Vivian Cheruiyot

Vivian Jepkemoi Cheruiyot (tug‘ilgan 1983-yil 11-sentabr) — keniyalik uzoq masofaga yuguruvchi. U 2000, 2008, 2012 va 2016-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida Keniyani himoya qilgan, 2012-yil London Olimpiadasida 5000 metrda kumush va 10 000 metrda bronza medalini, 2016-yil Rio Olimpiadasida esa 5000 metrda oltin va 10 000 metrda kumush medalni qo‘lga kiritgan, bunda 5000 metrda yangi Olimpiya rekordi o‘rnatgan. Cheruiyot 2007-yilgi Jahon chempionatida 5000 metrda kumush medal sohibasi bo‘lgan va 2009-yilgi musobaqada shu masofada jahon chempioni bo‘lgan, bu yutuqni 2011-yilda ham takrorlab, o‘sha yili 10 000 metrda ham g‘olib chiqqan. 2015-yilgi Jahon chempionatida esa 10 000 metrda oltin medal qo‘lga kiritgan. 2010-yilgi Jahon yopiq inshootlardagi chempionatida 3000 metrda kumush medal olgach, Cheruiyot shu yili bir nechta ochiq maydon 5000 metr musobaqalarida g‘olib bo‘lgan, jumladan Hamdo‘stlik o‘yinlari, Afrika chempionati va Qit’alar kubogi chempioni bo‘lgan, shuningdek, Diamond Ligasi chempionligini qo‘lga kiritgan.

U uch karra Diamond Ligasi chempioni bo‘lib, 2011 va 2012-yilgi mavsumlarda ham g‘olib bo‘lgan. U 2000 metr va 10 000 metrda Keniyaning rekordchisi. 2012-yilda Cheruiyot “Yilning eng yaxshi sportchisi” nominatsiyasida Laureus mukofotiga sazovor bo‘lgan. Uning laqabi “cho‘ntak raketasi”.

Karyerasi
Vivian Cheruiyot murabbiyi Rikky Simms hisoblanadiThe Standard, 28 January 2007:. U Rift vodiysi provinsiyasidagi Keyyo yaqinida tug‘ilgan bo‘lib, shu qishloqdan yana bir ayol yuguruvchi Elis Timbilili ham chiqqanDaily Nation, 11 August 1999: No changes expected in squad.

Uning yirik muvaffaqiyatlari 1999-yilda boshlandi: o‘n besh yoshida u Jahon kross mamlakatlar bo‘yicha chempionatida yoshlar o‘rtasida kumush medalni qo‘lga kiritdi. Jahon o‘smirlar chempionatida 3000 metrda bronza medal oldi. Cheruiyot 1999-yilgi Butun Afrika o‘yinlariga chaqirilib, 5000 metrda bronza medal oldi. 2000-yilgi Jahon kross mamlakatlar bo‘yicha chempionatida yoshlar o‘rtasida chempion bo‘ldi. Cheruiyot 2000-yilgi Olimpiya o‘yinlariga tanlab olindi va 5000 metr saralash bosqichlarida shaxsiy rekordlarini yangilab, finalga chiqdi. Finalda esa ancha sekin yugurib, oxirgi bo‘lib marraga yetib keldiAthletics at the 2000 Sydney Summer Games: Women's 5,000 metres. Sports-Reference. Retrieved 27 November 2010..

Cheruiyot 2007-yilgi Jahon chempionatining 5000 metr finalida 14:58.50 natija bilan kumush medal oldi, g‘olib Meseret Defardan 0,59 soniya ortda qoldi.

2009-yil boshida u Birmingemda 3000 metrda 8:30.53 vaqt bilan Keniyaning yopiq inshootlar rekordini yangiladi va Puerto-Rikodagi “World's Best 10K” musobaqasida g‘olib chiqdi. May oyida u Manchester shahrida o‘tkazilgan 10 km poygasida birinchi bo‘ldi. 2009-yilgi Jahon chempionatida 5000 metrda 14:58.33 natija bilan oltin medal oldi. Mavsumni 3000 metrda kumush va 5000 metrda bronza bilan yakunladi. 2009-yil San Silvestre Vallecana poygasida ham g‘olib bo‘ldi.

2010-yilda “World's Best 10K” musobaqasida unvonini saqlab qoldi. Jahon yopiq inshootlardagi chempionatida 3000 metrda kumush medal, Afrika chempionatida esa oltin medal qo‘lga kiritdi. Diamond Ligada bir nechta g‘alabalar qozonib, umumiy hisobda chempion bo‘ldiTyson Gay wraps up Diamond League title in Brussels. BBC Sport (27 August 2010). Retrieved 27 November 2010.. Qit’alar kubogida Afrika nomidan qatnashib, oltin medal oldiRamsak, Bob (5 September 2010). EVENT Report – Women's 5000 Metres . IAAF. Retrieved on 27 November 2010.. Hamdo‘stlik o‘yinlarida ham oltin medal sohibasi bo‘ldi. Keniyaga qaytgach, Tuskys kross mamlakatlar bo‘yicha musobaqasida 8 km masofada g‘alaba qozondi. Yilni BOclassic 5 km poygasidagi g‘alaba bilan yakunladi.

2011-yilda Jahon kross mamlakatlar bo‘yicha chempionatiga tayyorgarlik jarayonida bir nechta musobaqalarda qatnashib, Ispaniyada bo‘lib o‘tgan “Cross de Itálica”da g‘olib bo‘ldi. Keniyadagi milliy chempionatda ikkinchi o‘rin olib, jamoaga kirdi. Jahon chempionatida so‘nggi aylanishda raqiblarini ortda qoldirib, oltin medal va ayollar jamoaviy g‘alabasiga erishdi.

2012-yilda “World's Best 10K”da g‘olib chiqdi va yo‘lda eng yaxshi natijasini 30:47 daqiqaga yaxshiladi. Diamond Liga bosqichlarida Meseret Defarni ortda qoldirib g‘alabalar qozondi. Keniyada o‘tkazilgan 10 000 metr saralashida g‘olib chiqib, Olimpiadaga yo‘llanma oldi. Olimpiadada 5000 metrda kumush va 10 000 metrda bronza medal oldi.

2018-yilda u London marafonida 2:18:31 natija bilan g‘olib bo‘ldi.

Shu yili Nyu-York marafonida esa 2:26:02 vaqt bilan ikkinchi bo‘ldi, g‘olib Meri Keytani 2:22:48 bilan marraga yetib kelgan bo‘lsa, Shalane Flanaganni 20 soniyaga ortda qoldirdi.

Yutuqlar
thumb|upright=1.2|Vivian Cheruiyot 2011-yilda Janubiy Koreyaning Degu shahrida bo‘lib o‘tgan Yengil atletika bo‘yicha jahon chempionatida 10 000 metrga yugurishda qatnashmoqda.
thumb|upright=1.2|left|Cheruiyot Deguda 10 000 metrga yugurishdagi g‘alabasini nishonlamoqda. U olti kun o‘tib 5000 metr finalida ham g‘olib bo‘ldi.
thumb|upright=1.2|Vivian Cheruiyot (o‘ngda) va Hellen Obiri (chapda), 5000 metrda 1–2 o‘rinlarni egallab, 2016-yil Rio Olimpiadasidagi muvaffaqiyatlarini nishonlamoqda.

Barcha ma’lumotlar World Athletics profilidan olingan.

Shaxsiy rekordlari

 Tur Masofa Vaqt (m:s) Joy Sana IzohStadion1500 metr 4:06.6h Nayrobi, Keniya 18 May 2012 2000 metr 5:31.52 Yudjin, AQSh 7 Iyun 2009 3000 metr 8:28.66 Stuttgart, Germaniya 23 Sentabr 2007 3000 metr (zaldagi) 8:30.53 Birmingem, Buyuk Britaniya 21 Fevral 2009 2 mil (zaldagi) 9:12.35 Birmingem, Buyuk Britaniya 20 Fevral 2010 5000 metr 14:20.87 Stokgolm, Shvetsiya 29 Iyul 2011 10 000 metr 29:32.53 Rio-de-Janeyro, Braziliya 12 Avgust 2016 Shosse5 kilometr 15:11 London, Buyuk Britaniya 6 Sentabr 2009 10 kilometr 30:47 San-Xuan, Puerto-Riko 26 Fevral 2012 10 mil 51:17 Portsmut, Buyuk Britaniya 25 Oktabr 2015 Yarim marafon 1:06:34 Lissabon, Portugaliya 17 Mart 2019 Marafon 2:18:31 London, Buyuk Britaniya 22 Aprel 2018 

Xalqaro musobaqalar
 Yil Musobaqa Joy O'rin Masofa Vaqt+ vakili1998Kross bo‘yicha jahon chempionatiMarokash, Marrakesh5-o‘rinYoshlar poygasi (6 km)19:471999Kross bo‘yicha jahon chempionatiShimoliy Irlandiya, Belfast2-o‘rinYoshlar poygasi (6.124 km)21:37Barcha-Afrika o‘yinlariJanubiy Afrika, Yoxannesburg3-o‘rin5000 m15:42.79Yoshlar o‘rtasida jahon chempionatiPolsha, Bidgosh3-o‘rin3000 m9:04.422000Kross bo‘yicha jahon chempionatiPortugaliya, Vilamoura1-o‘rinYoshlar poygasi (6.29 km)20:342001Kross bo‘yicha jahon chempionatiBelgiya, Ostende4-o‘rinYoshlar poygasi (5.9 km)20:22Afrika yoshlar chempionatiMavrikiy, Reduit1-o‘rin5000 m16:19.542002Kross bo‘yicha jahon chempionatiIrlandiya, Dublin3-o‘rinYoshlar poygasi (5.962 km)20:22Yoshlar o‘rtasida jahon chempionatiYamayka, Kingston3-o‘rin5000 m15:56.042004Kross bo‘yicha jahon chempionatiBelgiya, Bryussel8-o‘rinQisqa masofa (4 km)13:232006Kross bo‘yicha jahon chempionatiYaponiya, Fukuoka8-o‘rinQisqa masofa (4 km)13:10Jahon yengil atletika finaliGermaniya, Stuttgart3-o‘rin3000 m8:38.865-o‘rin5000 m16:07.952007Kross bo‘yicha jahon chempionatiKeniya, Mombasa8-o‘rinUzun masofa (8 km)28:10Jahon chempionatiYaponiya, Osaka2-o‘rin5000 m14:58.50Jahon yengil atletika finaliGermaniya, Stuttgart2-o‘rin3000 m8:28.66 1-o‘rin5000 m14:56.942008Olimpiya o‘yinlariPekin, Xitoy4-o‘rin5000 m15:46.32Jahon yengil atletika finaliGermaniya, Stuttgart2-o‘rin3000 m8:44.642-o‘rin5000 m14:54.602009Jahon chempionatiGermaniya, Berlin1-o‘rin5000 m14:57.97Jahon yengil atletika finaliSaloniki, Gretsiya2-o‘rin3000 m8:30.613-o‘rin5000 m15:26.212010Jahon yopiq inshootlar chempionatiDoha, Qatar2-o‘rin3000 m8:51.85Afrika chempionatiNayrobi, Keniya1-o‘rin5000 m16:18.73Qit’alar kubogiSplit, Xorvatiya1-o‘rin5000 m16:05.74Hamdo‘stlik o‘yinlariYangi Dehli, Hindiston1-o‘rin5000 m15:55.122011Kross bo‘yicha jahon chempionatiPunta Umbría, Ispaniya1-o‘rinKattalar poygasi (8 km)24:58Jahon chempionatiDegu, Janubiy Koreya1-o‘rin5000 m14:55.361-o‘rin10 000 m30:48.982012Olimpiya o‘yinlariLondon, Buyuk Britaniya2-o‘rin5000 m15:04.733-o‘rin10 000 m30:30.442015Jahon chempionatiPekin, Xitoy1-o‘rin10 000 m31:41.312016Olimpiya o‘yinlariRio-de-Janeyro, Braziliya1-o‘rin5000 m14:26.17 OR2-o‘rin10 000 m29:32.53 

Marafon bo‘yicha musobaqa natijalari
 Yil Musobaqa Joy O'rin Vaqt Sana2003Vitoria marafoniVittoria, Ispaniya1-o‘rin2:41:0913 aprel2017London marafoniLondon, Buyuk Britaniya4-o‘rin2:23:5023 aprelFrankfurt marafoniFrankfurt, Germaniya1-o‘rin2:23:3529 oktabr2018London marafoniLondon, Buyuk Britaniya1-o‘rin2:18:3122 aprelNyu-York marafoniNyu-York, AQSh2-o‘rin2:26:024 noyabr2019London marafoniLondon, Buyuk Britaniya2-o‘rin2:20:1428 aprelValensiya marafoniValensiya, Ispaniya4-o‘rin2:18:521 dekabr

Turlar bo‘yicha g‘alabalar va unvonlar
 Golden League
 2007: Berlin ISTAF
 2008: Bryussel Memorial Van Damme
 Diamond League 5000 metr bo‘yicha umumiy g‘olib: 24px 2010, 24px 2011, 24px 2012
 5000 metr g‘alabalari, boshqa masofalar qavs ichida ko‘rsatilgan
 2010 (3): Lozanna Athletissima (3000 m, ), Parij Meeting Areva (WL MR), Bryussel Memorial Van Damme
 2011 (4): Shanxay Golden Grand Prix (WL), Yujin Prefontaine Classic (MR), Stokgolm DN Galan (WL ), Tsyurix Weltklasse (MR)
 2012 (4): Doha Qatar Athletic Super Grand Prix (3000 m, WL), Rim Golden Gala (WL), London Grand Prix, Bryussel
 2016 (1): Birmingem British Grand Prix

Milliy chempionlik unvonlari
 Keniya yengil atletika chempionati
 1500 metr: 2009, 2015
 5000 metr: 1999, 2010
 10 000 metr: 2011, 2012

E’tirof
 2012 Laureus yilning eng yaxshi sportchi ayoli mukofoti