Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Xitoy Respublikasi

thumb|Xitoy Respublikasi

Tayvan (台灣), Xitoy Respublikasi (中華民國), yoki Tayvan Respublikasi (台灣共和國) – Tinch okeanning davlat. Poytaxti – Taypey. Rasmiy til – xitoy (mandarin) tili. Aholi buddizm, daosizm va xristian dinlariga eʼtiqod qiladi. Pul birligi – Yangi Tayvan dollari.

Orol haqidagi dastlabki maʼlumotlar 1—2-asrlardagi Xitoy ida uchraydi. 1590-yilda Tayvanni portugallar bosib olib, Formoza (goʻzal, nafis) deb ataganlar. 1624-yildan gollandlar nazoratida boʻldi. 1861-yilda ulardan ozod etilib, maʼmuriy jihatdan Xitoyning Futszyan provinsiyasi tarkibiga kiritildi. 1887-yilda esa alohida provinsiya qilib ajratiddi. 1894—95 yillardagi Yaponiya – Xitoy urushidan soʻng orol yaponlarga oʻtdi. Ikkinchi jahon urushida yaponlar yengilgach, Tayvan 1945-yilda Xitoyga qaytarildi. 1949-yilda XXR tashkil etilgach, magʻlub boʻlgan gomindanchilar Tayvanga oʻrnashib oldilar va „Xitoy Respublikasi hukumati“ni tuzdilar. Tayvanda amal qilinadigan konstitutsiyaga muvofiq Tayvan hukumati orolni 6 yil muddatga saylangan prezident boshkaradigan „Xitoy Respublikasi“ deb nomladi. XXR hukumati esa Tayvan maʼmuriyatiga „bir davlat – ikki sistema“ shaklini taklif etdi. Unga muvofiq orol tinch yoʻl bilan yagona Xitoy yurisdiksiyasi ostidagi oʻz ijtimoiy tizimiga ega maʼmuriy rn boʻlishi lozim. Tayvan hukumati esa bunga qarshi va u „bir mamlakat – ikki hokimiyat“ shaklini taklif etmokda. Tayvanning oliy boshqaruv organlari – Milliy majlis va 5 asosiy palata (yuan) dan iborat. Prezident, Milliy majlis va palatalar 6 yil muddatga saylanadi. 40 dan ortiq partiya roʻyxatga olingan, yetakchi partiyalar – demokratik progressiv partiya, gomindan partiyasi (Millatparvar partiya).

Ikkinchi jahon urushidan soʻng Tayvan iqtisodiy oʻsish va eksport boʻyicha dunyoda eng yuqori surʼatlarga ega boʻlib, iqtisodiy jihatdan kuchli maʼmuriy tuzilmaga aylangan. Hozirda Tayvan Sharqiy Osiyoning "Toʻrt kichik iqtisodiy ajdari – Koreya Respublikasi, Singapur va Syangan guruhidagi yangi industrial mamlakat hisoblanadi. 1991-yildan Osiyo Tinch okean iqtisodiy hamkorligi tashkilotiga aʼzo. Tayvanning yalpi ichki mahsuloti 270 mlrd. dollardan ziyod boʻlib, jahonda 20-oʻrinni egallaydi. Iqtisodiy oʻsish surʼati – 65,1%. Kompyuter, elektron uyroʻzgʻor apparaturasi, kiyimkechak, poyabzal, sport yaxtalari ishlab chiqarish. boʻyicha jahon xoʻjaligida yetakchi oʻrinni egallaydi. Tayvan elektronika tarkibiy kismlari, mebel, toʻqimachilik, metallurgiya, kimyo, aniq mashinasozlik mahsulotlarining yirik eksport qiluvchisi. Asosiy sanoat tarmoqlari: toʻqimachilik, radioelektronika, kemasozlik, oziq-ovqat, sement, oʻrmonyogʻochsozlik, poʻlat eritish. Yirik sanoat shaharlari: Taybey, Szilun, Taychjun, Gaosyun. Kamfara ishlab chiqarish. va eksport qilishda dunyoda 1oʻrinda. Hududining 24% ekin maydoni. Asosiy ekini – sholi, shuningdek, shakarkamish, batat, ananas ham yetishtiriladi; choy plantatsiyalari bor. Chorvachilikda qoʻy boqiladi. Baliq ovlanadi.

Tayvani dunyoning 15 davlati tan olgan (2020). Asosiy savdo hamkorlari – AQSH, Yaponiya, Syangan.

Turkum:Xitoy Respublikasi
Chelak

Chelak — Samarqand viloyatining Payariq tumanidagi shahar (1981-yildan). Ilgari uning oʻrnida Oytamgʻali qishlogʻi boʻlgan. Chelak shahri Chelak tumani markazi sifatida hizmat qilgan boʻlsada, hozir Chelak tumani Payariq tumani qayta qoʻshilgani bois tuman markaz boʻlmasada, bir qancha maʼmuriy idoralarni oʻzida jamlagan. Chelak shahri Payariq tuman markazidan 8 km uzoqlikda joylashgan. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Samarkand (36 km). Aholisi 16,6 ming kishi (2000).

Xoʻjaliklari va aholisi Payariq kanalidan suv oladi. Shahardagi korxona va mikrofirmalar asosan, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashga ixtisoslashgan. Chelak paxta tozalash zavodi 800 dan ortiq ishchini ish bilan taʼminlaydi.Ch.da Oʻzbekiston —Rossiya „BaltimorChelak“ qushma korxonasi (tomat pastasi ishlab chiqaradi) faoliyat kursatadi. 6 savdo markazi, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, 4 umumiy taʼlim maktabi, 6 MTM, bolalar musiqa maktabi, Chelak Transport kasbhunar kolleji, 3 kutubxona, 4 madaniyat uyi, stadion, sport zali, markaziy kasalxona, 10 dorixona va boshqa tibbiy muassasalar bor. Ch. oʻzining pistasi xamda qurti bilan mashhur. Ch. shaxridan Buyuk ipak yoli oʻtgan hozirda u joydan bozor sifatida foydalaniladi. Xalqi samimiy ajoib muomalaga ega. Chelak. yaqinidagi Xartang qishlogʻida Buxoriy yodgorlik majmui barpo qilingan (1998). hozirda Al Buxoriy majmuasi atrofida keng uzgarishlar boʻlmoqda.
 

Turkum:Oʻzbekiston shaharlari
Turkum:Samarqand viloyati shaharlari
Turkum:1981-yilda tashkil topgan shaharlar
Turkum:Payariq tumani
Robert Bunsen

Robert Wilhelm Eberhard Bunsen (talaffuzi: Robert Vilhelm Eberhard Bunzen; 31-march 1811Robert Wilhelm von Bunsen , Encyclopedia BritannicaBunsen, Robert, Allgemeine Deutsche Biographie – 16-avgust 1899) olmon kimyogari boʻlgan. U Gustav Kirchhoff bilan birgalikda 1860-yili seziy, 1861-yili rubidiy unsurlarini ochgan. Bunsen gaz tahlili, fotokimyo, organoarsenik kimyo sohalarining kashshoflaridan biri boʻlgan. Yordamchisi Peter Desaga bilan hozirgacha laboratoriyalarda ishlatiluvchi Bunsen gorelkasini yaratgan.

Marburg (1838-yildan) va Geydelberg universiteti (1852— 89) professori. B. kumirpyx galvanik elementini ixtiro qilgan (1841).

Metall holdagi magniy, litiy, kalsiy, stronsiy va bariylarni elektroliz yoʻli bilan olgan. Gaz analizi usulini ishlab chiqqan. G. R. Krixgof bilan birga spektral analizga asos solgan. Gaz gorelkasi, yogʻ dogʻli fotometr, muz kalorimetri va boshqalarni kashf etgan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 
 Robert Wilhelm Bunsen 
 Bunsen va Kirchhoff 
 Robert Wilhelm Bunsen

Turkum:Bolonya universiteti faxriy doktori
Rebecca Black

Rebecca Renee Black (1997-yil, 21-iyun) amerikalik pop-qoʻshiqchidir. 2011-yili Friday ("Juma") nomli ashulasi orqali shuhratga erishdi. Qoʻshiq qattiq tanqidga uchradi, "eng yomon ashula", deb topildi.'Worst song ever' gets 29m views after going viralRebecca Black, teen singer, admits she cried when her hit song was deemed 'Worst Song Ever''Worst song ever' tops 30 million views YouTubega ortilgan klip millionlab bora tomosha qilindi.

2011-yil 19-iyulida Rebecca yangi, My Moment ("Lahzam") ashulasini omma eʼtiboriga havola etdi.My Moment, YouTube Yana tanqid qilindi, biroq avvalgi qoʻshigʻiga nisbatan bu ashula yaxshiroq qarshilandi.Bullying Sucks, Says Rebecca Black, IBT

 

 
 Rasmiy sayti 
 Friday, YouTube

Turkum:Amerikalik ayol qoʻshiqchilar
Turkum:Amerikalik aktrisalar
Turkum:Amerikalik ayol modellar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Amerikalik bola qoʻshiqchilar
Turkum:Amerikalik ayol pop-qoʻshiqchilar
Mirzaobod ijtimoiy iqtisodiy kasb hunar kolleji

Mirzaobod ijtimoiy iqtisodiy kasb hunar kolleji
Kollej 2001-yilda qurilib faoliyat koʻrsata boshlagan. Loyiha quvvati 540 oʻrinli. Kollej 200 oʻrinli talabalar turar joyiga, 150 oʻrinli oshxona, 150 oʻrinli kutubxona, 200 oʻrinli faollar zali, qishki sport zali, yozgi sport maydonchasi, 35 ta fan kabineti, 3 ta ustaxona, 2 ta kompyuter sinfi, 2 ta lingafon kabineti, fizika, kimyo va biologiya labarotoriya xonalari hamda maʼmuriy ish yuritish xonalari kabi moddiy texnika bazasiga ega. Shuningdek Axborot resurs markazi fondi 23301 tani tashkil etadi, shundan 3334 tasi umumiy fanlar, 2197 tasi maxsus fanlar, 316 tasi elektron va boshqa turdagi bilan taʼminlangan.

Kollejda bugungi kunda quyidagi yoʻnalishlar mavjud: moliya, bank ishi, ijtimoiy muhofaza huquqshunosi, buxgalteriya hisobi, boshlangʻich taʼlim, transporlarda tahish va boshqarishni tashkil etish, kompyuter va kompyuter tarmoqlarini montaj qilish, sozlash va ishlatish hamda tikuvchilik ishlab chiqarish.

Kollej pedagog xodimlar soni 67 ta, shundan umumtaʼlim fan oʻqituvchilari 36 ta, pedagog ayollar soni 27 ta, bosh oʻqituvchi 2 ta, yetakchi oʻqituvchi 5 ta, katta oʻqituvchi 15 ta.

Kollejda jami oʻquvchilar kontingenti 1102 ta, shulardan 493 nafari qizlardir. 1 bosqichda 333 nafar, 2 bosqichda 375 va 3 bosqichda 394 nafar talabalar tahsil olishmoqda. 1 bosqichda 11 guruh, 2 bosqichda 11 guruh, 3 bosqichda 13 guruh, jami 35 ta guruh mavjud boʻlib, shulardan 7 tasi boshlangʻich taʼlim, 7 tasi transport vositalaridan foydalanish va taʼmirlash, 6 tasi bank ishi, 4 tasi moliya, 4 tasi buxgalteriya, 3 tasi xoʻjalik huquqiy faoliyati, 2 tasi kompyuter va kompyuter tarmoqlarini montaj qilish va 2 tasi tikuv va tikuvchilik trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarish texnologiyasi yoʻnalishlariga tegishlidir.

Kollejda ish yurutuvchi maʼmuriyat quyidagi tarkibdan tashkil topgan: 3 ta kafedra, 3 ta boʻlim, xotin qizlar qoʻmitasi, Kamolot YoIHH, Kasaba uyushmasi qoʻmitasi, oqsoqollar kengashi, uslubiy kengash, guruh rahbarlari kengashi, ota-onalar qoʻmitasi.

Kafedrlar: 1-Aniq va tabiiy fanlar kafedrasi, 2- Ijtimoiy gumanitar fanlar kafedrasi, 3-Ijtimoiy iqtisodiy fanlar kafedrasi. Boʻlimlar: Moliya-Iqtisod boʻlimi, Pedagogika boʻlimi, Avtotransport va ijtimoiy boʻlim.
 

 
Turkum:Oʻzbekistondagi kollejlar
Monzón

Monzón — Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan shahar. Huesca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 155.01 km2. Aholisi — 17115 kishi (2010).
 
 Rasmiy sayti

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Ispaniya shaharlari
Rio-de-Janeyro maktab otishmasi

right|thumb|300px|Escola Tasso da Silveira otishmadan soʻng.
Rio-de-Janeyro maktab otishmasi 2011-yil 7-aprelda Rio-de-Janeyro (Braziliya) shahrining Realengo mahallasida joylashgan Escola Municipal Tasso da Silveira maktabida boʻlib oʻtgan otishmadir. Voqea mahalliy vaqt boʻyicha 8:30 da (Toshkent vaqti bilan 16:30) sodir boʻlib, 13 kishi halok boʻldi, 20 kishi yaralandi.

Voqea joyiga yetib kelgan politsiya tomonidan yaralangan jinoyatchi oʻzini otib oʻldirgan. Uning shaxsi aniqlangan: 23 yoshli Wellington Menezes de Oliveira, shu maktabning sobiq oʻquvchisi boʻlgan.

 
 Voqea haqida Braziliyaning "Globo" agentligi materiali (portugalcha)
 Весь в черном, Lenta.ru (ruscha)
Yuriy Gagarin

Yuriy Alekseyevich Gagarin (Uning ismi baʼzan Yuri, deb ham yoziladi. 1934-yil 9-mart – 1968-yil 27-mart) sovet uchuvchisi va fazogiri boʻlgan. 1961-yili 12-aprelda Vostok - 1 fazoviy kemasida Yer orbitasini aylanib chiqib, koinotdagi ilk inson boʻldi.

Gagarin butun dunyoda tanilgan, koʻplab medal va ordenlar, jumladan, „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ ordeni bilan taqdirlangan. Gagarin keyinchalik Moskva yaqinida joylashgan Kosmonavt Tayyorlash Markazining boshliq oʻrinbosari boʻldi; ushbu markaz hozirda uning nomi bilan ataladi. Gagarin 1968-yili Mig 15 uchogʻini boshqarayotib, halokatga uchradi va vafot etdi.

Gagarin sharafiga xotira tangalari, pochta markalari zarb etilgan, haykal va monumentlar oʻrnatilgan,Toshkentdagi Yuriy Gagarin haykali uning sharafiga maktab, kinoteatr, topografik joylar nomlangan. Har yili 12-aprelda Kosmonavtika Kuni nishonlanadi. 2011-yili odamzotning ilk parvozini Google ham xotirladi.

Gagarin Yuriy Alekseevich (1934.9.3, Smolensk viloyati, Klushino qishlogʻi – 1968.27.3) – kosmonavt uchuvchi, dunyoda birinchi boʻlib kosmik fazoga parvoz etgan. Qahramon (1961), polkovnik. Jukovskiy nomidagi Harbiy-havo muhandislik akademiyasini bitirgan (1968). 1961-yil 12-aprelda „Vostok – 1“ kosmik kemasida parvoz qilib, 1 soat 48 min.da yer sharini aylanib uchdi. Kosmonavtlar ekipajlarini oʻqitish va mashq qildirishda qatnashdi. Samolyotda mashq qilayotgan vaqtida falokat yuz berib halok boʻldi. Xalqaro aviatsiya federatsiyasi qarori bilan 1968-yilda Yuriy Alekseevich Gagarin nomidagi oltin medal taʼsis etildi. Jahondagi koʻp shaharlarda Gagarin nomi abadiylashtirilgan. Jumladan Oʻzbekistonning Jizzax viloyatida shahar uning nomiga qoʻyilgan; Toshkent shahrida haykali oʻrnatilgan. Oyning orqa tomonidagi kraterga Gagarinnomi berilgan.

 Filateliya va numizmatika 

 

 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 
 Gagarin haqida MyTashkent.uz maqolalari
 Batafsil tarjimai holi

Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Turkum:Kosmonavtlar
Charlie Chaplin

Sir Charles Spencer „Charlie“ Chaplin (talffuzi: Charlz Spenser Charli Chaplin) KBE (16-aprel 1889 — 25-dekabr 1977) — ingliz komik aktyori, rejissor, bastakor, ovozsiz kino davrining muhim shaxslaridan biri boʻlgan.

Chaplin faoliyatini 1897-yil myuzikxoll sahnalarida chiqishdan boshlagan. 1907—12-yillar F.Karno pantomima teatrida ishladi. 1913-yil AQShga qilgan gastroli paytida „Kistoun“ kinokompaniyasi bilan kontrakt tuzadi va M. Sennet rahbarligida filmlarda suratga tusha boshlaydi. Oʻsha paytdagi mashhur amerikalik aktyor M. Linderning unga taʼsiri kuchli boʻlgan. „Baxtiyor Charli“ filmidagi firibgar olifta roli uning ekranda yaratgan ilk obrazidir. Keyinchalik boshqa studiyalar filmlarida ham suratga tushib, mashhur boʻla boshlaydi. 1914-yil davomida „Kistoun“da 34 filmda oʻynab amerika kinosining eng isteʼdodli va yorqin komik aktyoriga aylandi. 1915—17 yillar „Esseney“, „Myuchuel“ firmalarida ssenariychi, rejissyor, aktyor sifatida faoliyat koʻrsatib, pantomima sanʼatini komik kuch bilan uygunlashtira olishda eng yuqori choʻqqilarga koʻtarilgan jahonning eng mashhur sanʼatkori sifatida tanildi. 1923-yil „Charlz S. Chaplin film korporeyshen“ nomli shaxsiy kinofirmasini tashkil etdi. Shu yildan boshlab Chaplin rejissormuallif sifatida qisqa yoki oʻrta metrajli filmlardan toʻlametrajli filmlar ishlashga oʻtadi. Birinchi yirik katta filmlaridan „Parijlik ayol“ psixologik dramasi boʻldi. „Daydi“, „Bank“, „Yollangan“, „Tinch koʻcha“, „Xorijlik“ va boshqa uning dastlabki filmlaridan namunalar. „It yotish, mirza turish“, „Yelkaga“, „Quyoshli tomon“, „Kichkintoy“ singari filmlarida Chaplin mahoratining yangi qirralari ochildi. „Oltin jazavasi“, „Sirk“, „Katta shahar chiroklari“, „Buyuk diktator“, „Mesye Verdu“, „Rampa yorugʻi“ (1952, „Oscar“ mukofoti, sanʼat choʻqqisiga koʻtarilgan filmlardan) filmlari Chaplin ijodining durdonalaridir. 1953-yildan Shveysariyada yashagan. 1957-yil Buyuk Britaniyada „Qirol NyuYorkda“ (oʻzi bosh rol ijrochisi) filmini ekranlashtirdi. „Gonkonglik grafinya“ (1967) Chaplinning soʻnggi ishi. Chaplin ijodkor sifatida sanʼatga „insonni hayot bilan bogʻlab turuvchi eng buyuk kuch“ deb qaragan. Oʻzining klounlik niqobini oddiy insonlar takdiri, xavotirini ifodalovchi, katta kuchlarni birlashtirib turuvchi inson obraziga aylantiraoldi. 1928- va 1972-yillar maxsus „Oscar“ mukofotiga sazovor boʻlgan. Xalqaro tinchlik mukofoti laureati (1954).
 

 

 (Association Chaplin)
 

Turkum:Angliyalik erkak aktyorlar
Turkum:Agnostiklar
Mirzo Abdullatif

Abdullatif — (1423-1450) Movarounnahrda 1449-1450-yillarda hukmronlik qilgan Temuriylar hukmdori. Ulugʻbekning oʻgʻli. 

Shohrux Mirzo saroyida tarbiya olgan, harbiy yurishlarda qoʻshinning oʻng qanotiga qoʻmondonlik qilgan. Gavharshodbegim va Tarxon amirlar Shohrux Mirzo oʻlimidan soʻng (1447) Abdulatifni oliy bosh qoʻmondonlikka tayinlab, uning amakivachchasi Alouddavlani taxtga oʻtqazishgan. Bu qarordan norozi boʻlgan Abdullatif Alouddavlaga qarshi urush ochgan, lekin Nishopur yaqinidagi jangda (1447) yengilib, hibsga olingan. Ulugʻbek farzandi hayotini saqlab qolish maqsadida Alouddavla bilan sulh tuzishga majbur boʻlgan. Unga koʻra, Alouddavla Xuroson hukmdori deb tan olinib, Abdulatifga Balx ulusi berilgan. Abdullatif Ulugʻbekning 1448-yil ilk bahoridan yozigacha Alouddavla va Abulqosim Boburga qarshi janglarida qatnashgan. Soʻng, toj-taxtni egallash maqsadida otasiga qarshi Abulqosim Bobur bilan ittifoq tuzgan. Ulugʻbek Abdullatifga qarshi qoʻshin tortgan va Amudaryo boʻyida ikki tomon qoʻshini 3 oy muqobil turgan (1449). Samarqandda qolgan beklar isyoni tufayli Ulugʻbek poytaxtga qaytishga majbur boʻlgan, natijada Abdullatif Amudaryodan oʻtib Termiz, Shahrisabzni egallagan. Samarqand yaqinidagi Dimishq qishlogʻi yonida otasini yengib, taxtni egallagan (1449). Abdullatifning roziligi bilan Ulugʻbek va ukasi — Abdulaziz Mirzo qatl etilgan. Abdullatif olti oylik hukmronligidan soʻng, Ulugʻbekning xos navkarlaridan Bobo Husayn bahodir tomonidan 1450-yil 8-mayda oʻldirilgan. Abdulatif oʻjar, xudbin va shuhratparast boʻlsada, otasi Ulugʻbek kabi ilm axliga ixlosmand edi. U oʻzi ham falakkiyot va tarix ilmi bilan shugʻullanar, sheʼrlar bitardi.http://www.ziyouz.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3415&Itemid=371

 

Turkum:1420-yilda tugʻilganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:8-mayda vafot etganlar
Turkum:1450-yilda vafot etganlar
Turkum:Kishilar
Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Temuriylar
Turkum:1423-yilda tugʻilganlar
Turkum:Samarqandda dafn etilganlar
Turkum:Hirot kishilari
Toʻmaris

200px|thumb|right

Toʻmaris (miloddan avvalgi VI asr) — Turon xalqlarining axamoniylar bosqiniga qarshi kurashiga rahbarlik qilgan jasur va dono ayol sarkarda.

Qadimgi yunon tarixchisi Gerodotning „Tarix“ (miloddan avvalgi V asr) asarida yozilishicha, Axomaniylar davlati asoschisi Kir II miloddan avvalgi 530-yilda Turonga bostirib kirganida, Toʻmaris massagetlar qabilasining malikasi boʻlgan. Massagetlar bu paytda Amudaryo (Araks) boʻylari va Qizilqumda yashashgan. Toʻmaris massagetlar podshosining xotini boʻlib, u erining vafotidan soʻng davlatni boshqargan.

Erondan kelgan bosqinchilar qoʻshini va massagetlar oʻrtasida shiddatli janglar boʻlgan. Dastlabki jangda Toʻmarisning oʻgʻli Spargalis (Siparangiz) boshchiligidagi massagetlar gʻolib chiqqan. Biroq keyingi jangda forslar hiyla yoʻli bilan Spargalis va ayrim massagetlarni asir olishganda, or-nomusga chiday olmagan Spargalis oʻzini oʻldirgan. Toʻmaris oʻgʻlining halokatidan esankirab qolmay, oʻz xalqining manfaatini oʻylab, Kir II dan massagetlar yurtidan chiqib ketishini soʻraydi. Biroq forslar shohi rad javobini bergach, ikki oʻrtada ayovsiz jang boʻlgan. Gerodot massagetlar va forslar oʻrtasidagi jang tafsilotlarini oʻz asarida quyidagicha tasvirlaydi: „Mening bilishimcha, bu jang varvarlar oʻrtasidagi barcha janglardan ham dahshatli boʻlgan. Avval har ikkala qoʻshin bir-birini uzoq masofadan turib, kamondan oʻqqa tutdilar. Kamon oʻqlari tugagach, ular nayza va qilich bilan kurashdilar. Jang uzoq vaqt davom etdi. Koʻp qon toʻkildi. Nihoyat, massagetlar gʻalaba qozondilar. Fors qoʻshinlarining asosiy qismi, jumladan, Kir II ham jang maydonida halok boʻlgan. U toʻliq 29 yil shohlik qilgan edi. Kir II ning jasadi topilgach, malika (Toʻmaris)ning buyrugʻi bilan uning kesilgan boshi inson qoni bilan toʻlgʻazilgan meshga solingan“.

Toʻmarisning jasorati va harbiysiyosiy faoliyati toʻgʻrisida xalq dostonlari yaratildi, jangnoma va rivoyatlar toʻqildi. Ergash Jumanbulbul oʻgʻli Hodi Zarifovdan yozib olgan „Oysuluv“ dostonida Turon mamlakatining podshosi Oysuluv obrazida Toʻmaris faoliyati oʻzining badiiy talqinini topgan. Yozuvchi Mirkarim Osim „Toʻmaris“ qissasida uning jasoratini ulugʻlaydi. Ibrohim Yusupov „Toʻmaris“ (1974) dostonini yozgan, kompozitor Ulugʻbek Musayev shu nomli balet (1982)ni sahnalashtirgan. Oʻzbekistonda ayollar oʻrtasida „Toʻmaris oʻyinlari“ festivali oʻtkaziladi.

 
 Gerodot, Istoriya (v devyati knigax), Leningrad, 1972.
 Oʻzbekiston tarixi — davlat va jamiyat taraqqiyoti, 1-qism, Toshkent, 2000.

 
 Toʻmaris ziyouz.com saytida

Turkum:Janglar
Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Koreys tili

Koreys tili – koreyslarning tili. Oltoy tillariga, baʼzan toʻngusmanjur tillariga kiradi, deb taxmin qilinadi. KXDRning hamda Koreya Respublikasining rasmiy tili. Bu tilda 60 mln. kishi soʻzlashadi (1992). Uning genetik jihatdan boshqa tillar bilan bogʻliqligi aniqlanmagan. Koreys tilining shim.-sharqiy, shim.-gʻarbiy, markaziy, jan.-sharqiy, shim. va jan. shevalari bor. Koreys tilida 40 fonema (19 undosh, 21 unli) mavjud. Morfologik jihatdan agglyutinatsiya rivojlangan. Feʼl zamonlari hozirgi, 2 oʻtgan va 2 kelasi zamon shakllaridan iborat. Son kategoriyasida birlik va koʻplik shakllari farqlanmaydi. Nisbat kategoriyasi hamma feʼllarga xos emas. Leksikasida xitoy tilidan, sanskrit, moʻgʻul va baʼzan Yevropa tillaridan oʻzlashgan soʻzlar bor. Koreys tili 1993-yilgacha „standart til“, 1966-yilda „madaniy til“ (munxvao) deb atalgan. Bu tilning 2 turi ham KXDR hamda Koreya Respublikasida qoʻllanib kelinadi. KXDRda koreys yozuvi, Koreya Respublikasida xitoykoreys aralash yozuvi qoʻllanadi.
 Tarixi 
Zamonaviy koreys tili oʻrta koreys tilidan kelib chiqqan boʻlib, u oʻz navbatida eski koreys tilidan kelib chiqqan boʻlib, u odatda oʻzining til vataniga ega boʻlgan eng qadimgi koreys tili yaʼni protokoreys tilidan kelib chiqqan. Shimoliy Koreyada mavjud boʻlgan protokoreyslar miloddan avvalgi 300-yillarda Koreya yarim orolining janubiy qismiga tarqalib , yaponlar mumun kultivatorlarining avlodlari bilan birga yashagan (yoki ularni oʻzlashtirgan deb taxmin qiladi). Ikkala til ham bir-biriga taʼsir koʻrsatdi va keyinchalik asoschi taʼsiri ikkala til oilasining ichki xilma-xilligini kamaytirdi. Koreya urushidan beri , 70 yillik ajralish davomida, Shimoliy va Janub oʻrtasidagi farqlar standart koreys tilida, jumladan, talaffuz va tanlangan lugʻatdagi oʻzgarishlarni keltirib chiqardi, ammo bu kichik farqlarni koreys lahjalarining har birida topish mumkin, ular hali ham asosan oʻzaro oʻxshash tomonlari bor.
"" OʻzME. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Tillar
Turkum:Koreys tili
Valencia CF

Valencia – Ispaniya futbol jamoasi.

 

 

 
 Valencia CF at La Liga 
 Valencia CF at UEFA 

Turkum:Ispaniya futbol klublari
Turkum:La Liga klublari
Turkum:UEFA Yevropa Ligasida ishtirok etgan klublar
Turkum:G-14 klublari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:1919-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Ernst Thälmann

Ernst Thälmann (1886-yil 16-aprel — 1944-yil 18-avgust) — nemis va xalqaro ishchilar harakatining arbobi. Weimar Respublikasi davrida Olmoniya Kommunist Partiyasi (KPD) rahbari boʻlgan. U Gestapo tomonidan 1933-yili hibsga olinib, oʻn bir yil davomida qamoqda saqlangan. 1944-yili Adolf Hitler buyrugʻiga binoan Buchenwald konsentratsion lagerida otib oʻldirilgan.

Thälmann dunyo kommunistlari orasida sharaflangan, jumladan SSRI davrida Toshkentdagi xiyobonlardan biri uning nomi bilan atalardi.

 

 

 

 

 Ernst Thälmann nutq va asarlari
Satya Sai Baba

Satya Sai Baba (tel.: సత్య సాయిబాబా; asl ismi: Satyanarayana Raju; 23-noyabr 1926Edwards, Linda (2001). A Brief Guide to Beliefs: Ideas, Theologies, Mysteries, and Movements. Westminster John Knox Press. p. 137. {{ISBN |0-664-22259-5}. – 24-aprel 2011) hind gurusi, ruhoniy boʻlgan.Richard Weiss, Victoria University of Wellington – The Global Guru: Sai Baba and the Miracle of the Modern; Available Online: http://www.nzasia.org.nz/downloads/NZJAS-Dec05/7_2_2.pdf 

Satya Sai Baba Hindiston va baʼzi boshqa mamlakatlarda kasalxonalar, maktablar ochgan, turfa xayriya ishlari bilan shugʻullangan. Hozirda uning ishini Xalqaro Sai Tashkiloti davom ettirmoqda.

 

 
 Xalqaro Sai Tashkiloti
 Satya Sai Baba nutqlari
Ali Abdulloh Solih

Ali Abdulloh Solih (21-mart 1946 — 4-dekabr 2017 yoki 1942) Yaman Respublikasining birinchi prezidenti. 2011-yil 23-aprelida u Yaqin Sharq eʼtirozlari sababli oʻz lavozimidan voz kechishga majbur boʻldi.

 

 
Rasmiy sayti 

Turkum:2017-yilda vafot etganlar
Guru

Guru (sanskrit: गुर) odatda biror sohada katta bilim, obroʻga ega, donishmand, bilimlarini boshqalarga oʻrgatuvchi shaxsdir ("domla" tushunchasiga oʻxshash). Guru har doim ham odam boʻlavermaydi, balki u kitob, film shaklida ham boʻlishi mumkin.Masalan, "koʻp narsani shu kitobdan oʻrgandim, u menga guru boʻldi", deyish mumkin.Various Guru: The Guiding Light (2009) p.11. Chinmaya Mission West 

Atama Hinduiylik dinidan kelib chiqqan. Hinduiy, buddaviy, sikh ruhoniylar aynan "guru", deb nomlanishadi. Boshqa sohalarda bu soʻz ishlatilganida, u diniy emas, balki har qanday "ustoz" maʼnosini bildiradi.Forsthoefel, T. and C. Humes. Gurus in America (2005) p.3. SUNY Publishers 

Buddist va hindu madaniyatlari to'g'ri guru tanlashda yaxshiroqdir, chunki bu funktsiya u yerda chuqurroq va mustahkamroq ildiz otgan va guruning mavjudligi tabiiy va ravshan ko'rinadi.. Feet of Clay; Saints, Sinners, and Madmen: A Study of Gurus (1997) p.207. Free Press Paperbacks 

 Shuningdek 
 Domla
 Oʻqituvchi

 

 
Large clickable List of Gurus from around the world 
Gurus in Buddhism 
Gurus and Saints in Hinduism 
Sikh Gurus
Sukhoi Superjet 100

right|thumb|Sukhoi Superjet 100 MAKS 2009 havo tomoshasida (avgust, 2009).
thumb|Sukhoi Superjet 100 (Campeche, Mexico) 2015
Sukhoi Superjet 100 Rossiyaning Sukhoi kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi yoʻlovchi tashuvchi havo layneridir. Ushbu uchoq Rossiya fuqarolar aviatsiyasi uchun eng muhim loyihalardan biri boʻlib, hukumat tomonidan dastaklangan. 75-95 oʻringa moʻljallangan. Narxi – $23–25 million/birlik.„Sukhoi Superjet systems can make up for any pilot mistake – UAC chief“

 

 
 Rasmiy sayti
PlayStation

thumb|right|200px

PlayStation (Pureisutēshon, qisqartmasi: PS) Sony Computer Entertainment tomonidan ishlab chiqariluvchi videooʻyin konsollarining umumiy nomi hamda branddir. Ilk PlayStation 1994-yili 3-dekabrda Yaponiyada sotilgan. Shu kungacha PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation Portable va boshqa modifikatsiyalari chiqarilgan.

Birinchi konsol, PS One, 100 milliondan ortiq miqdorda sotilib, rekord oʻrnatgan. Undan keyingi PlayStation 2 konsoli 150 million dona sotilib, shu rekordni yangiladi. Sonyning hozirgi konsoli, PlayStation 3, 2011-yilgacha 47.9 million dona sotildi.

 Yana qarang 
 Xbox
 Xbox 360
 Wii

 Galereya 

 

 
 Yaponiya
 Shimoliy Amerika
 Yevropa 

Turkum:Sony
PlayStation Network

170px|right
PlayStation Network (PlayStation tarmogʻi, qisqartmasi: PSN) Sony – tomonidan ochilgan, PlayStation 3 va PlayStation Portable konsollariga multimedia yetkazib beruvchi, multiplayer oʻyin oʻynash uchun tarmoqdir. 2011-yil 27-apreliga koʻra butun dunyo boʻylab 42 million nafar odam bu tarmoqda roʻyxatdan oʻtgandir. 2011-yil 20-aprelida tarmoq ishdan chiqdi.Doigralis, Lenta.ru Sony korporatsiyasi 26-aprel kuni tarmoq buzilishi munosabati bilan foydalanuvchilar shaxsiy maʼlumotlari xavf ostida qolganini tan oldi.„Sony’s PlayStation hack apology“

 

 Rasmiy saytlar 
 Yaponiya
 AQSh
 Yevropa

Turkum:Sony
Turkum:PlayStation Studios
Turkum:Videooʻyinlar
Videooʻyin konsoli

thumb|Turli xil videooʻyin konsollari

Videooʻyin konsoli interaktiv kompyuter tizimi boʻlib, videooʻyin tasvirini displey (masalan, televizor, kompyuter monitori, birlashtirilgan monitor) ga uzatadi. Videooʻyin konsolining kompyuterdan farqi shundaki, u asosan oʻyin oʻynash uchun moʻljallangandir (baʼzi konsollarda shuningdek kino koʻrsa ham boʻladi).

 Galereya 

 
 Open Directory Project, Console Platforms
Jay-Z

Shawn Corey Carter (talaffuzi: Shoun Kori Karter; 4-dekabr 1969-yilda tugʻilgan)Mikelbank, Peter. http://www.people.com/people/article/0,,20164322,00.html People Magazine, 5-dekabr, 2007. Jay-Z (talaffuzi: Jey-Zi) taxallusi bilan tanilgan amerikalik reper va tadbirkordir. $1 milliard atrofida ishlab, dunyoning eng boy rapperlari qatoriga kirgan.The Greatest MCs of All Time MTV. 125 milliondan oshiq albom sotgan, 23 ta Grammy mukofoti olgan. Yakkaxon artist sifatida albomlari Billboard 200 chartida eng koʻp (14 marotaba) birinchi oʻrinni egallani ortidan rekord oʻrnatgan.

 Diskografiyasi 

Studiyaviy albomlari

 Reasonable Doubt (1996)
 In My Lifetime, Vol. 1 (1997)
 Vol. 2... Hard Knock Life (1998)
 Vol. 3... Life and Times of S. Carter (1999)
 The Dynasty: Roc La Familia (2000)
 The Blueprint (2001)
 The Blueprint2: The Gift & the Curse (2002)
 The Black Album (2003)
 Kingdom Come (2006)
 American Gangster (2007)
 The Blueprint 3 (2009)
 Magna Carta Holy Grail (2013)
 4:44 (2017)

Hamkorlikda chiqargan albomlari

 The Best of Both Worlds (R. Kelly bilan birga) (2002)
 Unfinished Business(R. Kelly bilan birga) (2004)
 Watch the Throne (Kanye West bilan birga) (2011)
 Everything Is Love (Beyoncé bilan birga) (the Carters guruhi sifatida) (2018)

 

 
 Rasmiy sayti 

Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Afroamerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Afroamerikalik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Amerikalik filantroplar
Turkum:MTV Europe Music Award sovrindorlari
Turkum:Brit mukofoti sovrindorlari
Turkum:Amerikalik erkak reperlar
Turkum:Afroamerikalik erkak reperlar
Turkum:Amerikalik kinoprodyuserlar
Turkum:Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Qodir Zokirov

Zokirov Qodir Zokirovich (1906. 25.7, Jalolobod — 1992.9.8, Toshkent) — botanik, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1956), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1956), biologiya fanlari doktori (1951), professor (1951). Samarqand Davlat Universiteti tugatgan (1933). Oʻrta Osiyo universiteti oʻsimliklar sistematikasi va geografiyasi kafedrasi dotsenti (1941 —43), Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika instituti botanika kafedrasi mudiri (1943—52), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti direktori (1952—56), Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi prezidenti (1957–61). Fargʻona pedagogika instituti rektori (1963-66), 1966-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti Oʻsimliklar resursi boʻlimi mudiri. Ilmiy ishlari oʻsimliklar (taksonomik birliklar) sistemasi, flora, oʻsimliklar qoplami va oʻsimliklar xom ashyolarini oʻrganishga oid. Oʻsimlikshunos-sistematik sifatida kampirchopondoshlar, torondoshlar, koʻknordoshlar, hiloladoshlar va b. oilalarni oʻrganib, yangi turkum va turlarni kashf etdi. Oʻzbek tilida botanika terminlarini yaratishga asos soldi. 3. koʻp jildli "Oʻzbekiston florasi"ni tuzishda faol qatnashdi. "Ruscha-oʻzbekcha botanika atamalarining qisqacha izohli lugʻati"ni (boshqa mualliflar bilan birga, 1963), keyinchalik "Botanikadan ruscha-oʻzbekcha ensiklopedik lugʻat"ning I jildini chop etdi (X. Jamolxonov bilan hamkorlik-da). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1968).

 
 Закиров Кадыр Закирович , ZiyoNet
 Nekrolog

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Turkum:Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureatlari
Turkum:Qirgʻizistonlik oʻzbeklar
Turkum:Jalolobodda tugʻilganlar
Turkum:O‘zbekiston biologlari
Janubi-Sharqiy Osiyo

240px|thumb|Janubi-Sharqiy Osiyo.This map primarily indicates ASEAN member countries, and therefore does not mark the Andaman and Nicobar Islands, which are also geographically a part of Southeast Asia
Janubi-Sharqiy Osiyo, Osiyo qitʼasining janubi-sharqida joylashgan mintaqadir. Bu mintaqa Xitoyning janubi, Hindistonning sharqi hamda Avstraliyaning shimolida joylashgan davlatlarni oʻz ichiga oladi.

 

Turkum:Osiyo
Xalqaro Slavyan Kanali

Xalqaro Slavyan Kanali yoki SCI (oʻqilishi Es-Si-Ay) – 1994-yilda Ivanenko Valeriya Vladimirovna televizion kanal.

Uning vazifasi butun dunyodagi slavyanlarni va jahon hamjamiyatini slavyanlar hayotining turli xil jihatlari, slavyanlarning gʻaroyib tarixi, boy anʼanalar, madaniyat, yutuqlar va dunyo sivilizatsiyasining rivojlanishiga slavyanlarning ulkan hissasi toʻgʻrisida axborot berishdan iborat.

„Xalqaro Slavyan kanali“ ("International „Slavonic Channel“) 2008-yil 12-sentyabr kuni Ukraina hududida yoʻldosh orqali efirga uzatildi (Sirius-4 Satellite 5° East Frequency 12075 MHz (H) Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 3/4 & Astra-2 Satellite 31,5° East Frequency 12090 MHz (H) Vertical Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 9/10). SCI kecha-kunduz ishlaydi va oʻzining eshittirishlari va koʻrsatuvlari bilan 1 milliard 202 million kishilik aholi yashaydigan hududni qamrab oladi. Eshittirishlar (dastlab Ukraina hududidan) toʻrt tildagi ovoz yoʻlakchalari: rus, ukrain, ingliz va mahsulot ishlab chiqaruvchi mamlakat tilida olib boriladi. Kelajakda eshittirishlar bir vaqtning oʻzida jahonning barcha slavyan tillarida, shuningdek fransuz, nemis, ispan, portugal, arab va xitoy tillarida ham amalga oshiriladi. Telekanalning mavzulari – madaniy-maʼrifiy.

 Tarix 
Sobiq SSRI hududidan bevosita yoʻldosh orqali eshittirishlar berishning dastlabki tajribasi Ukraina hududidan „Xalqaro Slavyan kanali“ ning eksperimental olib eshittirishi boʻldi. Efirga eksperimental uzatish 1994-yilning 14-dekabr kunidan 1995-yilning 15-may kunigacha amalga oshirildi. Loyihaning mualliflari: Ivanenko Vladimir Aleksandrovich va Ivanenko Valeriya Vladimirovna.

 Adabiyot 
Maщenko I. G. Ukrainada televidenie. Birinchi jild „Televidenie de facto“. – Nikolaev, 1998. – 341 b.

 
 Telekanal sayti 

Turkum:Telekanallar
Shahzoda William

Shahzoda William, Cambridge gersogi KG FRS (asl ismi: William Arthur Philip Louis; talaffuzi: Uilliam Artur Filip Luis; 21-iyun, 1982) Qirol Charles va Malika Diananing toʻngʻich oʻglidir. U Buyuk Britaniya taxtiga ikkinchi daʼvogardir (otasidan soʻng). 2011-yil 29-aprelda William Catherine Middletonga uylandi.

 Yana qarang 
 Qirolicha Elizabeth II (buvisi)
 Shahzoda Charles
 Malika Diana
 Shahzoda Harry (ukasi)

 

 
 Rasmiy biografiyasi

Turkum:21-iyunda tugʻilganlar
Turkum:1982-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Britaniya qirollik oilasi
Catherine Middleton

Catherine, Cambridge hersoginyasi (toʻliq ismi: Catherine "Kate" Elizabeth, qizlik sharifi: Middleton, talaffuzi: Katerin Middlton; Ketrin, Kembrij hersoginyasi; 9-yanvar, 1982) Shahzoda Williamning rafiqasidir. William bilan 2001-yili Avliyo Andrews Universitetida tanishgan. 2011-yil 29-aprelida unga turmushga chiqdi.

 
 Catherine Middleton, The Guardian

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Britaniya qirollik oilasi
Shahzoda William va Catherine Middleton nikohi

thumb|alt=Shahzoda William va Catherine Middleton ayvonda|Shahzoda William va Catherine Middleton Buckingham Palace ayvonida.
Shahzoda William va Catherine Middleton nikoh toʻyi 2011-yil 29-aprelida Londonda, Westminster Abbatligida boʻlib oʻtdi. Shahzoda William va Catherine bundan oʻn yil avval, 2001-yili Avliyo Andrews Universitetida tanishishgan edilar. Ular 2010-yil 20-oktabrda unashtirilgan edilar. Marosim butunjahon matbuoti, TV, radio, internetda yoritildi, YouTubeda namoyish etildi.

 
 Marosim rasmiy sayti
 Shahzoda Uilyam va Keyt Middltonlarning nikoh to‘yi Twitter saytini “to‘ldirib yubordi” 
 Свадьба Уильяма и Кейт Миддлтон , Lenta.ru

simple:Prince William, Duke of Cambridge#Marriage to Kate Middleton
Enrique Iglesias

Enrique Miguel Iglesias Preysler (talaffuzi: Enrike Migel Iglesias Preysler; 8-may, 1975) ispan pop-musiqachisi, shoir va qoʻshiqchidir. Julio Iglesiasning uchinchi va kenja oʻgʻli. Iglesias musiqachilikni Meksikadagi Fonovisa leyblida boshlagan. U 1990-yillarda eng koʻp sotilgan ispanchada kuylovchi ashulachidir. XXI asrdan boshlab inglizcha kuylashga oʻtdi va Universal Music Group bilan misli koʻrilmagan $48,000,000 lik shartnoma imzoladi.

U 2017-yilning 28-dekabr sanasida Oʻzbekistonda ham konsert dasturini taqdim etdi.

Iglesiasʼning 52 ta ashulasi Billboard chartlarida 1-oʻrinni egallab, oʻziga xos rekord qoʻygan. 55 milliondan ortiq albomi sotilgan.

 Musiqadagi faoliyati 
Iglesias otasining musiqa karerasi haqidagi rejalari haqida bilishini istamadi va uning mashhur familiyasi uning karerasini rivojlantirishga yordam berishini xohlamadi. Torontoda u oilasining enagasidan qarz oldi va ispan qo'shig'i va ikkita ingliz qo'shig'idan iborat demo kassetani yozib oldi. Otasining sobiq publitsisti Fernan Martinesga yaqinlashib, ular Gvatemalalik qo'shiqchi bo'lish tarixi bilan Enrike Martines sahna nomi ostida qo'shiqlarni targ'ib qilishdi. Iglesias Fonovisa Records bilan shartnoma imzoladi.

 Diskografiyasi 
Ispancha albomlari
Enrique Iglesias (1995)
Vivir (1997)
Cosas del Amor (1998)
Quizás (2002)

Inglizcha albomlari
Enrique (1999)
Escape (2001)
7 (2003)
Insomniac (2007)

Zullisonayn albomlari
Euphoria (2010)
Sex And Love (2014)

 

 

 Rasmiy sayti
 Enrique Iglesias YouTubeda

Turkum:Amerikalik erkak modellar
Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:MTV Europe Music Award sovrindorlari
Turkum:Grammy mukofoti sovrindorlari
Turkum:Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Turkum:Republic Records ijrochilari
Uygʻur tili

Uygʻur tili, yangi uygʻur tili  – turkiy tillardan biri. Asosan, XXRning Shinjon-Uygʻur muxtor rayonida, shuningdek, Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston respublikalarida, Afgoniston, Rossiya Federatsiyasi va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 7,7 mln. (jumladan XXR da 7,5 mln.) kishidan ortiq. „Uygʻur“, „Uygʻur tili“ atamalari 1921-yilda yagona etnolingvistik jamoa uchun SE. Maloye tomonidan taklif etilgan (avvalgi nomlari: Gʻarbiy Xitoy Tatar tili, Xitoy musulmonlari tili, Gʻarbiy Xitoyning Turkiy lahjalari, Sharqiy Turkiston tili va boshqalar) Uygʻur tili kad. Uygur tilining davomchisi hisoblanmaydi.

Uygʻur tili 3 lahjaga boʻlinadi: markaziy (Ili, Turfon, Qashqar, Koʻmul, Urumchi, Karashar, Koʻchor, Qoʻrlin oqsu, Yorkand shevalaridan iborat) – hozirgi adabiy Uygʻur tiliga asos boʻlgan; sharqiy (lobnor) va jan. (xoʻtan). Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonda yashovchi uygʻurlarning 2 lahjasi boʻlib, ularning nomlanishida (iliyettisuv, qashqarfargʻona) uygʻurlarning Gʻarbiy Xitoydan Yettisuv va Fargʻonaga koʻchib oʻtganliklari aks etgan.
left|thumb|Qadimgi uygʻur tili
Boshqa turkiy tillardan farqli ravishda Uygʻur tilida unlilar va undoshlarning regressiv assimilyatsiyasi (bashbeshi (boshboshi), tagtaqqa mavjud; singarmonizm izchil emas: unlilarning lab va tanglay garmoniyasi buzilish hollari uchraydi; unlilar reduksiyasi (sinilsiqlim), undoshlarning tushib qolishi (odekordek, kesenchukelsan, chu), baʼzan oʻzak va qoʻshimcha oʻrtasida tovush orttirilishi (su—suyi (suv —suvi), toxu – toxurim (tovuq – tovugʻim) kuzatiladi.

Uygʻurlar 8-asrgacha qadimiy uygʻur yozuvidan, IIa. gacha sugʻd alifbosiga asoslangan yozuvdan, 11-asrdan eʼtiboran arab grafikasi asosidagi yozuvdan foydalanadilar. Sobiq SSSR hududida yashagan uygʻurlar 1930-yilgacha arab, 1930-1946-yillarda lotin grafikasi asosidagi yozuvdan; 1946-yildan esa rus grafikasi asosidagi yozuvdan unga uygʻur fonemalarini ifodalovchi qoʻshimcha harflar qoʻshgan holda foydalanadilar. XXR dagi uygʻurlar hozirgacha arab grafikasi asosidagi yozuvdan foydalanadilar (1960-1965-yillarda lotin grafikasi asosidagi yozuv ishlab chiqilib, 1965-1980-yillarda har ikkala alifbo parallel qoʻllangan, 1982-yildan yana arab grafikasining oʻzi qolgan).

Uygʻur tili – oltoy tillari oilasining turkiy tillar turumidagi qarluq guruhiga kiruvchi tildir. Oʻzbek tiliga eng yaqin til. Uygʻur tili Xitoyda, Qozogʻistonda Uygʻurlar koʻp istiqomat qiladigan joylariga qoʻllanadi. Xitoydagi uygʻurlar arab alifbosi asosida, Qozogʻistondagilar esa krilitsada yozishadi.

 Yana qarang 

 Qadimgi uygʻur tili

 

Turkum:Oʻzbekiston tillari
Turkum:Uygʻur tili
Turkum:Qirgʻiziston tillari
Turkum:Moʻgʻuliston tillari
Turkum:Qozogʻiston tillari
Turkum:Xitoy tillari
Turkum:Turkiy tillar
Stephen Harper

Stephen Joseph Harper (talaffuzi: Stephen Joseph Harper; 30-aprel, 1959) Kanadaning 22- hamda joriy bosh vaziri, Konservativ Partiya raisidir. Harper bosh vazir mansabiga 2006-yil oʻtirgan. Harper Konservativ Partiyadan chiqqan birinchi bosh vazirdir.

2011-yil 2-mayida Harperning Konservativ Partiyasi federal saylovda 167 oʻrinni egallab gʻolib chiqdi.

 
 Kanada bosh vaziri rasmiy sayti 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Kanada Konservativ partiyasi

Kanada Konservativ Partiyasi (inglizcha: Conservative Party of Canada, fransuzcha: Parti conservateur du Canada) Kanadadagi siyosiy partiya boʻlib, 2003-yili Kanada Alyansi va Kanada Ilgʻor Konservativ Partiyasi qoʻshilishi natijasida tashkil topgan. Oʻng-qanot siyosat yuritadi. Partiya 2008-yilgi federal saylovda 37.6% ovoz yigʻdi. 2011-yilgi saylovda partiya birinchi marta parlamentda koʻpchilik joyni egalladi. Partiyaning hozirgi rahbari — Stephen Harper.

 
 Rasmiy sayti
Kanada federal saylovi (2011)

right|300px|thumb|Kanada maʼmuriy birliklari bergan ovozlar.
2011-yilgi Kanada federal saylovi Kanadada oʻtkazilgan 41-umumiy parlament saylovi boʻlib, 2011-yil 2-mayida boʻlib oʻtdi. Natijalar Kanada Konservativ Partiyasi parlamentda oʻz nufuzlarini oshirishgani, 167 (54.22%) oʻrin egallab, koʻpchilikni tashkil etganini koʻrsatdi.Elections Canada Bosh vazir Stephen Harper mansabida qoldi. Qolgan oʻrinlarni Yangi Demokratlar (33.12%), Liberallar (11.04%), Kvebek separatistlari (1.30%) hamda Yashillar (0.32%) egallashdi. Saylovda ovoz beruvchi aholining 61.4%i qatnashdi.Canadian election turnout estimated at 61.4%

 
 Elections Canada

Turkum:Saylovlar
Fintelligens

Fintelligens helsinkilik hip hop guruhidir. Guruh ikki odamdan tashkil topgan: Elastinen va Iso H. 1997-yildan beri ijod qilayotgan Fintelligens 150 000 dan ziyod albom sotib, Finlandiyaning eng muvaffaqiyatli rapperlariga aylanishgan.

Diskografiyasi
Renesanssi (2000)
Tän tahtiin (2001)
Kokemusten summa (2002)
Nää vuodet 1997–2003 (2003)
Fintelligens Collections (2007)
Lisää (2008)
Mun tie tai maantie (2010)Täytyy tuntuu'' (2011)

 
Fintelligens.com 
Fintelligens MySpace'da
Fintelligens Last.fm'da
Jizzax viloyati teleradiokompaniyasi

Jizzax viloyati radiosi 1974-yil sentabrda ilk marotaba efirga chiqdi.

Har kuni soat 16.00 dan 17.00 gacha ultraqisqa toʻlqin (keyinchalik oʻrta toʻlqin)da 5 til, yaʼni oʻzbek, rus, qrim-tatar, qozoq va tojik tillarida eshittirishlar olib borildi.

1996-yil 8-avgust kuni viloyat televideniesi ilk bora oʻz koʻrsatuvlarini namoyish eta boshlagan. Dastlabki koʻrsatuvlar hajmi haftasiga 1 soatni tashkil etgan, ularni tayyorlashda Yaponiyaning «SONY» firmasida ishlab chiqarilgan televideo apparaturalardan foydalanilgan.

Televidenie koʻrsatuvlari 2000-yilgacha faqat Samarqand RTPS orqali uzatilgani uchun ham uni Jizzax viloyatida toʻliq, Sirdaryo viloyati, Samarqand viloyati, Navoiy va Toshkent viloyati viloyatlari qisman, qoʻshni Qozog’iston hamda Tojikistonning chegara shududlari aholisi tomosha qilishgan va hozirda ham shunday. 2000 yilda alohida releyka uskunasi keltirilgani esa koʻrsatuvlarning uzatilishi bilan bogʻliq qiyinchiliklarga barham berdi.

Shu bilan bir qatorda reklama — tijorat boʻlimi faoliyati ham yoʻlga qoʻyildi. 2005-yildan boshlab efir vaqti byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan yana 1,5 soatga uzaytirilib 7,5 soatga keltirildi.

2003-yil oktabr oyida teleradiokompaniyasi qoshida bir kunda 9 soat (shundan 8 soati oʻz hisobidan) hajmda eshittirishlar beriladigan «Sangzor» radiosi ishga tushdi. Bu viloyatlardagi teleradiokompaniyalar orasida birinchi boʻlib tashkil etilgan, FM kanalida uzatiladigan ilk radio boʻldi.

2004-yilda Jizzax viloyati hokimligi koʻmagi bilan viloyatda birinchi boʻlib «Sangzor» ovoz yozish studiyasi tashkil qilindi. Ovoz yozish studiyasi Yaponiyaning YAMANA firmasida ishlab chiqarilgan zamonaviy talablar darajasida tez va yuqori sifatda yozilishiga erishildi.

Viloyat televideniesida bugungi kunda 4 ta-axborot, siyosiy-huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, maʼnaviy- maʼrifiy boʻlim, reklama tijorat guruxi mavjud boʻlib, 30 nafardan ortiq mutaxassislar faoliyat koʻrsatadilar.

 
 Jizzax viloyati teleradiokompaniyasi '

Turkum:Radiolar
Abdullaxon bandi

Abdullaxon Bandi — XVI asrning 80-yillarida Buxoro hukmdori Abdullaxon II (1557—1598) qurdirgan qadimgi suv ombori. Bu inshoot qoldiqlari Navoiy viloyati Nurota tumanidan 65 km sharqda, Eski Oqchob qishlogʻi yaqinidagi Beklarsoy darasida hozirgacha saqlangan.

1582-yilning kuzida Abdullaxon Dashti Qipchoqdagi Bobo Sultonga qarshi jangdan qaytayotganda Oqchob darasida band qurdirishga buyruq beradi. Chunki bahorgi yogʻingarchilikdan soʻng bu yerda koʻp miqdorda suv toʻplanar, bu suvlardan hech foydalanilmasdi.  Oqchob darasi Nurota tizmasining Joʻsh qishlogʻiga yaqin yerda joylashgan. Oqchobda dehqonlar suv tanqisligidan aziyat chekkan va Abdullaxonga shikoyat qilgan edilar. Band qurishga nayman urugʻidan boʻlgan Ahmadali otaliq boshchilik qiladi va bandda toʻplangan suv dehqonlar oʻrtasida boʻlib olinib, ekonlar sugʻoriladi.

Abdullaxon bandi Nurota togʻlaridagi joylashgan Eski Oqchob qishlogʻining Beklarsoy degan joyida qurilgan. Abdullaxon bandi inshooti toʻgʻrisida Hofiz Tanish Mirmuhammad al Buxoriyning „Abdullanoma“ va Mirzo Salimbekning „Tarixi Salimiy“ asarlarida soʻz boradi. Tarixchi Mirza Salimbek toʻgʻonni xarsang toshlardan qurilgani, uzunligi 500 qadamligi, baʼzi joylarida suv chiqib ketishi uchun quvurlar qoʻyilgani haqida yozgan. Ushbu quvurlardan oʻtganbsuvlar soy hosil qilib Nurota tomonga qarab oqqan.

Abdullaxon bandi birinchi marta 1957- va 1967-yillarda arxeolog Yahyo Gʻulomov tomonidan oʻrganilgan. Obyektni tekshirish va oʻrganish ishlarida A.Muhammadjonov ham qatnashgan.

1957—1962-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix va Arxeologiya insituti Maxondaryo arxeolog otryadi tomonidan tekshirilgan. Abdullaxon bandining toʻgʻoni slanes toshlardan qurilib, tosh palaxsalari, suvga chidamli maxsus ganch qorishmasi — qir bilan biriktirilgan. Toʻgʻonning uzunligi asosida 73m, yuqorida 85m, balandligi 14, 5m, Abdullaxon bandi zinapoya shaklida qurilgan. Bunda suv bosimi hamda uning kuchli hisobga olingan holda toʻgʻon asosini qalinligi 15,3 m, ustki qismi 4,5 m, qilinib zinapoya shaklida qurilgan. Toʻgʻon oldida hosil boʻlgan suv taxminan 1,2 mln kubometr suv toʻplangan. Inshootdan quyida joylashgan Kamar, Oqchob, Oʻrganjiy, Ravot, Jilontamgali va Soykechar qishloqlari atrofi sugʻorilib obod etilganOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil. Abdullaxon bandi suvning oqib chiqishi uchun kerakli inshootlar konplekti bilan taʼminlangan.

Dara toʻsilgan paytda, toʻgʻon oldida toʻplangan suvning sathi 15 metrga koʻtarilganda suv omborining uzunligi 1250—1500 metrga, kengligi esa 75—125 metrga yetgan. Shu vaqtda unga oʻrta hisobda 1,0—1,2 mln. m3 suv toʻplangan. Nurota hududida qurilgan bu toʻgʻon shayboniylar davridagi ulkan va ancha murakkab suv inshootlaridan biri boʻlgan. Bugungi kunda toʻgʻonning uchdan ikki qismi saqlanib qolgan, qachonlardir Beklarsoyining kuchli oqimi  uning uchdan bir qismini yuvib ketgan.

Toʻgʻon Markaziy Osiyo gidrotexnikasi uchun muhim bosqich boʻlib, 2008-yil 18-yanvarda Madaniy yoʻnalish boʻyicha YUNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

 

Turkum:Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati
Turkum:Nurota
Turkum:Navoiy viloyati
Preferensial ovoz berish

right|thumb|Preferensial ovoz berishda ishlatiladigan bulleten namunasi.

Preferensial yoki muqobil ovoz berish tizimida saylovda ovoz beruvchilar bir emas, bir nechta nomzodni tanlaydilar, bunda saylovchi har bir tanlangan nomzodga oʻrin raqami beradi. Bunday tizim Avstraliya va Irlandiyada qoʻllanadi.

Yana qarang
 Majoritar ovoz berish
Birlashgan Qirollik referendumi (2011)

2011-yilgi Birlashgan Qirollik referendumida yangi ovoz berish tadbiq etish masalasi koʻrildi. Birlashgan Qirollik parlamenti quyi palatasiga saylovlar majoritar ovoz berish orqali amalga oshiriladi, referendumda shu tizimni muqobiliga almashtirish taklif etildi. Bu taklifni referendumda qatnashganlarning 67.9% i rad etdi.

 
 About My Vote
Manny Pacquiao

Emmanuel Dapidran Pacquiao (sharifining talaffuzi: Pakiou;Shuningdek rus matbuotida Pakyao varianti ham mavjud. 17-dekabr, 1978), taxallusi: Manny Pacquiao, filippinlik bokschi va siyosatdondir. U tarixda birinchi boʻlib oʻnta jahon chempionligini hamda sakkiz vaznda chempionlikni qoʻlga kiritgan bokschidir. 2021 yil sentyabr oyida Menni Pakyao 2022 yilgi prezidentlik saylovlarida qatnashishini e'lon qildi.

 

 
 Rasmiy sayti 
 Manny "PacMan" Pacquiao 

Turkum:1978-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Filippinlik erkak aktyorlar
Turkum:Filippin bokschilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar