Gavhar Qojar

thumb|Kitob Gavhariyeh (1902)ning birinchi sahifasida Govhar Qajar nomi va unvoni tilga olingan.
Gavhar Qojar (forscha: گوهر قاجار; taxminan 1901-yilda vafot etgan), Hajiyyeh Gavhar (حاجیه گوهر) nomi bilan ham tanilganDehkhoda, Ali Akbar: Dehkhoda Dictionary (Digital version, https://dehkhoda.ut.ac.ir) based on the 15-volume physical edition published in 1998.

Dehkhoda Dictionary Institute and the International Center for Persian Language Studies, University of Tehran, 2020., Qojarlar davrining yozuvchisi, shoira va xattoti boʻlib, astronomiyadan ham xabardor edi. U Shams ash-Shuaro (شمس‌الشعراء; soʻzma-soʻz: Shoirlar quyoshi) unvoni bilan tanilgan. U Eronning ilk ayol astronomlaridan biri va Gavhariyeh kitobi muallifi sifatida eʼtirof etiladiHejazi, Banafsha. Tazkerah Andaruni. p. 192..

 Hayoti 
Gavhar Isfahonda Muhammadshoh va Nosiriddinshoh hukmronligi davrida yashagan hamda turli ilm sohalarini, jumladan astronomiyani yaxshi bilganAthar Afarinan. Vol. 1 and 6. Cultural Heritage and Honors Organization.. Uning onasi Tayg‘un xonim. — Fath-Alishoh Qajarning qizi, otasi esa Muso xon Qavanlu edi. Gavhar jasur boʻlib, sheʼriyatda, ayniqsa qasida yozishda mahorat koʻrsatgan; erkaklar hukmron boʻlgan oʻsha davrda bu juda eʼtiborga molik yutuq ediFarhi, Houman (2003). Encyclopedia of Iranian Women. First Edition. Center for Womenʼs Participation Affairs, Presidential Office. p. 793. ISBN 9789645515407.Rouhangiz Karachi (2006). Constitutional Era and Women Poets. Rudaki.. U oʻz sheʼriy isteʼdodini Qooniy maktabida sayqallab, qasidalarida iroqiy uslubni, gʻazallarida Saʼdiy uslubini qabul qilgan, baʼzan esa Hofiz uslubiga ergashgan.

Devon-i Gavhar yoki Gavhariyeh nomli kitobda jamlanganKhayrat-é Hésan. Etemad al-Saltaneh. 1928 (1307 AH). uning sheʼrlari mavzulari asosan shia imomlarini, Nosiriddinshohni va uning onasi Malik Jahon xonimni madh etish atrofida jamlangan. Gavhariyehda qasida, gʻazal, ruboiy, qitʼa va masnaviy kabi turli shakllarda 6 000 bayt mavjud edi. Bu kitob Isfahonda 1941-yilda (hijriy 1320-yil) Ahmadxon Fath buyrugʻi bilan chop etilgan va Ismoil ibn Ahmad Xonsoriy tomonidan koʻchirilganJournal of Academic Library and Information Studies, Issue 19, February 1992. Author: Mafi, Abbas..

Isfahonda 1902-yilda (hijriy 1320-yil) Ahmad Fath al-Mulk koʻmagida chop etilgan sheʼriy toʻplamining soʻzboshisida Nosiriddinshohning onasi Malik Jahon xonim undan Fotima madhiga bagʻishlab sheʼr yozishni va shu munosabat bilan oʻtkazilgan majlisda uni oʻqib berishni soʻragani qayd etiladi„Shams al-Shu’ara, Gawhar. Gohariyah.“ Harvard.. Matnda notiqlik va ravonlik sifatida taʼriflangan bu muvaffaqiyati uning shuhrat qozonishiga olib kelgan va Nosiriddinshoh unga „Shams ash-Shuaro“ (Shoirlar quyoshi) unvonini bergan.

Matnda Malik Jahon xonimdan keyin u sheʼr yozmaganligi aytiladi. Shuningdek, 1901-yilda (hijriy 1319-yil) — sheʼrlar toʻplami nashriyotchiga topshirilgan paytgacha — u tirik boʻlgani tilga olinadi. Ushbu soʻzboshida muallif Gavhar Qajar oʻtmish zamonda tilga olingani uchun, uning vafoti ehtimol kitob nashridan bir yil avval, yaʼni 1901-yilda asarning Fateh al-Mulkka topshirilishi bilan deyarli bir paytda sodir boʻlgan

 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Eronlik ayol yozuvchilar