Birmingem aeroporti

thumb| Aeroport joyi, xuddi 1921-yilda boʻlgani kabi.
thumb| British Airways va British Caledonian samolyotlari 1978-yilda eski terminalda
right|thumb| 1984-yildan 1995-yilgacha ishlagan Maglev tezkor transport tizimi dunyodagi birinchi tijorat maglev tizimi edi.
Birmingem aeroporti , ilgari Birmingem xalqaro aeroporti, Birmingem shahar markazidan sharq-janubi sharqda, Koventrining shimolroqdagi Bikenhill qishlogʻidan gʻarb-shimoli-gʻarbda, Angliyaning Solihal metropolitan tumanida joylashgan xalqaro aeroport.

1939-yil 8-iyulda rasman Elmdon aeroporti sifatida ochilgan aeroport Ikkinchi jahon urushi paytida Havo vazirligi tomonidan rekvizitsiya qilingan va Qirollik havo kuchlari (RAF) va Qirollik dengiz floti tomonidan RAF Elmdon sifatida foydalanilgan. Asosan parvozlarni tayyorlash va urush davrida ishlab chiqarish maqsadlarida ishlatilgan. 1946-yil 8-iyulda aerodrom fuqarolik operatsiyalari uchun qayta ochildi.

Birmingem aeroporti hozirda CAA jamoat foydalanish aerodrom litsenziyasiga (P451 raqami) ega boʻlib, u yoʻlovchilarning jamoat transporti yoki uchish boʻyicha koʻrsatmalar uchun parvozlarni amalga oshirish imkonini beradi. 2017-yilda yoʻlovchi tashish hajmi 12,9 milliondan oshdi, bu Birmingemni Buyuk Britaniyadagi yettinchi eng gavjum aeroportga aylantirdi. Aeroport Yevropa, Yaqin Sharq va Hindiston yarimorolidagi yoʻnalishlarga xalqaro reyslarni taklif etadi. Birmingem aeroporti easyJet, Jet2.com, Ryanair va TUI Airways uchun operatsion baza hisoblanadi.

 Joylashuvi 
Birmingem aeroporti Birmingem shahri markazidan sharq-janubi-sharqda, Solihal metropolitan tumanida joylashgan. Sharqda Milliy koʻrgazma markazi, shimolda Marston Grin, gʻarbda Sheldon, janubda Bikenhill va janubi-gʻarbda Elmdon qishloqlari bilan chegaradosh.

Aeroportga asosan A45 magistral yoʻli orqali xizmat koʻrsatiladi va M42 avtomagistralining 6-chi chorraha yaqinida joylashgan. Gʻarbiy Sohil magistral liniyasida Birmingem xalqaro temir yoʻl vokzali bilan baland havo-temir yoʻl orqali bogʻlangan.

Aeroportning shaharning janubi-sharqida joylashgani, shuningdek, yagona ishlaydigan uchish-qoʻnish yoʻlagi shimoli-gʻarbiy-janubi-sharqiy (15/33) boʻlib, shamol yoʻnalishiga qarab samolyot qoʻnishi yoki toʻgʻridan-toʻgʻri Birmingem ustidan uchishini bildiradi. Eski shimoli-sharqiy-janubi-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi (06/24) samolyotlar 15/33 uchish-qoʻnish yoʻlagiga kirish uchun taksi yoʻliga kiritilgan.

 Tarixi 

 Qurilishi va faoliyat boshlashi 
1928-yilda Birmingem shahar kengashi shaharda munitsipal aeroport boʻlishi kerak degan qarorga keldi va koʻp oʻtmay, bunday obyektni yaratish ustida ish olib borish uchun qoʻmita tashkil etildi. 1931-yilga kelib, Shirli, Elmdon va Oldrijni oʻz ichiga olgan bir nechta joylar ehtimoliy hududlar sifatida koʻrib chiqildi. Elmdon aeroport uchun taʼsirchan va mos joy deb hisoblangan boʻlsa-da, Buyuk Depressiya natijasida boshlangan xarajatlarni qisqartirish tufayli keyingi rivojlanish kechiktirildi. 1933-yilga kelib, loyiha qayta tiklandi va keyingi yil davomida aeroportning tashkil etilishini nazorat qilish uchun yangi aeroport qoʻmitasi tuzildi. Har qanday yirik qurilish qarorlari qabul qilinishidan oldin, qoʻmita aʼzolari 1935-yilda Yevropaning turli muvaffaqiyatli aeroportlariga, jumladan Amsterdam, Berlin, Lion, Parij, Bryussel va Londonga tashrif buyurishdi.

1935-yil yanvar oyida aeroport qoʻmitasi Britaniya arxitektura va muhandislik amaliyoti Norman va Daubarnga murojaat qildi, ularni ishtirok etishga taklif qildi va aeroport qurilishi boʻyicha ekspert maslahatchilari sifatida ishtirok etishni soʻradi, keyinchalik amaliyot loyiha meʼmori etib tayinlandi. 1933-yilda Birmingem shahar kengashi aeroport tomonidan foydalanish uchun 300 akr yerni majburiy sotib olishga ruxsat berdi, keyingi yil davomida yana 214 gektar maydon ham xuddi shunday sotib olindi. 1936-yil davomida Birmingem korporatsiyasi tomonidan taqdim etilgan xususiy qonun loyihasi parlamentdan oʻtkazildi, u aeroportning rivojlanishiga ruxsat berish uchun qoʻshimcha yerlarni sotib olish, shuningdek, turli yoʻllar va piyodalar yoʻllarini burish imkonini berdi. Qonun loyihasi qabul qilinganidan koʻp oʻtmay, turli idoralar, jumladan, shahar muhandisi va geodezik, jamoat ishlari boʻlimi va aviatsiya boʻyicha maslahatchilar firmasi, jumladan Norman va Daubarn, zamin tayyorlash, terminal va angar binolarini loyihalash va rejalashtirish hamda aeroportning batafsil rejasi boʻyicha ishlarni boshladi.

1937-yil yanvariga kelib Norman va Daubarnga dizayn chizmalarini yakunlash huquqi berildi. Ushbu ishlar 1937-yil iyunida tugallandi. Oʻsha yilning oktyabr oyida aeroport binolarining turli elementlarini, jumladan, uning mukammal terminalini qurish uchun turli pudratchilar tayinlandi. Xabar qilinishicha, loyihaning umumiy xarajatlari taxminan 360 000 funt sterlingni tashkil qildi. Qurilish ishlari jadal sur’atlar bilan davom etdi; 1939-yil 1-mayda aeroport shu darajada qurib bitkazildiki, u transportni qabul qilishga tayyor edi.

1939-yil 8-iyulda Kent gersoginyasi, Gretsiya va Daniya malikasi Marina Bosh vazir Nevill Chemberlen hamrohligida Elmdon aeroportining ochilish marosimida qatnashdi. Aeroportning havo harakatini boshqarish minorasini oʻz ichiga olgan terminali Norman va Daubarn tomonidan Art Deco uslubida ishlab chiqilgan; bu obyekt 1984-yilgacha terminal sifatida va keyinchalik xodimlar ofislari va shaxsiy parvozlar uchun foydalanishda davom etadi; 2018-yil holatiga koʻra hali ham buzilmagan . Aeroport Birmingem shahar kengashiga tegishli edi va boshqariladi. Dastlabki xizmatlar Kroydon, Glazgo, Liverpul, Rayd, Shoreham, Manchester va Sautgemptonga uchib ketgan. Tez orada qoʻshimcha xizmatlar qoʻshildi, biroq uning fuqarolik aeroporti sifatida foydalanish tez orada Ikkinchi jahon urushi boshlanishi bilan toʻxtatiladi.

 Ikkinchi jahon urushi 
Ikkinchi jahon urushi paytida Elmdon aeroporti Havo vazirligi tomonidan rekvizitsiya qilindi va Qirollik havo kuchlari (RAF) va Qirollik dengiz floti tomonidan RAF Elmdon sifatida ishlatildi. Asosan boshlangʻich uchish maktabi va Fleet Air Arm uchun baza sifatida ishlagan. Aynan shu davrda dastlab maysali uchish-qoʻnish yoʻlagi ikkita qattiq qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan almashtirildi: 06/24 va 15/33 da . Koʻp sonli Avro Lancaster va Stirling bombardimonchi samolyotlari Ostin Aero kompaniyasining Cofton Hackettdagi soya zavodida ishlab chiqarilgan, ammo Longbridgedagi qisqa uchish-qoʻnish yoʻlaklaridan uchib keta olmadi; Shunday qilib, ular RAF Elmdonga yoʻl orqali olib ketilgan, qanotlari oldindan olib tashlangan va kelgandan keyin qayta biriktirilgan. Ular aerodromdan sinovdan oʻtkazilgan va parvozga yaroqli deb eʼlon qilingandan soʻng, oʻzlarining operatsion boʻlinmalariga joʻnatilgan. 1946-yil 8-iyulda aerodrom hukumat nazorati ostida qolgan boʻlsa-da, fuqarolik operatsiyalari uchun qayta ochildi .

 1950—1980-yillar 
Urushdan keyingi yillarda bu yerda havo yarmarkalari, havo poygalari kabi qator ommaviy tadbirlar oʻtkazildi. 1949-yilda muntazam qatnovlar British European Airways (BEA) Parijga yoʻnalishlarni yoʻlga qoʻyishi bilan boshlandi; Yillar davomida qitʼaga parvozlar soni barqaror ravishda oʻsib bordi, shu jumladan Syurix, Dusseldorf, Palma, Amsterdam va Barselonaga qatnovlar 1955—1960-yillarda boshlangan. 1960-yil davomida Birmingem shahri aeroportning ishlashi uchun mas’uliyatni qayta tikladi va markaziy hukumat nazoratini tugatdi.

1961-yilda oʻsib borayotgan xalqaro transportni boshqarish uchun qoʻshimcha terminal binosi ochildi, u mos ravishda „Xalqaro bino“ deb nomlandi. Bundan tashqari, aeroportning asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagini 7400 fut (1,4 milya)gacha kengaytirish ustida ish olib borilmoqda. 1967—1970-yillarda amalga oshirildi, bu turbovintli va reaktiv samolyotlar yordamida yangi xizmatlarni ishga tushirishga imkon berdi. Shunga koʻra, 1967-yilda VC-10 layneridan foydalangan holda Nyu-Yorkka yangi qatnov yoʻlga qoʻyildi. 1970-yillarning boshlariga kelib, Birmingem aeroporti nisbatan tirband yoʻlovchi terminali orqali boʻlsa ham, yiliga bir million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi. 1974-yilda yangi tashkil etilgan Gʻarbiy Midlands metropolitan tuman kengashi aeroportni boshqarishni oʻz zimmasiga oldi.

1980-yil 16-sentyabrda tovushdan tez uchuvchi Concorde samolyoti Birmingem aeroportiga birinchi tashrifini amalga oshirdi. 2003-yil 20-oktyabrda Konkord xayrlashuv safari doirasida aeroportga soʻnggi tashrifini amalga oshirdi.

 1981—2000-yillar 
Birmingem aeroportida bir vaqtlar terminal va yaqin atrofdagi Birmingem xalqaro temir yoʻl vokzali oʻrtasidagi 620 metrlik chiziq boʻylab harakatlanadigan past tezlikda harakatlanuvchi maglev transporti koʻrinishidagi dunyodagi birinchi tijorat maglev tizimi joylashgan edi. Bir yillik sinov foydalanishdan soʻng, Birmingem aeroporti Maglevi 1984-yil aprel oyida katta shov-shuv bilan ochildi"World’s first maglev operation moves into the test phase." . Biroq, 1995-yil davomida Maglev temir yoʻl aloqasi 11 yildan keyin toʻxtatildi; yopilishi tizimning ishonchsizligi, tez-tez buzilishlardan aziyat chekayotgani bilan izohlanadi. Asl yoʻl yoʻlakchasi harakatsiz qoldi, lekin bir muncha vaqt saqlanib qoldi, uni qayta tiklash yoki boshqa maqsadlarda foydalanish uchun moslashtirish boʻyicha takliflar koʻrib chiqildi. 2003-yilda kabel orqali tashish tizimi, Air-Rail Link Cable Liner odamlarni koʻchirish tizimi ochildi, u yoʻl va mavjud infratuzilmaning koʻp qismidan qayta foydalandi .

1993-yil davomida hukumat cheklangan davlat sektoridan qarz olish kuchga kirdi va cheklov Birmingem aeroportida qoʻllandi. Bu oʻzgarish aeroport faqat xususiy sektor moliyasi yordamida kengayishi mumkinligini anglatardi. Aeroportni xususiy sektor kompaniyasiga aylantirish uchun mahalliy kengash aksiyalarining 51 foizi sotildi; bu tashabbus 1997-yilda 260 million funt sterlinglik qayta qurish dasturining boshlanishiga olib keldi. 

 2000-yillar 
2007-yil noyabr oyida Birmingem aeroporti „2030-yilgacha: Midlandsdagi havo transportining barqaror kelajagini rejalashtirish“ deb nomlangan 2030-yilgacha rivojlanishning bosh rejasini eʼlon qildi. Bu terminallar, aerodrom tartibi va saytdan tashqari infratuzilmadagi oʻzgarishlar tafsilotlarini belgilaydi. Barcha keng koʻlamli rejalarda boʻlgani kabi, takliflar ham munozarali boʻlib, ekologlar va mahalliy aholining qarshiligi bilan chiqdi. Xususan, prognoz qilingan talab asosida ikkinchi parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi talabi muxoliflar tomonidan bahsli edi. M42ning narigi tomonida ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi (zarur boʻlganda uchinchisi) va yangi terminal majmuasi va biznes parki uchun rejalar eʼlon qilindi va ular 250 000 ga yaqin ish oʻrinlarini yaratishga yordam berishi mumkin. Hisob-kitoblarga koʻra, agar bu rejalar amalga oshsa, aeroport yiliga 70 000 000 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi va 500 000 ga yaqin samolyotlarning harakatlanishiga xizmat qilishi mumkin.

2008-yil yanvar oyida qisqaroq uchish-qoʻnish yoʻlagi (06/24) foydalanishdan chiqarildi. Qisqa uzunligi, shovqin taʼsiri va asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagini kesib oʻtishdagi noqulay joylashuvi tufayli u kamroq foydalanilgan, bu esa ishlashni davom ettirishni tejamkor boʻlgan. Yopilish, shuningdek, asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagining har ikki tomonida apronni kengaytirishga imkon berdi. Biroq, 06/24 uchish-qoʻnish yoʻlagi taksi yoʻli va vertolyot uchish yoʻlagi sifatida ochiq qolmoqda. Xuddi shu oyda aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagini kengaytirish va yangi havo harakatini boshqarish minorasini qurish rejalari Solihall metropolitan tuman kengashiga taqdim etildi.

2008-yil iyun oyida yangi uch qavatli Xalqaro pier qurish ishlari boshlandi va 2009-yil 9-sentyabrda rasmiy ravishda ochildi. Aeroportning 70 yillik yubileyi doirasida aeroport Airbus A380ni pierdan birinchi foydalanuvchi sifatida kutib oldi. Maxsus xizmat London Hitrou aeroporti tashqarisida Buyuk Britaniyada birinchi tijorat A380 reysi boʻldi. Yangi pierning uzunligi 240 metr va kengligi 24 metr. Joʻnab ketayotgan yoʻlovchilar eng yuqori qavatda, oʻrta qavatda kelayotgan yoʻlovchilar va birinchi qavatda aviakompaniya va xizmat koʻrsatuvchi agentlar uchun ofis turar joylari joylashgan. Yangi obyekt yettita keng fyuzelyajli samolyotlar uchun havo koʻprikli samolyotlar toʻxtash joyini va 13 ta kichikroq samolyotlar uchun yetarli joyni taʼminlaydi. U Airbus A340-600, Airbus A380, Boeing 747-8 va Boeing 777X kabi „keyingi avlod“ ekologik jihatdan samarali keng fyuzelyajli samolyotlarni qabul qila oladi. Yangi pier Emirates biznes-klassi yoʻlovchilari uchun yangi zalga ega. 2009-yil mart oyida uchish-qoʻnish yoʻlagini kengaytirish rejalari tasdiqlandi.

 2010-yillar 
thumb| 1-terminaldagi asosiy roʻyxatga olish zali
thumb| Uchish zali maydoni
2010-yil sentyabrida 1 va 2-terminallar yagona obyektga birlashtirilgandan soʻng 2011-yilda aeroport „Xalqaro“ni rasmiy nomidan olib tashlab, „Birmingem aeroporti“ga aylanishi eʼlon qilindi. Midlandsda joylashgan marketing agentligi „Birmingem aeroportining bozordagi hozirgi mavqeini, shuningdek, uning kelajakdagi salohiyatini aks ettiruvchi yangi korporativ identifikatsiyani yaratish“ uchun ishga qabul qilindi. Birmingem aeroporti maʼlumotlari shuni koʻrsatadiki, aeroportdan bir soatlik masofada 8 million odam yashaydi, ammo ularning 40% dan kamrogʻi undan foydalanadi. Rebrend aeroportni „bozorda koʻproq koʻrinadigan“ qilishiga umid qilinmoqda. 2010-yil noyabr oyida yangi nom qoʻllanila boshlandi. Yangi logotip, koʻk rangdagi aylanalar va „Salom dunyo“ shiori aeroportning global sayohat markazi sifatidagi yangi joylashuvini aks ettirish uchun yaratilgan.

2011-yil yanvar oyida „Aviatsiya tajribasi va sovgʻalar doʻkoni“ koʻrish galereyasi nomaʼlum muddatga yopildi. Xuddi shu oyda aeroport ikkita terminalini bitta terminal binosiga birlashtirdi, bu esa ikkita qoʻshimcha qavatni qurishni oʻz ichiga oldi. Yangi pastki qavatda yangi kelganlar va tanishish hamda salomlashish zonalari joylashgan, 3-qavat esa Millennium Link va ikkita terminalda yangi markazlashtirilgan xavfsizlik qidiruvi zonasini joylashtirish uchun qurilgan. 2011-yil iyul oyida yangi boshqaruv minorasi qurilishi boshlandi. Yangi boshqaruv minorasi 2012-yil mart oyida qurib bitkazildi; u aeroportning 1939-yilda ochilganidan beri foydalanilgan dastlabki minorasini almashtirdi.

2011-yil 23-fevralda Birmingem aeroporti High Speed 2 (Yuqori tezlik 2) temir yoʻli Londondagi uchish-qoʻnish yoʻlagi sigʻimidagi muammolarga yechim boʻlishi mumkinligini eʼlon qildi. Boshqaruv maʼlumotlariga koʻra, London shahriga Stansted aeroportidan koʻra Birmingemdan tezroq yetib borish mumkin va aeroport yana toʻqqiz million yoʻlovchini qabul qila oladi.

Aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagini kengaytirish va yangi havo harakatini boshqarish minorasini qurish rejalari 2008-yil yanvar oyida Solihal metropolitan tuman kengashiga taqdim etilgan va 2009-yil mart oyida tasdiqlangan. Dastlab, yakunlash maqsadi 2012-yilgi London Olimpiadasi va Paralimpiya oʻyinlari uchun belgilangan edi. 2012-yil 23-aprel kuni aeroportda Olimpiya oʻyinlari boʻyicha tantanali marosim boʻlib oʻtdi. Minorada Olimpiya halqalari ochildi va ularni A45 yoʻlidan va asosiy terminal binosidan koʻrish mumkin edi. Bu London 2012 Olimpiada oʻyinlariga tayyorgarlikni nishonlash uchun edi. Ushbu halqalar Olimpiya oʻyinlari rasman yopilgach, 2012-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlari boshlanishidan oldin olib tashlangan. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi ustidagi ishlar oxir-oqibat 2012-yilning kuzida boshlandi . Uchish-qoʻnish yoʻlagining janubiy qismiga choʻzilishi dastlab A45 Koventri yoʻlini kengaytirilgan qism ostidagi tunnelga yoʻnaltirishni talab qilgan, biroq xarajatlarni kamaytirish uchun u uchish-qoʻnish yoʻlagidan janubga yoʻnaltirildi. 2013-yil yozida havo harakatini boshqarishning yangi minorasi toʻliq ishga tushdi. 2014-yil may oyida 400 metrlik uchish-qoʻnish yoʻlagining kengaytmasi rasman ochildi; toʻliq uzunlik birinchi marta 2014-yil 22-iyulda, China Southern Airlines Birmingem va Pekin oʻrtasidagi birinchi charterini ishga tushirganida foydalanildi.

Kanadalik institutsional investor boʻlgan Ontario oʻqituvchilarining pensiya rejasi 2015-yil boshida aeroportdagi ulushini 48,25% ga oshirdi. Shuningdek, u Bristol aeroportining 100% ga egalik qiladi. Birmingem 2016-yilda 11,6 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, bu aeroport uchun rekord koʻrsatkich boʻlib, u Buyuk Britaniyadagi yettinchi eng gavjum aeroportga aylandi.

2016-yil 28-sentyabrda 100 million funt sterling sarmoya yangi bagajni qayta ishlash tizimi va ikkita yangi avtoturargohga, shu jumladan qoʻyib yuboriladigan avtoturargohga ajratildi.

 2020-yildan beri 
Britaniyaning Flybe mintaqaviy aviakompaniyasi 2020-yil 4-martda maʼmuriyatga kirgunga qadar Birmingemdan Buyuk Britaniya va materik Yevropadagi yoʻnalishlarga keng yoʻnalishlar tarmogʻini boshqargan va shundan soʻng aeroportdan oʻzining shtab-kvartirasi va asosiy ekspluatatsiya bazasi sifatida foydalanishni davom ettirgan . 2020-yilda, COVID-19 pandemiyasi davrida aeroportdagi angarda 12 000 jasadga moʻljallangan vaqtinchalik oʻlikxona tashkil etildi .

2023-yil 13-yanvarda Emirates 2023-yilning 1-iyulidan boshlab Birmingem aeroportiga kunlik reyslarida mashhur Airbus A380 samolyotida parvoz qilishini eʼlon qildi. Ilgari, Emirates 2016-yildan beri Birmingemga parvozlarida Airbus A380 samolyotidan foydalangan, ammo talab kamligi sababli COVID-19 pandemiyasi davrida Boeing 777dan foydalanilgan.

2023-yil yanvar oyida Birmingemda asosiy bazasini saqlab qolgan yuqorida tilga olingan xuddi shu nomdagi aviakompaniyaning vorisi Flybe mintaqaviy aviakompaniyasi maʼmuriyatga kirdi va barcha faoliyatini toʻxtatdi.

 Obyektlar va infratuzilmasi 
Birmingem aeroportining hozirgi terminal majmuasi ikkita eski terminalni Millennium Link orqali bitta katta terminalga birlashtiradi, eski 2-terminalda 1-20 eshiklar va eski 1-terminalda qolgan barcha eshiklar mavjud.

1-terminal 1984-yil 3-aprelda, dastlabki Elmdon terminalida tirbandlikni yengillashtirish uchun yangi terminal qurish rejalaridan oʻn yetti yil oʻtib ochildi (II darajali 2018-yil avgustidan beri roʻyxatga olingan va xususiy va rasmiy reyslar uchun foydalanilgan) . Oʻshandan beri T1 yoʻlovchilar soni va samolyotlar harakatining koʻpayishini hisobga olish uchun bir necha bor uzaytirildi.

Barcha roʻyxatga olish stollari va kirishlar birinchi qavatda joylashgan. Birinchi qavatda markaziy xavfsizlik zonasi, havo tomonidagi doʻkonlar va restoranlar joylashgan.

 Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 

 Yoʻlovchi 
Quyidagi aviakompaniyalar Birmingemga va undan muntazam va charter xizmatlarini amalga oshirmoqdalar:

 Yuk 

 Statistika 

 Yillik statistikasi 
+ YoʻlovchilarNumber of Passengers including domestic, international and transit. ParvozlarNumber of Movements represents total takeoffs and landings during that year. 1997 6 025 485 79 880 1998 6 709 086 88 332 1999 7 013 913 98 749 2000 7 596 893 108 972 2001 7 808 562 111 008 2002 8 027 730 112 284 2003 9 079 172 116 040 2004 8 862 388 109,202 2005 9 381 425 112 963 2006 9 147 384 108 658 2007 9 226 340 114 679 2008 9 627 589 112 227 2009 9 102 899 101 221 2010 8 572 398 95 454 2011 8 616 296 93,145 Manba: Buyuk Britaniya fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi+ Yoʻlovchilar Parvozlar 2012 8 922 539 92 632 2013 9 120 201 95 713 2014 9 705 955 97 346 2015 10,187,122 98 015 2016 11 645 334 113,184 2017 12 983 436 122 067 2018 12 457 051 104 492 2019 12 650 607 109 357 2020 2 869 582 35 647 2021 2 476 584 35 411 2022 9 597 485 71,152 Manba: Buyuk Britaniya fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi

 Eng gavjum yoʻnalishlar 
+Birmingemga va undan eng gavjum yoʻnalishlar (2022) Oʻrni Aeroport Tashilgan yoʻlovchilarOʻzgarishi %2021/22 1 Dublin 673 042 266,2% 2 Dubay 481,136 343,0% 3 Amsterdam 431 304 246,2% 4 Palma de Mallorka 357 627 348,2% 5 Tenerife—Janub 348 888 273,6% 6 Alikante 330 423 257,4% 7 Belfast – Xalqaro 313 843 54,0% 8 Malaga 293 957 255,8% 9 Faro 254,281 265,8% 10 Antaliya 249,111 1266,5% 11 Lanzarote 224 840 270,9% 12 Parij – Sharl de Goll 201 989 267,6% 13 Barselona 201 371 332,3% 14 Frankfurt 196 805 1,5% 15 Glazgo 183 489 209,6% 16 Edinburg 171 501 108,6% 17 Gran Kanariya 157 237 264,0% 18 Dalaman 154,129 1044,0% 19 Istanbul 148,189 351,8% 20 Buxarest 146 024 351,8%

 Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 19 January 1973 (1973-01-19): A Vickers Viscount passenger aircraft G-AZLR inbound from Leeds Bradford Airport suffered a severe port undercarriage failure upon landing.83
 29 November 1975 (1975-11-29): A Beechcraft Baron G-AZUJ was landing in heavy fog at crashed while overshooting on its third attempt to land. All four on board died in the crash.84
 23 February 2006 (2006-02-23): Mahan Air Airbus A310 operating a flight from Tehran, Iran, was involved in a serious incident while on approach to Birmingham International Airport. The aircraft descended to the published minimum descent altitude of 740 ft despite still being 11 nm from the runway threshold. At a point 6 nm from the runway the aircraft had descended to an altitude of 660 ft, which was 164 ft above ground level. Having noticed the descent profile, Birmingham air traffic control issued an immediate climb instruction to the aircraft, however, the crew had already commenced a missed approach, having received a GPWS alert. The aircraft was radar vectored for a second approach during which the flight crew again initiated an early descent. On this occasion, the radar controller instructed the crew to maintain their altitude and the crew successfully completed the approach to a safe landing. The accident investigation determined that the primary cause was use of the incorrect DME for the approach, combined with a substantial breakdown in the Crew Resource Management. Three safety recommendations were made.85
 15 June 2006 (2006-06-15): A TNT Airways cargo 737-300 made an emergency landing at Birmingham with damaged landing gear.86 The aircraft, registration OO-TND, had been flying from Liège in Belgium to London-Stansted. Due to poor visibility at Stansted the flight diverted to East Midlands Airport. As the weather at East Midlands was also poor, the aircraft performed a full autopilot approach. During this approach the autopilot momentarily disengaged causing it to deviate from the course. The aircraft hit the grass to the side of the runway, which caused the right main gear to detach. The crew initiated a go-around, declared an emergency and diverted to Birmingham. After it landed on Birmingham’s main runway, the airport was closed for a number of hours. The pilots were unharmed.87 However, the company ascribed the incident to human error and both pilots were dismissed.88 The official report into the accident highlighted a number of factors contributing to the accident – poor weather forecast information; a message passed from the Air Traffic Control to the aircraft at an „inappropriate“ time; the pilot accidentally disconnecting the autopilot when attempting to respond to the message; the pilot losing „situational awareness“ and failing to abort the landing.89 Follow this link for a more detailed report and Official reports from the AAIB.
 19 November 2010 (2010-11-19): A Cessna Citation aircraft, registration G-VUEM, crashed at Birmingham Airport during final approach in thick fog. Reports from West Midlands Police were that there were two casualties, one critical. The aircraft was bringing a human liver from Belfast Airport, for a transplant operation which was subsequently completed successfully.91 The airport reopened at around midday the following day. Follow this link for a more detailed report and Official reports from the AAIB.
 16 June 2018: A Norwegian Air International Boeing 737-800 was travelling from Keflavik Airport to Madrid Airport when a hydraulic failure was reported. A hydraulic leak was seen from the left gear so the crew decided to divert the aircraft to Birmingham Airport. Tyre debris was seen exploding around during the landing along with small flames. The aircraft stopped on the runway and everyone on board was safely taken off. Flights from Birmingham Airport were cancelled for 4 hours due to this incident.

 Xavfsizlik hodisalari 

 2007-yil 6-iyun: Tonight with Trevor McDonald teledasturi olti oy davomida Birmingem aeroportida jiddiy xavfsizlik kamchiliklarini fosh qildi. Xavfsizlik pudratchisi „ICTS UK Ltd“da ishlaydigan 15 nafar xodim qoʻpol xatti-harakatlari uchun ishdan olindi va keyinchalik ishdan boʻshatildi. Xavfsizlik xodimlari navbatchilik paytida uxlab yotgan holda, rentgen skanerlarini ishlatganda jurnal oʻqiyotgani, samolyotni qoʻriqlanmagan holda qoldirgani va qoʻshimcha xavfsizlik tekshiruvi uchun yuborilgan sumkalarga eʼtibor bermagani, shuningdek, xodimlarning kamligi tasvirlangan. Xavfsizlikning buzilishi shunchalik jiddiy hisoblanganki, AQSh Kongressi ichki xavfsizlik qoʻmitasi raisi Benni Tompson bu haqda Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressida izoh berdi va Birmingem aeroportiga va undan barcha parvozlarni toʻxtatishni tavsiya qildi. ICTS dasturda koʻrsatilgan xodimlarni oʻz xatti-harakatlari uchun ishdan boʻshatdi, lekin baribir bu kadrlar muammolarni „boʻrttirib koʻrsatish va shov-shuv koʻrsatish uchun uydirilgan“ deb daʼvo qildi.
 2009-yil 8-iyun: Gʻarbiy Midlands politsiya vertolyoti (G-WMAO) oʻt qoʻyuvchilar tomonidan yoʻq qilindi va keyinchalik hisobdan chiqarildi. Bir yil oʻtgach, G-WMAO ga oʻxshash yangi Eurocopter EC135 Farnboro havo koʻrgazmasida Gʻarbiy Midlands politsiyasiga topshirildi. Keyinchalik politsiya vertolyoti atrofidagi xavfsizlikni yaxshilash uchun minglab funt sarflandi.
 2014-yil 17-iyul: Jamoatchilik aʼzosi bagaj karuselining teshigi orqali emaklab oʻtib, aeroportning asfalt perroniga chiqib, terminalning cheklangan hududi orqali aerodromga chiqdi va keyin Lufthansa Embraer 195 samolyoti bortiga chiqdi. Keyinchalik u jarimaga tortildi.

 Yer usti transporti 
thumb| Birmingem xalqaro temir yoʻl vokzali
right|thumb| Havo-temir yoʻl aloqasi temir yoʻl vokzallarini aeroportga qoʻshib, yoʻl va shkiv tizimi bilan boshqariladi
right|thumb| Taklif etilayotgan „Birmingem almashinuvi“

 Jamoat transporti 

 Temir yoʻl 
Birmingem aeroportiga Birmingem xalqaro temir yoʻl vokzali xizmat koʻrsatadi. Vokzal Birmingem va London oʻrtasidagi Gʻarbiy Sohil magistral liniyasida joylashgan va poezdlar West Midlands Trains, Avanti West Coast, Transport For Wales va CrossCountry tomonidan boshqariladi. Temir yoʻl vokzali va aeroport terminali oʻrtasidagi kirish bepul Air-Rail Link orqali amalga oshiriladi.

 Tavsiya etilgan High Speen 2 
High Speed 2 temir yoʻl liniyasining 1-bosqichi doirasida aeroport va Milliy koʻrgazma markaziga xizmat koʻrsatish uchun Birmingem almashinuvi deb nomlangan yangi temir yoʻl bekati quriladi. Bekat M42 avtomagistralining narigi tomonida quriladi va aeroportga „tezkor tranzit odamlarni koʻchirish“ yordamida ulanadi. Hozirda High Speed 2 ni 2029-yilgacha yakunlash rejalashtirilgan.

 West Midlands metrosi 
Gʻarbiy Midlands metrosining Edgbastondan Birmingem aeroportiga yangi 3-qatorni amalga oshirish rejalashtirilmoqda, bu Birmingem almashinuvi, Birmingem xalqaro va Birmingem aeroportini A45 boʻylab 30 daqiqada Birmingem shahar markaziga bogʻlaydi.

 Avtobus 
National Express West Midlands Birmingem aeroportiga, X1 Birmingem shahri markaziga va Koventriga va X12 Chelmsley Vud va Solihalga boradigan asosiy avtobus yoʻnalishlarini boshqaradi. Boshqa kichik operatorlar ham aeroportga qatnaydi. Avtobus bekatlari Birinchi terminal tashqarisida joylashgan. Aksariyat avtobuslar National Express West Midlands tomonidan boshqariladi.

National Express Coaches Birmingem aeroportiga yoki Birmingem avtovokzaliga boradigan yoʻlda turli xil shaharlararo avtobuslarni boshqaradi.

 Taksi 
Qora taksilar terminalning kelish zonasidan tashqaridagi taksi toʻxtash joyida oʻz xizmatlarini taklif qiladi.

 Avtomobil 
Birmingem aeroportiga shimoldan va janubdan M42 avtomagistralining Oltinchi chorrahasi orqali kirish mumkin. Birmingem shahar markazidan A45 toʻgʻridan-toʻgʻri aeroportga boradi. Baʼzi hududlarda toʻxtash uchun toʻlovlar juda qisqa vaqtga ham qoʻllanadi, aeroportdan uzoqroqda joylashgan joylar aeroport yaqinidagilarga qaraganda arzonroq.

 Velosiped 
Mavjud yagona velosiped yoʻli janubga, Solihal tomon harakatlanadigan A45 ustidan boradi. Biroq, Birmingem aeroporti velosipedchilar uchun „tavsiya etilgan marshrutlarni“ eʼlon qildi. Terminal yaqinida bepul qisqa muddatli velosiped toʻxtash joyi mavjud. Uzoqroq qolish uchun velosipedlar haq evaziga chap bagajda saqlanishi kerak.

 

 

 
 Airport Consultative Committee 
 Birmingham Airport Maglev 1984 – 1995
 Birmingham Airport companies grouped at OpenCorporates
 Opening ceremony, 1939 Pathé Newsreel
Turkum:Webarxiv andozasi wayback i
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Angliya aeroportlari