Burhoniddin Rabboniy

Burhoniddin Rabboniy (1940-yil 20-sentyabr – 2011-yil 20-sentyabr) – 1992-yildan 2001-yilgacha Afgʻoniston prezidenti. Tolibon harakati tufayli 1996-yil 27-sentyabrdan 2001-yil 13-noyabrgacha uning vakolatlari mamlakatning aksariyat hududlariga, jumladan, poytaxtga taalluqli boʻlmagan, ammo u xalqaro hamjamiyat tomonidan tan olinishida davom etgan. Afgʻonistonning qonuniy rahbari. Afgʻoniston Oliy Tinchlik Kengashining raisi.

 Yoshligi 
Burhoniddin Rabboniy 1940-yili Afgʻonistonning shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatining Fayzobod shahrida chorvador tojik forszabon oilasida tugʻilgan. U Abu Hanifiya diniy maktabida, keyin Kobul universitetining ilohiyot fakultetida tahsil olgan, Misrda Al-Azhar universitetida islom falsafasi boʻyicha oʻqigan. 1963-yildan Kobul universiteti professori boʻlib, u yerda islom huquqidan dars bergan .
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Vladimir_Putin_22_October_2001-2.jpg/200px-Vladimir_Putin_22_October_2001-2.jpg|left|thumb|200x200px| Rabboniy Rossiya Prezidenti Vladimir Putin bilan 2001-yil 22-oktyabr. Dushanbe.

 Faoliyati 
1973-yilda shahzoda Dovud davlat toʻntarishidan soʻng Pokistonning Peshovar shahriga hijrat qildi. 1978-yilning apreligacha Rabboniy eng yirik gilam eksportchilari va ishlab chiqaruvchilaridan biri ediSvidetelstvo A. A. Lyaxovskogo . 1979-1989-yillardagi afgʻon urushida jangovar harakatlarda qatnashgan. U afgʻon mujohidlarining qoʻmondonlaridan biri boʻlib, uning jangchilari soni 20 ming kishidan oshgan. 1985-yilda u Badaber lageridagi qoʻzgʻolonni bostirishga shaxsan rahbarlik qilgan.

1989-yildagi maʼlumotlarga koʻra, u Pokistonda parrandachilik fermasi, gilam va mato ishlab chiqaradigan korxonalarga ega boʻlib, yiliga 20 million rupiygacha foyda oladi; uning daromadining yana bir manbai Eron va Pokistonda olib borilgan kontrabanda tovarlari va giyohvand moddalar savdosi edi – Tolibon hokimiyat tepasiga kelguniga qadar u musulmon mamlakatlariga afyun va geroin yetkazib beruvchi yirik tadbirkorlardan biri boʻlgan; Badaxshondan lapis lazuli va Panjshirdan zumrad qazib olishda ham qatnashganSvidetelstvo A. A. Lyaxovskogo .

1992-yil may oyining boshida u Kobulga qaytib keldi va 28-iyunda Peshovar kelishuviga binoan Afgʻoniston Islomiy Davlatining muvaqqat prezidenti lavozimini egalladi. 1992-yil 30-dekabrda, asosan, Rabboniy tarafdorlari boʻlgan Shoʻro majlisi uni keyingi 2 yilga prezident etib sayladi. 1994-yilda Oliy sud Rabboniyning prezidentlik muddatini uzaytirdi.

1996-yildan beri Shimoliy Alyans yetakchilaridan biri. 2001 -yil 22-dekabrda Rabboniy prezidentlikdan rasman isteʼfoga chiqdi. Demokratik Afgʻonistonda Afgʻoniston Islom jamiyati partiyasining yetakchisi boʻlib qoldi.

U 2011-yil 20-sentyabrda Kobulning Vazir Akbar Xon tumanidagi oʻz uyida Tolibon harakatining ikki vakili bilan uchrashuvda xudkush-terrorchining sallasiga yashirilgan bombadan halok boʻlgan .

Oʻgʻli Salohiddin – Afgʻoniston tashqi ishlar vaziri, otasi vafotidan keyin u partiyani boshqargan.

 Xorijiy davlatlarning mukofotlari 
2021-yil 2-sentyabrda Tojikiston Respublikasi Prezidenti Imomali Rahmon 1993-1996-yillarda tojikistonliklar oʻrtasidagi muzokaralarga koʻmaklashgani va vositachilik qilgani hamda bu boradagi muzokaralarni tiklash jarayoniga qoʻshgan ulkan hissasi uchun Burhoniddin Rabboniyni I darajali „Ismoili Somoniy“ ordeni bilan taqdirladi .

 

 

 B. Rabboniy: „Tolibonning Kobulni egallashiga toʻsqinlik qilmaymiz“
 Rabboniy, Burxoniddin 

Turkum:Ismoili Somoniy ordeni sohiblari
Turkum:Afgʻoniston prezidentlari
Turkum:Fayzobod (Afgʻoniston)da tugʻilganlar