General-adʼyutant

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/588_Changes_in_uniforms_and_armament_of_troops_of_the_Russian_Imperial_army.jpg/220px-588_Changes_in_uniforms_and_armament_of_troops_of_the_Russian_Imperial_army.jpg|right|thumb| Gubarev P.K. gvardiya polklari tarkibiga kiruvchi General-ad’yutant va piyoda qoʻshinlar generali. 1874-yil.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/361_Changes_in_uniforms_and_armament_of_troops_of_the_Russian_Imperial_army.jpg/220px-361_Changes_in_uniforms_and_armament_of_troops_of_the_Russian_Imperial_army.jpg|right|thumb| Piratskiy K.K. Piyoda generallari va general-adyutant. 1862-yil .
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2_%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87.JPG/220px-%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2_%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87.JPG|right|thumb| Admiral E. I. Alekseev general-ad’yutant kiyimida, epoletlarda — Nikolay II monogrammalari, general-ad’yutantlarning oltin tasmalari koʻrinib turibdi.

General-adyutant — qator mamlakatlarda amal qilgan unvon, martaba, faxriy unvon.

 Tarixi 
Rossiya qirolligida va Rossiya imperiyasida dastlab — harbiy unvon, keyin esa — mulozim unvoni. Bu unvon Pyotr I tomonidan podshoning katta ad’yutantlari, fgeneral-feldmarshali va "toʻliq generallar " boʻlgan shaxslarga berilgan.

Brokxauz va Efron ensiklopediyasida aytilishicha, general-adyutant unvoni 1713- va 1716-yillarda tilga olingan. Aslida, undan ilgarigi qaydlar ham mavjud. Birinchi rasmiy eslatma (25-martdagi (5-aprel) Pyotr I ning rezolyutsiyasida mavjud boʻlganGeneral-adʼyutantom general-feldmarshala B. P. Sheremeteva.. Pyotr I ning 1711-yil 3-avgustdagi 3-sonli farmoniga binoan birinchi general-adyutant unvonlari P. I. Yagujinskiy va A. M. Devierlarga berilgan. Bundan tashqari, Buyuk Pyotr davridagi biror-bir huquqiy hujjatda general-adyutant unvoni unvon ekanligi haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.

Podshoh davrida general-adyutant piyodalar kantselariyasini boshqargan boʻlsa, general-feldmarshal qoʻlostida boʻlganda esa shtabda ish yuritish uchun mas’ul edi.

1722-yilda Pyotr I tomonidan tashkil etilgan unvonlar jadvalida general-ad’yutant 6-darajada (polkovnik va gvardiya mayori bilan bir xil darajada), feldmarshali qoʻl ostidagi general-ad’yutant esa 7-darajada, „toʻliq generallar“ qoʻlostida boʻlsa — 8-darajada joylashgan edi.

Pyotr I davrida — 9 ta, Anna Ioannovna davrida — 10 ta, Yelizaveta Petrovna davrida — 11 ta, Yekaterina II — 25 ta general-ad’yutant boʻlgani haqida maʼlumot bor. Tsarevich Konstantin Pavlovich general-adyutant unvoniga ega boʻlgan Imperator uyining birinchi aʼzosi boʻlgan.

Ushbu unvon unvonlar jadvaliga koʻra kamida 4-darajali harbiy unvonga ega boʻlgan shaxslarga berilishi mumkin edi.

 Belgilar 
Rossiya imperiyasidagi general-ad’yutantlar quyidagi oʻziga xos belgilarga ega edilar:

 1) hukmronlik qilayotgan imperatorning monogrammasi tushirilgan oltin generallik epoletlari (va keyinchalik pogonlar);
 2) general-ad’yutantning oltin tasmalari ;
 3) oq papaxa (Aleksandr III va Nikolay II davrida).

 Belgilar namunalari 

 1894-1917 yillardagi xizmatchilar formasidagi epoletlar va pogonlar

Belgilarlink=Fayl:Lesser coat of arms of the Russian Empire.svg|frameless|51x51pxGeneral adʼyutant … Yelka tasmaepoletlink=Fayl:1904adju-p02mga.png|140x140pxlink=Fayl:1904adju-p03mga.png|140x140pxlink=Fayl:1904adju-p01ga.png|140x140pxlink=Fayl:1904c-p18ga.png|140x140pxlink=Fayl:1904adju-p02ga.png|140x140pxlink=Fayl:1904adju-p03ga.png|140x140px Admiral Vitse-admiral Umumiyfeldmarshal Kavaleriya Generali Piyoda askarlar Generali General-leytenant

 Yana qarang 

 Rossiya imperiyasining general-adʼyutanti

 

 
 
 
 Polnoe sobranie zakonov (PSZ) I. T. 5. № 3006;
 Voinskiy ustav Pavla I o polevoy pexotnoy slujbe. , 1797;
 Prikazi po voennomu vedomstvu Rossii za 1884. № 134, 136; 1887. № 82; 1890. № 62; 1901. № 358;
 SVP. 1869. Kn. 2. Voenno-okrujnie upravleniya. 3-e izd. SPb., 1907; Kn. 3. Mestnie voennie upravleniya. 3-e izd. SPb., 1912; Kn. 5. Ustroystvo i sostav voysk i upravlenie imi. 2-e izd. SPb., 1907;
 Voennaya ensiklopediya (1911—1914 godov);
 Zaysev V. N., Rukovodstvo dlya adʼyutantov. 8—14-e izd. SPb., 1901—1915;
 Ustav garnizonnoy slujbi. Utverjden 16 maya 1900. S dopolneniyami i ispravleniyami po 15 fevralya 1916. M, 1916;
 Polojenie o polevom upravlenii voysk v voennoe vremya. SPb., 1914;
 Dekreti Sovetskoy vlasti. Moskva, 1957 god, T. 1. № 47, 167.
 Bolshaya sovetskaya ensiklopediya (BSE), Trete izdanie, vipuщennoy izdatelstvom „Sovetskaya ensiklopediya“ v 1969—1978 годax v 30 tomax;
 

 Harbiy entsiklopedik lugʻat (VES), M., VI, 1984, 863 p. rasmlar bilan (kasal), 30 varaq (kasal.);
 „Harbiy entsiklopedik lugʻat“ (VES), M., VI, 2007 ;
 

Turkum:Harbiy unvonlar