Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Fessal

Fessal (Fettalning dialektal shakliLyubker F. Реальный словарь классических древностей. M., 2001. V 3 t. T.1. S.566 ). Gerakl va Halkiopaning oʻgʻli Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 7, 8 . Fidipp va Antifning otasi Gomer. Iliada II 679; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E III 13; VI 15.15b . U ilgari kariyaliklar yashagan Kalidna va Nisir orollarini egallagan Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 54, 1 . Uning nomi bilan atalgan mamlakatda yashamagan. Antif va Fidippning avlodlari Fesprot Efiradan mamlakatga hujum qilishgan va uni Fessal Strabon. Geografiya IX 5, 23 (str.444) sharafiga nomlashgan. Fessaliya oʻz nomini ushbu qahramonning adashlaridan olgan degan taxminlar ham mavjud.

 

Turkum:Egey dengizi orollari afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Oksil

Oksil  — Gomer davrining qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Etoliyadan kelib chiqqan. Gemonning oʻgʻli, Andremonning evarasi Pavsaniy. Opisanie Elladi V 3, 6 (yoki Andremonning oʻgʻli). Etolning 10-avloddagi avlodi Strabon. Geografiya X 3, 2 (str.463), so ssilkoy na Efora, kotoriy ssilaetsya na epigrammu . Etoliyadan. Qotillik qilganidan keyin u Elidaga qochib ketdi. Disk bilan oʻldirilgan kishi Fermiy (Oksilning ukasi) yoki Alkidok (Skopiyning oʻgʻli) deb ataladiPavsaniy. Opisanie Elladi V 3, 7 .

U bir koʻzli otda oʻtirgan va Geraklidlar, uni bashoratga koʻra kutib olib, dorianlarning Peloponnesga bostirib kirishi paytida uni qoʻshinning boshligʻi qilishdi Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 8, 3 . Buning uchun u Elean yerini oldi Pavsaniy. Opisanie Elladi V 3, 6; Strabon. Geografiya VIII 1, 2 (str.333) . Shoh boʻlib, u yerni Etoliyaliklar bilan boʻlib oldi. Bashoratga koʻra, u Delfdan Pelopning avlodi Agoriyni aholi punktiga jalb qilgan. Xotini Pieriya, oʻgʻillari Etol va Laias Pavsaniy. Opisanie Elladi V 4, 3 .

Olimpiya oʻyinlarini tashkil qildi Pavsaniy. Opisanie Elladi V 8, 4 . Hukmronligi boshlanganidan taxminan 8 yil oʻtgach, Skilluntiyaliklar Olimpiyada Gera ibodatxonasini qurdilar Pavsaniy. Opisanie Elladi V 16, 1 . Yerning maʼlum bir qismini garovga qoʻymaslik toʻgʻrisidagi qonunni Oksil chiqardi bilan hisoblangan Aristotel. Politika VI 2, 5 (1319a12) . Qabri, ehtimol Elidda Pavsaniy. Opisanie Elladi VI 24, 9 .

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Меrimе bazasi

Merime bazasi (Base Mérimée) — Fransiya Madaniyat vazirligining maʼlumotlar bazasi boʻlib, unda Fransiyaning tarixiy obidalari haqidagi maʼlumotlar mavjud. 1978-yildan buyon faoliyat olib boradi. Tarmoqli versiyasi esa 1995-yildan beri mavjud.

Maʼlumotlar bazasi nomi Fransiyaning tarixiy obidalar boʻyicha birinchi inspektori Prosper Merimening qadimiy yodgorliklarni tasvirlash boʻyicha qilgan saʼy-harakatlarini anglatadi. 1840-yilda Merime boshchiligida birinchi Yevropa tarixiy yodgorliklar reestri tuzilgan. Merime ushbu turdagi yodgorliklarni aniqlash va tavsiflash uchun butun Fransiya boʻylab sayohat uyushtirgan.

Koʻchar mulkka taalluqli boʻlgan artefaktlar Bernar Palissi sharafiga Palissi bazasi deb ataluvchi shunga oʻxshash registrda toʻplanadi. Tarixiy jihatdan qimmatli grafik tasvirlar va nashrlar Memuar bazasiga kiritilgan.

 
 Интернет-версия базы Мериме
Turkum:ma'lumotlar bazalari
Turkum: tartibga solish nazorati
Turkum: Fransiya Saytlar
Turkum:Fransiyaning tarixiy obidalari
Turkum: Fransiyada 1978 yilda paydo bo'lgan
Bavariyaliklar

thumb|355x355px| Bavariyaliklarning milliy liboslari
Bavariyaliklar :

 Nemislarning etnik guruhi. Ular Reynning janubiga koʻchib oʻtgan bavariyaliklarBSE1/BavarsiBavarsi // Tolkoviy slovar Yefremovoy. 2012 va butunlay nemislashgan retlar avlodlaridir. Bavariyaliklarning oʻziga xos talaffuz lahjasi bor — Bavariya (Boarisch). Bavariyaliklar, boshqa xalqlar singari, oʻzlarining milliy liboslariga ega va bavariyaliklarning baʼzilari nafaqat bayramlarda, balki kundalik hayotda ham shunga oʻxshash kiyimlarni kiyishadi. Erkaklar uchun bu kalta zamsh koʻylak hamda kalta charm shimlar (lederhosen), leggings va arqon bilan oʻralgan ov shaklidagi shlyapalar. Baʼzan shlyapalarga tuklar yoki soch choʻtkalari kiritiladi — bu oʻlik ayiqlarning moʻylovlarini anglatadi. Ayollar uchun keng yubkalar bilan liboslari. Bavariyaliklar, asosan, katoliklarga ishonishadi.
 Keng maʼnoda — Bavariya Qirolligining barcha aholisi, Bavariya Erkin Davlati, millatidan qatʼi nazar (Bavariya nemislari, Bavariya yahudiylari, Bavariya loʻlilari va boshqalar)Konstitutsiya Korolevstva BavariyaVerfassungsurkunde für das Königreich BayernНемцы // Большая советская энциклопедия : в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978..

 Yana qarang 
 Bavariya
 Bavariya milliy libosi
 "Oq kolbasa ekvatori"

 
 
 
 
 
 

 
 Раздел Википедии на баварском языке
 Баварцы на Портале о странах
 Internationale Gesellschaft für Dialektologie des Deutschen (IGDD)
 Deutscher Sprachatlas
 Digitaler Deutscher Sprachatlas
 Die «Wenker-Sätze» des Deutschen Sprachatlasses auf Niederländisch 
 Digitaler Luxemburgischer Sprachatlas
 Deutschschweizer Dialekte
 Institut für Dialekt- und Namenlexika in Wien
 Herkunft des Hochdeutschen
 Mundartenkarte um 1900
 Archiv für Gesprochenes Deutsch (AGD)
Turkum:Germaniya Xalqlari
Turkum: Bavariya
Oyzis

Oyzis (qadimgi Ὀϊζύς) — qadimgi yunon mifologiyasida ikkinchi darajali maʼbuda yoki azob, tashvish, qaygʻu va ruhiy tushkunlik iblisi. Qadimgi yunon shoiri Gesiod uning onasi Oyzisni otasiz dunyoga keltirganГесиод, Теогония p. 214. tun maʼbudasi Nyukta, deb hisoblagan, qadimgi Rim yozuvchisi Gay Yuliy Gigin va faylasuf Sitseron esa uning otasi zulmat xudosi Ereb deb hisoblashganЦицерон, De natura deorum III, 17, 44.Gigin, Fables prolog. Uning lotincha nomi Mizeriya (Miseria) boʻlib, ingliz tilidagi „azob“ shu soʻzdan olingan.

 

Turkum: qadimgi Yunon xudolari
Baqiroq qurbaqa

right|thumb| Baqiroq qurbaqa

Baqiroq qurbaqa, yoki qichqiradigan qurbaqa ( Rana clamitansСистематика БВИ. Род Rana) — haqiqiy qurbaqalar turi.

Baqiroq qurbaqaning maydoni - bu har qanday sayoz toza suv - koʻllar, botqoqliklar, koʻlmaklar, Shimoliy Amerikaning sharqiy qismidagi daryolar , daryolar. Shimolda, diapazoni Kanadaning janubi -sharqida 46-47 ° shimoliy kenglikgacha, gʻarbda - Missisipi daryosi havzasidan Buyuk tekisliklar bilan chegaralargacha, janubda - Texasdan Floridagacha boʻlgan Meksika koʻrfazining qirgʻoqlarigacha (Florida yarim orolidan tashqari). 

Baqaning oʻlchami 5-7 sm (baʻzan 10 sm gacha), jigarrang tanasi bilan, boshi koʻpincha yashil boʻlib, aprel - avgust oylarida koʻpayadi. Bir vaqtning oʻzida 1000 dan 7000 gacha tuxum qoʻyiladi va urugʻlantiriladi. It baliqlari yashil rangga ega zaytun rangida koʻrinadi. Erkaklar bir yil ichida jinsiy etuk boʻlishadi, urgʻochilar - 2-3 yil ichida. Ayollar erkaklarnikidan kattaroq boʻladi.

Ular janubiy ("bronza", Rana clamitans clamitans) va shimoliy turlarga (Rana clamitans melanota) bo'linadi. Qichqiroq qurbaqa buqaga oʻxshaydi (Rana catesbeiana), lekin kichikroq.Обзор видов лягушек из рода Rana Bundan tashqari, buqa qurbaqasidan farqli oʻlaroq, bel-biqin burmalari mavjud.

Tur Lithobates kichik jinsiga tegishli boʻlib, Lithobates clamitans -sinonimiga ega. 21-asrda subgenus baʻzan alohida turga kiritildi.Таксон Frost (2006)

 Galereya 

 Eslatmalar 

 

 ARMI: Yashil qurbaqa 2008-yil 10-noyabrda olingan.
 IUCN Qizil ro'yxati xavf ostidagi turlar. Ra'no clamitans 2008-yil 10-noyabrda olingan.
Turkum:Qurbaqalar
Turkum:Hayvonat olami
Orf

Orf, Ort, Ortr, Ortros, Orfr, ( yoki ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoniMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T. 2. S. 262, dahshatli ikki boshli itNonn. Deyaniya Dionisa XXXI 138, Tifon va ExidnaGesiod, Teogoniya 309, Apollodor 2, 106, Kvint Smirnskiy 6, 249 i 260 mahsuli, Serber va boshqa maxluqlarning ukasi. U Sfinks va Nemean sherining otasi (onasi Exidnadan) va Serber va Lerneya Gidrasining akasi hisoblanadiGesiod. Teogoniya 326Любкер Ф. Typhoeus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1429. Любкер Ф. Echidna // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 448..

Gerkulesning oʻninchi jasorati haqidagi afsonada eslatib oʻtilgan. Bahodir Gerion, quyosh botishi xudosi va Erifiya orolining hukmdori Orfning egasi hisoblangan, u egasining sehrli „qizil buqalar“ podalarini qoʻriqlagan. Gerakl Orfni kaltak bilan urib oʻldiribGesiod. Teogoniya 293 bu buqalarni oʻgʻirlaganPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka II 5, 10.

Yuliy PolluksPoll. 5. 46. ga koʻra, Orfning Iberiyada ziyoratgohi boʻlgan va unga Gargettiy nomi berilgan.

 Etimologiya 
Yunoncha „Ὄρθρος“ soʻzi „tongdan oldingi gʻira-shira“ degan maʼnoni anglatadi. Bundan tashqari, uning ismini „Ὄρθρος“ deb yozishda „toʻgʻri“, „baland“ tushunchalari bilan bogʻliqligini aniq koʻrish mumkin.

 Obrazning kelib chiqishi 
Ehtimol, dastlab Katta va Kichik kuchuk yulduz turkumlari sifatida tasavvur qilingan boʻlib, ularning eng yorqin yulduzlari (mos ravishda Sirius va Protsion) ikki tomonlama Kuchukning soʻyloqtishlari yoki boshlarini tasavvur qilgan. Sirius va Prosion yozning ayni avjida ufqdan yuqoriga koʻtarilib, ular bilan issiqlik, jazirama va ekinlar uchun qurgʻoqchilikni olib keldi. Xuddi Orff yozning avjini ifodalaganidek, Ximera qishning ayozli sovugʻini boshqargan boʻlishi mumkin, chunki u dekabr oyida oʻsgani sayin ayoz ham kuchaygan. Biroq, agar shunga oʻxshash narsa mavjud boʻlsa ham, bizgacha yetib kelgan yunon astral miflarida undan hech narsa qolmaganORTHUS : Two-headed dog of Geryon, labor Heracles ; Greek mythology; pictures : ORTHROS.

 Fantastika 
Orf — Boris Tolchinskiyning „Ilohiy dunyo“ muqobil tarixiy olamida it va maymun xususiyatlarini birlashtirgan mutant hayvon.

 

 
 Гесиод, Теогония, 293; 309; 326
 Пиндар, Оды, 1, эпизод 1
 Псевдо-Аполлодор, Мифологическая библиотека 2. 106—108
 Квинт Смирнский, То, что после Гомера (лат. Posthomerica) 6. 249
Turkum: qadimgi yunon mifologiyasida G'arbiy O'rta er dengizi
Turkum:afsonaviy itlar
Turkum: ko'p boshli afsonaviy maxluqlar
Muqaddas Yelena orollaridagi Afrikaliklar

Muqaddas Yelena orollaridagi Afrikaliklar ― Muqaddas-Yelenada yashovchi afrikalik odamlarning etnik guruhi. Markaziy razvedka boshqarmasi hisobotiga koʻra, Muqaddas Yelenadagi afrikaliklar umumiy aholining 50% ni tashkil qiladi .

 Tarix 
Muqaddas Yelena afrikaliklarining koʻpchiligining ajdodlari Britaniya Sharqiy Hindiston kompaniyasi tomonidan orollarga qishloq xoʻjaligi qullari sifatida olib kelingan. 1723-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, orolda 1110 kishi, shu jumladan 610 qora tanli qul roʻyxatga olingan. 1792-yilda gubernator Robert Patton orolda qul savdosini taqiqlashni eʼlon qildi. 1817-yilgi aholini roʻyxatga olishda 6150 kishi qayd etilgan, ulardan 1540 tasi qora tanli qullar va 500 ga yaqini ozod qilinganlar edi. Keyingi yili gubernator Gudson Lou qullarni ozod qilish tashabbusi bilan chiqdi. 1818-yil Rojdestvodan keyin qullarning har bir yangi tugʻilgan bolasi erkin odam hisoblangan, ammo ota-onasi oʻlimigacha qul boʻlib qolgan. 1840-yilda orolda qul savdosiga qarshi kurashish uchun yaratilgan Britaniya harbiy-dengiz bazasi tashkil etildi. 1840-yildan 1849-yilgacha orolga 15 000 dan ortiq ozod qilingan qullar keltirildi, ular „Ozod Afrikaliklar“ nomi bilan tanilgan. Biroq ularning aksariyati Afrikaga qaytdi .

 Joriy pozitsiya 
Hozirda Sent-Yelena, Asension va Tristan-da -Kunyada 3864 Afrika millatiga mansub kishi istiqomat qiladi, bu mamlakat aholisining 50% ni tashkil qiladi. Ularning katta qismi xristianlar, musulmonlar soni kam.

 Yana qarang 
 Muqaddas Yelena, Koʻtarilish va Tristan da Kunyaning 
 Muqaddas Yelenadagi oqlar
 Sankt-Yelenadagi xitoylar
 Muqaddas Yelenada Islom
 

 
 The World Factbook — Central Intelligence Agency 
Turkum:Muqaddas Elena, ko'tarilish va Tristan da Kunya
Ahdamlar

thumb| Taizdagi Axdam bolalari.
Ahdamlar, al-ahdam ( pl. dan h „xizmatkor“) — Yamanda yashovchi etnik va ijtimoiy guruh (kasta). Ular arab tilida gaplashadi va mamlakat aholisining aksariyati kabi islom dinini qabul qiladi. Ijtimoiy izolyatsiya qilingan ahdamlar Yamandagi ijtimoiy ierarxiyaning eng quyi qismida joylashgan va asosan yirik shaharlarda ogʻir jismoniy mehnat bilan shugʻullanadi. Turli maʼlumotlarga koʻra, ahdamlar soni 500 mingdan 3,5 million kishigacha.

Ahdamlarning kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud: ular qadimgi ximiyarlar, Afrikadan kelgan qullar, Efiopiya bosqinchilari avlodlari hisoblangan.

Magʻrur badaviylar koʻp nafratlangan hunarmandchilikdan voz kechishadi va ular bilan faqat Ahdamlar shugʻullanadilar: teri terish, choyshab yuvish, qozon yasash, chorva soʻyish. Bu harakatlar ularni " haromlashi ", garchi ahdamlar shunchalik harom hisoblanmasalar ham, ularning qoʻlidan chiqadigan narsalarni boshqalar ishlatib boʻlmaydi deb xisoblangan.

Ahdamlarga masjidlarga kirishga ruxsat berilgan, lekin arablarning uylariga emas. Ular har doim chekkada, odatda shahar va qishloqlardan tashqarida yashaydilar. Ilgari ular hech qanday soliq toʻlamagan, ularni har qanday davlat ishlariga jalb etish hukmdor uchun uyat sanalgan. Hatto kasta tushunchalari rasman tan olinmagan Adan shahrida ham Ahdamlar maxsus kvartalda yashaydilar, lekin koʻp hollarda aholining boshqa qismlariga qaraganda kamroq oʻtroq hayot kechiradilar, buning natijasida Karsten Niebur (1733-1815) ularni loʻlilar bilan solishtirgan. Arablar ahdam ayollari bilan birga yashagan holatlar mavjud.

Ayrim aholi punktlarida sartaroshlar bir xil ijtimoiy mavqega ega boʻlgan maxsus kasta sifatida Axdamlardan ajralib turadi. Yamanda esa, haqiqiy pariyalarning ikkita kastasi, Shurr va Shofedi, eng jirkanch ishlarni bajaradilar. Bu kastalar (Hindistondagi kabi) musiqachilar, qoʻshiqchilar va sehrgarlarni oʻz ichiga olib, ularga masjidlarga borish taqiqlanadi.

 

 
 
 
 
 
 
 
Turkum: Yaman Xalqlari
Kavango

right|thumb|300x300px| Okavango daryosidagi Kavango baliqchilari
Kavango yoki Vakavango, asosan, Namibiyada, Angolada yashovchi Bantu xalqidir. Namibiyadagi Bantu oilasini ifodalovchi ikkinchi eng katta aholi.

 Tarix 
Kavango xalqining tarixi hozircha kam oʻrganilgan.Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, ular Janubiy Afrikaga XVI-asrda Sharqiy Afrikadan kelgan. Ularning asl yashash joyi zamonaviy Tanzaniyaning gʻarbiy qismi boʻlib, u yerdan gʻarbiy Zambiyaning botqoqli hududiga koʻchib oʻtishgan. Mahalliy qabilalar bilan doimiy urushlar va qurgʻoqchilik tufayli hozirgi Namibiya hududiga beshta qabilalar — Kvangali, Mbanza, Shambyu, Gsiriku, Mbukushu koʻchib oʻtdi. XX-asr boshlariga kelib, ular Germaniya janubi-gʻarbiy Afrikasining oʻta shimoli-sharqidagi va Angolaning janubi-sharqidagi hududlarda yashagan. Ilgari bu erlarda bushmenlar yashagan, ular qisman janubga surilgan, qisman assimilyatsiya qilingan. Sharqiy Kavangolar qisman Herero bilan aralashib ketgan. XIX-XX -asrlarda shimoldan Kavango hududiga turli xalqlarning koʻchishi va keyinchalik Kavangoning Chokve va Nemba ozchiliklari bilan qorishishi sodir boʻldi. Angolaning mustaqilligi uchun urush va undan keyingi fuqarolar urushi paytida deyarli butun Kavangos Namibiyaga koʻchib oʻtdi.

 Yana qarang 
 Namibiya xalqlari
 

 
 Народы области Замбези
Turkum:Namibiya Aholisi
Turkum: Janubiy Afrika Xalqlari
Turkum:Angola Xalqlari
Turkum:bantu xalqlari
Lavz (Mifologiya)

Lavs yoki Lavz  — rim annalistik anʼanalarida eslab oʻtilgan etrussk shohining oʻgʻli Mezentsiya; Askaniya hukmronligi davrida latinlar va tirrenlar urushida halok boʻlgan. Дионисий Галикарнасский. Римские древности I 65, 3-4; Аврелий Виктор. Происхождение римского народа 15, 3 Vergiliyaning „Eneid“ asarining qahramoni sifatida namoyon boʻladi, u Tirreniya Вергилий. Энеида VII 649 jangidan chiqqan va otasini himoya qilgan taqvodor yigit sifatida tasvirlangan. U Eney Вергилий. Энеида X 791—832 tomonidan oʻldirilgan. „Lavs“ nomi etrusk deya talqin qilingan.Pauly-Wissowa, s.v. Lausus Luvr muzeyida etrusk kosasi saqlanib, uning ustidagi yozuv 1980-yillarning oxirida mi Laucies Mezenties „men Laukiya Mezentiyaga (tegishliman)“Di Fazio M. Figures of Memory. Aulus Vibenna, Valerius Publicola and Mezentius between History and Legend //Omnium Annalium Monumenta: Historical Writing and Historical Evidence in Republican Rome. — Brill, 2018. — С. 322—348. deb yozilgan. Taxminlarga koʻra, mazkur kosa VII asrning ikkinchi yarmiga, Tsere shahriga tegishli. Mazkur yozuv Mezentsiya oilasining mavjudligi va Virgiliyaning „Lavs“i bilan bir xil ekanligini dav’at etuvchi Mezentsiyaning shaxsiy Laucie nomi mavjudligi foydasiga dalil sifatida talqin etiladi. , tadqiqotchilar bu nomlarning etrussklarga tegishli ekanligiga shubha qilishadi.De Simone C. Etrusco Laucie Mezentie // Miscellanea etrusco-italica in onore di Massimo Pallottino (Archeologia Classica 43), 1991. P. 559—573Di Fazio M. Figures of Memory. Aulus Vibenna, Valerius Publicola and Mezentius between History and Legend //Omnium Annalium Monumenta: Historical Writing and Historical Evidence in Republican Rome. — Brill, 2018. — S. 322—348

 

 Adabiyot 

 Briquel, D. Lausus fils de Mézence et le Laucie Mezentie de l’inscription du Luvr // DF Maras (a cura di), Corollari. Jovanni Kolonnaning omaggio all’operasida antichità etrusche va italiche skritti. Piza-Roma, 2011 yil. 14-18-betlar.
 Putnam MCJ" Pius" Aeneas va Laususning metamorfozi // Arethusa. — 1981. — T. 14. — Yoʻq. 1. — S. 139-156.

Turkum:Mifologiya
Turkum:Mifologik qahramonlar
Keleno

Keleno  — yunon mifologiyasidagi qahramon boʻlib, ellikta danaidlardan biri — Poseydonning suyukli yori, qirol Argos Danaya qizlaridan biridir.

 Mifologiyada 
thumb|280x280px| Elizabet Korb. Danaidlar. 1925-yil
Keleno Argos Danaya qirolining xotini Krinodan boʻlgan qizi edi. U otasi va opa-singillari bilan birga misrlik akalaridan, Liviyadan Elladaga 50 ta eshkakli kemada qochib ketishgan edi: ular danaidalarga uylanishni istashgan, ammo Danaya kuyovi qoʻlida oʻlishi bashorat qilingan edi. Misrliklar qochqinlarni Argosda quvib yetib, ularni nikoh qurishga majburlashadi; Apollodoraning soʻzlariga koʻra, Keleno Giperbiyaning xotini boʻlgan, Giginaning maʼlumotlariga koʻra — uning xotini Aristonoya boʻlgan. Biroq, toʻy oqshomida u oʻz erini, sochlari ostiga yashirgan xanjar yoki igna bilan oʻldirdi, shu bulan Gipermnestradan tashqari barcha opa-singillari ham xuddi shunday qilishadi. Oʻliklarning boshlarini ular Lerna daryosi qirgʻogʻiga, tanasini esa shahar devori tashqarisiga koʻmishgan. Shundan soʻng, danaidlar Lerney koʻlida tozalash marosimini oʻtkazishgan. Oʻsha kuni Danay yugurish musobaqasidagi gʻoliblar orasidan ularga yangi erlarni topgan.

Strabonning taʼkidlashicha, Keleno dengiz xudosi Poseydonning suyuklisi boʻlib, undan Kelen ismli oʻgʻil farzandi boʻlgan.

Keleno, opa-singillari bilan birga oʻz erlarini oʻldirganliklari uchun jazolanishgan: ular yer osti dunyosida singan bochkaga suv quyishadi.
Vongozero, Kareliyadagi koʻl

Vongozero — Kareliya Respublikasining Suoyarv rayoni Porosozero qishloq aholi punkti hududidagi koʻl. da qayd etilgan boshqa nomlari: Vonger, Gutkinskoye, Volhilampi. U Finlandiya chegarasidan 20 km uzoqlikda joylashgan.

 Umumiy maʼlumotlar 
Koʻlning maydoni 21,6 km², suv havzasi maydoni 236 km²Ozera Karelii : Spravochnik / pod red. N. N. Filatova, V. I. Kuxareva. — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2013. — S. 325—326. — 500 ekz. — ISBN 987-5-9274-0450-6.. Dengiz sathidan 177,8 m balandlikdaResursi poverxnostnix vod SSSR: Gidrologicheskaya izuchennost. T. 2. Kareliya i Severo-Zapad / pod red. Ye. N. Tarakanovoy. — L.: Gidrometeoizdat, 1965. — S. 419. joylashgan.

Kelib chiqishi havzasi muzlik-tektonikOzera Karelii : Spravochnik / pod red. N. N. Filatova, V. I. Kuxareva. — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2013. — S. 325—326. — 500 ekz. — ISBN 987-5-9274-0450-6..

Koʻlning shakli uzunchoq, janubi-sharqdan shimoli-gʻarbga choʻzilgan, undagi orollar ham shu yoʻnalishda choʻzilgan. Koʻl qirgʻoqlari qoyali-qumli, qisman botqoq uchraydi.

Janubi-gʻarbiy tomondan koʻl Savijarvi koʻli bilan kanal orqali bogʻlangan, shimoli-gʻarbdan Tulos koʻlidan daryo oqib oʻtadi. Shimoli-gʻarbiy tarafida koʻl Luboyarvi koʻli bilan keng kanal bilan bogʻlangan, kanalni qishki avtoyoʻl kesib oʻtadi.

Koʻlning janubi-sharqiy tomonidan oqib oʻtadigan va Myarat koʻliga oʻtadigan qisqa kanaldan suv oqib chiqadi, u yerdan suvlar Cheba daryosiga boradi.

Koʻlda umumiy maydoni 0,68 km²Ozera Karelii : Spravochnik / pod red. N. N. Filatova, V. I. Kuxareva. — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2013. — S. 325—326. — 500 ekz. — ISBN 987-5-9274-0450-6. boʻlgan oʻndan ortiq orol mavjud, ammo ularning soni suv sathiga qarab oʻzgarishi mumkin.

Choʻrtan, olabugʻa, oq baliq, ryapushka, qizilkoʻz, burbot, yelimbaliqlar yashaydiOzera Karelii : Spravochnik / pod red. N. N. Filatova, V. I. Kuxareva. — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2013. — S. 325—326. — 500 ekz. — ISBN 987-5-9274-0450-6..

Davlat suv reyestridagi suv obyektining kodi — 01040100211102000017630.

 Madaniyatda 
Koʻl Yana Vagnerning „Vongozero“ (2011) romani va unga asoslangan „Epidemiya“ (2019) teleserialidagi asosiy voqealar joyi hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Kareliya koʻllari

 

Turkum: Royknavolotskiy Havzasi
Turkum:Suvayarv tumanining ko'llari
Turkum:Rossiya koʻllari
Hepat

Hepat, shuningdek Hepa, Heba, Hebat (Ugarit yozuvida ḫbt) — hurriylarning oliy quyosh maʼbudasi, momaqaldiroq xudosi Teshubning xotini, Xett mifologiyasida ham hurmatga sazovor boʻlgan. Maʼbuda haqida birinchi eslatma Ebla matnida Ḫabatu sifatida koʻrsatilgan boʻlib, u „maʼbuda Halaba“ degan maʼnoni anglatuvchi *Ḫalbatu soʻzidan olingan boʻlishi mumkin. Xettlar oʻz maʼbudasini „xonim“, „Xatti mamlakati malikasi, osmon malikasi Hepat“ deb atashgan.

 Kelib chiqishi 
Hepa va Tashubning uchta farzandi bor edi: oʻgʻli Sharuma (Šarruma), qizlari Allanzu va Kunzishalli. Ularning barchasi Yoziliqoya qoya qoʻriqxonasida ifodalangan. Xattusili I yilnomalariga koʻra, Hepa yer osti dunyosi maʼbudasi Allani.

Hepatga Tsumeva ismli vazir, shuningdek, bir nechta maʼbuda xizmat qilgan.

 Ehtirom 
Teshub Halabskiy va Hepa ilohiy juftlik edi. Hepa Xet Arinnitiga bilan, Teshub esa Xetning oliy xudosi Tarxuntga qiyoslangan. Hepaning ibodat joylari Xalab, Ud va Kitsuvatnada boʻlgan.

Suriya-Xett qirolligi davridagi Luvi ierogliflarida Hepa Hiputa yoki Hipatu deb ataladi va Tarxuntsning xotini hisoblanadi. Uning xurriy eri Teshub (Tisupa kabi) ieroglif yozuvlarida kamdan-kam uchraydi. Hepaning ikki farzandi Sarruma va Allanzuva ham hurmatga sazovor edi. Darende hududida u taxtda ichimlik qadahi bilan va Sarruma uning orqasida panterada tasvirlangan. Ularning oldida hukmdor Arnuvanti libatsiya (ichkilik nazr qilish) marosimini oʻtkazayotgani ifodalangan.

Keyinchalik Rim imperiyasi davrida Hepa lidiyaliklar tomonidan Dionisning enagasi Meter Hipta sifatida hurmatga sazovor boʻlgan. Iyerodullar ushbu maʼbudaga xutba qilishni bagʻishlaganlar.

 Yana qarang 

 Kubaba (Shumero-Akkad mifologiyasi)

 

Turkum:Osmon va ob-havo xudolari
Turkum:Hurriylar mifologiyasi
Kaponata

Kaponata (sits. sapunata) Sitsiliyaning anʼanaviy taomi, sabzavotlar (piyoz, pomidor (yoki pomidor qaylasi), selderey va boshqalar bilan zaytun hamda kapers qoʻshib tayyorlanadigan baqlajonli raguning bir turi.

Uni issiq holatda mustaqil taom, garnir yoki yaxna holatda gazak sifatida isteʼmol qilish mumkin.

 Etimologiyasi 
Taom nomini Sitsiliyaning baʼzi hududlarida „oltin makrel“ deb ataladigan „capone“ soʻzidan olingan deyishadi. Ushbu versiya tarafdorlari kaponata dastlabda shirin va nordon qaylali, baliqdan tayyorlangan taom boʻlgani, keyinchalik tejamkorlik qilish maqsadida makrel oʻrniga baqlajon ishlatila boshlaganini aytishadi.

Boshqa bir versiyaga koʻra, ushbu soʻz lotincha „caupona“ — traktir soʻzidan kelib chiqqan.

 Tarkibiy mahsulotlar 
Kaponataning asosiy tarkibiy mahsulotlari qovurilgan baqlajon, tozalangan pomidor yoki pomidor qaylasi, piyoz, selderey, zaytun moyi, tuzlangan zaytun va kapers hisoblanadi. Taomga shirin va nordon taʼm berish uchun uzum sirkasi va shakar yoki asaldan foydalaniladi.

Sitsiliyada kaponataning boshqa turdagi tarkibiy mahsulotlar — shirin qalampir, bodring, kartoshka, qaragʻay yongʻogʻi yoki bodom qoʻshib pishiriladigan boshqa ham mavjud.

 Mualliflik retseptlari 
Koʻplab mashhur oshpazlar, jumladan Gordon Ramzi"Kaponata po-sitsiliyski" — va Jeymi Oliverlar"Tushenie baklajani po-sitsiliyski" — kaponataning mualliflik retseptlarini oʻz kitoblarida keltirib oʻtishgan.

 Tayyorlanishi 
Baqlajonlar kesib chiqiladi va boshqa mahsulotlardan alohida holatda koʻproq miqdordagi oʻsimlik yogʻida (deyarli frityurda) tovaga solib tillarang tusga kirgunga qovuriladi. Shundan keyin sarimsoq, piyoz va selderey qovurib olinadi. Sabzavotlar ichiga pomidorli qayla (masalan, pummarola), zaytun, kapers (kurtaklari) va pomidor, shuningdek, retseptga koʻra, yongʻoqlar qoʻshiladi. Tova ichiga avvalroq qovurib olingan baqlajonlar, tuz, shakar va oq uzum sirkasi qoʻshiladi. Taomni stolga tortishdan avval ustidan koʻkatlar sepiladi; baʼzi retseptlarda pishirish jarayonining oxirgi bosqichida tovaga rayhon solinadi.
 

 

 

Turkum: Italiya oshxonasi
Turkum:Sitsiliya taomlari
Festor

Festor  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramonLyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.3. S.396 — Avliyo. Ferekidning yozishicha, Idmon va Laofoyning oʻgʻliSxolii k Apolloniyu Rodosskomu. Argonavtika I 139 // Kommentariy D. O. Torshilova v kn. Gigin. Mifi. SPb, 2000. S.28, 229. Yoki Apollon va Aglayaning oʻgʻliTsets. Kommentariy k „Aleksandre“ Likofrona 427 // Kommentariy D. O. Torshilova v kn. Gigin. Mifi. SPb, 2000. S.229Любкер Ф. Thestor // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1382.Любкер Ф. Calchas // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 235..

Gomerning soʻzlariga koʻra, Kalhantning otasiGomer. Iliada I 69. Farzandlari — Kalxant, Levkippa va Feonoya. Feonoya qaroqchilar tomonidan oʻgʻirlab, Kariyaga olib ketilgan. Festor uni qidirish uchun yoʻlga tushib, kema halokatga uchraganidan keyin Kariyaga kelib qoladi. Oxir-oqibat bilib oladiGigin. Mifi 190, pereskaz neustanovlennoy tragedii.

 

Turkum:Argolida afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Kapkeyk

Kapkeyk (soʻzma-soʻz tarjima qilinganda „finjon keksi“, shuningdek, „fairy cake“ — „ertaknamo tort“ nomlari bilan ham mashhur) — keksning amerikacha nomi. Kichik oʻlchamdagi pirojniy (diametri 5-6 sm va 60-65 gr.) bir kishi isteʼmoli uchun moʻljallangan, u yupqa qogʻoz yoki pishiriq uchun moʻljallangan alyuminiyli qolip ichida pishiriladi. Aksariyat hollarda qandolat bezaklarining turli elementlarini oʻz ichiga oladi.

Kapkeyklarning birinchi retseptlari 1796 va 1828-yillarda pazandachilik kitoblarida keltirilgan. Odatda uning tarkibiy mahsulotlari sifatida sariyogʻ, shakar, tuxum va un sanab oʻtilgan boʻlsa-da, pishiriqning bir necha xil retseptlari mavjud. Ingliz tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda kapkeyklar odatda tugʻilgan kun dasturxonlariga tortiladi.

 Retseptlar 
Kapkeyklar aksariyat hollarda katta tortlar uchun kerakli mahsulotlardan: sariyog ', shakar, tuxum va undan tayyorlanadi. Kapkeykni pishirish uchun deyarli har qanday tort (biskvit) ning retseptidan foydalanish mumkin. Xamirga qoʻshimcha hid bersa ham, tarkibiga mayiz, rezavorlar, yongʻoqlar yoki shokolad qirindisini qoʻshsa ham boʻladi. Kapkeyklar kichkina oʻlchami tufayli bir necha qavatdan iborat odatiy piroglarga nisbatan tez-tez pishirib turiladi.

Kapkeyklarni glazur yoki boshqa turdagi bezaklar bilan qoplash mumkin. Ularni shuningdek, glazur yoki qandolat kremi bilan toʻldirsa ham boʻladi. Oz miqdordagi kremli kapkeyklar tayyorlashda pishiriqdaqoshiq yoki pichoq yordamida teshik hosil qilinadi. Tijoriy qandolat uylarida krem pishiriqqa shprits bilan toʻldiriladi.

 Doʻkonlar 
21-asrning boshlarida AQSHda kekslar savdosi mashhur boʻlib ketdi, bu kekslardan boshqa hech narsa sotmaydigan, pirojniylarga oid nostalgiya hissini uygʻotadigan qandolat uylari edi. Nyu-York shahridagi qandolat uylari, misol uchun „Magnoliya“ kabi doʻkonlar „Sex and the City“ kabi mashhur televizion shoulardagi ishtiroki bilan mashhur boʻlib ketdi.

AQShdagi eng yirik keks doʻkonlari tarmogʻini boshqaruvchi „Crumbs Bake Shop“ aksiyalarining narxi 2011-yilda oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Mahalliy va ixtisoslashtirilgan oilaviy doʻkonlar oʻrtasidagi raqobat tufayli savdoning kamayishi, shuningdek, oziq-ovqat doʻkonlari oʻrtasidagi raqobatning kuchayishi 2013-yilda kompaniya istiqboli va aksiyalari narxining keskin pasayishiga olib keldi.

„Jorjtaun keksi“ — Vashingtonda ochilgan birinchi keks doʻkoni edi. Keks doʻkoni 2010-yilda „TLC’s DC Cupcakes“ — doʻkon va uning sohibalari — opa-singil Sofi LaMontan va Ketrin Kallinislar haqidagi olti epizodli realiti-shou taqdimotidan soʻng shuhrat qozondi.

Kaliforniyaning Beverli-Xillz hududida joylashgan „Sprinkles Cupcakes“ doʻkoni oziq-ovqat tarmogʻining kekschilar orasidagi raqobat yulduzi boʻlgan Kendis Nelson va uning turmush oʻrtogʻi Charlz Nelson ga tegishli. „Sprinkles“ — bir vaqtning oʻzida ichida 350 ta keks saqlashi mumkin boʻlgan bankomat taqdim etgan birinchi keks doʻkoni edi.

 

 Yana qarang 

 Keks
 Maffin
 Pirojniy
Turkum:Cupcakes
Fidipp

Fidipp (Polienga koʻra Fedipp) — Fessalning oʻgʻli, Yelenaning qayligʻiGigin. Mifi 81. Kos aholisidan ukasi Antif bilan Troya yaqiniga 30 ta kema olib keldiGomer. Iliada II 680; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E III 13. „Iliada“da u faqat bir marta kemalar katalogida eslatib oʻtilgan. Troyadan qaytgach, u Kos aholisi bilan birga Kaferiya togʻlarida boʻronga uchrab, Andros qirgʻoqlariga, soʻngra Kiprga kelib qoladi va shu yerda joylashadiPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka VI 15.15b. Boshqa taxminga koʻra, u FesprotiyadaVelley Paterkul. Rimskaya istoriya I 1, 1 Efirani ishgʻol etgan, Eata va Polikleining otasi boʻlganPolien. Strategemi VIII 44.

 

Turkum:Egey dengizi orollari afsonalari
Turkum:Fessaliya afsonalari
Turkum:Troya urushi qatnashchilari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Botlixlar

Botlixlar (oʻz nomi — buyxadi) — avarlarningM. M. Ixilov. Narodnosti lezginskoy gruppi: etnograficheskoe issledovanie proshlogo i nastoyaщego lezgin, tabasaransev, rutulov, saxurov, agulov / Dagestanskiy filial AN SSSR, Institut istorii, yazika i literaturi im G. Tsadasi. — Mx., 1967. — S. 330.Severniy Kavkaz. Akademiya Nauk SSSR. Institut geografii. 1957, — S. 507.Severniy Kavkaz. Akademiya Nauk SSSR. Institut geografii. 1957, — S. 507. etnik guruhi, koʻpchilik Botlix, Miarso va Botlix tumanining Ashino qishloqlarida va Batlaxatli qishlogʻining Tsumadin tumanida yashaydihttp://lingvarium.org/raznoe/publications/caucas/alw-cau-reestr.pdf. Koʻplab botlixlar-koʻchmanchilar Hasavurt, Babayurt va Qizilyurt tumanlarida yashaydi. Botlixlar-shahar aholisi Mahachkala, Hasavyurt, Kizilyurt va Buynaksk shaharlarida yashaydi. Ular And xalqlariga tegishli.

2010-yildagi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, Rossiyada Botlixlar soni 3508 kishini, shu jumladan Dogʻistonda 3503 kishini tashkil etdi.

 Tarix 
Ehtimol, bizning davrimizning birinchi ming yilligidan oldin botlixlar Gʻarbiy Dogʻistonda Dido siyosiy birlashuvining bir qismi edi (14-15 asrda parchalanib ketgan), bu yerda ando-tsez (didoy) til guruhining etnoslari mavjud edi. 16-asrda islomlashgan. Hozirgi Botlix viloyati hududida Texnutsal qishloq jamoalari ittifoqining tashkil topishi 14-15-asrlarga toʻgʻri keladi. 16-asrdan Botliqlar Avar xonligi taʼsiriga oʻtadi. 1820-1850-yillarda Botlixlar Dogʻiston va Checheniston togʻlilarining milliy ozodlik kurashida faol qatnashdilar. 1921-yilda ular Dogʻiston ASSR, 1991-yildan Dogʻiston Respublikasi tarkibiga kirdilar.

1926-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, SSSRda 3354 ta botliqlar yashagan. SSSRning keyingi aholini roʻyxatga olishda botlixlar etnik guruh sifatida ajralib turmadi, ammo avarliklar tarkibiga kiritilgan. 2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rossiyada 16 ta botlixlar yashagan, ular avarliklar tarkibida etnik guruh sifatida kiritilgan.

1999-yilda baʼzi botlixlar Dogʻistonda Shamil Basayev jangarilarining ishgʻol qilinishiga qarshilik koʻrsatishda faol ishtirok etdilar.

 Til 
Ular botlix tilida gapirishadi. Avar, rus tili keng tarqalgan. Yozuv rus kirill alifbosiga asoslangan. Oʻtmishda ular adjam yozuvidan foydalanganlar. Imonlilar sunniy musulmonlardir.

 

Turkum: Dog'iston Xalqlari
Karmanor

Karmanor  — yunon afsonalariga koʻra, Delfa va Pifon oʻldirganidan soʻng Apollonni tozalagan Kritdan kelgan hosilning yarim xudosi hisoblanadi.Grimal P. The Dictionary of Classical Mythology. — Wiley-Blackwell, 1996. ISBN 978-0-631-20102-1.

 Afsona 
Karmanor kim ekanligi haqidagi maʼlumotlarning ikki turi mavjud. Birinchisiga koʻra, u hosil uchun javobgar boʻlgan Krit yarim xudosi boʻlgan. Ikkinchi maʼlumotga koʻra esa — qadimgi Tarra shahrida istiqomat qilgan Krit ruhoniy xizmatchisi hisoblangan. Afsonaga koʻra, u tugʻilish maʼbudasi Demeterning Kritlik turmush oʻrtogʻi boʻlib, ularning ikki farzandi boʻlgan. Nemis ellenisti Valter Burkert Karmanor nomi yunoncha ildizlarga ega emasligini taʼkidlangan. Shu sababli, u chetdan kelib chiqqan degan taxmin ham mavjud.Burkert W. The Orientalizing Revolution: Near Eastern Influence on Greek Culture. — Harvard University Press.Pausanias. Description of Greece, 2, 7, 7. London: William Heinemann Ltd, 1918.

Milodiy II asrda istiqomatPausanias. Description of Greece, 10, 16, 5. London: William Heinemann Ltd, 1918.. qilgan geograf Pavsaniyaning soʻzlariga koʻra, Apollon va Artemida Pifonni, yaʼni Delflik ajdahoni oʻldirganlarida, Karmanor ularni tozalashi uchun Krit oroliga yetib kelishgan. Bu Tarredagi ruhoniyning uyida sodir boʻlgan. U yerda Apollon Akakallida bilan tanishadi, u afsonaning turli ga koʻra, krit qiroli Minosning xonadonidan nimfa yoki malika boʻlgan. Apollon bilan yaqinlashib,Pausanias. Description of Greece, 2, 30, 3 London: William Heinemann Ltd, 1918undan ikkita bola tugʻadi, ular Filakida va Filandra boʻlgan.

Pavsaniyaning yozuvlariga koʻra, Karmanorning ikkita oʻgʻli boʻlgan, ular Evbul va Xrisofemisdir. Keyinchalik Evbula Karmaning qizi Zevs bilan yaqinlashib, ovchilar, baliqchilar va dengizchilarning homiysi boʻlgan Krit maʼbudasi Britomartidning onasi boʻlgan. Karmanoraning ikkinchi oʻgʻli Xrisofemis shoir boʻlib, Pif oʻyinlarida ishtirok etgan va Apollon madhiyasini kuylash tanlovida gʻolib chiqqan.

 

 

 Karmanor Arxivnaya kopiya // Yunon mifologiyasi.
Pashutan

Pashutan (Peshotanu — „tanasi bilan hisob-kitob qilgan“ Chunakova O. M. Pexleviyskiy slovar… M., 2004. S.178 ; sr-fors: Peshotan yoki Peshyotanu; Fors Peshuten, Pashutan yoki Pshutan) — Eron diniy matn va dostonlarida zardushtiylik eʼtiqodining himoyachisi, donishmand. Dastlabki „Avesto“da u tilga olinmagan, „Avesto“ ning „Sudgar-nask“ida „yettita oʻlmaslar“ Denkard IX 1, 16 haqida soʻz yuritilgan va u haqidagi nisbatan batafsil hikoyatda „Zand-i Vohuman-yasht“ deb nomlangan asar mavjud.

 Pahlaviy matnlarida 
Vishtaspning oʻgʻli Peshotan dunyoning oxirini Kangdejdagi panohda kutayotgan oʻlmaslar qatoriga kiradi. Uning qoʻshini Zardushtning uchinchi oʻgʻli Xurshedchihr Bolshoy Bundaxishn XXIX 6; XXXV 35, 66; Maliy Bundaxishn, gl.32 (Zoroastriyskie teksti. M., 1997. S.309) qoʻmondonlik qiladi. U Chatrumana hukmdori yoki Chasru-madina, „toʻrt xonadonli“ Denkard III 176, sm. takje Bolshoy Bundaxishn XXIX 6; Baxman-yasht III 25 deb ataladi. Dunyo oxiri yaqinlashganda, Ormazd Neryosang va Sroshani Kangdejuga yuboradi va ular u yerdan Peshyotanni Baxman-yasht III 25-26 chaqiradilar, shundan soʻng u 150 avliyo bilan Kangdejdan chiqadi, butlar ibodatxonasini vayron qiladi va Varxaran olovini va boshqa olovlarni oʻrnatadi va zardushtiylik marosimlarini tiklaydi Bolshoy Bundaxishn XXXIII 28; Baxman-yasht III 29-32 i dalee III 33-42 .

 "Shohnoma"dagi obrazi 
Peshuten — Eron shohi Goshtaspning ikkinchi oʻgʻli va Rum qaysari Nahidning (Ketayun) qizi, Isfandiyorning ukasi.

Firdavsiy uni dono maslahatchi sifatida tavsiflaydi. U Isfandiyorning Ruindejga qarshi yurishida qatnashadi va Isfandiyor Turon qalʼasiga yashirincha kirib kelganda qoʻshin qoʻmondonligida qoladi. Turonliklar uni Isfandiyor deb qabul qilishadi.

Isfandiyor Rustam qoʻlidan vafot etgach, Peshuten unga aza tutadi, akasining jasadini otasiga olib keladi va Isfandiyorning oʻlimida otasi va Jamaspni ayblaydi.

Goshtasp vafot etayotib, qirol hokimiyatini nabirasi Bahmanga topshiradi va Peshutenni maslahatchi qilib tayinlaydi. Peshuten Bahmanga Faramarz vafotidan keyin Zalyani ozod qilishni tavsiya qiladi.

 
 Чунакова О. М. Пехлевийский словарь зороастрийских терминов, мифических персонажей и мифологических символов. М., 2004. С.178
 

 
 Денкард III 176
 Занд-и Вохуман-яшт (Бахман-яшт) III 25-42
Turkum:zardushtiylik mifologiyasi
Turkum: "Shahname" Belgilar
Sarsabilli shoʻrva

thumb| Lezon bilan ziravorlangan oq sarsabil boʻlaklari solingan shoʻrva
Sarsabilli sho‘rva ― Yevropa oshxonasining sabzavotli shoʻrvasi bo‘lib, uning asosiy tarkibiy qismi sarsabil hisoblanadi. Sarsabilli sho‘rvalar odatda pyureli yoki krem sho‘rva ko‘rinishida bo‘lib, sarsabil qaynatmasi (baʼzan po‘stog‘i ham qo‘shiladi), lezon va qaymoq bilan quyuqlashtiriladi. Bu turdagi sho‘rva odatda krutonlar va qovurilgan bekon bilan birga dasturxonga tortiladilecker.de: Klassicheskiy sparjeviy sup-pyure.

Nemislar oq sparjaga ishtiyoqlari balandligi bilan ajralib turishadiDie Welt: Pochemu nemsi tak pomeshani na sparje?, Germaniyada sarsabil „sabzavot malikasi“Informatsionniy portal germania-online: Smakuem po-nemeski: sparja sifatida tanilgan. Sarsabilli sho‘rva — bu golland sousida tayyorlangan sarsabil bilan bir qatorda sevib isteʼmol qilinadigan mavsumiy taomdirbildderfrau.de: Traditsionnaya belaya sparja s gollandskim sousom . Germaniyada qadoqlarda sho‘rva konsentratlari sotiladiFederalniy sentr prodovolstviya: Sparja: Pererabotka Die Welt: Naskolko vkusni sparjevie supi iz paketika.

 

 

 
 Erhard Gorys. Spargelcremesuppe // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 510. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.

 

 essen-und-trinken.de: Sparjali shoʻrva )
Turkum:Alifbo boʻyicha taomlar
Turkum: sabzavotli sho'rvalar
Turkum: nemis oshlari
Pelopiya

PelopiyaЛюбкер Ф. Aegisthus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 26.  — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Fiestning qizi, undan oʻgʻli Egisni dunyoga keltirgan; uni tashlab yuborganGigin. Mifi 87Н. О. Эгист // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1904. — Т. XL. — С. 154.group of authors Aegisthus (англ.) // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 1. — P. 254..

Batafsil taqdimotga koʻra, uning otasi Atreydan oʻch oladigan oʻgʻli boʻlishi haqida bashorat oladi. Pelopiya Sikionda yashiringan edi. Pelopiya Afinaga xorovodni yuritadi, sirpanib ketadi va kiyimlarini qonga boʻyaydi; qonni yuvish uchun daryoga boradi. Fiest boshini oʻrab, toʻqaydan sakrab chiqib, uni zoʻrlaydi; bu vaqtda Pelopiya uning qilichini qinidan sugʻurib oladi va yashirib qoʻyadi. Atrey shoh Fesprotning oldiga keldi va u Pelopiyani qizi sifatida koʻrsatib, unga xotin qilib beradi. Egisfni tugʻib, Pelopiya uni tashlab yuboradi, lekin uni echki boqadi va Atrey uni topib, oʻgʻli sifatida katta qildi; Pelopiya unga qilich berdi.

Oʻgʻli ulgʻayganida, Agamemnon va Menelay Delfdagi Fiestni tutib oladilar va qamoqqa tashlab Atreyga olib keladilar. Atrey Egisfga Fiestni oʻldirishni buyuradi. Zindonda Fiest oʻz qilichini tanib qoladi, ammo Pelopiya Fiestni tanib, oʻzini qilich sanchib oʻldirdiGigin. Mifi 88. Boshqa versiyaga koʻra, Pelopiya oʻzi otasi uchun qasos oladiGigin. Mifi 254.

Pelopiya bir qator qadimiy pyesalarning, xususan, Sofoklning „Sikiondagi Fiest“ tragediyasining qahramoniga aylandi. Uning rolini DomitsianYuvenal. Satiri VII 92 davrida aktyor Paris ijro etgan.

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Kavarlar

alt=|thumb| Kavar oppid Cavaillon yonidagi Muqaddas-Jak tepaligida.
Kavarlar — keltoligur xalqi yoki, ehtimol, Galliyaning janubi-sharqida yashagan xalqlar konfederatsiyasi. Strabon ularning hududi Rona va Iser daryolarining qoʻshilish joyidan Kabalyon shahrigacha (Druentiya daryosi yaqinida) joylashganligini yozganStrabon Geografiya. Kniua IV. 1.11. Endi bu yerda Oranj va Avignon shaharlari, ValenceESBYe. Bugungi Cavaillon yaqinida (Vaucluse yilda) ular bir oppid ediEmil Teveno. Istoriya gallov.

 Nomining kelib chiqishi 
thumb| Kavarlar va ularning qoʻshnilari
Taxminlarga koʻra, „kadavr“ soʻzi galli tilidan kelib chiqqan va „qahramonlar“ yoki „gʻoliblar“ degan maʼnoni anglatadi. Ehtimol, bu qadimgi irlandiyalik "caur" („qahramon“, „gʻolib jangchi“) soʻzidan olingan boʻlib, u, oʻz navbatida, gaulish cawr („buyuk qahramon“) dan kelib chiqqan.

 Tarixi 
left|thumb| Miloddan avvalgi 1-asrdagi Kavarlarning tangalari. 
Strabonga koʻra, kavarlar Rimning ittifoqchilari edi. I-asrda ular Iser daryosigacha choʻzilgan hududga ega boʻlgan. Kovaralar oʻz ichiga Segoveyon va balki Izer xalqlarini ham olgan.

Katta ehtimol bilan, Kavarlar Dyuransni oʻtish joyi orqali kesib oʻtib, Tricastenaga joylashdilar. Daryo yaqinida, Novskoe qabristonining yonida, 1849-yilda yirtqich hayvonning haykalchasi topilgan, ehtimol Kavarlar tomonidan yaratilgan. Tarask haykalchasi miloddan avvalgi 50-yilga toʻgʻri keladi.

Kavarlar janubda saliy qabilalari, shimolda Vocontii va Albici qabilalari bilan chegaradosh edi.

Solasno Pliniy Kavarlar yerlarida rimliklar ikkinchi legion askarlarini joylashtirdilar. Va Avennium (keyinchalik Avignon) shahriga lotin huquqi berildiPliniy Starshiy .

 Arxeologik qazilmalar 
alt=|thumb| Novskiy Tarasque
Kavarlarga tegishli ob’ektlar orasida "Novskiy Tarasque" deb ataladigan buyum — ajdahoning antropomorfik haykalchasi. Hozir u Calvet Museum muzeyida saqlanib qolgan.

 
 Эмиль Тевено. История галлов
 
 
 

Turkum:Celtic Gallia
Turkum:Gaul Qabilalari
Isxiy

Isxiy  — qadimgi yunon afsonasiga koʻra, u Elatning oʻgʻliПавсаний. Описание Эллады VIII 4, 6 hisoblangan. ElationidГимны Гомера II 32 — „jasur chavandoz“Каллимах. Гекала, ст.50 deb nomlangan. Shuningdek, u Keneyaning ukasi hisoblanadi.

U juda koʻrkam boʻlib, unga Apollon Koronidning sevgilisining koʻngli bor edi. Yaʼni Koronidning suyukli yori yoki eri.Гесиод. Перечень женщин, фр.60 М.-У.; Пиндар. Пифийские песни III 32; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 10, 3; Павсаний. Описание Эллады II 26, 6

Apollon uni oʻqlar bilan teshib tashagan.Гигин. Астрономия II 40, 2 Boshqa fikrga koʻra esa u Apollonning iltimosiga binoan Artemidaning oʻqlari yordamida oʻldirilgan. Uchinchi fikrga koʻra, Zevs uni chaqmoq bilan oʻldirgan.Гигин. Мифы 202

„Isxis“ elementi miken nomini oʻz ichiga olgan i-su-ku-wo-do-to (Isxiodot?).Предметно-понятийный словарь греческого языка. Микенский период. Л., 1986. С.90
Femonoya

Femonoya  — qadimgi yunon mifologiyasida Delfidagi birinchi Pifiya, Apollonning qiziPliniy Starshiy. Yestestvennaya istoriya X 3, 2 // Losev A. F. Mifologiya grekov i rimlyan. M., 1996. S.429, 660.

Delfidagi Apollonning birinchi kohini oʻzi ixtiro qilgan geksametrlardaGesiod, fr.327 M.-U.; Pavsaniy. Opisanie Elladi X 5, 7; Strabon. Geografiya IX 3, 5 (str.419) bashorat qila boshlaganFYeMONOYa — eto… Chto takoe FYeMONOYa?Femonoya — eto… Chto takoe Femonoya?. Birinchi sivilla boʻlgan va AkrisiyKliment. Stromati I 107, 4; 134, 4 u bilan maslahatlashgan. U „Oʻzingni oʻrgan“Diogen Laertskiy I 40, iz AntisfenaFemonoya, Fimonoya degan hikmatni aytgan. Pifonning zamondoshi. Pifiyaning turdosh nomiLukan. Farsaliya V 125.

Oqsoqol Pliniy u auspitsiyadan xabardor ekanini taʼkidlagan.

 
 Phemonoe // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.
 

Turkum:Apollon haqida afsonalar
Turkum:Sivillalar
Turkum:Bashoratchilar
Turkum:Kohinlar
Turkum:Fokida afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Ismena

Ismena  — yunon afsonasiga koʻra,Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.570-571 beotiy qahramoni, beotiy jamoalaridan birining asoschisi hisoblanadi.

Edip haqidagi afsonalarning turli da Ismene uning qizi Iokastdan 1 yoki EvriganeyadanПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 5, 8 boʻlgan deb sanaladi.SofokldaЩукарев А. Н. Исмена // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. sayr qilayotgan Attikdagi otasiga qoʻshiladi.

Ion Xiosskning yozishicha, Ismene va Antigona Gera ibodatxonasida Laodamant (Eteoklning oʻgʻli) tomonidan yoqib yuborilgan.

Shoir Mimnermning yozishicha, Ismene maʼlum bir Feoklimenga oshiq boʻlgan va Afinaning taklifiga koʻra, u bilan uchrashuv paytida Tidey tomonidan oʻldirilgan, manbaga koʻra u ham Ismene nomi bilan mashhur boʻlgan.Салустий. Предисловие к «Антигоне» // Софокл. Драмы. М., 1990. С.458 Esxilning „Fivga qarshi chiqqan yettilik“ tragediyasining qahramon ayoli, shuningdek, Sofoklning „Kolondagi Edip“ va „Antigona“ tragediyalarining qahramoni hisoblangan. Ikkinchisi tufayli u fivab afsonaviy tsiklida ham katta ahamiyatga ega boʻlgan.

1878-yilda kashf etilgan asteroid (190) Ismena nomi bilan atalgan.