Brend

Brend ( brænd) — tamgʻa, belgi. Brend — bu bir sotuvchining tovar yoki xizmatini boshqa sotuvchilarnikidan ajratib turuvchi nom, atama, dizayn, belgi yoki boshqa xususiyatXey, Robert (2014-yil 18-fevral).„Ferrari — dunyodagi eng kuchli brend“Brend moliyasi. 2015 -yil 9-fevralda olindi.Brend nima?Amerika Marketing Assotsatsiyasi.„Brend umumiy til marketing lugʻati“2018-yil 24-may. Olingan 2020-04-30.. Brendlar biznes, marketing va reklama qilishda obyektni tanitish uchun ishlatiladi, eng muhimi, brend kapitali qiymatini yaratish, brendni alohida ajratib turish va xaridorlarni ushlab qolish bilan mijozlari, aksiyadorlari va egalari manfaatiga xizmat qiladiTovar kapitalini boshqarish. Devid Aaker(1991).. Tovar nomlari baʼzan isteʼmol tovarlarining umumiy brendlari yoki doʻkon brendlaridan farqlanadi.
thumb| Apple „Eng yaxshi global brendlar—2021“da „Eng qiymati yuqori brend“ nominatsiyasida 1-oʻrinni egallaganEng yaxshi brendlar
thumb|Coca-Cola belgisi — bu sport musobaqasiga tashrif buyurgan yoki uni televizorda tomosha qilayotgan odamlarning eʼtiborini jalb qilish uchun ishlatiladigan oʻziga xos brend logotipi

Brendlash amaliyoti (asl maʼnosi — kuyish orqali belgilash) — qadimgi misrliklar tomonidan boshlangan deb taxmin qilinadi, ular miloddan avvalgi 2700-yillarda chorva mollarini markalash (yaʼni, boshqa chorvadan ajralib turishi uchun) bilan shugʻullanishganWheeler, Garold (1946).Inson moʻjizasiDunedin,Yangi Zelandiya: Longacre Press,84-bet.. Brendlash bir kishining qoramolini boshqasidan farqlash uchun hayvon terisiga qizdirilgan dazmol bilan kuydirilgan oʻziga xos belgi tushirish yordamida amalga oshirilgan. Agar biror kishi molni oʻgʻirlagan boʻlsa, ramzni koʻrgan har bir kishi uning haqiqiy egasini aniqlashi mumkin edi. Bu atama mahsulot yoki kompaniya uchun strategik shaxsiyatni anglatadigan darajada kengaytirildi, shuning uchun endi „brend“ isteʼmolchi qabul qilishi va sotib olishi mumkin boʻlgan qadriyatlar va vaʼdalarni taklif qiladi. Vaqt oʻtishi bilan obyektlarni markalash amaliyoti sotuvga qoʻyiladigan qadoqlash va tovarlarning kengroq assortimentini qamrab oldi, shu jumladan yogʻ, vino, kosmetika va baliq sousi, XXI asrda esa xizmatlarda (masalan, yuridik, moliyaviy va tibbiy), siyosiy partiyalar va odamlar orasida (masalan, Lady Gaga va Katy Perry) ham yanada kengaydi. Tovar bozorlarida sigirni belgilar yoki ranglar bilan boʻyash nuqtai nazaridan brendlash amaliyotning eng qadimgi shakllaridan biri hisoblangan.

Zamonaviy davrda brending tushunchasi mijozlar ongida doimiy taassurot qoldirish maqsadida kompaniya yoki mahsulotlarni raqobatchilardan ajratib olishga yordam beradigan marketing hamda kommunikatsiya texnikasi va vositalarini menejer tomonidan qoʻllashni oʻz ichiga olgan holda kengaytirildi. Brendning asboblar qutisini tashkil etuvchi asosiy komponentlar brend identifikatori, shaxsiyati, mahsulot dizayni, brend aloqasi (masalan, logotiplar va savdo belgilari boʻyicha), brend xabardorligi, brendga sodiqlik va turli xil brending (brendni boshqarish) strategiyalarini oʻz ichiga oladiGhodesvar, Bhimrao M. (2008). „Raqobatbardosh bozorlarda brend identifikatorini shakllantirish: konseptual model“. Mahsulot va brend boshqaruvi jurnali. Bengaliya, Gʻarbiy Yorkshir, Angliya: Emerald nashriyoti.. Koʻpgina kompaniyalar XXI asrda bir necha turdagi mahsulotlar orasida judayam kam farqlanish borligini taʼkidlashadi, shuning uchun brendlash orqali mahsulotlarni farqlashning bir necha usullariga ega boʻlish mumkinRanchhod, 2004-yil..

Brend kapitali brend qiymatining oʻlchanadigan yigʻindisidir va ushbu brend komponentlarining samaradorligini kuzatish orqali tasdiqlanadi„Mijozlarga asoslangan brend kapitalini kontseptsiyalash, oʻlchash va boshqarish“.Marketing jurnali. Chikago, Illinoys: Amerika Marketing Assotsiatsiyasi.. Bozorlar tobora dinamik va oʻzgaruvchan boʻlib borar ekan, brend kapitali mijozlar ehtiyojini qondirish va mijozlarning sodiqligini oshirish uchun narx sezgirligining pasayishi kabi yon taʼsirlar bilan marketing usullarini qoʻllash orqali quriladi. Brend, mohiyatan, oʻz mijozlariga mahsulotdan nimani kutishlari mumkin boʻlishini anglatuvchi vaʼdadir, shuningdek, hissiy va funksional imtiyozlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Mijoz brend bilan tanish boʻlsa yoki uni raqobatchilarga qiyoslab boʻlmaydigan darajada afzal koʻrsa, korporatsiya brend kapitalining yuqori darajasiga erishgan hisoblanadi. Brend kapitalini baholash uchun maxsus buxgalteriya standartlari ishlab chiqilgan. Buxgalteriya hisobida nomoddiy aktiv sifatida belgilangan brend koʻpincha korporatsiya balansidagi eng qimmatli aktiv hisoblanadi. Brend egalari aksiyadorlik qiymatini yaratish uchun oʻz brendlarini ehtiyotkorlik bilan boshqaradilar.

Brendni baholash — bu brendga pul qiymatini belgilaydigan va aksiyadorlar qiymatini maksimal darajada oshirish uchun marketing investitsiyalarini boshqarishga (masalan: brendlar portfeli boʻylab ustuvorlik berish) imkon beruvchi boshqaruv usuli. Garchi kompaniya balansida faqat sotib olingan brendlar paydo boʻlsa-da, brendga qiymat qoʻyish tushunchasi marketing rahbarlarini brendni uzoq muddatli boshqarish va qiymatni oshirishga eʼtibor qaratishga majbur qiladi.

„Brend“ soʻzi koʻpincha brend bilan kuchli identifikatsiyalangan kompaniyaga ishora qiluvchi tushuncha sifatida ishlatiladi. Misol uchun, Marque yoki marke soʻzlari koʻpincha avtomobil modellaridan farqlashi mumkin boʻlgan avtomobil markasini bildirish uchun ishlatiladiBlichert, Frederik (2018-03-12).Brand metonomiyasiMakfarlend..

 Etimologiyasi 
Brend soʻzi oʻzining asl va hozirgi maʼnosidan kelib chiqqan holda oʻtin, yonayotgan oʻtin boʻlagi, tamgʻa, belgi kabi maʼnolarni anglatadi. Bu soʻz qadimgi inglizchada byrnan, biernan va brinnan soʻzlaridan oʻrta davrdagi inglizcha orqali birnan va brond sifatida keladiWebsterning toʻqqizinchi yangi kollegial lugʻati. Springfild, Massachusets. 1983-yil.. Daslabki paytlarda, mebel va kulolchilik kabi buyumlarga, chorva mollari va hatto qullarning terisiga ularni identifikatsiya qilish uchun doimiy turadigan oʻchmas belgi qoʻyish zarurati paydo boʻlgan va bu belgilarni qoʻyishda olovdan foydalanilgan. Keyinchalik olov yordamida hosil qilinadigan markalar oʻrnini markali dazmollar egalladi„Brending evolutsiyasi“Brendlash dazmollari.Tomas, Xyu (1996-yil qish). „Qullarning brendlanishi (va suvga choʻmishi)“. Sanʼat, adabiyot, falsafa va gumanitar fanlar sharhi.. Bu bilan brendlarning oʻzi ham atamaga aylandi va hunarmandlar mahsuloti doimiy ravishda brend bilan chambarchas bogʻlanadigan boʻldi. Shu bilan atama shakllanib, hozirgi maʼnosiga ega boʻldi.

 Tarixi 
thumb|256px|Buzoqchani tamgʻalash jarayoni
Brendlash va yorliqlash qadimiy tarixga ega. Brendlash, ehtimol, oʻgʻirlikni oldini olish uchun chorva mollarini markalash amaliyotidan boshlangan. Miloddan avvalgi 2700-yillarga oid qadimgi Misr qabrlarida qoramollarni markalashga oid tasvirlar uchraydiXon, Saif Ulla; Muftiy, Ovays (2007).„Brendlarning issiq tarixi va sovuq kelajagi“. Boshqaruv fanlari jurnali.. Vaqt oʻtishi bilan xaridorlar brendning kelib chiqishi va egalik huquqi haqida maʼlumot berishini va sifat uchun qoʻllanma boʻlib xizmat qilishini tushunishdi. Brend dehqonlar, kulollar va savdogarlar tomonidan kulolchilik va kulolchilik kabi boshqa turdagi tovarlarda foydalanish uchun moslashtirilgan. Brendlash yoki protobrending shakllari butun Afrika, Osiyo va Yevropada turli vaqtlarda mahalliy sharoitga qarab oʻz-oʻzidan va mustaqil ravishda paydo boʻlganStarcevich, Sladjana (2015).„Afrika, Osiyo va Yevropaning qadimgi sivilizatsiyalarida brending va reklamaning kelib chiqishi va tarixiy rivojlanishi“Marketing.. Xitoyning dastlabki mahsulotlarida kvazibrend vazifasini bajargan muhrlar topilgan (Sin sulolasi; miloddan avvalgi 221—206); mahalliy hamjamiyat hayoti asosan savdoga bogʻliq boʻlgan Hind vodiysidagi Xarappa sivilizatsiyasidan (miloddan avvalgi 3300—1300-yillar) koʻp sonli muhrlar saqlanib qolgan; Mesopotamiyaning Ur shahrida miloddan avvalgi 3000-yillarda silindrli muhrlar qoʻllanila boshlandi va tovarlar hamda mulklarni markalashni osonlashtirdi; Qadimgi Yunonistonda ham, Rimda ham kulolchilikda ishlab chiqaruvchining belgilaridan foydalanish odatiy hol edi. Qadimgi Misrda sopol buyumlardagi shtamplar kabi shaxsiy belgilar ham ishlatilganXaring, Ben (2018). „Qadimgi Misrdagi oʻziga xoslik belgilari: vizual aloqaning yozuvchi va yozuvchi boʻlmagan usullari“. Jasinkda, Anna Margerita; Weingarten, Judit; Ferrara, Silvia (tahrirlar). Bronza davri Egey va uning atrofidagi hududlarda yozuvsiz aloqa vositalari. Florensiya, Italiya: Firenze universiteti nashriyoti.. Muhrlangan yorliqlardan muntazam foydalanish miloddan avvalgi IV asrdan boshlangan. Koʻpincha savodxonlikka qadar boʻlgan jamiyatda amfora shakli va uning tasviriy belgilari mahsulot sifati toʻgʻrisida maʼlumot berish uchun tushuntiruvchi tarkibni, kelib chiqish mintaqasini va hatto ishlab chiqaruvchining shaxsi haqida maʼlumotlarni berar ediTwede, Diana (2016).„Tijoriy amforalar: eng qadimgi isteʼmol paketlari?“. Makromarketing jurnali.. David Wengrow Qadimgi Mesopotamiyada miloddan avvalgi IV asrda shahar inqilobidan soʻng, yirik iqtisodlar alkogolli ichimliklar, kosmetika va toʻqimachilik kabi tovarlarni ommaviy ishlab chiqarishni boshlaganida, brending zarur boʻlganligini taʼkidlaydi. Bu qadimgi jamiyatlar tovarlar sifatini nazorat qilishning qatʼiy shakllarini joriy etganlar, shuningdek, brendlash orqali isteʼmolchilarga mahsulotning qiymatini yetkazishga ham ehtiyoj sezganlar. Ishlab chiqaruvchilar mahsulotlarga oddiy tosh muhrlarni yopishtirishni boshladilar, ular vaqt oʻtishi bilan oʻz oʻrnini oʻchib ketadigan tasvirlarga ega boʻlgan, koʻpincha ishlab chiqaruvchining shaxsiy identifikatori bilan bogʻliq boʻlgan loy muhrlarga boʻshatib, mahsulotga oʻziga xoslik berdiWengrow, Devid (2008).„Tovar brendining tarixdan oldingi davrlari“.Hozirgi antropologiya.. Barcha tarixchilar bu belgilarni zamonaviy brendlar yoki yorliqlar bilan solishtirish mumkinligiga qarshilik koʻrsatadilar, baʼzilari esa kulolchilikda qoʻllaniladigan dastlabki tasviriy brendlar yoki oddiy bosh barmoq izlarini proto-brendlar deb atash kerakligini taʼkidlaydilarMur, Karl; Reid, Syuzan (2008).„Brendning tugʻilishi: brendingning 4000 yilligi“.Biznes tarixi.. Boshqa tarixchilar esa bu oddiy belgilar mavjudligi ularni brend boshqaruvi amaliyotlarida ishlatilganini anglatmaydi deb hisoblaydilarPetty,RD, „Brend identifikatorini himoya qilish va brend marketingi tarixi“, The Routledge Companion to Marketing History nashriyoti, DG Brayan Jones, Mark Tadajewski (tahrirlar), Oxon, Routledge, 2016, 97-114-betlar..
thumb|Monte Testachioda topilgan tijorat yozuvlari va kulol markalari boʻlgan amforalar
Ilmiy tadqiqotlar antik davrda markalash, qadoqlash va etiketkalashning dalillarini topdiMaran, J. va Stokxammer, PW (tahrirlar), Moddiylik va ijtimoiy amaliyot: madaniyatlararo uchrashuvlarning transformatsion imkoniyatlari. Oksford, Buyuk Britaniya, Oksbou, 2012-yil.Demirdjian, ZS, „Mesopotamiyada marketingning yuksalishi va qulashi: tsivilizatsiya beshigidagi jumboq“, „ Marketing oʻtmishining kelajagi: marketingda tarixiy tahlil va tadqiqotlar boʻyicha 12-yillik konferentsiya materiallari“, Leyton Neilson (tahrir) , CA, Longman, Marketingda tahlil va tadqiqotlar assotsiatsiyasi, 2005-yil.. Kulollar markalarining arxeologik dalillari Rim imperiyasi boʻylab va qadimgi Yunonistonda topilgan. Markalar gʻisht, sopol idishlar va saqlash idishlari, shuningdek, nozik sopol buyumlar uchun ishlatilganPeacock, DCS, Rim dunyosidagi kulolchilik: Etnoarxeologik yondashuv, Longman, 1982,121-125-betlar.. Qadimgi Yunonistonda miloddan avvalgi VI asrga kelib kulolchilik belgilarini qoʻyish odatiy holga aylangan. Miloddan avvalgi 490-yillarda ishlab chiqarilgan vazada „Sophilos meni boʻyadi“ degan yozuv bor, bu vaza bitta kulol tomonidan ishlab chiqarilgan va boʻyalganligini koʻrsatadiStarchevich, S. „Afrika, Osiyo va Yevropaning qadimgi sivilizatsiyalarida brending va reklamaning kelib chiqishi va tarixiy rivojlanishi“. Marketing.. Bunday buyumlarda keng savdoni qoʻllab-quvvatlash uchun brending zarur boʻlgan boʻlishi mumkin. Masalan, mashhur kulollarning nomi va ishlab chiqarilgan joyi (misol uchun, Lezouxdan Attianus, Lezouxdan Tetturo va Vichydan Cinnamus) bilan belgilangan III asrga oid Galliya idishlari Angliyaning Essex va Hadrian's Wallgacha boʻlgan uzoq hududlaridan topilganHartli, B. R.(2011).„Goliyalik kulollarning markalari“.Antikvarlar jurnali.. Colchester va Chichesterda joylashgan ingliz kulollari eramizning I asriga kelib oʻzlarining sopol buyumlarida markalardan foydalanganlarDannell, G. va Mees, A. „Samian buyumlarini Britaniyaga olib borish“, Rim kulolchilik tadqiqotlari jurnali, jild-16, 2016-yil, 77-92-betlar.. Qimmatbaho metallarda tovar belgilaridan foydalanish taxminan milodiy IV asrga toʻgʻri keladi. Ushbu davrga tegishli Vizantiya kumushida beshta belgilar seriyasi mavjudBenson, P.L; Gilmore, R. S.(2004). „Skanerli akustik mikroskopdan foydalangan holda metall sanʼat buyumlaridan eskirgan belgilar va oʻymalarni buzilmaydigan qilib tasvirlash“..
thumb|Mis matbaa lavhasi, jumladan, Jinan Liun nozik ignalar doʻkonining Oq quyon savdo belgisi, Xitoy, Song sulolasi (milodiy 960—1127)
Taxminan miloddan avvalgi 1300-yilga toʻgʻri keladigan ishlab chiqaruvchi belgilaridan eng qadimgi foydalanish Hindistonda topilgan. Hindistonda Vedic davridan beri maʼlum boʻlgan (miloddan avvalgi 1100-yildan 500-yilgacha) uzluksiz foydalanishdagi eng qadimgi umumiy brend Chyawanprash deb nomlanuvchi oʻsimlik pastasi boʻlib, u oʻzining sogʻliq uchun foydaliligi sabab isteʼmol qilinadi va uning nomi hurmatga sazovor boʻlgan Chyawan ismli inson bilan bogʻliq. Yuqori darajada rivojlangan brendning yaxshi hujjatlashtirilgan dastlabki namunalaridan biri Xitoyning Song sulolasidagi (milodiy 960—1127) Oq quyon tikuv ignalariga tegishliEkxardt, Giana; Bengtsson, Anders (2008).„Oq quyon: Xitoyda brendlarni isteʼmol qilish“. Isteʼmolchi tadqiqotlaridagi Yevropa yutuqlari.. Plakatlarni chop etish uchun ishlatiladigan mis bosma lavhada taxminan shunday tarjima qilingan xabar bor edi: „Jinan Liuning nozik ignalar doʻkoni: Biz yuqori sifatli poʻlat tayoqchalarni sotib olamiz va uyda tezda foydalanishga tayyor boʻlgan nozik sifatli ignalarni yasaymiz“Ekxardt, Giana M; Bengtsson, Anders(2009).„Xitoyda brendingning qisqacha tarixi“.Makromarketing jurnali.. Lavhada „Oq quyon“ koʻrinishidagi savdo belgisi ham bor, u omad ramzi hisoblanardi va ayniqsa asosiy xaridor boʻlgan ayollar uchun alohida ahamiyatga ega edi.
thumb|Rim moychirogʻi, pastki tomonida ishlab chiqaruvchi belgisi koʻrsatilgan. Bellini muzeyi
Qadimgi Rimda sotuvga qoʻyilgan obyektlarga qoʻllaniladigan savdo markasi yoki yozuvi titulus pictus sifatida tanilgan. Yozuv odatda tovarning kelib chiqish joyi, joylashuv, mahsulot turi va baʼzan sifat talablari yoki ishlab chiqaruvchining nomi kabi maʼlumotlarni koʻrsatadi. Rim belgilari yoki yozuvlari juda koʻp turli xil tovarlarga, jumladan, kostryulkalar, sopol buyumlar, amforalar (saqlash/joʻnatish idishlari) va zavodda ishlab chiqarilgan moy lampalariga nisbatan qoʻllangan.Modenada antik Rim yogʻli chirogʻi: „Fabrika shaharchasi“da yangi brend topildi" . Gerkulanumda topilgan muhrlangan nonlar, baʼzi novvoylar oʻz nonlariga ishlab chiqaruvchining nomini muhrlaganliklarini koʻrsatadiBeard, M. Vezuviy olovlari: Yoʻqolgan va topilgan Pompey, Garvard universiteti nashriyoti, 2008; Qarang: 5-bob, „Turmushning tashkil topishi: novvoy, bankir va garum ustasi“.. Rim shisha ishlab chiqaruvchilari ham oʻz asarlarini markalashgan, bunda Ennion ismi eng koʻp uchraydigan nom boʻlgan„Ennion“, „Met“ da qadimgi shisha ishlab chiqaruvchining profili.The New York Times. 2015-yil 26-martda olingan..
thumb|Pompeylik Umbritsius Scaurusning uyidan olingan garum idishi koʻrsatilgan mozaika. „G(ari) F(los) SCO(mbri) SCAURI EX OFFI(CI)NA SCAURI“ deb yozilgan yozuv shunday tarjima qilingan: „Scaurusning doʻkonidan olingan, Scaurus mahsuloti boʻlgan skumbriyadan yasalgan garum guli“
thumb|Hun hunarmandchiligining oʻziga xos belgisi boʻlgan bilaguzuk qisqichining orqa qismi, V asr boshlari
Rim imperiyasi qulagandan soʻng mahsulotlarda identifikatsiya belgilaridan foydalanish kamaydi. Yevropa oʻrta asrlarida geraldika vizual ramziylik tilini yaratdi. Bu til keyinchalik brending rivojlanishiga taʼsir koʻrsatdi. Savdogar gildiyalarining yuksalishi bilan belgilardan foydalanish qayta yuzaga chiqdi va maʼlum turdagi mahsulotlarga tatbiq etila boshlandi. XIII asrga kelib, ishlab chiqaruvchilarning belgilardan foydalanishi keng turdagi tovarlarda yaqqol namoyon boʻldi. 1266-yilda Angliyada nonga ishlab chiqaruvchilarning oʻz belgilarini qoʻyishi majburiy boʻldiMartino, T. Savdo belgisini suyultirish, Clarendon nashriyoti, 1996, 21-bet.. Italiyaliklar XIII asrda qogʻozda moyboʻyoqli belgilar koʻrinishidagi brendlardan foydalanganlar. Koʻr-koʻrona shtamplar, belgilar va kumush ishlab chiqaruvchilarning belgilari — barcha turdagi brendlar bu davrda Yevropada keng qoʻllanila boshlandi. Belgilar, garchi IV asrdan, ayniqsa Vizantiyada maʼlum boʻlsa-da, faqat oʻrta asrlarda umumiy foydalanishga kirganDodd, E. C; Kent, J.(1961).„Vizantiya kumush markalari“.Garvard universiteti.1-3-betlar.. Ingliz kumush ustalari 1300-yilda kumushga belgi qoʻyishni joriy etdilar.

thumb|Bass Brewery logotipi 1876-yilda Buyuk Britaniyada savdo belgisi sifatida roʻyxatdan oʻtgan birinchi rasmga aylandi
2018-yilga qadar mavjud boʻlgan baʼzi brendlar XVII, XVIII va XIX asrlarning ommaviy ishlab chiqarish davriga toʻgʻri keladi. 1777-yilda tashkil etilgan Britaniya pivo zavodi Bass & Company xalqaro brend marketingida birinchilardan boʻlib oʻz brendini namoyish qildi. 1855-yildan koʻp yillar oldin Bass oʻzining Pale Ale qutilarida qizil uchburchak shaklidagi belgini qoʻllagan. 1876-​​yilda uning qizil uchburchak brendi Britaniya hukumati tomonidan chiqarilgan birinchi roʻyxatga olingan savdo belgisiga aylandi„IPO savdo belgisi 1“.Ipo.gov.uk . 2018-yil 24-fevralda olindi. .
thumb|1885-yilda Londonda sotilgan Lylening oltin siropi Guinness rekordlar kitobi tomonidan dunyodagi eng qadimiy brend va qadoqlash belgisi sifatida tan olingan
Guinness rekordlar kitobi Tate & Lyle mahsulotini (Lylening oltin siropi) Britaniya va dunyodagi eng qadimiy brending hamda qadoqlash namunasi sifatida eʼtirof etgan, uning yashil va oltin rangdagi qadoqlari 1885-yildan beri deyarli oʻzgarmagan„Twinings choy kompaniyasi tarixi“.Twinings. 2018-yil 13-fevralda olindi.. Twinings choyi 1787-yildan beri bir xil logotipdan (sherli gerb ostidagi bosh harflar bilan yozilgan nom) foydalangan va bu uzluksiz foydalanib kelinayotgan dunyodagi eng qadimiy qadoqlangan brend hisoblanadi„Eng qadimgi brending (qadoqlash)“.Ginnesning rekordlar kitobi.. XIX asr ommaviy marketingining oʻziga xos xususiyati qadoqlangan tovarlarning paydo boʻlishi bilan boshlangan brendingning keng qoʻllanishi edi. Sanoatlashtirish koʻplab uy-roʻzgʻor buyumlari, masalan, sovun ishlab chiqarishni mahalliy jamoalardan markazlashgan zavodlarga oʻtkazdi. Oʻz buyumlarini joʻnatishda fabrikalar tom maʼnoda oʻzlarining logotiplari yoki kompaniya belgilarini kvazibrend sifatida korporativ savdo belgisidan samarali foydalangan holda ishlatiladigan bochkalarga qoʻyishadiSchwarzkopf, S. „Savdo belgilarini brendlarga aylantirish: Qanday qilib reklama agentliklari global bozorda brendlarni yaratdilar, 1900-1930“, CGR ishchi hujjati, Qirolicha Meri universiteti, London, 2008-yil 18-avgust..

Sanoat inqilobidan keyin tashkil etilgan zavodlar ommaviy ishlab chiqarilgan mahsulotlarni joriy qildi va oʻz mahsulotlarini kengroq bozorga, yaʼni ilgari faqat mahalliy ishlab chiqarilgan mahsulotlar bilan tanish boʻlgan mijozlarga sotishi kerak edi. Maʼlum boʻldiki, umumiy sovun paketi tanish, mahalliy mahsulotlar bilan raqobatlasha olmaydi. Qadoqlangan tovarlar ishlab chiqaruvchilari bozordagi xalqni mahalliy boʻlmagan mahsulotga ham huddi shunday ishonch bildirish mumkinligiga ishontirishlari zarur edi. Asta-sekin ishlab chiqaruvchilar oʻzlarining tovarlarini bozordagi umumiy mahsulotlardan farqlash uchun shaxsiy identifikatorlardan foydalanishni boshladilar. Marketologlar, odatda, shaxsiyatlar bilan bogʻlangan brendlar raqobatdosh brendlarga qaraganda koʻproq sotilishini anglay boshladilarArnold E. J. va Tompson C. J. „Isteʼmolchi madaniyati nazariyasi: Yigirma yillik tadqiqotlar“, Isteʼmochi qidiruvi jurnali, jild-31, 2005-yil, 868-882-betlar.. 1880-yillarga kelib, yirik ishlab chiqaruvchilar oʻz brendlarining shaxsiyatiga yoshlik, koʻngilocharlik, jinsiy joziba, hashamatlilik kabi xususiyatlarni singdirishni oʻrganib oldilar. Bu hozirgi kunda brending deb ataladigan zamonaviy amaliyotning boshlanishiga olib keldi. Bunda isteʼmolchilar mahsulotning oʻrniga brendni sotib oladilar va chakana sotuvchining tavsiyasiga emas, balki brend nomiga tayanadigan boʻldilar.

Brendga „inson“ xususiyatlarini berish jarayoni qisman boʻlsa-da, isteʼmolchilarning ommaviy ishlab chiqarilgan tovarlar haqidagi tashvishlariga javoban vujudga kelgan edi. Quaker Oats kompaniyasi 1870-yillarning oxiridan boshlab savdo belgisi oʻrnida Quaker odamning tasvirini katta muvaffaqiyat bilan qoʻllashni boshladi. Pears sovuni, Campbell shoʻrvasi, Coca-Cola, Juicy Fruit saqichi va Jemima xola pankeyk aralashmasi ham isteʼmolchini mahsulotning afzalliklari bilan tanishtirish maqsadida „brendlangan“ birinchi mahsulotlardan ediPetty, R. D. „Brend identifikatorini himoya qilish va brend marketingi tarixi“, 2016, 104-bet..
thumb|Quaker kompaniyasi qadoqlash, brending va reklamasida inson belgisidan foydalangan eng birinchi kompaniyalardan biri edi. Suratda: Quaker odam, 1900-yil
1900-yillarning boshlariga kelib, savdo matbuoti nashriyotlari, reklama agentliklari va reklama sohasidagi mutaxassislar ishlab chiqaruvchilarni chakana sotuvchilarni chetlab oʻtishga va kuchli brend xabarlar orqali toʻgʻridan-toʻgʻri isteʼmolchilarga murojaat qilishga undovchi kitoblar va risolalar chop eta boshladilar. Taxminan 1900-yilda James Walter Thompson savdo belgisi reklamasini tushuntiruvchi uy-joy reklamasini nashr etdi. Bu olimlar hozirgi vaqtda zamonaviy brending va brend boshqaruvining boshlanishi deb tan olgan narsaning dastlabki tijorat izohi edi. Bu tendensiya 1980-yillargacha davom etdi va 2018-yilga kelib, marketologlar tomonidan brend qiymati hamda brend kapitali kabi tushunchalar orqali miqdoriy jihatdan baholanmoqdaBurger, Maykl (2012).„Brend kapitali va brend qiymati: tushuntirish va oʻlchash“.. Naomi Klein ushbu rivojlanishni „brend kapitali maniya“ deb taʼriflagan. Masalan, 1988-yilda Philip Morris Companies Kraft Foods Inc.ni qogʻozdagi narxidan olti baravar qimmatga sotib oldi. Biznes tahlilchilarining taʼkidlashicha, aslida ular sotib olgan narsa brend nomi boʻlgan.

XX asr boshlarida ommaviy axborot vositalarining kuchayishi bilan kompaniyalar oʻzlarining xabarlarini ajratib koʻrsatishga imkon beradigan texnikani oʻzlashtirdilar. Shiorlar, maskotlar va qisqa kuylar 1920-yillarda radioda va 1930-yillarda televizion eshittirishda paydo boʻla boshladi. Sovun ishlab chiqaruvchilari eng qadimgi radio-drama seriyalariga homiylik qilishgan va bu janr sovun operasi sifatida tanilganCopeland, M. A. „Sovun operasi tarixi“, 1-nashr.. Brend reklama beruvchilari isteʼmolchilar oʻzlariga mos boʻlgan brendlarni izlashlari haqidagi tushunchaga asoslanib, tovarlar va xizmatlarni shaxsiyat bilan singdira boshladilarAaker, J. „Brend shaxsiyatining oʻlchamlari“, Marketing tadqiqotlari jurnali, 34-jild, 1997-yil, 3-son.. 

 Brend elementlari 
Brendlar odatda turli elementlarni oʻz ichiga oladi, masalanPirs, Robert. „Nom va logotipdan tashqari brendingizning boshqa elementlari“.:

 nom: kompaniya, mahsulot, xizmat yoki konsepsiyani aniqlash uchun ishlatiladigan soʻz yoki soʻzlar;
 logotip: brendni identifikatsiya qiluvchi vizual savdo belgisi;
 shior: har doim mahsulot reklamasida ishlatiladigan va brend bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan qisqa ibora;
 grafika: „dinamik lenta“ Coca-Cola brendining savdo belgisidir;
 shakllar: Coca-Cola shishasining va Volkswagen Beetlening oʻziga xos shakllari ushbu brendlarning savdo belgilaridir;
 ranglar: isteʼmolchilar Tiffany & Co. robin tuxumining koʻk rangini koʻrganlarida darhol brendni tanib olishadi. Tiffany & Co. ushbu rangni 1998-yilda savdo belgisiga aylantirgan„Qanday qilib Tiffanining ikonik qutisi dunyodagi eng mashhur toʻplamga aylandi“.;
 tovushlar: noyob kuy yoki notalar toʻplami brendni bildirishi mumkin. Bunga NBC qoʻngʻiroqlari mashhur misoldir;
 hidlar: Chanel № 5 ning atirgul-yasmin-mushk hidi savdo belgisidir;
 taʼmi: Kentucky Fried Chicken (KFC) qovurilgan tovuq uchun oʻn bitta oʻt va ziravorlardan iborat maxsus retsepti bilan savdo belgisiga ega;
 harakatlar: Lamborghini avtomobil eshiklarining yuqoriga qarab harakatlanishi bilan savdo belgisiga ega.
 

Turkum:Iqtisodiy atamalar