Psidium guajava

Oddiy guavaframelessMevasilink=|alt=|framelessLeast Concern  (IUCN 3.1)Canteiro, C.; Lucas, E. (2019). „Psidium guajava“. IUCN Red List of Threatened Species. 2019: e.T49485755A49485759. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49485755A49485759.en. Retrieved 19 November 2021.Ilmiy tasniflashO'simliklarYuksak oʻsimliklarGulli oʻsimliklarIkki urugʻpallalilarRosidsMyrtalesMyrtaceaePsidiumP. guajavaBinomial namePsidium guajavaL.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Psidium_guajava_flower_26032014_01.jpg/220px-Psidium_guajava_flower_26032014_01.jpg|thumb| Gul
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Psidium_guajava_leafbud_26032014.jpg/220px-Psidium_guajava_leafbud_26032014.jpg|thumb| Barg kurtaklari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Common_guava_seedling%2C_14_months.jpg/220px-Common_guava_seedling%2C_14_months.jpg|thumb| Oddiy guava koʻchati, 14 oy
Psidium guajava, oddiy guava, sariq guava, limon guava yoki olma guavasi nomlari bilan tanilgan Karib dengizi, Markaziy Amerika va Janubiy Amerikada oʻsuvchi doimiy yashil buta yoki kichik daraxtdir. U hasharotlar tomonidan changlantiriladi.

 Umumiy koʻrinish 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/ARS_HPSI47.jpg/200px-ARS_HPSI47.jpg|thumb|200x200px| P. guajava mevasi
Dunyoning tropik va subtropik mintaqalarida keng tarqalgan guava mevalari oʻrikdek kichik oʻlchamdan greypfrutgacha boʻlgan kattalikka ega. Har xil navlar oq, pushti yoki qizil etga, baʼzi navlari qizil (yashil yoki sariq oʻrniga) poʻstloqqa ega.

Urugʻlardan oʻstirilganda, guavalar bir necha oy davomida juda sekin oʻsishi bilan ajralib turadi. Urugʻlardan oʻsib chiqqan oddiy guavalar ikki yil yoki sakkiz yil ichida gullashi va meva berishi mumkin. Tijorat bogʻlarida koʻpaytirish usuli sifatida soʻqmoqlar, payvandlash va havo qatlami koʻproq qoʻllanadi. Moʻtadil mintaqalarda yuqori darajada moslashuvchan guavalarni gultuvakda osongina yetishtirish mumkin, ammo ularning gullash va meva berish qobiliyatini oldindan aytib boʻlmaydi. Baʼzi tropik joylarda guavalar invaziv boʻlishi mumkin. Bu tur Galapagos orollarida katta muammoga aylandi.

Oʻsimlik oʻzining xushboʻyligi uchun turli xil shampun mahsulotlarida qoʻllanadi. U, mashhur bonsai turiga aylanib bormoqda, hozirda Hindiston va Sharqiy Osiyoda juda mashhur.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Goiaba_vermelha.jpg/220px-Goiaba_vermelha.jpg|thumb| Qizil guava Psidium guajava
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Apple_Guava_Psidium_guajava.jpg/220px-Apple_Guava_Psidium_guajava.jpg|thumb| Psidium guajava gullari. Bu doim yashil buta yoki kichik daraxt.

 Kimyo 
P. guajava barglari tarkibida flavonol morin, morin-3-O-liksosid, morin-3-O-arabinosid, quercetin va quercetin-3-O-arabinoside mavjudBacteriostatic effect of flavonoids isolated from leaves of Psidium guajava on fish pathogens..

 Yogʻoch 
Gavayidagi Guava yogʻochi odatda goʻshtni dudlash uchun ishlatiladi. Yogʻoch hasharotlar va qoʻziqorin hujumiga chidamli. Pechda quritilgan yogʻochning zichligi taxminan ni tashkil qiladi.

 Anʼanaviy tibbiyot 
Psidium guajava anʼanaviy tibbiyotda Markaziy Amerika, Karib dengizi, Afrika va Osiyodagi koʻplab madaniyatlar tomonidan qoʻllangan. Bu oʻsimlik yalligʻlanish, qandli diabet, gipertoniya, kariyes, yaralar, ogʻriqni yoʻqotish, isitma, diareya, revmatizm, oʻpka kasalliklari va oshqozon yarasini davolash uchunishlatiladi.

 Oziq-ovqat va ozuqa sifatida foydalaning 
Guava isteʼmol qilinadigan meva boʻlib, uni xom yoki pishirilgan holda isteʼmol qilish mumkin. Mevalarni qayta ishlash orqalu chorva mollari uchun qoʻshimcha ozuqa mahsulotlari olinadi. Barglari ozuqa sifatida ham ishlatilishi mumkin.