Norvegiyaliklar

thumb|Norvegiyaliklar
Norvegiyaliklar deganimizda odatda, Norvegiyada yashovchi odamlar tushuniladi, ammo boshqa taʼriflar ham mavjud.

Ona tili : Norveg tilida ona tilida soʻzlashuvchilar odatda Norvegiyada istiqomat qiladilar, faqat AQShda 80 000 kishidan tashqari, ularning yarmi Norvegiyada tugʻilgan. Qolgan yarmi Norvegiya aholisi uchun hali ham tushunarli boʻlgan ingliz tili bilan aralashgan lahjada gaplashadi. Norvegiyada Norveg tilida gapiriladi; Norveg tilining yozma til sifatida ikkita versiyasi mavjud; Bokmål (yoki baʼzan Riksmål) va Nynorsk . Ogʻzaki tillar sifatida mintaqaviy lahjalar juda farq qiladi; Uzoq va chuqur parallel vodiylar, aholining past zichligi va qattiq iqlim bu chuqur farqlarning sabablari boʻlgan. Soʻnggi paytlarda Russenorsk va Kebabnorsk kabi boshqa madaniy kelib chiqishi bilan oʻzaro taʼsir natijasida lahjalar paydo boʻldi. Bundan tashqari, koʻplab ozchilik tillari rasmiy ravishda qoʻllanadi; Norvegiya shimolidagi baʼzi munitsipalitetlarda koʻcha nomlari sami xalqi tilida yozilgan.

Irsiyati: Norvegiyaliklarning aksariyati german millatiga mansub xalqdir. Ularni yaqin mamlakatlardagi xalqlardan farqlash qiyin. Ular odatda terisi och oq rangli, baland boʻyli tuzilishga ega. Sariq, qizil va qora kabi soch rangining uch turi mavjud. 1200-yillarda yozilgan Rigstula sheʼridan maʼlumki, bu rang-baranglik mintaqaning oʻziga xos xususiyati sifatida uzoq vaqtdan beri mavjud; „Ishchilar qora, chorvadorlar qizil, zodagonlar sarg‘ish“, deydi sheʼrlarida. Norvegiyaga birinchi koʻchmanchilar tosh asrida kelgan ovchilar edi — hozirgi sami xalqi bu guruhdan boʻlishi mumkin — muzlik davridan keyin qishloq xoʻjaligini olib kelgan keltlar, keyin esa 4-5 ming yil oldin Yevropaga va. Norvegiyaga faqat 4-asrda Gotlar kela boshlagan. Bular ilk qabilalarni tashkil qiladi. Oʻrta asrlarda va Ganza ligasida Norvegiyaga koʻchishlar boʻlgan. Bundan tashqari, sobiq immigrant loʻlilar va fin tilida soʻzlashuvchi kven va skogfinn xalqlari ham bor. Ikkinchi jahon urushidan oldingi 100 yil davomida Norvegiya aholisining katta qismi xorijga, ayniqsa AQShga koʻchib oʻtgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin Norvegiya farovonlik jamiyatiga aylandi va yangi immigrant guruhlari kela boshladi. Marokash, Lotin Amerikasi, Pokiston, Vetnam, Somali, Yaqin Sharq va yaqinda Yevropa Ittifoqi bilan harakatlanish erkinligi toʻgʻrisidagi kelishuv tufayli boʻlganlar bor edi . Masalan , polyaklar 2015 yil holatiga koʻra 100 000 dan ortiq aholiga ega boʻlgan eng katta immigrantlar guruhini tashkil qiladi.

Etnik tarkibi : Norvegiya madaniyati va anʼanalari bilan madaniy aloqador boʻlganlar odatda Norvegiya cherkovining nasroniylari boʻlib, fuqarolik, til, taʼlim, turmush tarzi, sanʼat, adabiyot va boshqa qadriyatlar nuqtai nazaridan Norvegiya aholisining koʻpchiligi bilan umumiydir. Oila daraxtlarining baʼzi shoxlari Norvegiyada mahalliy ildizlarga ega. 1990 va 2001 yillar orasida Norvegiyada nikohlarning 15-20 foizi Norvegiya fuqarosi va Norvegiya fuqarosi boʻlmagan fuqaro oʻrtasida boʻlgan, shuning uchun ularning shajarasining baʼzi shoxlari Norvegiyadan tashqarida joylashgan, ammo Norvegiya madaniyati va tarbiyasiga ega boʻlgan odamlar kam emas va bu keng qabul qilingan. Ularni taʼrifiga ko‘ra norvegiyalik deb hisoblash mumkin Norvegiya madaniyatini boshqa madaniyatlardan ajratib turadigan baʼzi omillarni quyidagicha sanab oʻtish mumkin: Birinchi navbatda kuchli „mansublik“ hissi paydo boʻladi; Buni 17-may Norvegiya milliy kunini nishonlashda eng oson koʻrish mumkin. Tizimning adolatliligiga, davlat amaldorlarining halolligiga ishonch yuqori. Buni jamoatchilikning politsiya bilan munosabatlarida ham ko‘rish mumkin; Buning yomon yon taʼsiri analogiya, yaʼni konformizmga boʻlgan ehtiyojdir. Aholining kamligi, boshqa yirik jamiyatlarga qaraganda, teskari yoʻnalishda, xatodan keyin olomon ichida adashib qolish, yana kimdir bilan uchrashish ehtimoliga taʼsir qiladi. Binobarin, hammani kichik qo‘shnidek ko‘rish, har kimga bir oz insof va bag‘rikenglik bilan munosabatda bo‘lish, tahdid va haqoratlarsiz munosabatda bo‘lish, munosabatlarni qisqartirish orqali yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qarama-qarshiliklarga duch kelish qoidadir. Masalan, gender tengligi dunyodagi eng yaxshilaridan biri deyish mumkin. Boshqa tomondan, xavf-xatarning pastligi, ijtimoiy tabaqaviy farqning kamligi, yuqori va shunga oʻxshash daromad darajasi, davlat va ijtimoiy xizmatlarning boyligi fuqarolarga koʻrsatilayotgan ijtimoiy xizmatlar, bularning barchasi yaqin shaxslararo munosabatlarni pasaytirdi, shaxsiy sirlar va shaxsiy erkinlikka eʼtiborni kuchaytirdi. va qizgʻin hamkorlik va sadoqat faqat yaqin qarindoshlar va tanishlar oʻrtasida oqilona qildi. Yolgʻizlik kam taʼminlangan va ijtimoiy mavqega ega boʻlgan keksa odamlar va ish hayotidan oldin yoshlar orasida mashhur shikoyatdir. Inson munosabatlarida his-tuygʻular, shaxsiy munosabatlar va uzoq muddatli manfaatlar muhim ahamiyatga ega

Identifikatsiya Baʼzi sabablarga koʻra „men norvegiyalikman“ deb aytadigan koʻpchilik, yaʼni Norvegiyaliklar 4,6 million kishidan tashqari, Norvegiyadan tashqarida 10-12 million kishi bor. Ularning 5 millioni faqat AQShda . Autsayderlar soni yuqori boʻlishi jahon urushlarigacha boʻlgan immigratsiya va Norvegiyada dengiz tashishning xalqaro miqyosda rivojlanishi bilan bogʻliq boʻlib, Norvegiya aholisi bor-yoʻgʻi 4-5 million boʻlsa-da, har bir yirik port shaharda. Dunyoda maxsus Norvegiya boʻlimiga ega boʻlgan nasroniylikning bir tarmogʻi mavjud. Norvegiya cherkovi .