Semela

right|thumb|325x325px| Gustav Moreau. "Yupiter va Semele " (1894-1895)
Semela  — mifologik ismMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2-x t. T. 2. Str. 425; Dionis haqidagi fivan afsonalari tsikliga kiradi. Ismning kelib chiqishi Frako — Frigiya; ehtimol, „yer“ degan maʼnoni anglatadi va bu holda u ruscha „yer“ bilan bir xil hind-evropa ildizidan keladi.

 Afsonalar 
Semela — Fivaning afsonaviy asoschisi Kadm va Garmoniyaning toʻrtinchiNonn. Deyaniya Dionisa V 203 qizi, Dionisning onasi, u Zevsning oʻzidan tugʻilganGomer. Iliada XIV 325. Zevsning ilohiy xotini Hera raqibiga gʻazablanib, Semelani yoʻq qilishga qaror qildi. Semela hamshirasi Beroya qiyofasiga kirib, u uni oʻz sevgilisi haqiqatan ham oʻzini koʻrsatadigan xudo ekanligini oʻz koʻzlari bilan koʻrish istagi bilan ilhomlantirdi va buning uchun u Zevsdan oʻzining buyukligining barcha ulugʻvorligida, momaqaldiroq va chaqmoq bilan koʻrinishini soʻraydi. Semelaning iltimosini bajarish uchun qasam ichishga majbur boʻlgan Zevs uning oldida momaqaldiroq olovida paydo boʻldi; ayol samoviy olovga chiday olmadi va yonib ketdi (yoki dahshatdan vafot etdiPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 4, 2-4). Zevs ona qornida erta tugʻilgan homilani oʻlimdan qutqarib, uni soniga qoʻydi va vaqti kelganda Dionisni dunyoga keltirdi. Evripid tomonidan oʻzining „Bakxay“ tragediyasida saqlanib qolgan eski tahlilga koʻra, allaqachon hayotga qodir boʻlgan Dionis olovdan zararsiz chiqib ketgan; qirollik oromgohining ustunlari salqin soyabon ostida bolani saqlab qolgan pechakning yashil shoxlarini chiqardi.

Keyinchalik, Fivahda Semela joylashgan xonaga kirish taqiqlangan. Osmondan chaqmoq chaqishi bilan yogʻoch tushdi. Polydor bu yogʻochga mis bilan ishlov berdi va unga Dionis KadmusPavsaniy. Opisanie Elladi IX 12, 4 deb nom berdi.

Semelaning oʻgʻli, koʻplab jasoratlardan soʻng, samoviy boʻlganida, u Gerkules singari yer osti dunyosiga tushdi va doʻzax kuchlari ustidan gʻalaba qozonib, Semelani u yerdan olib chiqdi va oʻsha vaqtdan beri Fiona (Thyone)Gimni Gomera XXXIV 21; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 5, 3 nomi bilan Olympusda xudolar davrasida joy olgan. Dionis uni dastlab Troezen ibodatxonasiga olib keldiPavsaniy. Opisanie Elladi II 31, 2. Hadesdan Semele taqdimoti Delfidagi Geroidlar festivalida tasvirlanganPlutarx. Grecheskie voprosi, 12. U xuddi maenalardan biri singari, muqaddas marosimlarda ham, yer yuzidagi quvnoq tantanali sayohatlarda ham, ilohiy oʻgʻilning doimiy hamrohi edi.

 Urf 

 Sanʼatda 
Boeotiyalik shoirlar — Gesiod va Pindar allaqachon Semelani samoviy deb tilga olishgan. XLIV orfik madhiyasi unga bagʻishlangan. Esxilning " Semele yoki suv tashuvchilar " (fr. 168 Radt) tragediyasining qahramoni, Kichik Karkinning „Semela“, Diogenning „Semela“ tragediyasi, Spinfarning „Momaqaldiroq urgan Semela“ tragediyasi, bir qator komediyalar va Timoʻtiyning difirambi.

1866-yilda kashf etilgan asteroid (86) Semela va 2013-yilda tasvirlangan kapalak Hypatopa semela Semela nomi bilan atalgan.

 

 

 
 Jessen. Semele // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : nem. / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig: B. G. Teubner, 1909—1915. — Bd. IV. — Kol. 662—676.

 

 F. G. Miщenko. Semela // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona: v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Turkum:Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:Beotiya Afsonalari
Turkum:Dionis haqidagi afsonalar
Turkum:Zevsning o'lik xotinlari