Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Mansur Abdulin

Mansur Abdulin (1919—1996) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, tatar millatiga mansub komsomolchi. Sovet Sotsialistik Respublikasi Ittifoqi armiyasiga 1938-yilda Fargʻona viloyati Lenin tumani voyenkomatidan harbiy xizmatga chaqirtirilgan. 167-artelleriya polki gvardiyasi, 6-batalyon qurol-aslahalar komandiri, gvardiya serjanti. Komandirlik vaqtida katta serjant Abdulin Qizil armiyaning mudofasi yorib oʻtilmasligini taʼminlagan hamda dushmanlarning 8-harbiy tankini tor-mor qilgan.

 Biografiyasi 
Mansur Idiatovich Abdullin 1919-yil 15-sentyabrda Ufa viloyati Belebeevskiy tumani Qirgʻiz-Miyaki qishlogʻida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Sterlitamak tumani Sterlibashevo qishlogʻida, hozirgi Sterlibashevskiy tumani) tatar dehqon oilasida tavallud topgan.

1927-yilda Qirgʻiz-Miyakdagi oʻrta maktabda taʼlim ola boshlaydi, keyinchalik mahalliy kolxozda mehnat qiladi. 1937-yilda Oʻzbekiston SSRga koʻchib oʻtib, Leninsk shahridagi (hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyati Asaka shahri) „Arkabesh“ ishchi artelida savodsizlikni yoʻq qilish boʻyicha oʻqituvchi boʻlib ishlay boshlaydi.

1938-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1939-yilda) Fargʻona viloyati Leninskiy tuman harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirtiriladi. 1941-yildan Ikkinchi jahon urushida ishtirok eta boshlaydi. 194-yil kuzida jangda ogʻir yaralanib, davolanish uchun gospitalga yuboriladi. 1942-yil iyul oyida sogʻligini tiklaganidan soʻng yana qayta xizmatga qaytadi. Gʻarbiy front, Markaziy front, 1 va 2-Belorussiya frontlaridagi janglarda ishtiok etgan. Smolensk, Stalingrad va Kursk janglarida ham ishtirok etgan.

1943-yil 10-iyulida Molotichi qishlogʻi yaqinida (Kursk viloyati Fatejskiy tumani) 167-gvardiya yengil artilleriya polkining qurolli kuchlari komandiri (3-gvardiya yengil artilleriya brigadasi, 1-gvardiya artilleriya otishma diviziyasi, 70-sonli gvardiya serjanti) Abdulin dushman hujumini qaytarishda koʻrsatgan oʻziga xos jasorati bilan boshqalardan ajralib turadi. 60 ta tank va nemis piyoda askarlari Abdulin turgan oʻq otish hududiga uch marta hujum uyushtiradi, hududga 150 ta havo bombasi tashlanadi, bir necha yuz snaryad va minalar otiladi. Qattiq jang paytida toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqqa tutilgan Abdulin yuzaga kelgan ogʻir vaziyatga qaramay, dushmanning 8 ta tankini, shu jumladan, 3 ta „Tigr“ tankini va dushman piyodalari batalyonini yoʻq qilishga erishadi, biroq oʻzi ham jangda snaryad parchalaridan og‘ir yaralanadi.

Mansur Idiatovich Abdulin 1996-yil 8-iyunda Ufa shahrida vafot etadi.

 Mukofotlari 
Mansur Abdulin Mansur Idiyatovich jangda koʻrsatgan jasorati va fidokorligi uchun 1943-yilning avgustida Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.

1943-yil 5—9-iyul oylaridagi janglarda Teploe — Samodurovka qishloqlari hududida Abdulin 1943-yil 10-iyuldagi buyrugʻi bilan Jagala 3-gvardiya brigadasi komandiri tomonidan Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlanadi.

 

Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Turkum:1919-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʻzolari
Alanga (futbol klubi)

"Alanga" — Qashqadaryo viloyati Koson tumanidagi sobiq oʻzbek futbol klubi.

 Nomlari 
 2000-2001-yy. — „Oltin Tola“
 2009-2011-yy. — „Yerqoʻrgʻon“
 2012-y. — „Yoshlik“
 2013-yildan hozirgacha — „Alanga“

 Tarixi 
Klub, 2000-yilda tashkil etilgan va 2009-yilda qayta tuzilgan. 2 mavsum davomida Oʻzbekiston chempionatining Ikkinchi ligasida (2009 va 2010-yillar) hamda 7-mavsumda Birinchi liga bahslarida (2000-2001 va 2011—2015-yillar) ishtirok etgan.

 Yutuqlari 
 Birinchi liga bahslarida 4-oʻrin (2011).

 
 Клуб в базе footballfacts

Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari
Turkum:Qashqadaryo viloyati futbol klublari
Turkum:2000-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Turkum:2009-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:2000-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Turkum:2009-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Evgeniy Abdullayev

Evgeniy Viktorovich Abdullayev (1971-yil 19-aprelda Namangan shahrida tugʻilgan) — Oʻzbekistonda muqim turuvchi rus shoiri, yozuvchisi va tanqidchisi. U faqatgina tanqidiy maqolalarni oʻzining asl ismi-sharifi bilan, sheʼriy va nasriy asarlarini Suhbat Aflotuniy taxallusi bilan chiqaradi.

Yevgeniyning bolaligi Namanganda oʻtgan. 1978-yildan buyon Toshkent shahrida yashaydi. 1993-yilda boʻlajak yozuvchi ToshDUning (hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti)n falsafa fakultetini tamomlaganЕвгений Абдуллаев — о писателе Livelib.ru.

„Arion“, „Xalqlar doʻstligi“, „Sharq yulduzi“, „Bayroq“, „Iyerusalim jurnali“, „Yoshlik“, „Oktyabr“ jurnallarida, „Kichik ipak yoʻli“ almanaxlarida (Toshkent — Moskva, 1999—2005-yillarda) va „Interpoeziya“ (Nyu-York — Moskva, 2005-yilda) va boshqalar. „Oktyabr“ jurnali (2004—2006-yillarda), „Rossiya mukofoti“ (2005-yilda), „Triumf“ yoshlar mukofoti (2006-yilda) laureati.

Shuningdek, Yevgeniy Viktorovichni „Romans va eskizlar“ (R.Elinina adabiyot nashriyoti, Moskva, 2003), „Kesilgan quloq peyzaji“ (R.Elinina nashriyoti, Moskva, 2008). „Toshkent romani“ (Amfora, 2006, Sankt-Peterburg), „+39“ (2011), „Avliyoga itoat“ (2015), „Chumoli podishoh“ (2016) va boshqalar sheʼriy kitob toʻplamlari hisoblanadi.

2006-yildan yozuvchi „Sharq yulduzi“va „Xalqlar doʻstligi“ jurnallari tahririyat kengashi aʼzolari safidan oʻrin olganАбдуллаев, Евгений Викторович Peoplelife.ru.

 

 
 Suxbat Aflatuni v „Jurnalnom zale“
 Olga Balla. A chetvyortomu ne bivat. „Drujba narodov“ № 5, 2016
 Dmitriy Tonkonogov. Iz knijnix lavok. „Arion“ № 4, 2008
 Mariya Galina Suxbat Aflatuni. Tashkentskiy roman. jurnal „Znamya“ № 8, 2007
 Vladimir Gubaylovskiy Knijnaya polka Vladimira Gubaylovskogo jurnal „Noviy mir“, 2008, № 7
 Dmitriy Novoxatskiy Transkulturniy tekst i tendensii russkogo literaturnogo meynstrima: „Tashkentskiy roman“ Suxbata Aflatuni. jurnal Mundo Eslavo № 18 (2019)
 Sergey Shulakov Logos — mujskogo roda. Russkoyazichniy pisatel iz Tashkenta i poklonenie volxvov. „Nezavisimaya gazeta“, 25.02.2016

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar
Turkum:Oʻzbekistonlik shoirlar
Turkum:Rossiyalik shoirlar
Turkum:Oʻzbekiston faylasuflari
Turkum:Oʻzbekiston muharrirlari
Turkum:Oʻzbekiston adabiyotshunoslari
Turkum:Oʻzbekistonlik adabiy tanqidchilar
Güneri Bey

Güneri Bey  — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning oʻgli boʻlib, beklikni 1277-1300-yillarda boshqarganTDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445Faruk Sümer, „Karamanoğulları“, TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460.. Guneri bey moʻgʻullarga muvaffaqiyatli qarshilik koʻrsatib, beylik hududini kengaytirish uchun koʻp ishlarni amalga oshirgan.
 Tarix 
Güneri Bey akasi Karamanoğulları bekligining ikkinchi beki Karamanoğlu Mehmed Bey 1277-yilda moʻgʻullar tomonidan oʻldirilganidan soʻng, beklik taxtiga oʻtirgan. Güneri Bey hukmdorligining dastlabki davrlarida beklikda hech qanday tarixiy ahamiyatga ega muhim voqealar sodir boʻlmagan. Ammo u 1284-yilda Saljuqiylar davlatida roʻy bergan fuqarolar urushidan foydalanib, saljuqiylar taxti uchun ikki kichik shahzodani qoʻllab-quvvatladi (Mehmet I siyosatidan unchalik farq qilmaydi). U keyin Saljuqiylarning beklarbeki (beylerbeyi) deb ham eʼlon qilindi. Ammo Hulokuiylar davlati xoni Argʻun ibn Abaqaxon aralashuvi bilan oʻz hududlariga qarab chekinishga va Koʻniya sultonligining ichki ishlariga aralashmasligiga majbur boʻldi. 1287-yilda u oʻsha paytda Kilikiya Armaniston qirolligi tarkibiga kirgan Tarsga bir qancha hujumlar uyushtirdi. Biroq Armaniston hukmdori Leon II ni qoʻllab-quvvatlagan saljuqiylar va moʻgʻullar uning hududiga bostirib kirib, poytaxti Karamanni yondirib, taladilar va uni ortga chekinishga majbur qiladilar. Keyingi yili u saljuqiylar hukmdorlariga vassal boʻlishni qabul qildi.

1294-yilda u Armaniston va Kipr qirolligi koalitsiyasi tomonidan saljuqiylardan tortib olingan Oʻrta yer dengizidagi muhim port shahar Alayni turk aholi uchun qaytarib oldiKaraman governor’s page .

Güneri Bey 1300-yilda vafot etgan boʻlib, undan soʻng beklik taxtiga ukasi Bedreddin Mahmud Bey oʻtirdi.

 

Turkum:Karamanoğulları bekligi
Turkum:1300-yilda vafot etganlar
Olimpiya (stadion, Samarqand)

"Afrosiyob arena"— Oʻzbekistonning Samarqand shahridagi koʻp maqsadli stadion. 12500 tomoshabinga moʻljallangan bu stadion Samarqanddagi 13800 tomoshabinga moʻljallangan “Dinamo” stadionidan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Bu mahalliy “Sherdor” futbol klublari va “Dinamo” yoshlar jamoasining uy arenasidir. 2015-yilgacha Samarqandning yana bir klubi “Registon” oʻz uyida boʻlgan uchrashuvlarini shu stadionda oʻtkazgan. Stadion 1989-yilda qurilgan va Samarqand viloyatidagi eng yirik stadionning biri. O'zbekistondagi ko'pgina stadionlaridan biri bo'lib, turli musoboqa, turnirlar, yoki madaniy tadbirlar o'tkazilinuvchi joylardan biridir. Bu inshoot Samarqand viloyatiga o'shgacha chiroy, o'zgacha tarovat berib, viloyatning qurilish salohiyati yanada yuqori darajaga ko'tarib turadi.

 Tarixi 
“Afrosiyob arena” stadioni Samarqand olimpiya zaxiralari kolleji tomonidan foydalaniladigan yirik sport majmuasining bir qismidir. Samarqandning shimoliy qismida, Ibn Sino koʻchasining gʻarbiy va shimoliy qismlarida, janub tomondan Rudakiy koʻchasida joylashgan. Stadion Sovet davrida, ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, 1989 yilda qurilgan.

Bir muddat “ Registon ” va “ Sherdor ” futbol klublari o'z uyida boʻlgan uchrashuvlarini stadionda o'tkazishgan. 2011 -yilda “Dinamo” stadioni kapital ta’mirlanayotganda “Dinamo” futbol klubi oʻz uyida boʻlgan uchrashuvlarini shu stadionda oʻtkazishgan. Ayni damda stadionda “Dinamo” yoshlar jamoasining o'z uyida bo'ladigan uchrashuvlari oʻtkazadi. Stadion olimpiya zaxiralari kollejining mahalliy jamoalariga ham mezbonlik qiladi.

Olimpiya zaxiralari kolleji oʻquvchilari futbol oʻyinlaridan tashqari stadionda mashgʻulotlar olib borishadi, shahar, viloyat, respublika miqyosida turli sport musobaqalari va tadbirlari (futbol, ​​yengil atletika va boshqalar) oʻtkaziladi.

 Tavsifi 
280x280px|right

 Xalqaro o'yinlar 
2007 yil Afrosiyob stadionida London-2008 Olimpiada o'yinlar saralash bosqchi doirasida O'zbekiston olimpiya terma jamoasi Suriya olimpya terma jamasini qabul qilgan

 Yana qarang 

 

 

 Futbolfacts.ru sayti asosida stadion haqida ma'lumot Архивная копия
 Stadion haqida ma'lumot wildstat.ru saytida Архивная копия -da arxivlangan
 Stadion haqida ma'lumot wikimapia.org saytida

Turkum:Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Shihuh

ShixuxV russkoyazichnoy literature vstrechaetsya variant shixu — transkripsiya nazvaniya plemeni na angliyskom yazike (Shihuh). ‎ — Birlashgan Arab Amirliklari va Ummonda yashovchi arab qabilasi. Ular oʻzlarining arab lahjalarida, Shihxi tilida gaplashadilar.

Shixuh qabilasi vakillari Arabiston yarim orolining janubi-sharqida — asosan Musandam yarim orolining alohida togʻlarida yarim koʻchmanchi turmush tarzini olib boradilar. Bu mintaqa Arabistonning eng kam oʻrganilgan va aholi kam yashaydigan burchaklaridan biridir, garchi u muhim dengiz yoʻli — Hormuz boʻgʻozi boʻylab joylashgan boʻlsa ham. XX-asrda neft konlari topilgandan va bundan keyin boshlangan chegaralar oʻrnatilishi bilan yerlarning qayta taqsimlanishidan soʻng, ilgari oʻz ustidan hech qanday hokimiyatni tan olmagan Shixuh qabilasi Ummon sultoniga bay’at qildi. Qoʻshni qabilalar Al-Qosimiy urugʻidan boʻlgan Ras al-Xayma hukmdorlarini oʻzlarining hukmdorlari deb tan olishdi. Shunday qilib, Shixuxlar yerlari yarim eksklavga aylandi, u Ummonning qolgan qismidan 70 km amirlik yerlari bilan ajralib turadi.

Shixuxlarning kelib chiqishi noaniqligicha qolmoqda. Qadimgi rivoyatlarga koʻra, shixuxlar shuxiylar (savheyanlar) — Shuah avlodlari tinglang )) Ketura shahridan Bibliyadagi paygʻambar Ibrohimning oʻgʻli. Qoʻshni arab qabilalaridan farq qiladigan madaniyati va shevasiga koʻra, ular bu yerga koʻchib kelgan yaman arablarining bosqinchiligi tufayli, pushtsiz togʻlar hududning asl aholisidan biri boʻlishi mumkin. Ular bu yerga milodiy II-asrda koʻchib kelgan degan taxminlar mavjud. Yamandan va balujlar bilan aralashgan, yoki hatto Baloch kelib chiqishiga ega. Shixuxlarning eroniy kelib chiqishi haqida ham fikrlar bildirilgan. Shixuxlarning bir qismi qumzoriylar eroniy tilida kumzoriy tilida soʻzlashadi. Arab tilining shixux shevasiga fors tili taʼsirida boʻlgan.

Shixular Musandam yarim orolida yashovchi uch qabila ichida eng kattasi hisoblanadi. Aksariyat ummonliklardan farqli oʻlaroq, ular ibodiylar boʻlib, ular sunniy islomga amal qilishadi. Shixuxlar ikkita katta urugʻga boʻlingan — Bani Hadiyah ) va Bani Shatair). Yomgʻirli qishda shixuxlar togʻlarda yashaydi, yozda esa qirgʻoqqa yaqin qishloqlarga tushib, bogʻdorchilik va mayda savdo bilan shugʻullanadilar. Ular, shuningdek, echki boqishadi va toʻgʻonlangan vaqtinchalik oqimlar (vodiylar) yaqinida kichik dalalarni yetishtirishadilar. Ular tosh kulbalarda yashaydilar.

Diplomat va tadqiqotchi Bertram Thomas (1892-1950) Britaniya imperiyasining mintaqadagi manfaatlarini koʻzlagan va 1930-yillarning boshida Shixuhlarga qarshi kampaniyani boshqargan, oʻzining "The Musandam Peninsula and Its People the Shihuh" nomli asarida ularni tasvirlab bergan. „Ummonning eng ibtidoiy qabilasi“ sifatida nafrat bilan, ular bilan „doʻstona munosabatlarni rivojlantirish juda qiyin“. Bu ingliz interventsiyasiga qarshilik koʻrsatgan qabilalar va xalqlarga nisbatan oʻsha davrning imperator ritorikasi ruhiga toʻliq mos edi.

 

 
 
 
Turkum: Arab qabilalari
Shoromba

Shoromba — Indigirkaning yuqori oqimida yashagan tayga yukagirlarining qabila guruhi. Yasak kitoblariga koʻra, u 12 avloddan iborat boʻlgan: Porochi, Pelev, Nozegi, Naduni, Poroya, Kondil, Lukocha, Yatanga, Lukta, Mindovka, Kokori, Nelita. Etnonimda Yukagir soʻzini taxmin qilish mumkin — shoromo „odam“. Ular XVIII-asrning birinchi yarmida ruslar va lamutlar bilan harbiy toʻqnashuvlar, shuningdek chechak epidemiyasi natijasida vafot etdilar.

 Kelib chiqishi va nomlanishi 
Shormba etnonimi yukagir tilidagi shoromo soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, odam, shaxs maʼnosini bildiradi. Rus sharqshunosi Aleksandr Nemirovskiyning xulosalariga koʻra, yukagir tilining shimoliy, tundra variantida sh tovushi yoʻq, shuning uchun shoromba janubiy yukagir jamoalariga mansub boʻlishi kerak.

 Ilk eslatmalar 
Shoromba birinchi marta rus ida VXII-asrda Indigirkaning oʻrta va yuqori oqimiga nisbatan tilga olingan. Ehtimol, Shoromba janubiy viloyatlardan Tungus (Evenks) hujumi ostida bu yerga chekingan. Sovet etnografi Boris Dolgixning maʼlumotlariga koʻra, Shoromba Indigirka vodiysida Moma qirgʻogʻidan Selennyax qirgʻogʻigacha, Momaning oʻrta va quyi oqimida, Ojogina daryosi havzasining, yuqori qismida yashagan. Buor-Yuryax va Badyarixa daryolarining oqimi.

 Ruslar va Lamutlar bilan harbiy toʻqnashuvlar 
Shorombaning ruslar bilan birinchi aloqasi 1639-yilda, Ivan Postnik 30 nafar harbiy xizmatchi bilan togʻlarni kesib oʻtib, Yuqori Yana tomondan Indigirkaga — Shorombalar joylashadigan joylarga borganida boshlangan. Shoromba yangintslar (yuqogirlar) bilan yaqin ittifoq tuzgan. 1642-yilda Shoromba Uyandin kabinasiga hujum qiladi, lekin orqaga chekinadi. 1640-1650-yillar davomida. XVII-asrda Shorombalar asta-sekin ruslar tomonidan boʻysundirilib, yasak toʻlay boshlagan. 1656-yildagi yasak kitoblariga koʻra, ularda 90 ta haqiqiy yasak toʻlovchi bor, bu esa Nemirovskiyning oʻsha paytda shorombalar soni 360 kishiga yaqin boʻlgan degan xulosaga kelishiga imkon beradi. Xuddi shu davrda 12 ta Shoromba avlodi mavjud. 1656-yilga kelib barcha Shoromba urugʻlari boʻysundirilib, ruslarning irmoqlariga aylandi.

 Qirilib ketishi 
Mulkdan maxrum qilish Shorombning moddiy ahvolini yomonlashtirdi. Bundan tashqari, 1657, 1667 va 1693-yillarda ular chechak epidemiyasiga duchor boʻldilar, ularning soni sezilarli darajada (yarim barobar kamayishi taxmin qilinmoqda). Dolgix 1691-yilda, oxirgi yirik epidemiya arafasida, taxminan 200 Shorombani hisoblaydi. XVIII-asr boshidagi hisob-kitoblarga koʻra, 160 ta Shoromba, 1723-yilda 120 ta boʻlgan. XVIII-asr oʻrtalarida shoromba butunlay yoʻq boʻlib ketadi. Odamlarning gʻoyib boʻlishining yakuniy sabablari hali aniq belgilanmagan.

 
 
 Н. В. Плужников, В. И. Шадрин. Юкагиры // Народы Северо-Востока Сибири / ред. Е. П. Батьянова, В. А. Тураев. ИЭА РАН. М.: Наука, 2010.
 Туголуков В. А. Кто вы, юкагиры? М.: Наука, 1979
 Юкагиры. Историко-этнографический очерк / З. В. Гоголев, И. С. Гурвич и др.; ред. А. П. Окладников. Новосибирск: Наука, 1975
 

Turkum:Yukagirlar
Sona cholg‘u asbobi

Sona (xit. savdo. qín), shuningdek laba (xit. masalan. qí) yoki chet el fleytasi (xit. masalan. míí) — Xitoyning qamishdan yasalgan musiqa asbobi. Sonaning eng yaqin turdoshi — Yevropa shalmeyi. U baland va tetiklantiruvchi ohangga ega. Sona Xitoyning shimolida, ayniqsa Shandong va Xenan provinsiyalarida mashhur boʻlib, u yerda uzoq vaqtdan beri bayram kunlari va armiyada ishlatilgan. Sona hozir ham toʻy tantanalari va dafn marosimlarida qoʻllanadi. Xitoydan tashqarida bu cholgʻu asbobini xitoylik muhojirlar Kubaga olib kelingan va bu yerda ayniqsa mashhurdir.Музыкальные инструменты Китая, авторизованный пер. с кит. под ред. и с дополнениями И. З. Алендера, М., 1958

 Tarixi 
Katta ehtimol bilan, sona surnayning Oʻrta Osiyo namunasidan kelib chiqqanLa corneta china .. Min sulolasigacha boʻlgan davr Xitoy adabiyotida sona haqida hech qanday maʼlumot saqlanib qolmagan. Ammo oʻsha vaqtga kelib sona shimoliy Xitoyda keng tarqalgan edi.

 

 Sonyaga bagʻishlangan Xitoy sayti
Bedreddin Mahmud Bey

Bedreddin Mahmud Bey  — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning oʻgli boʻlib, beklikni 1300-1312-yillarda boshqarganTDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445Faruk Sümer, „Karamanoğulları“, TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460..
 Tarix 
Mahmud Beyning tugʻilgan sanasi nomaʼlum. Ehtimol, 1293-yilda u muhim port hisoblangan Alaya shahriga qarshi yurishda akasi bilan birga qatnashgan. 1277-yilda u mamluk sultoni Beybarsning hokimiyatini tan olib, Ich-il hududini iqto sifatida oldi. Katta ehtimol bilan mamluklar Mahmud Beyni Hulokuiylar davlati bilan boʻlgan jangdagi gʻalabasi tufayli ushbu hududlar unga iqto sifatida berilgan. 1288-yilda karamanlilar moʻgʻullar bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchragach, Koʻniya sultonligi sultoni Masud II hokimiyatini tan oldi. 1293-yilda u Kipr qiroli Genrix II bosib olishga tayyorgarlik koʻrayotgan Alaya shahriga yurishda qatnashgan (boshqa ga koʻra, ushbu harbiy hujumga boshchilik qilgan). Hujum muvafaqqiyatli amalga oshirilib, Alaya Karamanoğulları bekligiga qoʻshib olindi. Bu yerda ham kichik yarim mustamlaka beklik tuzilib, Mahmud akasi Güneri Bey homiyligi ostida shaharni boshqargan.

Bedreddin Mahmud Bey akasi Güneri Beyning 1300-yilda vafotidan soʻng, beklik taxtiga oʻtirdi. U moʻgʻullar va Koʻniya sultonligiga qarshi kurashni davom ettirdi. Taxt uchun kurashayotgan shahzodalarga oʻz dastagini berdi. 1308-yilda u sulton Maʼsud III ning oʻlimidan va Koʻniya sultonligining tugatilganligidan foydalanib, Koʻniyani egallashga harakat qiladi, lekin moʻgʻul noʻyoni bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchradi.

U 1312-yilda vafot etgan boʻlib, Balkusanga dafn etilgan. Undan soʻng, taxtga oʻgʻli Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey chiqdi.

 

Turkum:Karamanoğulları bekligi
Turkum:1312-yilda vafot etganlar
Shuetas

Shuetas (ispancha talaffuzi — chuetas, „choʻchqa yeyuvchilar“) — Marranos va ularning Mallorka orolidagi avlodlari. Ular Palma shahrining alohida kvartalida alohida guruh boʻlib yashashganlarЧуэтас // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.Шуэтас — статья из Электронной еврейской энциклопедии.

 Etimologiya 
Ushbu taxallusning kelib chiqishining bir nechta i mavjud. Ulardan biriga koʻra, shuetas „choʻchqa yeyuvchilar“ degan maʼnoni anglatadi va katalon tilining balear lahjasida „shuya“ (chuya) — "choʻchqa goʻshti" soʻzidan kelib chiqqan. Boshqa manbaga koʻra esa, bu soʻz „shuita“ yoki „shueta“ — " yahudiy " dan bir xil dialektda keladi.

Ruscha transkripsiyada shuetas, chuetas, huetas, chuetas va boshqalarning i mavjud.

 Tarixi 
Shuetas birinchi marta 1391-yil Ispaniyadagi pogromdan keyin (" Sevilya qirgʻini ") Mayorkada paydo boʻlgan. 1395-yilda Iqtisodiy hayotni jonlantirish va yahudiy jamiyatini jonlantirishni istagan qirol Xuan I ning taklifiga binoan Palmaning asosiy shahri Mallorkada 150 yahudiy oilasi Portugaliyadan koʻchirildi. Kelgan yahudiylar va majburan suvga choʻmganlar oʻrtasidagi aloqani oldini olish uchun Ferdinand I Palma yahudiylariga gettodan tashqarida yashashni va nasroniylar bilan muloqot qilishni taqiqladi. 1435-yilda Palma, pogromdan soʻng, Mayorkadagi yahudiy jamoasi nihoyat tugatildi.

Shuetalar alohida getto kvartallarida yashagan. Rasmiy ravishda katolik boʻlishlariga qaramay, ularga davlat xizmatiga kirishga ruxsat berilmagan.

 Shuetas va inkvizitsiya 
XIV-asr oxiridan u yoki bu tarzda iudaizmni yashirincha kuzatgan shuetalar. papa sudi tomonidan taʼqib qilingan va 1488-yildan — Inkvizitsiyaga duch kelgan.

1685-yilda bir guruh Shuetas ingliz kemasida Mallorka orolidan Livornoga qochishga harakat qildi. Qochqinlar ushlanib, inkvizitsiyaga topshirildi; Ulardan 21 nafari 1688-Palma shahridagi katta avtodafeda yilda yoqib yuborilgan.

Hammasi boʻlib, 1771-yilgacha mahalliy inkvizitsiya sudidan 1054 ta shuetalar oʻtgan, ulardan 594 tasi yoqib yuborilgan. Shuetalar 1782-yilgacha qattiq taʼqiblarga uchragan, maʼmurlar ularga butun orol boʻylab cheklovlarsiz joylashishlariga ruxsat bergan va jazo azobi ostida „Shuetas“ laqabini ishlatishni taqiqlagan.

Keyinchalik, shuetaslarning koʻpchiligi assimilyatsiya qilishdi va baʼzilari Mallorkani tark etishdi, xususan, Puerto-Rikoga koʻchib oʻtishgan.

 Bugungi Shuetas 
Mallorkada taxminan 18 000 kishi Shutas familiyasiga ega, ularning aksariyati assimilyatsiya qilingan.

1971-yildan buyon orolda yahudiylar jamoasi faoliyat yuritadi.

 Yana qarang 
 Kripto-iudaizm
 

Turkum: Ispaniyada yahudiylik
Turkum: yahudiy etnoslari
Turkum: Mallorca
Turkum: Ispaniya yahudiylarining tarixi
Okin buryatlari

thumb| Oka togʻi
thumb| Xongodorlar stelasi
Okin buryatlari (bur.Axin Buryaaduud) — buryat etnik guruhi tarkibiga kiruvchi hududiy guruh.
thumb|Soyot ayoli, „Rossiya xalqlari“ seriyasi
Ular Sharqiy Sayanning janubi-sharqiy qismida, Buryatiyaning Okin tumanida yashaydilar. Ular Oka va uning irmoqlarining yuqori oqimidagi vodiylarda, Sensa , Tissa , Dibi , Xoyto-Oka va boshqalarda joylarda yashaydilar.Нанзатов Б. З. Этногенез западных бурят (VI-XIX вв.) . — Иркутск, 2005. — 160 с. — ISBN 5-93219-054-6.

 Qabila tarkibi 
Okin buryatlari tarkibiga boʻldoy, shurthu, shuranxon, mootongo, teret, dalancha, shooshxoy, noyod, doloonguud, dongod, xoyxo (hoigo, hoiho), horshod (horchid), sagan, bulga, murten, shonorg, maxarog, ulaaba, soyot, irkit, haasut, onxot kabi mayda qabilalar kiradi.. Okin tertelari quyidagi urugʻlarni oʻz ichiga oladi: dalansha, doloonguud, noyod, shooshxoy, dongoyd (dongod).

Okin buryatlarining asosini yirik xongodor qabilasining qismi boʻlmagan tunkin-zakamenskiy qabilalarining boʻlaklari tashkil qiladi. Boʻldoy, shurthu, shuranxon, mootongo xongodor urugʻlari — okin buryatlari orasidagi etnik jamoa hisoblanadi..

19-asrda ikki tilli boʻlgan va buryat tili bilan bir qatorda turkiy sayan shevalarini ishlatgan qabilalar — soyotlar, irkitlar, xaasutlar va onxotlar bir-biridan ajralib turadi. 2002-yilgi aholini roʻyxatga olishda soyotlar birinchi marta alohida etnik guruh sifatida aniqlangan. 2006-yilda Rossiya Federatsiyasi hukumatining buyrugʻi bilan ular Rossiyaning tub aholisi roʻyxatiga kiritilgan.

 Yana qarang 

 Buryat etnik guruhlari 
 Qabilalari va urugʻlari
 Soyotlar

 

 

 Nimaev D. D., Nanzatov B. Z. 17—19-asrlarda buryatlarning urugʻ-qabila va etnohududiy guruhlari. // Buryatlar. M., Nauka, 2004. — S. 54.
 Dugarov D.S. Turk-moʻgʻul xalqlarining ayollar kostyumi bezakidagi oqqush // SE. 1983. No 5 — S. 90-100.
 Pavlinskaya L.R. Moviy togʻlarning koʻchmanchilari. — SPB., 2002. — S. 35-40.

 Baldaev S.P. Buryatlarning genealogik anʼanalari va afsonalari. 1-qism. Bulagatlar va ekhiritlar. — Ulan-Ude, 1970. — 362 p.
 Tsydendambaev T. B. Buryat tarixiy yilnomalari va nasabnomalari buryatlar tarixiga oid sifatida. — Ulan-Ude: Rep. tip., 2001. — 255 b.
 Nanzatov B. Z. XIX asrda buryatlarning qabilaviy tarkibi // Sibir xalqlari va madaniyatlari. Oʻzaro taʼsir shakllanish va modernizatsiya omili sifatida: Maqolalar toʻplami. — Irkutsk, 2003. — S. 15-27.
 Nanzatov B. Z. Gʻarbiy buryatlarning etnogenezi (VI-XIX asrlar). — Irkutsk, 2005. — 160 p.
Ende (xalq)

Ende ― Indoneziyadagi Bima-Sumban xalqi boʻlib, asosan markaziy Flores orolining sharqida yashaydi. 2000-yildagi hisob-kitoblarga koʻra, ularning umumiy soni 850 ming nafar aholini tashkil qiladi. Ngada, Lio va Sikka xalqlariga yaqin. Muloqot tili Ende tili boʻlib, u ikki dialektga egahttp://www.etnolog.ru/people.php?id=ENDE. Xalq vakillarining aksariyati nasroniylikni tan olishadi, ammo baʼzi aholi anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qiladi.

Ende — Floresning tub aholisi. Oʻrta asrlarda, baʼzi olimlarning fikriga koʻra, ular Majapahit imperiyasi taʼsirida boʻlgan.

 Asosiy kasbi va hayot tarzi 
Endrning asosiy mashgʻuloti dehqonchilikdir, xususan, makkajoʻxori, yams, sholi shu tarzda yetishtiriladi. Baʼzi joylarda sunʼiy sugʻorish qoʻllanadi. Qishloq xoʻjaligida ishlatiladigan asosiy asboblar ketmon, qazish tayoqchasi va pichoq kesgichdir. Chorvachilik sohasida buyvollar, parrandalar, otlar va choʻchqalar boqishadi, qirgʻoq yaqinida baliqchilik ham rivojlangan. Bundan tashqari, ende toʻquv va otkhodnichestvo bilan shugʻullanadi. Oʻsimlik taomlari asosan isteʼmol qilinadi, lekin bayramlarda goʻsht ham isteʼmol qilinadi. Ende kiyimlari — koʻylak yoki koʻylay bilan birga kain.

 Turar joy 
Ende aholi punktlari qancha vaqt oldin paydo boʻlganiga qarab, ular chuqurliklarda va togʻ yonbagʻirlarida (eski qishloqlar) yoki qirgʻoq vodiylarida joylashgan. Ende qishloq jamoasiga ega. Koʻpincha endega yaqin joylashgan anʼanaviy aholi punktlari markazda ibodatxonalar va megalit ziyoratgohlari joylashgan. Yerga tushadigan baland tomli uzun qoziqli uy anʼanaviy Ende uyidir.

 Nikoh 
Ende oilalar kichik, koʻpxotinlilik taqiqlangan. Agar ota-onadan kamida bittasi shunday boʻlsa, bola xalq vakili hisoblanadi. Kelinning narxi toʻlangandan soʻng, nikoh virilokal boʻladi. Ende qarindoshlar oʻrtasidagi nikohga ijobiy munosabatda boʻlishadi.

Ende oʻz ajdodlarini hurmat qiladilar, uni kultga aylantiradilar. Dehqonchilik kulti ham mavjud.

 
 Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
 

Turkum:Indoneziya xalqlari
Turkum:Avstriya xalqlari
Eushtinlar

Eushtinlar (Eushta tatarlari, Eushtintsy, Gaustintsy, Yaushtintsy; oʻz nomi — ) — Sibir tatarlarining etnografik guruhi, Tomsk viloyatining tub aholisi vakillari. Eushta aholisi soni 300-400 kishi. Eushta xalqi asosan Tomsk shahri yaqinidagi Tom daryosining quyi oqimida yashaydilar. Xalqlar turar-joyining tarixiy va madaniy markazi Eushta qishlogʻidirТатар халык сөйләшләре : ике китапта / авторлар коллективы: Ф. С. Баязитова и др.. - Казан : Мәгариф, 2008-. - 26 см.; ISBN 978-5-7761-1774-9Евстигнеев Ю. А. Россия: коренные народы и зарубежные диаспоры (краткий этно-исторический справочник). — 330 с..

Eushtinlar, chatlar va qalmoqlar turkiyzabon xalqlar guruhiga kiradi va birgalikda Sibir tatarlarining sharqiy etnoterritorial guruhini tashkil qiladi. Eushta aholisi, ayniqsa, chatlarga yaqinДульзон А.П. Диалекты татар-аборигенов Томи // Учёные записки. — Томск: Издательство Томского государственного педагогического института, 1956. — Т. XV. — С. 297..

Eushtiylar turkiy oilaga mansub sibir-tatar tilining tomsk lahjasining Eushta-Chat shevasida gaplashadi.

 Tarixi 
Koʻpchilik tadqiqotchilarning fikriga koʻra, „Eushtinlar Gʻarbiy Sibirning aborigen Samoyed aholisi boʻlib, ular koʻchmanchi turklarning kuchli taʼsirini boshdan kechirgan va keyinchalik turklashgan“.

Eushta xalqi tarkibida turkiy qatlamlarning kelib chiqishi koʻp bosqichli. Birinchidan, qadimgi turklar bu yerga Oltoy yoʻnalishidan kirib kelgan. Eushta xalqining shakllanishida qirgʻiz va teles qabilalari maʼlum oʻrin egallagan. 9—10-asrlarda bu yerda kimaklar rivojlangan, ularning oʻrtasidan Sibir tatarlari etnogeneziga kuchli taʼsir koʻrsatgan qipchoq qabilalari chiqqan. Bundan tashqari, tadqiqotchilar Eushta xalqiga Oʻrta Osiyodan kelgan odamlarni kiritishni taxmin qilmoqdalar. Ruslar oʻz yerlariga kelgan paytda Eushta aholisining soni taxminan 800 kishini tashkil etadi.

1599-yilda Eushta yeriga tashrif buyurgan Vasiliy Tyrkovning maslahati bilan ularning rahbari knyaz Toyan Ermashetev (Yermametev) 1603-yil yozida Moskvaga sar Boris Godunovga ariza va sovgʻalar bilan joʻnadi. 1604-yil 20-yanvarda u Moskvaga keladi va podshohga oʻz qabilasini Rossiya qirolligi hukmronligi ostiga qabul qilish va Eushta yerida shahar qurishni soʻrab ariza beradi — u „aytish va hukmronlik qilish“ uchun shoh oliy qoʻli hukmron ". Eushtinlar Rossiya fuqaroligiga qabul qilindi va bir vaqtning oʻzida yasakdan ozod qilindi, ularning yerlarida Tomsk (Tomsk qamoqxonasi) qurilganPOTOMKI TOYaNA: 400 LYeT SPUSTYaTerritoriya rasseleniya i osnovnie gruppi eushtinsev v XVII-XVIII vekax.

 

Turkum: Sibir tatarlari
Turkum:Sibir xonligi
Turkum: G'arbiy Sibir
Turkum: Tomsk viloyati aholisi
Ispaniyadagi ukrainlar

Ispaniyadagi ukrainlar ― Ispaniyadagi milliy hamjamiyat boʻlib, soni boʻyicha barcha muhojirlar guruhlari orasida oʻn ikkinchi, Sharqiy Yevropa xalqlari orasida uchinchi oʻrinda turadi.

 Birinchi muhojirlar 
Ispaniyaga birinchi ukrainalik muhojirlar Ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin koʻchib bordi. Ular asosan siyosiy muhojirlar edi. Qisqa vaqt ichida ular butunlay assimilyatsiyalashdiTemіrova І.Yu. Ukraїnskі іmmіgranti v Іspanії. // Slov’yanskiy vіsnik. 2012 — Vipusk 14.

 Zamonaviy immigratsiya tarixi 
Ukrainaliklarning keng koʻlamli immigratsiyasi XX-asrning 90-yillarida boshlangan. Aksariyat ukrainaliklar sayyohlik vizasi bilan kelgan va mamlakatda noqonuniy qolgan. Muhojirlarning taxminan 70% Gʻarbiy Ukrainadan kelgan. Bir necha yil ichida mamlakatda ukrainaliklar soni keskin oshdi va Ispaniya hukumati 2000-yilda legalizatsiya kampaniyasini boshladi. 80-100 ming ukrainaliklar rasmiy maqomga ega boʻlishi rejalashtirilgan edi, ammo 2000-yilda legalizatsiya uchun 224 ming ariza topshirildi va 2001-yilga kelib 339 mingga chiqdi, shundan 158 ming ariza koʻrib chiqish uchun qabul qilindiTemіrova І.Yu. Ukraїnskі іmmіgranti v Іspanії. // Slov’yanskiy vіsnik. 2012 — Vipusk 14.

2009-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Ispaniyada 48 000 asli ukrainalik rasmiy muhojirlar va 150 000 ga yaqin noqonuniy muhojirlar yashaganTemіrova І.Yu. Porіvnyalniy analіz strukturnoї іntegratsії ukraїnskix іmmіgrantіv Portugalії ta Іspanії. //Gіleya. Vipusk 45 (2011). 2010-yil maʼlumotlariga koʻra, qonuniy ukrainalik muhojirlar soni 83 ming kishiga yetgan. Ukrainaliklar eng koʻp yirik shaharlar — Madrid (20319 kishi), Malaga (8069 kishi), Alikante (6514 kishi), Barselona (6345 kishi), Valensiya (6166 kishi) va Mursiyada (5761 kishi) yashaydi. Qolganlari butun mamlakat boʻylab teng ravishda tarqalgan — shaharlar, shahar tipidagi aholi punktlari va qishloqlarda istiqomat qiladiTemіrova І.Yu. Ukraїnskі іmmіgranti v Іspanії. // Slov’yanskiy vіsnik. 2012 — Vipusk 14.

 

Turkum:Ukrainlar
Turkum:Ukraina
Turkum: Ispaniya Xalqlari
Turkum:Ukrain diasporasi
Uru

Uru (Uros) — Boliviya va Peruda Titikaka koʻliga tutashgan hududlarda, shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri koʻl yuzasida suzuvchi qamish orollarida yashovchi hindu xalqi. Bugungi kunda bunday orollarning 92 tasi (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 40-60ta) mavjud boʻlib, ularni Uru xalqi anʼanaviy ravishda Titikaka qirgʻogʻida koʻp oʻsadigan totora qamishidan qurgan. 3000 dan ortiq urulardan faqat bir necha yuz kishi suzuvchi orollarda yashaydi, qolganlari quruqlikka koʻchib oʻtishgan.

 Hayot tarzi 
right|thumb|250x250px| Uruning suzuvchi orollaridan biri
Qamish orolini qurish Uru madaniyatining muhim qismidir. Materik bilan orollar orasidagi asosiy aloqa vositasi qamish qayiqlardir. Bugungi kunda bunday orollarning 92 tasi (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 40-60ta) mavjud boʻlib, ular anʼanaviy ravishda Titikaka qirgʻogʻida moʻl-koʻl oʻsadigan totora qamishidan Uru tomonidan qurilgan. Bugungi kunda 3000 dan ortiq urulardan faqat bir necha yuz kishi suzuvchi orollarda yashaydi, qolganlari quruqlikka koʻchib oʻtishgan.

Bugungi kunda qamish orollar koʻplab sayyohlarni oʻziga jalb qiladi.
right|thumb|250x250px
Baʼzi orollardagi quyosh panellari Uruga televizor va boshqa elektr jihozlaridan foydalanishga imkon beradi. Boshlangʻich maktablar ham mavjud, ammo keyingi taʼlim uchun bolalar quruqlikka, asosan Puno shahriga borishi kerak.

 Tarixi 
right|thumb|250x250px
Dastlab, orollar himoya va mudofaa funksiyasiga ega boʻlgan, chunki xavf tugʻilganda ular boshqa joyga koʻchirilishi mumkin boʻlgan. Eng katta orolda qorovul minorasi bor, u ham butunlay qamishdan qurilgan. Urular ko‘l qirg‘og‘ida yashovchi aymara xalqi bilan savdo-sotiq qilib, asta-sekin ularning tilini o‘zlashtirdilar, shu sababli bugungi kunda xalqning ona tili — uru tilida oz kishilar so‘zlashadi. Titikaka koʻli atrofidagi hududlarni inklar imperiyasi bosib olganida, Uru xalqi soliq toʻlashi kerak edi. Koʻpincha, ular jangovarroq qoʻshnilariga qul boʻlishgan.

Ehtimol, inklar suzuvchi orollarni hech qachon kashf qilmagan boʻlar edi. Ammo bir kuni Aymaru qabilasi navbatdagi jangdan soʻng Titikaka chakalakzorlariga suzib kirib, inklardan yashirinishga qaror qiladi. Inklar qochqinlarni qidirish asnosida quvgʻindagi Uruni topdilar va ularga soliq yukladilar.

Keyin ispan mustamlakachilari keldi va ink imperiyasi quladi. Uru qabilalari yana ozod boʻlishdi, lekin ularning turmush tarzi oʻzgarishsiz qoldi.

 

Turkum:Kichik etnik guruhlar
Turkum:Peru
Turkum:Boliviya
Turkum:Peru xalqlari
Turkum: Boliviya Xalqlari
Turkum: Titicaca
Yoshlar kuni (Ukraina)

"Yoshlar kuni„ (Ukr. “Yoshlar kuni") har yili iyun oyining oxirgi yakshanbasida Ukrainada nishonlanadigan mamlakat yoshlarining milliy bayramidirDen molodyoji na Ukraine — 26-iyunya. Istoriya i osobennosti prazdnika v proekte Kalendar Prazdnikov 2010.

„Yoshlar kuni“ tarixi 1958-yil 7-fevralda Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi (Ukraina SSR) tarkibiga kirgan Sovet Ittifoqida, Oliy Kengash Prezidiumining Farmoni bilan „Sovet yoshlari kuni“ tashkil etilgan paytdan boshlangan. SSSRning " Sovet yoshlari kunini belgilash toʻgʻrisida " gi iyun oyining oxirgi yakshanbasida nishonlandi.

1994-yil 22-iyunda, SSSR parchalanib, Ukraina mustaqillikka erishganidan koʻp oʻtmay, Ukrainaning birinchi prezidenti L. M. Kravchuk „ Ukraina yoshlar uyushmalari va tashkilotlari tashabbusini qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisida“gi 323/94-sonli Farmonni imzoladi. Yoshlar kuni", bu har yili iyun oyining soʻnggi yakshanbasida Ukrainada nishonlanishi belgilab qoʻyilganPro Den molodі| vіd 22.06.1994 № 323/94.

Anʼanaga koʻra, ushbu kunda Ukraina boʻylab turli xil bayram tadbirlari oʻtkaziladi, ularning asosiy qahramoni yoshlardir. Yoshlarga tabriklar prezidentgacha boʻlgan oliy mansabdor shaxslar tomonidan yuboriladi.Ukraina yoshlari bilan birgalikda Belarus yoshlari ham oʻz bayramlarini nishonlaydilar. Rossiya Federatsiyasida, Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng, "Yoshlar kuni" Rossiya Prezidenti B.Yeltsin tomonidan 27-iyunga koʻchirildi, garchi baʼzi shaharlarda asosiy bayram bayramlari oxirgi yakshanba kuni „eski uslubda“ oʻtkaziladi iyun oyida, Ukraina va Belorussiya bilan bir vaqtda.

 Yana qarang 
 Yoshlar kuni
 Yoshlar va bolalar jamoat tashkilotlari kuni (Ukraina)
 

Turkum: iyun bayramlari
Turkum: Ukraina Bayramlari
Turkum:yoshlar kunlari
Turkum: 1994-yilda paydo bo'lgan
Olxon buryatlari

Olxon buryatlari (bur.Oyxonoy Buryaaduud) — buryat etnik guruhi tarkibiga kiruvchi etnoterritorial guruh. Olxon orolida va Baykal koʻlining gʻarbiy qirgʻogʻining oʻrta qismida joylashgan. Koʻpchilik exirit qabilalari, shuningdek, segenudlar, galzudlar va Lenaning yuqori qismidagi buryatlarning boshqa kichik qabilalari va ularga hamroh boʻlgan Kuda vodiysi kabi Lena vodiysining yuqori qismidan kelgan muhojirlar.
alt=|thumb|242x242px| Olxon shomoni Valentin Xagdaev
alt=|thumb|242x242px| Shomon tosh — Baykaldagi eng hurmatli muqaddas joy

 Qabila tarkibi 
Olxon buryatlari tarkibiga Shono, Abazay, Xamnay, Xengelder, Alaguy, Soyod (Soyot), Galzud, Segenud, Xaytal, Buyan, Durlay, Xarbyad, Noxoy, Bayanday, Xurumsha, Bulagad kabi etnik guruhlar kiradi. Maʼmuriy abzaev urugʻlari tarkibiga ikkita Abazaev qabilasi — Exe-Abazay (I) va Baga-Abazay (II) dan tashqari, Bayanday, Segenud, Xaytal, Emxenut va Harbat (harbad) qabilalari vakillari ham kirgan. Xenxedur maʼmuriy urugʻining asosini xangelder (hengelder) qabilasi vakillari tashkil qilgan. Bu turga Segenutlar, xaytallar va galzutlar ham kirgan. I Chernorud urugʻining asosini shubtehe-shono, baga-shono tashkil qilgan. Shuningdek, bu urugʻ tarkibiga galzutlar, asosan, noxoy-uruklar va xaytallar kirgan. VI Chernorud urugʻining asosini Otorshi-Shono, Exe-Shono, Adag-Shono, Onxodoy-Shono tashkil qilgan. Bu nasl borsoy-shono, zenhen-galzuts, otonxoy va edegeyni ham oʻz ichiga olgan. II Chernorud urugʻi tarkibiga borsoy-shono, besegen-shono, boro-shono kirgan. Quyidagi urugʻlar ham qayd etilgan: Ulan-Shono, Uxa-Shono, Emxenutlar, Soogol-Shono, Uxantay-Galzutlar. III Chernorudlar urugʻi basay-shono qabilasi vakili edi. IV Chernorudskiy — Baltay-shono, V Chernorudskiy — zuxedey-shono (zuhedey). Shonolar bilan birga xaytallar III va V Chernorud maʼmuriy urugʻlariga joylashdilar. Olxon galzutlar tarkibida quyidagi sulolalar qayd etilgan: noxoy-urug, haytal, zenxen-galzud, uxantay-galzud, manshuna-galzud, darxon-galzudBaldaev S. P. Rodoslovnie legendi i predaniya buryat. Ch. 1 — Ulan-Ude, 1970..

 Yana qarang 

 Buryat etnik guruhlari
 Qabilalari va urug'lari

 

 

 Baldaev S.P. Buryatlarning genealogik anʼanalari va afsonalari. 1-qism. Bulagatlar va ekhiritlar. — Ulan-Ude, 1970. — 362 p.
 Tsydendambaev T. B. Buryat tarixiy yilnomalari va nasabnomalari buryatlar tarixiga oid sifatida. — Ulan-Ude: Rep. tip., 2001. — 255 b.
 Nanzatov B. Z. XIX asrda buryatlarning qabilaviy tarkibi // Sibir xalqlari va madaniyatlari. Oʻzaro taʼsir shakllanish va modernizatsiya omili sifatida: Maqolalar toʻplami. — Irkutsk, 2003. — S. 15-27.
 Nanzatov B. Z. Gʻarbiy buryatlarning etnogenezi (VI-XIX asrlar). — Irkutsk, 2005. — 160 p.
Olimpiya stadioni (Istanbul)

Otaturk Olimpiya Stadioni (turkcha — Atatürk Olimpiyat Stadi) — Turkiyaning Istanbul shahridagi koʻp sportli stadion. 2002-yilda ochilgan.
 Qurilishi 
Stadion qurilishida 3 700 000 m³ tuproq chiqarib tashlandi, 60 000 m³ beton, 90 000 m² yoʻl qoplamasi yotqizildi, 400 ta avtomobil uchun toʻxtash joyi qurildi.

2002-yildan 2005-yilgacha stadion 80.597 tomoshabinni qabul qilgan. Keyinroq oʻrinlar soni 76.092 taga qisqartirildi.

2013-yil 14-iyundan buyon stadionga olib boruvchi metro liniyasi qurilmoqda.
 Foydalanilishi 
Ayni paytda stadionda sport musobaqalari, mashhur guruhlarning konsertlari oʻtkaziladi:
 2005-yil 25-may kuni stadionda «Liverpul» va «Milan» oʻrtasidagi Chempionlar ligasi finali boʻlib oʻtdi.
 2010-yil 6-sentabrda stadionda «U2 360° Tour» doirasida U2 oʻz konsert dasturini namoyish etgan. Konsertga 54.278 nafar tomoshabin tashrif buyurdi.
Baʼzida Turkiya terma jamoasi shu stadionda oʻz matchlarini oʻtkazadi.

 Umumiy maʼlumotlar 
Stadion XXIX Olimpiya oʻyinlarining asosiy arenasi sifatida qurilgan boʻlib, Istanbul mezbonlik qilishga daʼvo qilgan edi. Istanbulning gʻarbiy chekkasida joylashgan. Olimpiya stadioni Turkiyadagi eng katta stadiondir. Qurilish 1999-yilda boshlangan va 2002-yilda 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlari uchun qurib bitkazilgan. Turkiyaning Yozgi olimpiya oʻyinlariga mezbonlik qilish taklifi muvaffaqiyatsiz tugadi. Oʻyinlar Pekinda boʻlib oʻtdi. Stadion qurilishiga $140 million sarflangan.

Stadion Turkiyaning birinchi prezidenti Mustafo Kamol Otaturk nomi bilan atalgan.
 Arxitektura 
thumb|Otaturk Olimpiya stadioni
Stadionning ikkita poʻlat tomi (ogʻirligi 2800 va 1300 tonna) Tekfen tomonidan Jayhandagi (Adana) zavodida ishlab chiqarilgan.

Stadionda 134 ta kirish va 148 ta chiqish eshigi qurilgan. Olimpiya stadioni 80.000 tomoshabinni sigʻdira oladi va xavf tugʻilganda ularni 7,5 daqiqa ichida evakuatsiya qilish imkoniyatiga ega. Stadionda yer osti tunneli orqali stadion bilan bogʻlangan ikkita mashgʻulot maydonchasi mavjud.

Stadionning gʻarbiy tomi ostida maydoni 42 200 m² boʻlgan 6 qavatli yer ostida 3 qavati joylashgan) savdo markazi mavjud.

 

Turkum:Turkiya stadionlari
Milliy birlik kuni

Milliy birlik kuni ( kuni) ― Belorussiyada har yili 17-sentabrda nishonlanadigan davlat bayramidir. 2021-yil 7-iyunda Prezident Aleksandr Lukashenkoning 206-son qarori bilan tashkil etilgan. Bayram 1939-yil 17-sentabrda boshlangan Qizil Armiyaning Polsha yurishi yilligiga toʻgʻri keladi, buning natijasida, xususan, Gʻarbiy Belarusiya Belorussiya SSR tarkibiga qoʻshildi.

Mamlakat prezidenti matbuot xizmatiga koʻra, „ushbu kun 1921-yilda Riga tinchlik shartnomasi shartlariga koʻra, belarus xalqiga nisbatan uning irodasiga qarshi boʻlingan va milliy tarixiy tarixda abadiy mustahkamlangan belarus xalqiga nisbatan tarixiy adolat akti boʻldi.“ Ular 1939-yilda tiklangan birlik Belarusga Ulugʻ Vatan urushi yillarida omon qolish, xalqaro hamjamiyatda sharafli oʻrin egallash va Birlashgan Millatlar Tashkilotining asoschilaridan biriga aylanish imkonini berganini taʼkidladilar.

Belarus Milliy Fanlar Akademiyasi Tarix instituti boʻlim boshligʻi, tarix fanlari nomzodi Sergey Tretyakning soʻzlariga koʻra, bayram 1949-yilgacha ushbu kunda nishonlangan, keyin esa „sukut saqlaydigan“ ga aylangan. sotsialistik Polsha. Belorussiyada bayramning oʻrnatilishi Polshada gʻazabga sabab boʻldi. Polsha Tashqi ishlar vazirligi bayonotiga koʻra, "Belarusning tarixiy siyosatini Stalin va Gitler oʻrtasidagi pakt merosiga asoslash mutlaqo tushunarsizdir. Bu bizning mintaqamizning oʻta murakkab tarixini qayta talqin qilishga qaratilgan Rossiya harakatlariga mos keladigan jestdir, bu Belarus uchun qoʻshni davlatlar, shuningdek, Yevropa mamlakatlari muloqot va oʻzaro tushunishni jiddiy ravishda murakkablashtiradi. Shuningdek, polshalik diplomatlarning fikriga koʻra, Milliy birlik kunining kiritilishi „Belarusni haqiqiy ildizlaridan uzib tashlash“ga urinishdir.

 Bayramning tarixi 

 2021-yil 17-sentabr kuni Minsk Arenada Belarus Respublikasi Prezidenti ishtirokida „Birlik ramzi“ Vatanparvarlik kuchlari forumi boʻlib oʻtdi. Bayramning tarixiy ahamiyati, davlatimiz timsollari haqida hikoya qiluvchi teatrlashtirilgan musiqali shou tayyorlandi. Shuningdek, esdalik belgilari, birlik xiyobonlari, infratuzilma obyektlarining tantanali ochilishi ham bayramga bagʻishlandi. Turli ommaviy tadbirlar bayramning muhim elementiga aylandi: gul qoʻyish, xasharlar, Belorussiya shaharlari boʻylab avtomobil va velosiped haydashlari, davra suhbatlari va oʻquv diktantlari. Belarus televideniyesida bayramga bagʻishlangan bir qator reklama roliklari alohida eʼtiborga loyiqdir.

 

Turkum: Belarus Bayramlari
Turkum: bayramlar 17-sentabr
Milliy tiklanish kuni

Milliy tiklanish kuni ― Ozarbayjonda har yili 17-noyabrda nishonlanadigan davlat bayramidir. 1992-yildan boshlab 17-noyabr Milliy tiklanish kuni sifatida nishonlanadi .

 Tarixi 
1988-yil 17-noyabrda Bokudagi Lenin maydonida (hozirgi Svoboda maydoni) Sovet Ittifoqi markaziy hokimiyati siyosatiga qarshiJohn Noble, Michael Kohn, Danielle Systermans. Lonely Planet. Georgia, Armenia & Azerbaijan. 3rd Ed. P. 296. ommaviy norozilik mitinglari boshlandiAudrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule. — Hoover Press, 1992. — 331 p. — (Studies of nationalities). — ISBN 0-8179-9182-4, ISBN 978-0-8179-9182-1.. Namoyishchilar Togʻli Qorabogʻ mojarosining boshlanishi va qochqinlar oqimidan xavotirda edilar, birinchi marta Ozarbayjonni SSSR tarkibidan chiqish chaqiriqlari yangradi. 22-noyabr kuni Bokuda komendantlik soati joriy etildi va Sovet qoʻshinlarining katta kuchlari ham jalb qilindi. 3 -dekabrdan 4-dekabrga oʻtar kechasi namoyishchilar tarqatib yuborildi, keyinchalik ularning koʻplari (taxminan 400 kishi) hibsga olindi. Ozarbayjonlar uchun Milliy tiklanish kuni milliy ozodlik harakatining boshlanishini anglatadi, natijada Ozarbayjon mustaqil davlatga aylandi.

 

 Yana qarang 
 Ozarbayjon bayramlari
Turkum: bayramlar 17-noyabr
Turkum: Ozarbayjon Bayramlari
Orang-Asli

thumb|180x180px| Burun nayi chalayotgan Orang-Asli
Orang-Asli (malay. „mahalliy xalq“ yoki „tub aholi“ deb tarjima qilinadi) Malayziya yarim orolining butun tub aholisiga nisbatan qoʻllaniladigan atamadir. Ular 3 ta asosiy guruhga boʻlinadi: semanglar (negritolar), senoylar va proto- malaylar. Til va urf-odatlardagi farqlar tufayli ular 18 ta subetnik guruhga boʻlingan. Kuala-Lumpurdan 25 km shimolda joylashgan Gombak tumanida Orang Asli muzeyi joylashgan.

 Aholisi 
2000-yilda Asli aholisi 148 ming kishiga yetdi, bu Malayziya umumiy aholisining atigi 0,5 foizini tashkil qiladi. Eng yirik etnik guruh Senoy barcha Orang-Aslining taxminan 54 %, Proto-Malay 43 % va Semang 3 % ni tashkil qiladi. Ularning aksariyati qishloq joylarda yashaydi, shaharga koʻchib kelganlarning ulushi juda kam. Mahalliy aholining 76 % dan ortigʻi qashshoqlikda yashaydi. 1991-yildagi savodxonlik darajasi bir vaqtning oʻzida milliy oʻrtacha 86 % ga nisbatan 43 % ni tashkil etdi. Oʻrtacha umr koʻrish 53 yoshni tashkil etadi, chaqaloqlar oʻlimi yuqori.

 Tili va dini 
Oʻrang-asli 3 guruhga boʻlinib, til farqiga koʻra emas, faqat ijtimoiy, lingvistik jihatdan 2 guruhga boʻlinadi. Ulardan birinchisi, avstroosiyo oilasiga mansub asli tillarida soʻzlashuvchi xalqlardir. Ikkinchisi — avstroneziya tillari oilasiga mansub mahalliy malay tillarida soʻzlashuvchi xalqlar. Qolaversa, Orang-Aslining aksariyati malay tilini yaxshi biladi. Anʼanaga koʻra, Orang-Asli animistlar boʻlib, tabiat va turli xil narsalarning ruhlariga ishonadi. Biroq, bugungi kunda ularning koʻpchiligi islom va nasroniylikni qabul qilgan.

 Yana qarang 

 Malayziya aholisi
 
 Orang Asli Now: The Orang Asli in the Malaysian Political World, Roy Jumper (ISBN 0-7618-1441-8).
 Power and Politics: The Story of Malaysia’s Orang Asli, Roy Jumper (ISBN 0-7618-0700-4).
 Malaysia and the Original People, p. 21. Robert Denton, Kirk Endicott, Alberto Gomes, M.B. Hooker. (ISBN 0-205-19817-1).
 Encyclopedia of Malaysia, Vol. 4: Early History, p. 46. Edited by Nik Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman (ISBN 981-3018-42-9).

 

 

 Dunyo boʻylab
 Kelib chiqishi, identifikatori va tasnifi Arxivnaya kopiya
 http://www.pereplet.ru/text/pogadaev05apr10.html Arxivnaya kopiya
 https://web.archive.org/web/20160308085610/http://garshin.ru/linguistics/languages/australo-asian/austric/austro-asiatic/aslian.html
 Orang Asli xaritasi
Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey

Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey  — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning nabirasi va Bedreddin Mahmud Beyning oʻgʻlidir. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan.TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 28,  sayfa: 445Faruk Sümer, „Karamanoğulları“, TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi, Ankara 2001, c. XXIV, s. 454-460..
 Tarix 
Dadasi Bedreddin Mahmud Bey 1312-yilda vafot etganidan soʻng, beklik taxtiga chiqqan Musa Bey dadasi kabi moʻgʻullarga qarshi kurashishni toʻxtatmadi. Ukasi Yaxshi Beyni sobiq Koʻniya sultonligi poytaxti Koʻniya shahriga voliy etib tayinladi. Bu moʻgʻullarning rejasiga toʻgʻri kelmas edi. Sababi ushbu shahar Onadoʻlidagi muhim siyosiy strategik shaharlardan biri hisoblanardi va moʻgʻullar Onadoʻlida oʻz kuchlarini zaiflashishini xohlamas edilar. Shu sababli moʻgʻullar Koʻniya shahri ustiga harbiy safar boshladilar. Musa Beyning ukasi Yaxshi Bey moʻgʻullar bilan boʻlgan jangda ogʻir magʻlubiyatga uchradi. Shundan soʻng, moʻgʻullar qoʻmondoni Emir Çoban Koʻniya shahrini bosib oldi va Musa beklikning eski sarhadlariga hukmdorlik qilishiga toʻgʻri keldi. Ammo beklik poytaxti Karaman Misr mamluklari tomonidan dastaklangan oʻz ukasi Bedreddin İbrahim Bey I tomonidan egallandi. Musa Bey bu hududlardan ketishga majbur boʻldi va Ermenek atroflariga joylashdi. Ibn Battuta maʼlumotlariga tayanilsa, 1332-yilda Musa Bey Ermenek atroflarida hali ham hukmdorlik qilganligi oshkor boʻladi.

1352-yilda beklik ogʻir kunlarni boshdan kechirayotgan bir vaqtda, Musa Bey beklikning barcha qismlarini oʻz hokimiyati ostida toʻpladi va 1356-yilga qadar hukmdorlik qildi.

 

Turkum:Karamanoğulları bekligi
Turkum:1356-yilda vafot etganlar