Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Most

Kirish 
right|thumb| Mast (qatiq)
Most (qatiq; kefir; nordon taʼmli sut) — bakteriyalar tomonidan fermentatsiya natijasida hosil boʻlgan sut mahsulotidir va uni ovqat bilan isteʼmol qilinsa yanada mazali boʻladi. Bu jarayonda sutdagi laktoza sut kislotasiga aylanadi.

 Tarixi 
Most — qadimiy Hindiston va Eron tarixida miloddan besh yuz yil avval tilga olingan. Bu hududlarda chorvachilik keng tarqalgani sababli sut mahsulotlari boshqa hududlarga qaraganda xilma-xil.

1919-yilda Ispaniyaning Barselona shahrida birinchi sanoat qatiq ishlab chiqarish fabrikasi qurildi va qatiq isteʼmoli kundan-kunga ortdi.

 Fermentatsiya va kimyoviy xossalari 
Qatiq laktoza deb ataladigan sut shakarining fermentatsiyasidan olinadi. Qatiqni tayyorlash uchun maxsus bakteriyalar laktozani sut kislotasiga aylantiradi va qatiqqa jelga oʻxshash tuzilish beradi. Sut kislotasi mavjudligi tufayli qatiq nordon taʼmga ega.

Qatiq tayyorlash uchun pasterizatsiyalangan sutga maxsus bakteriyalar qoʻshilishi kerak. Shuningdek, sut harorati va atrof-muhit sharoitlari juda muhimdir. Bu bakteriyalar sutdagi shakarni parchalaydi va sut kislotasini hosil qiladi. Bu kislota mavjudligi tufayli sut tarkibidagi oqsil qattiq massaga aylanadi.
 Tayyorlanishi 
Kerakli masalliqlar:

Sut — 1 litr (5 stakan);

Qatiq — 2 osh qoshiq. Uyda qatiq tayyorlash uchun sut va oz miqdorda qatiqdan foydalanishingiz mumkin. Eng oddiy koʻrsatmalardan biri — 1 litr kam yogʻli sutdan foydalanish.

Avvalo, sutni qaynatib olamiz va onda-sonda aralashtirib turamiz. Qatiqni qoʻshamiz. Soʻng idish ogʻziga likopcha qoʻyib ustiga qalin latta bilan yopib, soviguncha 4-5 soatga qoldirilishi kerak. Orada qopqoqni ochib tekshirib turing. Toʻliq sovigunicha kuting.

 Pasterizatsiya qilingan sutni 85 darajagacha qizdiring. Bu haroratga yetganda, uning mikroblarini oʻldirish uchun uni ikki daqiqa davomida olovda qoldiring.
 Ushbu pasterizatsiyalangan sutni sterillangan idishga quying va uni sovutib qoʻying.
 Sutga yarim stakan (120 ml ga teng) iliq qatiq qoʻshing va idishni toʻliq yoping.
 Tahminan 6 soat oʻtgach, u qatiq taʼmini beradi. Idishni egib qoʻysangiz, u suvsiz holda, harakatdan toʻxtab, qatiq tayyor boʻladi.

Sut fermentatsiyasi uchun harorat juda muhim, bir necha soat davomida sut harorati 43 daraja Selsiyda qolishi kerak. Qatiqni sanoat usulida tayyorlashda sutni bu haroratda doimiy saqlash mashinalar tomonidan amalga oshiriladi. Shuningdek, idish va asboblarning tozaligiga ham katta eʼtibor berish kerak.
 
qazahayesonnati — yemazandarani
Turkum:Sut mahsulotlari
Turkum:Turk oshxonasi
Turkum:Bolgar oshxonasi
Turkum:Desertlar
Rogʻib Alama

Rogʻib Alama(arabcha: راغب علامة) — livanlik qoʻshiqchi, raqqos, telekoʻrsatuvlar muallifi va bastakordir. Shuningdek, oʻzining shaxsiy xayriyaviy fondlari 1962-yil 7-iyunda tugʻilgan. Rogʻib ilk marta 1980-yilda „Studiya al-fan“ koʻrsatuvida ishtirok etgan va Platinum mukofoti bilan taqdirlangan.
Cristina Ali Farah

Cristina Ali Farah (29-may 1973-yil, Verona, Italiya) — asli somalilik italyan yozuvchisi.

 Biografiya 

Otasi somalilik, onasi italiyalik. Farah Somalining poytaxti Mogadishuda oʻsgan. 1991-yilda Somalida fuqarolar urushi boshlanmaguncha u yerda italyan maktabida oʻqidi.

Farah va uning oilasi keyinchalik Vengriyaning Pecs shahriga koʻchib oʻtishdi, ammo keyinroq oʻzining tugʻilgan joyi Verona, Italiyaga koʻchib oʻtdi. U yerda Rimdagi La Sapienza universitetida Italiya Lettere universiteti diplomini oldi, 2013 yildan beri u Bryusselda (Belgiya) istiqomat qiladi„Imperfect Post Colonialism: Rapping from the Land of Punt“. Villa La Pietra. Retrieved 2021-08-27..

 Ijodi 

Kristina Ali Farah — somalilik italyan shoiri, yozuvchi, dramaturg, librettist va ogʻzaki ijrochi. Farah uchta romanini nashr etdi, Madre piccola (Kichik ona); Il komandante del fiume (daryo qoʻmondoni); va Le stazioni della luna (Oy stantsiyalari)„Words Without Borders: Afro-Italian Women Writers“. Publishing Perspectives. 2021-08-23. Retrieved 2021-08-27.. 2011-yilda Indiana universiteti nashriyoti Jovanna Bellesiya tomonidan tarjima qilingan Madre piccolani nashr etdi. Fan nomzodi ilmiy darajasiga ega. Afrika tadqiqotlari boʻyicha va dunyoning koʻplab mamlakatlarida oʻz ishini taqdim etish uchun taklif qilingan. Lingua Madre va Vittorini mukofotlari laureatiBrioni, Simone (2016). The Somali Within: Language, Race and Belonging in ‘Minor’ Italian Literature. Routledge. ISBN 9780367606282.. Ayova universitetining Xalqaro yozma dasturida (2017), MEET (Maison des Écrivains Étrangers et des Traducteurs) va Art Omi rezidentliklarida (2018) ishtirok etdi. 2019-yilda Civitella Ranieri jamg‘armasi aʼzosi va La Marelle yozuvchisi bo‘lgan. Yaqinda „Antigona“ni qayta yozish va Materada topilgan hikoyalardan olingan libretto ustida ishlagan.

Farah o‘zining fantastik asarlaridan tashqari 1940-yildan 1990-yilgacha Somali xalq teatrining tarixi, yuksalishi va umumiy mavzulariga bag‘ishlangan kitob ham nashr etgan.Farah, Cristina Ali (2018-03-01). Il teatro popolare somalo. 1940 - 1990 (in Italian). Roma TrE-Press. ISBN 978-88-94885-71-2.

 Bibliografiya 

 Ai confini del verso: Poesia della migrazione in italiano, (Misra chegaralarida. Migratsiya sheʼriyati) Le Lettere, Florensiya, 2006.
 Yangi xarita: Italiyadagi muhojir yozuvchilar sheʼriyati, Mia Lecomte va Luiji Bonaffini tomonidan toʻplangan matnlar, Green Integer, Los-Anjeles, 2007.
 Madre piccola (Kichik ona), Frassinelli, 2007.
 Il komandante del fiume (Daryo qoʻmondoni), 66 va 2, 2014.
 LATITUDE Quvvat munosabatlarini qayta koʻrib chiqish — mustamlakadan chiqarilgan va irqiy boʻlmagan dunyo uchun, 2021.

 

An Interview with Cristina (Ubax) Ali Farah, the Author of the Novels 

ALI FARAH, Ubah Cristina | The International Writing Program. 

Ubah Cristina Ali Farah, Khadija Abdalla Bajaber for Nairobi events. 

Cristina Ali Farah
Yevrovalyuta

Yevrovalyuta-Yevropa bankining boshqa mamlakat bankiga mahalliy valyutada qoʻyilgan pul mablagʻi.
 Yevrodollar 
Yevrodollar-Oʻz egalari tomonidan AQSh hududidan tashqarida, asosan Yevropa banklarida joylashtirilgan hamda ushbu banklar tomonidan kredit operatsiyalari uchun ishlatiladigan Amerika dollari.
 Yevrokreditlar 
Yevrokreditlar-Mamlakatning yirik tijorat bankalri tomonidan yevrovalyuta bozori resurs hisobiga taqdim etiladigan xalqaro zayomlar .
„Yevropa Kengashining jinoiy faoliyatidan keladigan daromadlarni olib chiqib ketilishini aniqlash, tortib olish vva musodara qilish haqida Konvensiya“
Yevropa Kengashining jinoiy faoliyatidan keladigan daromadlarni olib chiqib ketilishini aniqlash, tortib olish va musodara qilish haqida Konvensiya 1990-yilda qabul qilingan. Unga muvofiq, daromadlarini noqonuniy olib chiqib ketish bilan bogʻliq jinoyatlarga quyidagi atayin sodir etilgan holatlar koʻzda tutilgan:
1)Jinoyatdan tushgan daromad ekani maʼlum boʻlgan moddiy boyliklarning, ularning noqonuiy kelib chiqishini yashirish yoki oʻzga bir shaxsga sodir etgan ishningn yuridik oqibatlaridan(mas.,mol-mulk musodarasi)qochishga yordam berish maqsadida konversiya qilinishi yoki kimgadir oʻtkazib berilishi;
2)Daromadning kelib chiqish manbai noqonuniy ekanini bila turib yashirish yoki notoʻgʻri maʼlumot berish;
3)Jinoiy yoʻl bilan topilganligi maʼlum boʻlgan boyliklarni sotib olish, ularga egalik qilish yoki ulardan foydalanish;
4)Davlatlar jinoyat qurollari va noqonuniy daromadlarni musodara qilish chora tadbirlarni koʻrish majburiyatini oladi. Ishtirokchi davlatlarning sudlari va boshqa vakolatli organi daromadlarning noqonuniy olib chiqib ketilishi bilan bogʻliq boʻlgan moliyaviy yoki boshqa hujjatlatlarni(bu holatda bank sirini bahona qiish mumkin emas)xatlash huquqiga ega boʻlishi lozim.
 Yevropa konserti 
„Yevropa konserti“-Napoleon urushi tugashi bilan Buyuk Britaniya,Prussiya va boshqa Yevropa dalatlari tomonidan 1815-yil Vena kongressi asosida vujudga kelgan xalqaro munosabatlar tizmi boʻlib, xalqaro muammolar oldini olishga va ularni hal etishga qaratilgan.
 Yerdagi razvedka 
Yerdagi razvedka-yerdagi boʻlinma va qismlardan radio, radiotexnika, radiolokatsiya-radiatsion kimyoviy hamda bakteriologik(biologik)razvedka vositalarini qoʻllash orqali maʼlumotlar toʻplash.
 Yer resurslari 
Yer resurslari-Yer resurslari ishlab chiarish vositalari va jamiyatning turli xoʻjalik ehtiyojlarini qondirish manbai sifatida hamma foydalanadigan yer zaxiralari
.
Taylor Russell

Taylor Russell McKenzie (1994-yil 18-iyulda tug'ilgan) - kanadalik aktrisa. U Netflix ilmiy-fantastik serialida Lost in Space (2018–2021)da suratga tushgan. Filmda u tanqidiy e'tirofga sazovor boʻlgan "To'lqinlar " (2019) dramasida rol o'ynagan, bu film uchun u "Eng yaxshi yordamchi ayol" nominatsiyasida Independent Spirit mukofotiga nomzod boʻlgan va qo'rqinchli "Qochish xonasi" (2019) va uning 2021-yilgi davomi uchun ham . "Suyaklar va hamma " (2022) filmida kannibalist o'smir sifatida rol o'ynagani uchun Rassell Marcello Mastroianni mukofotiga sazovor bo'ldi.

 Yoshligi 
Teylor Rassell Makkenzi 1994-yil 18-iyulda Britaniya Kolumbiyasining Vankuver shahrida tug‘ilgan va Vankuver, Toronto va Monrealda o‘sgan. Qora tanli ota va oq tanli onadan tug'ilgan. Rassell ikki irqli bo'lib, asosan onasining oilasida o'sgan. U o'sib ulg'ayganida terining rangi tufayli o'zini tengdoshlari tomonidan qabul qilinmasligini his qilganini esladi. Uning ota-onasi moliyaviy jihatdan qiynalar va doimo harakatda bo'lishga majbur edilar. Bunday qiyinchiliklarga qaramay, Rassell yoshligida "qayta ixtiro qilish, yangi narsalarni yaratish uchun har doim imkoniyat borligini" aytdi.

 Shaxsiy hayoti 
Rassell hozirda Nyu-York shahrida yashaydi. U Patti Smitning muxlisidir va uning ichki bilagiga Smitning tizzasiga taqlid qilgan kichik chaqmoq tatuirovkasi tushirilgan.Garrel, Connor (November 30, 2022). "Taylor Russell: the blossoming of film's most captivating cannibal". Dazed. Retrieved December 2, 2022.

 Filmografiya 

 Film 
Yil Sarlavha Rol Izohlar 2013 yil Qanotlarim bo'lsa edi Emi Konrad Teylor Rassell Makkenzi sifatida 2015 yil To'xtatib turish Kerri 2016 yil UNIT Brayan Robin Qisqa film 2017 yil Yiqilishimdan oldin Eshli 2018 Qorong'i zalda Eshli Issiq havo Tess 2019 Qochish xonasi Zoi Devis To'lqinlar Emili Uilyams 2020 Hammom devoridagi so'zlar Mayya Arnez Yurak Hali G'uvullaydi Hujjatli qisqa metrajli film Rejissyor, yozuvchi va prodyuser 2021 yil Doktor Qushning g'amgin shoirlarga maslahati Sofi Qochish xonasi: Chempionlar turniri Zoi Devis 2022 Suyaklar va hammasi Maren Yillik

 TV 
Yil Sarlavha Rol Izohlar 2012 yil Emili Ouens, MD O'rtacha qiz #1 Epizod: “Emili va... avj olish”; Teylor Makkenzi sifatida 2013 yil Miltillash Jessica  iqtibos kerak Sotilmagan televizor uchuvchisi 2014 yil Qo'ng'iroq hikoyasi tomonidan saqlangan ruxsatsiz Lark Voorhies Televizion film; Teylor Rassell Makkenzi sifatida Yong'inda shimlar Jennifer Televizion film 2015 yil G'alati imperiya Kessi 2 epizod Osmonning tushishi Evelin 5 qism 2016 yil Yozning o'limi Laura Epizod: "Qanday qilib o'rmonda tirik qolish kerak" 2017 yil Dengiz o'zgarishi CeCe Televizion film 2018–2021 yillar Kosmosda yo'qolgan Judi Robinson 28 qism

 

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1994-yilda tugʻilganlar
Muhammadjon Hakimov

Muhammadjon Hakimov — (1935—2001) adabiyotshunos, navoiyshunos, Filologiya fanlari doktori (1987), professor.

Olim 1935-yilda Toshkent shahrida tavallud topgan. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetini tamomlagan (1958).

 Faoliyati 
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida ilmiy xodim (1958—1967), Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyida ilmiy xodim (1967—1978), H.Sulaymon nomli Qoʻlyozmalar institutida boʻlim mudiri (1978—1998), Beruniy nomli Sharqshunoslik institutida yetakchi ilmiy xodim (1998—2001).

 Asarlari 
Muhammadjon Hakimovning „Alisher Navoiy asarlari qoʻlyozmalarining tavsifi“ (1983), "Navoiy „Xamsa“si qoʻlyozmalar katalogi" (1987), „Navoiy asarlarini koʻchirgan xattotlar“ (1991), „Sharq manbashunosligi lugʻati“ (2011) kitoblari chop etilgan.

 Vafoti 
Muhammadjon Hakimov 2001-yilda Toshkentda vafot etgan.
Bia

Bianca Miquela Landrau 1990-yil 16-avgustda tugʻilgan.Professional sifatida Bia nomi bilan tanilgan, Amerikalik reper boʻlib, u Kislorod realiti-shousida "Sisterhood of Hip Hop" debyut qilgan. U 2014-yilda RCA Records bilan hamkorlikda Pharrell 's I Am Other rekordi yorligʻiga imzo chekdi. Uning birinchi EP, Nice Girls Finish Last: Cuidado 2018-yilda chiqarilgan. U 2016-yilda J Balvinning " Safari " va 2019-yilda Russning " Est on Earth " singllarida ishtirok etgani uchun eng yaxshi deb tan olingan. 2020-yil boshida Bia Epic Records bilan yangi rekord shartnomasini imzoladi. EP " Wle Lotta Money " singlini yaratib, keyinchalik u Nikki Minaj ishtirokidagi remiks sifatida chiqarila boshladi va Billboard Hot 100ning eng yaxshi 20 taligiga kiritildi.

 Yoshligi 
Bia aslida Massachusets shtatining Medford shahridan. U Puerto-Rikolik va Italyan. Oxygen veb-saytiga bergan intervyusida u reperlar bilan studiya mashgʻulotlarida qatnashgan va ularga ovoz yozishda yordam berganidan keyin yoshligida reper boʻlishni xohlayotgani haqida gapirgan. Bia qisqa vaqt kollejda oʻqidi, lekin bu uning uchun emasligini anglab yetgach, u oʻqishni tashladi va studiya vaqti uchun pul toʻlashni boshlagan. U 2017-yilda Los-Anjelesga toʻliq vaqtli koʻchib oʻtgan.

 Karyerasi 
2022-yilning 5-fevralida Bia oʻzining Beauty for Certain boʻyanish liniyasini ishga tushirdi. 2022-yil 8-aprelda Bia reper J. Koul bilan “ London ” nomli qoʻshigʻini ommaga havola etdi. 

Bia Niki Minajning “Super Freaky Girl” “Queen Mix” nomli qoʻshigʻini ushbu insonlar bilan birga ijro etishdi:City Girls, Katie Got Bandz, Akbar V va Maliibu Miitchdan.

 Badiiylik 

 

 

 Media related to Bia (rapper) at Wikimedia Commons
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1990-yilda tugʻilganlar
Sariq suv kasalligi

Sariq suv kasalligi — istisqo, organizm boʻshliqlari (plevra, qorin, boʻgʻim va boshqalar) toʻqimalari, moyak pardalari va boshqa aʼzolarda suyuqlik toʻplanishi. Bu kasallik koʻpincha yurak qon-tomir xastaliklarida, o'smalar, buyrak kasalligida, ochlikda, ayrim zaharlanishlarda kuzatiladi.

 Alomatlari 
Yurak kasalliklarida oyoqlarda shish paydo boʻladi, asta-sekinlik bilan tananing yuqorisiga chiqadi. Buyrak kasalligida shishlar yuzda paydo boʻladi, soʻng butun tanani qoplab oladi. Kasallik boshlanganida siydik pufagida kuyishish seziladi. Jigar kasalligida esa qorin istisqosi paydo boʻladi.
„Istisqo ning hammasida oldin ikki oyoq, keyin qoʻl, koʻz va oyoq barmoqlari ham shishadi. Istisqoning hamma ham qattiq tashnalik va nafas qisishisiz boʻlmaydi, suvga tashnalik kuchliligidan ovqatga ishtaha oz boʻladi“ – deydi Ibn Sino.

 
Sharq tabobatida „sariq suv kasalligi“ nomi bilan atalgan va qadimdan tabiblarni tashvishga solgan istisqoning bir necha boʻlib, inson tanasining qaysi aʼzosi sohasida joylashganiga qarab nomlangan va har birining davolash tartibi va usullari qoʻllangan. Masalan, XVI asrda yashagan Shahobiddin Abdulkarim oʻgʻli „Kasalliklar davosi“ risolasida ushbu xastalikning tabiiy, zaqqiy, lahmiy borligini taʼkidlab, ayrim mamlakatlarda boshqa nomlar bilan ham atalashini aytadi.

 Tabla istisqosi 
"Tabla" soʻzi nogʻorni anglatadi. Demak, istisqoning bu turi „nogʻorasimon istisqo“ deb atalgan. Ibn Sinoning yozishicha, kasallikning bu turiga yel sababchi boʻladi. Odam qorni yeldan meshkobday qappayib, qoʻl bilan chertilsa, nogʻoraga oʻxshab daranglaydi.
Shahobiddin tabib bu kasallikka pishirilgan sarimsoqni asalga qoʻshib, qirq kun yedirilsa, bod – qorindagi yel ketib, bemor tuzalishini aytadi. Echkining sutini kanakunjut moyiga aralashtirib, toʻrt oy berilsa ham bemor tuzalishi aytib oʻtilgan.

 Zaqqiy istisqosi 
Zaqqiy istisqosi – qorinda zardob suvi yigʻilishi. Shahobiddin tabib bunday kasallik bilan ogʻrigan bemorlarni birdan-bir tuzalish yoʻli – kindik ostidan teshib, naycha orqali zardobni tortib olishni taklif qiladi.

 Lahmiy istisqosi 
Lahmiy istisqo – qorinda shish, jigarda tugun paydo boʻlishi. Birinchi bosqichdan davosiz kasallikka aylanishi mumkin.
Dariy tilida dostonchilik

Dariy tilida dostonlar ikki xil: qahramonlik va ijtimoiy-maishiy turlarga boʻlinadi.

Birinchi turiga „Rustame doston“, „Goʻroʻgʻli“, „Abomuslim“ kabi dostonlar;

Ikkinchi turiga „Samake ayyor“, „Doʻxtare oypari“ kabilar kiradi.
Ammo bu ikki turga boʻlish koʻp hollarda shartli deb tushunilishi kerak. Chunki biron-bir doston bir vaqtning oʻzida ham qahramonlik, ham afsonaviy, ertakbop voqealarni mujassamlashtirishi mumkin. Shuni ham aytish kerakki, dariy tilidagi dostonlar hoh qahramonlik boʻlsin, hoh ijtimoiy-maishiy mazmunda boʻlsin, asosan nazmda bitilgandir.

 
Afgʻoniston xalqi folklori va mumtoz adabiyoti tarixi

turkum:dostonchilik
turkum:afg'on mumtoz adabiyoti
turkum:afg'on xalqi og'zaki ijodi
Chingizxonning G'arbga yurishi

Chingizxon G‘arbga yurishi

Chingizxon G‘arbga yurish qilish uchun jiddiy tayyorganlik ko‘radi. Dushman ichkarisida Chingizxon xizmatida bo‘lgan O‘rta Osiyo musulmon savdogarlaridan tashkil topgan razvedkachilar to‘plagan ma’lumotlari yurishga salmoqli hissa qo‘shib, ularning o‘zi mo‘g‘ul armiyasi yo‘lboshchilari bo‘lishgan. 1219-yilning kuzida Chingizxon Irtish daryosi qirg‘oqlaridan, jangchilarini Xorazmshoh Muhammad davlatiga qarshi yurishga chorlaydi.

 Xorazmshohlar davlatiga yurishi 

Xorazmshohlar davlatining muhim davlat markazlariga birdaniga zarba berish uchun Chingizxon armiyasini qismlarga bo‘ladi, bir qismini O‘trorni qamal qilish uchun qoldiradi. Jangchilarini Sirdaryoning quyi va yuqori oqim qismlariga jo‘natadi, o‘zi esa asosiy kuch bilan Buxorga yo‘l oladi. Yurish qilish uchun jiddiy tayyorganlik ko‘radi. Dushman ichkarisida Chingizxon xizmatida bo‘lgan O‘rta Osiyo musulmon savdogarlaridan tashkil topgan razvedkachilar to‘plagan ma’lumotlari yurishga salmoqli hissa qo‘shib, ularning o‘zi mo‘g‘ul armiyasi yo‘lboshchilari bo‘lishgan. 1219-yilning kuzida Irtish daryosi qirg‘oqlaridan Chingizxon, jangchilarini Xorazmshoh Muhammad davlatiga qarshi yurishga chorlaydi.

Xorazmshohlar davlatining muhim davlat markazlariga birdaniga zarba berish uchun Chingizxon armiyasini qismlarga bo‘ladi, bir qismini O‘trorni qamal qilish uchun qoldiradi. Jangchilarini Sirdaryoning quyi va yuqori oqim qismlariga jo‘natadi, o‘zi esa asosiy kuch bilan Buxorga yo‘l oladi.

 ro’yxati: 
 
1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Т.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016. – 360 b.

2. Ergashev Sh. Jahon tarixi: yangi davr. I-q. XVI-XVIII asrlar (o‘quv qo‘llanma). – Т.: “O‘zbekiston”, 2016. – 528 b.

3. Ergashev Sh. Jahon tarixi: yangi davr. II-q. 1800-1918 yillar (o‘quv qo‘llanma). – Т.: “O‘zbekiston”, 2016. – 568 b.
Xitoy tili va Amerika Qo'shma Shtatlari

Xitoy tili , asosan kanton lahjasi Qo'shma Shtatlardagi uchinchi eng ko'p so'zlashiladigan til bo'lib, asosan xitoy-amerikalik aholi ichida va immigrantlar yoki muhojirlarning avlodlari, ayniqsa Kaliforniya va Nyu-Yorkda so'zlashadi. Taxminan 2004-yilda 2 milliondan ortiq amerikaliklar xitoycha tilda tillarda gaplashishadi, mandarin lahjasi Xitoydan va ma'lum darajada Tayvandan immigratsiya tufayli tobora keng tarqalgan. Lahjalar yoki shevalar deb atalishiga qaramay, Kanton, Taishan va Mandarin va boshqalar o'zaro tushunarli ya'ni o'xshash emas. Aholini ro'yxatga olish shakllari va so'rovnomalari so'ralganda, so'zlashuvchilar faqat "xitoycha" deb javob berishadi. 

2000-yilgi AQSh aholini ro'yxatga olish bo'yicha hisobot ma'lumotlariga ko'ra, 259,750 kishi "kanton tilida" so'zlashadi, ularning 58,62 foizi Kaliforniyada, ikkinchisi esa 16,19 foizi Nyu-Yorkda yashaydi. Kantoncha ma'ruzachilarning haqiqiy soni, ehtimol, ko'proq edi. 1982-1983 o'quv yilida Kaliforniyadagi 29 908 o'quvchi kanton tilini asosiy ona tili sifatida ishlatganligi xabar qilingan. Ushbu talabalarning taxminan 16 000 nafari ingliz tilini cheklangan (LEP) deb aniqlangan. 

2000 yilgi AQSh aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 84 590 kishi "Tayvan xokkien" lahjasida gaplashgan. Hokkien tilida eng ko'p gapiradigan okrug 21,990 (okrug aholisining 0,250%) Los-Anjeles okrugi bo'ldi, undan keyin 5,855 (okrug aholisining 0,222%) Orinj okrugi . Xokkien tilida so'zlashuvchilarning eng yuqori foiziga ega bo'lgan okrug 0,845% (160) Texasning Kalxun okrugi bo'ldi , undan keyin Texasning Fort-Bend okrugi 0,286% (935) va Los-Anjeles okrugi, Kaliforniya. 2005-2009 yillarda to'plangan ma'lumotlarga ko'ra, 76 822 kishi tayvancha hokkien tilida gaplashgan. 

Nyu-York shahrida standart mandarin xitoy tili 2002-yilda xitoy tilida so'zlashuvchilarning atigi o'n foizi orasida ona tili sifatida gapirilgan, ammo ikkinchi darajali dialekt sifatida ishlatilgan va kanton tilini o'z lingua franca sifatida almashtirgan.

Turkum:Xitoy tili
Turkum:Amerika Qo‘shma Shtatlari
Dubayti

"Dubayti"- toʻrtlik, Afgʻonistonning dariyzabn xalqlari ogʻzaki ijodiyotining keng tarqalgan sheʼr turi hisoblanadi. Ular xalq poetik ijodining ajoyib namunalari hisoblanadi. Ushbu toʻrtliklarni turli xil joylarda turlicha aytadilar. Jumladan, ularning"dubaytiho" , "falaki", "sangardi" kabi nomlari mavjud. Bu sheʼr toʻrt misradan iboratdir.
 
Afgʻoniston xalqi folklori va mumtoz adabiyoti tarixi

turkum:she'riyat
turkum:afg'on mumtoz adabiyoti
turkum:afg'on og'zaki ijodi
Odrisamer Despaigne

Odrisamer Despaigne Orue (Meoli, Jon. "Orioles acquire right-hander Odrisamer Despaigne from Padres for minor league pitcher," The Baltimore Sun, Tuesday, February 4, 2016. 1987-yil 4-aprelda tug‘ilgan) – KBO ligasining KT Wiz uchun kubalik professional beysbolchisi. U Beysbol Oliy Ligasida (MLB) San-Diego Padres, Baltimor Orioles, Mayami Marlins, Los-Anjeles Angels va Chicago Whit eSoks jamoalarida o'ynagan.

 Karyerasi 

 Kubadagi karyerasi 
Despaigne Kuba milliy seriyasining Industriales jamoasida o'ynagan va 2007-yilda ligada debyut qilgan. U Kuba milliy beysbol jamoasida o'ynagan va 2013-yilgi Jahon port turniri uchun Yeropada bo'lganida Kubadan qochib ketgan. Despaigne Ispaniyaning qonuniy rezidenti bo'ldi va Meksikaga sayohat qildi.

 San-Diego Padres 
thumb|250x250px|Despaigne 2015-yilda San-Diego Padres 

 Baltimor Orioles 
2016-yil 4-fevralda Despaigne Baltimor Oriolesga kichik ligada Jan Kosmega almashtirildi. Orioles 2016-yil 5-sentyabrda Despaignni tayinladi.

 Mayami Marlins 
Mayami Marlins 2016-yil 15-sentabrda Despaigndan voz kechishini da'vo qildi. U Triple-A New Orleans Baby Cakesga qaytarib yuborildi va 2017-yil 28-iyulda chaqirib olindi.

 Los-Anjeles Angels 
2018-yil 14-avgustda Marlins Despaignni Los-Anjeles Angelsga naqd pul evaziga almashdi. U 17-avgust kuni "Angels" bilan birinchi o'yinni Texas Reynjersga qarshi o'tkazdi. U 2018-yil 5-noyabrda erkin agentlikka saylangan.

 Cincinnati Reds 
2019-yil 7-yanvarda Despaigne Cincinnati Reds bilan kichik liga shartnomasini imzoladi. U 16-may kuni shartnomadan voz kechdi.

 Chicago White Sox 
2019-yil 19-may kuni Despaigne Chicago White Sox bilan kichik liga shartnomasini imzoladi. U jamoadagi ilk uchrashuvini 10-iyun kuni Vashington milliy jamoasiga qarshi o'tkazdi. U jamoa uchun o'yinni 3 ta startda 0–2 hisobida yakunladi. U 2019-yilgi mavsumdan keyin erkin agentlikka saylandi.

 KT Wiz 
2019-yil 10-noyabrda Despaigne KBO ligasining KT Wiz jamoasi bilan bir yillik 900 000 dollarlik shartnoma imzoladi. 2020-yil 16-dekabrda Despaign 2021-yilgi mavsum uchun Wiz bilan yana bir yillik 800 ming dollarlik shartnoma imzoladi U 3.39 ERA va 33 startda 165 zarba bilan 13–10 rekordini joylashtirdi. 2021-yil 30-dekabrda Despaigne 2022-yilgi mavsum uchun Wiz bilan yana 1,35 million dollarlik bir yillik shartnoma imzoladi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1987-yilda tugʻilganlar
Hamidjon Homidiy

Hamidjon Homidiy — (1935-yil, 14-oktyabr, Kosonsoy shahri, 2024-yil 11-yanvar) adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1991), professor (1992).

 Faoliyati 
Toshkent davlat pedagogika universitetini bitirgan (1960). Kosonsoy tumani bosmaxonasida harf teruvchi, kassir (1951—1953), mudir (1954), oʻzbek tilshunosligi kafedrasida oʻqituvchi (1962—1966), oʻzbek adabiyoti kafedrasi dotsenti (1972), mudiri (1985—1992), ilmiy tekshirish institutida katta ilmiy xodim (1998—2002), mudir (2004) boʻlib faoliyat yuritgan.

 Asarlari 
„Barhayot sheʼriy qasr“ (1979), „Navoiy va Firdavsiy“ (1985), „Boqiy boʻston tarovati“" (1986), „Olis-yaqin yulduzlar“ (1990), „Shohnoma“ning shuhrati" (1992), „Qirq besh alloma hikoyati“ (1994), „Mashriqzamin — hikmat boʻstoni“ (1997), „Tasavvuf alolomalari“ (2004), „Nizomiy dilbandlari“ (2015), „Yillar samari“ (2016), „Oʻzbek pedagogikasi antalogiyasi“ (hammuallif 1994) va boshqa ilmiy, ilmiy-ommabop kitoblar, darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari muallifi.

 

Turkum:Adabiyotshunoslar
Turkum:Filologiya fanlari doktorlari
Turkum:Professorlar
Li Baojia

Li Baojia (Chinese 李寶嘉), xushmuomalalik nomi Li Boyuan (1867-1906 PL, p. 547.), badiiy nomi taxallusi (hao) Nanting tingzhang (南亭停長) – Qing sulolasi davridagi xitoy yozuvchisi. U yozuvchi, esseist, ballada muallifi, shoir, xattot, muhr oʻymakorligi bilan shugʻullangan. 

 Tarix 
Li Baojia Shandun shahrida tugʻilgan. Uning ajdodlari vatani hozirgi Chanchjou, Jiangsu shahridagi Vujin edi. PL, p. 547. Li Baojia 1867-yildan 1892-yilgacha boʻlgan bolalik va yoshlik davrida Shandun shahrida yashagan. 1892-yildan keyin u Vujinga ota-onasining qarorgohiga koʻchib oʻtdi. Besh yil davomida u xiucai imperatorlik imtihonida oʻqidi va uni topshirdi. Keyin u juren imtihoniga oʻqidi, ammo oʻta olmadi. U 30 yoshida Vujindan Shanxayga koʻchib oʻtgan, yozuvchi va jurnalist boʻlib ishlagan. PL, p. 548.

Dastlab Li bir nechta jurnallarning bosh yozuvchisi va muharriri boʻlib ishlagan. Ularga Shanxay Shijie Fanxua Bao, Jinan Bao (traditional Chinese Qoʻllanma yoki zavqli kvartallar haqidagi yangiliklar ') va 1903-yilga kelib u Xiuxiang Xiaoshuo (繡像小說 Shanxay matbuoti, oʻsha paytdagi shaharning eng yirik nashriyoti. PL, p. 548.

 Yozish uslubi 
Indiana anʼanaviy xitoy adabiyoti yozuvi Li Baojia davrida uning yozuvlari mashhur boʻlgan va oxirgi Qing sulolasining „ijtimoiy va siyosiy muhitiga mos kelgan“ deb yozgan. PL, p. 548. Li Baojia klassik taʼlim olmagan tomoshabinlar uchun romanlar yozgan va u oʻz asarlarida kundalik xalq nutqidan foydalangan. Doleželová-Velingerová, p. 724. Indiana anʼanaviy xitoy adabiyoti sherigining 1-qismida taʼkidlanishicha, baʼzi odamlar uning yozuvlarini „satirik va boʻrttirilgan“ deb taʼriflashgan. 

 

Turkum:1867-yilda tugʻilganlar
Turkum:1906-yilda vafot etganlar
Pokistonning islom hamkorlik tashkiloti bilan munosabatlari

'''Pokistonning Islom hamkorlik tashkiloti bilan munosabatlari
Islom konferensiyasi tashkiloti (IKT) 1969 yilda tashkil topgan. Shtab-kvartirasi Jidda (Saudiya Arabistona)da. Unda 55 musulmon mamlakati ishtirok etadi. 2010 yilda ushbu tashkilot Islom hamkorlik tashkiloti deb nomlandi. XX asrning 80-yillari davomi – 90-yillar boshlarida afg‘on muammosi Pokistonning IKTdagi faoliyati markazida bo‘ldi; Pokiston BMTdagi chiqishlaridagi kabi, bu tashkilotda ham Falastin arablarining o‘z davlatini tuzishga bo‘lgan ajralmas huquqini amalga oshirishdagi kurashini, Isroil tomonidan bosib olingan arab hududlarini ozod qilish va boshqa masalalarni yoqlab chiqdi.1994-yilning sentyabrda Islomobodda IKTning favqulodda sessiyasi chaqirildi. Unda asosiy e’tibor Bosniya-Gersegovinadagi vaziyatga va musulmon mamlakatlari manfaatlariga taalluqli boshqa dolzarb xalqaro muammolarga xal etishga e'tibor qaratildi. 1997- yilning martida Islomobodda IKTning “Islom davlatlarining 21 asrga kirib borishiga tayyorgarligi” shiori ostidagi navbatdan tashqari sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Sessiya majlisida boshqa hujjatlar qatori, xususan Pokiston hukumatining Kashmir muammosini hal etishdagi harakatini qo‘llab-quvvatlash masalasi ham belgilab qo‘yilgan, Jammu va Kashmir bo‘yicha Dekloratsiya qabul qilindi.

; Abdullayev.N ,Abdullayev.A 
Pokiston tarixi kitobidan.
1957-yilgi Abant zilzilasi

1957-yildagi Abant zilzilasi – Turkiyada sodir boʻlgan zilzila. 1957-yil 26-may ertalab soat 8:33 da roʻy bergan. Zilzila oqibatida 52 kishi halok boʻlgan, 101 kishi esa jarohat olgan. 5 ming uy buzilgan.

 Yana qarang 
 Turkiyadagi zilzilalar roʻyxati

 

Turkum:Zilzilalar
Yuqumli mollyusk

YUQUMLI MOLLYUSK (molluscum contagiosum) -asosan bogʻcha va kichik maktab yoshidagi bolalarda uchraydigan degenerativ va sitoliz holatlari bilan kechadigan virusli kasallik.

 Etiologiyasi va patogenezi. 
Kasallik qoʻzgʻatuvchisi (Molluscovirus hominis) filtrlanivchi, DNK li virus boʻlib, aksariyat bogʻcha, kichik maktab yoshidagi bolalarda (1-7 yosh) kasallik chaqiradi. Ularga kasallik toʻgʻridan-toʻgʻri virus tashuvchidan yoki umumiy sochiq, vanna, idish-tovoq, oʻyinchoq va boshqa narsalardan yuqishi mumkin. Ayrim holatlarda kasallik bolalar muassasasida epidemik tarqalib ketishi mumkin. Kattalarga virus maishiy-kontakt yoʻli bilan birgalikda jinsiy aloqa yoʻli orqali yuqadi. Shu sababli yuqumli mollyusk jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasallilkar guruhiga kiradi.

 Klinikasi. 
 Kasallikning inkubatsion davri 2-3 haftadan bir necha oygacha davom etadi. Shundan soʻng sogʻlom teri yuzasida mayda (1–2 mm), asta-sekin kattalashadigan, chegaralari aniq, yaltiroq, oqish marvarid rangli, markazi kindiksimon botiqchali, zich-elastik konsistensiyaga ega tugunchalar paydo boʻladi. Ular yuz, koʻz atrofi, boʻyin, koʻkrak, qoʻl panchasi, qorin sohasi, jinsiy aʼzolar terisida uchraydi. Kasallik toshmalari subyektiv hissiyotlarsiz kechadi. Tugunchalarni yon tomonlaridan siqib koʻrilganda, markazidagi botiqchadan boʻtqasimon massa chiqadi. Bu massa muguzlangan epiteli hujayralaridan iborat.

 Kilinik : 
 Koʻp sonli,
 Mayda toshmali,
 Ingichka asosli (oyoqchali),
 Gigant toshmali.

 Diagnostikasi: 
 Yuqumli mollyuskni boshqa turdagi toshma elementlaridan ajratib turuvchi belgi-siqib koʻrilganda, markazidagi botiqchadan boʻtqasimon massa chiqishi va mikroskopda koʻrilganda, katta, oval protoplazmasida kiritmalari bor hujayralar (mollyusk tanachalari) topilishidir.

 Davosi: 
Tugunchalar pinset bilan siqib tashlanadi yoki oʻtkir uchli Folkman qoshiqchasi bilan qirib olinadi, diatermokoagulyatsiya, kriodestruksiya usullari qoʻllanadi. Oʻrni 2-5% li yodning spirtli eritmasi bilan artiladi va yuzasiga virusga qarshi (bonafton, oksalin, gossipol, tebrofen, interferon) malhamlar surtiladi. Ikkilamchi infeksiya bilan asoratlangan hollarda antibiotikli malhamlar (tetraksiklin, sintomitsin, eritromitsin) ishlatiladi.
 
Adham Voisov. „Teri va tanosil kasalliklari“ 2004-yil
Akasha

Akasha- hind taʼlimoti. Svami Vivekananda taʼlimotida olamdagi barcha narsalar kelib chiqadigan dastlabki materiya.
Yengil atletika bo'yicha Xitoy chempionati

Yengil atletika boʻyicha Xitoy chempionati  – Xitoy Xalq Respublikasi uchun milliy chempionat boʻlib xizmat qiladigan yengil atletika musobaqasi. U Xitoyning engil atletika sporti milliy boshqaruv organi boʻlgan Xitoy Atletika Assotsiatsiyasi tomonidan tashkil etilgan. Athletics . Chinese Athletic Association. Retrieved on 2016-04-06. Ushbu tadbir birinchi marta 1910-yilda erkaklar oʻrtasidagi yagona chempionat sifatida tashkil etilgan va ayollar chempionati tadbirlari 1959-yilda joriy etilgan – qariyb oʻttiz yil oldin ayollar ishtirok etgan Xitoy milliy oʻyinlaridan ancha kechroq boʻlgan. Chinese Championships. GBR Athletics. Retrieved on 2016-04-06.

Bu Xitoyning yengil atletika sportchilari uchun eng yuqori darajadagi milliy tadbirdir, har toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladigan Milliy oʻyinlardagi engil atletika musobaqasi bundan mustasno. Milliy musobaqa Olimpiada dasturida mavjud boʻlgan yengil atletika musobaqalarining toʻliq toʻplamini oʻz ichiga oladi. Marafon va poyga yurish tadbirlari odatda alohida vaqtlarda oʻtkaziladi, lekin oʻtmishda asosiy yengil atletika musobaqasiga kiritilgan. Baʼzan erkaklar va ayollar chempionatlari diskret ravishda oʻtkaziladi. Jalava, Mirko (2005-06-22). Chinese Championships conclude in hot weather – Final Day. IAAF. Retrieved on 2016-04-06. Tadbir odatda uch-toʻrt kun davom etadi va iyun yoki iyul oylarida global ochiq atletika mavsumi boshlanishiga yaqin yoki sentyabr yoki oktyabr oylarida oʻtkaziladi.

 

Turkum:Yengil atletika boʻyicha musobaqalar
Turkum:Xitoy
Antroposentrizm

Antroposentrizm- voqea-hodisa toʻgʻrisidagi atama. (Yunon. anthropos — inson, sentron—maricaz).
Bu tasavvurga koʻra,
inson-koinot markazi
bo‘lib, olamdagi barcha
voqea-hodisalar oʻzgarishning tub maqsadidir.
Ulugʻbek Dolimov

Ulugʻbek Dolimov — (1939-yil, 5-noyabr, Toshkent shahri) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1971), dotsent, pedagogika fanlari doktori (2008).

 Faoliyati 
Toshkent davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) oʻzbek filologiyasi fakultetini bitirgan (1962). Andijon viloyatidagi 20-maktab internatida oʻqituvchi (1963—1965), pedagogika bilim yurtida oʻqituvchi (1965—1970), universitetning oʻzbek filologiyasi fakulteti oʻzbek adabiyoti kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi (1970), oʻzbek mumtoz adabiyoti, oʻzbek tili va adabiyoti oʻqitish metodikasi kafedralari dotsenti (1980), tayyorlov boʻlimi qoshidagi gumanitar fanlar kafedrasi mudiri (1989—1993), milliy uygʻonish davri oʻzbek adabiyoti kafedrasi dotsenti (1993-yildan).

 Asarlari 
Ulugʻbek Dolimovning „Maʼrifat dargʻalari“ (1990), „Isʼhoqxon Ibrat“ (1994), „Turkiston jadid maktablari“ (2006), „Milliy uygʻonish pedagogikasi“ (2012), „Ahli irfon“ (2015) kitoblari chop etilgan.
Xitoy-Shimoliy Koreya chegarasi

Xitoy-Shimoliy Koreya chegarasi Xitoy Xalq Respublikasi (XXR) va Koreya Xalq Demokratik Respublikasini (KXDR) ajratib turuvchi xalqaro chegaradir. U 1,352km (840m) g'arbda Koreya ko'rfazidagi Yalu daryosida joylashgan.

 Geografiya 
thumb| Dandongni Shimoliy Koreya bilan bog'laydigan Xitoy-Koreya do'stlik ko'prigi (o'ngda).
Gʻarbdan sharqqa tomon Yalu daryosi, Paektu togʻi va Tumen daryosi ikki davlatni ajratib turadi.

Dandong, Xitoyning Liaoning provinsiyasida, Yalu daryosi deltasi chegarasidagi eng katta shahar. Daryoning narigi tomonida Shimoliy Koreyaning Shimoliy Pyongan viloyatidagi Sinuiju shahri joylashgan. Ikki shahar Amnok daryosi deltasida chegaraning g'arbiy uchida, Sariq dengiz yaqinida joylashgan. Ularning qirg'oqlari bir-biriga qarama-qarshi va Xitoy-Koreya do'stlik ko'prigi bilan bog'langan.

Amnok daryosida 205 ta orol bor. 1962-yilda Shimoliy Koreya va Xitoy o‘rtasida tuzilgan chegara shartnomasi orollarni har bir orolda qaysi etnik guruh yashashiga ko‘ra ikkiga bo‘ldi. Shimoliy Koreya 127 va Xitoy 78 taga ega. Bo'linish mezonlariga ko'ra, Xvanggumpyong oroli kabi ba'zi orollar daryoning Xitoy tomonida bo'lishiga qaramay, Shimoliy Koreyaga tegishli. 

Amnok daryosining manbai Paektu tog'idagi Jannat ko'li bo'lib, u Koreya va Manchu xalqlarining tug'ilgan joyi hisoblanadi. Bu ko'l chegaraning sharqiy qismini tashkil etuvchi Tumen daryosining manbai hamdir.

 Tarix 
Tarixiy jihatdan chegara hududlari Xitoy va Koreyaning ketma-ket siyosatlari tomonidan tortishib kelgan, ammo Yalu-Tumen daryolaridan foydalanadigan hozirgi chegara 15-asr o'rtalarida mavjud bo'lgan ko'rinadi. Xitoyning Manchu (Qing) sulolasi shimoli-sharqiy Xitoy (Manchuriya) ustidan nazoratni mustahkamlashga va Joson Koreya ustidan noaniq "irmoq" boshqaruvini o'rnatishga muvaffaq bo'ldi. 1712-yilda Xitoy imperatori Kangxi va Joson qiroli Sukjong Paektu tog'idagi Yalu-Tumen bosh suvlari yaqinidagi chegara chizig'ini tahlil qilish uchun chegara missiyasiga ruxsat berishdi. Ushbu uchastkada chegara chizig'ini ko'rsatuvchi ustun o'rnatildi va chegara bo'ylab qurolsizlantirilgan neytral zona o'rnatildi. 1875-yilda Xitoy Rossiyaning sharqda mavjudligidan qo'rqib, uning neytral zonasini egalladi. 1885–1887 yillarda Xitoy-Koreya chegara guruhi Paektu tog‘i hududini o‘rganib chiqdi, biroq ustunning ko‘chirilgan-ko‘chirilganligi borasida tortishuvlar bor edi va ikki tomon bir necha bosh oqimlardan qaysi biri chegarani tashkil etishi haqida aniq kelisha olmadi. 1889 yilda xitoyliklar bu hududda bir tomonlama chegarani belgilab, uni bir qator postlar bilan belgiladilar, ammo keyinchalik ular koreyslar tomonidan yo'q qilindi. Koreya, shuningdek, Tumen shimolidagi koreyslar yashaydigan yerlarga da'vo qildi. 

Turkum:Xitoy chegaralari
Turkum:Xalqaro chegaralar
Atman

Atman- kategoriya. Upanishadlarda ruh kategoriyasi bo‘lib, hamma narsa ichiga kira
oluvchi sub’yektiv
voqelik sifetida o‘zini
namoyon etadi: u -
"katta ham emas, kichik
ham emas, tanasiz va
qoansiz, soyasiz va
qorongʻiliksiz, shamolsiz va efirsi, issiz va
taʼmsiz, koʻzsiz va
quloqsiz, ovozsiz va
aqlsiz uning ’’oldida
ham, ketida ham yoki
ichida ham hech narsa
yo‘q.
Sayid Hasan Gʻaznaviy

Hasan Gʻaznaviy (toʻliq ismi: Ashrafiddin Abu Muhammad Hasan bin Muhammad Husayniy Gʻaznaviy (535-565)) Ashraf nomi bilan mashhur va Hasan familiyasi bilan hijriy 6-asr shoiri va voizi hisoblanadi. Ashrafiddin umrining asosiy qismini Gʻaznaviylar shoh Baxromshoh xizmatlarida boʻladidi, shuningdek, saljuqiylar sultoni Sanjar xizmatida ham bir qancha muddat oʻtkazdi. U koʻpgina sheʼriy janrda tajriba oʻtkazgan va Sanoiyning zamondoshlaridan biri hisoblanadi. Uning devonida 83 gʻazal va toʻrt mingga yaqin bayt mavjud. Gʻaznaviy hijriy 565 yilda. Toʻsatdan kasallikdan Ozodvor qishlogʻida vafot etgan va hozirda qabri ham oʻsha yerda joylashgan.
right|thumb| Sayid Hasan Gʻaznaviy maqbarasi
 

 
https://ganjoor.net/hasan

 Pars diyorining zodagonlari Hasan Gʻaznaviyning tarjimai holi
 Ashrafuddin Seyyid Hasan Gʻaznaviy, Aftob
 Dehxoda lugʻati: Hasan Gʻaznaviy, soʻz topuvchi
Turkum:1140-yilda tugʻilganlar
Turkum:1160-yilda vafot etganlar
Turkum:Gʻaznaviylar davlati shoirlari
Al-Nabig'a

Al-Nabiyg'a- haqiqiy ismi Ziyod ibn Muoviya ( tax.535-604 ) islomgacha boʻlgan davrning soʻnggi arab shoirlaridan biri edi. "Al-Nabig'a" arabchada " daho yoki aqlli " degan ma'noni anglatadi.

Shoirning qabilasi Banu Dubyan nomi bilan tanilgan bo'lib, Makka yaqinidagi joylarga qarashli boʻlgan, lekin ushbu qabila ko'p vaqtlarini Hiro va Gʻasson kabi joylarda oʻtkazishar edilar. Hiro avval Mundhir III, keyin esa 562 yilda uning vorisi No'mon lll tomonidan boshqarilgan.

G‘asson saroyida musofir bo‘lgandan so‘ng, u No‘mon III qo‘l ostida boʻlgan Hiroga qaytib keladi.Lekin qirolicha haqida yozgan she'rlari tufayli u G'assonga ketishga majbur bo'ladi. Besh yil o'tib Nu'mon vafot etadi va Al-Nabiyg'a qabilasi bilan qaytib keladi. 

Uning vafot etgan sanasi haligacha noma'lum, ammo islomdan oldin boʻlgan deya taxminlar bor. Uning she'rlarining bosh mavzusi maqtov va kinoyalardan iborat bo‘lib, Hiro va G‘asson, Banu Abs va Banu Zubyan nizosiga bag‘ishlangan. U islom davrigacha boʻlgan oltita mashhur shoirlardan biri hisoblanib, ularning sheʼrlari islomning II asr oʻrtalariga qadar toʻplangan va arab sheʼriyatining meʼyori hisoblangan; ba'zi yozuvchilar uni oltita shoirning birinchisi deb hisoblashadi. Bu shoirlar dostonlarga qiyoslashga arzigulik uzun she'rlar yozganlar, chunki ular Ka'ba devorlariga hamma hayratga tushishi va o'qishi uchun osilganidan beri Mu'allaqat deb nomlanadi.

Uning she’rlari Vilgelm Ahlvard tomonidan “Olti qadimiy arab shoiri devonlari” da va alohida X. Derenburg tomonidan tahrir qilingan. 

 Manbaalar 
1.Thatche, Griffithes Wheeler(1991). 

"Nabiyg'a Dhuyani".Encyclopeadia Britannica.

vol.19(11th ed.) Cambridge University Press.p:147
Turkum:604-yilda vafot etganlar
Turkum:535-yilda tugʻilganlar
Turkum:Al-Nabiyg'a
Abhijit Banerji

Abhijit Vinayak Banerji 1961-yil 21-fevralda tugʻilgan- Hindistonda tugʻilgan amerikalik iqtisodchi, hozirda Massachusets texnologiya institutida Ford jamgʻarmasi xalqaro iqtisod professori. Banerji 2019-yilgi Iqtisodiyot fanlari boʻyicha Nobel Memorial mukofotini Ester Duflo va Maykl Kremer bilan „Global qashshoqlikni yumshatishdagi eksperimental yondashuvi uchun“ qoʻlga kiritdi.

 Erta hayot va taʼlim 
Abhijit Banerji Mumbayda bengal otasi va marati onasidan tugʻilgan . Uning otasi Dipak Banerji Kalkuttadagi Prezidentlik kollejida iqtisod professori va onasi Nirmala Banerji (nami Patankar), Kalkuttadagi Ijtimoiy fanlarni oʻrganish markazida iqtisod professori boʻlgan. Uning otasi Dipak Banerji London Iqtisodiyot maktabida iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.

U maktab taʼlimini Kalkuttadagi mashhur taʼlim muassasasi South Point High Schoolda olgan . Maktabdan soʻng u Prezidentlik kollejiga, oʻsha paytda Kalkutta universitetiga qarashli kollejga va hozirda avtonom universitetga oʻqishga kirdi va u yerda 1981-yilda iqtisod boʻyicha bakalavr (H) darajasini tamomladi. Javoharlal Neru universiteti (JNU), 1983-yil, Dehli. JNUda oʻqiyotganda, talabalar gʻalayon qilganidan soʻng namoyish paytida hibsga olinib, Tixar qamoqxonasida qamoqqa olingan. Universitetning oʻsha paytdagi prorektori PN Srivastava. U garov evaziga qoʻyib yuborilgan va keyinchalik talabalarga nisbatan ayblovlar olib tashlangan. Keyinchalik u 1988-yilda Garvard universitetida PhD darajasini oldi. Doktorlik dissertatsiyasining mavzusi „Axborot iqtisodiyoti insholari“ edi.

 Shaxsiy hayoti 
Abhijit Banerji MITda adabiyot oʻqituvchisi doktor Arundhati Tuli Banerjiga uylangan. Abhijit va Arundhati birga bitta oʻgʻil koʻrishgan va keyin ajrashishgan. Ularning 1991-yilda tugʻilgan oʻgʻli 2016-yilda baxtsiz hodisada vafot etgan .

2015-yilda Banerji oʻzining tadqiqotchisi, MIT professori Ester Dufloga uylandi; ularning ikki farzandi bor. Banerji 1999-yilda MITda Dufloning iqtisod fanlari doktori dissertatsiyasining qoʻshma rahbari edi. Duflo, shuningdek, MITda qashshoqlikni yumshatish va rivojlanish iqtisodiyoti professori.

 Mukofotlari 
Abhijit Banerji 2019-yilda ikki tadqiqotchi Ester Duflo va Maykl Kremer bilan birgalikda „Global qashshoqlikni yumshatishdagi eksperimental yondashuvi uchun“ Iqtisodiyot fanlari boʻyicha Nobel Memorial mukofotiga sazovor boʻldi .

U Kalkutta universiteti tomonidan 2020-yil yanvar oyida doktori (Honoris Causa) unvoniga sazovor boʻlgan.

Abhijit Banerji va Ester Duflo 2022-yil sentabr oyida Amerika yutuqlari akademiyasining Oltin plastinka mukofotini oldilar.

 
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abhijit_Banerjee

Turkum:Shaxsiyatlar
Turkum:Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Turkum:Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Vahob Rahmonov

Vahob Rahmonov — (1940, Tojikiston) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1968), dotsent.

Vahob Rahmonov 1940-yil 12-aprelda Tojikistonning Xoʻjand tumani Yova qishlogʻida tugʻilgan. Xoʻjand pedagogika institutini tugatgan (1963).

 Faoliyati 
Xoʻjand pedagogika institutida oʻqituvchi (1963—1976), Samarqand davlat universiteti aspiranti (1965—1968), Oʻzbekiston pedagogika fanlari ilmiy tadqiqot institutida katta ilmiy xodim (1977—1986) va Guliston davlat universiteti dotsenti (1986—2004).

 Asarlari 
Uning „Sheʼr sanʼatlari“ (1972, 2001), „Oʻzbek klassik adabiyoti asarlari uchun qisqacha lugʻat“ (1983), „Badiiy sanʼat jozibasi“ (hammuallif, 2005) kabi asarlari chop etilgan.

 Mukofotlari 
Xalqaro Bobur mukofoti (2008), „Mehnat shuhrati“ ordeni (2025) sovrindori.

 

Turkum:Xalqaro Bobur mukofoti sohiblari
Turkum:Oʻzbekiston adabiyotshunoslari
Tang sulolasining maqbaralari

thumb|Ikki sancai -glazed otlar va kuyov, c. 728, general Lyu Tingxun qabridan
thumb|Polo o'ynayotgan ayol bo'yalgan
Tan sulolasi qabr figuralari - Xitoyning Tang sulolasi davrida (618–906) qabrlarga qoʻyish uchun qabr buyumlari sifatida yasalgan odamlar va hayvonlarning sopol hakalchalari. Taqdim etilgan raqamlar marhumning keyingi hayotda xizmati uchun mavjud bo'ladi, degan ishonch bor edi.Michaelson, 24, 43–44 Shakllar qoliplangan sopol idishlardan yasalgan bo'lib, ranglar odatda qo'shiladi, lekin ko'pincha butun rasm bo'ylab emas yoki tabiiy joylarda. Bo'yoq bo'yoqda bo'lsa, u ko'pincha saqlanib qolmagan, lekin ko'p hollarda u sancai ("uch rangli") keramik sirda bo'lgan, bu odatda yaxshi saqlanib qolgan.

Xitoy tilida mingqui deb ataladigan figuralar ko'pincha xizmatkorlar, askarlar (erkak qabrlarida) va raqqosalar va musiqachilar kabi xizmatchilar edi. Oliy martabali kishilar dafn etilganda askarlar va amaldorlar ham bo'lishi mumkin. Hayvonlar ko'pincha otlardir, ammo qalin soqollari va sochlari va yuz xususiyatlari bilan ajralib turadigan Baqtriya tuyalari va ularning Markaziy Osiyo haydovchilarining hayratlanarli soni bor. Tasvirlar Xitoy san'atida misli ko'rilmagan darajada va raqamlar arxeologlarga Tang ostidagi hayot haqida juda ko'p foydali ma'lumotlarni beradi.Vainker, 80; Medley, 80 Shuningdek, xayoliy yirtqich hayvon "yer ruhlari" va qo'rqinchli Lokapala (yoki Tyan Vang ) figuralari ham mavjud bo'lib, ular odatda juft bo'lib, ruhlar va odamlarning hujumlarini qaytarish uchun qabr qo'riqchilari sifatida ishlaydi.Vainker, 78–79; Tang, 46–63 Xitoy burjidagi o'n ikkita xayoliy hayvonlarning to'plamlari ham topilgan.

Raqamlar Xitoy qabr hay oldingi haykallai an'analarining rivojlanishini ifodalaydi Colburn Clydesdale va Tangda ishlab chiqilgan sirlangan haykalchalar Shimoliy Xitoyda, asosan poytaxtlar atrofidagi hududlarda cheklangan.Howard, 133 Ular 755-yildan boshlab, An Lushan qoʻzgʻoloni boshlanganda “deyarli yoʻq boʻlib ketishadi” Medley, 26, ehtimol, bu Xenan va Xebeydagi pechlarga taʼsir qilgan boʻlsa ham, ularning elita mijozlari boʻlgan.Vainker, 81 Keyinchalik kamaygan an'ana Minggacha davom etdi. Shakllarda sancai oynalaridan foydalanish yuqori sinflar uchun cheklangan edi Vainker, 78 va ishlab chiqarish imperator byurokratiyasi tomonidan nazorat qilingan McGregor, ammo imperator oilasi a'zolarining bir dafn marosimida yuzlab raqamlar bo'lishi mumkin edi.Watson (1973), 136–137
Namsan minorasi

Seul minorasi rasman YTN Seul minorasi va odatda Namsan minorasi yoki Seul minorasi sifatida tanilgan , Janubiy Koreyaning Seul markazidagi Nam togʻida joylashgan aloqa va kuzatuv minorasi . 236 metr (774 fut) balandlikdagi minora Seuldagi ikkinchi eng baland nuqtadir.

1969-yilda qurilgan Seul minorasi Janubiy Koreyaning birinchi umumiy radio to'lqin minorasi bo'lib, Seulda televideniye va radioeshittirishni ta'minlaydi.Hozirda minora KBS , MBC va SBS kabi Koreya ommaviy axborot vositalari uchun signallarni uzatadi .

 Tarixi 
1969-yilda taxminan 2,5 million AQSh dollari qiymatida qurilgan Seul minorasi 1971-yil 3-dekabrda qurib bitkazildi, u Jangjongryul meʼmorlari tomonidan loyihalashtirilgan boʻlsa-da, oʻsha paytda inshootning ichki qismi jihozlanmagan edi. Seul minorasi 1980-yil oktyabr oyida ommaga ochildi. Oʻshandan beri minora Seulning diqqatga sazovor joyi boʻlib kelgan. Minora balandligi tubida 236,7 m (777 fut) dan dengiz sathidan 479,7 m (1574 fut) gacha. Seul minorasining nomi 2005-yilda Seul minorasiga o'zgartirildi, "N" "yangi", "Namsan" , "tabiat" degan ma'noni anglatadi. Minorani ta'mirlash va qayta qurish uchun taxminan 15 milliard KRW sarflandi.

Seul minorasining asl egasi CJ Corporation bilan birlashganda , u N Seul minorasi (rasmiy nomi CJ Seoul Tower) deb o'zgartirildi. YTN uni 1999-yilda CJ korporatsiyasidan sotib oldi va nomini YTN Seoul Towerga o'zgartirdi. U Namsan minorasi yoki Seul minorasi sifatida ham tanilgan. Bu, shuningdek, KBS, MBC, SBS TV, FM, PBC, TBS, CBS va BBS FM uzatish antennalarini o'z ichiga olgan Koreyaning birinchi umumiy radio to'lqin minorasidir.

Seul minorasi Changdeokgung saroyi bilan birgalikda global sayohat boʻyicha ekspert baholashlari va oʻquvchilarning xohish-istaklari soʻrovlari asosida Lonely Planet ’s Ultimate Travel roʻyxatida dunyodagi eng yaxshi 500 sayyohlik yoʻnalishlaridan biri sifatida tanlandi .
1935-yilgi Digor zilzilasi

1935-yilgi Digor zilzilasi – Turkiyada sodir boʻlgan zilzila. 1935-yilning 1-mayida roʻy boʻlgan. Zilzila oqibatida taxminan 540 kishi oʻlgan.

 

Turkum:Zilzilalar
Qomus ar-Rijol (kitob)

Qamus al-rijol — islomiy kitob bo'lib, arab tilida; Eronlik oʻn ikki shia olimi Muhammad-Toqi Shoushtariy tomonidan 12 jildda yozilgan. Mualliflik davri 1936 yilda boshlangan. “Qomus ar-rijol” “Tanghihol-mag‘al ” kitobiga (Abdulloh Mamag‘oniy yozgan) tanqid sifatida yozilgan. Yozuvchining ta’kidlashicha, “Tanqihol-maqal” kitobidagi xatolarni o‘zi olib tashlagan. 

Mazkur kitob 1999 yilda " Markaze Nashre-Ketab, Mo'aseseye Nashre-Eslami "tomonidan nashr etilgan. Kitob muallifi XIV qamariy asr Elme-Rejal (Biografik baholash) olimlaridan biri bo'lgan Muhammad-Toqi Shoushtariydir. Shoushtariy kitobini “ Tashih tanqih al-mag’al ” deb nomlashni niyat qilgan; lekin doʻstlari va qarindoshlarining taklifi bilan kitobining nomini “Qomus-ar-Rijol” deya tanlaydi. 

 Boshqa ismlar 
Qomus ar-Rijol Ogʻa Bozor Tehroniy tomonidan “Taʼliaqat-tanqih al-Maqal ya'ni "Maqolani qayta koʻrib chiqish sharhi” va shuningdek, “Havoshi Tanqih al-Maqal ya'ni "Maqolani qayta ko'rib chiqish chegaralari" kabi nomlari ham mavjud.

 Yana qarang 

 Muhammad-Taqi Shoushtariy
 Rijol al-Kashshi

 Manbaalar 

Turkum:Rijallar kitobi
Turkum:Islomiy kitob
Turkum:Islom haqidagi kitob