Apsara

thumb|Hindistonning Madhya-Pradesh shtatidan topilgan XII asrga oid qumtoshdan yasalgan apsara haykali.
ApsaralarSuryakant Tripathi Nirala. (2024). अप्सरा Apsara (In English). New Delhi, India: Vani Prakashan. 172 pp. Yashpal. (2009). अप्सरा का शाप Apsara ka shrap (Curse of Nymph) (in English). (Reprint of 1931). New Delhi, India: Rajkamal Prakashan. 171 pp. . (Sanskrit: अप्सरस्, IAST: Apsaras, Pali: अच्छरा, romanizatsiya: AccharāAmerican Oriental Society. (1849). „Memoir on The History of Buddhism, read before the Society May 24, 1844, by Edward E. Salisbury, Professor in Yale College“, in JOURNAL OF THE AMERICAN ORIENTAL SOCIETY VOL. I. Boston, MA: The American Oriental Society. p. 116.Stevenson, A. et al. (2010). „apsara“, in Oxford Dictionary of English. (3rd Ed.). Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. 2,069 pp. cited in Bowker, J. (2000). The Concise Oxford Dictionary of World Religions. Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. p. 78., kxmer: អប្សរា, Tailand: นางอัปสรา) – hindu va buddist madaniyatida osmonda yashagan ilohiy mavjudotlar sinfiga mansub boʻlgan maxluqlarHigham, C.. (2014). Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations. N. Y., United States: Facts On File, Inc. p. 24. Thakur P., Kalidasa, and Arthur W. Ryder. (2012). „GLOSSARAY: Apsara“, in ABHIJNANSAKUNTALAM (The Recognition of Sakuntala--A Well-known Sanskrit Play by KALIDASA, The Greatest Poet and Dramatist in the Sanskrit Language.) (Improvised Edition): Originally Translated by Arthur W. Ryder. N. C., United States: Lulu Press, Inc. 202 pp. Madhumita Dutta and Soumya Narayan Datta. (2021). „The Mythology of the Apsara Urvasie and its modern interpretation by Arundhuti Bhadra“, in URVASIE From Mythological To Postmodern Reflections. West Bengal, India: Cognition Publications. p. 52. Kumar, Ajit et al. (2020). Apsara Sadhana (Evocation Magic of Ancient Hindu Celestial Beauties): Ramba, Urvasi, Tilotama, Sasi Devi, Kanchanamala, Kulaharini, Ratnamala, Bhusani and Many More Information Regarding Attraction. N.p.: Amazon Digital Services LLC – KDP. 44 pp. K. Narayanaswami Aiyar. (1915). THE PERMANENT HISTORY OF BHARATA VARSHA (India) Vol. I. Tamil Nadu, India: Bhaskara Press. p. 420.Stewart, P. and Rienjang, W. (2020). The Global Connections of Gandharan Art Proceedings of the Third International Workshop of the Gandhara Connections Project, University of Oxford, 18-19th March, 2019. Oxford, United Kingdom: Archaeopress Publishing Limited. p. 240. . Ular oʻz raqslari bilan xudolarni tinchlantiradi degan tasavvur mavjud boʻlgan.

Dastlab ular bulutlar va suvlarning ayol ruhi sifatida tasvirlangan, keyinchalik esa „nimfa“ yoki „pari“ sifatida etirof etilgan. Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlarining haykaltaroshlik, raqs, adabiyot va rassomlik asarlarida ular muhim oʻrin tutadi.

Apsaralar goʻzal, yosh va nafis mavjudotlar sifatida tasvirlanadi hamda xohlagan shaklga kira olish qobiliyatiga ega deb hisoblanadi. Ular oʻz jozibasi bilan har qanday kishini oʻziga maftun qila oladi.

Apsaralar ikki turga boʻlinadi: laukika (dunyoviy) va daivika (ilohiy). Ular raqs sanʼatida mohir va koʻpincha gandharvalar, yaʼni Indra saroy musiqachilarining rafiqalari boʻlishadi. Apsaralar xudolarning saroylarida yashab, gandharvalarning musiqasi ostida raqs tushib, ularni zavqlantirishadi.

Indraning saroyida yigirma oltita apsara boʻlib, har biri sahna sanʼatining turli jihatlarini ifodalaydi. Shu bois, ularni baʼzan qadimgi yunon Muzalariga oʻxshatishadi. Apsaralar, shuningdek, rishilarni ilohiy kuchga erishishiga toʻsqinlik qilish uchun oʻz jozibasi bilan maftun qilishadi. Eng mashhur apsaralar orasida Urvashi, Menaka, Rambha, Tilottama va Ghritachi bor.

Yaponiyada apsaralar „Tennin“ (天人) nomi bilan tanilgan. Ayol apsaralar „Tennyo“ (天女), erkak apsaralar esa „Tennan“ (天男) deb ataladi.

 Etimologiyasi 
thumb|Varanasi (Banares) dagi hindu ibodatxonasida tasvirlangan apsaralar. (1913-yil)
„Apsara“ soʻzi sanskrit tilidagi अप्सरस् (apsaras) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, bu uning lugʻaviy asosiy shaklidir. Ushbu asosiy shakl „s“ harfi bilan tugaydi. Masalan, Ram maʼbudining nomi Rāmas / Rāmaḥ kabi nominativ birlik shakllaridan farq qiladi, chunki uning asosiy shakli Rāma.

Nominativ birlik shakli अप्सरास् (apsarās) yoki yolgʻiz qoʻllanganda अप्सरा: (apsarāḥ) boʻlib, hind tilida bu shakl अप्सरा (apsarā) ga aylangan. Ingliz tilidagi „apsara“ soʻzi ham aynan shundan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

Monier-Williams lugʻatida (1899) ushbu soʻzning etimologiyasi अप् + √सृ dan hosil boʻlgan deb koʻrsatilgan boʻlib, „suvlarda yoki bulutlar orasida harakat qiluvchi“ degan maʼnoni anglatadi.

Apsaralar kxmer tilida Apsara (អប្សរា Âbsâréa) nomi bilan mashhur. Ular pali tilida Accharā, malay va maranao tillarida Bidadari, tausug va sinama tillarida Biraddali, yava, sundan va bali tillarida Hapsari / Apsari yoki Vidadari / Vidyadari, manipur tilida Helloy hamda tay tilida Apsorn (อัปสร) deb ataladi.

 

 
 

Turkum:Mifologiya
Turkum:Apsara
Turkum:Hind ma’budalari