Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Giperdeformatsiya

Yadro fizikasida giperdeformatsiya — yadroning juda choʻzilgan shakli va juda yuqori burchak momentiga ega boʻlgan atom yadrosining nazariy jihatdan bashorat qilingan holatlari. Kamroq choʻzilgan holatlar, superdeformatsiya yaxshi kuzatilgan, ammo giperdeformatsiyaning eksperimental dalillari ancha cheklangan. Giperdeformatsiyalangan holatlar esa nisbati 3: 1 ga toʻgʻri keladi. Ular potentsial energiya yuzasida uchinchi minimal, ikkinchisi superdeformatsiyani keltirib chiqaradi va birinchi minimal normal deformatsiyadan kelib chiqadi. Giperdeformatsiya 107Cd da topilishi taxmin qilinmoqda.

 

 Adamian, G. G.; N. V. Antonenko; Z. Gagyi-Palffy; S.P. Ivanova; R. V. Jolos; Yu. V. Palchikov; W. Scheid; T.M. Shneidman; A.S. Zubov (2007). "Nuclear Molecular Structure". Collective Motion and Phase Transitions in Nuclear Systems: Proceedings of the Predeal International Summer School in Nuclear Physics (illustrated ed.). World Scientific. p. 483
 Schunck, N.; Dudek, J.; Herskind, B. (May 2007). "Nuclear hyperdeformation and the Jacobi shape transition". Physical Review C.
 Abusara, H.; Afanasjev, A. V. (2009). "Hyperdeformation in the Cd isotopes: A microscopic analysis". Physical Review C. American Physical Society.
Litva banki

right|thumb| Litva bankining bosh qarorgohi Gediminas prospektida, 1889-1891 yillarda Yuzef Montvil buyrugʻi bilan qurilgan.
thumb| Yuqoridan koʻrinishi
Litva banki Litva Respublikasining markaziy banki hisoblanadi. Litva banki Yevropa Markaziy banklar tizimining aʼzosidir. Bank raisi - Gediminas Shimkus. 2015-yilgacha Litva banki mamlakatning sobiq milliy valyutasi litni boshqarish uchun masʼul edi. Litva 2015-yil 1-yanvarda yevroni qabul qilgandan soʻng, u Yevrotizimning bir qismiga aylandi.

 Birlamchi funksiyalari 
Bankning rasmiy veb-saytiga koʻra, Litva banki quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi:

 narx barqarorligini saqlash,
 pul-kredit siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish;
 Davlat Gʻaznachiligi agenti sifatida faoliyat yuritadi.

Yevropa Markaziy banklar tizimining aʼzosi sifatida Litva banki yevrozona monetar siyosatini shakllantirish va amalga oshirishda ishtirok etadi.

 Bank rahbariyati 
Litva banki direktorlari :

 Vladas Yurgutis (1922—1929)
 Vladas Stashinskas (1930—1939)
 Yuozas Tubyalis (1939)
 Yuozas Paknis (1939—1940)

Litva banki boshqaruvi raislari: 

 Bronyus Povilaytis (1990)
 Vilyus Baldishis (1990—1993)
 Romualdas Visokavichyus (1993)
 Kazis Ratkyavichyus (1993—1996)
 Reynoldiyus Sharkinas (1996—2011)
 Vitas Vasilyauskas (2011—2021)
 Gediminas Shimkus (2021-yildan)

 Boshqaruvi va tuzilmasi 
Bank rais, raisning ikki nafar oʻrinbosari va ikki a’zodan iborat Boshqaruv kengashi tomonidan boshqariladi.

Litva banki rasmiy veb-saytiga koʻra, bank Nazorat xizmati tomonidan boshqariladi va oʻnta boshqarma: Iqtisodiyot, statistika, bozor operatsiyalari, xalqaro munosabatlar, toʻlov tizimlari, naqd pul, buxgalteriya hisobi, axborot texnologiyalari, umumiy xizmatlar va xavfsizlik boshqarmalari, oltita avtonom boʻlinma (ichki audit, yuridik, tashkiliy va xodimlar, umumiy va jamoatchilik bilan aloqalar, risklarni boshqarish) hamda Litva bankining Kaunas va Klaypedadagi filiallari mavjud.

 Yana qarang 

 Litva liti
 Yevropa markaziy banki

 

 

 Litva banki 

Turkum:Markaziy banklar
Turkum:Yevropa Ittifoqi iqtisodiyoti
Turkum:Yevropa Ittifoqi
Turkum:Yevropa Markaziy banklar tizimi
Turkum:Yevropa bank nazorati
Pomidorli shoʻrva

right|thumb| Pomidor shoʻrva
Pomidor shoʻrva — pomidordan tayyorlangan sabzavotli shoʻrva. Koʻpincha boshqa taomlarni tayyorlash uchun tarkibiy qismi sifatida ishlatiladi. Odatda yangi pomidor boʻlaklaridan yoki pomidor pyuresidan tayyorlanadi. Qoʻshma Shtatlarda shoʻrvaning konservalangan versiyasi juda mashhur va odatda Kempbell shoʻrvasiga qo‘shiladi. Buyuk Britaniyada Heinz pomidor shoʻrvasi eng mashhur shoʻrvalardan biridir.

Pomidor shoʻrvasini smetana, kraker, pishloq bilan birga iste‘mol qilinadi Uni kukun shaklida ham sotib olish mumkin.

Amerikalik bastakor Robert Eshli pomidor shoʻrvasidan ilhomlanib, „Atalanta“ operasining bir qismi boʻlgan „Imperiya“ ni yozgan.

 Tayyorlangan taomlarning xilma-xilligi 
Savdoda pomidor shoʻrvaning turli shakllari mavjud, jumladan, konservalangan, quyultirilgan va kukun. „Pomidor“ Campbell shoʻrva kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan eng yaxshi uchta shoʻrvadan biridir.

 

Turkum:Pomidorli taomlar
Qalayet bandora

Qalayet bandora (arab : qlạyẗ bndwrẗ ạ̉w msqẗ bndwrẗ, „pomidor panasi“)Also known as jez mez (Arabic: جز مز) in Palestine. Iordaniya va Falastin oshxonasi taomi. Asosiy tarkibiy qismlari pomidor, piyoz, achchiq qalampir (odatda serranos yoki jalapen), tuz. Taomni tayyorlash uchun zaytun moyi katta idishda qizdiriladi. Piyoz, qalampir, pomidor kub shaklida toʻgʻraladi. Keyin piyoz qozonga tashlanadi va qizargunga qadar qovriladi, bunda soʻng mahsulotlar qoʻshiladi va birgalikda qovuriladi. Qalayet bandorasi odatda issiq pita noni bilan isteʼmol qilinadi, bu esa uni yigʻish uchun ishlatiladi.

Taomning koʻp mavjud, ular goʻsht (qiyma mol goʻshti yoki mol goʻshti yoki qoʻzichoq goʻshti), qovurilgan tuxum yoki sarimsoq bilan tayyorlanadi.

U Iordaniyaning „non savatini“ tashkil etuvchi Oʻlik dengizni oʻrab turgan Gʻor al-Safi va Gʻor al Mazraa qishloq hududlarida paydo boʻlgan deb taxmin qilinadi. Iordaniya vodiysining bu hududlaridagi issiq iqlim pomidor yetishtirish uchun juda mos keladi.

 

Turkum:Pomidorli taomlar
Turkum:Arab oshxonasi
Turkum:Iordaniya oshxonasi
Jallab

right|thumb| Jallab choyi
Jallab ( / ALA-LC : jallāb) Yaqin Sharqda karob, xurmo, uzum shinnisi va atirgul suvidan tayyorlangan meva siropi turiJallab — A Refreshingly Sweet Summer Drink in Honest Cooking. Jallab Falastin, Suriya, Iordaniya, Livan va Misrda juda mashhur. U asosan uzum shinnisi, grenadin siropi va atirgul suvidan tayyorlanadi, soʻngra arab tutatqisi bilan dudlanadi. Odatda ezilgan muz va qaragʻay yongʻoqlari va mayiz bilan sotiladi.

 

Turkum:Suriya oshxonasi
Turkum:Alkogolsiz ichimliklar
Turkum:Iordaniya oshxonasi
Turkum:Iroq oshxonasi
Katta chumchuq

Katta chumchuqframelesslink=|alt=|framelessLeast Concern  (IUCN 3.1)BirdLife International (2016). „Passer motitensis“. IUCN Red List of Threatened Species. 2016: e.T22736005A95122793. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22736005A95122793.en. Retrieved 12 November 2021.Ilmiy tasniflashHayvonlarXordalilarQushlarPasseriformesPasseridaePasserP. motitensisBinar nomiPasser motitensis(Smith, 1836)Clancey, P. A. (1964). 

Katta chumchuq (Passer motitensis), shuningdek, janub chumchugʻi sifatida ham tanilgan, janubiy Afrikaning oʻrmonli savanna hududida uchrovchi qush turi.

Bu chumchuqning uzunligi 15-16 sm. Uning toji kulrang orqasi va boʻynida qizil dogʻlari bor.

Ilgari baʼzi maʼmurlar Afrika qitʼasidagi bu turni va unga bogʻliq boʻlgan bir qancha turlarni Kabo-Verdedagi Iago chumchugʻi bilan bir xil tur deb hisoblagan. BirdLife International Sokotra chumchuqini, Keniya chumchuqini, Kordofan chumchuqini va Shelli chumchuqlarini alohida tur sifatida tan oladi.
Ah! perfido

„“ (Eh, aldoqchi!) (tartib raqami 65) — Ludwig van Beethoven tomonidan bastalangan soprano va orkestr uchun moʻljallangan konsert ariyasi. Dramatik sahna Pietro Metastasioning Achille in Sciro asaridan olingan C major bilan boshlanadi. „Per pietà, non dirmi addio“ (Afsus, menga oq yoʻl tilama!) ariyasi E-flat major notasida chalingan va uning matni muallifi nomaʼlum. Spektakl davomiyligi 14 daqiqani tashkil qiladi.

 

 

Turkum:Ludwig van Beethoven kompozitsiyalari
Turkum:Kompozitsiyalar
Toʻtiqush chumchuq

Parrot-billed sparrowframelessTo‘tiqush chumchuqlink=|alt=|framelessLeast Concern  (IUCN 3.1)BirdLife International (2016). „Passer gongonensis“. IUCN Red List of Threatened Species. 2016: e.T22718243A94573412. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22718243A94573412.en. Retrieved 12 November 2021.Ilmiy tasniflashHayvonlarXordalilarQushlarPasseriformesPasseridaePasserP. gongonensisBinar nomiPasser gongonensis(Oustalet, 1890)
Toʻtiqush chumchuq (Passer gongonensis) Sharqiy Afrikaning qurgʻoqchil pasttekisliklarida uchraydi. Uzunligi , og‘irligi , bu chumchuqlar turkumining eng katta vakili.

 

Turkum:Qushlar
Aleksandr Yanovskiy

Aleksandr Arkadevich Yanovskiy (1952-yil 1-noyabr) – sovet futbolchisi, darvozabon va rossiyalik murabbiy. Futbolchi Igor Yanovskiyning amakisi.Igor Yanovskiy: „Loko“ pri Syomine obryol stabilnost

 Futbolchilik faoliyati 
U eng yuqori saviyada Orjonikidzening „Spartak Orjonikidze“, Rostovning „Rostov-na-Donu“ SKA, Moskvaning „Lokomotiv“, Toshkentning „Paxtakor“, „Sohibkor“ klublarida oʻynagan.

1979-yilda tasodifan u Dneprodzerjinsk osmonida samolyot halokatida jarohat olib, zaxira jamoasi bilan birga Minskka uchib ketganligi sababli tasodifan „Paxtakor“ ning asosiy jamoasi bilan birga oʻlimdan qutulib qoldiChernaya data.

 Murabbiylik faoliyati 
1991-yildan beri „Alaniya“ klubida murabbiy boʻlib ishlagan.

2009-yil 10-avgustda Yanovskiy murabbiy Valeriy Petrakov chetlatilganidan soʻng „Alaniya“ klubida bosh murabbiyi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi, ammo ertasigayoq Mircha Rednik jamoaning yanggi bosh murabbiyi boʻldi.

 

Turkum:1952-yilda tugʻilganlar
Turkum:1-noyabrda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar

Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol darvozabonlari
Turkum:Sohibkor futbolchilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:FC Spartak Vladikavkaz futbolchilari
Turkum:FC SKA Rostov-on-Don futbolchilari
Turkum:FC Lokomotiv Moskva futbolchilari
Turkum:Rossiyalik futbol murabbiylari
Turkum:FC Spartak Vladikavkaz murabbiylari
Turkum:Rossiya Premyer-ligasi murabbiylari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Chelfray

Chelfray — kub shaklida kesilgan qoʻzichoq goʻshti, kartoshka, pomidor, mayda toʻgʻralgan yashil bulgʻor qalampiri va achchiq qalampir, tabga koʻra tuz va qora murch va boshqa aralash ziravorlardan tayyorlangan taom.

 

Turkum:Iroq oshxonasi
Aditya Singx Rajput

Category:Articles with hCards

Aditya Singx Rajput (1990-yil 19-avgust – 2023-yil 22-may) hind televideniasi aktyori boʻlib, hind telekoʻrsatuvlari va Bollivud filmlarida turli reklama va rollarni ijro etgan. 

Rajput 1990-yil 19-avgustda Dehlida tugʻilgan. Faoliyatini 11 yoshida boshlagan. U 2023-yil 22-mayda 32 yoshida Mumbayda olamdan oʻtdii 

 Ishlar 

 Filmlar

 2006-yil - Biz doʻstmiz
 2008-yil - Aadi King
 2010-yil - Onam va dadam: Hayotiy sevgi 
 2016-yil - Sevishganlar

 Televizion

 

 

 

 
Turkum:Dehli aktyorlari
Turkum:Hind kino aktyorlari
Turkum:Hind televideniyasi aktyorlari
Turkum:Hindistonlik televidenie aktyorlari
Turkum:2023-yilda vafot etganlar
Turkum:1990-yilda tugʻilganlar
Keniya–Venesuela munosabatlari

Keniya–Venesuela munosabatlari Keniya va Venesuela oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar sanaladi. Ikkala davlat ham 77 guruhi va Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzosi hisoblanadi.

 Tarixi 
1970-yil aprel oyida Keniya va Venesuela diplomatik munosabatlar oʻrnatdiConmemoran en Nairobi 50 años de relaciones diplomáticas entre Venezuela y Kenia (in Spanish). Ikki davlat oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatilganidan beri aloqalar, Birlashgan Millatlar Tashkiloti kabi koʻp millatli tashkilotlarda amalga oshirildi.

2009-yil sentyabr oyida Keniya vitse-prezidenti Kalonzo Musyoka Isla de Margaritada boʻlib oʻtgan 2-Afrika-Janubiy Amerika sammitida ishtirok etish uchun Venesuelaga tashrif buyurdi. Ikki davlat oʻrtasida energetika va neft sanoati sohasidagi hamkorlikni hamda uglevodorodlarni qazib olish, saqlash, tashish, qayta ishlash va taqsimlash sohalarida hamkorlikni rivojlantirish va rivojlantirish maqsadida Energetika sohasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim imzolandi.

2012-yilda Venesuelaning Keniyadagi elchisi vazifasini bajaruvchi Olga Fonseka ikki haftadan soʻng elchixona qarorgohida oʻlik holda topilgan edi. Taxminlarga koʻra, qarorgoh xodimlari Fonsekaning oʻtmishdoshi tomonidan jinsiy zoʻravonlikdan shikoyat qilgan va Fonseka ichki tergovni bostirish uchun xodimlarni ishdan boʻshatishga harakat qilgan. Fonsekaning oʻlimiga kim sababchi boʻlganligi va aniq sabablar nomaʼlumligicha qolmoqdaLa trama detrás de la muerte de la embajadora venezolana en Kenia (in Spanish).

Venesuela hukumati Kakamega va Kajiado okrugida boshlangʻich maktablar qurish, shuningdek, loyihaning muvaffaqiyati va davomli hamkorlikni kafolatlash uchun oʻquv materiallari bilan taʼminlash bilan "Afrikadagi maktabga homiylik qilish" tashabbusini ilgari surdi. Bir necha keniyalik talabalar, shuningdek , Gran Mariscal de Ayacucho jamgʻarmasi (Fundayacucho) stipendiya dasturi doirasida Venesuela universitetlarida ilgʻor taʼlim olish uchun Venesuelaga borishdi. Venesuela hukumati Keniyaning bir qancha okruglarida barqaror guruch ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatladi.

2020-yil aprel oyida ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilganiga 50 yil toʻldi.

2023-yil yanvarida Venesuelaning sobiq diplomati Duayt Sagaray Keniya sudi tomonidan 2012-yilda elchi vazifasini bajaruvchi Fonsekani oʻldirishda aybdor deb topildiKenyan court convicts Venezuelan diplomat for envoy's murder. 

 Diplomatik missiyalar 

 Keniya Braziliya, Braziliyadagi elchixonasidan Venesuelaga akkreditatsiya qilinganEmbassy of Kenya in Brazil. 
 Nayrobida Venesuelaning elchixonasi borEmbassy of Venezuela in Nairobi. 

 

Turkum:Venesuela
Turkum:Keniya
Zirkmozor ziyoratgohi

Zirkmozor ziyoratgohi — Chortoq tumanining Arbagʻish qishlogʻida joylashgan qadamjo. Xalq orasida boshqa ziyoratgohlar kabi bu joy borasida ham turli xil rivoyatlar mavjud. Bunga koʻra, paygʻambar Muhammad vafotidan oldin oʻzining qimmatbaho toʻnini Sulton Voizga meros qilib qoldirgan. Shuningdek, paygʻambar toʻnini egasiga topshirish vazifasini oʻzining yaqinlariga vasiyat qilib qoldirgani aytiladi. Paygʻambar vafotidan soʻngra bu toʻnni Sulton Voizga topshirish vazifasi Muhammadning kuyovi Aliga berilgan. Ali Sulton Voizni axtarib Zirkmozorga kelgani va oʻsha yerda namoz oʻqigani xalq orasida rivoyat qilib kelinadi. Bu rivoyatga koʻra Ali namoz oʻqiyotib boshini qoʻygan joyda daraxt, hassasini sanchib qoʻygan joydan esa buloq chiqqan. Bu joy xalq orasida Alining qadami yetgan muqaddas joy sifatida bilinadi. 

 

Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar
Turkum:Ziyoratgohlar
Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar
Turkum:Chortoq tumanidagi ziyoratgohlar
Akobir Toʻrayev

Akobir Toʻrayev (1996-yil 3-noyabrda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik professional futbolchi, Qirgʻiziston Premer-ligasining "Neftchi" klubi hujumchisi.

 Klub faoliyati 
Toʻrayev futbolchilik faoliyatini 2012-yilda „Buxoro“ning U21 jamoasida boshlagan, 2013-yilda esa klubning katta jamoasiga oʻtgan. Keyinroq 2016-yilda Toshkentning „Paxtakor“ klubiga ijaraga berildi. U Osiyo Chempionlar Ligasida „Paxtakor“ning „Al-Jazira“ ga qarshi oʻyinida (3:0) ham ishtirok etdi. „Paxtakor“da ijara muddatini tugatib, keyingi mavsumda oʻzining klubi „Buxoro“ga qaytdi.

Toʻrayev 2018/19-yilgi mavsum oxirigacha „Buxoro“ tarkibida boʻlgan. Klubdagi faoliyati davomida u 20 uchrashuvda 3 ta gol urgan. 2019-yilda u chet elda yangi sinovga yoʻl oldi va Bangladeshning Rahmatganj MFS jamoasiga qoʻshildi. U Oʻzbekistonga qaytgunga qadar Bangladesh klubi safida 10 ta oʻyinda ikkita gol urdi. U 2020-yil avgust oyida „Mash’al Muborak“ klubi bilan shartnoma imzolagan, biroq oʻyin vaqti yetishmagani uchun 2021-yilning yanvarida Tojikistonga koʻchib oʻtgandi. U Tojikiston oliy ligasi vakili „Esxata Khujand“ klubi safida 15 oʻyinda maydonga tushib, sakkizta gol urdi va golli uzatmani amalga oshirdi.

Akobir 2021-yil 30-avgustda „TRAU“ jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzoladi, unda 2021-22 I-liga dekabr oyining oxirgi haftasidan boshlandi. U klubdagi ilk golini 2022-yil 3-mart kuni „Sreenidi Dekanga“ jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan. 2022-yil Qirgʻiziston chempionati vakili "Neftchi" klubi bilan shartnoma imzoladi. 2023-yil 15-iyulda Ravshan Kulob bilan shartnoma imzolaganini e'lon qildi.

 Yutuqlar 

 Jamoaviy 
 AFC U-17 Osiyo Kubogi chempioni: 2012

Rahmatgonj MFS

 Federatsiya kubogi ikkinchi oʻrin: 2019

Paxtakor Toshkent

 Oʻzbekiston Superkubogi ikkinchi oʻrin: 2016

 Individual 

 Yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi: 2013

 

 

 Akobir Toʻrayev Flashscore saytida
 Akobir Toʻrayev Transfermarkt saytida
 Akobir Toʻrayev Soccerway saytida

Turkum:1996-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Buxoro klubi futbolchilari
Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari
Turkum:Rahmatganj MFS futbolchilari
Turkum:Neftchi Qoʻchqor-ota futbolchilari
Turkum:TRAU FC futbolchilari
Turkum:FC Eskhata futbolchilari
Turkum:FC Ravshan Kulob futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Turkum:Bangladesh Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:I-Liga futbolchilari
Turkum:Qirgʻiziston Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Turkum:Bangladeshdagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Hindistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Qirgʻizistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Tojikistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar haqidagi maqolalar
Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Futbol boʻyicha 1956-yilgi SSSR xalqlari yozgi spartakiadasi

1956-yil SSSR xalqlarining yozgi Spartakiadasining futbol turniri 1956-yil 2-avgustdan 16-avgustgacha Moskvada boʻlib oʻtgan. Musobaqada 18 ta jamoa ishtirok etgan. Turnir olimpiya tizimi boʻyicha oʻtkazilgan.

Musoboqa SSSR futbol boʻyicha milliy terma jamoasi uchun 1956-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlariga tayyorgarlik musobaqasi edi. Sovet terma jamoasi 1956-yil iyul oyida Isroil milliy terma jamoasiga qarshi pley-off oʻyinida gʻalaba qozonib, Olimpiya turniriga yoʻllanma olgan (1956-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida futbol uyushmasi — Erkaklar saralash). Sovet Ittifoqi terma jamoasi Moskva shahri jamoasi nomi ostida musoboqada ishtirok etgan.

Turnir boshlanishidan oldin, 1956-yil 16-iyulda Karelo-Fin Sovet Sotsialistik Respublikasi oʻz maqomini ittifoq respublikasidan Rossiya SFSR avtonom respublikasiga oʻzgartirib, Rossiya SFSR jamoasi tarkibiga qoʻshilgan. Shunga qaramay, Karelo-Finlyandiya SSR jamoasi turnirda qatnashishda davom etgan.

 Jamoalar tarkibi 

 1/16 final 

 1/8 final 

 1/4 final 

 5-8 oʻrin uchun 

 5-6 oʻrin uchun 

 7-8 oʻrinlar uchun 

 9-18 oʻrinlar uchun 
 2-tur 

 3 tur (9—14-oʻrin uchun) 

 4-tur (9—11-oʻrinlar uchun) 

 5-tur (9—10-oʻrinlar uchun) 

 12-14 oʻrinlar uchun 
 4-tur 

 5-tur 12-13 oʻrinlar uchun oʻyin 

 15-18 oʻrinlar uchun oʻyinlar 
 3-tur 

 4-tur. 15-16-oʻrinlar uchun oʻyin 

 5-tur. 17-18-oʻrinlar uchun oʻyin 

 1/2 final 

 Uchinchi oʻrin uchun oʻyin 

 Final 

Moskva: GK 16Boris RazinskiyDF 2Nikolai TishchenkoDF 3Anatoliy BashashkinDF 4Mikhail OgonkovMF 5Aleksei ParamonovMF 6Anatoli MaslyonkinFW 7Boris Tatushin FW 8Valentin Ivanov FW 9Eduard StreltsovFW 10Sergei Salnikov (c) FW 15Ivan MozerZahira tarkib:FW 11Anatoli Ilyin Murabbiy:Gavriil KachalinGruziya SSR: GK 1Mikhail PirayevMF 5Aleksandr KotrikadzeDF 3Niyazbey DzyapshipaDF 4Givi KhocholavaMF 14Shota IamanidzeMF 6Avtandil Gogoberidze (c)FW 7Boris Khasaya FW 8Konstantin GagnidzeFW 10Zaur KaloevFW 9Andrei ZazroyevFW 11Avtandil Ch'k'uaseliZahira tarkib:Murabbiy:Gaioz JejelavaGRUZIYa — ROSSIYa PODTYeKST — FUTBOLNIY VSYe MATChI NA UROVNYe SBORNIX. http://www.sport-express.ru. 11 October 2002
OʻYIN RASMLARI
 Yordamchi hakamlar:OʻYIN QOIDALARI
 90 daqiqa.
 Agar kerak boʻlsa, 30 daqiqa qoʻshimcha vaqt.
 Agar hisoblar teng boʻlsa, penaltilar seriyasi.

 

 

 SSSR XALQLARI I SPARTAKIADASI 1956-yil

 SSSR xalqlarining birinchi Spartakiadasi (I SPARTAKIAD NARODOV SSSR 1956-yil). Vladimir Glubokov website.

 1956-yil mavsumi at FootballFacts.ru

Turkum:SSSR xalqlari Spartakiadasida futbol
Turkum:1956-yilda Sovet Ittifoqida futbol
Turkum:1956-yilgi SSSR xalqlarining yozgi Spartakiadasi
Turkum:Moskvadagi futbol musobaqalari
Salfetka

right|thumb|282x282px| Qogʻoz salfetkalar
Salfetka  — kundalik hayotda va uy xoʻjaligida yuzadan turli xil moddalarni olib tashlash uchun ishlatiladigan toʻrtburchak (kamroq boshqa shakllar) shakldagi mato yoki toʻqilmagan materialdir. Ularning asosiy vazifasi ishlov berilgan yuzaning tozaligini taʼminlash uchun tartibsizlik va namlikni olish hisoblanadi.

 Salfetkalar 

 Materiallar boʻyicha 

 Qogʻoz — asosan ovqatlanish jarayonida ishlatiladi va lablarni, ogʻizni yog ' va boshqa oziq-ovqat ifloslantiruvchi moddalardan tozalash uchun xizmat qiladi. Baʼzi qogʻoz salfetkalar, shuningdek, uy sharoitida yuzalarni chang va ifloslikdan tozalash uchun ishlatiladihttps://ru.wikisource.org/wikiЭнгельмейер П. К. Бумажные изделия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..
 Mato — turli matolardan (paxta, zigʻir, sintetik mato va boshqalar). Ular asosan stol oʻrnatish va sirtlarni tozalash uchun ishlatiladi. Ovqatlanish stoli uchun mato salfetka, baʼzan esa bir kolba ichi mato salfetka bilan bezatilgan. Dantelli salfetkalar ushbu toifaga kiradi.
 Toʻqilmagan — viskoza yoki polimer. Odatda bir martalik, ular maqsadga qarab turli xil kompozitsiyalarning eritmalari bilan singdirilgan muhrlangan qadoqlarda ishlab chiqarilishi mumkin.
 Tuksiz — har xil materiallardan tayyorlangan va ularning yuzasidan tuklar olib tashlaydigan maxsus ishlov berilgan hisoblanadi. Ular asosan optik sirtlarni tozalash uchun ishlatiladi — linzalar, nometall va shunga oʻxshashlar, shuningdek, turli ekranlar, ayniqsa, suyuq kristalli monitorlar.
 Mikrofiber — salfetkalar maxsus kimyoviy tarkibga ega boʻlgan mikrofiberdan tayyorlanadi. Ushbu salfetkalar tabiiy kapillyarlar suv va ozuqa moddalarini tortib olganidek, sirtdan kirni ham tortadi.
 Asbestli salfetkalar — ular endi ishlatilmaydi. Ular asbest tolasidan qilingan. Oziq-ovqat uchun ishlatiladi. Yonuvchan emas, bu ularni kalsinlash orqali tozalash uchun ishlatilgan. Tarixdan maʼlumki, bunday salfetkalar Yaqin Sharq monarxlari sudlarida ishlatilgan. Ushbu turdagi salfetkalarning qimmatligi tufayli oddiy odamlar foydalanish imkoniyatiga ega emas edi.

right|thumb| Oʻramdagi salfetkalar

 Qoʻllash sohasi boʻyicha 

 Kosmetik (gigiyenik, intim) — aromatik moddalar bilan oldindan singdirilgan va deodorantlar bilan bir xil maqsadga xizmat qiladi. Ular asosan muhrlangan qadoqlarda saqlanishi kerak.
 Salfetkalar — yogʻlarning yengil erituvchisiga oldindan namlangan salfetkalar (koʻpincha izopropil spirti ishlatiladi). Tozalash salfetkalari eshik tutqichlari, klaviaturalar, kompyuter sichqonchalari va shunga oʻxshash narsalarni tozalash uchun ishlatiladi. Muhrlangan qadoqlarda saqlanishi kerak.
 Idishlarni yuvish uchun abraziv — sintetik boʻlaklar (neylon, teflon va boshqalar) qalinligi taxminan 5 mm boʻladi. Ushbu turdagi salfetkalar metall, shisha va keramika yuzalariga zarar yetkazmasdan kirni samarali ravishda olib tashlashga imkon beradi. Biroq, baʼzi turdagi plastmassalar artib olingandan keyin shikastlanishi mumkin.

 Yana shuningdek 

 Rag
 Tualet qogʻozi
 Tenugui — sochiqning yapon turi.
 Dantelli choyshab

 
Turkum:Tozalik
Turkum:Lugʻat
Muhammad al-Bagʻviy (Abulahvas)

Muhammad ibn Hayyon al-Bagʻviy (hijriy 227-yil (milodiy 842-yil)da vafot etgan) — oʻta samimiy va ishonchli inson boʻlgan. Bag‘dodda yashagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.
Muhammad al-Bamijkasiy

(Abu Bakr) Muhammad ibn Abdulloh ibn Ibrohim ibn Abdulloh ibn Qasiy al-Bakr al-Bamijkasiy (hijriy 279-yil ramazon oyi (milodiy 893-yil)da oʻz qishlogʻida vafot etgan) — qori va Buhayr ibn an-Nazrning doʻsti boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Oʻz qishlogʻida vafot etgan, bu — Bamijkasda bozor boʻladigan kun yuz bergan. Janozaga shunchalik koʻp odam kelganki, ularning hisobini olib boʻlmagan.
Muhammad al-Bulgʻoriy

Muhammad ibn Mahmud al-Bulgʻoriy, al-Hanafiy (hijriy 821-yil (milodiy 1418-yil)da vafot etgan) — fozil inson boʻlgan.

 Asari 
 „Xazinatu-l-ulamo va ziynatu-l-fuqaho“ („Olimlarning xazinasi va faqihlarning ziynati“).
Muhammad al-Balosogʻuniy

(Abu Abdulloh) Muhammad ibn Muso al-Balosogʻuniy (hijriy 506-yil (milodiy 1113-yil)da Damashqda vafot etgan) — „turk“ nomi bilan tanilgan. Bag‘dodda hanafiylik fiqhini oʻqib-oʻrganib, faqih boʻlib yetishgan. Shomga borgan. Avval Baytu-l-maqdis (Ierusalim)da qozilikni boshqargan, soʻngra Damashq qozisi boʻlgan. Siyrati maqtovga loyiq emas. Abu Hanifa mazhabigava shofiʼiylik mazhabidagi voqelikka mutaassiblarcha berilgan.

 

Turkum:1113-yilda vafot etganlar
Turkum:Damashqda vafot etganlar
Turkum:Islom dinshunoslari
Turkum:Shariat qozilari
Turkum:Hanafiylar
Muhammad al-Banokatiy

(Faxruddin Abul Hasan) Muhammad ibn Sulaymon al-Banokatiy, al-Ashʼariy (hijriy 891-yil (milodiy 1486-yil)da vafot etgan) — muarrix boʻlgan.

 Asarlari 
 „Tarixu Xitoy“ („Xitoy tarixi“);
 „Ravzatu uvlo-l-albob fi-t-tarix“ („Tarix haqidagi oqillar boʻstoni“).
Moldova Milliy banki

Moldova Milliy banki Moldova Respublikasining markaziy banki hisoblanadi Article 1 paragraph (1) of the Law of the Republic of Moldova on the National Bank of Moldova No. 548 of 21 July 1995.

Moldova Milliy banki mustaqil yuridik shaxs boʻlib, Moldova Respublikasi parlamenti oldida javobgardir Article 1 paragraph (2) of the Law of the Republic of Moldova on the National Bank of Moldova No. 548 of 21 July 1995. Moldova Milliy bankining asosiy maqsadi narx barqarorligini taʼminlash va saqlashdan iborat. Moldova Milliy banki oʻzining asosiy maqsadiga zarar yetkazmagan holda, bozor tamoyillariga asoslangan moliya tizimini qoʻllab-quvvatlaydi va davlatning umumiy iqtisodiy siyosatini qoʻllab-quvvatlaydi Article 4 of the Law of the Republic of Moldova on the National Bank of Moldova No. 548 of 21 July 1995. Milliy bank oʻz oldiga qoʻygan maqsadlarga erishish uchun Hukumat bilan hamkorlik qiladi va qonun hujjatlariga muvofiq bunday hamkorlikni amalga oshirish uchun zarur choralarni koʻradi. Milliy bank davriy ravishda aholini makroiqtisodiy tahlil, moliya bozori evolyutsiyasi va statistik maʼlumotlar, shu jumladan pul massasi, kredit berish, toʻlov balansi va valyuta bozori toʻgʻrisida xabardor qilib boradi.

 Gubernatorlari 
Leonid Talmach Milliy bankning birinchi raisi (1991—2009) boʻlgan. Dorin Dregutsanu 2009-yilning noyabridan beri Milliy bank gubernatori lavozimida ishlab kelgan Dorin Drăguţanu, guvernator al BNM besøkt 30. november 2011. (Oversatt artikkel, Google Translate). 2016-yilning 11-martida Serxiu Choklya mamlakat parlamenti tomonidan yangi gubernator etib saylandi. Uning oʻrniga 2018-yil noyabr oyida Oktavian Armashu keldi.

 Yana qarang 

 Moldova iqtisodiyoti
 Moldova leyi

 

 

 Moldova Milliy banki rasmiy sayti 
 Moldovanlar uchun foreksni bepul oʻrganish elektron platformalar 
Turkum:Markaziy banklar
Turkum:Moldova
Turkum:Yevropa
Andrey Baydishev

Andrey BaydishevToʻliq ismAndrey Valerievich BaydishevTugʻilgan vaqti21-oktyabr 1967 (55 yosh)
Krasnogorsk, Oʻzbekiston SSRFuqaroligiSSSRRossiyaBoʻyi180 smPozitsiyasiDarvozabonKlub faoliyati1984Amudaryo (Nukus)141986Dinamo (Samarqand)12 (-11)1988—1989Chayka-CSKA161989Sohibkor15 (2)1990Saxalin01990—1991Lokomotiv (Chita)371992—1993Lokomotiv (Chita)53 (-50/1)2004Traktor (Toshkent)1 (−1)
Andrey Valerievich Baydishev (1967-yil 21-oktyabr, Krasnogorsk, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — sovet va rus futbolchisi, darvozabon.

 Faoliyati 
Faoliyatini Oʻzbekistonning ikkinchi liga klublari "Amudaryo Nukus" (1984) va Samarqandning „Dinamo“ (1986) klublarida boshlagan. Oʻzbekiston SSR terma jamoasi tarkibida 1986-yil SSSR xalqlari Spartakiadasi finalchisi. 1988-yildan TsSKAning ikkinchi jamoasida, 1989-yildan Xalqobodning „Sohibkor“ jamoasiga oʻtdi. Xolmsk 1990-yilgi mavsumni Saxalinda boshlagan, keyin SSSR ikkinchi quyi ligasida oʻynagan „Lokomotiv“ Chita klubiga oʻtgan. 1992—1993-yillarda Rossiya chempionati birinchi ligasida „Lokomotiv“ safida toʻp surgan, 53 oʻyinda 50 ta gol oʻtkazib yuborgan, 1992-yilda Irkutskning „Zvezda“ — „Yunis-Sib“ jamoasi bilan oʻyinda penaltidan gol urgan.

2004-yilgi Oʻzbekiston chempionatida 2004-yilgi Oʻzbekiston kubogi finalchisi Toshkentning „Traktor“ jamoasi tarkibida bitta oʻyin oʻtkazdi.

 

 

 FootballFacts.ru

Turkum:1967-yilda tugʻilganlar
Turkum:21-oktyabrda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Toshkent viloyatida tugʻilganlar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari

Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Traktor klubi futbolchilari
Turkum:Sohibkor futbolchilari
Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari
Turkum:Aral Samali klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Zikri jaliy

Zikri jaliy - ochiq-oshkor zikr tushish. 

Zikr - arab tilida soʻzlash, bayon qilish, xotirlash, yodga olish, «jaliyat» ravshanlik, oshkoralik, ochiq-oydinlik degan ma’nolarni anglatadi. Zikri jaliyni zikri jahriy, ya’ni jahriya zikr ham deb atashadi. Chunki bunda ovoz chiqarib zikr tushilgan. Alloh ismlarini ovoz chiqarib takrorlash zikri aloniya ham deyilgan. 

Tasavvufda esa zikr - dilni, fikr va tuygʻuni Allohga yoʻnaltirib, U bilan bevosita rishta bogʻlash, ismlarini zikr qilish orqali Uning cheksiz qudrati, buyuk goʻzalligini idrok etishni bildiradi. Hatto, zikrga orifning taomi deb qaraladi. Allohning nomlari zikr qilinaversa, oxiri Alloh zokir, ya’ni sufiyning oʻzini zikr etadi. Solik zikr asnosida shuni his qiladi, mushohada etadi.

Qalandarlar aholi gavjum koʻchalarda, bozorlarda ham ochiq-oshkor zikr tushgan. 
Zikri jaliyning ziddi zikri xufiya deyiladi. Bunda, birinchidan, zikr tushilayotgani boshqalarga oshkor etilmaydi, koʻrsatilmaydi, ikkinchidan, ovoz chiqarilmaydi, zikr soʻzlari ichda aytiladi.

Yassaviya tariqati vakillari jahriy zikr tushgan, xojagon-naqshbandiya tariqati vakillari esa, asosan, xufiya zikr tushishgan. Ammo xojagon-naqshbandiyaning ayrim pirlari ham xufiya, ham jahriya zikr bilan shugʻullangani tasavvuf tarixiga doir da qayd etilgan.

Alisher Navoiy oʻzining «Nasoyim al-muhabbat min shamoyim al-futuvvat» tazkirasida «...Ul Xorazmda jahr zikri aytur erdi va uni (tovushi - S. O.) toʻrt yigʻochda eshitilur erdi» deb yozadi Mavlono Zahiriddin Xilvatiy haqida.

 

 
 

Turkum: Tasavvuf
Turkum: Tariqat
Zikri sultoniy

Zikri sultoniy – zikr insonning butun borligʻini egallagan holatini aks ettirish uchun qoʻllaniladigan atama. Naqshbandiylikka oid asarlarda besh latoif zikri (zikr latoif al-xamsa) amaliyoti uchraydi.

U tanadagi beshta muayyan oʻrindir. XVIII asr oxirida yashagan naqshbandiylik namoyondasi Mir Dard bu amaliyot borasida maʼlumot bergan. Unga koʻra, koʻksning chap tomonida mavjud boʻlgan qalbda „qalbiy zikr“ bor. U muhabbat va shavqda namoyon boʻladi. Soʻng unga „ruhoniy zikr“ ergashadi. U koʻksning oʻng tomonidan xotirjamlik va sakinat bilan chiqadi.

„Sirriy zikr“ koʻksning chap tomoniga yaqin joydan tavakkulni ifoda etgan holda keladi.
„Xafiy zikr“ koʻksning tepasidagi oʻng tomonda boʻladi va u gʻaybat va nafsning fano boʻlishi bilan bogʻlanadi. „Eng xafiy zikr“ (axfo) esa koʻksning oʻrtasida. Shundan soʻng zikr oʻrni miyaga (sulton) yetib boradi. Soʻngra insonning butun tabiatiga, yaʼni jasadu ruhga oʻtadi. Ana shu holat „sultoniy zikr“deyiladi. Sufiy zikr uning butun tabiatini toʻla-toʻkis qamrab olishi uchun unga diqqatini jamlashi lozim.

 

 
 

Turkum: Tasavvuf
Turkum: Tariqat
Amfisbena

Ushbu maqola afsonaviy mavjudot haqida. Sudralib yuruvchilar guruhi uchun Qoʻshoyoqlilarga qarang.

thumb| Gerbdagi Amfisbena
Amfisbena (- har ikki tomonda va  — ketyapman) — yunonlarning afsonalarida ikkinchi boshi dumida boʻlgan ulkan ikki boshli ilon (Zamonaviy faunada amfisbenalar dumini oldinga siljitishga qodir boʻlgan skuamoz tartibli hayvonlardir).

Amfisbenani gʻaflatda qoldirish deyarli mumkin emas, chunki uning boshlaridan biri uxlayotganda, ikkinchisi doimo uygʻoq (garchi qadimgi mualliflarning fikriga koʻra, uning koʻrish qobiliyati yomon). Nomidan koʻrinib turibdiki, amfisbena ikkala yoʻnalishda ham harakatlanishi mumkin. Uning koʻzlari porlab turadi va oʻzi shunchalik issiqki, qorni eritadi.

Farsaliyadagi Lukan, Katon qoʻshini Liviya choʻli boʻylab yurganida, „dahshatli, ikki boshli amfisbaenalar“ askarlarning jasadlari bilan oziqlanganligini aytadi. Liviyaning boshqa ilonlari singari (Ovidning soʻzlariga koʻra), amfisbaena Perseus tomonidan oʻldirilgan Gorgonning qonidan tugʻilgan. Pliniy amphisbaenaning ikkinchi boshining mavjudligini faqat bitta ogʻiz orqali chiqarib boʻlmaydigan juda koʻp zahar bilan izohlaydi; u amfisbaenaning dorivor xususiyatlari haqida ham gapiradi. Olim Apollodor (II asr. Miloddan avvalgi e.) sayohat xodimlariga oʻralgan amfisbaenaning eski terisi boshqa sudraluvchilardan himoya qilishi mumkinligiga ishonishdi. 16-asrda amfisban terisi sovuqni davolash uchun ishlatilishi mumkinligiga ishonishgan. Zaharli amfisbaena uzoq vaqtdan beri yovuzlik va yolgʻonning ramzi hisoblangan.

Esxil „Eumenid“ asarida Kassandra Klitemnestrani Amfisbena bilan taqqoslaydi. Keyingi Yevropa adabiyotida amfisbena xuddi shu ramziylikni saqlab qoladi — J. Milton uni yiqilgan shaytoniy qoʻshin aylangan boshqa yirtqich hayvonlar qatorida eslatib oʻtadi (Yoʻqotilgan jannat, X). Amfisbena haqida oʻrta asrlarning koʻp hayvonlari tasvirlangan. Brunetto Latinining „Xazinachi“ asarida shunday deyilgan: "Amfisbena — ikkita boshli ilon, biri odatdagi joyida, ikkinchisi dumida; ikkalasi bilan ham chaqqonlik bilan harakat qiladi, koʻzlari shamdek yonadi.

Vaqt oʻtishi bilan uning tashqi koʻrinishiga yangi xususiyatlar kiritiladi: amfisbena tuklar bilan oʻsgan, uning qanotlari, panjalari va hatto quloqlari bor. Biroq, XII asrda Buyuk Albert ikki boshli ilon haqiqatini inkor etdi va XVII asrda Tomas Braun amfisbena kabi old va orqaga ega boʻlmagan hayvonning mavjudligini qatʼiyan rad etdi. Amfisbena figurasi oʻrta asr meʼmorchiligida bezak elementi sifatida ishlatilgan (Vena soborining shimoliy portalidagi amfisbena hushyorlik ramzi sifatida harakat qilgan).

 

 Oʻrta asr bestiariyasi, M., 1984;
 Borxes X. Xayoliy mavjudotlar ensiklopediyasi, M., 1994, 7-bet;
 Belyaev Yu. A., Qadimgi dunyoning 100 yirtqich hayvonlari, M., 1997, 9-bet.

 

 Амфисбена на сайте «Энциклопедия вимышленникс существ»
Turkum:Miflar
Turkum:Yunon mifologiyasi
Kichik pingvin

Kichik pingvin , yoki koʻk pingvin , pingvinlar oilasiga mansub qush turi. Barcha tirik pingvinlarning eng kichigi: oʻlchamlari turli xil, oʻrtacha balandligi 33 sm, uzunligi — 43 sm.

 Tavsif 
Kichkina pingvinning tana uzunligi 30 sm dan 40 sm gacha, vazni esa 1,5 kg ni tashkil qiladiwww.apus.ru/site.xp/049052057052124053057055051124.html Pingvin Maliy. Kichik pingvinlarning koʻk boshi, yuqori orqa va qanotlari bor. Orqali toʻq rangda deyarli qora, koʻkrak va yuqori oyoqlari och kulrang yoki oq rangga ega. Gagasi quyuq kulrang, uzunligi 3-4 sm. Koʻzlarning yoysimon pardasi kumush, moviy-kulrang yoki ochiq jigarrang tusda. Oyoqlari yuqorisi och pushti rangda, qora taglik, suzish pardasi va tirnoqlari bilan. Yosh qushlarning tumshugʻi qisqaroq va rangi ochroq.

 Tarqalish 
Kichik pingvinlar areali Yangi Zelandiya (shu jumladan Chatham orollari) va janubiy Avstraliya qirgʻoqlarini qamrab oladi. Avstraliyaning kichik pingvin koloniyalari Viktoriya, Gʻarbiy Avstraliya, Yangi Janubiy Uels, Tasmaniya, Janubiy Avstraliya, Jervis koʻrfazi va offshor orollarida mavjud.

 Xulq-atvor 
Sohilda kichik pingvinlar yon bagʻirlardagi yoriqlarga joylashadilar. Ular juft boʻlib yashaydilar, uzoq vaqt, baʼzan bir umr bir-biriga sodiq qoladilar. Biroq, erkak va urgʻochi bir-biridan mustaqil ravishda ov qilishadi. Avstraliyaning Filipp orolida, Melburndan 150 km uzoqlikda, ular qirgʻoqdan 200-500 metr masofada oʻz teshiklarini qazib olgan mayda butalar oʻsib chiqqan zich qumli qiyaliklarda yashaydilar. Ushbu orolda uerdan 1-1,5 m balandlikda koʻtarilgan maxsus stendlar va palubalar qurilgan boʻlib, ular sizga Filipp orolining pingvinlar paradini tomosha qilish imkonini beradi. Tuxum (odatda ikkita) erkak va urgʻochi bir necha kundan keyin navbatma-navbat bosib yotadi. Joʻjalar yarim hazm qilingan baliqlar bilan oziqlanadi.

 Oziqlanish 
Kichik pingvin mayda baliqlarwww.apus.ru/site.xp/049052057052124053057055051124.html Pingvin Maliy, sefalopodlar va baʼzan sakkizoyoqlar bilan oziqlanadi. Kichik pingvin 5-30 m, maksimal — 60-70 m chuqurlikkacha shoʻngʻiydi, bu madofa boshqa pingvin nikiga qaraganda kamroq.

 Galereya 

 

Turkum:Qushlar
Turkum:Avstraliya qushlari
Vuhayb ibn Vard

Vuhayb ibn Vard Makkiy (vafoti 770 y.) tobeiyn hadis olimi. Makkada (hozirgi Saudiya Arabistoni) tugʻilib oʻsgan, umrini gʻamginlik va ibodat bilan oʻtkazgani aytiladi. Unga bir qancha karomatlar nisbat beriladi. Vuhayb ibn Vard mashhur olimlardan Ibn Uyayna va Ibn Muboraklarga saboq bergan. “Sahihi Muslim” va “Sunani Termiziy”da undan bir qator hadislar keltirilganAbu Nu`aym, v. 11. 14062; Mashahir, 148; Massignon, Essai, 169; Kashif, III. 216.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Tobeiynlar
Tunis torti

thumb| Tunis tortining kesmasi (Meri Berri retsepti)
Tunis torti — bu qalin shokolad qatlami bilan qoplangan va marzipan mevalari bilan bezatilgan torti. Rojdestvo bayramida anʼanaviy ravishda isteʼmol qilinadi.

Tortning kelib chiqishi Edvard davriga borib taqaladi. Shotlandiyaning Macfarlane Langs novvoyxonasi 1930-yillarda sotish uchun Tunis tortlarini ishlab chiqargan. McViti’s 1980-yillarning oʻrtalariga qadar tunis tortini ishlab chiqargan. McVitieʼs tomonidan qoʻllaniladigan yangilangan retsept eri McVitieʼda novvoy boʻlgan Invernesslik Elizabet Ewing tomonidan yaratilgani aytiladi. Uning eri Ikkinchi Jahon urushi paytida Tunisda boʻlganida ham xuddi shunday tortni isteʼmol qilgan.

Hozirda bu tort Buyuk Britaniyadagi baʼzi supermarketlar tomonidan mavsumiy ravishda sotiladi. Tort odatda marzipan mevalari bilan bezatiladi.

Tunis port shahri Shimoliy Afrika mevalarini eksport qilish bilan mashhur edi. 1934-yil mart oyida Taunton Courier va Western Advertiser Shimoliy Afrika xurmosi, anjir, yongʻoq va oʻriklarini oʻz ichiga olgan retseptni chop etdi. 1936-yilda Garrattning Lichfilddagi novvoylari oʻz retseptlariga asal, xurmo va yongʻoqni kiritdilar, shuningdek, tortni shokoladli muz bilan bezatadilar.

 

Turkum:Shokoladli dessertlar
Turkum:Tortlar
Yazdi torti

right|thumb|250x250px| Yazdi torti
Yazdi torti Eronning markaziy qismidagi Yazd hududida paydo boʻlgan tort boʻlib, asosan Yazd viloyatining oʻzida turli marosimlar paytida isteʼmol qilinadi.

Uning asosiy tarkibiy qismlari tuxum, shakar, qattiq yogʻ yoki sariyogʻ, oq un, natriy sitrat, natriy bikarbonat, pishirish kukuni, yogurt, sut, kardamon, mayiz va maydalangan pista kerak boʻladi.

 

Turkum:Tortlar
Ischoklad

Ischoklad („Muzli shokolad“; nemis tilida Eiskonfekt, shuningdek, muzli shirinlik deb tarjima qilinadi) — Germaniyada yaratilgan, hozirda Germaniya va Shvetsiya hududida mashhur boʻlgan konfet. Bu shirinlik Daniya va Shvetsiyada Rojdestvo bayramida isteʼmol qilinadi. Shirinlikni 1927-yilda qandolatchi Adam Eichelmann ixtiro qilgan. Odatda faqat shokolad (yarimdan uchdan ikkigacha) va hindiston yongʻogʻi yogʻi (uchdan bir yarim) yordamida tayyorlanadi.

Ogʻizda juda oson eriydi. Bu kokos moyining erish nuqtasi 20 dan 23 darajagacha boʻlganligi bilan bogʻliq. Baʼzi retseptlarda mentol, sanoat ishlab chiqarishida esa karbamid qoʻshiladi  tez-tez qoʻshiladi, bu ikkalasi ham sovutish hissini oshiradi. Ischoklad — mashhur shved Rojdestvo taomidir. Germaniyada Eiskonfektning eng yirik ishlab chiqaruvchisi Eichetti hisoblanadi.

 

Turkum:Shokolad
Turkum:Nemis oshxonasi
Supra

Supra (yoki sufra) — xamir yoyish, non yasash uchun moʻljallangan, odatda oshlangan teridan qilinadigan dasturxonsimon roʻzgʻor buyumi „Supra qoqdi“ iborasi — katta ziyofat, toʻy va shu kabilardan keyin qolgan narsalar bilan kichik doiradagi yaqin kishilarni mehmon qilish va shunday mehmondorchilikning oʻzi.

 Etimologiyasi 
Oʻzbek tilidagi supra soʻzi „sufra“ — asli pahlaviy tilidagi „istafr“ -  اِسْتَفْرْ soʻzidan olingan boʻlib, keyinchalik arab tiliga oʻzlashgan. Dumaloq mazmunidagi nol soniga nisbatan ham aynan „sufra“ soʻzining qadimgi pahlaviy tilidagi varianti ishlatilgan. Sinonimlari — xon, sufra, dasturxon. Arab tilida supra soʻzi „Mafrash ul-moida“, yaʼni „yoyma dasturxon“ shaklida ishlatiladi. Qur’oni karimda „Moida“ surasi keltirilgan. Ayni shu surada insonlarga nimalar yeyish mumkin-u, nimalar harom qilingani haqidagi oyatlar mavjud. Sufra soʻzi boshqa soʻzlarga qoʻshilib, „keng maydon, maʼlum bir hudud“ mazmunida ham qoʻllanadi. Masalan, quloq suprasi.

Supraning maʼnolari koʻp boʻlib, „musofirning taomi, farishtalarning bandalar amallarini saqlovchi (qoʻriqlab turuvchi) dasturxon“ singari maʼnolarni ham anglatadi. Ikkinchi maʼnosiga koʻra qiyomat kuni bandalarga sufra yoyilib, nima amallar qilgani sufra dasturxonida koʻrsatiladi. Oxirida har bandaning gunoh yoki savobi darajasi  oʻz sufrasidagi neʼmatlar bilan oʻlchanadi. Shu maʼnoda ehsonning ahamiyati koʻpligi aytiladi. Shuningdek, musulmon Sharqida „sufra unsiz qolmasin“ degan ibora ham uchraydi. Buning mazmuni esa hech vaqt nasiba, neʼmating uzilmasin, hamisha dasturxoning neʼmatli boʻlsin deganidir. Chunki sufraning muvakkillari, yaʼni qoʻriqchilari, uni saqlovchilari  farishtalar boʻlar ekan. Hozirda ham Eronda Sufraxona degan soʻz mahalliy restoranlarga nisbatan qoʻllanadi.

 Qoʻllanishi va tayyorlanishi 
Oʻzbekistonda supra asosan xamir yoyish, non yasash uchun qoʻllanadi. Supraning Oʻzbekiston viloyatlarida turli shakllari uchraydi. Samarqand, Buxoro, Qashqadaryo viloyatlarida asosan teridan, Toshkent, Fargʻonada matodan qilinadi.  

 Supra (sufra) dunyo xalqlarida 
Supra yer ustida ovqatlanishga odatlangan xalqlar orasida, jumladan, Afgʻoniston va Oʻrta Osiyoda dasturxon maʼnosida ham qoʻllanadi. Sufra yoki dasturxon atrofida oʻtirishning ham oʻziga xos odoblari mavjud. Masalan, turkiylar koʻpincha dasturxon atrofida toʻrt tizzani yerga qoʻyib (tizza ustida, tizzani bukib, choʻkkalab), oʻtirishadi. Eroniy xalqlar esa tovonning ustiga ikki oyoqni qoʻyib sufra (dasturxon) atrofida oʻtirishga odatlanishgan. (,Chor zonu roʻyi zamin" — turklar odati, ,,Doʻ zonu roʻyi poshna" — eroniylar odatidir).

 Oʻzbek adabiyotida 
Supra (sufra) soʻzi mumtoz va zamonaviy adabiyotimiz vakillari ijodida ham koʻp uchraydi. Masalan, A.Navoiyning,,Nasoyim ul-muhabbat" asarida: „Abubakr Folizbon Buxoriy Buxoroligʻdur. Buzurg ermish. Junayd q.s.ni koʻrubdur. Shayx ul-islom debdurki, Shayx Abu Buxorogʻa bordi, ani koʻrgali. Debdurki, ani bir uyda toptimki, bir eshigi bor erdi. Kirdim va salom qildim. Meni oʻlturtti va sufra kelturdi. Sufrada non erdi va yongʻoq va tuz“.
Petit four

right|thumb| Petits fours fransuz assortimenti
Petit four (koʻplik: petits fours, shuningdek, miignardises deb ham ataladi) kichik oʻlchamdagi qandolatchilik mahsuloti. Nomi fransuzcha, petit four , „kichik pech“ degan maʼnoni anglatadi.

 Tarix va etimologiya 
18-19-asrlarda Fransiyada non pishirish uchun katta gʻishtli (Gollandiya dizayni) pechlar ishlatilgan. Non pishirgandan keyin pechlar sovib ketganligi sababli, nonvoyxonalar qolganissiqlikdan pishiriq pishirishda foydalanadilar. Bu jarayon à petit four (soʻzma-soʻz „kichik pechda“) deb nomlandi.
alt=Small, square cakes frosted with pink or white icing|thumb|Pushti petit fourlar
 
Petits fourlar uchta turda boʻladi:

 Glace („sirlangan“), fondant yoki muz bilan qoplangan muzli yoki bezatilgan mayda tortlar, masalan, mayda ekler va tortletlar
 Salé („tuzlangan“), odatda kokteyl yoki bufetlarda beriladigan kichik oʻlchamdagi mazali taomlar
 Sek („quruq“), mazali pechene, pishirilgan beze bilan bezatilgan.

Fransuz qandolatxonasida turli xil mayda shirinliklar odatda miignardis deb ataladi, qattiq, sariyogʻ biskvitlari esa petits fours deb ataladi.

 

Turkum:Qandolatchilik
Bethe-Bloch formulasi

Bethe-Bloch formulasi zaryadlangan zarrachalarning materiyadan oʻtishi paytida oʻziga xos ionlanish energiyasini yoʻqotish formulasi. Felix Bloch va Hans Bethe tomonidan qabul qilingan. Formula CGS tizimida yozilgan.

Ogʻir zaryadlangan zarracha uchun bu formula koʻrinishga ega:

 ,

Qayerda zarrachaning kinetik energiyasi; zarracha tezligi; materiyadagi zaryadlangan zarracha bosib oʻtgan yoʻl; elektron massasi;  — yutuvchi moddaning atomlarining oʻrtacha ionlanish potentsiali (erg);  — muhitdagi elektronlarning zichligi; elektron zaryadidir; zarracha zaryadidir; ; , zichlik effekti va K- va L-elektronlarning bogʻlanishini hisobga oladigan atamalardir. Bu formuladan kelib chiqadigan asosiy natija shundan iboratki, zaryadlangan zarrachaning ionlanish uchun oʻziga xos energiya yoʻqotilishi zarracha zaryadining kvadratiga, muhitdagi elektron konsentratsiyasiga va tezlikning baʼzi funksiyalariga mutanosibdir. va zarrachaning massasiga bogʻliq emas :

 .

Elektronlarning ionlanish yoʻqotishlarini hisoblash formulasi :

 ,

Qayerda elektronning relativistik kinetik energiyasidir;  — muhitdagi elektronlarning zichligi; zichlik taʼsiri uchun tuzatma hisoblanadi.

Ifoda zaryadli zarra trayektoriyasidan b masofada joylashgan atom elektronining olgan yoki zarraning elektronga bergan energiyasini ifodalaydi. Zaryadli zarra muhitdan oʻtishda trayektoriyasidan b uzoqliqda db qalinlikda va dx uzunlikda joylashgan silindr ichidagi barcha elektronlar bilan ta‘sirlashadi. Shuning uchun b ning minimal va maksimal qiymatlarini tanlash va integrallash zarur. Zarraning elektronga yaqinlashish parametri b ning minimal masofasi zarra bilan elektronning „peshona“ toʻqnashuvidir. Bunda oraliq masofa minimum energiya uzatish esa maksimum Emax „Peshona“ toʻqnashuvda energiya uzatish.bmax ni aniqlashda zarraning elektronga uzatish energiyasi elektronning atomda bogʻlanish energiyasiga toʻgʻri keluvchi masofa olinadi, bu masofadan katta masofadagi elektronlarga uzatilgan energiya ionizatsiya energiyasidan kichik boʻlib, elektronlar ionizatsiyasiga qatnashmaydi.

Farq ikki elektronning oʻzaro taʼsirining elementar jarayonini koʻrib chiqishda ikkala zarrachaning ogʻishini, shuningdek, ularning oʻziga xosligidan kelib chiqqan holda almashinuvning kvant mexanik taʼsirini hisobga olish zarurligi bilan izohlanadi. Yuqori energiyali elektronlar uchun, shuningdek, ogʻir zaryadlangan zarralar uchun ionlanish yoʻqotishlarining kamayishiga olib keladigan zichlik taʼsirini hisobga olish kerak. Biroq, juda yuqori energiyalarda, radiatsiya qarshiligining ortib borayotgan roli tufayli elektronlar energiyani samarali ravishda yoʻqota boshlaydi. Elektron energiyasi kritikdan oshib ketganda, bu yoʻqotishlar ionlanish yoʻqotishlaridan ustun turadi.

 

Turkum:Yadro fizikasi
Turkum:Milliy Fizika
Bregg egri chizigʻi (Bregg piki)

thumb|250x250px| 5,49 MeV energiyaga ega havodagi alfa zarralari misolida Bregg egri chizigʻi.
thumb|250x250px| Fotonlar bilan solishtirganda protonlar nurlari uchun Bragg egri chizigʻi (monoxromatik va „oʻzgartirilgan“ — sunʼiy ravishda kiritilgan energiya tarqalishi bilan).
Bregg egri chizigʻi zarrachaning energiya yoʻqotilishining moddaga kirish chuqurligiga nisbatan grafigidir. Alfa zarralari va boshqa ionlar uchun egri chiziq zarracha toʻxtashdan biroz oldin aniq choʻqqiga ega. Ushbu choʻqqi odatda Bregg choʻqqisi deb ataladi. Ushbu maʼlumotlar 1903-yilda Uilyam Bragg tomonidan misol sifatida alfa parchalanishidan foydalangan holda olingan.

Egri chiziq zarracha va materiya oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir dinamikasini aks ettiradi. Asosiy energiya yoʻqotishlari zaryadlangan zarracha tomonidan modda atomlarining ionlanishi bilan bogʻliq boʻlib, bu jarayonning kesishishi energiyaning pasayishi bilan ortadi, buning natijasida zarracha toʻxtash momentiga qadar energiyaning katta qismini yoʻqotadi. Ushbu holat proton terapiyasida asosiy dozani ichki organlarning zararlangan toʻqimalariga toʻplash, sirtga yaqinroq joylashgan sogʻlom hujayralarni minimal nurlantirish uchun qoʻllanadi. 

 

 

 Duglas J. Vagenaar, PhD, 7.1.3 Bragg egri // RADYASYON FIZIKASI PRINSIPLLARI, 1995 yil

Turkum:Radioaktivlik
Ato ibn Ahmad Samarqandiy

Ato ibn Ahmad Samarqandiy (arabcha: عطو بن أحمد سمرقندي — Ato ibn Ahmad Samarqandiy — Toʻliq ismi:Abu Muhammad Ato ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Xoʻja Gʻoziy Samarqandiy (XIV asr)) — Astronom.

 Hayoti 
Ato ibn Ahmad Samarqandiy oʻz ilmiy faoliyatini Sharqning turli mamlakatlarida olib borgan O‘rta Osiyolik astronomlardag biri boʻlib, asli Samarqandlik boʻlgan alloma oʻz vatanidan yiroqda, Hindistonning Sharqiy chegarasida ilmiy tekshirish ishlari bilan shugʻullangan. Ato ibn Ahmad Samarqandiyning 764/1362-yil Yuan Tchenn X si Vu Tsing sulolasidan boʻlgan shahzodalar uchun tuzgan astronomik jadvallari bizgacha yetib kelgan. Parij milliy kutubxonasida bu jadvallarning asl nusxasi (avtografi) saqlanmoqda (inv. № 6040).

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Islom:Shaxslar