Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Shahnoza Soatova

Shahnoza Mirzarahimovna Soatova (1977-yil 2-avgust; Toshkent, OʻzSSR, SSSR) — jurnalistlik tajribasiga ega taniqli oʻzbek blogeri, kolumnisti va jamoatchilik faoli. Ijtimoiy tarmoqlardagi „Shahnoza Soatova blogi“ sahifalari blogeri sifatida tanilgan. „Yuksalish“ umummilliy harakatining Ijtimoiy va iqtisodiy tashabbuslar instituti ekspertlari bilan hamkorlikda eʼlon qilgan „Oʻzbekistonning soʻnggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30 talik“ roʻyxatida qayd etilgan (2019). „Shuhrat“ medali sohibasi (2020). Oʻzbekiston prezidentining qoʻlidan davlat mukofotini olgan birinchi bloger.

Shahnoza Soatova uzoq yillik noshirlik va muharrirlik tajribasiga ega boʻlib, koʻpgina jurnallarda, radioda va nashriyotlarda faoliyat yuritgan. Kitoblar va amaliy qoʻllanmalar yozgan. 2018-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida ishlay boshlagan. Hozirda Adliya vazirining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash masalalari boʻyicha maslahatchisi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Gender tenglik qoʻmitasi qoshidagi Ekspertlar kengashi aʼzosi.

 Tarjimai holi 
Shahnoza Soatova 1977-yil 2-avgustda Toshkentda tavallud topgan. Oilada 3 farzandning toʻngʻichi, 2 ta ukasi bor. Bolaligi Uchtepa tumanidagi „Oqmachit“ mahallasida oʻtgan. Otasini erta yoʻqotgan.

1994-yili Toshkent davlat universitetining (hozirda Oʻzbekiston milliy universitetining) oʻzbek filologiyasi fakultetiga oʻqishga kiradi va 1999-yilda mazkur fakultetni tamomlaydi. Filologiya fanlari doktori, professor Begali Qosimov rahbarligida „Shoʻro“ jurnalida „Turkiston adabiyoti materiallari“ mavzusida ilmiy izlanishlar olib boradi.

Shahnoza Soatova uzoq yillik noshirlik va muharrirlik tajribasiga ega boʻlib, Hamshira (1999—2000), Yosh kuch (2000—2004), Ob (2006—2009) jurnallarida, Zamin radiosida (2005—2006), Golden pages (2009—2011), Akademnashr (2011—2014), Spectrum (2015—2017) va Maʼnaviyat (2017—2018) nashriyotlarida turli lavozimlarda faoliyat yuritgan. Maʼnaviyat nashriyotining bosh muharriri sifatida bir qator maktab darsliklari va qoʻllanmalarning chop etilishiga rahbarlik qilgan. Oʻzi ham „Ayol baxti sirlari“, „Islohotlar davrida ommaviy axborot vositalari: axborot transformatsiyasi va kasb etikasi muammolari“, „Mahalliy kengashlar deputatlari uchun qoʻllanma“, „Mediasavodxonlik va Fake-news: huquq va masʼuliyat chegarasi“ nomli kitoblari va amaliy qoʻllanmalarini chop ettirgan. 2018-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida ishlay boshlagan. Hozirda Adliya vazirining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash masalalari boʻyicha maslahatchisi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Gender tenglik qoʻmitasi qoshidagi Ekspertlar kengashi aʼzosi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik blogerlar
Turkum:O‘zbekistonlik jurnalist ayollar
Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Mudofaa kazarmalari

Himoya kazarmalari - uzoq muddatli mudofaa uchun moslashtirilgan va qamal artilleriya oʻqlaridan himoyalangan kazarmalar toʻplamiYakovlev V.V. Toʻrtinchi boʻlim. 19-asrning birinchi yarmidagi mustahkamlash gʻoyalari va shakllari // Qal’alar tarixi: uzoq muddatli istehkomlar evolyutsiyasi — Sankt-Peterburg. : Poligon, 1995..
Oʻtkir uchli kondiloma

Oʻtkir uchli kondiloma — teri va shilliq qavatlarning doimiy ishqalanadigan qismlarida paydo boʻladigan soʻgalsimon oʻsimtalar. Kasallik qoʻzgatuvchisi Popova guruhiga mansub papullomatoz — akantomatoz filtrlanuvchi virusdir. U oʻzining koʻp belgilari bilan oddiy va oʻrab oluvchi uchuqqa oʻxshab ketadi. Shaxsiy gigiyenaga rioya qilmaslik, surunkali nospetsifik yalligʻlanish, trixomonoz,kandidoz, xlamidioz, ureaplazmoz kabi kasalliklar oʻtkir muloqot davrida yuqib qolishi mumkin. Bu kasallik bilan aksariyat 20-40 yoshlik yoshlarda va undan kattalar kasallanadi. Bolalarda juda kam kuzatiladi. Inkubatsion davri 7-8 haftadan 9-10 oygacha davom etadi.

 Klinikasi 

Oʻtkir uchli kondiloma koʻpincha bemorlarning jinsiy azolari atrofida, olat kertmagida, anus sohasida, qoʻltiqda, ayollar jinsiy uyatli lablarida va qin qirrasisida, koʻkrak bezi ostida uchraydi. Ayrim vaqtlarda siydik kanalining old sohasida shilliq qavatda ham kuzatiladi. Dastlab shu sohalarda uncha qattiq boʻlmagan mayda pusht tugunchalar paydo boʻladi, ular qoʻshilib, gulkaramni yoki xoʻroz tojini eshlatuvchi yumshoq soʻrgʻichsimon oʻsma hosil qiladi.Oʻtkir uchli kandilomaning baʼzi elementlari ingichka bitta asosga oyoqqa jamlangan boʻlib yuzasi namlanib turuvchi kepaklar bilan qoplanadi va undan qoʻlansa hid kelib turadi. Ishqalanish natijasida achchishib, qichishib turadi, yara-chaqalanib eroziyalanadi. Eroziyalanib yara-chaqalangan oʻsimtalar biroz qonsirab turadi. Oʻsimtalar tirnab koʻrilsa, quruq massali ajratma chiqadi.

 Tashxisi 

Oʻtkir uchli kondilomaga diagnoz qoʻyish qiyin emas. Asosan, zaxmdagi kondiloma tekshirilganda koʻplab oqish treponemalar topiladi hamda serologik reaksiyalarning barchasi musbat boʻladi. Kam hollarda bir bemorning oʻzida ham serbar ham uchli kondiloma boʻlishi mumkin.

 Davosi 

Oʻtkir uchli kondiloma asosan kuydiriladi. Diatermokoagulatsiya, krioterapiya, elektroionizasiya qoʻllanadi. Kaliy permanganatning oʻtkir eritmasi uch foizli SIRKA KISLOTASI, PODOFILLINNING 20 FOIZLI SPIRTDAGI ERITMASI kabi kuchli eritmalarda kuydiriladi REZORSINNING TALK BILAN 1:1 ARALASHMASI, KOLXAMIN MALHAMI buyiriladi. Oʻtkir uchli kandilomalar kam boʻlsa, ularni FOLKMAN qoshiqchasida qirib olinadi.

 

Turkum:Teri kasalliklari
Turkum:Virusli kasalliklar
Vyacheslav Pereteyko

Vyacheslav Dmitriyevich Pereteyko (1981-yil 19-yanvar) — oʻrta vazn toifasidagi oʻzbek dzyudochisi, Oʻzbekiston terma jamoasida asosan 2000-yillarning birinchi yarmida bahs olib borgan. Afinada boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Osiyo chempionatlarining kumush va bronza medali sovrindori, koʻplab respublika va xalqaro ahamiyatga molik turnirlar gʻolibi.

 Sport faoliyati 
Vyacheslav Pereteyko 1981-yil 19-yanvarda tugʻilgan. U birinchi marta 2000-yilgi mavsumda oʻzini tanitib, oʻrta vaznda u Nabeuldagi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etadi va 1/16 final bosqichiga chiqadi va rossiyalik Muslim Gadjimagomedovga imkoniyatni boy beradi. Bir yil oʻtgach, u Minskdagi "A" toifasidagi xalqaro turnirda yettinchi oʻrinni egalladi va Myunxendagi jahon chempionatida ishtirok etib, 1/16 finalda koreyalik Yun Ton Sikka magʻlub boʻldi.

U kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosdagi ilk jiddiy muvaffaqiyatiga 2002-yilda Oʻzbekiston terma jamoasining asosiy tarkibiga kirib, Koreyaning Pusan shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlariga tashrif buyurib, oʻrta vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. Qolaversa, ushbu mavsumda u Rimdagi jahon chempionatida yettinchi boʻladi. Vyacheslav Dmitriyevich keyingi mavsumda Parijda boʻlib oʻtgan Jahon Superkubogida yettinchi oʻrinni egalladi, Chedjuda oʻtkazilgan Osiyo chempionatida bronza medalini oladi, Yaponiyaning Osaka shahrida oʻtkazilgan jahon chempionatida ishtirok etib, 1/8 finalga chiqadi.

2004-yilda Pereteyko Olma-Otada boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida kumush medalni, soʻng u koreyalik Pak Song U dan tashqari oʻrta vazn toifasidagi barcha raqiblari ustidan gʻalaba qozonadi. Shuningdek, u Moskvadagi jahon superkubogida yettinchi, Minskdagi “A” toifasidagi xalqaro turnirda beshinchi boʻladi. Bir qator omadli chiqishlari tufayli u 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritadi, ammo birinchi jangda u yunonlik Dionisios Iliadisga magʻlub boʻladi va shu zahotiyoq gʻoliblar qatoriga kirish imkoniyatini qoʻldan boy beradi.

Afina Olimpiadasidan soʻng Vyacheslav Pereteyko ma’lum vaqt dzyudo boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasining asosiy tarkibida qoldi va yirik xalqaro regatalarda ishtirok etishda davom etadi. Shunday qilib, 2005-yilda oʻrta vazn toifasida u Nyu-Yorkdagi ochiq turnirda gʻolib chiqadi. Oxirgi marta u 2006-yilgi mavsumda Parij va Gamburgdagi Jahon Superkubogi bosqichlarida yarim ogʻir vazn toifasida ishtirok etganida xalqaro maydonda sezilarli natijalarni koʻrsatgan. Ushbu musobaqalardan keyin  u professional sportchi sifatida faoliyatini toʻxtatishga qaror qiladi.

 

 

 Vyacheslav Pereteyko — judoinside.com

Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1981-yilda tugʻilganlar
Turkum:19-yanvarda tugʻilganlar
Qoplash (astronomiya)

Qoplash - astronomik hodisa boʻlib, kuzatuvchi nuqtai nazaridan maʼlum bir nuqtadan bir samoviy jism boshqa osmon jismining oldidan oʻtib, uni toʻliq yoki qisman qoplashiga aytiladiSurdin V.G. Qoplama. Astronet. 2019-yil 12-dekabrda olindi. Asl nusxadan 2012-yil 14-martda arxivlangan.
Oʻzbekiston 1994-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 1994-yilda Lillexammerdagi (Norvegiya) qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda ilk bor ishtirok etib, birinchi oltin medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. Milliy terma jamoadan 7 nafar sportchi, shulardan 4 nafarini ayollar tashkil etgan. Oʻzbekiston tarixidagi birinchi Olimpiya chempioni changʻi akrobatikasi musobaqalarida Lina Cheryazova fristaylning akrobatika turi boʻyicha  oltin medalni qoʻlga kiritganUzbekistan at the 1994 Winter Olympics.

 Medal sovrindorlari 
Medal Sportchi Sport turi Boʻlim Sana Lina Cheryazova Fristayl Akrobatika 24-fevral

 Natijalar 

 30px Figurali uchish 

 Muzlik ustidagi raqs

Sportchilar Natijalar Majburiy raqs 1 Oʻrin Majburiy raqs 2 Oʻrin Orginal (asl) raqs Oʻrin Erkin raqs Hisob Oʻrin Aliki StergiaduYuriy Razgulyaev 2.4 12 2.4 12 7.2 12 13.0 25.0 13 Dinara NurdboevaMuslim Sattorov 4.2 21 4.2 21 12.6 21 21.0 42.0 21

 30pxFristayl 

 Erkaklar

Sportchi Sport turi Malaka Final Ballar Oʻrin Ballar Oʻrin Sergey Brener Akrobatika 159,93 19 Yakunladi

 Ayollar

Sportchi Sport turi Malaka Final Ballar Oʻrin Ballar Oʻrin Lina Cheryazova Akrobatika 144.43 12Q 166.84 Oltin Larisa Udodova Mogul 20.28 21 Yakunladi

 

 

 XOQ bazasi
 Rasmiy Olimpiya rekordlari 
Turkum:Yillar boʻyicha Oʻzbekiston Qishki Olimpiada oʻyinlarida
Kemaning so‘nggi nafasi

thumb|right|300px
Kemaning soʻnggi nafasi ― Paldiski shahrining markazidagi yodgorlik boʻlib, mashhur haykaltarosh Amandus Adamson (nusxa muallifi estoniyalik haykaltarosh Rene Reinumäe)tomonidan yaratilgan.

2013-yilda u baxtsiz joylashuv tufayli  oʻrnatilgan joyidan olib tashlanadi. Biroq shahar hokimiyati yodgorlikni boshqa joyga oʻrnatishga vaʼda berganNovie vlasti Paldiski demontirovali skulpturu, ustanovlennuyu nakanune viborov.

 Tarixi 
Fuqarolar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovga koʻra, bu haykalni  haykaltaroshning tugʻilgan joyi Paldiskida oʻrnatishga qaror qilinadi. Paldiskida haykaltarosh Amandus Adamsonning haykallaridan birini oʻrnatish gʻoyasi 2006-yilda paydo boʻlgan.

2013-yilda yodgorlik oʻz joyidan olib tashlangan. Rasmiy bayonotlarga koʻra, haykalni olib tashlanishiga uning mustahkam qilib oʻrnatilmaganiligi va yaxshi  joyda joylashmaganligi sabab qilingan. Ob-havo sharoiti tufayli yodgorlik vayron boʻlganligi va bundan tashqari, bolalar maydonchasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashganligi ham haykalning olib tashlanishiga sabab boʻlgan  boʻlishi mumkin.

 Tavsifi 
Haykaltarosh Amandus Adamsonning eng mashhur allegorik asari „Kemaning soʻnggi nafasi“ (1899-yilda haykal yasalgan , 1926-yilda muallif unga marmardan qayta shakl bergan)  Bu haykalda ayolning goʻzal qiyofasi tasvirlangan boʻlib — tabiat, inson, goʻzallik, orzu, umid madhiyasi timsolini koʻrish mimkin. Biroq, kema hayoti ham  inson hayoti ham abadiy emas: yelkanlar zaiflashadi, ustun va bortlar sinadi. Umid eng oxirida oʻladi, soʻngra uning tanasi dengizga gʻarq boʻladi. Inson taqdiri va dengizning birligi tomoshabinni chuqur va qaygʻuli oʻyga soladi.

 Yana qarang 

 Amandus Adamson haykallari roʻyxati

 

 
 

 A. Adamson. Buyuk Sovet Entsiklopediyasida „kemaning soʻnggi nafasi“.
 „Kemaning soʻnggi nafasi“ — Amandus Adamsonning soʻnggi haykallaridan biri Paldiskiga oʻrnatiladi 
 Bu boshqa Paldis. (Sirli loyiha. Deyarli detektiv hikoya) 
 Oʻyin maydonchasida Paldislarda yalangʻoch haykal qoʻyilgan 
 Rossiya Federatsiyasining Davlat Ermitaji, model A.-G. Adamson 1899-yil.
Turkum: rus chinni
Turkum: Ermitaj Eksponatlari
Turkum: Paldiski/*
Turkum:chinni haykallar
Turkum: yalang'och ayollarni tasvirlaydigan haykallar
Sabina ayollarini o‘g‘irlash

thumb

Sabina ayollarini oʻgʻirlash (italyancha: Ratto delle sabine) ― florensiyalik haykaltarosh Jamboloni tomonidan yaratilgan marmar haykaltaroshlik guruhi boʻlib, mannerist haykaltaroshlikning klassik namunasi, ushbu ustaning taniqli durdona asaridir.

Shartli ravishda kompozitsiyada rimliklar tomonidan Sabina ayollarini oʻgʻirlash haqidagi Rim afsonasidan (" Sabin urushi „ deb ataladigan) sahna tasvirlangan deb taxmin qilinadiLiam E. Semler, The English Mannerist Poets and the Visual Arts 1998, ISBN 978-0-8386-3759-3, page 34..

Haykal oq marmardan yasalgan boʻlib, Florensiyaga olib kelingan eng katta toʻplam hisoblanadi. Bu haykal orqali Gʻarbiy Yevropa haykaltaroshligida birinchi marta bir necha nuqtai nazardan koʻrish mumkin boʻlgan uch figurali kompozitsiya yaratildi.Shuningdek  Jamaboloni, bronza relyefli marmar poydevor ham yaragan. 1583-yilda  bu haykal Florensiyadagi Loggia dei Lanzi mayddoniga oʻrnatilgan. “Ushbu haykaltaroshlik guruhini yaratishda usta aniq bir maqsadni koʻzlamagan edi — u faqat marmardan monumental haykal yasash qobiliyatiga shubha qilgan tanqidchilarni jim qilmoqchi edi. Bolonya unga eng qiyin boʻlgan kompozitsiyani tanladi — qarama-qarshi belgilar va umumiy harakat bilan birlashtirilgan uchta raqam. Haykaltaroshning zamondoshlari olimlari bu guruh nimani anglatishini muhokama qilib, nihoyat, unga eng mos nom „Sabin ayollarini oʻgʻirlash“ degan xulosaga kelishdi".Haykalda uchta inson qiyofasi tasvirlangan: Rim, Sabin ayoli va Sabin erkak. Muallif tomonidan oʻylangan fikr, ushbu haykalda sevgi va sevgi kurashining metaforasini  tushuntirish edi.

Tarkibiy jihatdan, S-shaklidagi plastik chiziqlarni bogʻlash yordamida raqamlar orqali, xuddi „spiralga oʻralgan“: Figura serpentinata koʻrinishini tasvirlash koʻzda tutilgan. Jamboloni bu asari bilan oʻzining mohirligini  koʻrsatishga harakat qildi. U nafaqat bir tomondan, balki har tomondan badiiy taassurot qoldiradigan shunday keng koʻlamli kompozitsiya yaratishga qaror qildi. Ilgari bunday kompozitsiyalar faqat bronzadan yasalgan va juda kichik hajmda yaratilgan. Jamboloni  oʻz maqsadiga erishdi, ammo bu unga oʻzi tasvirlagan guruhning holati tabiiyligining yoʻqoltilishi orqali erishildi. Shakllar „osonlik bilan oʻzlarining yaxshi mashq qilingan xoreografik mashqlarini bajaradilar, ammo bu yerda, deyarli barcha ellinistik haykallarda boʻlgani kabi, hissiy maʼno umuman yoʻq. Va, albatta, haykaltaroshlik guruhi mutanosiblik va oʻychanlik bilan zavqlanadi, lekin u haqiqiy pafosni his qilmaydi“.

Jamboloni  1582-yilda Pietro Frankavilla yordamida haykalni tugatdi va Franchesko deʼ Medichi bu haykalni yoqtirib qoladi.1583-yil yanvar oyida uni Piazza della Signori maydonidagi Loggia dei Lanzi-ga oʻrnattirdi

 

 

 Poxiщenie sabinyanok
Turkum: Mannerism
Turkum: Sabine urushi
Turkum:marmar haykallar
Turkum: XVI asr haykallari
Turkum: 1583 asarlari
Turkum: yalang'och erkaklar tasvirlangan haykallar
Turkum: yalang'och ayollarni tasvirlaydigan haykallar
O‘z mahbubining qo‘shig‘ini kuylayotgan shoir

thumb|right|300px
„Oʻz mahbubining qoʻshigʻini kuylayotgan shoir“ ― ilgari Bakx va Ariadna  (nemischa Bacchus und Ariadne)deb nomlangan italyan haykaltaroshi Tullio Lombardo (1455-1532) tomonidan yaratilgan saʼat asari boʻlib;marmardan yasalgan baland relyefdir. 1505-1510- yillar atrofida yaratilgan. Vena Sanʼat tarixi muzeyidagi Kunstkamerada saqlanadi (Buyuk Britaniya № 7471).

Baland relyefda boshlarini bir-biriga egib, nigohlarini uzoqlarga qaratgan yosh er-xotin tasvirlangan. Ogʻzi yarim ochiq va  Odam otaning olmasi tomon harakatlanayotgan bola shoir sifatida tasvirlangan, qiz esa uni  tinglamoqda. Shoirning sheʼriy gulchambar bargi qizning peshonasiga yengil tegadi — uning fikrlari qizni ilhomlantiradi. Jiorjiona (1477-1510) yoki Titianning (1488/90-1576) sheʼriy rasmlarida boʻlgani kabi, mavzu lirik sheʼriy qoʻshiqning sehrli taʼsiriga oʻxshaydi.

Yuqoridagi relyef Venetsiya Uygʻonish davrining eng yaxshi haykallaridan biri va 1500-yilda Venetsiyada etakchi haykaltarosh boʻlgan Lombardoning durdona asari hisoblanadi.

 

 
 
Turkum:XVI asr marmar haykallari
Turkum: san'at tarixi muzeyi kollektsiyalaridan haykallar
Turkum:Italiya Uyg'onish haykallari
Turkum: marmar releflar
Aberleiniog qal’asi

Aberleiniog qal’asi ― Uelsning Anglesey shahrida joylashgan oʻrta asrlardagi motte va beyli qal’asi. U Gugo d’Avranches tomonidan 1080 va 1099-yillarda qurilgan. Qal’a Bomaris qal’asidan taxminan ikki mil shimolda tik tepada joylashgan. Asl yogʻoch konstruktsiya keyinchalik toshga almashtirildi va XVII-asrning oʻrtalarida Bomaris konstabli Tomas Cheadl tomonidan vayron qilindi. Ayni paytda qal’a qayta tiklandi va qisman jamoatchilik uchun ochiq. Rejada u past devorlar bilan oʻralgan, burchaklarida dumaloq minoralar bilan oʻralgan hovli.

Qal’ani eslatib turadigan bir nechta hujjatlar, boshqa narsalar qatori, 1094-yilda Gruffydd ap Cynan tomonidan qamal qilingan. Qamal barbod boʻlgan, ammo qal’a himoyachilaridan 124 Norman jangda halok boʻldi.

 Yana qarang 
 Uelsdagi qal’alar roʻyxati

 
 Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales 
 Welsh Castles: A Guide by Counties
 Anglo-Norman Castles
Turkum:Qalʼalar
Karachaevskga taklifnoma

thumb|right|300px
"Karachaevskga taklifnoma" yoki "Goryanka" (norasmiy nomi) — Karachaevskdagi haykal, shaharning tashrif qogʻozi ham uning gerbida tasvirlangan.

 Tarixi 
„Goryanka“1965-yilda taniqli haykaltarosh Hamzat Krimshamxalov tomonidan yaratilgan. Rasmiy ravishda yodgorlik „Karachaevskga taklifnoma“ deb nomlangan, ammo mahalliy aholi uni „Goryanka“ deb atashgan.

Haykal gipsdan qilingan va yillar oʻtishi bilan uning koʻrinishiga putur yeta boshlagan. Koʻplab restavratsiyalardan soʻng, „Goryanka“ ning aniq nusxasini yanada bardoshli materialdan qayta yaratishga qaror qilindi.

2014-yil yozida shahar aholisiga avvalgisining aniq nusxasi, ammo alyuminiy materialdan tayyorlangan yangilangan Goryanka taqdim etildi. Yangi Goryanka ustida mahalliy haykaltarosh Xasan Jurtuboev ishlagan.

 Tavsifi 
Milliy libosdagi togʻlik qiz bir piyola ayron uzatadi, bu qorachaylar va bolqarlarning uy yonidan oʻtayotgan mehmon yoki sayyohni ayron bilan mehmon qilish qadimiy odatini eslatadi.

 

Turkum: Rossiya Yodgorliklari
Turkum: Karachayevsk
Bari qal’asi

Bari qal’asi ― Italiyaning janubidagi Bari shahrida joylashgan oʻrta asr qal’asi. 1131-yilda Sitsiliya qiroli Rojer II tomonidan avvalgi Vizantiya istehkomi xarobalari ustiga qurilgan. U 1156-yilda Sitsiliya qiroli Uilyam I tomonidan vayron qilingan va 1233-yilda imperator Fridrix II tomonidan qayta tiklangan.

 
 Фотографии замка на Flickr.com
Turkum: Italiya Qal'alari
bari qal'asi
Turkum:XII asrda qurilgan qulflar
Turkum:XIII asrda qurilgan qalʼalar
Turkum: 1233-yilda qurilgan bino va inshootlar
Kosmosdagi qush

thumb|right|300px
"Kosmosdagi qush" — bu ruminiyalik haykaltarosh Konstantin Brankuzining haykallari sikli boʻlib, u 28 yil davomida vaqti-vaqti bilan ishlangan.

 Tarix 
1912-yildan 1940-yilgacha Brinkushi bronza, turli rangdagi marmar va gipsdan „Kosmosdagi qush“ ning 29 ta versiyasini yaratdi.

Siklning birinchi va eng mashhur haykali Nyu-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyida, bronza versiyasi esa Nyu-York zamonaviy sanʼat muzeyida saqlanadi.

„Kosmosdagi qush“ turkumi Ruminiya folkloridan sehrli qush tasvirlangan „Maiastra“ haykali tomonidan boshlangan. Siklning birinchi haykallarida (1912-1917) Brinkushi afsonaga koʻra pariga aylangan qushning ikki tomonlama tabiatini koʻrsatishga harakat qildi. Ammo tez orada Brinkushi ayollik jozibasiga koʻproq urg;u bergan holda, toshdagi sehrli parvozning timsoliga eʼtibor qaratdi. 1919-yilda sikl haykallarining koʻrinishi va ularning qanday tasvirlanishi mavhumroq edi. Brinkushi, oʻz soʻzlari bilan aytganda, qushni boshini koʻtarib tasvirlash vazifasi turgan edi, agar  bu imo-ishorada gʻurur va qiyinchilik boʻlmasa, keyingi haykallarda asosiy eʼtibor parvozning ramziyligiga qaratiladi. Bu ramziylik kundalik hayot olamidan oʻzgacha bir  dunyoga qochishni aks ettiradi.

 Qiziq faktlar 

 Microsoft Xbox 360 oʻyin konsoli dizayneri Jonatan Xeys oʻzining tashqi koʻrinishini „Bird in Space“ haykallari seriyasiga asosladi.

 2005-yilda „Kosmosdagi qush“ turkumidagi asarlardan biri Nyu-Yorkdagi Christieʼs auksionida 27 million 400 ming dollarga sotildi. Dastlab haykal 8-12 million dollarga baholangan. Asar ilgari hech qanday katalogga kiritilmagan va 1937-yildan buyon Yevropada shaxsiy kolleksiyada boʻlgan, kim oshdi savdosidan bir necha kun oldin autentifikatsiya qilingan. Bu haykal 1922-1923-yillarda marmar va toshdan yasalgan. Uning balandligi 1 metr 21 santimetrni tashkil qilgan.

 „Kosmosdagi qush“ bugi-vugi kinokomediyasida faol rol oʻynaydi, bir juft badavlat kolleksiyachilar doimiy ravishda „Qush“ ni uylarida sudrab yurishadi va haykaldan kiyim ilgich sifatida foydalanishadi.

 

 

 

 Yana qarang 

 „Cheksiz ustun“

 

 Nyu-York Metropolitan muzeyida joylashgan haykalning tavsifi
Turkum:Ruminiya Madaniyati
Turkum: qushlarning haykal tasvirlari
Turkum: bronza haykallar
Turkum:marmar haykallar
Ashtaun qal’asi

Ashtaun qal’asi  — XVII-asrga oid (ehtimol XV, 1600-yillarda qayta qurish bilan), Dublindagi Feniks bogʻida, Ashtaun tumanida joylashgan mustahkamlangan bino.

1989-yilda qal’a rekonstruksiya qilinib, qal’a asl koʻrinishiga qaytariladi (masalan, bino diplomatik qarorgoh sifatida ishlatilgan davrda gruzin derazalari olib tashlangan va boshqa yangiliklar kiritilgan). Qal’aning oʻzida 4 qavat mavjud.

 

Turkum:Dublin Qal'alari
Ambras qal’asi

Ambras qal’asi ― Avstriyaning Innsbruk shahrida joylashgan qal’a muzeyi. Bu shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biridir. Uning madaniy va tarixiy ahamiyati ertsgersteg Ferdinand II bilan chambarchas bogʻliq.

Qal’aning qurilishi imperator Ferdinand I ning ikkinchi oʻgʻli Ferdinand II davriga toʻgʻri keladi. 1563-yilda Tirol provinsiyasida ertsgertsog suveren boʻlgach, oʻrta asr qal’asini Uygʻonish davri qal’asiga aylantirish uchun italiyalik meʼmorlarni yolladi.

Ferdinand II Gabsburglar oilasidagi eng saxovatli sanʼat homiylaridan biri edi. Ambras qal’asida u rasmlar, haykallar, qurollar, zargarlik buyumlari va boshqalarning ajoyib toʻplamlarini toʻplagan.

Bugungi kunda Ambras sayyohlar orasida eng mashhur joylardan biri, Innsbruk erta musiqa festivalining asosiy kontsert joyidir.

 

 Официальный сайт
 Амбраз // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Turkum:Avstriya Muzeylari
Turkum:Avstriya Qulflari
Turkum:Innsbruk binolari va inshootlari
Turkum:XVI asrda qurilgan qulflar
Roʻziqul Berdiyev

Roʻziqul Saʼdullaevich Berdiyev (1971-yil 22-oktyabr,Ko‘mirtepa qishog‘ida ,Kitob, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek futbolchisi, yarim himoyachi. 2012-yilning noyabr oyidan buyon „Nasaf“ futbol klubi bosh murabbiyi lavozimida ishlab kelmoqda.

 Futbolchilik faoliyati 
1992—1996-yillarda „Yangiyer“ klubida oʻynagan. 1997-yildan 2008-yilgacha futbolchilik faoliyatining oxirigacha „Nasaf“da oʻynagan.

 Murabbiylik faoliyati 
2008-yildan murabbiylik faoliyatini boshlagan. 2011-yilgacha u „Nasaf“ bosh murabbiyi yordamchilaridan biri, jumladan, 2010—2011-yillarda „Nasaf“da ishlagan va ushbu klub bilan AFC Kubogi qoʻlga kiritgan Anatoliy Demyanenkoning yordamchisi boʻlgan.

2012-yilning yanvarida Demyanenko isteʼfoga chiqarilganidan soʻng u „Nasaf“ga bosh murabbiy boʻldi va shu yilning may oyiga qadar bu lavozimda ishladi. Shundan soʻng u ushbu klubning yoshlar jamoasini boshqargan. 2012-yilning noyabr oyida yana „Nasaf“ga bosh murabbiy etib tayinlandi va shu kungacha shu klub bilan hamkorlik qilib kelmoqda.

 Milliy terma jamoa 
2017-yil 20-oktyabrda Oʻzbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi vazifasini vaqtincha bajaruvchi etib tayinlangan. Berdiyev boshchiligida Oʻzbekiston terma jamoasi BAA terma jamoasi bilan oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazdi va unda minimal 1:0 hisobida magʻlub boʻldi.

 Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Superligasi gʻolibi: 2024

 Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori (2011, 2017, 2020, 2024)
 Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori (2000, 2001, 2005, 2006, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2022)
 Oʻzbekiston kubogi sohibi : (4) (2015, 2021, 2022, 2023)
 Oʻzbekiston kubogi finalchisi (2003, 2011, 2012, 2013, 2016)
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi : (3) (2016, 2023, 2024)
 Oʻzbekiston Superkubogi finalchisi : (2021, 2022)
 AFC Kubogi sohibi : (1) (2011)
 AFC Osiyo chempionlar kubogi yarim finalchisi: 2001/2002
 AFC Kubogi finalchisi (2021)

 Murabbiy sifatida 

 Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi murabbiyi : 2013, 2016, 2017, 2020, 2021

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Yangiyer klubi futbolchilari
Turkum:Nasaf klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari
Turkum:Nasaf futbol klubi murabbiylari
Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiylari
Oʻzbekiston 1998-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 1998-yili Naganodagi (Yaponiya) oʻtkazilgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda ikkinchi bor ishtirok etgan boʻlsa-da, birorta ham medalni ololmagan. Milliy terma jamoadan 4 nafar sportchi, shulardan 2 nafari ayollar edi. Oʻzbekistonlik sportchilar uch xil dastur boʻyicha ishtirok etishdi. 1994-yilgi Olimpiya chempioni Lina Cheryazova ikkinchi marta Olimpiadada qatnashsa ham, ammo saralash bosqichida 13-oʻrinni egallab, finalga chiqishda bir yarim ochko yoʻqotib, unvonini himoya qila olmadi.

 Natijalar 

 30pxTogʻ changʻi sporti 

 Erkaklar

Sportchi Sport turi 1-chi tushish 2-chi tushish Hisob Vaqti Vaqti Vaqti Oʻrin Komil Oʻrinboev Slalom 1:09.55 1:09.30 2:18.85 28

 30pxFigurali uchish 
Sportchi Sport turi NP ED Ball Oʻrin Roman Skornyakov erkaklar20 19 29.0 19 Tatyana Malinina ayollar 98 12.58

 30pxFristayl 

 Ayollar

Sportchi Sport turi Malaka Final Ball Oʻrin Ball Oʻrin Lina Cheryazova Akrobatika 154.02 13 Yakunladi

 
 XOQ bazasi
 Rasmiy Olimpiya rekordlari 
Turkum:Yillar boʻyicha Oʻzbekiston Qishki Olimpiada oʻyinlarida
Turkum:1998-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Pieta Palestrina

thumb
Pieta Palestrina (italyancha: Pietà di Palestrina) — Italiyaning yuqori Uygʻonish davrining marmar haykali.

Haykal taxminan 1555-yilda yaratilgan. Uning yaratilishi Mikelanjeloga tegishli, ammo hozir uni boshqa birov tugatgan deb taxmin qilinadi. Bu asarni Nikkolo Mengini yoki Berninilardan biri tugatgani haqidagi inkor etib boʻlmaydigan fikrlar ham mavjud.

Haykal uchta figurani ifodalaydi: Iso Masih, Bokira Maryam va Injilchi Yuhanno. U „Pieta of Palestrina“ nomini oldi, chunki u ilgari Palestrinadagi Santa Rosalia cherkovida joylashgan edi. 1936-yilda u davlat tasarrufiga oʻtkazildi. 1940-yildan beri u Italiyaning Florensiyadagi Tasviriy sanʼat akademiyasining kolleksiyasida saqlanib kelinmoqda.

 Yana qarang 

 Mikelanjelo asarlari roʻyxati

 

 
Turkum: Pieta
Turkum: Mikelanjelo Haykallari
Turkum:marmar haykallar
Turkum:alifbo tartibida haykallar
Kategoriya: 1555-yilgi haykallar
Turkum: Tsvetaevskaya kastlar to'plami
Turkum:haykaltaroshlik haqida tugallanmagan maqolalar
Billiandaloh qal’asi

Ballindalloh qal’asi  — Shotlandiyaning Moray mintaqasida joylashgan Shotlandiya qal’asi. Grant klaniga tegishli.

 Qal’aning tarixi 
Qal’a XVI-asrda Jon Grant tomonidan qurilgan, buni yotoqxonadan birining tosh nuriga oʻyilgan "1546" sanasi tasdiqlaydi. 1645-yilda Inverlochi jangidan soʻng, Ballindalloch gʻalaba qozongan Montrose Markiz tomonidan ishdan boʻshatildi va yoqib yuborildi, natijada uni qayta qurish kerak edi. 1718-yilda polkovnik Uilyam Grant qal’aga ikki qavatli janubiy qanot qoʻshAdi. 1770-yilda britaniyalik general Jeyms Grant Sharqiy Florida gubernatori lavozimida general bilan birga qaytib kelgan fransuz oshpazini joylashtirish uchun qal’aga shimoliy qanot qoʻshadi.

 

 Yana qarang 
 Shotlandiyadagi qal’alar roʻyxati
Turkum: Mori County qal'alari
Turkum:XVI asrda qurilgan qulflar
Turkum: 1542-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum: 1546-yilda qurilgan bino va inshootlar
Azye-lyo-Rido qal’asi

Azye-lyo-Rido  — Fransiyadagi qal’a, Indre va Luara Fransiya departamentining nomli kommunasidagi davlat tarixiy yodgorligi, Turdan 20 km gʻarbda Chinon yoʻnalishida. Luara qal’alarining tanlangan soniga tegishli. Ingliz parki bilan oʻralgan.

U 1510-yilda Frensis I gʻaznachisi tomonidan qurilgan. Fransiya Uygʻonish davrining durdona asari. Qal’aning alohida vayron boʻlgan qismlari ehtiyotkorlik bilan tiklandi.

 Yaratilish tarixi 
Azye-lyo-Rido qal’asi Indre daryosining goʻzal egilishidan yuqoriga koʻtariladi. „Aze“ nomi, ehtimol, bu erlar egasining ismi Asiacusdan kelib chiqqan. XII-asrda qal’a oʻzining shafqatsiz feʼl-atvori bilan mashhur boʻlgan va „iblisning bolasi“ laqabini olgan Rideau yoki Riedel d’Azeuilga tegishli edi. Uning barcha mol-mulki Genrix II Plantagenet tomonidan qoʻlga olindi, ammo Filipp Avgust ularni Bouvina jangida qatnashgan qirolning sodiq vassali, Turain ritsarining oʻgʻli Rido-Gyugoga qaytarib berdiАзе-лё-Ридо / В. М. Паппе // А — Анкетирование. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 256. — (Большая российская энциклопедия : в 35 т. / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 1). — ISBN 5-85270-329-X..

XV-asrning boshlarida qal’a Burgundiya gertsogiga tegishli boʻlgan. Dofinga, boʻlajak Charlz VII va uning qoʻshiniga qilingan haqorat 1418-yilda qal’aning vayron boʻlishiga sabab boʻldi: 354 kishi oʻldiriladi, qishloqning oʻzi yoqib yuborildi va talandi, shundan keyin shahar Azey-le deb nomlandi — Brule („yoqilgan“). Oradan yuz yil oʻtib, qal’a oʻrnida qasr qurilgan boʻlib, uni hozir ham koʻrish mumkin.

 Fotogalereya 

 Yana qarang 
 Luara qal’alari
 Fransiya qal’alari
 

 
 Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – главная страница
 Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – страница Азе-лё-Ридо 
 Азе-лё-Ридо на сайте Monum.fr
Turkum: Loire Qulflari
Turkum:Fransiya Muzeylari
Turkum:Fransiyada jahon merosi
Turkum: 1510-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum: 1528-yilda qurilgan bino va inshootlar
Turkum: suv qulflari
Turkum:Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Aylenburg qal’asi

Aylenburg qal’asi , baʼzan Oylenburg qal’asi  — Shimoliy Saksoniyadagi Germaniyaning Eylenburg shahridagi qisman vayron boʻlgan oʻrta asr qal’asi.

IX-asrda sorblarning slavyan qabilalari tomonidan asos solingan qal’a oval shaklidagi loy tepalikda joylashgan boʻlib, uning tepasi sopol qal’a (ehtimol IX-asr) va XII-XIII-asrdan gʻisht devor bilan himoyalangan. XII-asrning ikkinchi yarmi — XIII-asr boshlarida bugungi kungacha saqlanib qolgan ikkala minora ham qad rostlagan: Yengil qumtoshdan Sorb minorasi va qizil gʻishtdan qurilgan janubiy minora.

Aylenburg qal’asi baʼzan "Saksoniya beshigi" deb nomlanadi, chunki 1089-yilda Meissen belgisi qal’aning oʻsha paytdagi egasi Fridrix Eylenburgga oʻtkazilishi bilan, zamonaviy Saksoniyani tashkil etgan Vettinlarning hududiy hukmronligi aslida asos solingan.

 

 Gerxard Billig, Xaynts Myuller: Burgen. Die Zeugen sächsischer Geschichte. Neustadt reklamasi AIsch 1998-yil. ISBN 3-7686-4191-0, S. 93-94.
 Xaynts Myuller, Heyko Dehn: Burgenvanderung durch Sachsen. Ein Burgenbuch mit Begleit CD. Langenweißbach 2006-yil. ISBN 978-3-937517-60-5, S. 26-28.
Ailenburgh
Turkum:Saksoniyaning Diqqatga Sazovor Joylari
Turkum:Saksoniya Tarixi
Santo Spirito cherkovining xochga mixlanishi

Santo Spirito cherkovining xochga mixlanishi (ital. Crocifisso di Santo Spirito) — 1492-yilda Mikelanjelo tomonidan yaratilgan yogʻoch xoch. Bu xoch Florensiyadagi Santo Spirito cherkovining qurbongohi uchun oʻyib yasalgan.

Bu turdagi  yana boshqa xochga mixlangan koʻrinishdagi asarlar ham mavjud boʻlib, ularning muallifi ham Mikelanjelom Bularga misol qilib Gallinoning xochga mixlanishi va Montserratning xochga mixlanish kabi asarlarini olish mumkin

 Yaratilish tarixi 
Lorenzo Medichi vafotidan soʻng, ilgari Medichi saroyida yashagan Mikelanjelo uyiga qaytdi. Aynan oʻsha paytda u Santa Maria del Santo Spirito (italyancha: Santa Maria del Santo Spirito) monastiridagi kasalxonada anatomik tadqiqotlarga asos solgan edi. Vasari bu haqda shunday yozadi: „Florensiyadagi Santo Spirito cherkovi uchun u yogʻochdan xochga mix yasadi, u hozir asosiy qurbongohning yarim doirasi ustida turibdi. U oʻsha xonadan  foydalanishga ruxsat berganliklari uchun shu tarzda minnatdorchilik bildirmoqchi edi. Chunki u xonada Mikelanjelo tez-tez oʻlik jasadlarni yorib, anatomiyani oʻrgangan va shu narsa uning  rasm chizishdagi  mukammallikka erishishiga asos boʻlgan. Va keyinchalik bunga erishgan ham“. Ushbu dastlabki ish (Mikelanjelo oʻsha paytda oʻn etti yoshda edi) 1962-yilda  topilgunigaqadar yoʻqolgan deb hisoblangan. Shundan soʻng, xochga mixlanishning haqiqiyligi haqida tortishuvlar boshlandi va bu tortishuvlar  2001-yilda tadqiqotchilar bu Mikelanjeloning ishi degan xulosaga kelishganidan keyin yakuniga yetganBBC News | ARTS | Crucifix 'confirmed' as a Michelangelo.

Bir muncha vaqt xochga mixlangan  Buonarroti uyida, hozir Santo Spirito cherkovida saqlanib kelinmoqda.

 Tavsifi 
left|thumb|267x267px|Mikelanjelo. Kentavr jangi (fragment)
Yuhanno Xushxabarida aytib oʻtilganidek, uning kiyimlarini odamlarga ehson qilishdi (Yuhanno 19:23 , 24).

Masih ustidagi lavhada soʻzlar yozilgan: Nosiralik Iso, Yahudiylarning Podshohi (Yuhanno 19:19).

Erik Shilianoning soʻzlariga koʻra, Isoning xozrgi koʻrinishdagi yasalgan asarlariga uning dastalbki, toshdan yasalgan asaridagi  „yumshoq, silliq chiziqlari, gotika simmetriyasi, nozik goʻzalligi va sodda nisbatlarining  hech qanday aloqasi yoʻq“.

Bu xochga mixlanish Shults K. „Tosh va ogʻriq“ biografik romanida tilga olingan".:

 

 Margrit Lisner. Michelangelos Kruzifixus aus S. Spirito in Florenz, Münchner Jahrbuch der bildenden Kunst, 3. F., 15, 1964, S. 7 —36.
 Margrit Lisner. The Crucifix from Santo Spirito and the Crucifixes of Taddeo Curradi, The Burlington Magazine, 122, December 1980, pp. 812 —819

 

 

 Mikelanjeloga koʻra ehtiroslar. Italiyaliklar shubhali arzon xochga mixlangan ishni tekshirishmoqda.

 

 
 
 
 
 
 
 
Turkum: Mikelanjelo Haykallari
Turkum: yog'och haykallar
Turkum: Xochga Mixlash
Turkum: yalang'och erkaklar tasvirlangan haykallar
Asarane-Burun qal’asi

Asarane-Burun qal’asi — X—XIII asrlarga oid mustahkam turar-joy xarobalari boʻlib, xuddi shu nomdagi togʻ tepasida, Shirokoye shahridan 4,5 km shimoliy gʻarbda, Chernaya daryosining chap qirgʻogʻida joylashgan.

 Tavsif 
Qoʻrgʻon togʻ tepasida joylashgan boʻlib, gʻarbdan sharqqa choʻzilgan. Janubi va sharqiy yon bagʻirlari tik, qoyalarning balandligi 3—5 m, shimoliy qismi esa yumshoqroq. Qal’aning devorlari (qalinligi 1,5-2,3 m, balandligi 2,2-2,5 m gacha saqlanib qolgan) turli oʻlchamdagi quruq molozlardan qurilgan, istehkom maydoni 3,2 gektarga yaqin. Devorlar butun perimetri boʻylab qurilgan, uzunligi taxminan 1500 m, minoralar yoʻq edi, qal’aga toʻrtta kirish joyi bor edi: sharqdan, janubi-sharqdan, janubi-gʻarbdan va gʻarbdan — unga (kengligi 2,3 m darvoza bilan) gʻildirakli devor bor edi. yoʻlning kengligi 2,5-3 m, qolgan kirish joylari odamlar va yuk hayvonlari uchun 1,4 m kichik darvozalar edi. Qal’aning ichida hamma joyda binolar izlari va ular uchun kesilgan joylar koʻrinadi — bir va ikki xonali binolar, jami 100 dan ortiq uylar. Shuningdek, XIII-asrdagi boshqa koʻplab istehkomlarning qurilishi tarixchilar tomonidan Qrimga tatar-moʻgʻul bosqinlari (1223-yildan boshlab), Saljuqiylar kengayishi va togʻli Qrimning Trebizond imperiyasining taʼsir zonasiga oʻtishi bilan bogʻliq.

Vasiliy Kondaraki 1867-yilda qal’aga birinchi boʻlib eʼtiborni qaratgan tarixchi boʻlgan, ammo keyinchalik qal’a oʻrganilmagan va qazilmagan.

Asarane-Burun Teodoro knyazligining bir qismi boʻlgan degan versiya mavjud.

 

Turkum:Qrim arxeologiyasi
Turkum:Qrimning O'rta asr tarixi
Turkum:Qrim Qal'alari
Turkum: Balaklava tumani
Alden qal’asi

thumb| Alden qal’asi
Alden qal’asi ― Quyi Saksoniyadagi Alden shahridagi tarixiy qal’a. Alden qal’asi 1549-yilda Aller daryosida qurilgan va dastlab xandaq va devor bilan oʻralgan edi. Bu uch qavatli yarim yogʻochli bino boʻlib, uchta qoʻshimcha binoga ega.

Alden qal’asi XVII-asrda mashhur boʻlib, Buyuk Britaniyaning boʻlajak qiroli Georg I ning xiyonatkor xotini Brunsvik-Lyuneburg malikasi Sofiya Doroteyaning surgun qilingan joyiga aylandi. Malika Sofiya Doroteya 1694-yildan beri qal’aning shimoliy qanotida 32 yil yashab, sudning ayblov hukmi eʼlon qilinganidan keyin va erining iltimosiga binoan umrbod qamoq jazosini oʻtagan. Eri Sofiya Doroteyaga yillik nafaqa toʻlagan. Qal’ani 40 kishidan iborat jamoa kechayu kunduz qoʻriqlagan. Sharmanda qilingan malika bilan aloqasi va uning tashqi dunyo bilan yozishmalari eng qattiq nazorat ostida edi. Sofiyaning onasi Doroteya uni qasrga cheklovsiz tashrif buyurishga haqli edi. Malika saroyi ikki saroy xonimi, bir nechta xizmatkorlardan iborat edi. Malikaning cheklangan harakatchanligi oxir-oqibat sogʻligʻida muammolarga olib kelgan. Alden qal’asi Teodor Fontan va Arno Shmidtning malika Sofiya Doroteya taqdiriga bagʻishlangan asarlarida eslatib oʻtilgan.

Alden qal’asi hozirda xususiy mulkdir va sanʼat auktsionlari uchun foydalaniladi archINFORM (нем.) — 1994..

 

 
 Rainer Hendricks: Geschichte des Fleckens Ahlden an der Aller, Hrsg.: Flecken Walsrode, 2006
 Burgen im Fluss, Herausgeber: Landkreis Soltau-Fallingbostel, Bad Fallingbostel, 2005, ISBN 3-00-017281-5
 Ernst Andreas Fridrix: Schloß Celle und Schloß Ahlden, S. 200-203, in: Wenn Steine reden könnten, Band I, Landbuch-Verlag, Hannover 1989, ISBN 3-7842-03973.
 
 На Викискладе есть медиафайлы по теме Альденский замок
Turkum: Quyi Saksoniya Qal'alari
Turkum: Alden
Reychel

Чтоб всякий ведал, как я названа,
 Я - Лия, и, прекрасными руками
 Плетя венок, я здесь брожу одна.

 Для зеркала я уберусь цветами;
 Сестра моя Рахиль с его стекла
 Не сводит глаз и недвижима днями.

 Ей красота её очей мила,
 Как мне - сплетенный мной убор цветочный;
 Ей любо созерцанье, мне - дела
Dante Aligeri, „Bojestvennaya Komediya“,Chistiliщe, pesnya XXVII :100-108Reychel (italyan) Rachele — 1542-yilda Papa Yuliy II qabri uchun Mikelanjelo tomonidan yaratilgan Jeymsning ikkinchi xotini, Leaning singlisi Reychelning marmar haykali. „Rohila“ „Muso“ ning oʻng tomonidagi uyaga joylashtirilganWilliam E. Wallace. The Treasures of Michelangelo, p. 46.

 Tavsif 
Uilyam Uollesning soʻzlariga koʻra, Reychel „jannatni qidiradi“. Uning yuzi yuqoriga qaragan va qoʻllari duoda. Chap tizzasi zinapoyaga tayanadi. Rohilaning tanasi dastlab qabr uchun moʻljallangan oʻlgaayotgan qulning tanasiga oʻxshash S shaklida egilgan. Erik Shilianoning qayd etishicha, Reychel „…  hayajonda yoʻqolga, huddiki Oʻlayotgan Quldek tasvirlangan …“.

Bibliyada opa-singillar Rohila va Lea bir-biriga qarama-qarshidir, bu ularni allegorik shaxslar deb hisoblash imkonini beradi:

Reychel  „faol hayot“ (lat. Vita activa) ramzidir, chunki Dante uni shunday tasvirlagan. Reychel va uning katta singlisi Leaning yaratilishiga asos hisoblangan, bular, „faol“ Juliano va „mulohaza yurituvchi“ Lorenzo deʼ Medicilardir
left|thumb|300x300px|Oʻlgan qul, Mikelanjelo haykali

 Mualliflik 
Vasarining soʻzlariga koʻra, haykal Mikelanjeloning oʻzi tomonidan, bir yildan kamroq vaqt ichida qilingan. Fritz Erpel va Uilyam Uolles ham Mikelanjeloning muallifligiga shubha qilishmagan. Shunga qaramay, haykalning atipikligi — toʻliq kiyingan ayol qiyofasi, nafis, xotirjam, ulugʻvor boʻlib — bu haykaltaroshning muallifligi haqida shubhalar uchun asos boʻlgan Viktor Lazarevning soʻzlariga koʻra, Rim papasi Yuliy II maqbarasining aksariyat figuralari (ular orasida — „Reychel“) Mikelanjeloning oʻzi emas, balki uning shogirdlari tomonidan toʻliq bajarilgan yoki toʻldirilgan deb taxmin qilinadi aEric Scigliano, Michelangelo’s Mountain, p. 294.

 Eslatmalar 

 a. Rafaello da Montelupo, Tommazo di Petro Boskoli i drugimi

 

 

 
 
 
 
 
 
Turkum: Mikelanjelo Haykallari
Turkum:marmar haykallar
Turkum: eski Ahddagi haykallar
Altenburg qal’asi

Altenburg qal’asi ― Shimoliy Reyn-Vestfaliyadagi Karoling qal’asi boʻlib, uning xarobalari Essenning janubida, Rurning chap qirgʻogʻida joylashgan. Shimoldan 100 metr narida IX—XI -asrlarda Herrenburg qalʼasi boʻlgan.

Eski shahar qal’alari oʻrnida qurilgan maydonlar (bogʻlar) davlat muhofazasiga olingan.

 

 Sigmar Zakariya: Essen-Verdenda Alteburg oʻldi. 1984-yil. Broshyura
 Detlef Xopp: Essen-Verdendagi Neue Ausgrabungen auf der Alteburg. In: Elmar-Björn Krause (Hrsg.): Ur-Geschichte im Ruhrgebiet. Gelsenkirchen 1992, S. 125-128, Ill.

 

 Essendagi Archaologiya va Vermessung )
 Essendagi ClioLink-Geschichte )
 Bilder vom Ostwall va Hinweistafel )
Turkum:Essen binolari va inshootlari
Turkum: Ruhra Qulflari
Turkum:Germaniya xarobalari
Oʻzbekiston 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2002-yilda Solt-Leyk-Siti (AQSH)da oʻtkazilgan qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda uchinchi bor ishtirok etgan boʻlsa-da, birorta ham medal qoʻlga kirita olmagan. Milliy terma jamoamizdan 6 nafar sportchi, shulardan, 3 nafari ayollar edi. Oʻzbekistonlik sportchilar figurali uchish va togʻ changʻi sporti boʻyicha bahslashdi. Togʻ changʻi sportchisi Komil Oʻrinboyev ketma-ket ikkinchi bor milliy terma jamoamiz bayrogʻdori boʻldi.

 Natijalar 

 30x30pxTogʻ changʻi sporti 

 Erkaklar

Sportchi Sport turi 1-chi tushish 2-chi tushish Hisob Vaqti Vaqti Vaqti Oʻrin Komil O'rinboev Slalom 1:04.09 DNFDNF —;

 Ayollar

Sportchi ayol Sport turi 1-chi tushish 2-chi tushish Hisob Vaqti Vaqti Vaqti Oʻrin Elmira Urumboeva Slalom 1:14.51 1:10.39 2:24.90 38

 30x30pxFigurali uchish 
Sportchi Sport turi NP ED Ball Oʻrin Roman Skornyakov erkaklar20 19 29.0 19 Tatyana Malinina ayollar 13DNF — — Natalya PonomarevaEvgeniy Sviridov juftlik1818 27.018

 

 XOQ bazasi
 Rasmiy Olimpiya rekordlari 

Turkum:Yillar boʻyicha Oʻzbekiston Qishki Olimpiada oʻyinlarida
Turkum:2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Altenshtayn qal’asi

Altenshtayn qal’asi  — Germaniyadagi qalʼa, Zaksen-Mayningen togʻining janubi-gʻarbiy yon bagʻrida , Tyuringiya oʻrmonida, Eyzendan unchalik uzoq boʻlmagan, Bad Libenshteyn shahri chegarasida joylashgan. Bu Mayningen shahzodasining yozgi qarorgohi boʻlib, park bilan oʻralgan boʻlib, unda boshqa narsalar qatorida 500 metr uzunlikdagi yer osti oʻtish joyi mavjud boʻlib, u orqali katta va tez suv oqimi oqadi. Parkda Saks-Mayningenning soʻnggi gertsogi Bernxard III va uning rafiqasi Sharlotta dafn etilgan.

Bonifatsiy, nemis havoriysi, 724-yilda Altenshteynda yashagan va vaʼz qilgan. Yaqin atrofda Lyuter 1521-yilda Donishmand Frederik tomonidan asirga olingan va keyinchalik Vartburgga olib ketilgan.

 
 Альтенштейн, замок // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890. — Т. Ia. — С. 578.
Turkum:Turingiya Qal'alari
Turkum:Germaniyada Neo-uyg'onish me'morchiligi
Punta del Estening qo‘li

Punta del Estening qoʻli (ispancha: La Mano de Punta del Este) ― shuningdek, barmoqlar (Los Dedos) , Qoʻl (La Mano) va Insonning tugʻilishi (Hombre emergiendo a la vida) nomi bilan ham tanilgan.) - Punta del Este shahri sohilidagi haykal boʻlib (Urugvayning Maldonado departamenti) sayyohlar uchun shaharning diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadiLos Dedos Playa Brava (La Mano en la Arena) na sayte viator.comLa Mano — Punta del Este, Uruguay na sayte waymarking.com.

Haykal qumdan tashqariga qaragan besh barmoq uchlarini ifodalaydi. Muallif chililik Mario Irarrasabal. Qurilish materiali sementdir, plastmassa va korroziyaga qarshi himoya materiallari bilan qoplangan, poʻlatdan yasalgan karkasda. Ochilish  marosimi 1982-yil fevral oyida boʻlib oʻtganWhose Hand is That? na sayte welcomeuruguay.com.

1982-yilda Punta del Este zamonaviy haykaltaroshlarning birinchi yillik xalqaro ochiq havoda yigʻilishiga mezbonlik qildi. Unda toʻqqizta haykaltarosh ishtirok etdi va Mario Irarrasabal ularning eng yoshi edi. Maksimal eʼtiborni jalb qilishga urinib, haykaltaroshlar tezda eng jozibali joylarni egallab olishdi, shuning uchun Mario oʻz ishini plyajda boshlashga majbur boʻldi. Haykaltarosh bu orqali"choʻkayotga qoʻl"suzuvchilar uchun ogohlantiruvchi belgi boʻlishini rejalashtirgan.

Ish yigʻilishning birinchi haftasida amalga oshirildi , lekin buni qilish uchun unda koʻproq vaqt bor edi. Muallifning fikricha haykaltaroshlikning qiymati: tabiatda insonning mavjudligidir. „Qoʻl“ ning kengligi taxminan 5 metr, balandligi esa 3 metr. Boshqa haykaltaroshlarning asarlari plyajda uzoq vaqt saqlanib qolmadi, lekin Irarrasabalning „qoʻli“ 40 yil davomida turib, shaharning turistik diqqatga sazovor joyiga aylandi, shuningdek otkritkalarda  abadiylashtirildi. Keyinchalik muallif Madrid (1987), Atakama choʻli (1992) va Venetsiyada (1995) shunga oʻxshash kompozitsiyalarni yaratdi.

 Yana qarang 

 Choʻl qoʻli Atakama choʻlidagi(Chili) xuddi shu muallifning juda oʻxshash haykalidir.
Anadoluxisar qal’asi

Anadoluhisar qal’asi (Anadolu)  — Istanbulning Osiyo qismida, Bosfor sohilida joylashgan kichik qal’a. Istanbuldagi eng qadimgi turk meʼmoriy inshootidir.

 Tarixi 
Anadoluhisar 1393-yilda Sulton Boyazid I buyrugʻi bilan Bosforning Osiyo qirgʻogʻida qurilgan va Konstantinopol qamalini tayyorlash uchun moʻljallangan edi. Qal’a boʻgʻozning eng tor qismida joylashgan boʻlib, uning bu qismida kengligi 660 metrni tashkil etadi. Keyinchalik, 1452-yilda Anadoluhisar — Rumelihisar roʻparasida yangi qal’a quriladi, shundan soʻng Bosfor butunlay Osmanlar imperiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

Anadolu qal’asi kuzatuv nuqtasi sifatida qurilgan, balandligi 25 metr. Qal’a keyinchalik Sulton Mehmed II tomonidan mustahkamlangan. Konstantinopol qulagandan keyin qal’a qamoqxona sifatida ishlatilgan.

1991-1993-yillarda qal’a qayta tiklandi va keng jamoatchilik uchun yopiq muzeyga aylantirilgan.

 Yana qarang 
 Konstantinopolning qulashi
 Konstantinopol devorlari
 Rumeli Hisor qal’asi

 
 Анадолухисары на WikiMAPIA
Turkum:Istanbul binolari va inshootlari
Turkum:Usmonli imperiyasi
Turkum: Turkiya Qal'alari
Turkum:XIV asrda qurilgan qulflar
Turkum:Boyazid I