashtirish va konfiguratsiyani boshqarish dasturi boʻlib, u buyruq satri qobigʻi va tegishli skript tilidan iborat. Dastlab faqat Windows komponenti, Windows PowerShell nomi bilan tanilgan, u 2016-yil 18-avgustda PowerShell Core -ning joriy etilishi bilan ochiq manbali va oʻzaro platformalarga aylantirildihttps://arstechnica.com/information-technology/2016/08/powershell-is-microsofts-latest-open-source-release-coming-to-linux-os-x/. Birinchisi .NET Framework , ikkinchisi .NET Core ga asoslangan.

thumb|PowerShell

PowerShell-da maʼmuriy vazifalar odatda maʼlum bir operatsiyani amalga oshiradigan.NET sinflari boʻlgan cmdletlar (talaffuz qilingan buyruq- letlar) orqali amalga oshiriladi. Ular turli xil maʼlumotlar omboridagi maʼlumotlarga kirish orqali ishlaydi, masalan, fayl tizimi yoki Windows roʻyxatga olish kitobi PowerShell-ga provayderlar orqali taqdim etiladi. Uchinchi tomon ishlab chiquvchilari PowerShell-ga cmdletlar va provayderlarni qoʻshishlari mumkinhttps://docs.microsoft.com/en-us/library/ms714658.aspx. Cmdletlar skriptlar tomonidan ishlatilishi mumkin, ular oʻz navbatida modullarga toʻplanishi mumkin. Cmdlet lar.NET API bilan tandemda ishlaydi.

PowerShell-ning .NET Remoting, WS-Management , CIM va SSH -ni qoʻllab-quvvatlashi maʼmurlarga mahalliy Windows tizimlarida maʼmuriy vazifalarni bajarishga imkon beradi. PowerShell ish vaqti boshqa ilovalar ichiga oʻrnatilishi mumkin boʻlgan hosting API-ni taqdim etadi. Ushbu ilovalar keyinchalik PowerShell funksiyasidan maʼlum operatsiyalarni, jumladan grafik interfeys orqali taʼsir koʻrsatadigan operatsiyalarni amalga oshirish uchun foydalanishi mumkin. Ushbu imkoniyat Microsoft Exchange Server 2007 tomonidan PowerShell cmdletlari va provayderlari sifatida boshqaruv funksiyalarini ochish va kerakli cmdletlarni chaqiruvchi PowerShell xostlari sifatida grafik boshqaruv vositalarini amalga oshirish uchun ishlatilgan. Boshqa Microsoft ilovalari, shu jumladan Microsoft SQL Server 2008 ham PowerShell cmdletlari orqali boshqaruv interfeysini namoyish etadi.

PowerShell oʻzining keng koʻlamli, konsolga asoslangan yordamini (Unix qobiqlaridagi sahifalariga oʻxshash) oʻz ichiga oladi.
Janob Bean (personaj)

Janob Bean  — xuddi shu nomdagi teleserialda va bir nechta filmlarda Rowan Atkinson tomonidan yaratilgan va tasvirlangan qahramon. Janob Bean bir qator videooʻyinlar, veb-roliklar va reklama roliklarining bosh qahramoni ham boʻlgan. U oʻzining deyarli oʻzgarmagan libosi — jigarrang tvid pidjak va yupqa qizil galstuki bilan tanilgan. Janob Bean kamgap, qahramon atrofidagi yumor uning atrof-muhit bilan oʻzaro munosabatiga asoslanadi.

 Shaxsiyati 
Janob Bean — kundalik muammolarni tentaknamo tarzda hal qiladigan bolalarga xos bachkana odam. Uning qiyinchiliklarga (koʻpincha oʻzi yaratgan) bemaʼni yechimidan, asosan, barcha yumor kelib chiqadi. U kamdan-kam gapiradi va gapirganda, odatda past ovozda bir nechta soʻzlarni gʻoʻldiraydi. Janob Bean suzish, televizor koʻrish, taʼmirlash, cherkovga borish va boshqalar kabi oddiy ishlar bilan shugʻullanayotganda kulgili vaziyatlarga tushib qoladi.

 Paydo boʻlishi 
Beanning personaji birinchi marta 1990-yildan 1995-yilgacha namoyish etilgan Britaniyaning "Janob Bean" teleserialida taqdim etilgan. Teleserial juda mashhur boʻldi va bir qator nufuzli mukofotlarga sazovor boʻldi. Ular orasida 1991-yilda („Eng yaxshi koʻngilochar dastur“ uchun) va 1992-yilda („Eng yaxshi komediya (dastur yoki serial)“ uchun) BAFTA mukofotlari bor Rowan Atkinson says Mr Beanʼs return is ʻdoubtful’ (angl.). The Indian Express (8 oktabrya 2018). matn obraщeniya: 26 dekabrya 2018..

1997-yilda tanqidchilardan turli xil sharhlar olgan „Janob Bean“ badiiy filmi chiqdi . 2002-yildan hozirgi kungacha Rowan Atkinson xuddi shu nomdagi animatsion serialda oʻz personajini ovozlashtirib kelmoqda. Atkinson qahramoni haqidagi ikkinchi badiiy film, shuningdek, tanqidchilarni birinchi bor ikkita lagerga boʻlgan „Janob Bean taʼtilda“ 2007-yilda ekran yuziga chiqdi.

Keyinchalik, „Janob Bean“ ning televizion va film versiyalari boshqa chiqarilmadi, ammo Janob Beanning rasmiy youtube kanalida — vaqti-vaqti bilan va muntazam ravishda yangi musiqiy, shuningdek, janob Beanning amaliy video hikoyalari nashr etiladi. Bunda Rowan Atkinson endilikda Janob Beanning yangi ijrolarida — qoʻshiq aytadi va raqsga tushadi, shuningdek, oʻz qoʻllari bilan amaliy „asarlar“ yaratadi: masalan, u pitsa pishiradi (rasmiy kanalda video hikoya). Shunisi eʼtiborga loyiqki, 2021-yil yanvar holatiga koʻra, Janob Beanning asosiy kanalida 25 000 000 dan ortiq obunachisi bor va (Janob Beanning klassik kanali) qoʻshimcha kanalida deyarli 7 000 000 obunachilari bor.

 

Turkum:Janob Bean
Turkum:Xayoliy personajlar
Himoya ip

Himoya ipi qogʻoz banknotlar va hujjatlarni qalbakilashtirishdan himoya qiluvchi elementlardan biridir. Bu eni 1 mm va undan ortiq boʻlgan banknotga kiritilgan yupqa chiziq (polimer, metall va boshqalardan qilingan). Birinchi marta 1940-yilda bir funt sterling nominalidagi banknotada himoya ipidan foydalanilgan. 2018-yilga kelib u dunyoning aksariyat mamlakatlari banknotlarining ajralmas qismi hisoblanadi. Pul soxtalashtiruvchilar qalinlikda yashiringan yoki tashqarida chiqib turadigan xavfsizlik iplarini yetarlicha sifat bilan qalbaki qilishni oʻrgandilar. Shu munosabat bilan 2010-yildan boshlab yanada murakkab texnologiyalardan foydalangan holda banknotalar muomalaga chiqarila boshlandi. Shunday qilib, yuz AQSh dollaridagi himoya ipi mikrolinzalar tizimi boʻlib, rus banknotlarida u golografik tasvirlar majmuasini oʻz ichiga oladi.

 Tarixi 
1829-yilda birinchi qogʻoz fabrikalarining tashkilotchisi Angliyada himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish texnologiyasini patentladi. Ip ishlab chiqarilgan material ipak edi. Himoya ipak iplari boʻlgan qogʻoz, tarixda birinchi Black Penny pochta markalarini tayyorlash uchun ishlatilganligi sababli ham mashhur boʻldi. 1867-yilda Qoʻshma Shtatlarda himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish uchun patent berildi.

Zamonaviy ommaviy muomaladagi banknotlarda texnologiya birinchi marta 1940-yilda inglizlar tomonidan qoʻllangan. Bu nafaqat inglizlar oʻz funtlarini qalbakilashtirishdan himoya qilish zarurati bilan bogʻliq edi, chunki fashistlar Germaniyasida mutaxassislarning butun guruhi jiddiy ishlagan. Yangilik keng tarqaldi. Qoʻshma Shtatlarda ular 1990-yillarning boshlarida qoʻllanila boshlandi. 2007-yilga kelib chiqarilgan banknotlarning 80% ga yaqinida xavfsizlik iplari mavjud.
Missis Norris

Missis Norris ― Harry Potter haqidagi turkum romanlarning qahramoni, Hogwartsning xoʻjalik xodimi Argus Filchga tegishli mushuk.

Uning ismi J. K. Rowling tomonidan Jane Austenning „Mensfild bogʻi“dan olingan boʻlib, unda Norris xonim oʻzining yosh jiyanlarini kuzatib turadigan gʻayrioddiy, bechora beva ayoldir. Rowling Filch mushugining Jane Austen qahramoni bilan oʻxshashligini aniq koʻrsatib bergan.

Missis Norrising xarakteri uning xoʻjayini Argus Filchniki kabi jirkanchlidir va bu uni Hogwartsdagi boshqalardan yoqimsiz tarzda ajratib turadi. Xususan, u sehrgarlik maktabi oʻquvchilari tomonidan koʻrilgan tartib-intizomning buzilishi haqida xoʻjayiniga xabar beradi. Missis Norrisning antipodining bir turi Krukshanks — Hermione Grangerning mushugi.

Aksariyat romanlarning juda kuchli detektiv komponentga ega boʻlgan seriyalarida (ayniqsa, „Harry Potter va maxfiy hujra“ romani) Missis Norris, shuningdek, uning egasi Filch, Pivz kabi kitob qahramonlari va qandaydir darajada Severus Sneyp (garchi bu obrazda koʻpincha — beixtiyor) kitob bosh qahramonlariga haqiqatni oʻrnatishga va adolatni tiklashga toʻsqinlik qiladigan „toʻsib qoʻyuvchi xarakter“ rolini oʻynaydi. Argus Filchning oʻz mushugiga boʻlgan mehr-muhabbati unga qandaydir ayollik baxsh etadi.

Aynan Missis Norrisning toshqotishi „Garri Potter va sirlar xonasi“ romanidagi Hogwarts devorlari ichida Voldemort kuchlarining uygʻonganligini koʻrsatgan birinchi namoyon boʻldi va u „Harry Potter va Alanga kubogi“ roman yakunida oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqadi.

Harry Potter filmlarida Missis Norrisni bir nechta Meyn-kun mushuklari oʻynagan (ulardan birining laqabi Pebbles), ularning vakillari oddiy uy mushuklariga qaraganda sezilarli darajada kattaroqdir. Shunday qilib, Buyuk Britaniyaning Ueykfild shahrida yashovchi fuqaro ushbu filmlar taʼsirida meyn-kun zotdagi Ludo mushukchasini boqib olgan va u 2016-yilda tirik mushuklar orasida burnidan dumining uchigacha maksimal uzunlikka (119 sm) ega boʻlib Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan.

 

 
 Mrs. Norris Harry Potter Wiki saytida 

Turkum:Xayoliy personajlar
Turkum:Harry Potter
Menekey

Menekey  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Fivalik, Penfeyning nabirasi Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т. 2. С. 138. Kreont va Iokastaning otasi Гигин. Мифы 67. Gigin tomonidan berilgan taxminga koʻra, aynan u, Tiresiyning soʻzlariga asoslanib, Edipning nikohi tufayli Fivada hosil yetishmovchiligiga uchraganida, oʻzini shahar devoridan tashlagan; yoki Fiva oʻlatga duchor boʻlgan. Menekey (Kreontning oʻgʻli) afsonasining yana bir versiyasiga qarangПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 5, 7-8 Гигин. Мифы 242.
 

Turkum:Beotiya Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Megapenf

Megapenf ― Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Pret va Sfenebeyaning oʻgʻli. Argos shohi Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 2, 2; 4, 4 Persey u bilan shohligini almashdi. Boshqalarga koʻra, Anaksagor va Ifianiraning otasi Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 68, 4 . Otasining oʻlimi uchun qasos olish uchun Perseyni oʻldirdi Gigin. Mifi 244 . Linkeyning oʻlimi uchun qasos olgan Abant tomonidan oʻldirilgan Любкер Ф. Proetus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1108..

 

 

 
Turkum:Argos shohlari
Turkum:Argolida afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Megara

Megara  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.2. S.127.

Fiva shohi Kreontning toʻngʻich qizi, Geraklning xotini Gomer. Odisseya XI 269; Pindar. Istmiyskie pesni IV 64 . Terimax, Kreontiada va Deykunt Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 4, 11-12; Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 10, 6 ning, boshqa iga koʻra, Terimax va Ofitning onasi Gigin. Mifi 31 (Alkidlarga qarang). Gerakl Gera tomonidan aqldan ozdirilishi tufayliNikolay Damasskiy. Istoriya, fr.12 Yakobi Ifiklning ikki bolasi bilan birga va ularni Yevrisfeyning bolalari deb oʻylab oʻldiradi Любкер Ф. Hercules // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 607—612..

Gerakl bolalarining qabri Fivada joylashgan, Stesixor va Paniasid bu haqda yozganStesixor, fr. 230 Peydj; Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 11, 2.

Yevripidga koʻra, Gerakl Megarani ham oʻldirgan Yevripid. Gerakl 923—1017; Seneka. Gerkules v bezume 991—1030 , boshqa ga koʻra, uni Iolayga xotin qilib berganPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 6, 1; Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 31, 1 . Oʻsha paytda Megara 33 yoshda, u esa 16 yoshda ediPlutarx. Ob Erote 9.

Delfidagi Polignotning rasmi Aidda tasvirlanganPavsaniy. Opisanie Elladi X 29, 7. Yevripidning „Gerakl“ va Senekaning „Aqldan ozgan Gerakl“ tragediyalarining qahramoni.

 Kinoda Megara 

 „Gerakl“ peplumida Megara rolini Irina Sheyk oʻynadi.
 „Bir vaqtlar ertakda“ Amerika teleserialining 5-mavsumida Megara rolini Keysi Rohl ijro etgan.
 

Turkum:Beotiya Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Megera

Megera Сенека. Геркулес в безумье 102 („hasadgoʻy“) — qadimgi yunon mifologiyasida uchta Eriniyaning ― aybdorlarni taʼqib qilib, ularni aqldan ozdiruvchi, qonli adovat maʼbudalarining eng dahshatlisi. Ereb va Nyuktaning qizi (yoki Tun va TartarningVergiliy. Eneida XII 846 qizi yoki Uran axtalash paytida oqayotgan qon tomchilaridan tugʻilgan). Rimlik Furina (furii) ga mos keladi Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.127; См. Нонн. Деяния Диониса X 35..

Hasad va gʻazabning timsoli. U sochining oʻrnida ilonlari bor, oʻtkir tishlari va qoʻlida qamchi bilan dahshatli ayol sifatida tasvirlangan Гл. ред. А.М. Прохоров. Большая Советская Энциклопедия. — 3. — М.: Советская Энциклопедия, 1969-1978. — Т. 15. — С. 551. — 632 с..

Majoziy maʼnoda — yovuz va janjalkash ayol (faqatgina oʻzbek tilida emas, balki, misol uchun, , ). Megera Brajnik kapalagi va (464) Megera asteroidi uning nomi bilan atalganПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 1, 4 Бич // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892..

 

Turkum:Alifbo boʻyicha ma’budlar
Turkum:Qadimgi yunon ma’budalar
Megarey

Megarey (tom maʼnoda „Megara aholisi yoki yashovchisi“) Лосев А. Ф. Мифология греков и римлян. М., 1996. С.427, 616, из Стефана Византийского ― Gippomenning oʻgʻli. Minosga qarshi urushda Nisga yordam berish uchun Onhestdan Megaraga kelgan, ammo Minos tomonidan oʻldirilgan. Boshqalarning fikriga koʻra, u Poseydonning oʻgʻli jangda halok boʻlgan va dafn etilgan, undan shahar „Megara“ deb nomlangan. Yoki Poseydon va Enopaning oʻgʻli Тималк // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1901. — Т. XXXIII. — С. 178.. Boshqa taxminga koʻra, Apollonning oʻgʻli Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 15, 8 Гигин. Мифы 157.

Megara versiyasiga koʻra, Kritliklar bilan urush boʻlmagan va Megarey Nisning qizi Ifinoyaga uylangan va uning hokimiyatini meros qilib olganавсаний. Описание Эллады I 39, 6. Uning oʻgʻillari Evipp va Timalk, qizi Pirgo va kuyovi Alkafoy; yoki Alkafoy ham oʻgʻli boʻlganПавсаний. Описание Эллады I 39, 5Павсаний. Описание Эллады I 41, 3-6.

 

Turkum:Shaharlar eponimlari
Turkum:Megarida Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Medey

Medey yoki Med  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Dastlabki versiyaga koʻra Gesiod, Kinefon , Yason va Medeyaning oʻgʻli, Xiron uni boqgan Gesiod. Teogoniya 1000—1002; Pavsaniy. Opisanie Elladi II 3, 9 . Keyinchalik keng tarqalgan versiyaga koʻra, Egey va Medeyaning oʻgʻli Yustin. Epitoma Pompeya Troga II 6, 14 .

U onasi bilan Afinadan haydalgan, kolxiyaliklarga tomonga ketishgan Gigin. Mifi 26 . U koʻplab varvarlarga ustidan gʻalaba qozondi va oʻzi bosib olgan mamlakatni Midiya deb atadiMediya — drevnegrecheskoe proiznoshenie nazvaniya strani, Midiya — srednevekovoe grecheskoe . Hindlarga qarshi yurish paytida vafot etdiPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 9, 28 . U Ekbatana Gigin. Mifi 275 yoki Midiya shahri va Midiya shohligiga asos solgan Yustin. Epitoma Pompeya Troga XLII 3, 6 .

Boshqa mualliflarning fikriga koʻra, Medeyaning oʻgʻli va Osiyo qirollaridan biri, u qirol hokimiyatini meros qilib olganDiodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 55, 7 . Yoki u Etaning ukasi Persni oʻldirgan va saltanatini egallab olib, uni Midiya Gigin. Mifi 27 deb nomlagan. Yasonning ziyoratgohlari Armaniston va Midiyaning koʻp joylarida koʻrsatilgan Strabon. Geografiya I 2, 39 (str. 44); XI 4, 8 (str. 503) .

Pakuvianing „Asal“ tragediyasi qahramoni (nomaʼlum yunon tragediyasining qayta ishlangani).

 Muvofiqligi 
Ibtido kitobida Midiyaning asoschisi Iosif Flaviy. Iudeyskie drevnosti I 6, 1 Iafetning oʻgʻli, Maday esga olinadi Быт. 10:2; 1Пар. 1:5.

 

Turkum:Qadimgi yunon mifologiyasida Eron va Hindiston
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Chaynov mushagi

Inson anatomiyasida chaynov mushagi (musculus masseter) chaynash mushaklaridan biridir. Faqat sutemizuvchilarda uchraydi, ayniqsa oʻtxoʻr hayvonlarda oʻsimlik moddalarini chaynashini osonlashtiradi. Chaynashning eng aniq mushaklari chaynov mushagidir, chunki u eng yuzaki va eng kuchlilaridan biridir.

 Tuzilishi 
Chaynov mushagi qalin, biroz toʻrtburchak mushak boʻlib, ikki boshdan iborat, yuzaki va chuqur.

 Yuzaki bosh 
Yuzaki bosh, qanchalik katta boʻlsa, yonoq suyagining chakka oʻsigʻidan vayonoq ravogʻining pastki chegarasining oldingi uchdan ikki qismidan qalin,pay aponevrozdan kelib chiqadi. Uning tolalari pastki va orqa tomondan oʻtib, pastki jagʻning burchagiga va pastki jagʻ suyagining tashqi yuzasining pastki yarmiga kiritiladi.

 Chuqur bosh 
Eng chuqur boshi ancha kichikroq va tuzilishida mushaklari koʻproq. Pastki chegaraning orqa uchdan bir qismidan va yonoq ravogʻining butun medial yuzasidan kelib chiqadi. Uning tolalari pastga va oldinga oʻtib, pastki jagʻning tojsimon oʻsigʻi kabi yuqori shoxning yuqori yarmiga kiritiladi. Mushakning chuqur boshi qisman, old tomondan, yuzaki qism bilan yashiringan. Orqa tomonda quloqoldi soʻlak bezi bilan qoplangan.

 Funksiya 
Butun mushakning ikki tomonlama qisqarishi paytida mushakning harakati pastki jagni koʻtarib, pastki jagʻni koʻtarishdan iborat. Psstki jagʻning koʻtarilishi jagʻlarning yopilishi paytida sodir boʻladi. Chaynov mushagi medial qanotsimon mushak bilan parallel, lekin u kuchliroq.

 Qoʻshimcha rasmlar 

 Yana qarang 

 Yonoq-chaynov tizimi

 Manba 

Turkum:Odam anatomiyasi
Dasturiy ta'minot sifat tamoillari

Dasturiy taʼminot sifat tamoillari quyidagilardan tashkil topgan
thumb|upright=1.4|Relationship between software desirable characteristics (right) and measurable attributes (left).
Funktsionallik (Functionality)
Dasturiy taʼminotdan foydalanishning belgilangan shartlar asosida, foydalanuvchining belgilangan va kutilgan ehtiyojlariga mos keladigan muammolarni echish qobiliyati bilan belgilanadi. Ushbu xususiyat dasturiy taʼminotning toʻgʻri va aniq ishlashini, birgalikda ishlashini, sanoat standartlariga javob berishini va ruxsatsiz kirishdan himoyalanganligini taʼminlash uchun javobgardir.
Ishonchlilik (Reliability)
Dasturiy taʼminotning belgilangan muddat yoki belgilangan miqdordagi operatsiyalar davomida belgilangan shartlarda talab qilingan vazifalarni bajarishi. Ushbu xarakteristikaning atributlari — butun tizimning toʻliqligi va yaxlitligi, ishdagi nosozliklarni mustaqil ravishda va toʻgʻri tiklash qobiliyati, xatolarga bardoshlik.
Qulaylik(Usability) 
Dasturiy taʼminotni oson tushunish, oʻrganish, ishlatish va foydalanuvchi uchun qulay foydalanish imkoniyati.
Samaradorlik (Efficiency) 
Dasturiy taʼminotning ajratilgan resurslarga, vaqtga va boshqa belgilangan shartlarga muvofiq talab qilinadigan darajada ishlashni taʼminlash imkoniyati.
Xizmat qilish(Maintainability)
Dasturiy taʼminotni tahlil qilish, sinovdan oʻtkazish, nuqsonlarni tuzatish, yangi talablarga javob berish, texnik xizmat koʻrsatishni osonlashtirish va mavjud muhitga moslashish uchun oʻzgartirish.
Portativlik 
Dasturiy taʼminotni bir muhitdan (dasturiy taʼminot / apparat) boshqasiga koʻchirish qulayligi nuqtai nazaridan tavsiflaydi
https://en.wikipedia.org/wiki/Software_quality.
B. E. Paton byusti

B. E. Paton byusti — Kiyevdagi bir umrlik byust, metallurgiya va metall texnologiyasi sohasidagi sovet va ukrainalik olim, texnika fanlari doktori, professor B. E. Paton sharafiga oʻrnatilgan. 1962-yildan — Ukraina Milliy Fanlar akademiyasining prezidenti. 1953-yildan — E.O. Paton nomidagi Elektr payvandlash instituti direktori.

SSSR Fanlar akademiyasi akademigi (1962; muxbir aʼzosi 1951), Rossiya muhandislik akademiyasining va Xalqaro muhandislik akademiyasining faxriy prezidenti. Ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1969, 1978). Ukraina Qahramoni (1998). SSSRda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1983). Lenin mukofoti laureati (1957), uchinchi darajali Stalin mukofoti (1950), SSSR Vazirlar Kengashi mukofoti va Ukrainaning ikkita Davlat mukofoti (1970, 2004). 1962-1989-yillarda SSSR Oliy Kengashi deputati, 1963-1980-yillarda Ukraina SSR Oliy Kengashi Prezidiumi aʼzosi, 1966-1991-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi, Fanlar akademiyalari xalqaro assotsiatsiyasi prezidenti, Rim klubining faxriy aʼzosi, Kiyev (1998) va Mariupol (1998) shaharlarining faxriy fuqarosi.

Sovet qonunlariga koʻra, ikki marta Sotsialistik Mehnat Qahramoni sifatida B. E. Paton oʻz vatanida — Kiyev shahrida bir umrlik byust bilan taqdirlangan. B. Paton — bu tarzda abadiylashtirilgan Kiyevning yagona fuqarosi.

Ukraina Milliy Fanlar Akademiyasi Fanlar akademiyasi binosi oldida Bogdan Xmelnitskiy koʻchasi, 15-uyda oʻrnatilgan.

Byust — bronza, granit; haykaltarosh A.P. Skoblikov, meʼmor. I. N. va A. I. Sedak, 1982-yilda ochilgan.

Byustdagi yozuv:

"Sotsialistik Mehnat Qahramoni, akademik Paton Boris Evgenievich Sovet ilm-fanini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1978-yil 24-noyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va ikkinchi Oltin medal „Oʻroq va bolgʻa“ bilan taqdirlangan.

 Qiziqarli 
Bu haqda akademikning oʻzi tabassum bilan gapirdi:"Xudoga shukur, bu yodgorlik emas, balki mamlakat hukumati farmoni bilan har ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni vatanida oʻrnatilgan byustdir."
„Xudoga shukur, bu yodgorlik emas, balki mamlakat hukumati farmoni bilan har ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni vatanida oʻrnatilgan byustdir.“.

 

 

 
 

 

 Büstü B. E. Kievdagi Paton (mavjud havola)
Patona
Turkum:Aleksandr Skoblikovning Haykallari
Kategoriya: 1982-yilgi haykallar
Turkum:1982-yilda Ukrainada qurilgan bino va inshootlar
N. F. Gamaleya byusti

N. F. Gamaleya byusti — sovet mikrobiologi Nikolay Gamaleyaning byusti. Yodgorlik Gertsen instituti ambulatoriyasi va Pirogov institutining biologik binosi hovlisida oʻrnatilgan boʻlib, akademik oʻlimigacha mikrobiologiya kafedrasini boshqargan. Yodgorlikning ochilishi 1956-yil 10-noyabrda boʻlib oʻtdi. Federal ahamiyatga ega boʻlgan Rossiya xalqlarining madaniy merosi obʻektiPerechen pamyatnikov kulturnogo naslediya Pravitelstva Moskvi.

 Tarix 
Haykal olimning bronza byusti. U granit poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, unda oltin harflar bilan oʻyilgan: „Nikolay Fedorovich Gamaleya 1859-1949“. Biolog uch qismli kostyum kiygan, toʻliq yuzi tasvirlangan. Loyiha mualliflari haykaltaroshlar Semyon Yakovlevich Kovner, Natalya Alekseevna Maksimchenko va meʼmor Efim Vulykh edi.

 

 

 
 
 
 
 
 
 
Turkum: mashhur va taniqli odamlarning Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari Gamalee
Turkum: olimlar yodgorliklari Gamalea
Turkum:1956-yilda Moskvada qurilgan bino va inshootlar
Turkum: 1956-yilgi haykallar
Molla Panah Vogif byusti

Molla Panah Vogif byusti — XVIII asrning mashhur ozarbayjon shoiri, siyosiy va jamoat arbobi Molla Panah Vogif sharafiga oʻrnatilgan byust. 1992-yilda Shusha shahri bosib olingandan keyin vayron qilingan. Shahar ishgʻoldan ozod qilinganidan keyin byust 2021-yilda tiklandi.

 Tarix 
Haykaltarosh Hayat Abdullayeva tomonidan 1957-yilda bronzadan yasalgan Molla Panah Vogif byusti 1958-yilda Shusha shahrida shoirning qabri yodgorligi sifatida Jidir-Duzu yaqinida oʻrnatilgan. Keyinchalik, 1976-yilda byust Vogifning Shushadagi uyiga yaqinroq koʻchirildi. 1982-yilda Voqif maqbarasi ochilishiga qadar byust va uning atrofi taʼmirlanib, yodgorlik poydevori almashtirildi. 1992-yilda Shusha shahri ishgʻol qilinganda, byust, boshqa koʻplab yodgorliklar singari, buzib tashlangan va vayron qilingan.

Shahar ishgʻoldan ozod etilgach, 2021-yilda uning muallifi Xayat Abdullayevaning, asl loyihasi asosida yodgorlik qayta tiklandi va asl joyiga qaytarildi. 2021-yil 29-avgust kuni Molla Panah Vogifning, yangi byusti ochilish marosimi boʻldi.

 Surat 

 Yana qarang 

 Voqif maqbarasi
 Xurshidbon Natavon haykali
 

Turkum: Shushi Madaniyati
M. V. Keldish byusti

Mstislav Vsevolodovich Keldish byusti — 1978-yilda Riga shahrida, Latviya universitetining bosh binosi roʻparasida oʻrnatilgan.

Haykaltarosh Lev Bukovskiy va meʻmor Georg Bumanis tomonidan bronza va granitdan yasalgan.

Poydevorda “Sotsialistik Mehnat Qahramoni, akademik Keldish Mstislav Vsevolodovich fan va texnikani rivojlantirishdagi, bortida odam boʻlgan dunyodagi birinchi “Vostok” kosmik kemasini yaratish va muvaffaqiyatli uchirishda qoʻshgan alohida xizmatlari uchun. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1961-yil 17-iyundagi farmoni bilan ikkinchi Oltin medal "Oʻroq va bolgʻa" bilan taqdirlandi (latış va rus tillarida).

Poydevorning yon tomonida 1990-yillarda yoʻqolgan Qahramon Yulduzlari tasvirlangan.

Dastlab, Esplanadada (keyinchalik "Kommunardlar bogʻi" nomini olgan) inqilob va Ulugʻ Vatan urushi qahramonlari byustlari orasidan haykal oʻrnatish rejalashtirilgan edi, shuning uchun uning uslubi va hajmi boʻyicha byust. M. V. Keldish diqqatini ularga qaratdi. Biroq, komissiya qaroriga koʻra, oxirgi joy sifatida Timma koʻprigidan unchalik uzoq boʻlmagan Latviya universiteti binosi oldidagi Shahar kanalining qirgʻogʻi tanlangan. Bu yodgorlik bugungi kunda joylashganOjārs Spārītis. Rīgas pieminekļi un dekoratīvā tēlnieciba. — Rīga: SIA Nacionālais apgāds, 2001. — ISBN 9984-26-024-0.

 Yana qarang 

 Akademik Mstislav Keldish koʻchasi (Riga)

 

 

 Mstislav Vsevolodovich Keldish byusti wikimapia.org saytida
Turkum: olimlar yodgorliklari Keldish
Turkum:SSSRda 1978-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum: Büstler
Turkum:Latviyada 1970-yillarda paydo bo'lgan
Turkum:Latviyada 1978-yil
Lenin byusti (Toganrog)

Lenin byusti — V. I.Leninning haykaltaroshlik qiyofasi, 1978-yilda Taganrog shahar maʼmuriyati binosi oldida oʻrnatilgan.

 Yodgorlik 
Lenin byusti 1978-yilda qurilgan Taganrog shahri maʼmuriyati binosi (Petrovskaya koʻchasi, 73) oldida oʻrnatilganKirichek M. S. Muzey pod otkritim nebom. — Taganrog: IP Stadnikov, 2010. — S. 80. — ISBN 978-5-9901455-3-5.. Haykaltarosh B.Plenkin, meʼmor S. Tserkovnikov.

 Tarix 
2013-yil 17-dekabrda Taganrog shahar arxitektura va shaharsozlik qoʻmitasi Taganrog shahar Dumasining byudjet, soliq va iqtisodiy siyosat boʻyicha doimiy komissiyasining yigʻilishida deputatlarga Taganrog bosh arxitektori Olga Shcherbakovaning tashabbusi bilan taqdim etdi. Petrovskaya koʻchasidagi „Harbiy shon-sharaf shahri“ stelasi, Taganrog maʼmuriyati binosi oldidaSobstv. korr. V administratsii Taganroga predlojili novie varianti razmeщeniya steli voinskoy slavi // bloknot-taganrog.ru. — 2013. — 17 dek.Stroganov A. Yeщe dva mestechka… // tagangraf.livejournal.com. — 2013. — 17 dek.Spiridonov A. Jdem stelu // Taganrog. — 2013. — 20 dek..

2014-yil fevral oyida shaharsozlik shahar kengashi va bosh arxitektor Olga Shcherbakova stellani meriyasi binosi yaqinida joylashtirish toʻgʻrisida dastlabki qaror qabul qilgani eʼlon qilindiSobstv. korr. Stelu voinskoy slavi Taganroga reshili razmestit vozle gorodskoy Administratsii // bloknot-taganrog.ru. — 2014. — 20 fevr.. Shu munosabat bilan Vladimir Lenin byustining taqdiri savol ostida qoldiKirichek M. S. Muzey pod otkritim nebom. — Taganrog: IP Stadnikov, 2010. — S. 80. — ISBN 978-5-9901455-3-5..

2014-yil avgust oyida taganrogliklar shahar maʼmuriyati byust poydevorining astarini taʼmirlashda qoʻllagan usuldan hayratda qolgan ediSobstv. korr. V Administratsii Taganroga izobreli noviy metod krepleniya granita // bloknot-taganrog.ru. — 2014. — 20 avg.. Poydevordagi granit plitalari ish yuritish lentasi bilan mahkamlanganSobstv. korr. Administratsiya Taganroga ispolzuet innovatsionnie texnologii pri remonte pamyatnikov // mytaganrog.com. — 2014. — 20 avg..

 Yana qarang 

 Taganrog yodgorliklari
 

Taganrog
Turkum:Taganrog Diqqatga Sazovor Joylari
Lenin
Turkum: Rossiya Büstleri / Lenin
Turkum: 1978-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Turkum:Rostov viloyatida 1978-yil
Kategoriya: 1978-yilgi haykallar