Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Mavlono Nomiy

Mavlono Nomiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sabzavorlik shoir va kotib. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sochma asarlar va maktublarni koʻchirishda mohir ekanligi, oʻz davrining kotib va xattotlari, xususan, Mavlono Abdulvoseʼ, Shayx Abdullo Devona va Xoja Dehdor uni xushlamasliklarini aytadi. Xoja Dehdor podshoh majlislarida koʻplarni tashbih va taqlid qilar ekan, jumladan, uning “Mavlono Nomiy sovun chaynagani uchun ogʻzida koʻpik paydo boʻladi”, degan tashbehi idrok ahli orasida koʻp maqtovga sazovor boʻlgan. “Majolis un-nafois”da Mavlono Nomiyning quyidagi matlaʼsi keltirilgan:Lofad ba xatat nofa, zihi besaru poyi,

Gʻammozi siyah botini modarbaxatoyi.

(Mazmuni: Bu qanday beboshlik, mushk sening miyigʻing xatlari bilan tenglashaman, deb lof uradi.

Aslida bu mushk ichiqora, chaqimchi va betayin bir narsadir) Alisher Navoiy Mavlono Nomiy bu baytni Xoja Dehdorga javob tariqasida aytgan boʻlsa kerak, deydi.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Nosiruddin

Mavlono Nosiruddin (15 asr) – samar­qandlik shoir, Ahmad Hojibek mulozimlaridan. Uning nomi “Majolis un-nafois”­ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning donishmand va taqvodor otasidan farqli ravishda sipohiylikka havas­mand ekanligini, beliga ovchilik ashyo­larini bogʻlab, rangin otlarni minishga mayli borligini aytadi. “Majolis un-nafois”­da unga nisbat berilgan quyidagi bayt keltirilgan:Tubuchoq abrashe agaram zeri zin buvad,

Mulki jahon maro hama zeri nigin buvad.

(Mazmuni: Agar ostimda egarlangan ot boʻlganda edi,

jahon mulklari qoʻl ostimda boʻlardi). 

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Nosihiy

Mavlono Nosihiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning xushtabʼ yigit ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi:Kase, ki safhayi roʻyi tu dar nazar dorad,

Kay az mutolaa xohad, ki chashm bardorad.

(Mazmuni: Kim agar qarshisida sening jamoling kitobini koʻrarkan,

u qanday qilib (u) mutolaadan koʻz uza oladi?)

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Nur

Mavlono Nur (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy Mavlono Nurning sodda va ishonuvchanligiga ishora qilish maʼnosida uning bir majlisdagi “hakimlar insondagi hid bilish hissi ikki qosh orasida joylashganligini eʼtirof etadilar”, degan gapga ishonib, xushboʻy narsalarni ikki qoshi orasiga qoʻyib, nafasini yuqoriga tortgani haqidagi voqeani hazil-mutoyiba tariqasida aytib oʻtadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi matlaʼsi keltirilgan:Turo nilufari pirohanu man monda hayronash

Ki, sar bar mezanad xurshed har roʻz az girebonash.

(Mazmuni: Nilufar rang koʻylagingga men hayratlanaman,

chunki har kuni uning yoqasidan quyosh chiqib kelganday boʻlaveradi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Nuriy

Mavlono Nuriy I (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning koʻp vaqtini Mashhadda oʻtkazishini, tanbal va devonasifat kishi ekanligini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:Dilam benavo shud, az in roʻ hazin ast,

Hamesha, bale, benavoi chunin ast.

(Mazmuni: Dilim benavo boʻldi, shuning uchun u gʻamgin, 

vale benavoning holi hamisha shunday boʻladi).

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Nuriy II

Mavlono Nuriy II (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan nishopurlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni mashhadlik Mavlono Nuriy bilan adash­tirmaslik zarurligini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Xadangat, ki shud naxli gulzori dil,

Nayovar ad bore magar bori dil.

(Mazmuni: Sen otgan oʻq dilim gulzorining daraxti boʻldi; (chunki) u dil yukidan oʻzga meva bermaydi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Olim

Mavlono Olim – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning donishmand kishi, muloyim tabʼli shoir ekanligini aytib, quyidagi voqeani keltiradi. Bir kuni Mavlono Olim koʻpchilik boʻlib devonboshiga shikoyat ariza bilan chiqadi. Devonboshi shikoyatni koʻrib chiqishni muboshir (ish boshqaruvchi) Majdiddin Muhammadga topshiradi. Majdiddin Muhammad esa ikkinchi tarafning yonini olib, arizani koʻrib chiqmay, buklab qaytarib beradi. Shunda Mavlono Olim ushbu holat bilan bogʻliq quyidagi baytni bitadi va u mashhur boʻlib ketadi:Kori moro Xoja Majdiddin Muhammad hech kard,

Kogʻazi moro naxond on roʻzu darham pech kard.

(Mazmuni: Oʻsha kuni Xoja Majdiddin ishimizni butkul yoʻqqa chiqardi: qogʻozimizni oʻqimay buklab qaytarib berdi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Osimiy

Mavlono Osimiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning otasi yetuk insonligi, savdo va tijorat bilan shugʻullanishi, tolibi ilm ekani, nazm bilan ham mashgʻul boʻlishini aytadi:Chun otasham zi hajri tu bar sar zanad alam,

Sozam ravon chu shamʼ zi girdobi dida nam.

(Mazmuni: Gʻam olovi hajringda boshimga alam solganida, koʻzlarim girdobidan sham kabi yoshlar toʻkaman).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Ofatiy

Mavlono Ofatiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning holvachilik bilan shugʻullanishi, oʻzini koʻrmagan boʻlsa-da, sheʼrini eshitgani haqida maʼlumot berib, “Majolis un-nafois”da quyidagi baytini keltiradi:Xudo kunad ba xayoli tu har zamonam shod,

Gar az xayoli tu gardam judo, xudo nakunod.

(Mazmuni: Xudo meni hamisha sening xayoling bilan shod aylasin. Seni xayolingdan ayirmasin, Xudo saqlasin!)

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Raziyuddin Nabiy

Mavlono Raziyuddin Nabiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Vafotidan keyin bir shogirdi qabri yoniga borib, bir kecha yotsa, ilm va tasavvuf bobida yuzaga kelgan mushkullar tushida ayon boʻlarkan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Rashididdin Naʼziy

Mavlono Rashididdin Naʼziy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Jamʼ va bast maqomlari sohibi boʻlgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Riyoziy (Samarqandiy)

Mavlono Riyoziy I, Imomiddin Riyoziy Samarqandiy (1479-yilda vafot etgan) – shoir, olim, xattot. Alisher Navoiyning “Majolis un-nafois”ida maʼlumot berilishicha, Mavlono Riyoziy yetti xil arab yozuvi (suls, muhaqqiq, taqviʼ, rayhon, riqoʼ, nasx, taʼliq)da mohir, Qurʼonni yetti xil qiroat bilan oʻqiydigan hofiz sifatida shuhrat topgan. Musiqa va nujum ilmida tengsiz, obroʻ-eʼtiborli kishi boʻlgan va bundan maʼlum maʼnoda kibr-u havo, gʻurur paydo qilgan. Mavlono Riyoziyning shunday bayti bor edi:Sitorayest duri goʻshi on hilol obroʻ,

Zi roʻyi husn ba xurshed mezanad pahloʻ.

(Mazmuni: U hilol qoshlining qulogʻidagi dur yulduzga oʻxshaydi, quyosh bilan husn talashadi).Alisher Navoiy bu yerda, ikki misrani oʻzaro bogʻlash uchun “ki” bogʻlovchisi zarurligini aytib, ushbu baytni quyidagicha tuzishni taklif etadi:Zi roʻyi husn duri goʻshi on hilolabroʻ

Sitorayest, ki bo moh mezanad pahloʻ.

(Mazmuni: U hilol qoshlining qulogʻidagi dur (shunday) bir yulduzdirki, oy bilan husn talashadi).Navoiy tahriridan soʻng qoʻshilgan “ki” bogʻlovchisi ham ikki misrani bir-biri bilan bogʻlash, ham tashbehni mantiqan toʻgʻri qoʻllash imkonini beradi. Lekin Mavlono Riyoziy bu maslahatni toʻgʻri qabul qilmay jahli chiqadi. Yaqinlari qancha insofga chaqirmasin qabul qilmaydi.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Riyoziy

Mavlono Riyoziy II (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Zova viloyati qozisi ekani, feʼl-atvori murakkabligi, qozilik mansabiga noloyiq ishlar qilgani uchun vazifasidan ozod qilingani, keyinchalik qancha harakat qilmasin mansabiga qayta tiklana olmaganligi haqida yozadi. “Navodir ush-shabob”ning 27-qitʼasida ushbu voqeaga yana munosabat bildirib, qozi boʻladigan kishi fiqh ilmini mukammal bilishi kerakligi, Mavlono Riyoziy riyozat ilmiga yaqin boʻlib, fiqhdan bexabarligi sababli qozilik lavozimiga noloyiq degan xulosaga keladi:Riyoziy boʻlsa qoziy, bas ajabdur,

Kerakkim fiqh ilmin bilsa qoziy.

Anga chun fiqhdin aslo xabar yoʻq,

Ne yangligʻ bas boʻlur qozi Riyoziy.Mavlono Riyoziy minbarda vaʼz aytganda oʻz sheʼrlarini oʻqib, yigʻlab behush boʻlar ekan. Navoiyning yozishicha, bir kuni shogirdlari bilan togʻ sayliga borishganida, tosh yumalatishgan va u toshning biri bir bechoraga tegib, vafot etgan. Shunda Mavlono Riyoziy qochib ketgan va uni topa olishmagan. “Majolis un-nafois”da Mavlono Riyoziyning quyidagi bayti keltirilgan:Malak shusta ba obi Xizr agar domoni man budi,

Hanoʻzam, dasti dur az domani jononi man budi.

(Mazmuni: Agar malak mening etagimni tiriklik (Xizr) suvi bilan yuvganda edi, mening jononim boʻlsang ham etagimni tutolmasding).

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Rukniy

Mavlono Rukniy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sherozlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sheʼriy tabʼi yomon emasligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Gar majoli yak suxan yobam bari dildori xesh,

Arza doram peshi oʻ sharhi dili afgori xesh.

(Mazmuni: Agar dildorimga bir ogʻiz soʻz aytish imkonini topsam, afgor dilimning ahvolini arz qilardim).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Savsaniy

Mavlono Savsaniy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan samarqandlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning koʻrkamligina koʻrinishi, avvallari koʻp vaqtini “Gavharshodbegim” madrasasi atrofida oʻtkazishini, endi shaharda sokin holda hayot kechirishi, behuda ishlar va kishilarga vaqt sarflamasligini yozadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Mujarradonki, zi qaydi zamona ozodand,

Na sayd gashta ba domi kase, na sayyodand.

(Mazmuni: Yolgʻizlar zamona bandlaridan ozoddirlar; ular birovning tuzogʻiga tushgan na sayddirlar va na sayyod).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Burgunka

Burgunka  — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 1159 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74334. Telefon kodi — 5546. KATO kodi — 6520680201.
 Mahalliy kengash 
Xerson viloyati, Berislav tumani, Burgunka tumani, Oktyabr koʻchasi, 13. Pochta indeksi — 74334.

 
 Burgunka Ukraina Oliy Radasining veb-saytida
 :Turkum:Qishloqlar

Turkum:Ukraina aholi punktlari
Mavlono Sadr Kotib

Mavlono Sadr Kotib (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning parishon xayolligi, koʻp vaqtini turklar xizmatida oʻtkazishi, tanballigi tutsa, baʼzan uzoq vaqtgacha sheʼr yozishni ham unutib qoʻyishi, may uni magʻlub qilgani, undan oʻzga hech ishni bajarishga ragʻbati yoʻqligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Hargiz dili moro ba gʻame shod nakardi,

Kushti digaronrovu maro yod nakardi.

(Mazmuni: Sen hech qachon bizning gʻamgin dilimizni shod qilmading, boshqalarni oʻldirdingu bizni esa yodga ham olmading). Mavlono Sadr Kotib Hirotda vafot etgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Said

Mavlono Said (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning qora tanli qullardan ekanligini aytib, bu matlaʼsi oʻz holiga munosib tushganligini bayon qiladi:Gʻulomi xeshtanam xond lolaruxsore,

Siyohroʻyi man kard oqibat kore.

(Mazmuni: Ul lola yuzli meni oʻzining quli deb ataydi, oqibatda yuzimning qoraligi baribir taʼsir koʻrsatdi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Saidiy

Mavlono Saidiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning kosagarlik (kulolchilik) bilan shugʻullanishi haqida maʼlumot berib, bir gʻazali matlaʼsida zulqofiyatayn qoʻllanilganligini, lekin soʻnggi bayti yaxshiroq chiqqanligini aytadi:Shabe binshinu chandone sharobi behisobam deh

Ki, natvonamki to roʻzi hisob az joy barxezam.

(Mazmuni: Kechasi oʻtirib shu qadar behisob sharob berki, hisob (qiyomat) kunigacha oʻrnimdan tura olmay qolay). Mavlono Saidiy Hirotda vafot etgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Salomiy

Mavlono Salomiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Hirot shahri jomeʼ masjidining xodimi ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:In bas az ashki jigargun zi gʻamash hosili man

Ki, ba har qatra kushoyad girihe az dili man.

(Mazmuni: Gʻamingda toʻkkan qonli koʻz yoshlarimdan menga tekkani – uning har bir qatrasi dilimning tugunlarini yechgani boʻldi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Alisher Navoiy
Mavlono Saʼd

Mavlono Saʼd (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning qobiliyatli shoir ekanligini aytib, tabʼida bir oz parishonlik borligini taʼkidlaydi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Bargi gul nest, ki uftoda ba tarfi chaman ast,

Punbayi dogʻi dili bulbuli xunin kafan ast.

(Mazmuni: Gulzorga toʻkilgan ul gul bargi emas, bulbul yuragi yarasiga paxtadan qilingan qonli kafandir).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Saʼdiddin

Mavlono Saʼdiddin (803–900 h.q./1401–1495 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf namoyandasi, Alisher Navoiyning zamondoshi.

Bahrobodning Ravniz qishlogʻida tugʻilgan. Abdurahmon Jomiyning saboqdoshi va musohibi. Mavlono Izziddin Tohir Nishopuriyning shogirdi. Faroyiz, tafsir va hadis ilmi bilan jiddiy shugʻullangan. Qirq yilga yaqin Mashhadda yashagan. Taassub va ayirmachilikdan xoli, dunyoviy mashgʻulotdan forigʻ kishi boʻlgan. Navoiy bu zot bilan koʻrishib, duoyi xayrlar olishga erishganligini mamnuniyat bilan qayd qilgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Virivka (Xerson viloyati)

Virivka  — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 495 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74333. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520685502.
 Mahalliy kengash 
Xerson viloyati, Berislav tumani, Olgovka, Mir koʻcasi. 10A

 

 
 Verovka Ukraina Oliy Radasining veb-saytida

Turkum:Ukraina aholi punktlari
Mavlono Sirriy

Mavlono Sirriy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan turshizlik shoir, Mavlono Ali Shihobning oʻgʻli. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning qalandartabiat yigit ekanligini aytib, Marvda qurgan mehmonxonasi odamlarga xizmat qilishi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Bud dar daʼvi ba abroʻyat mahi nav tez-u tund,

Did chun xurshed roʻyat soxt xudro gird-u gʻund.

(Mazmuni: Qoshing bilan bahsda yangi oy tezlik qilar va chimirilar edi. Quyosh yuzingni koʻrgach, oʻzini yumaloq va yassi qilib oldi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Sifotiy

Mavlono Sifotiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni endi tanila boshlagan shoir sifatida eʼtirof etib, oʻzini koʻrmaganligini, lekin sheʼrini eshitganligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Baski, dar sar havasi roʻyi tu dorad dida,

Pusht soʻyi man-u roʻ soʻyi tu dorad dida.

(Mazmuni: Koʻzlarim sening yuzingni koʻrish havasida boʻlgani uchun menga doimo orqa oʻgirib, senga qarab turadi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Shanxay Grand teatri

Shanxay Grand teatri (simplified Chinese) — Shanxayning Huangpu tumanidagi Xalq maydonining shimoliy qismida joylashgan majmua. Binoda Shanxay opera teatri va boshqa ijrochi kompaniyalar joylashgan.

Fransuz arxitektori Jan-Mari Sharpentier tomonidan Sharqiy Xitoyning Arxitektura loyihalash instituti bilan birgalikda loyihalashtirilgan. 1998-yil 27-avgustda ochilganidan buyon binoda opera, musiqa, balet, simfoniya, xitoy operalarini tadbirlari oʻtkazib kelinmoqda.

 Tarixi 
1970-yillarning oxiridagi isloxotlar davrida Shanxayga xalqaro ijrochi guruhlar kelishi tobora koʻpaydi, ammo 1990-yillarga qadar spektakllar uchun katta teatr yoʻq edi. 1994-yilda 3000 million yuanlik davlat sarmoyasi bilan SGT qurilishi boshlandi.
left|250x250px

 Teatr binolari va arxitektura uslubi 
Teatr binosi 8 qavat boʻlib, yer ostida ham 2 qavat mavjud.Bino umumiy maydoni 62803 m 2 ni tashkil qiladi. Jami investitsiya byudjeti 1,3 milliard yuanni tashkil etadi.

Butun bino uchta asosiy qismga boʻlingan: ular Auditoriya, Buik teatri va Studiya teatri. Binoda yana chiptalarni sotish markazi, balet mashgʻulotlari zali, guruh mashgʻulotlari zali, VIP zali, koʻrgazma zali, yodgorliklar doʻkoni, kofe bar, banket zali va garaj bor.

 Muhim tadbirlar 

 1999-yil Shaoxing opera versiyasining „Qizil palataning orzusi“ birinchi marta Shanxay Katta Teatrida namoyish etildi.
 1999-yil Shanxay katta teatri Rossiyaning Shanxay va Sankt-Peterburg shaharlari oʻrtasidagi doʻstlikning 11 yilligini nishonlash maqsadida „Malinskiy musiqa festivali“ni oʻtkazdi.
 2000-yil Shanxay Katta teatri va Sidney opera teatri ikki tomonlama sunʼiy yoʻldosh uzatish kontsertini oʻtkazdi.
 2001-yil Ispaniya va italiyalik tenor Domingo va Pavarotti tomonidan yakkaxon konsertlar boʻlib oʻtdi.
 2002-yil Teatr Osiyoda birinchi marta 21 ta ketma-ket spektakl bilan „Les miserable“ original klassik musiqiy asarini sahnalashtirdi.
 2012-yil Teatr „Pekin xalq sanʼati“ tashkil etilganining 60 yilligiga bagʻishlangan bir qator spektakllarni oʻtkazdi.
 2016-yil Teatrda „Yorqin Rossiya“ Malinskiy sanʼat festivali boʻlib oʻtdi, unda rus Malinskiy operasi, simfonik, xor va balet truppasi tomonidan 7 ta spektakl taqdim etildi.
 2017-yil Teatrda Malinskiy sanʼat festivali boʻlib oʻtdi, unda rus Malinskiy teatrining „Zolushka“ baleti va „Stravinskiy kechasi“ kontserti namoyish etildi.
 2018-yil Teatrda „2018 yilgi Jahon teatr faoliyati va rivojlanishi forumi“ boʻlib oʻtdi.
 2019-yil „Parij Operasining 350 yilligini nishonlash — Parij Opera Akademiyasi gala-konserti“ boʻlib oʻtadi.

 Transport 
Shanxay Grand teatriga quyidagi avtobus yoʻnalishlari bor: № 17, 20, 23, 37, 46, 48, 49, 71, 108, 109, 112, 123, 505, 506. Metro: „Xalq maydoni“ bekatidagi 1, 2, 8-qator

 

 

 Rasmiy veb-sayt 
Turkum:Teatrlar
Turkum:Xitoy
Turkum:Shanxay
Mavlono Sogʻariy

Mavlono Sogʻariy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sogʻarlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning mol-u davlati yetarli, lekin nihoyatda xasis ekanligini aytib, Abdurahmon Jomiyning Makkaga safari bilan bogʻliq bir voqeani keltiradi: Jomiy Makka safariga yoʻl olganida, Mavlono Vaysiy bilan Mavlono Sogʻariy ham unga hamrohlik qilish istagini bildiradilar, lekin keyinroq Vaysiy eshagi yoʻqligini, Mavlono Sogʻariy esa yana bir boshqa bahona bilan safardan qoladilar.

Amir Shayxim Suhayliy ushbu munosabat bilan quyidagi qitʼani aytadi va u xalq orasida mashhur boʻlib ketadi:Vaysi-yu Sogʻariy ba azmi haram,

Gashta budand har dushon safari,

Lek az on roh har du vo mondand,

On yak az be xari-yu in zi xari.

(Mazmuni: Vaysiy bilan Sogʻariy Haram (Makka)ga safar qil­moq­­chi boʻldilar. Lekin ularning biri eshagi yoʻqligidan, ikkinchisi eshakligidan yoʻldan qoldilar).Alisher Navoiy “Xamsatul mutahayyirin” asarida ham Jomiyning Mavlono Sogʻariy bilan qilgan hazil-mutoyibalaridan baʼzilarini keltirib oʻtadi. “Majolis un-nafois”da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:Chashmi durbori man-u abri bahor ast yake,

Nolayi zori man-u savti hazor ast yake.

(Mazmuni: Mening koʻzim inju­lari­ ­(yosh­lari) bilan bahor buluti oʻxshash. Mening nola-yu zorim bilan bulbul navosi oʻxshash).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Soyiliy (shoir)

Mavlono Soyiliy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hisorlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning darveshtabiat va kamgapligini, baʼzi sheʼrlari yomon emasligini aytib, quyi­dagi baytini keltiradi:Maro dar dida tang omad fazoi koʻhu homun ham,

Gʻami Farhod man doram, baloi ishqi Majnun ham.

(Mazmuni: Mening koʻzimga togʻ bilan dasht fazosi ham torlik qilib qoldi. Chunki menda Farhodning gʻami va Majnun ishqining balosi bor).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Solimiy

Mavlono Solimiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan iroqlik shoir va musiqashunos. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning avval ilm olish bilan mashgʻul boʻlgani, keyinroq sheʼriyat, muammo ilmi va xattotlikka ragʻbat bogʻlagani, musiqa asboblaridan ud va tanbur chalishni oʻrgangani, musiqa ilmiga doir risolalar ham bitganligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning “Amon” ismiga bitgan bir muammosi va quyidagi bayti keltirilgan:Chunon ba suvrati on oftob hayronam

Ki, tigʻ agar zanadam, chashmi xud napoʻshonam.

(Mazmuni: Ul quyoshning suratiga shu qadar oshuftamanki, agar menga tigʻ ursalar ham koʻzimni yummay turaveraman).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Vesele (Berislav tumani)

Vesele  — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.
 Geografiyasi 
Kaxovka suv ombori boʻyida joylashgan.
 Iqtisodiyoti 
Vesele qishlogʻida shahzoda Pyotr Trubetskoy tomonidan asos solingan vino qabrlari asosida qurilgan vino zavodi binosi (1898) mavjud. Hozirgi nomi — Knyaz Trubetskoy nomidagi zavod.
 Taʼlim va madaniyati 
Qishloqda musiqa maktabi (direktor: Balybina I. R., oʻqituvchilar: Kravchuk L. V., Balibin V. A.), kutubxona (15 ming nusxadan ortiq kitoblar), Madaniyat uyi, maktab (direktor: Gomenyuk I. V., bosh oʻqituvchi: Lukashova O. A., talabalar soni: 230) bor.
Qishloq hududida Vitovtov minorasi joylashgan boʻlib, u Ukraina janubidagi Litva Buyuk Knyazligi davridan qolgan yagona mudofaa inshootidir .
 

 
 Vesele ob-havo
 :Turkum:Qishloqlar

Turkum:Ukraina aholi punktlari
Mavlono Solihiy

Mavlono Solihiy (15 asr) – xurosonlik forsiynavis shoir va olim. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning asli xurosonlik boʻlsa-da, lekin koʻp yillardan beri Hisorda yashashligini aytadi. Mavlono Solihiy dastavval toshyoʻnuvchilik kasbi bilan mashgʻul boʻlgan, keyinchalik, aruz ilmi va badiiy sanʼatlarni oʻrgangan, sheʼriyat bilan shugʻullangan. Navoiyning aytishicha, u Hisorda podshohning kitobdori ham boʻlgan. “Majolis un-nafois”da unga nisbat beriluvchi quyidagi bayt keltirilgan: Agar, ey shamʼ, shabe hamnafasi man boshi,

Chi duo behtar az in astki, ravshan boshi.

(Mazmuni: Ey sham, agar kechasi men bilan hamnafas boʻlsang, ravshan boʻl, deyishdan boʻlak yaxshiroq duo bormi?!)

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Vitrove

Vitrove (2016-yilgacha Kuybishevo) — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 170 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74321. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520682405.

 Tarixi 
1946-yilda Ukraina SSR PVS farmoni bilan Oʻn toʻrtinchi uchastka aholi punkti Kuybyshevo qishlogʻi deb oʻzgartirilgan.
 Mahalliy kengash 
Xerson viloyati, Berislav tumani, Kirovo qishlogʻi., Oktyabr koʻchasi, 19.
 
 
 

Turkum:Ukraina aholi punktlari
Visoke (Xerson viloyati)

Visoke  — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 1030 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74323. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi— 6520680601.

 Mahalliy kengash 
Xerson viloyati, Berislav tumani, Visoke qishlogʻi, Shirokaya koʻchasi, 2.

 

 Ukraina Oliy Radasining veb-saytida Visoke

 

 :Turkum:Qishloqlar

Turkum:Ukraina aholi punktlari
Mavlono Soneiy

Mavlono Soneiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan boxarzlik shoir va vazir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning koʻproq masnaviy janrida ijod qilgani, vazir lavozimida xizmat qilgan vaqtida badnafsligi va zulmi uchun podshohning qahriga uchragani va qatl qilingani haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning Abdurahmon Jomiy taʼrifida aytgan masnaviysidan quyidagi ikki bayt keltirilgan:Ba tu har ki oʻ daʼviye mekunad,

Chi daʼvist, bemaʼniyi mekunad,

Turo mevayi shirin-u oʻrost talx,

Chu sebi Samarqand-u oluyi Balx.

(Mazmuni: Kim senga gar doim daʼvo qilsa, daʼvo emas, bemaʼnilik qilgan boʻladi. Sening mevang Samarqand olmasi kabi shirin, uniki Balx olxoʻrisidek achchiqdir).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Sofiy

Mavlono Sofiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Koʻhi Sof shayxzodalaridan. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning Xoja Hofiz Sheroziy sheʼrlariga tatabbuʼ bogʻlashi haqida maʼlumot berib, quyidagi baytini keltiradi:Soqiyo, sarxushamu bodai sofam dori,

Gar kunam sarxushi, on behki, maofam dori.(Mazmuni: Ey soqiy, men mastmanu sof may tutasan; agar badmastlik qilsam, yaxshisi, kechirgaysan).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Sohibdoro Fasihiddin

Mavlono Sohibdoro Fasihiddin (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir, Alisher Navoiyning yaqin suhbatdoshi.

Navoiy vafotidan soʻng Husayn Boyqaro kutubxonasiga dorugʻa (boshliq) etib tayinlangan. Xondamir “Habib us-siyar”da Sohibning asli Astaroboddan ekanligi, shatranj bobida xoh kabir, xoh sagʻir boʻlsin hozirona va gʻoyibona tarzda yuksak mahorat bilann oʻynar edi, deb taʼkidlaydi.

“Majolis”ning ikkinchi tarjimoni Muhammad Qazviniy Mavlono Sohibdoro Fasihiddinning insho fanida mohir boʻlganini qayd etadi va safar chogʻida Navoiy va Sohib oralarida oʻtgan bir hazil-mutoyibani keltiradi. Qazviniy Mavlono Sohibdoro Fasihiddinning Navoiy vafoti munosabati bilan yozgan mutavaffiyot taʼrixining (har bir bandi 8 baytli, 5 band) toʻla matnini ham beradi. Bu mutavaffiyotning birinchi misrasidan abjad hisobida Navoiy tugʻilgan yil (844h.q/1440–1441m.), ikkinchi misrasidan esa vafot etgan yili (906/1500–1501y) kelib chiqadi. Ushbu mutavaffiyot taʼrixida ham raqamlarga rioya qilingan, ham mazmun va gʻoyaga mos teran soʻz, badiiy taʼsirchanlikka eʼtibor qaratilgan. Taʼrix quyidagi matlaʼ bilan boshlanadi:Ey falak, bedod-u berahmi bad-in son kardayi,

V-ey ajal, mulki jahonro boz vayron kardayi.

(Mazmuni: Ey falak, shu yangligʻ bedodligʻ va berahmlik qilding. Vey ajal, jahon mulkini yana vayron qilding).“Badoeʼ ul-vaqoeʼ” muallifi Zayniddin Vosifiy Mavlono Sohibdoro Fasihiddinning ota tomonidan oʻziga qarindoshligi, Mavlono Sohibdoro Fasihiddin nomidan Navoiy hamda uning zamondoshlari haqida aytilgan bir turkum hikoyatlarni keltiradi. Mavlono Sohibdoro Fasihiddin Muhammad Shayboniyxon Naxshabdan chiqib, Hirotni bosib olgani munosabati bilan ham qasida-taʼrix yozgan. Navoiy uning nomini “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olib, yaxshi sheʼriy tabʼga egaligi, gʻoyibona (koʻrmasdan turib) shatranjni yaxshi oʻynashi, muammoni yaxshi aytishi va yechishi, tabiatida bir oz savdoyilik borligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning “Poyanda” ismiga bitgan muammosi va quyidagi bayti keltirilgan:Doʻston, to kay ba koʻyash manʼam az raftan kuned,

Tarki raftan chun naxoham kard, tarki mani kuned.

(Mazmuni: Ey doʻstlar, tokaygacha menga yor koʻchasiga borishni manʼ qilasiz, borishni tark qilmayman, undan koʻra mendan kechib qoʻya qoling).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Subhiy

Mavlono Subhiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan oʻbalik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy u bilan Mavlono Muhammad Badaxshiy orqali tanishganligini aytib, sheʼrlarida “choshnisi” (maza, taʼm) bor deydi va quyidagi baytini keltiradi:Mohi man, imshab ba nuri xesh in koshonaro

Soz ravshan, varna otash mezanam in xonaro.

(Mazmuni: Ey oy yuzligim, bu kecha oʻz nuring bilan bu koshonani ravshan qil, aks holda, bu uyga oʻt qoʻyib yuboraman).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Soʻfiy

Mavlono Soʻfiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni yaxshi sheʼriy tabʼ va husnixatga ega shoir sifatida esga oladi va quyidagi baytini keltiradi:Nest dar hajri tuam zaʼf zi bemoriyi dil,

Tarsam ozurda shavad tabʼi tu az zoriyi dil.

(Mazmuni: Zaiflik dil xastaligidan emas, sening hajringdandir. Dil nolasidan tabʼing ranjimagay, deb qoʻrqaman).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Yengil avtomobillarni tasniflash tizimlari

Yengil avtotransport vositalarini tasniflash tizimlari – dunyoning turli davlatlari va mamlakatlaridagi yengil avtomobillarni tasniflash.

 Yevropa 

 Yevropa iqtisodiy komissiyasining tasnifi 
Yevropa Iqtisodiy Komissiyasining tasnifi avtomobillarning har qanday oʻziga xos xususiyatlarini tavsiflashdan koʻra, koʻproq maqsadli bozorni segmentlarga ajratishga qaratilgan; shuningdek segmentlar oʻlchamlar yoki ogʻirlik kabi parametrlar bilan cheklanmaydi. Segmentatsiya omillariga narx, tur, variantlar toʻplami va boshqa parametrlar kiradi. Ushbu segmentlar Yevropa bozorini kuzatish uchun ishlatilgan. Xususiyatlar toʻplamining qatʼiy taʼrifi samarali bozor tahliliga jiddiy toʻsqinlik qilishi mumkin.

 A:Mini avtomobillar (Yevropa, oʻta kichik sinfi; mikroavtomobillar) B:Kichik avtomobillar (Yevropa kichik sinf; ixcham avtomobillar) C:Oʻrta avtomobillar (Yevropa quyi oʻrta sinfi; „fuqarolik avtomobillari“) D:Yirik mashinalar (Yevropa oʻrta sinfi; „oilaviy avtomobillar “) E:Raxbarlar avtomobillari (Yevropa yuqori oʻrta sinfi; „biznes klassi“) F:Hashamatli avtomobillar (Yevropa yuqori sinfi; boshqaruvchi sinf) J:Sport utility (SUV, „yoʻltanlamas avtomobillar“) M:Koʻp maqsadli avtomobillar (minivenlar va UPV) S:Sport kupesi (sport kupesi)

 EuroNCAP tasnifi 
EuroNCAP tashkiloti passiv xavfsizlik bilan bogʻliq parametrlar – oʻlchamlari, vazni va shakli boʻyicha bir-biri bilan taqqoslanadigan avtomobillar toifalarini ajratish uchun avariya sinovlaridan oʻtayotgan modellar uchun oʻz tasnifidan foydalanadi.

 Superminis (A va B segmentiga toʻgʻri keladi);
 Kichik oilaviy avtomobillar (shuningdek , Renault Logan kabi supermini sedanlar);
 Katta oilaviy avtomobillar;
 Hashamdor avtomobillar;
 Roadsterlar (ikki oʻrindiqli avtomobillar);
 Kichik furgonlar (kichik SUV avtomobilari);
 Katta furgonlar (katta SUV avtomobillari);
 Kichik MPV (kichik minivenlar);
 Katta MPV (katta minivenlar);

 

Turkum:Avtomobillar
Mavlono Tarxoniy

Mavlono Tarxoniy (15-asr) – fors-tojik va turkiy tillarda ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Andxunddan ekanligi, sipohiylik bilan shugʻullanganligi haqida maʼlumot berib, Abdurahmon Jomiyning “digar” radifli gʻazaliga javoban yozgan sheʼridan quyidagi baytni keltiradi:Murgʻi dil par kandamu az sina biryon soxtam,

To kasham peshi sagat har lahza parkande digar.

(Mazmuni: Iting oldi (yalogʻi)ga har damda alohida parcha (ozuqa) tashlab turmoq uchun koʻngil qushining patini yulib, koʻksini qovurdim). Shuningdek, “Majolis un-nafois”da Mavlono Tarxoniyning baʼzi xizmatchilar Samarqandda bandi qilinganda yozgan turkiy tildagi sheʼridan matlaʼ keltiril­gan:Tushgali band ichra boʻldum ul pari devonasi,

Koʻk saro fonusdur ul shamʼu men parvonasi.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Toyiriy

Mavlono Toyiriy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Astarobod shahridan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Xusham ba ishq, garam roʻz-u roʻzgore nest,

Maro ba nek-u badi roʻzgor kore nest.

(Mazmuni: Garchi hayotim durust (farovon) oʻtmasa-da, ishq bilan shodman, boʻlak qismatim yoʻq. Turmushning yaxshiligi va yomonligi bilan ishim yoʻq).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Toyifiy

Mavlono Toyifiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy Mavlono Toyifiyni Hirotning Ziyoratgoh mavzesidan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Manki, dar xayli sagonash jo muayyan soxtam,

Az gʻubori ostonash dida ravshan soxtam.

(Mazmuni: Men uning itlari qatoridan joy topdim. Ostonasi gʻuboridan koʻzimni ravshan qildim).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Zmievka (Xerson viloyati)

Zmievka  — Ukrainaning Xerson viloyati Beryslavskiy tumanidagi qishloq.

 Tarixi 
Qishloqqa 1782-yilda asos solingan.
1995-yil oktyabr oyida Ukraina Vazirlar Mahkamasi bu yerda joylashgan sovxozni xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qarorni tasdiqlashadi.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 2759 kishini tashkil qilgan23 serpnya na Xersonщinі uvіchnili pam’yat borsіv za volyu Ukraїni (fotoreportaj).

 Mahalliy kengash 
Xerson viloyati, Berislav tumani, Zmievka qishlogʻi, Naberejnaya koʻchasi, 16.

 Yana qarang 
 Staroshvedskoye — Shvetsiya qishlogʻi, hozirgi Zmievka qishlogʻining bir qismi.

 

 

 
 Svyato Arxangelo-Mixaylіvska serkva
 :Turkum:Qishloqlar
Turkum:Ukraina aholi punktlari
Mavlono Tohiriy

Mavlono Tohiriy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning kichikligida, kavushdoʻzlik bilan shugʻullangan paytidayoq sheʼr yoza boshlaganini, yoshi ulgʻaygan sari sheʼriyatga oshnoligi ham ortganligini, tabiatida hazilga moyilk borligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Dil ki sad pargola shud az chashmi joduyi tuam,

Man ba yak dil ne, ba sad dil oshiqi roʻyi tuam.

(Mazmuni: Jodu koʻzing tufayli dil yuz pora boʻldi; men endi bir dil bilan emas, yuz dil bilan sening yuzingga oshiq boʻldim).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Muhammad as-Samarqandiy (Abul Qosim)

Muhammad as-Samarqandiy Muhammad ibn Yusuf ibn Muhammad ibn Ali ibn Muhammad al-Alaviy as-Samarqandiy, al-Madaniy, al-Hanafiy (milodiy 1161-yil, Samarqandda vafot etgan) — faqih, mutakallim, mufassir, voiz va bir qancha ilmlar sohibi bo‘lgan. Hajga borgan va qaytishda maʼlum bir muddat Bag‘dodda yashagan. Samarqandda 556-hijriy yilda vafot etgan. 
 Asarlari 
„al-Jomiʼ al-kabiyr fi-l-fatovo“ („Fatvolarning katta to‘plami“)
„alFiqh an-nofiʼ“ („Foydali fiqh“)
„Riyozatu-l-axloq“ („Axloq tarbiyasi“)
„al-Multaqat fi-l-fatovo al-hanafiya“ („Hanafiy fatvolar haqida yig‘ma kitob“)
„Bulug‘u-l-irb min tahqiq istiorati-l-arab“ („Arablarning istioralarini o‘rganishda mahoratga erishish“)
„al-Fiqh an-nofiʼ fi-l-fiqhi-l-hanafiy“ („Hanafiylikdagi foydali fiqh“)
„Bayon riyozati axloqi-n-nafs“ („Nafs tarbiyasining bayoni“).
Mavlono Toʻtiy

Mavlono Toʻtiy (vaf. 869 h.q./1465m., Hirot ) – fors-tojik tilida ijod qilgan turshizlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Abulqosim Bobur xizmatida tarbiya topgani, xushsurat va xushxulq yigit boʻlgani, Kotibiy qasidalariga tatabbuʼ bogʻlaganligini aytib, gʻazalidan quyidagi baytini keltiradi:Goʻshayi xumxona az laʼli ravon ganji safost,

Shakli chang az bahri dafʼi gʻam dahoni ajdahost.

(Mazmuni: Mayxonaning burchagi laʼl (qizil may)dan safo xazinasiga aylangan. Undagi changning shakli gʻamni dafʼ qiluvchi ajdaho ogʻziga oʻxshaydi). Mavlono Toʻtiy yigitligida vafot etgan. Navoiy uning vafoti munosabati bilan bir taʼrix bitib, “Devoni Foniy” tarkibiga kiritadi. Bu taʼrixda shoirning vafot etgan sanasi “Xuroʻs” bilan berilgan boʻlib, hijriy 869-yilni, milodiy 1465-yilni anglatadi:Fosehi zamon Toʻtiy osh shoire,

Ki budash zi bikri maoniy aroʻs.

Chu Toʻtiy biraft, in ajab turfa bud,

Ki taʼrix shud favti oʻro “Xuroʻs”.

(Mazmuni: oʻz davrining soʻz ustasi Toʻtiy taxallusli shoir maʼnolar qiziga kuyov edi. Toʻtiy qazo qildi va ne ajab, uning vafoti taʼrixi “Xuroʻs” (xoʻroz) boʻldi).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Muhammad an-Naqshbandiy (Jaloluddin)

Muhammad az-Zohid as-Samarqandiy („al-Qozi an-Naqshbandiy“ nomi bilan ham mashhur, milodiy 1520-yil vafot etgan) — tariqat ahlidan bo‘lgan sufiy.
 Asarlari 
 „Silsilatu-l-orifiyn va tazkiratu-s-siddiqiyn fi manoqibi shayxihi Ubaydilloh Ahror“ („Shayx Ubaydulloh Ahror manoqiblarida oriflar silsilasi va siddiqlar tazkirasi“).
Muhammad as-Samarqandiy (Abul Muzaffar)

Muhammad ibn Odam al-G‘arviy (1014-yilda vafot etgan) — yozuvchi, olim
 Asarlari 
 Sharhu isloh g‘alat Abi Ubayda Li Abi Muhammad Abdulloh ibn Muslim" („Ibn Qutayba an-Nahviy (vaf. 267) nomi bilan tanilgan Abu Muhammad Abdulloh ibn Muslimning „Abu Ubayda xatosini isloh qilish“ asariga sharh“).
Muhammad as-Sanjadiyzakiy

Muhammad ibn Jinoh as-Sanjadiyzakiy (milodiy 918-yilda vafot etgan) — hadisshunos. Qutvonda rabot qurdirgan Abu Ahmad az-Zohid al-Mutavviʼiy opasining o‘g‘li. Milodiy 918-yilda (hijriy 305-yil) vafot etgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

 

.
Ingulivka

Ingulivka  — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 274 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74320. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520682403.
 Mahalliy kengash 
Xerson viloyati, Berislav tumani, Kirovo qishlogʻi, Oktyabrskaya koʻchasi, 19.

 

 

 Ingulovka Ukraina Oliy Radasining veb-saytida
 Turkum:Qishloqlar
Turkum:Xerson viloyatidagi qishloqlar
Uloi Shoshiy

Uloi Shoshiy (15-asr) – shoir, mudarris. Asli toshkentlik boʻlib, Samarqandda, Ulugʻbek madrasasida dars bergan. Alisher Navoiy “Majolis un-nafois”da “donishmand kishi boʻlib, xushtabʼligini hamma eʼtirof etar, Samarqand ahli muammoda uni Mavlono Sharafiddin Ali Yazdiyga teng tutar edilar”, deb yozadi.

Madrasa zinasidan yiqilib, oyogʻi singanda Navoiy ham shogirdlariga qoʻshilib uni koʻrgani borgan va oʻsha yerning oʻzida “Ulo” nomiga muammo yozib, taqdim etgan:Dur bod az tu dardi zahmati po,

Dushmanatro balo nasib-u ano.

(Mazmuni: “Sendan oyoq ogʻrigʻi dardi uzoq boʻlsin, dushmaningga balo va mashaqqat nasib boʻlsin”).Navoiy chiqib ketganidan keyin kimligini soʻrab-surishtirgan Uloi Shoshiy uning nomiga ham muammo yozib, shogirdidan berib yuboradi:Chashmi tu maro did-u manash ser nadidam,

Chun ser bubinam, zi tu in ast umidam.

(Mazmuni: Seni koʻzing meni koʻrdi-yu men uni toʻyib koʻrolmadim, sendan umidim uni bir bor toʻyib koʻrish).

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Fazliy

Mavlono Fazliy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yoshligida naqqoshlik bilan shugʻullangani, baʼzida sheʼr ham yozib turgani, keyinchalik, oʻzini yetuk shoir deb hisoblaganidan soʻng naqqoshlikni tashlab, butkul sheʼriyat bilan mashgʻul boʻlganligini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Zohid, biyor xirqavu rahni sharob kun,

Asbobi zuhd-u xonayi taqvi xarob kun.

(Mazmuni: Ey zohid, toʻningni keltirib may uchun garovga qoʻy; zohidlik asbobi va toat-ibodat uyini xarob qil).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Fazlulloh

Mavlono Fazlulloh (15-asr) – sherozlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning tijorat ishlari bilan Astrobodga kelganligi, tanballigi va beparvoligi tufayli dastmoyasida muammolar paydo boʻlganligi haqida maʼlumot beradi. Mavlono Fazlulloh sheʼriyatda asosan muammo bilan shugʻullangan, katta va kichik shatranjni, nard oʻyinini yaxshi bilgan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltiriladi:Saodati tu fuzun bod-u davlati tu ziyodat,

Hazor sol bimoni ba davlat-u ba saodat.

(Mazmuni: Saodating ortgay, davlating ziyoda boʻlgay. Bu davlat va saodat bilan ming yillar yashagaysan).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Fayziy

Mavlono Fayziy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning gunobodlik ekani, koʻp vaqtini Gozurgohda ilm oʻrganish bilan oʻtkazishi, yaxshi sheʼriy tabʼi borligini taʼkidlaydi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Garchi dashnomam rasad az laʼli shakkarbori oʻ,

Hast yak shiriniye dar talxii guftori oʻ.

(Mazmuni: Uning shakar lablaridan garchi menga dashnom yetsa-da, achchiq soʻzlaridan ham shirinlik tuyaman).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Fanoiy

Mavlono Fanoiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Mashhad shahridan ekanligini aytib, quyi­dagi baytini keltiradi:Mani joʻlida moʻ bo aql az on begonagi doram

Ki, dar ishqi pariroʻye sari devonagi doram.

(Mazmuni: Men sochlari toʻziq, aqldan begonaman, ul parichehra ishqida devonaman).

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Muhammad as-Subaxiy

Muhammad ibn Ahmad as-Subaxiy (milodiy 1158- yoki 1159-yilda vafot etgan) — „al-Luʼluʼiy“ nomi bilan tanilgan hadisshunos. Hovlisi tijorat majmuʼasining yonida bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Milodiy 1158- yoki 1159-yilda vafot etgan.
Muhammad as-Savsaqoniy

Muhammad ibn Ahmad ibn al-Hasan ibn Hafsavayh as-Savsaqoniy (taxminan milodiy 1117-yilda vafot etgan) — hadisshunos. Bag‘dod, Marv va boshqa o‘lkalarda hadis tinglagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Mavlono Fasihuddin

Mavlono Fasihuddin, Mavlono Fasihiddin Muhammad Nizomiy Hiraviy (15-asr, Hirot) – olim, faqih, Alisher Navoiyning ustozlaridan biri.

 Hayoti 
Alisher Navoiy fiqh, falsafa kabi koʻp ilmlarni Mavlono Fasihuddin huzurida oʻrgangan va uni oxund, deb ulugʻlagan. Xondamirning yozishicha, Mavlono Fasihuddin “qariyb 33 yildan beri hashamat egasi boʻlmish amir Alisherning tarbiyat va siylashlari bilan ruhoniy ostonasining oxundi, islom mashoyixlari va jahon ulamolari hamda insoniyat fozillarining murojaatgohi va panohi, balki xosu avomning majmui hisoblanadilar”.

“Majolis un-nafois”da Mavlono Fasihuddin haqida Mavlono Nizomiddin Hiraviyning nabirasi ekani, ularni nizomiylar deyilishi, Xurosonda bundan sharafliroq nasab yoʻqligi, yigirma yoshida barcha ilmni egallab, oʻttiz yildan buyon dars berishi, zohir ilmidan u saboq bermagan fan yoʻq, deb maʼlumot beriladi. Oʻqitayotgan koʻp fan boʻyicha darslik ham yozgani, ular ulamo va talabalar orasida mashhurligi, ezgu xulq va yoqimli feʼli tufayli Navoiyga doimiy hamsuhbat boʻlgani aytiladi.

 Navoiyga bagʻishlagan asarlari 
Mavlono Fasihuddin Navoiyning moddiy va maʼnaviy homiyligi va qoʻllab-quvvatlashi ostida yashab ijod qilganligidan minnatdorlik ramzi va sidq-u ixlos yuzasidan 7 ta asarini unga bagʻishlagan. Ular quyidagilar:

 “Hoshiyayi Muxtasar” (“Muxtasar” asari sharhi) – unda shariat qonun-qoidalari sharhlangan. 
 “Hoshiyayi Chagʻminiy” (“Chagʻminiy asariga sharh”) – 12-asr oxiri – 13-asr boshlarida yashagan Mahmud ibn Muhammad ibn Umar Chagʻminiyning “Al-musaxxas fil-hayʼat” – “Astronomiyaga oid muxtasar kitob” asariga yozilgan sharh. 
 “Hoshiyayi sharhi hidoyayi hikmat” (“Hidoya hikmatlariga sharh”) – mashhur faqih Burhoniddin Margʻinoniyning fiqhga oid “Al-hidoya” (“Qoʻllanma”) asariga bitilgan sharh. 
 “Hoshiyayi sharhi Ashkol” (“Ashkol” asari sharhi”) –13-asr matematik olimi Shamsiddin Samarqandiyning “Ashkol at-taʼsis fil-handasa” (“Geometriya ilmida shakllar asosi”) kitobiga sharh. 
 “Taʼsis sharhi bist bobi usturlob” (“Astronomiyaning yigirma bobini sharh bilan asoslash”) – mashhur matematik va astronom Nasiriddin Tusiyning (1201–1273) “Bist bob dar maʼrifat ul-usturlob” (“Astronomiyani bilish haqida yigirma boblik kitob”) asari sharhi. 
 “Hoshiyayi Mavoqif” (“Mavoqif” asari sharhi) – unda haj payti Makkada hojilar turadigan joy – Arafot togʻi atrofi, uning diniy mohiyati sharhlangan. Asarda, shuningdek, inson yashaydigan olam mohiyati ham izohlangan. 
 “Sharhi miat ul-omil” (“Yuz amaliy ishlar sharhi”) – unda shariatda muhim hisoblangan yuzta amaliy ish sharhlangan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Muhammad as-Sunajiy

Muhammad ibn Ahmad ibn Abul Qosim ibn Isʼhoq ibn Ahmad as-Sunajiy, al-Luʼluʼiy (milodiy 1092-yil vafot etgan) – «al-Faqih as-Sunajiy» nomi bilan tanilgan hadisshunos. Buxoroda yashagan. Nasafda hadis tinglagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Hijriy 485-yil, rabiulavval oyida Nasafda tug‘ilgan va 553 h.y. rabiussoniy oyida Buxoroda vafot etgan.
Mavlono Fathullo

Mavlono Fathullo (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning endi tanila boshlagani, yosh shoirlardan ekanligi, muammo aytishda mohirligini taʼkidlab, “Bilol” ismiga bitilgan muammosini keltiradi.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Faxriddin

Mavlono Faxriddin (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy Mavlono Faxriddinni oʻz mulozimlaridan ekani, muammoni yaxshi aytishi va yechishi haqida maʼlumot berib, “Haydar” ismiga bitilgan muammosini keltiradi.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Faxriddin Zohid

Mavlono Faxriddin Zohid – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Hindistondagi chishtiya tariqatining yirik namoyandasi. Sulton Shamsiddin Iltutmish (607–633-h.q./1211–1236-m. yillarda hukmronlik qilan) davrida yashagan. Duosi mustajob zotlardan boʻlgan. Alisher Navoiy ushbu shayx haqidagi faslni tazkirasiga oʻzi yozib, kiritgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Faxriddin Luristoniy

Mavlono Faxriddin Luristoniy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Yoshligida madrasada diniy va dunyoviy bilimlarni oʻzlashtirish bilan mashgʻul boʻlgan. Tariqatga boʻlgan muhabbati gʻolib kelib, dastlab Misrda Shayx Shayʼulloh, uning vafotidan keyin Imom Gʻazzoliy avlodidan boʻlmish Shayx Muhyiddin Tusiy, keyinroq Axiy Ali Qutluqshohning farzandlari suhbatiga yetishgan, ammo ular huzuridan talab qilgan narsasini topolmagan. Soʻng Hofiz Bahouddin Umar Abardihiyga murid tushib, maʼnaviy kamolotga erishgan. Piri vafotidan soʻng Jomga borib, Ahmad Jomiy qabri oldida mujovir boʻlgan. Jomiy goʻdaklik chogʻidayoq uning diydoriga yetishgani, uning qalbida tasavvuf ahliga muhabbat oʻshandan keyin mustahkam oʻrnashganini qayd qilib oʻtgan. Umri oxirida haj ziyoratini ado qilib, soʻng Misrga qaytgan va Qarofada, Imom Shofeiy qabri yonida dafn etilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.

Mavlono Faxriddin Luristoniy 820-hijriy-qmariy/1417-milodiy yildan keyin vafot etgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Mavlono Faxriy

Mavlono Faxriy, Sulton Muhammad ibn Amir Muhammad (15–16-asr) – shoir va adabiyotshunos, Navoiy asarlari tarjimoni.

 Ijodi 
Mavlono Faxriy “Majolis un-nafois”ni “Latoifnoma” nomi bilann forsiy tilga tarjima qilib, unga 189 yangi shoir haqidagi maʼlumotni qoʻshgan. Mavlono Faxriyning “Tuhfat ul-habib” (Doʻstlar tuhfasi), “Javohir ul-ajoyib”, “Ravzat us-salotin” (Sultonlar jannati) kabi turli mavzudagi asarlari va “Sanoeʼ ul-hasan” (Goʻzal sanʼatlar) nomli badiyat masalalariga bagʻishlangan risolasi, “Radoyif ul-ashʼor” deb atalgan har xil shoirlar sheʼriyatidan radiflar boʻyicha tuzilgan majmuasi maʼlum.

Shuningdek, “Haft kishvar” (Yetti mamlakat) nomli afsona, asotirlar va axloqiy masalalardan bahs etuvchi asar, taxminan 5 ming baytdan iborat sheʼrlar devoni ham Mavlono Faxriyga nisbat beriladi.

 Navoiy eʼtirofi 
Alisher Navoiy “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida Mavlono Faxriyning nomini tilga olib, quyidagi matlaʼsini keltiradi:Gufti, ki hargizam ba tudil mehrubon nabud,

Ey sarvi nozanin, ba tuam in gumon nabud.

(Mazmuni: Ey sarvi nozanin, hech qachon senga dil mehribon boʻlmagan, deb aytding. Sendan mening bunday gumonim boʻlmagan).

 Vafoti 
Mavlono Faxriy taxminan 969–970-hijriy-qamariy (milodiy hiosbda 1562–63) yilda Hindistonda vafot etgan.

 

Turkum:Navoiyshunoslik
Schneider

Schneider — nemis tillarida topilgan familiya::
 Sydney Schneider — Amerikada tugʻilgan yamaykali futbolchi.
 Braden Schneider — kanadalik professional xokkey himoyachisi.
 Johann Schneider-Ammann — Shveysariya Prezidenti.
 Ulf Mark Schneider — amerikalik biznesmen.

Turkum:Nemis familiyalari