Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Estadio de la Cerámica

Estadio de la Seramika (ispan. Estadio de la Cerámica) — Vilyarrealdagi koʻp funksiyali stadion. U asosan futbol o'yinlari uchun ishlatiladi va mahalliy "Villarreal" futbol klubining uy stadioni hisoblanadi. 25.000 o'ringa mo'ljallangan stadion 1923-yilda ochilgan. Stadionga o'rtacha 17.000 tomoshabin tashrif buyuradi; bu shaharda 50.000 dan kam aholiga ega ekanligi hisobga olinadigan boʻlsa, bu juda yaxshi natija.
thumb|250px
 Tarixi 
Stadion 1923-yil 17-iyunda Servantes va Kastellon o'rtasidagi o'yinda ochilgan. U ochilganda «Kampo del Villareal» deb nomlangan va stadion ikki yildan so'ng ikkinchi — Estadio El Madrigal nomini oldi va Feudo Amarillo laqabini oldi.

Stadionning birinchi rekonstruktsiyasi 1952-yilda yozda, ikki mavsum oraligʻida bo'lib o'tdi. Maydon o'lchamlari standartlarga mos kelishi uchun 95m x 65m dan 105m x 65m gacha o'zgartirildi. 1960-yillarda stadionda tribunalar ustida tom o'rnatildi. 1971/1972-yilgi mavsumda ish yakunlandi. 1988-yilda stadion yana rekonstruksiya qilindi, u o'zining hozirgi qiyofasini oldi va "Villarreal" — "Atletico Madrid" o'yini bilan ochildi.

Klubning 75 yilligi munosabati bilan stadion yana rekonstruksiyadan o'tkazildi. Janubiy qismga vip-joylar o'rnatildi, shimoliy qismda esa pardozlash ishlari olib borildi. Stadion yaqinida «Villarreal» laqabi sharafiga sariq suv osti kemasi haykali o'rnatilgan.

2017-yil 8-yanvarda La Liganing «Barselona»ga qarshi o'yinidan oldin «Villarreal» mahalliy ishlab chiqarish sharafiga stadion nomini El Madrigaldan Estadio de la Seramika (keramika stadioni)ga o'zgartirdi.

2021-yil fevral oyida Norvegiyaning Molde klubi oʻz mamlakatlarida COVID-19 sababli sayohat cheklovlari tufayli Yevropa Ligasi soʻnggi 32-uchrashuvini ushbu oʻyingohda oʻtkazdi.
 UEFA Chempionlar Ligasi 
Stadion Chempionlar Ligasiga qabul qilinishidan oldin shoshilinch ravishda kichik taʼmirdan oʻtkazilib, kiyim almashtirish xonalari taʼmirlandi, UEFA delegatlari uchun xonalar, doping nazorati xonalari qoʻshildi, matbuot anjumani xonasi kengaytirildi, fasad sariq koshinlar bilan yangilandi.
 

Turkum:Ispaniya stadionlari
Andrzej Sapkowski

Andrzey Sapkowski (1948-yil 21-iyunda Lodzda tugʻilgan) — polshalik fantaziya yozuvchisi, maʼlumoti boʻyicha iqtisodchi. Sehrgar Riviyalik Geralt qahramoning yaratuvchisi. U Lem dan keyin eng koʻp tarjima qilingan polshalik fantaziya muallifidir.

2012-yilda Madaniyat va milliy meros vaziri Bogdan Zdroyevski uni kumush Gloriya Artis medali bilan taqdirlaganInformacja na stronie ksiazki.polter.pl..

 Tarjimai hol 
Uning onasi Kielce yaqinidagi qishloqda, otasi esa Vilnyus yaqinida tugʻilgan. Boboso Lodz gerbining kichik zodagon oilasidan boʻlib, Kaunas viloyatidan kelgan, u rus armiyasida xizmat qilgan, 1917-yil inqilobidan keyin oilasi bilan Vilnyus viloyatiga qaytib kelgan, keyin u yerda ishlagan. Ikkinchi Jahon urushi tugagandan soʻng, Sapkowskilar oilasi Nowa Sol yaqiniga, so'ngra Lodzga koʻchib oʻtadi.

U Lodz shahrida tugʻilgan va yashaydi. 2008-yil 9-iyuldan boshlab ushbu shaharning faxriy fuqarosi. 21-umumta’lim maktabi bitiruvchisi Lodzdagi Bolesław Prus va Lodz universiteti taʻlim olgan. Dastlab u tashqi savdo sohasida ishlagan - "Skorimpex" kompaniyasida moʻyna savdosi bilan shugʻullangan.

Uning kitoblari yigirmaga yaqin tilga tarjima qilingan: ingliz, nemis, rus, ispan, fransuz, belarus, litva, chex, slovak, ukrain, portugal, bolgar, serb, fin, italyan, shved, golland, eston, xitoy va vengr. U koʻplab Polsha va xorijiy adabiy mukofotlar laureati.

Uning adabiyoti asosida quyidagilar yaratilgan: "Jodugar" dostoni va boshqalar.

2018-yilda Anjey Sapkovskining 70 yilligi munosabati bilan Lodzdagi maydonlardan biriga yozuvchining kitoblar seriyasidagi bosh qahramon Riviyalik Jodugar Geralt nomi berildi.

Polsha Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. U oʻzini ateist deb eʼlon qilgan.

 Jodugar olami boʻyicha kitoblar 
 Son Oʻzbekcha nomi (asl Polyakcha nomi) Sahifasi Nashrlangan sanasi Qismlari Polyakcha Inglizcha Polyakcha Inglizcha 1 Jodugar (Wiedźmin) 235 － 1990 － Qisqa hikoyalar toʻplamlari 2. Taqdir qilichi (Miecz Przeznaczenia) 343 384 1992 2015 3 Oxirgi tilak (Ostatnie życzenie) 286 288 1993 2007 4 Elflar qoni (Krew elfów) 295 320 1994 2008 Jodugar dostoni 5 Nafratlanish vaqti (Czas pogardy) 319 331 1995 2013 6 Olovga choʻmdirish (Chrzest ognia) 336 343 1996 2014 7 Qaldirgʻoch minorasi (Wieża Jaskółki) 428 436 1997 2016 8 Koʻl xonim (Pani Jeziora) 520 531 1999 2017 9 Boʻronlar fasli (Sezon burz) 404 384 2013 2018 Mustaqil roman

 

Turkum:Jodugar
Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Turkum:Polyak yozuvchilari
Rosemary and Thyme

Rosemary and Thyme — Buyuk Britaniya televideniyesidagi maroqli, sirli triller seriyasi boʻlib, Felisiti Kendal va Pam Ferris bogʻbon detektivlari Rozmary Bokser va Laura Taym rollarini oʻynagan.Shou 2003-yildan efirga uzatila boshlangan va uchinchi mavsum 2007-yilda yakunlangan, mavzusi professional bogʻdorchilik ishlarida qotillik sirlari. Uni Brayan Eastman oʻzining rafiqasi Kristabel Alberini koʻngil ochish uchun yaratgan. Shou rejissori Brayan Farnxem (10 qism, 2003–2006), Saymon Lengton (8 epizod, 2004–2006), Tom Klegg (3 epizod, 2003) va Gvennan Seyj (1 epizod, 2004). Klayv Ekston, koʻrsatuvni yaratishda yordam bergan , 22 skriptdan 10 tasini qoʻshgan.

thumb|180px|Filmda Laura Taym rolini ijro etgan aktrisa Pem Ferris.

Syujet haqida
Buyuk Britaniya va Yevropaning goʻzal bogʻlarida oʻrnatiladigan qulay sirli serialda „Rosemary & Thyme“ toʻsatdan oʻlim natijasida birlashgan ikki ayolning tuproqqa boʻlgan muhabbatini kashf etadi. Bogʻbon boʻlish, ular sirlarni eshitishlari va gullar bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga, jinoyatlarni ochishga va jinoyatchilarni qoʻlga olishga olib keladigan maslahatlarni topishlarini anglatadi.Laura Taym (Pam Ferris) politsiyachi boʻlib, eri yoshroq ayolni topgani uchun uni tashlab ketgan. Rozmary Bokser (Felisiti Kendal) biologiya oʻqituvchisi boʻlgan muvaffaqiyatsiz martaba. Ular birgalikda har qanday qiyin ishlarni hal qilishga kirishdilar. 
thumb|200px|Film sur'atga olingan jannatmakon davlat - Buyuk Britaniya.

Bosh qahramonlar
Laura Taym (Pam Ferris) sobiq politsiyachi va yaqinda eri bilan ajrashgan, eri uni yoshroq ayol bilan tashlab ketgan. U oʻsimliklar va bogʻ dizayni haqida juda koʻp amaliy bilimlarga ega boʻlgan ishtiyoqli bogʻbon.

Rozmary Bokser (Felisiti Kendal) oʻsimlik patologiyasi boʻyicha doktorlik darajasiga ega va oʻn sakkiz yil davomida Malmesberi universitetida amaliy bogʻdorchilik boʻyicha oʻqituvchi boʻlgan, uning akademik mavqei toʻsatdan va yashirincha olib tashlanishidan oldin (bu uni sobiq xoʻjayiniga musht tushirishga undaydi, uni qoʻl bilan ishdan boʻshatgan sobiq goʻzal). Rozmary 1980-yilda ishlab chiqarilgan Land Rover Series III mashinasiga egalik qiladi, u biroz eskirgan va vaqti-vaqti bilan nosozliklar yuzaga keladi.

Serialning nomi inglizcha „ Scarboough Fayre“ sheʼridan olingan.

 https://m.imbdb.com/title/tt0377253/
 https://www.amazon.com/Rosemary-And-Thyme-Season-1/dp/B073XR567T
Kichik Ayiq Epsiloni

Kichik Ayiq Epsiloni (Urodelus) — Kichik Ayiq yulduz turkumidagi toʻrtinchi eng yorqin yulduzdirKukarkin B. V., Kholopov P. N., Pskovsky Y. P., Efremov Y. N., Kukarkina N. P., Kurochkin N. E., Medvedeva G. I. General Catalogue of Variable Stars, 3rd ed. — 1971. — Т. -1. — С. 0..

 Tavsif 
Kichik Ayiq Epsiloni ikkilik yulduz tizimidir. Inson koʻzi bilan koʻrinadigan yagona obyekt sifatida, umumiy kattaligi 4,19 5 ± 0,035, Yerdan kuzatilgan yillik 10,73 paralaks siljishiga asoslanib, u Quyoshdan taxminan 300-303 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan. Bu juftlik Quyoshga −10,57 km/s radial tezlik bilan yaqinlashmoqda. Kichik Ayiq Epsiloni ikkilik tizimi massasi 3 gacha boʻlgan quyosh massasi va 19 radiusli, harorati 5300 K dan oshmaydigan sariq gigantdan iborat boʻlib, u G5 III spektral sinfiga ega boʻlgan 225 quyoshimiz kabi porlaydi va A8- F0 V spektral sinfiga ega boʻlgan ikkinchi, kamroq oʻrganilgan hamroh — bu 39,5 kunlik orbital davrga va 0,04 past ekssentriklikka toʻgʻri keladigan davrga qarab davriy yorqinlikni keltirib chiqaradigan asosiy ketma-ketlik yulduzi hisoblanadi. 1899-yilda amerikalik astronom V. V. Kempbell tomonidan kashf etilgan va birinchi orbital aniqlash 1910-yilda kanadalik astronom J. S. Plaskett tomonidan qilingan. Yulduz 2° joylashish burchagi boʻylab 77.0 yoy soniya burchak masofasida 12.32 magnitudasiga ega, shuningdek, 2014-yil holatiga koʻra 4.21 minimal koʻrinadigan kattalikka ega.

 Yulduz nomlanishi 
Kichik Ayiq Epsiloni bir nechta nomga ega, turli da u „Urodelus“ va „Circitores“ sifatida tilga olinadi, ikkinchisi kamdan-kam uchraydi, ammo rasmiyroq. Xalqaro Astronomiya Ittifoqi hali yulduzning rasmiy nomini tasdiqlamagan, ayniqsa professional doiralarda, yulduz obyektlarining tarixiy nomlari raqamli belgilarda koʻrsatilgan yoki yunoncha harf qiymatlariga koʻra nomlangan boʻlib, tegishli nomlar havaskor belgilardan boshqa narsa emas tarixiy boshlanishi bilan.

„Circitores“ lotin tilidan „tuman“, „tsiklik“ (yulduz) deb tarjima qilingan.

 

 
 Медиафайлы по теме Эпсилон Малой Медведицы на Викискладе
Turkum: Kichik Paqir
Turkum:Bayer Xususiyatlari
Turkum:Flemstid Obyektlari
Turkum: spektral-juft yulduzlar
Turkum: sariq gigantlar
Turkum:sariq-oq mitti
Turkum:Yulduz turkumlari
BL Teleskop

BL teleskopi BL Telescopii -- Eclipsing binary of Algol type (detached). SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Дата обращения: 14 июля 2014. Архивировано 7 ноября 2017 года.  — teleskop yulduz turkumidagi koʻp qurrali yulduz. Bu Algol tipidagi tutiladigan oʻzgaruvchan yulduz boʻlib, koʻrinadigan kattaligi 7,09 dan 9,08 gacha, davri 778 kun (2-yil 48 kun), inson koʻzi bilan kuzatish uchun juda zaif . Yorqinlikning oʻzgarishi asosan komponentlarning tutilishi bilan bogʻliq. Tutilish taxminan 104 kun davom etadi, tizim esa 2 magnitudaga xiralashadi.

Gollandiyalik astronom Villem Leyten 1935-yilda yulduzning oʻzgaruvchanligini taʼkidladi. Yorugʻlik minimallari 1913-1919-yillarda olingan eski fotografik plitalarda topilgan, soʻng 1936-yilda Xovart tomonidan kuzatilgan. Dastlab, yulduz Shimoliy Koronaning R tipidagi oʻzgaruvchisi deb taxmin qilingan, tutilishlar mavjudligi faqat 1940-yillarda aniqlangan.

Asosiy komponent F5Iab/b yoki F4Ib spektral turidagi sariq supergigantdir. Yulduzning oʻzi oʻzgaruvchan boʻlib, yorqinligi oʻzgarishi 0,02 magnitudaga yetadiZsoldos, E. The pulsations of yellow semi-regular variables II. The F supergiant in the high-latitude binary BL Telescopii (англ.) // Astronomy and Astrophysics : journal. — EDP Sciences, 1994. — Vol. 286. — P. 870—874. — Bibcode: 1994A&A...286..870Z.. Pulsatsiyalar 92,5 kun va 64,8 kun davom etadigan ikkita davrga ega. Yulduz UU Hercules kabi oʻzgaruvchan yulduzlar toifasiga kiradi. Bunday yulduzlar sefeidlarga tegishli hisoblanadi va Gertssprung-Russell diagrammasidagi beqarorlik chizigʻi yaqinida joylashgan. Birlamchi komponentning massasi 19,73 quyosh massasi, diametri 300 quyosh massasi, ikkinchi komponentning massasi 7,1 quyosh massasi va TiO (titan oksidi) bilan spektral turdagi spektrdagi yutuvchan chiziqli M yulduzdir.

BL teleskopi Galaktika tekisligidan taxminan 11 ming yorugʻlik yili (3,3 kpc) uzoqlikda joylashgan. Yulduzning yuqori tezligi bilan birga, bu masofa obyekt qandaydir jarayon bilan hozirgi traektoriyaga tashlangan qochib ketgan yulduz ekanligini koʻrsatadi. Mumkin boʻlgan mexanizmlardan biri, agar ikkinchi komponent ilgari massiv yulduz boʻlsa, yangi yulduz portlashi paytida tizimdan chiqishi kuzatiladi.

 

Turkum: teleskop yulduz turkumlari
Turkum: Algol tipidagi tutilish o'zgaruvchilari
NN Ilon

NN Ilon (NN Ser) — Serpens yulduz turkumidagi qoʻsh yulduz. U Quyoshdan taxminan 1670 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan. Bu kataklizm oldidan oʻzgaruvchan yulduzGaia DR2 (англ.) / Data Processing and Analysis Consortium, European Space Agency — 2018. — Vol. 1345.Kreiner J. M. Up-to-date linear elements of eclipsing binaries (англ.) // Acta Astron. / M. Kubiak — Copernicus Foundation for Polish Astronomy, 2004. — Vol. 54. — P. 207–210. — ISSN 0001-5237.

Komponentlar aylanayotganda, ular har uch soat va yetti daqiqada bir-biridan qisman porlaydilar, bu esa oʻzgaruvchanlik taʼsirini keltirib chiqaradi. Tizim oq mitti NN Ilon A va qizil mitti NN Ilon B dan iborat. Yulduzlar bir-birining atrofida 0,13 kunda aylanadi. NN Ilon A massasi Quyosh massasining yarmiga teng, NN Ilon B massasi Quyosh massasining oʻndan bir qismiga teng.

 Sayyoraviy tizimi 
2009—2010-yillarda bu qoʻshaloq yulduz atrofida 2 ta koʻp orbitali ekzosayyoralar topilganTwo planets orbiting the recently formed post-common envelope binary NN Serpentis, A&A. Tadqiqotchilarga Yerning ikki yulduzning aylanish tekisligida ekanligi yordam berdi. Kattaroq gaz giganti NN Ilon c Yupiterdan 6,91 marta kattaroqdir. Orbitaning yarim katta oʻqi 5,38 AUni tashkil qiladi. Orbital davr — 5660 ± 165 kun (15,5-yil). Ikkinchi sayyora NN Ilon b Yupiterdan 2,28 marta kattaroqdir, undagi yil 2830 ± 130 Yer kuni (7,75-yil) davom etadi. Orbitaning yarim katta oʻqi 3,39 AUni tashkil qiladi.

 Yana qarang 

 Koʻp orbitali sayyora
 Algol
 CM Dragon
 Kepler-47 qoʻshaloq yulduz boʻlib, 2012-yilda ikkita sayyora borligi aniqlangan, uchinchisi 2019-yilda tasdiqlangan.

 

 
 NN Ser.The Extrasolar Planets Encyclopaedia
 UK Astronomers Help Find Snooker Star System 
 
Turkum:Qoʻshaloq yulduzlar
Z Jiraf turdagi Yulduz

right|thumb| Mitti nova Z Jiraffning ultrabinafsha fotosurati
Z Jiraf turdagi Yulduz ― prototipi nomi bilan atalgan mitti yangi yulduzlarning uchta kichik sinfidan biridir.

UGZ turudagi yulduzlar UGSS turudagi yulduzlarga qaraganda tez-tez yonib turadi va ularning amplitudasi odatda biroz kamroq. Mittilarga xos boʻlgan nova chaqnashlariga qoʻshimcha ravishda (1-3 kun davomida 2-6m ga oʻsadi), baʼzida maxsus turdagi chaqnashlar paydo boʻladi. Ular odatdagidek xuddi shunday boshlanadi, lekin pasayishi minimal darajaga yetmaydi, yulduz maksimal darajadan taxminan 1 m past darajada yorqinlikda toʻxtaydi va bu toʻxtash (standstill) bir necha kundan ming kungacha davom etadi. Toʻxtash vaqtida chaqnash davrining qolgan qismiga qaraganda koʻproq energiya ajralib chiqadi. Toʻxtash birlamchi atrofidagi ikkilamchidan toʻplanish diskiga massa uzatish tezligi oddiy portlashlarni keltirib chiqarish uchun juda tez boʻlganda paydo boʻladi. Toʻxtash har doim minimal darajaga yakuniy pasayish bilan tugaydi, shundan soʻng yana chaqnash keladi — normal yoki pasayishda toʻxtash bilan.

 Prototip 
left|thumb| Jirafaning Z qobigʻining tasviri, GALEX, NASA tomonidan olingan
Z Jiraffe yulduz tifasini prototipi Yerdan taxminan 530 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan va kashf etilgan birinchi mitti nova hisoblanadi. Tizim bir — birini 7 soat 21 m ichida aylanib yuruvchi G mitti va oq mittidan iborat; oʻrtacha har 20 kunda portlashlar keltirib chiqaradi.

 Nazariya va kuzatishlar 
Nazariyaga koʻra, barcha mitti novalarning oq mittilari oxir-oqibat klassik novalarning xarakterli portlashini hosil qilish uchun yetarli massaga ega boʻlishi kerak. Biroq, Z Jiraf toʻgʻridan-toʻgʻri bundan mustasno, bunday portlashni keltirib chiqaradigan mitti novalar topilmadi. GALEX UV teleskopi tomonidan olib borilgan kuzatuvlar Z Jiraf atrofidagi qobiqni klassik novalar atrofida har qachongidan 10 baravar kattaroq ekanligini koʻrsatdi. Hisob-kitoblarga koʻra, uning massasi klassik novalarga toʻgʻri keladi va mitti novalar tomonidan toʻxtash vaqtida faraziy ravishda chiqarilgan massaga toʻgʻri kelmaydi. Bu bizga klassik nova tizimida boʻlgani kabi mitti nova tizimida ham xuddi shunday jarayonlar sodir boʻladi degan xulosaga kelishimizga imkon beradi.

 Z Jirafa turiga oʻxshash yulduzlarga misollar 
Koʻrinadigan kattaligi 12,0 gacha boʻlgan Z Jiraf tipidagi yulduzlarga misollar:
Ism Maks. porlash Min. porlash Davr (kun) Spektral sinf Z Jiraf 10 14.5 22 DAep(UG) TT Aries 10.2 14.5 pec(UG) RX Andromedae 10.3 14 14 pec(UG) SY Saraton 10.6 14 27 pec(UG)+G Z Apodis 10.7 12.7 19 AH Gerkules 10.9 14.7 19.8 pec(UG) AB Dragon 11 15.3 13.4 pec(UG) CN Orion 11 16.2 16.85 pec(UG) EM Cygnus 11.9 14.4 pec(UG) TZ Perseus 12 15.6 17 pec(UG)

 Yana qarang 
 SS Cygnus kabi oʻzgaruvchan yulduzlar
 SU Ursa Major kabi oʻzgaruvchan yulduzlar
 
 
 

Turkum:mitti yangi
Turkum: argumentlar yulduzlar
Turkum:Yulduz turkumlari
Muhammadkarim Xurramov

Muhammadkarim Shokirovich Xurramov (1997-yil 4-aprelda tugʻilgan) — oʻzbek dzyudochisi, 100 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida ishtirok etadi. Osiyo chempionati bronza medali sovrindori, yozgi Universiada bronza medali sovrindori. Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

 Tarjimai hol 
Muhammadkarim Xurramov 1997-yil 4-aprelda Toshkentda tavallud topganMukhammadkarim Khurramov Judoinside.com.

 Sportdagi faoliyati 
2015-yilda Chirchiqda oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo kubogida Xurramov oltin medalni olishga muvaffaq boʻldi. Kelasi yili u oʻsmirlar oʻrtasidagi turnirlarda Berlindagi Yevropa kubogi va Kochidagi oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati yana ikkita oltin medal sohibi boʻldi. Dzyudo boʻyicha Muhammadkarim kattalar darajasi boʻyicha Toshkentda Gran-prida ishtirok etdi va bronza medalini qoʻlga kiritdiKHURRAMOV MUKHAMMADKARIM Ijf.org.

2017-yili Gonkongda boʻlib oʻtgan birinchi kattalar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida Xurramov bronza medaliga erishdi.

2019-yilning mart oyida Marrakechdagi Gran-prida bronza medalini qoʻlga kiritgan boʻlsa, bir oy oʻtmay Tbilisidagi navbatdagi turnirda uchinchi oʻrinni olishga muvaffaq boʻldi. Aprelda Xurramov Osiyo-Tinch okeani chempionatida qatnashib, unga bronza medalini olish nasib etdi. 
2019-yil iyulda Neapolda boʻlib oʻtgan yozgi Universiadada bronza medalini oldi. U Yaponiyaning Osaka shahrida boʻlib oʻtgan “Katta dubulgʻa” musobaqasida beshinchi oʻrinni egalladi.

2020-yilning 21-fevralida u Dyusseldorfdagi “Katta dubulgʻa” turkumidagi birinchi turnirida gʻolib chiqdi, ammo keyingi mavsum koronavirus pandemiyasi tufayli qoldirildi.

2021-yilning yanvarida Xurramov Dohadagi Masters musobaqasida yettinchi oʻrinni egalladi. Aprelda u Antaliyada boʻlib oʻtgan "Katta dubulgʻa" musobaqasida ham chorak finalga chiqdi va bir necha kundan soʻng Osiyo va Okeaniya chempionatlarining kumush medali sohibiga aylandi.

2020-yilda Tokioda boʻlib oʻtadigan yozgi Olimpiya oʻyinlari uchun Oʻzbekiston terma jamoasi safiga qoʻshildi.

 

Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1997-yilda tugʻilganlar
Turkum:4-aprelda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Ruslan Xinchagov

Ruslan Xinchagov (1970-yil 29-yanvarda tugʻilgan) —  osetinlik oʻzbek kurashchisi, Osiyo chempioni, jahon chempionatlari sovrindori. 2000-yilda Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi unvoniga musharraf boʻlgan.

 Tarjimai hol 
1970-yilda Vladikavkazda tugʻilgan u kurash bilan 13 yoshidan shugʻullana boshlagan. Keyinchalik u Oʻzbekistonga koʻchib oʻtdi va shu yerda kurash tusha boshladi. 1993-yilda jahon chempionatining bronza medali sohibi boʻldi.

1995-yilda jahon va Osiyo chempionatlarining bronza medali sovrindori, shuningdek, Markaziy Osiyo oʻyinlari chempioniga aylandi. 1996-yilda Osiyo chempioni boʻldi va jahon chempionatida gʻolib chiqdi.

1999-yilda yana Osiyo chempioni, 2000-yilda u yana Osiyo chempioni boʻldi, ammo Sidneydagi Olimpiya oʻyinlarida 5-oʻringa tushib qoldi.

 

 Руслан Хинчагов — профиль на сайте International Wrestling Database (англ.)
 Хинчагов Руслан

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1970-yilda tugʻilganlar
Turkum:29-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston kurashchilari‎
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak kurashchilar
Hamal Betasi

Hamal Betasi (Sheratan, Beta Arietis), (β Ari / β Arietis) ― Hamal yulduz turkumidagi ikkinchi eng yorqin yulduzdir, „Hamal“ning ikkinchi (shimoliy) shoxi hisoblanadi Mitton J. Spectroscopic observations and curve of growth analyses of the four A stars omicron Peg, beta Ari kappa Ari and 32 Vir — 1977. — Т. 27. — С. 35–46..

Bundan tashqari, Sheratan anʼanaviy nomiga (Sharatan, Sheratan, Sheratim, Al Sharatim) va Flamsteed tizimiga koʻra — 6 Hamal belgisiga ega. Hamal Betasi qoʻshaloq yulduzdir.

Al Sharatan „ikki belgi“ degan maʼnoni anglatadi, bu yulduz bir necha ming yil oldin qoʻshaloq sherigi Hamal Gammasi bilan birga bahorgi tengkunlikni belgilaganiga ishora qiladi.

Koʻrinib turgan yulduz kattaligi: +2,66. Uning spektral turi A5V (oq asosiy ketma-ketlik yulduzi). U Yerdan 59,6 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan.

Bu yulduz spektroskopik qoʻshaloq yulduzdir. Uning hamrohi 0,88 gʻayrioddiy katta orbital ekssentriklik bilan 107 kunlik davr bilan aylanadi. Ommaviy hisob-kitoblarga asoslanib, hamrohini, ehtimol, G sinfi spektral yulduzi deb taxmin qilish mumkin.

 

 
 Beta Arietis by Professor Jim Kaler
 ARICNS entry
 The Constellations and Named Stars
 Image Beta Arietis
 
Turkum:Qoʻshaloq yulduzlar
Turkum:Flemstida ob’ektlari
Turkum:Bayer ob’ektlari
Turkum:Oq asosiy ketma-ketlik yulduzlari
Roshe bo‘shlig‘i

thumb| Qoʻshaloq tizim uchun Roshe boʻshliqlari (sariq bilan belgilangan). Uzluksiz chiziqlar teng potentsialli chiziqlardir.
thumb| Massa nisbati 1:2 boʻlgan aylana orbitalarda umumiy massa markazi atrofida aylanayotgan yulduzlar uchun potensial sirtning uch oʻlchamli tasviri. Potensial sirt yulduzlar bilan aylanadigan koordinatalar tizimida tasvirlangan. Elliptik orbitalarda maydon nopotentsial boʻladi.
Roshe boʻshligʻi ― qoʻshaloq tizimdagi yulduz atrofidagi maydon boʻlib, uning chegarasi birinchi Lagranje nuqtasini oʻz ichiga olgan ekvipotentsial sirtdir.

Qoʻshaloq yulduz bilan birgalikda aylanadigan koordinatalar tizimida, ushbu mintaqada joylashgan sinov tanasi uchun, Roshe boʻlagida joylashgan yulduzning tortishishi hamroh yulduzning tortishishida ham, markazdan qochma kuchda ham hukmronlik qiladi.

Lagranje nuqtasida qoʻshaloq tizim tarkibiy qismlarining Roshe boʻshligʻi aloqada boʻladi: ikkala yulduzning tortishish natijasi unda nolga aylanadi. Bu ularning evolyutsiyasi paytida Roshe boʻshligʻini toʻldirganda, materiyaning bir yulduzdan ikkinchisiga oʻtishi ehtimoliga olib keladi. Bunday oʻtishlar zich qoʻshaloq yulduz tizimlarining evolyutsiyasida muhim rol oʻynaydi (Akkretsiyaga qarang).

Piter EggltonEggleton P. P. Approximations to the Radii of Roche Lobes, The Astrophysical Journal.— 1983.— 268.— p. 368—369. Roshe boʻshligʻining samarali radiusi uchun empirik formulani taklif qildi (hajmi mos keladigan Roshe boʻshligʻining hajmiga teng boʻlgan sharning radiusi), bu butun massa nisbati diapazonida 1% dan yuqori aniqlik bilan natijalar beradi:

 

bu yerda komponentlar orasidagi masofaga tegishli boʻlgan Roshe boʻshligʻining samarali radiusi, komponent massa nisbati ( Roshe boʻshligʻining samarali radiusi hisoblangan yulduzning massasi).

 Yana qarang 

 Astrofizika
 Osmon mexanikasi
 Roshe chegarasi
 Hill shari

 

 
 
 
Turkum:Astrofizika
Turkum:Osmon mexanikasi
Volf 503

Volf 503 (Wolf 503) — Sunbula yulduz turkumidagi yulduz. U Quyoshdan taxminan 145 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan. Yulduz atrofida kamida bitta sayyora aylanadi.

 Xususiyatlari 
Volf 503 — 10,28 zohiriy kattalikdagi yulduzdir; u koʻrish asbobisiz koʻzga koʻrinmaydi. Osmonda u NGC 5324 galaktikasidan unchalik uzoq boʻlmagan Sunbula yulduz turkumining markaziy qismida koʻrinadi. Yulduz birinchi marta XIX asrning 50-60 yillarida nemis astronomi F.Argelander rahbarligida tuzilgan Bonner Durchmusterung (BD) katalogida BD-05°3763 nomi bilan tilga olingan. Bu taxminan 11 milliard yillik qadimgi yulduz. Uning massasi va radiusi mos ravishda quyoshning 68% va 69% ga teng. Yulduzning sirt harorati taxminan 4716 kelvinni tashkil qiladi.

 Sayyora tizimi 
2018-yilda tizimdagi Wolf 503 b (EPIC 212779563 b) sayyorasining kashfiyoti Kepler-K2 loyihasining fotometrik maʼlumotlari bilan ishlaydigan astronomlar jamoasi tomonidan eʼlon qilindi. Sayyora orbitasi oʻrtacha ota yulduzdan 0,0571 AB masofasida joylashgan. Uning samarali harorati 805±9K. Hajmi boʻyicha u Neptundan bir oz kichikroq, lekin Yerdan ancha katta. Quyosh tizimida bunday sayyoralar yoʻq, shuning uchun ular olimlar uchun katta qiziqish uygʻotadi.
Sayyora Ogʻirligi(M J) Radius((RJ) Aylanma davri(kunlar) Asosiy oʻq orbitalar (a. e.) Eksantriklik orbitalar b - 0,1811 6.00118 0,0571 -

 Yana qarang 
 Virgo yulduz turkumidagi yulduzlar roʻyxati
 

 
 Volf 503 na sayte Planetnie sistemi
 Volf 503 v Ensiklopedii ekstrasolnechnix planet
 
 
Turkum:Sayyora tizimlari
Turkum:Olovrang mittilar
Britaniya qirolligi tarixi

Buyuk Britaniya – Yevropaning shimoli-gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan orol davlat Birlashgan Qirollik Angliya,Uels va Shotlandiyani oʻz ichiga olgan Buyuk Britaniya orolining butun qismini, shuningdek Irlandiya orolining shimoliy qismini oʻz ichiga oladi. Britaniya nomi baʼzan butun Buyuk Britaniyaga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Poytaxti – London boʻlib, u dunyodagi yetakchi savdo, moliyaviy va madaniy markazlardan biridir. Boshqa yirik shaharlarga Angliyaning Birmingem,Liverpul va Manchester kiradi. Belfast va Londonderri , Shotlandiyadagi Edinburg va Glazgo,Uelsdagi Suonsi vaKardiff. Birlashgan Qirollikning kelib chiqishini anglo-sakson podshosi davridan kuzatish mumkin10-asrning boshlarida qoʻshni Keltlar qirolliklariga sodiqlikni qoʻlga kiritgan va zamonaviy YILNOMADA aytilishicha, „Avvalgi koʻplab qirollar ular oʻrtasida boʻlgan narsalarni birinchi boʻlib boshqargan“Athelstan. Keyingi asrlar davomida bosqinchilik natijasida uzoqroqda joylashgan qirollik inglizlar hukmronligi ostiga oʻtdi..Buyuk Britaniyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Keltlar qirolliklarining birlashmasi boʻlgan Uels 1536 va 1542-yillardagi Ittifoq hujjatlari bilan Angliya bilan rasman birlashtirildi. 1603-yildan beri Londondan boshqariladigan Shotlandiya 1707-yilda Angliya va Uels bilan birlashtirilib, Birlashgan Qirollikni tashkil etdi. Buyuk Britaniyaning.(„Britaniya“ sifatlari oʻsha paytda qirollikning barcha xalqlariga nisbatan qoʻllanila boshlandi.) Irlandiya 1600-yillarda inglizlar nazorati ostiga oʻtdi va 1800-yildagi Ittifoq toʻgʻrisidagi qonun orqali Buyuk Britaniya bilan rasman birlashtirildi. Irlandiya respublikasi oʻz davlatiga ega boʻldi. 1922-yilda mustaqillikka erishdi, ammo Olsterning toʻqqista okrugidan oltitasi Shimoliy Irlandiya sifatida Birlashgan Qirollikning bir qismi boʻlib qoldi. Ushbu tarkibiy qismlar oʻrtasidagi munosabatlar shtatlar va Angliya bahs-munozaralar va baʼzida ochiq qoʻzgʻolon va hatto urushlar bilan ajralib turardi. Bu keskinliklar 20-asrning oxirlarida, Shimoliy Irlandiyada, Shotlandiya va Uelsda vakolatli majlislar joriy etilganda biroz yumshab ketdi. Shunga qaramay, Shimoliy Irlandiyada ham, Irlandiya respublikasida ham referendumdan keyin hokimiyatni taqsimlash assambleyasi tashkil etilgan taqdirda ham, Shimoliy Irlandiya ittifoqchilari (Shimoliy Irlandiya ustidan Britaniya suverenitetini davom ettirish tarafdori) va millatchilar (Irlandiya respublikasi bilan birlashish tarafdori) oʻrtasidagi munosabatlar.21-asrgacha keskinligicha qoldi.
Eng gullagan yoshlik chogʻimda

„Eng gullagan yoshlik chogʻimda“ — rejissor Melis Abzalovning „Chinor tagidagi duel“ filmi uchun maxsus yozilgan qoʻshiq. Filmda qoʻshiqni Rashid Malikov oʻynagan Nortoy obrazi ijro etsa-da, aslida ashulani Kozim Qayumov kuylagan.

Qoʻshiq oʻzbeklar orasida keng miqyosda ommalashgan boʻlib, bir necha sanʼatkor, jumladan, „Farhod va Shirin“ guruhi, Nilufar Usmonova, Samandar Hamroqulov, Shuhrat Daryo va boshqalar uning kaverini yozgan.

„Eng gullagan yoshlik chogʻimda“ oʻzbek shoiri Hamid Olimjonning XX asr oʻzbek lirikasining eng sara namoyandalaridan biri hisoblanuvchi shu nomli sheʼriga bastalangan. Qoʻshiq kuyini rus kompozitori Yevgeniy Shiryayev bastalagan.

 Matni 
Originali
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda.
Shunda koʻzim koʻrdi bahorni,
Shunda qalbim tanidi yorni.

Qushlar sayrar jonimga payvast,
Men sevgining boʻyi bilan mast.
Kuni bilan dalada qoldim,
Lolazorlar ichra yoʻqoldim.

Quchoq-quchoq gullar terganim,
Va keltirib senga berganim
Kechagiday hamon esimda,
Har soniya, har on esimda.

Shundan beri tilimda oting,
Shundan beri dilimda yoding.
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda. Filmdagi versiya
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda.
Shunda koʻzim koʻrdi bahorni,
Shunda qalbim tanidi yorni.

Quchoq-quchoq gullar terganim,
Va keltirib senga berganim
Kechagiday hamon esimda,
Har soniya, har on esimda.

Shundan beri tilimda oting,
Shundan beri dilimda yoding.
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda. Kozim Qayumov ijrosidagi toʻliq versiya
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda.
Shunda koʻzim koʻrdi bahorni,
Shunda qalbim tanidi yorni.

Quchoq-quchoq gullar terganim,
Va keltirib senga berganim
Kechagiday hamon esimda,
Har soniya, har on esimda.

Shundan beri tilimda oting,
Shundan beri dilimda yoding.
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda.

Quchoq-quchoq gullar terganim,
Va keltirib senga berganim
Kechagiday hamon esimda,
Har soniya, har on esimda.

Shundan beri tilimda oting,
Shundan beri dilimda yoding.
Eng gullagan yoshlik chogʻimda,
Sen ochilding koʻngil bogʻimda.

 

 

 
 
 
 „Eng gullagan yoshlik chogʻimda“ qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi Songsterr saytida
 „Eng gullagan yoshlik chogʻimda“ qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi UltimateGuitar saytida

Turkum:Kozim Qayumov qoʻshiqlari
Turkum:1979-yil qoʻshiqlari
Turkum:Oʻzbek tilidagi qoʻshiqlar
Yaman Candar

Yaman Candar  — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi. Yaman Candar ushbu beklikni 1291-1309-yillar orasida boshqarganUzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri (2019 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751624574Yücel, Yaşar (1980). Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar I: Çoban-Oğulları Beyliği, Çandar-Oğulları Beyliği, Melikü’l-Ebsar’a göre Anadolu beylikleri (1988 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751600806Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109. 
 Kelib chiqishi va yoshligi 
Yaman Candarning turkman qabilasidan ekanligidan boshqa hech qanday tarixda uchramaydi. Ammo uning turkmanlarning qaysi qabilasidan ekanligi da yoritilmagan. Islom ensiklopediyasiga koʻra, uning ismi Candar ham saroy qoʻriqchilari unvoni boʻlgan va Yaman Candar, katta ehtimol, Saljuqiylar saroyidagi candar yaʼni qoʻriqchi boʻlganIslam Encyclopedia.
 Fuqarolar urushidagi faoliyati 
1291-yilda Koʻniya sultonligi qaram boʻlgan Hulokuiylar davlati oliy xoni Argʻun ibn Abaqaxon vafot etdi. Saljuqiylar shahzodasi Qilich Arslon (Qrimda yashovchi Kaykaus II ning oʻgʻli) Argʻun xonning oʻlimidan keyingi tartibsizliklar chogʻida 1292-yilda Saljuqiylar taxtiga kurashish uchun Onadoʻliga keldi. Uning asosiy ittifoqchisi Çobanoğulları bekligi edi. Koʻniya sultoni, Qilich Arslonning akasi Mesut Qilich Arslonni taʼqib ostiga oldi. Ammo Çobanoğulları bekligi beki Muzaffereddin Yavlak Arslan va Qilich Arslon jangda Mesutni magʻlubiyatga uchratdi. Mesut qamoqqa olindi. Biroq Yaman Candar kutilmagan hujum orqali ikki ittifoqchini magʻlub etdi. Mesut ozod qilindi va Muzaffereddin Yavlak Arslan qatl etildiProf. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt I, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 pp. 199.
 Beklik davri 
Hulokuiylar davlatining yangi xoni Geyxatu Yaman Candardan mamnun boʻlib, Kastamonu (Turkiyaning Qoradengiz mintaqasi, ilgari Çobanoğulları bekligi mulki boʻlgan)ni Yaman Candarga iqto sifatida hadya etdi. Yaman Candarning keyingi hayoti haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. U, ehtimol, 14-asr boshlarida vafot etgan. Baʼzi da 1309-yilda vafot etganligi qayd etilgan.
 Vafotidan soʻng 
Yaman Candarning vafotidan koʻp oʻtmay, Çobanoğulları bekligi Kastamonuni qaytarib olganlar. Beklik taxtiga oʻgʻli Süleyman Bey I oʻtirgan.

 

Turkum:Candaroğulları bekligi
Turkum:Kastamonu tarixi
Turkum:1309-yilda vafot etganlar
1 Ilon

1 IlonBrown, A. G. A. et al. Gaia Data Release 2: Summary of the contents and survey properties (англ.) // Astronomy and Astrophysics : journal. — EDP Sciences, 2018. — August (vol. 616). — P. A1. — doi:10.1051/0004-6361/201833051. — Bibcode: 2018A&A...616A...1G. — arXiv:1804.09365. Gaia DR2 record for this source at VizieR. Massarotti, Alessandro; Latham, David W.; Stefanik, Robert P.; Fogel, Jeffrey. Rotational and Radial Velocities for a Sample of 761 HIPPARCOS Giants and the Role of Binarity (англ.) // The Astronomical Journal : journal. — IOP Publishing, 2008. — Vol. 135, no. 1. — P. 209. — doi:10.1088/0004-6256/135/1/209. — Bibcode: 2008AJ....135..209M.Anderson, E.; Francis, Ch. XHIP: An extended hipparcos compilation (англ.) // Astronomy Letters : journal. — 2012. — Vol. 38, no. 5. — P. 331. — doi:10.1134/S1063773712050015. — Bibcode: 2012AstL...38..331A. — arXiv:1108.4971.  — Sunbula yulduz turkumidagi qizil gigant boʻlib, zohiriy yulduz kattaligi 5,52 ga teng. Bu qizil zichlashish yulduzi, gorizontal shoxning sovuq ob’ekti boʻlib, uning yadrosida geliy yonadi. Yulduz kengaytirilgan atmosferaga ega, jismning radiusi Quyoshnikidan 13 marta katta, harorat K, yorqinligi esa Quyoshnikidan 77 marta katta. Quyoshdan 1 Ilongacha boʻlgan masofa 322 yorugʻlik yili.

Flamstidning 1 Ilon belgisi yulduzga Serpens yulduz turkumi Ophiuchus yulduz turkumi bilan bir boʻlgan bir vaqtda berilgan. Ob’ektga Bayer belgisi M Ilon ham berildi. Iloneltuvchi va Ilon yulduz turkumlari ajratilganda, 1 Ilon tarozi yulduz turkumida, ularning chegaralaridan tashqarida edi. Keyinchalik, yulduz bir oz harakat qildi va Sunbula yulduz turkumiga qoʻshildi.

1 Ilon 86" burchak masofasida Uilyam Gerschel tomonidan kashf etilgan, 10-chi zohiriy kattalikdagi hamroh yulduzga ega. U Quyoshdan 1 Ilon bilan bir xil masofada joylashgan va bir xil toʻgʻri harakatga ega, bu bizga ushbu ob’ektni 1 Ilon bilan jismonan bogʻlangan deb hisoblash imkonini beradi, yulduzlar orasidagi masofa esa 8600 a.b. Hamroh yulduz Quyoshdan bir oz kichikroq va xiraroqdir.

Koʻp yulduzlar kataloglarida fon ob’ekti boʻlgan holda, kattaroq burchak masofasida joylashgan 10-kattalikdagi boshqa yulduz ham qayd etilgan.

 

Turkum:Qoʻshaloq yulduzlar
Turkum:Sunbula turkumi yulduzlari
Turkum:Olovrang gigantlar
Turkum:Sunbula (yulduz turkumi)
Erifiya

Erifiya, Eriteya/Erifeida ( - qizil) - qadimgi yunon mifologiyasida, gesperidlardan biri. U Atlant va Gesperisning qizi yoki Gesperus (Kechki yulduz) va Nyuktaning (Tun) qizi hisoblanadi. Giginda Erik tomonidan buzilganГигин. Мифы. Введение 1..

Gesperidlar gʻarbda Okean daryosi boʻyida yashagan. Ular "Gesperidlar bog'i" da abadiy yoshlikning oltin olmalarini qo'riqlashdi. Rodoslik Apollon Argonautikada argonavtlar kelganini ko'rganlarida, Gesperidlar qo'rqib ketishganini va changga aylanganini aytadilar. Ammo Argonavtlarning (yoki Orfeyning qo'shig'i) iltimoslariga quloq solib, ular chiroyli daraxtlarga aylanishdiМифологический словарь / Гл. ред. Е. М. Мелетинский — : Советская энциклопедия, 1990. — 672 с.. Erifiya esa qarag'ayga aylandi.

 

 

 Кондрашов А. Легенды и мифы Древней Греции и Рима: Энциклопедия. — М.: РИПОЛ классик, 2005. — 768 с.
 Мифологический словарь / гл. ред. Е. М. Мелетинский — М.: Советская энциклопедия, 1990 г. — 672 с.
 Мифы народов мира / под ред. С. А. Токарева — М., Советская энциклопедия, 1992. — Т. 2 — 719 с.
Turkum:Mifologik qahramonlar
HW Vigro

HW Virgo (hw Virginis, hw Vir)  — Quyoshdan taxminan 590 yorugʻlik yili masofada joylashgan Algol tipidagi tutunli qoʻshaloq yulduz (Yulduzning xususiyatlariga va Yulduz qiymatiga koʻra, Hipparcos sunʼiy yoʻldoshi tomonidan olingan trigonometrik parallaks Virgo yulduz turkumidagi juda yuqori xato qiymatiga ega).

Tizim B spektral tipidagi kichik mitti va qizil mittidan iborat. Ikki yulduz bir-birining atrofida 0,116795 kunlik davr bilan aylanadi Gaia DR2 (англ.) / Data Processing and Analysis Consortium, European Space Agency — 2018. — Vol. 1345.Beers T. C., Placco V. M., Carollo D., Rossi S., Lee Y. S., Norris J. E., Dietz S., Masseron T. Bright metal-poor stars from the Hamburg/ESO Survey. II. A chemodynamical analysis (англ.) // Astrophys. J. / E. Vishniac — IOP Publishing, 2017. — Vol. 835, Iss. 1. — P. 81–81. — ISSN 0004-637X; 1538-4357 — doi:10.3847/1538-4357/835/1/81 — arXiv:1611.03762.

 Taklif etilgan sayyoralar tizimi 
2008-yilda tizimdagi tutilish parametrlarida oʻzgarishlarga asoslanib, ikkita yirik Sayyora ikki yulduz atrofida aylanayotganligi aniqlandi: biri Yupiter massasining 8,47 massasiga egaLohr M. E., Norton A. J., Payne S. G., West R. G., Wheatley P. J. Orbital period changes and the higher-order multiplicity fraction amongst SuperWASP eclipsing binaries (англ.) // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 2015. — Vol. 578. — P. 136–136. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 — doi:10.1051/0004-6361/201525747 — arXiv:1505.00941, ikkinchisi Yupiter massasining 19,2 massasiga ega, aylanma davrlari navbati bilan 9,1 va 15,8-yil. Keyinchalik, taxmin qilingan tizim barqaror emasligi, maʼlumotlarning noaniqliklari doirasida ruxsat etilgan parametr maydonida oʻrtacha umr koʻrish vaqti 1000-yildan kam boʻlganligi koʻrsatildi. Dinamik ravishda barqaror orbita yechimi 14,3 massasi bilan orbitaga aylanadigan Yupiter massasining 12-yil va 65 massasining orbitadagi Yupiter 55yil bilan ishlaydigan ob’yektda olingan boʻlsa-da, tashqi ob’yektning orbital parametrlari yuqori darajada aniqlanmagan, bu ham modelning toʻgʻriligini shubha ostiga qoʻyadi. Ushbu tizimni modellash muammolari va ushbu turdagi bir nechta boshqa qoʻshaloq sayyoralar atrofida taxmin qilingan  sayyoralarning mavjudligi haqida maʼlumot olishda ishlatiladigan tutilish parametrlarining oʻzgarishi noaniq kelib chiqishi boʻlgan degan taxminga olib keladi.

 Yana qarang 
 Algol
 CM Dragon
 QS Virgin
 NN ilonlar
 

Turkum:Algol tipidagi tutilish o'zgaruvchilari
Turkum:Virgo (yulduz turkumi)
Turkiston qayini

Turkiston qayini — Qayindoshlar (Betulaceae) oilasiga mansub qayin (Betula) turkumidagi oʻsimliklar urugʻi

 Tarqalishi va ekologiyasi 
Tabiatda areal turining tarqalishi Oʻrta Osiyo - Qirgʻiziston, Tojikiston va Afgʻonistonni qamrab oladi 2.
Oʻrta Osiyoda 2 turi: Turkiston va Tyanshan Qayinlari tarqalgan. Toʻqayzorlarda, 5—6 ga maydonlarda alohida yoki aralash oʻrmonlar tashkil qilib, togʻ daryolari qirgʻoqlarida ingichka polosalar holida oʻsadi. Baʼzi joylarda yongʻoqzorlar, archazorlar, oqqaragʻayzorlarda tabiiy holda uchraydi. Turkiston Qayini (Betula turkestanica) Tyanshan-Olay togʻ daryolari boʻylarida uchraydi.

Togʻ daryolari vodiylarida oʻsadi.

 Botanika tavsifi 
Daraxt 8-12 metr balandlikda, iflos-oq-sariq poʻstlogʻi bilan. Yosh novdalar koʻpincha paska qaraydi va bezli.

Barglari tuxumsimon, uzunligi 5 sm, eni 3,5 sm, oʻtkir yoki uchi uchli, asosi xanjar yoki keng xanjarsimon, tagida butun qirgʻoq boʻylab, tepasida keskin-ikki tishli, ikki tomondan yosh tuklar, keyinroq bargsiz boʻladi, uzunligi taxminan 1,75 sm boʻlgan deyarli yalangʻoch bargsiz boʻladi, ingichka tukli barglar bilan.

Urugʻcha mushukchalar osilgan, silindrsimon, uzunligi 2,5 sm, diametri 7-8 mm va uzunligi 1,7 sm uzunlikdagi yupqa tukli poyada, qirrasi boʻylab oʻralgan, xanjar shaklida, uzunligi taxminan 5 mm; kuraklari bilan loblari ochiq yoki biroz koʻtarilgan, koʻpincha burchakli, oʻrtachadan qisqaroq, uchburchak.

Yongʻoqlar tuxumsimon yoki deyarli toʻq sariq, uzunligi 2,5 sm, qanotlari yongʻoqqa deyarli teng yoki undan bir oz torroq; qanotning cheti yongʻoqdan oshmaydi.

 Taksonomiya 
Turkiston qayini turi — Qayindoshlar (Betulaceae) oilasiga mansub qayin (Betula) turkumidagi oʻsimliklar urugʻi.

 

Turkum:Qayin
Turkum:Oʻsimliklar
Turkum:Markaziy Osiyo Florasi
QS Virgo

QS Virgo (QS Virginis, QS Vir) ― quyoshdan taxminan 157 yorugʻlik yili masofasida joylashgan tutilgan qoshaloq tizim boʻlib, kataklizm oʻzgaruvchisi hisoblanadi. Tizim 3,37 soatlik davrga toʻgʻri keladiga oq mitti va qizil mittidan iboratGaia DR2 (angl.) / Data Processing and Analysis Consortium, European Space Agency — 2018. — Vol. 1345..

 Uchinchi tananing mavjudligi haqida 
2009-yilda qoʻshaloq yulduzning tutilish xususiyatlarining oʻzgarishi bilan kashf etilgan ikki yulduz atrofida orbitada yulduzdan tashqari sayyoraning ochilishi eʼlon qilindi. Sayyora minimal massasi 6,4 Yupiter massasiga ega va yarim katta oʻqi qoʻshaloq yulduzga nisbatan 4,2 AU boʻlgan elliptik orbitada joylashgan deb taxmin qilingan.

Keyingi kuzatishlar vaqtida tutilishlardagi oʻzgarishlarning tabiati sayyoramiz tizimining taqdim etilgan modeliga mos kelmasligini aniqladi. Tutilish vaqtlarining kuzatilgan oʻzgarishlari uchinchi jism tomonidan yaratilishi mumkinligi sababli, eng yaxshi model minimal massasi taxminan 0,05 quyosh massasi (taxminan 50 Yupiter massasi) boʻlgan ob’y`ektni oʻz ichiga oladi, bu juda eksantrik orbitada 14-yil davom etadi.
 Yana qarang 
 Algol
 H.V. Virjiniya
 NN ilonlar
 CM Dragon
 DP Leo
 NSVS 14256825
 

Turkum:boshoq (yulduz turkumidagi)
Turkum: oq mitti
Vyacheslav Saakov

Vyacheslav Gegamovich Saakov (1939-yil 5-mart, Toshkent — 1997-yil 15-mart, Buxoro) — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, yangi tipdagi shahar gidlari janrining asoschisi, Markaziy Osiyo tarixining koʻzga koʻringan tadqiqotchisi va targʻibotchisi, jurnalist va publisist. 

 Tarjimai hol 
1939-yil 5-martda Toshkent shahrida tugʻilgan.

Toshkentdagi 50-oʻrta maktabni bitirgandan soʻng V.I.Lenin nomidagi Oʻrta Osiyo davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagan.

1961-1962-yillarda Buxoro davlat oʻlkashunoslik muzeyida katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1962-1975-yillarda - S.K.Orjonikidze nomidagi Buxoro davlat pedagogika instituti assistenti, katta oʻqituvchisi, dosenti.

1955-1965-yillarda Buxoro viloyati sanoatini rivojlantirishga bagʻishlangan tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertasiyasini himoya qilgan.

1975-1979-yillarda viloyat “Sovet Buxorosi” gazetasi tahririyati mudiri.

1979-yildan - Buxoro yengil va oziq-ovqat sanoat texnologiya instituti dotsenti, kafedra mudiri.

1992-yildan - O'zbekistondagi birinchi siyosatshunoslik kafedralaridan birining mudiriСааков Вячеслав Гегамович // Кто есть кто в Центральной Азии? — centrasia.org.

Bir qator xalqaro kongresslar a’zosi. 

Bir qancha kitob, jurnal va gazeta maqolalar muallifi. Ayniqsa, miniatyura va hattotlik ilmiga bagʻishlangan kitoblarДжураев Х. Х. История миниатюристов и каллиграфов Бухары (XIX—XX в.) // Вопросы истории. — Москва. — 2020. — № 7. — С.200-205. , zardoʻzlik san’atiWorld science: problems and innovations. Сборник статей XVIII Международной научно-практической конференции. В 2 частях. 2018. — С.43-46. , sayyohlar uchun qoʻllanmalarПивоварова Н. В. История туризма в Таджикистане (XX — начало XXI вв.). Автореферат дис. … кандидата исторических наук / Ин-т истории, археологии и этнографии. — Душанбе, 2010. va boshqa qator kitoblari alohida ajralib turadi.

V.G.Saakovning Oʻrta Osiyo tarixiga bagʻishlangan shaxsiy kitoblar toʻplami kitobxonlarda katta qiziqish uygʻotdiКаталог личных архивных фондов отечественных историков. — Москва, 2020. .

Orden va medallar bilan taqdirlangan.

Ikki farzandning otasi.

Saakov 1997-yil 15-martda Buxoroda nasroniylar qabristoniga dafn etilgan.

 Saakovning kitoblar roʻyxati: 
V.G.Saakov, U.X.Kamolov, A.A.Muzafarov. Buxoro. Yoʻlboshlovchi. - Toshkent, 1973-yil. 

V.G.Saakov, J.N.Namozov. Sovet hokimiyati yillarida Buxoro viloyatining sanoat rivojlanishi. - Toshkent, 1974-yil. 

V.G.Saakov, A.A.Muzafarov. Buxoro. Yoʻlboshlovchi. - Toshkent, 1979-yil. 

V.G.Saakov, U.A.Asatov. Koʻhna yerning yangilanishi. - Toshkent, 1981-yil. 

V.G.Saakov, A.A.Muzafarov, R.N.Reyxer Buxoro. Yoʻlboshlovchi. - Toshkent, 1987-yil. 

V.G.Saakov. Buxoro me’morchiligi durdonalari. – Buxoro, 1991-yil. 

V.G.Saakov. Yuzlab manzillar. - Toshkent, 1991-yil. 

V.G.Saakov, X.S.Madrahimov, S.Badridinov. Qadimgi va oʻrta asrlarda Buxoro. - Moskva, 1993-yil. 

V.G. Saakov. Buxoro tarixi adabiyoti.- Buxoro: “Buxoro”, 1996-yil.
 

Turkum:Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Islom (ism)

Islom ( — Allohga sigʻinish, itoat) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi . Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Tarixiy shaxslar 

 Islom Garay III — Qrim xoni (1644—54); Salomat Garayning oʻgʻli;
 Islomxoʻja — Xiva xonligining bosh vaziri.

 Davlat arboblari 

 Islom Bobojonov — sobiq Xorazm viloyati hokimi, Oʻzbekiston Qahramoni;
 Islom Ergashxoʻjayev — oʻzbek huquqshunosi va davlat arbobi;
 Islom Karimov — Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti;
 Islom Sulton Shoahmedov — Turkiston muxtoriyati Bosh vazir oʻrinbosari, Butunrossiya musulmonlari Shoʻrosi Ijroiya Komiteti aʼzosi, huquqshunos.Taniqli jamoat va siyosat arbobi;
 Islom Xushvaktov — oʻzbek siyosatchisi, hayvonot bogʻi muhandisi;
 Islombek Arslonbekov — Andijon shahar partiya komiteti sekretari.

 Fan arboblari 

 Islom Ashurmatov — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
 Islom Jarilgʻapov — yozuvchi, jurnalist, tarjimon;
 Islom Zokirov — akusher-ginekolog, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, tibbiyot fanlari doktori, professor;
 Islomjon Mamadaliyev — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi.

 Ijodkorlar, sanʼatkorlar 

 Islom Alibekov — teatr rassomi, Qoraqalpogʻiston xalq rassomi;
 Islom shoir Nazar oʻgʻli — oʻzbek baxshisi. Oʻzbekiston xalq shoiri.

 Sportchilar 

 Islom Aslanov — oʻzbek para-sportchisi, suzuvchi;
 Islombek Pirmanov — oʻzbek sportchisi, boks boʻyicha „Uzbek Tigers“ jamoasi aʼzosi;
 Islomjon Bahromov — oʻzbekistonlik yunon-rum kurashchisi.

 Futbolchilar 
 Islom Abdullayev — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Ahmedov — sovet va oʻzbek futbolchichisi;
 Islom Anvarov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Inomov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Ismoilov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Kenjaboyev — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Mamatkazin — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Qobilov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Rashidxonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Sharipov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Toshpoʻlatov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Toʻxtaxoʻjayev — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islom Zoirov — tojikistonlik futbolchi;
 Islombek Baratov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islombek Ismoilov — oʻzbekistonlik futbol murabbiyi;
 Islombek Isoqjonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Islombek Karimov — oʻzbekistonlik futbolchi.

 Boshqalar 
 Islom Ibrohim — oʻzbekistonlik bloger, biznes-motivator;
 Islom Toyliyev — qishloq xoʻjaligi xodimi, paxtakor. Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Islom Usmonov — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, kichik serjant;
 Islom polvon — Fargʻona vodiysida Sovet tuzumiga qarshilik koʻrsatish harakatining bosh qoʻmondoni.

 Familiyalar 

 Islomov
 Islomova

 

 
 
 
 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari