Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni

Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni – har yili bolalar sharafiga nishonlanadigan esdalik sanasi boʻlib, ularni nishonlash sanasi mamlakatga qarab har xil boʻladi. 1925-yilda Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni birinchi marta Jenevada bolalar farovonligi boʻyicha Butunjahon konferensiyasida eʼlon qilingan. 1950-yildan buyon Ikkinchi dunyoning koʻplab mamlakatlarida 1-iyun kuni nishonlanadi. Xalqaro bolalar kuni 1959-yil 20-noyabrda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Bola huquqlari deklaratsiyasi munosabati bilan 20-noyabr kuni nishonlanadi. Baʼzi mamlakatlarda bu bolalar kuni emas, balki bolalar haftaligi hisoblanadi. Sikhlar 20-dekabrdan 27-dekabrgacha Bolalar kunini nishonlaydilar. AQShda Bolalar kuni 2024-yil 20-mayda nishonlanadi.

 Tarixi 
 Kelib chiqishi 
Bolalarni himoya qilish kuni 1857-yil iyun oyining ikkinchi yakshanbasida Massachusets shtatining Chelsi shahridagi cherkov ruhoniysi doktor Charlz Leonard tomonidan boshlangan. Leonard bolalarga bagʻishlangan maxsus xizmat oʻtkazdi. Leonard bu kunni Atirgul kuni deb atadi, garchi u keyinchalik Gullar yakshanbasi va keyin Bolalar kuni deb nomlandi.

Bolalarni himoya qilish kuni birinchi marta 1920-yilda Turkiya Respublikasi tomonidan 23-aprel sanasi bilan rasman milliy bayram deb eʼlon qilingan. Bolalarni himoya qilish kuni 1920-yildan beri hukumat va oʻsha paytdagi gazetalar tomonidan bolalar kuni deb eʼlon qilinganligi sababli milliy miqyosda nishonlanadi. Biroq, bu bayramni aniqlashtirish va asoslash uchun rasmiy tasdiqlash zarur deb qaror qilindi va rasmiy bayonot 1929-yilda Turkiya Respublikasining asoschisi va birinchi prezidenti Mustafa Kemal Atatürk tomonidan milliy miqyosda eʼlon qilindiVeysi Akın (1997). „23 Nisan Millî Hâkimiyet ve Çocuk Bayramı'nın Tarihçesi“ (akademik yayın). PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 3. sayı: s. 91.Veysi Akın (1997). „23 Nisan Millî Hâkimiyet ve Çocuk Bayramı'nın Tarihçesi“ (akademik yayın). PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 3. sayı: s. 92..
 Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni 
Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni birinchi marta 1925-yilda Jenevada boʻlib oʻtgan Bolalar farovonligi boʻyicha Butunjahon konferensiyasida eʼlon qilingan. 1949-yil 4-noyabrda 1-iyun Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni sifatida Moskvada Xalqaro demokratik ayollar federatsiyasi tomonidan taʼsis etilgan. 1950-yildan beri 1-iyun koʻplab kommunistik va post-kommunistik mamlakatlarda bolalarni himoya qilish kuni sifatida nishonlanadi.

1959-yil 20-noyabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan Bolalar huquqlari deklaratsiyasi qabul qilingan bo‘lib, unda bolalarning himoya qilinishi, ta’lim olishi va sog‘lom ulg‘ayishi uchun zarur sharoitlar yaratish muhimligi ta’kidlangan.https://www.un.org/

 BMT 
1954-yil 14-dekabrda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasida Hindiston va Urugvayning qoʻshma rezolyutsiyasi barcha mamlakatlarni Xalqaro bolalar kunini nishonlashga, birinchi navbatda, bolalar oʻrtasida oʻzaro almashinuv va tushunishni rivojlantirishga, ikkinchidan, bolalarni himoya qilish gʻoyalarini targʻib qilish boʻyicha harakatlarni boshlashga daʼvat etish uchun BMT Nizomi qabul qilindi. 1959-yil 20-noyabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bola huquqlari deklaratsiyasini qabul qildi. Butunjahon bolalar kuni 1959-yil 20-noyabrda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Bola huquqlari deklaratsiyasi munosabati bilan 20-noyabrda nishonlanadi.

 Xalqaro bolalar kuni (O‘zbekistonda) 
O‘zbekistonda Xalqaro bolalar kuni har yili 1-iyun kuni nishonlanadi. Ushbu kun bolalarning huquqlarini himoya qilish, ularning sog‘lom o‘sishi, ta’limi va madaniy rivojlanishiga e’tibor qaratish maqsadida belgilangan.https://daryo.uz/2017/06/01/xalqaro-bolalar-kuni-bayramning-tarixi-va-ananalari/

Bayram doirasida mamlakatning barcha hududlarida turli tadbirlar o‘tkaziladi, jumladan:

 Bolalar bog‘chalari, maktablar va madaniyat muassasalarida bayram das
 Sport musobaqalari va konsertlar
 Bolalarga sovg‘alar berish va ijtimoiy aksiyalar

O‘zbekiston hukumati va jamoat tashkilotlari tomonidan bolalarning huquqlarini himoya qilish va ularni ijtimoiy jihatdan qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratiladi.

 

 
 
 Birlashgan Millatlar Tashkiloti veb-saytida Butunjahon bolalar kuni

Turkum:Bayramlar
Turkum:Birlashgan Millatlar Tashkiloti kunlari