Milliy Olimpiya qoʻmitasi

Milliy Olimpiya qoʻmitasi (MOQ) – butunjahon olimpiya harakatining milliy tarkibiy qismi. Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi nazorati ostida mamlakat sportchilarining Olimpiada oʻyinlaridagi ishtirokini tashkil etish uchun javobgar. Shuningdek, Milliy olimpiya qoʻmitalari oʻz mamlakatlaridagi shaharlarni boʻlajak Olimpiada oʻyinlariga nomzod shahar sifatida koʻrsatishlari mumkin. Bundan tashqari, oʻz geografik hududlari doirasida sportchilar faoliyatini rivojlantirish hamda milliy darajada murabbiylar va rasmiy vakillarni tayyorlash uchun ham yordam beradi.

 Milliy Olimpiya qoʻmitalari 
2023-yil holatiga koʻra, jami 206 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari mavjud. Bularga Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo 193 davlatning har biri, 1 ta BMT Bosh Assambleyasi kuzatuvchi davlati (Falastin), BMT tomonidan tan olinmagan 2 ta davlat (Kosovo va Tayvan) va Yangi Zelandiya kiradi (Kuk orollari).

Shuningdek, Milliy Olimpiya qoʻmitalari tan olingan 9 ta qaram hududlar ham mavjud. Ular Amerika Qoʻshma Shtatlarning 4 ta hududi (Amerika Samoasi, Guam, Puerto-Riko va Amerikaning Virgin orollari, Britaniyaning 3 ta xorijdagi hududi (Bermuda, Britaniyaning Virgin orollari va Kayman orollari), Niderlandiya Qirolligining (Aruba) va Xitoyning 1 ta maxsus maʼmuriy hududi (Hong Kong).

1996-yilga qadar qaram hududlarni yoki taʼsischi mamlakatlarni XOQ tarkibidagi alohida davlatlar sifatida tan olish qoidalari Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi kabi qatʼiy emas edi. Bu esa ushbu hududlarga oʻzlarining suveren davlatlaridan alohida jamoalarni maydonga tushirishga imkon berdi. 1996-yilda Olimpiya xartiyasiga kiritilgan tuzatishdan soʻng, MOQ faqatgina oʻzi tegishli boʻlgan mamlakat xalqaro hamjamiyat tomonidan mustaqil davlat sifatida tan olinganidan keyingina XOQ tarkibiga kiritilishi belgilab qoʻyildi. Yangi qabul qilingan ushbu qoidaning bundan oldingisiga taʼsiri boʻlmaganligi sababli oʻzgarishdan oldin tan olingan qaram hududlar va taʼsis mamlakatlar Olimpiada oʻyinlariga alohida jamoalarni joʻnatishda davom etishlari mumkin. Farer orollari va Makao esa Olimpiadaga oʻz Paralimpiya terma jamoalarini yuboradi.

Ushbu qoidalar asosida kelajakdagi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan yagona davlat Vatikan boʻlib, u BMTning kuzatuvchi davlatlaridan biridir. Garchi ushbu maʼlumot aniq boʻlmasa-da, Yangi Zelandiya bilan erkin assotsiatsiyalashgan Niue davlati ham oʻz tashqi aloqalarini olib boradi hamda BMTning ixtisoslashgan agentliklari va shartnomalarida mustaqil ravishda ishtirok etishi huquqiga ega deb hisoblaniladi. Hozirgi vaqtda qolgan barcha tan olinmagan va qisman tan olingan davlatlar XOQga aʼzo boʻlish huquqiga ega emas, chunki ular Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo mamlakatlarning aksariyati tomonidan tan olinmaydi. Kyurasao, Farer orollari, Gibraltar, Grenlandiya, Makao, Yangi Kaledoniya va Taiti kabi tarkibiy davlatlar va qaram hududlar ham endilikda BMT davlatlari tomonidan tan olinmaydi, shuning uchun ushbu hududlardan kelgan sportchilar Olimpiadada faqatgina oʻzlari tarkibiga kiritilgan davlat milliy terma jamoalari hisobidan oʻyinlarda ishtirok etishlari mumkin. Bu qoida maqomi oʻzgargan hududlarga ham taalluqlidir. Niderlandiyaning Antil orollari Olimpiya qoʻmitasi 2010-yilda oʻz faoliyatini toʻxtatganligi sababli XOQning 2011-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan 123-sessiyasida tarqatib yuborilgan.

Millatlar hamdoʻstligiga kiruvchi mamlakatlar va hududlarning Milliy Olimpiya qoʻmitalari, odatda, Hamdoʻstlik oʻyinlari assotsiatsiyasining aʼzolari hisoblanadi, ammo bu qoida Buyuk Britaniyaning taʼsis mamlakatlariga (Angliya, Shotlandiya, Uels va Shimoliy Irlandiya), shuningdek, hamdoʻstlik va Olimpiya sporti uchun alohida tashkilotlarni yuritadigan Kanada yoki Avstraliya uchun ham taalluqli emas. Millatlar hamdoʻstligining boshqa aʼzolari uchun ularning MOQlari Hamdoʻstlik oʻyinlarida oʻz milliy jamoalarini tashkil etish va nazorat qilish uchun javobgardir.

 Roʻyxatga olingan Milliy Olimpiya qoʻmitalari 
Quyida joriy MOQlar roʻyxati keltirilgan:

 Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan tan olingan 206 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari va Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi (ANOC) aʼzolari.
 7 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari oʻzlarining qitʼa Olimpiya assotsiatsiyalari tomonidan tan olingan, ammo Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan tan olinmagan.

ANOC aʼzolari Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega. Qitʼa Olimpiya assotsiatsiyasiga aʼzo boʻlgan, ammo ANOC aʼzosi boʻlmagan baʼzi Milliy Olimpiya qoʻmitalari qitʼa miqyosidagi va submintaqaviy darajadagi turnirlarda qatnashadi. Biroq bu qoʻmitalar Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishlari mumkin emas.

Jami 5 ta qitʼa Olimpiya assotsiatsiyalari mavjud:

 Afrika – Afrika Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi (ANOCA)
 Amerika – Pan-Amerika sport tashkiloti (PASO)
 Osiyo – Osiyo Olimpiya Kengashi (OCA)
 Yevropa – Yevropa Olimpiya qoʻmitalari (EOC)
 Okeaniya – Okeaniya Milliy Olimpiya qoʻmitalari (ONOC)

Yozgi va Qishki Olimpiada oʻyinlari XOQ tomonidan tan olingan barcha MOQlar ishtirok etishi mumkin boʻlgan musobaqalar sifatida aynan XOQning oʻzi tomonidan boshqariladi. Har bir qitʼa oʻz aʼzolari uchun chempionatlar oʻtkazadi:

 ANOCA – Afrika oʻyinlari
 PASO – Pan-Amerika oʻyinlari va Pan-Amerika qishki oʻyinlari
 OCA – Osiyo oʻyinlari va Qishki Osiyo oʻyinlari
 EOC – Yevropa oʻyinlari
 ONOC – Tinch okeani oʻyinlari

Garchi oʻz-oʻzlari bilan kontinetal ittifoq boʻlmasa-da, Arab Milliy Olimpiya qoʻmitalari ittifoqi (UANOC) va Oʻrta yer dengizi oʻyinlari xalqaro qoʻmitalari (CIJM) qitʼa ittifoqlari boʻlmasa-da, arab tilida soʻzlashuvchi davlatlar va Oʻrta yer dengizi mamlakatlari oʻrtasida koʻplab sport musobaqalarini tashkil qilinadi. UANOCni tashkil etuvchi 22 ta Milliy Olimpiya qoʻmitalari, CIJMga kiruvchi 26 ta qoʻmitalarning barchasi ANOCA, EOC yoki OCA aʼzolari boʻlib, ular oʻz sportchilarini Afrika, Yevropa yoki Osiyo oʻyinlariga yuborish huquqiga ega. UANOC va CIJM Milliy Olimpiya qoʻmitalari quyidagi roʻyxatda qayd etilgan.

 Afrika (ANOCA) 
 Jazoir1 2
 Angola
 Benin
 Botsvana 3
 Burkina Faso
 Burundi
 Kamerun
 Kabo-Verde
 Markaziy Afrika Respublikasi
 Chad
 Komor orollari1
 Kongo
 Kongo Kot-dʼIvuar
 Jibuti1
 Misr12
 Ekvatorial Gvineya
 Eritreya
 Esvatini 3
 Efiopiya
 Gabon 3
 Gambiya 3
 Gana 3
 Gvineya
 Gvineya-Bisau
 Keniya 3
 Lesoto 3 Liberiya
 Liviya12
 Madagaskar
 Malavi 3
 Mali
 Mavritaniya1
 Mavrikiy 3
 Marokash12
 Mozambik 3
 Namibiya 3
 Nigeriya
 Nigeriya 3
 Ruanda 3
 San-Tome va Prinsipi Senegal
 Seyshel orollari 3
 Syerra-Leone 3
 Somali1
 Janubiy Afrika 3
 Janubiy Sudan
 Sudan1
 Tanzaniya 3
 Togo 3
 Tunis12
 Uganda 3
 Zambiya 3
 Zimbabve 3
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi UANOC aʼzosi.

2: Milliy Olimpiya qoʻmitasi CIJM aʼzosi.

3: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Milliy Hamdoʻstlik oʻyinlari assotsiatsiyasi hamdir.

 Amerika (Pan-Amerika sport tashkilotlari) 
 Antigua va barbuda1
 Argentina
 Aruba
 Bagama orollari1
 Barbados1
 Beliz1
 Bermud oroli1
 Boliviya
 Braziliya
 Britaniyaning Virgin orollari
 Kanada Kayman orollari1
 Chili
 Kolumbiya
 Kosta-Rika
 Kuba
 Dominika1
 Dominikana Respublikasi
 Ekvador
 Salvador
 Grenada1
 Gvatemala Gayana1
 Gaiti
 Gonduras
 Yamayka1
 Meksika
 Nikaragua
 Panama
 Paragvay
 Peru
 Puerto-Riko
 Sent Kitts va Nevis1 Sent-Lyusiya1
 Sent-Vinsent va Grenadinlar1
 Surinam
 Trinidad va Tobago1
 Amerika Qoʻshma Shtatlari
 Uruguay
 Venesuela
 Amerikaning Virgin orollari
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlari federatsiyasi aʼzosi.

 Osiyo (OCA) 
 Afgʻoniston
 Bahrayn1
 Bangladesh5
 Butan
 Bruney5
 Cambodja
 Xitoy
 Hong Kong, Xitoy
 Hindiston5
 Indoneziya
 Eron
 Iroq1 Yaponiya
 Iordaniya1
 Qozogʻiston
 Shimoliy Koreya
 Janubiy Koreya
 Quvayt1
 Qirgʻiziston
 Laos
 Livan14
 Aomin2
 Malayziya5
 Maldiv5 Mongoliya
 Myanma
 Nepal
 Ummon1
 Pokiston5
 Falastin1
 Filippin
 Qatar1
 Saudiya Arabistoni1
 Singapur5
 Shri Lanka5
 Suriya14 Tayvan3
 Tojikiston
 Tailand
 Sharqiy Timor
 Turkmaniston
 Birlashgan Arab Amirliklari1
 Oʻzbekiston
 Vetnam
 Yaman1
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi UANOC aʼzosi.

2: Milliy Olimpiya qoʻmitasi OCA aʼzosi, ammo ANOC aʼzosi emas.

3: XOQ, ANOC va OCA tomonidan qoʻllaniladigan rasmiy nom Xitoy Respublikasi .

4: Milliy Olimpiya qoʻmitasi CIJM aʼzosi.

5: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlari milliy assotsiatsiyasi.

 Yevropa (EOC) 
 Albaniya2
 Andorra2
 Armeniston
 Avstriya
 Ozarbayjon
 Belarus
 Belgiya
 Bosniya va Gersegovina2
 Bolgariya
 Xorvatiya2
 Kipr23
 ChexiyaCzechia Olympics.com
 Daniya Estoniya
 Finlandiya
 Fransiya2
 Gruziya
 Germaniya
 Buyuk Britaniya
 Gretsiya2
 Vengriya
 Islandiya
 Irlandiya
 Isroil1
 Italiya2
 Kosovo2 Latviya
 Lixtenshteyn
 Litva
 Luksemburg
 Malta23
 Moldova
 Monako 2
 Chernogoriya 2
 Niderlandiya
 Makedoniya 2
 Norvegiya
 Polsha
 Portugaliya 2 Ruminiya
 Rossiya Federatsiyasi4
 San Marino 2
 Serbiya 2
 Slovakiya
 Sloveniya 2
 Ispaniya 2
 Shvetsiya
 Shveysariya
 Turkiya 2Türkiye Olympics.com
 Ukraina
1: Isroil OCA aʼzosi boʻlgan, ammo 1952-yildan 1981-yilgacha tashkilotdan chiqarib yuborilgan. 1994-yilda EOKga qoʻshilgan.

2: Milliy Olimpiya qoʻmitasi CIJM aʼzosi.

3: Milliy Olimpiya qoʻmitasi, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlari milliy assotsiatsiyasi.

4: Milliy olimpiya qoʻmitasi XOQ tomonidan toʻxtatilganIOC Executive Board suspends Russian Olympic Committee with immediate effect.

 Okeaniya (ONOC) 
 Amerika Samoasi
 Avstraliya
 Kuk orollari
 Fiji
 Guam
 Kiribati Marshall orollari
 Mikroneziya
 Nauru
 Yangi Kaledoniya1
 Yangi Zelandiya
 Niue1 Norfolk orollari1
 Shimoliy Mariana orollari1
 border|25px|Palau bayrogʻi Palau
 Papua Yangi Gvineya
 Samoa
 Solomon orollari Fransuz Polineziyasi1
 Tonga
 Tuvalu
 
Vanuatu
 Uollis va Futuna orollari1
1: Milliy Olimpiya qoʻmitasi ONOCning assotsiatsiyalangan aʼzosi, ammo ANOC aʼzosi emas.

 Boʻlimlar 
MOQ barcha beshta qitʼa assotsiatsiyasiga boʻlingan Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasining (ANOC) aʼzolaridir:
QitʼaAssotsiatsiyaMOQlarEng qadimgi MOQEng yangi MOQ180x180pxAfrika Milliy Olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi54Misr (1910)Janubiy Sudan (2015)Pan-Amerika sport tashkiloti41Amerika Qoʻshma Shtatlari (1894) Dominika (1993)
Sent-Kitts va Nevis (1993)

Sent-Lyusiya (1993)Osiyo Olimpiya Kengashi44The OCA includes 45 NOCs; the Macau Sports and Olympic Committee is not recognized by the IOC and Macau does not compete at the Olympic Games.Yaponiya (1912) Sharqiy Timor (2003)Yevropa Olimpiya qoʻmitalari50Fransiya (1894)Kosovo (2014)Okeaniya Milliy Olimpiya qoʻmitalari17Avstraliya (1895)Tuvalu (2007)
 Tan olinmagan Milliy olimpiya qoʻmitalari 
Farer orollari va Makao Milliy Paralimpiya qoʻmitalari sifatida tan olingan va Paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega. Biroq hech bir hududning Milliy Olimpiya qoʻmitasi XOQ tomonidan tan olinmagan, shuning uchun ular Olimpiadada qatnasha olmaydi. Makao Osiyo Olimpiya Kengashi tomonidan tan olingan va Osiyo oʻyinlarida ishtirok etadi.

Olimpiya qoʻmitalari tan olinmagan boshqa mavjud mamlakatlar va mintaqalarga Kataloniya, Gibraltar, Fransiya Polineziyasi, Niue, Yangi Kaledoniya, Kyurasao, Gvadelupa, Fransuz Gvianasi, Martinika, Sint Marten, Shimoliy Mariana orollari, Anguilla, Montserrat, Terks va Kaykos orollari, Dnestrboʻyi Moldova Respublikasi, Kurdiston, Shimoliy Kipr, Somaliland, Abxaziya va tubjoy amerikaliklar kiradi.

2014-yilda Janubiy Osetiya Milliy Olimpiya qoʻmitasini tashkil etish niyatida ekani maʼlum qilingan.

 Olimpiya sporti 
Tashkilot nomiSportXOQ aʼzosi boʻlmagan tashkilotlar jahon darajasidagi aʼzo tashkilot hisoblanadiXOQ aʼzosi boʻlmagan faqat qitʼa darajasidagi aʼzo hisoblanadiBuyuk Britaniya misolidaFIFAFutbol Anguilla, Montserrat, Terks va va Kaykos orollari, Kyurasao, Macao, Farer orollari, Gibraltar, Tahiti, Yangi Kaledoniya Shimoliy Mariana orollari, Sint Maarten, Gvadelupe, , Fransiya Gvianasi, Bonayre, (faqatgina klub musobaqalari), Zanzibar (faqatgina klub va CECAFA musobaqalari)) Angliya, 
 Shotlandiya, 

 Uels, FINASuzishAnguilla, Kyurasao, Sint Maarten, Macao, Farer orollari, Gibraltar, Shimoliy Mariana orollariBuyuk BritaniyaIAAFYengil atletika Tahiti, Norfolk oroli, Gibraltar, Macao, Anguilla, Montserrat, Terks va va Kaykos orollari Yangi Kaledoniya, Uollis va Futuna, Niue, Martinika, Gvadelupe, Fransiya Gvianasi, Sint Maarten, KyurasaoBuyuk BritaniyaWAFKamondan otish Tahiti, Norfolk oroli, Folklend orollari, Macao, Farer orollariBuyuk BritaniyaBWFBadminton Kyurasao, Tahiti, Gibraltar, Greenland, Folklend orollari, Macao, Farer orollari, Muqaddas Yelena oroli, Norfolk oroli, Men oroli, , Fransiya Gvianasi, Gvadelupe, Martinika, New Caledonia, Shimoliy Mariana orollari, Uollis va Futuna Angliya, Shotlandiya, UelsFIBABasketbol Montserrat, Terks va va Kaykos orollari, Tahiti, Norfolk oroli, Macao, GibraltarBuyuk BritaniyaAIBAHavaskor boksAnguilla, Tahiti, Sint Maarten, Kyurasao, Macao, Gibraltar Angliya, Shotlandiya, UelsICFKanoeda eshkak eshishSint Maarten, Tahiti, MacaoBuyuk BritaniyaICUVelosportSint Maarten, Kyurasao, Macao, Buyuk BritaniyaWDSFRaqs sporti Macao Angliya, Shotlandiya, UelsFEIOt sporti Angliya, Shotlandiya, UelsIFSCToqqa chiqish sporti Macao Yangi KaledoniyaBuyuk BritaniyaFIEQilichbozlik MacaoBuyuk BritaniyaIGFGolf Angliya, Shotlandiya, UelsFIGGimnastika Angliya, Shotlandiya, UelsIHFGandbol Farer orollari, Greenland, Fransiya Gvineyasi, Tahiti, Yangi Kaledoniya, Shimoliy Mariana orollari, Gvadelupe, Martinika, MacaoBuyuk Britaniya, biroq Angliya va Shotlandiya birlashgan aʼzolarFIHChim ustida xokkey Macao, Gibraltar Angliya, Shotlandiya,
 Uels; ammo Buyuk Britaniya uning aʼzosiIJFDzyudo Macao, Niue, Norfolk oroli, Yangi Kaledoniya, Tahiti, Martinika, Gvadelupe, , Farer orollari, KyurasaoBuyuk BritaniyaUIPMZamonaviy beshkurashBuyuk BritaniyaXalqaro eshkak eshish federasiyasiAkademik eshkak eshish GibraltarBuyuk BritaniyaXalqaro regbi kengashiRegbi Niue Yangi Kaledoniya, Tahiti, Uollis va Futuna, Macao, Martinika, Gvadelupe, Fransiya Gvineyasi, Kyurasao, , Mayotta Angliya, 
 Shotlandiya, 

 UelsWSYelkanli kema sporti Tahiti, Niderlandiyaning Antil orollariBuyuk BritaniyaISSFOʻq otish Farer orollari, MacaoBuyuk BritaniyaISASyorfingborder|25px|Gavayi Qirolligi bayrogʻi Gavai, Tahiti Angliya, 
 Shotlandiya,

 UelsITTFStol tennisi Jersey, Guernsey, Gibraltar, Greenland, Fare orollari, Macao, Tahiti, Folklend orollari, Sint Maarten, Shimoliy Mariana orollari, Yangi Kaledoniya, Niue, Tokelau, Uollis va Futuna Angliya, 
 Shotlandiya,

 UelsWTTaekvondo Men oroli, Macao, Yangi Kaledoniya, Tahiti, Martinika, Gvadelupe, Buyuk BritaniyaITFTennis Tahiti, Kyurasao, Macao, Anguilla, Bonaire, Norfolk oroli, Shimoliy Mariana orollari Sint Maarten, Martinika, Gvadelupe, Fransiya GvineyasiBuyuk BritaniyaITUUchkurash Gibraltar, Macao, Yangi Kaledoniya, Tahiti, Shimoliy Mariana orollariBuyuk BritaniyaFIVBVoleybol Macao, Gibraltar, Greenland, Farer orollari, Tahiti, Shimoliy Mariana orollari, Martinika, Gvadelupe, Fransiya Gvineyasi, Bonayre, border|25px|Saba Saba, border|25px|Sint-Estatius Sint Eustatius, Sint Maarten, Saint-Martin, Kyurasao Angliya, 
 Shotlandiya, 

 UelsIWFOgʻir atletika Zanzibar, Niue, Yangi Kaledoniya, Tahiti, Uollis va Futuna, Shimoliy Mariana orollari, Terks and Kaykos orollari, Kyurasao Buyuk Britaniya, Shimoliy Irlandiya, Shotlandiya, 
 UelsUWWHavaskor kurash Tokelau, Niue, Tahiti, Shimoliy Mariana orollari, Terks and Kaykos orollari, KyurasaoBuyuk BritaniyaIBSFBobsley vaSkeletonBuyuk BritaniyaIBUBiatlon GreenlandBuyuk Britaniya

 XOQ tan olgan xalqaro sport federatsiyalari assotsiatsiyasi 
Name of organizationSportNon-IOC member is member in world levelNon-IOC member is only member in continental levelCase of Great BritainWPAPool (bilyard) SHimoliy Kipr, Bonayre, Kyurasao, Tahiti, MacaoBuyuk BritaniyaIBSFSnuker va Inglizcha bilyard (havaskor) Men oroliHech qaysiUMBKaram bilyard Shimoliy Kipr, Men oroli, KyurasaoHech qaysiTWIFArqon tortish oʻyini Normandiya orollari, Basque davlati, Macao Angliya, Shotlandiya, Uels, Shimoliy IrlandiyaIWUFWushu Yangi Kaledoniya, MacaoBuyuk BritaniyaCMASSuv osti sporti Tahiti, Shimoliy Marina orollariBuyuk BritaniyaWSFSkoush Guernsey, Jersey, Men oroli, Gibraltar, Macao, Yangi Kaledoniya, Tahiti, Norfolk oroli Angliya, Shotlandiya, UelsUIMMotorli qayiqda suzish MacaoBuyuk BritaniyaFIPPolo AngliyaIOFMoʻljal olish sporti MacaoBuyuk BritaniyaILSHayotni saqlab qolish sporti Macao, Farer orollariBuyuk BritaniyaWSRolikli konkida uchish MacaoBuyuk BritaniyaIFMAMuaytay Macao, TahitiBuyuk BritaniyaWLLakros Kataloniya, Kyurasao, Macao, Angliya, Shotlandiya, Uels IFFFlorbol MacaoBuyuk BritaniyaWFDFDisk uloqtirish MacaoBuyuk BritaniyaIBFBouling Kataloniya, Macao, Jersey, Gibraltar, , Kyurasao Buyuk Britaniya, Shotlandiya, Uels, Shimoliy IrlandiyaWKFKarate Macao, Martinika, Yangi Kaledoniya, Tahiti, Uollis va Futuna, KyurasaoBuyuk Britaniya toʻliq aʼzo, lekin Angliya, Shotlandiya, Uels, Shimoliy Irlandiya kabi alohida ishtirok etadiWBFContract bridge Farer orollari, Macao, , Martinika, Gvadelupe Angliya, Shotlandiya, Uels IFIice stock sportBuyuk BritaniyaIWWF(3-Event Waterskiing), Wakeboard, Barefoot, Show Skiing, Cable Wakeboard, Cableski, Ski Racing, and Disabled SkiingBuyuk BritaniyaWAKOKikboksing MacaoBuyuk BritaniyaFIMMotopoyga MacaoBuyuk BritaniyaFIDEShaxmat Farer orollari, Macao, Niderlandiyaning Antil orollari, Guernsey, Jersey, Men oroli Angliya, Shotlandiya, Uels IRFRaketbol Kataloniya, AngliyaFIASSamboBuyuk BritaniyaISMFChangʻida alpinizmBuyuk BritaniyaUIAATirmashib chiqish and alpinizmBuyuk BritaniyaISFSumoBuyuk BritaniyaICCKriket Men oroli, Jersey, Guernsey, Gibraltar, Muqaddas Yelena oroli, Farer orollari, Terks va Kaykos orollari, Folklend orollari Anguilla, Montserrat, Sint Maarten Angliya, Shotlandiya

 Yana qarang 
 Milliy Paralimpiya qoʻmitasi
 XOQ mamlakat kodlari roʻyxati
 Kolumbiya okrugi Olimpiya qoʻmitasi
 Hamdoʻstlik oʻyinlari assotsiatsiyasi

 
 Snoskalar 

 
 
 

Turkum:Milliy olimpiya qoʻmitalari
Turkum:Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi