Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Tafsiri Raman

Tafsiri Raman, toʻliq nomi Tafsiri Raman li Maʼnaa al-Qur’an va al-Gʻarad Minh (Sorani: تەفسیری ڕامان لە ماناو مەبەستی قورئان) – zamonaviy Qurʼon tafsiri boʻlib, Iroqlik olim Ahmad Kaka Mahmud tomonidan yozilgan. Asar Sorani tilida yozilgan va bir necha marta qayta nashr etilgan, eng soʻnggi nashri 2020-yilda boʻlgan.

 Nashr tarixi 
Ahmad Kaka Mahmud Qurʼon tafsirini yozishni 1992-yilda boshlagan va 2005-yilda yakunlab nashr ettirgan. Keyin asar 2012-yilda qayta nashr etilgan. 2020-yilda muallifning oʻgʻli Irfan Ahmad Kaka Mahmud tomonidan qisqartirilgan va qayta koʻrib chiqilgan versiyasi chop etildi. 2022-yilda tafsirning toʻliq versiyasi bepul mobil ilova sifatida ishlab chiqildi va u iOS hamda Android operatsion tizimlari uchun moslashtirilgan.

 Mazmuni 
Sorani tilida yozilgan Tafsiri Raman Qurʼon oyatlarining tafsiri va talqiniga bagʻishlangan. Ahmad Kaka Mahmud oʻz tafsirida Isroiliyatdan iloji boricha foydalanmagan. Uning Qurʼon talqini uslubi tobein va taba tobein uslubiga yaqin boʻlib, bir necha kichik farqlar bilan ajralib turadi.

 Yana qarang 
 Tafsir Ibnu Abbos
 Tafsir asarlari roʻyxati

 

Tafsiri Raman
Turkum:Islom haqidagi kitoblar
Turkum:Qurʼon tarjimalari
Turkum:Kurd kitoblari
Turkum:Kurd tilidagi kitoblar
Nor (ism)

Nor ( — tamgʻa, belgi) — kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Norboy Karimov — iqtisod fanlari doktori, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti professori;
 Norboy Beknazov — iqtisod fanlari nomzodi, professor;
 Norboy Ishmuratov — sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Norxon Sheripov — oʻzbekistonlik futbolchi.

 

Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar
Tafsir Mujohid

Tafsir Mujohid  – tobeinlardan boʻlgan Mujohid ibn Jabr tomonidan yozilgan sunniy tafsir boʻlib, Qurʼon talqinlari orasidagi eng dastlabki va muhim asarlardan biri hisoblanadi.

Mujohid Paygʻambar Muhammadning safdoshi va Qurʼon tafsiri sohasida hukmron boʻlgan Abdulloh ibn Abbosning taniqli shogirdi edi. Rivoyat qilinishicha, Mujohid Ibn Abbos bilan Qurʼon va uning maʼnolarini bir necha marta koʻrib chiqqan, bu esa uni islomning dastlabki davridagi eng yetuk tafsir olimlaridan biriga aylantirgan. Shu sababli, uning talqiniga Shofiʼiy va Al-Buxoriy kabi olimlar tayanagan. Sahihi Buxoriydagi Tafsir kitobida Al-Buxoriy tez-tez Mujohidning tafsiridan iqtibos keltiradi. Dastlabki avlod salaf ulamolari Mujohidning Qurʼonni tushunishda tobeinlar orasida eng bilimdonlaridan biri ekanligini tasdiqlagan.

Kitob Qurʼonning suralari va oyatlari tartibida yozilgan. Biroq, unda Fotiha surasi yoki Kofirun surasi haqida hech qanday tafsir keltirilmagan. Birinchi qarashda tafsirning qamrov jihatidan toʻliq emasligi seziladi. Buning oʻrniga, u baʼzi oyatlarning lingvistik maʼnosini qisqa ifodalar bilan tushuntiradi, shuningdek, keyinchalik turli mazhablar tomonidan qabul qilingan baʼzi fiqh qarashlariga ishora qiladi. Bundan tashqari, u baʼzi kelishuv muhokamalariga ham toʻxtalib oʻtadi, ular keyinchalik baʼzi olimlar uchun muhim asos boʻlib xizmat qilgan.

 Yana qarang 
 Sunniy kitoblar roʻyxati

 

Turkum:Islom haqidagi kitoblar
Turkum:Sunniy tafsirlar
Daaim al-Islom

Daaim al-Islom ( yaʼni Islom ustunlari) – Ismoiliyya shia mazhabiga oid fiqh kitobidir.

Kitob Qadi Numan tomonidan yozilgan boʻlib, u 4 imom (Misrning dastlabki 4 Fotimiy xalifasi – 11-imom Abdulloh al-Mahdiy Billohdan 14-imom al-Muʼizz li-dinillahgacha) davrida dai boʻlib xizmat qilgan. Asarda Ibodat (Xudoga ibodat) bilan birga odob-axloq qoidalarining ahamiyati taʼkidlangan, bunda dastlabki besh Fotimiy imomlar (Imom Hasan, Imom Husayn, Imom Ali Zaynul Abidin, Muhammad al-Baqir va Jaʼfar as-Sodiq)ning hadislari keltirilgan.

Keyingi Fotimiy imomlari, xalifalari va ismoiliy daʼiylari „Daaim al-Islom“ asariga tayangan. 16-Fotimiy imomi – xalifa Abu ali al-Mansur (996–1021) Yamandagi daʼisi Horun ibn Muhammadga faqat „Daaim al-Islom“ asariga muvofiq hukm chiqarishni buyurgan.

 

 
 
 

Turkum:Shia hadislar toʻplamlari
Turkum:Ismoiliy adabiyoti
Sodiq Ganji

Sodiq Ganji (vafoti 1990-yil), Pokistonning Lohur shahridagi Eron madaniyat markazi (Xona-e-Farhang-e-Eron) direktori boʻlgan. U 1990-yil dekabr oyida oʻldirilgan va bu voqea Pokistonda yigirma yildan ortiq davom etgan mazhabiy zoʻravonlikda halok boʻlgan birinchi taniqli eronlik shaxs hisoblanadi.

Ushbu qotillik sunniy harbiy guruhi Sipah-e-Sahaba Pakistan aʼzosi Shayx Haq Navoz Jhangvi tomonidan amalga oshirilgan. Jhangviy 1991-yilda Pokistonning anti-terror sudi tomonidan Ganji qotilligida aybdor deb topilgan va oʻlimga hukm qilingan. U 2001-yil mart oyida qatl etilgan.

 Yana qarang 
 Pokistondagi mazhabiy zoʻravonlik
 Eron–Pokiston munosabatlari

 

Turkum:Oʻldirilgan eronlik siyosatchilar
Turkum:Pokistondagi terrorizm qurbonlari
Turkum:1990-yilda vafot etganlar
Turkum:Pokistondagi eronlik muhojirlar
Turkum:Oʻldirilgan eronlik diplomatlar
Turkum:Eron diplomatlari
Turkum:1990-yillarda oʻldirilgan Osiyo siyosatchilari
Turkum:1990-yilda oʻldirilgan siyosatchilar
Turkum:1963-yilda tugʻilganlar
Kamoliddin Isfahoniy

Kamoliddin Isfahoniy (1172 – 1237) – fors tilida qasidalar va boshqa sheʼriy janrlarda asarlar yozgan fors shoiri boʻlib, 1172–1237-yillar oraligʻida yashagan. U va uning otasi, shoir Jamoliddin Muhammad Isfahoniy, Isfahonda taniqli shaxslar boʻlgan. U Moʻgʻullar istilosi paytida oʻldirilgan va oddiygina qabrga dafn etilgan. Unga bagʻishlangan maqbara Isfahonning Jouybareh tumanida joylashgan.

 

 
 
 

Turkum:1172-yilda tugʻilganlar
Turkum:1237-yilda vafot etganlar
Turkum:12-asrda fors tilida ijod qilgan shoirlar
Turkum:13-asrda fors tilida ijod qilgan shoirlar
Turkum:Isfahonlik yozuvchilar
Turkum:Xorazmshohlar davri shoirlari
Tijjani Reijnders

Tijjani Martinus Jan Reijnders (1998-yil 29-iyulda tugʻilgan) – niderlandiyalik professional futbolchi boʻlib, Angliya Premyer-ligasining „Manchester City“ klubi va Niderlandiya milliy terma jamoasida yarim himoyachi pozitsiyasida toʻp tepadi.

Reijnders Niderlandiyaning turli yoshlar jamoalarida oʻynaganidan soʻng, professional futbolchilik karyerasini oʻz tugʻilib oʻsgan shahrining jamoasi, PEC Zvolle klubida boshlagan. 2017-18-yilgi mavsumda u boshqa golland klubi AZ Alkmaar safiga oʻtgan. Soʻngra, 2019-20-yilgi mavsum yakunigacha RKC Vaalveyk klubiga ijaraga berilgan va keyinchalik AZ tarkibiga asosiy oʻyinchi sifatida qaytib kelgan. 2023-yil yozida u „Milan“ klubi bilan shartnoma imzolagan va 2024-25-yilgi Italiya Superkubogini qoʻlga kiritishga erishgan.

Reijnders 20 yoshdan oshganlar jamoasidan boshlab Niderlandiya milliy terma jamoasi aʼzosiga aylangan. U mamlakat katta terma jamoasi safida 2023-yil sentyabr oyida debyut oʻyinini oʻtkazgan.

 Yutuqlari 
Milan

 Italiya Superkubogi: 2024–25
 Italiya kubogi finalchisi: 2024–25

Shaxsiy yutuqlar

 A Seriyaning mavsumning eng yaxshi jamoasi aʼzosi: 2024–25
 A Seriyaning eng yaxshi yarim himoyachisi: 2024–25

 

 

 Profile Manchester City F. C. website
 Profile Niderlandiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi veb-sayti (niderland tilida)
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:AZ Alkmaar futbolchilari
Turkum:Jong AZ futbolchilari
Turkum:RKC Waalwijk futbolchilari
Turkum:PEC Zwolle futbolchilari
Turkum:AC Milan futbolchilari
Turkum:Manchester City F.C. futbolchilari
Turkum:Eredivisie futbolchilari
Turkum:Eerste Divisie futbolchilari
Turkum:Serie A futbolchilari
Turkum:Niderlandiyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari
Abdulkarim Farhoniy

Abdulkarim Farhoniy (forscha: عبدالکریم فرحانی) – eronlik prinsipist siyosatchi va Eron Konstitutsiyasi ekspertlar assambleyasining sobiq aʼzosi boʻlib, Xuziston viloyatidan vakil boʻlgan. U 1964-yil (1343HS) Ahvoz shahrida tugʻilganOyatulloh Hoj Shayx Abdulkarim Farhoniy tarjimai holi. Uning Qum diniy seminariyasidagi taniqli ustozlari orasida Oyatulloh Bahjat va Oyatulloh Fazel Lankarani bor. Farhoniy arab adabiyoti, mantiq, fiqh va falsafa fanlari boʻyicha dars beradiFarhoniy, Abdulkarim.

 

Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Eron Konstitutsiyasi ekspertlar assambleyasi aʼzolari
Hasan Maymandiy

Hasan Maymandiy  – eronlik zodagon boʻlib, Somoniy imperiyasining vassali boʻlgan Gʻaznaviylar hukmdori Sabuktegin (hukmronligi 977–997) davrida Bust (hozirgi Lashkargoh) hokimi lavozimida ishlagan. Nomaʼlum bir sanada Sabuktegin Hasanni xochga mixlatib oʻldirgan, biroq keyinchalik bu qilmishidan pushaymon boʻlgan. Hasanning Ahmad Maymandiy ismli oʻgʻli boʻlib, u keyinchalik Gʻaznaviylar davlatida yuqori lavozimlarni egallagan.

 

 
 

Turkum:10-asrda vafot etganlar
Turkum:10-asrda tugʻilganlar
Turkum:Gʻaznaviylar hokimlari
Turkum:Gʻaznaviylar davlati kishilari
Abdellah Ouazane

Abdellah Ouazane (; 2009-yil 15-yanvarda tugʻilgan) – niderlandiyalik-marokashlik professional futbolchi boʻlib, „Real Madrid“ klubining yoshlar jamoasida markaziy yarim himoyachi sifatida toʻp tepadi. Niderlandiyada tugʻilgan boʻlsa-da, u Marokash oʻsmirlar milliy terma jamoasi safida oʻynaydi.

 Klubdagi faoliyati 
Ouazanening otasi tavsiyasiga koʻra AVV Zeeburgia havaskorlar klubiga roʻyxatdan oʻtkazilgan, keyinchalik uni Ayaks skautlari payqab, klub akademiyasiga qabul qilishgan. Uning oʻyin uslubi ingliz yarim himoyachisi Jude Bellinghamga oʻxshatiladi.

 Xalqaro faoliyati 
Niderlandiya va Marokash fuqaroligiga ega boʻlgan Ouazane Marokash va Gollandiyaning 15 yoshgacha boʻlgan terma jamoalariga chaqirilgan. Keyinchalik, oʻn olti yoshida u uzil-kesil sport tomonidan Marokashni tanlaganini maʼlum qilgan.

2025-yil mart oyida u Marokashning 2025-yilgi U-17 Afrika Millatlar Kubogi uchun terma jamoasi tarkibiga kiritilgan. Marokash ushbu turnirda gʻolib chiqqan. Ouazane turnirning eng yaxshi oʻyinchisi deb topilgan.

 Yutuqlari 
Marokash U17

 U-17 Afrika Millatlar Kubogi: 2025

Yakka shaxs

 U-17 Afrika Millatlar Kubogining eng yaxshi futbolchisi: 2025

 

 
 Profile ZeroZero saytida

Turkum:Amsterdamda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Marokashlik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Hoji Muhammad Alixon

Hoji Muhammad Alixon  – Shirvon xonligining birinchi xoni (hokimi) boʻlib, 1761–1763-yillarda hukmronlik qilgan. Zand hukmdori Karimxon Zand ruxsati bilan u Eski Shamaxiy aholisi tomonidan hokim etib tayinlangan. U 1763-yilgacha Shirvonni boshqargan, shu yili Quba hukmdori Fath Alixon bu yerda oʻz taʼsirini oshirib, oʻz hokimlarini (masalan, Ogʻa beg va Askar beg kabi oila aʼzolarini) tayinlagan.

 

 
 

Turkum:Xonlar
Turkum:Shirvon xonligi
Muflih at-Turkiy

Muflih at-Turkiy (872-yil 2-aprelda vafot etgan) – IX asr oʻrtalarida Abbosiylar xalifaligining turk harbiy zobiti. Samarradagi anarxiya voqealarida muhim rol oʻynagan va keyinchalik Iroq janubida sodir boʻlgan Zanjilar qoʻzgʻoloniga qarshi jangda halok boʻlgan.

 Faoliyati 
Muflih at-Turkiy qoʻmondon Muso ibn Bugʻo al-Kabirning yaqin hamkori boʻlgan. Uning nomi ilk bor solnomachi at-Tabariy tomonidan 865–866-yillardagi fuqarolar urushi voqealarida tilgan olingan. Bu urushda Muflih Bagʻdod shahrini qamal qilgan qoʻshin tarkibida boʻlgan. Urushdan soʻng, 867-yilda Muso Jibal hokimi etib tayinlangan. Jibalda boʻlgan davrida Muhlif Musoning oʻrinbosari sifatida xizmat qilib, bir nechta harbiy yurishlarda ishtirok etgan. Hamadon va al-Karaj yaqinida Dulofiylar hukmdori Abdulaziz ibn Abu Dulafni magʻlub etgan hamda Qum aholisiga qarshi hujum qilgan.

869-yilda Muflih Zaydiy isyonchisi al-Hasan ibn Zayd tomonidan nazorat qilinadigan Tabariston viloyatiga kirib bordi. U yerda al-Hasanni magʻlub etib, Sari va Omul hududlarini egallashga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng, al-Hasan qochib ketgan Daylam mintaqasiga yoʻl oldi. Biroq safar chogʻida Muso tomonidan poytaxt Samarra shahriga chaqirib olindi. Shu sababli Muflih Tabaristonni tashlab ketdi va al-Hasan ushbu hududda yana qayta oʻz hukmronligini tikladi.

Samarraga qaytib kelgach, Muflih xalifa al-Muhtadiyning qisqa hukmronligi davrida Musoning yaqin tarafdorlaridan biriga aylandi. U Musoning raqibi boʻlgan sarkarda Solih ibn Vosifning hokimiyatdan agʻdarilishida ishtirok etdi, shuningdek, xalifani taxtdan agʻdarish fitnasida ham qatnashgan deb gumon qilindi. 870-yilda Muso, Muflih va Bayakbak Yuqori Mesopotamiyaga joʻnab ketdi va u yerda xorijiylar yetakchisi Musavvirga qarshi jang qilib, uni qochishga majbur etdilar. Shu safar davomida Muso va Muflih al-Muhtadiy ularni lavozimdan olib tashlash, hibsga olish yoki oʻldirish rejasini tuzayotganini eshitib, yurishni tark etishdi va qoʻshinlari bilan birga Samarra tomon yoʻl olishdi. Yuzaga kelgan siyosiy inqiroz davomida al-Muhtadiy taxtdan agʻdarildi va oʻldirildi, Muso va Muflih esa poytaxtga qaytishga muvaffaq boʻldi.

 

 

 
 
 
 
 
 
 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:872-yilda vafot etganlar
Muhammad ibn Abdulloh ibn Malik al-Xuzoiy

Muhammad ibn Abdulloh ibn Molik al-Xuzoiy IX asrda Abbosiylar xalifaligining Yaman viloyati hokimi boʻlib xizmat qlgan.

Xalifa al-Amin hukmronligi davrida Yamanning amaldagi hokimi Hammod al-Barbariyning viloyat boshqaruvi yuzasidan shikoyatlar kelib tushgan. Yaman aholisini tinchlantirish maqsadida uning oʻrniga Muhammad ibn Abdulloh hokim etib tayinlangan. Yamanga kelgach, Muhammad viloyatning turli hududlarida faoliyat olib boruvchi sobiq hokim Hammodning vakillariga qarshi harakat qilib, ularning boyliklarini musodara qilgan, shu orqali mahalliy aholining ishonchi qozongan va ularni rozi qilgan. 811-yil oʻrtalariga qadar Muhammad Yaman hokimi sifatida xizmat qilgan, soʻngra uning oʻrniga Muhammad ibn Said al-Kinoniy tayinlangan; . , states that he was succeeded as governor by Yazid ibn Jarir al-Qasri. , calling him 'Abdallah ibn Malik, says that he was appointed in the reign of Harun al-Rashid (d. 809)..

 

 

 
 
 
 

Turkum:Abbosiylarning Yamandagi hokimlari
Turkum:9-asr arab shaxslari
Turkum:9-asr Yamanda
Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhriz

Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhriz  – IX asrda Abbosiylar xalifaligining Yaman viloyati hokimi.

Xalifa al-Maʼmunning mavlosi boʻlgan Muhammad taxminan 823-yilda Yaman hokimi etib tayinlangan. Viloyatga kelganidan soʻng oʻgʻlini al-Janad shahri (hozirgi Yaman hududidagi qadimiy shahar)ga oʻzining oʻrinbosari sifatida yuborgan. Biroq oradan koʻp oʻtmay al-Janad aholisi uning oʻgʻliga qarshi bosh koʻtargan. Muhammad esa holat jiddiy ekanligini, Yamanni saqlab qolishning iloji yoʻqligini tushunib yetgach, Hijoz tomon yoʻl olgan. Yamanni esa mahalliy zodagon Abbod ibn al-Gʻamr ash-Shihobiy ixtiyoriga topshirgan. Abbod ibn al-Gʻamrdan keyin Yaman hokimi etib Isʼhoq ibn al-Abbos ibn Muhammad al-Hoshimiy tayinlangan; ; ..

 

 

 
 
 

Turkum:Abbosiylar xalifaligining Yamandagi hokimlari
Turkum:9-asr arab shaxslari
Muhammad ibn Nofiy

Muhammad ibn Nofiy  – IX asrda Abbosiylar xalifaligining Yaman viloyati hokimi.

Muhammad xalifa al-Maʼmun tomonidan Sano shahriga hokim etib tayinlangan. Bu tayinlov yamanliklar bilan yarashish maqsadida amalga oshirilgan edi, chunki undan avvalgi hokim Is’hoq ibn al-Abbos ibn Muhammad al-Hoshimiy davrida ular orasida tartibsizlik yuzaga kelgan edi. Shunga qaramay, Muhammad tez orada markaziy togʻli hududlarda laqabi Ahmar al-Ayn („qizil koʻzli“) boʻlgan Ahmad ibn Muhammad al-Umariy ismli shaxs boshchiligidagi qoʻzgʻolonga duch keldi. Natijada, isyonchilar tomonidan viloyatdan quvib chiqarildi. Muhammad hokimlik qilgan davrda al-Javf viloyati alohida boshqarilib, u yerda Hamdoniy qabilasining sardori Molik ibn Luqmon al-Arhobiy hokimlik qilgan; ; ..

 

 

 
 
 

Turkum:9-asr arab shaxslari
Turkum:9-asr Yamanda
Turkum:Abbosiylar xalifaligining Yamandagi hokimlari
Abulhasan Ali ibn al-Ixshid

thumb|Abulhasan Ali oltin dinori. 961/2-yil Fustatda zarb etilgan
Abulhasan Ali ibn al-Ixshid Abbosiylar xalifaligi nomidan Misr, Suriya va Hijozni boshqargan mustaqil Ixshidiylar sulolasining uchinchi hukmdori. 960—966-yillarda hukmronlik qilgan.

Abulhasan sulolasi asoschisi Muhammad ibn Tugʻj al-Ixshidning kichik oʻgʻli boʻlib, 961-yilda akasi Unujurning vafotidan keyin taxtga oʻtirgan. Hukmronligi davrida haqiqiy hokimiyat qobiliyatli qora tanli xoja Abulmisk Kafur qoʻlida boʻlgan. Hukmronligi davrining asosiy voqealari 963-yilda Nubiya bosqini, Gʻarbiy va Suriya sahrolarida badaviylarning notinchligi va hujumlari kuchayishi boʻldi. Suriya sahrosidagi vaziyat qarmatlar paydo boʻlishi bilan yanada murakkablashdi. 960/963-yilda Ixshidiylar flotining Vizantiya dengiz kuchlariga magʻlub boʻlishi, shuningdek, Nikephoros Phokas boshliq Viznatiya qoʻshinlarining Kilikiya va shimoliy Suriyaga hujumlari nasroniylikka qarshi gʻalayonlarni keltirib chiqargan.

Ali 966-yil yanvar oyida vafot etgach, Quddusda otasi va akasining yoniga, Maʼbad togʻidagi Qabilalar darvozasi yaqinida dafn etilgan. Alining oʻlimidan soʻng, Kafur uning voyaga yetmagan oʻgʻli Ahmadni chetga surib, oʻzi mustaqil hukmdor sifatida taxtga oʻtirdi. Kafur 968-yil vafotiga qadar hukmronlik qilgan, keyinchalik uning oʻrniga taxtga Ahmad oʻtirgan. Ixshidiylar davlati ichki tartibsizliklar va ketma-ket qurgʻoqchilik yillari tufayli zaiflashib bordi. Bu holat 969-yilda davlat hududlarini Fotimiylar xalifaligi zabt etishi uchun yoʻl ochib berdi.

 

 
 
 
 

Turkum:10-asrda tugʻilganlar
Turkum:966-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Ixshidiy amirlar
Abulqosim Unujur ibn al-Ixshid

Abulqosim Unujur ibn al-Ixshid  – Ixshidiylar sulolasining ikkinchi hukmdori. Abbosiylar xalifaligi boshqaruvini rasman tan olgan boʻlsa-da, Misr, Suriya va Hijoz hududlarini amalda mustaqil boshqargan. Unujur 946—960-yillarda hukmronlik qilgan, biroq amalda hokimiyatning asosiy qismi qora tanli haram ogʻasi Abulmisk Kafur qoʻlida boʻlgan.

Unujur 960-yilda vafot etib, Quddusda joylashgan Maʼbad togʻidagi Qabilalar darvozasi yaqinida, otasining qabri yoniga dafn etilgan.

 

 
 

Turkum:961-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Ixshidiy amirlar
Honor Magic 7 RSR

Honor Magic 7 RSR — Honor brendi va PORSCHE Design hamkorlikda ikkinchi avlod premium smartfon sifatida taqdim etilgan. Ushbu model “Magic 7 Pro” bazasida ishlab chiqilgan bo‘lib, Porsche uslubi va yuqori texnik xususiyatlar bilan ajralib turadi.
Dizayn va ko‘rinishi
Hexagonal shakldagi kamera moduli va avtotema chiziqlar: Porsche Design estetikasiga to‘liq moslashgan.

• Rangi: Provence (purple) va **Agate Grey (kulrang)** .

• Najotli “NanoCrystal Shield” yuzasi bilan IP68/69 sertifikatiga ega, bu suv va changdan himoya qiladi.

Ushbu maxsus nashr birinchisi bo‘lib, bu ham Porsche Design hamkorligi bilan chiqarilayotgan uchinchi avlod smartfoni.
Chiqarilgan vaqti va bozorlari
Xitoyda e’lon qilingan: 2024‑yil 23‑dekabrhttps://www.xiomiui.com. Qaraldi:2025-yil 11-iyun..

Yevropada boshlanish narxi €1 799 bilan 2025‑yil fevralda sotuvga chiqarildihttps://www.androidcentral.com. Qaraldi:2025-yil 11-iyun..

Texnik xususiyatlari

Xususiyat 
Tavsif

Chipset Qualcomm Snapdragon 8 Elite (3 nm) Ekran 6.8″ LTPO OLED, WQHD+ (1280×2800), 20:9, 453 ppi, 120 Hz, Dolby Vision RAM/Storage 16/24 GB LPDDR5X RAM.

Xotira
• 512 GB yoki 1 TB UFS saqlash.

Kamera
• Asosiy kamera 50 MP (Falcon), 50 MP ultrakeng, 200 MP periskop (3× optik, OIS, f/1.88 — eng tez periskop); 

• Selfi kamera 50 MP, 3D yuzni aniqlash Batareya 5850 mAh silison‑karbon batareya, 100 W kabel, 80 W simsiz zaryad Biometrik Ultrasonik barmoq izi va 3D Face Unlock Ishlash tizimi MagicOS 9.0 (Android 15 asosida).

Tarmoqlar
Aloqa 5G, Wi‑Fi 7, Bluetooth 5.4, eSIM, IR blaster, Tiantong va Beidou uyoshlar bilan aloqa Hosil IP68/69 — chang va suv o'tkazmaydiHuawei Central (Honor Magic 7 RSR texnik tavsifi):https://www.huaweicentral.com/honor-magic7-rsr-specifications . Qaraldi: 2025-yil 11-iyun..

Tarmoq va foydalanish

Dynamo kuchli sun’iy intellekt va foto-video imkoniyatlari: MagicOS va Falcon Camera AI bilan koʻplab mukammal surat va video tahrir funksiyalari.

• Wi‑Fi 7 va Bluetooth kodeklar qatori: AptX HD, Adaptive kabi yuqori darajali audio imkoniyatlari.

• IR blaster yordamida qator masofadan boshqarish amaliyotlari mavjud.

Baholash va tanqidi

Tahlillar

24 GB RAM va 1 TB saqlash Yevropaning eng qimmat smartfonlariga nisbatan ham ustun.
Ayrim ekspertlar 100‑lik narxni biroz yuqori deb hisoblashadi, ammo dizayn va texnik jihatlarga yuqori baho berishadi. Ogʻirligi - 223 gDeviceSpecifications.com sahifasi (variant ogʻirlik: 223 g):

https://www.devicespecifications.com/en/model/3a4e6 ..

1. Honor rasmiy global sayti (rasmiy texnik tavsiflar):
https://www.hihonor.com/global/phones/honor-magic7-rsr/spec .

2. Huawei Central (Honor Magic 7 RSR haqida maqola):
https://www.huaweicentral.com/honor-magic7-rsr-porsche-design-launched .

3. Kimovil (GSMArena ma’lumotlar bazasiga asoslangan):
https://www.kimovil.com/en/where-to-buy-honor-magic7-rsr .

4. DeviceSpecifications.com (alternativ ogʻirlik — 223 g):
https://www.devicespecifications.com/en/model/3a4e6 .

Turkum:Informatika
Turkum:Axborot texnologiyalari
Boboyi Laqlaqagiy

thumb|center|Boboyi Laqlaqagiy maqbarasi

Hazrat Boboyi Laqlaqagiy (asl ismlari: Hazrat Xoja Niyoz Xorazmiy) — XI–XII asrlarda yashab o‘tgan yirik mutasavvif, valiy, xojagon tariqati yo‘lboshchilaridan biri. U kishining nomi xalq orasida "Hazrat Bobo" sifatida mashhur.

 Hayoti 
Hazrat Boboyi Laqlaqagiy XI asrning 70-yillarida tug‘ilgan. ga ko‘ra, u Hazrat Abduholiq G‘ijduvoniyning ustozlaridan biri bo‘lgan. Yosh Abduholiq G‘ijduvoniy G‘ijduvondan Rometanga kelib, Hazratning huzurida taʼlim olgan. Bu safarlarda u "Puli Laqlaqa" (tebranadigan ko‘prik)dan o‘tardi, ushbu ko‘prik Hazrat tomonidan qurdirilgan edi.

 Laqlaqa nomi 
"Boboyi Laqlaqagiy" laqabi, Hazrat yashagan hudud — qadimiy "Laqlaqa"dan olingan. Bu joy hozirgi Buxoro viloyatining Rometan tumani hududida joylashgan.

 Faoliyati 
Hazrat Boboyi Laqlaqagiy tasavvuf ilmini keng yoygan, muridlar tarbiyasi bilan shug‘ullangan. U o‘z mehnati bilan kun kechirgan, dehqonchilik qilgan. Baʼzi da unga nisbatan "Boboi tabarkobon" (bolta bilan uruvchi bobo) degan nom ham ishlatilgan.

 Maqbarasi 
Hazratning qabri Rometan tumanining janubi-g‘arbiy qismida, qadimiy Zarafshon daryosi bo‘yida joylashgan. Bu hudud "Hazrat Bobo qabristoni" nomi bilan mashhur.

1990-yillarda maqbara qisman obod etilgan bo‘lsa-da, to‘liq restavratsiya ishlari 2015–2016 yillarda amalga oshirildi. Viloyat restavratori To‘xti aka Obidjonov boshchiligidagi jamoa maqbarani qayta tikladi. Qabr ustiga Nurata ustasi Toir aka Rahimov tomonidan yasalgan G‘ozg‘on marmaridan yodgorlik toshi o‘rnatildi. Qabr ochilganida suyaklarning yaxshi saqlangani Allohning karomati sifatida baholandi.

 Me’moriy xususiyatlari 
Maqbara 8x8 metr o‘lchamdagi kub shaklida, ikki qavatli gumbazli uslubda barpo etilgan. Bu shakl O‘rta Osiyo meʼmorchiligi anʼanalariga mos bo‘lib, Ismoil Somoniy maqbarasi singari barqaror va uzoq umr ko‘radigan tuzilishga ega.

 Merosi 
Hazrat Boboyi Laqlaqagiy xojagonlik tariqati asoschilaridan bo‘lib, o‘zidan keyingi tasavvuf yo‘nalishlariga katta ta’sir ko‘rsatgan. Uning hayoti va faoliyati O‘zbekistonda milliy-maʼnaviy meros sifatida e’zozlanadi.

 
 Sadriddin Salim Buxoriy. Xojagon tariqati haqida.
 H. To‘rayev. Tasavvuf va tarixiy shaxslar.
 “Buxoro tarixi” – M. Narshahiy, 944 yil.
 2015–2016 yillardagi restavratsiya hisobotlari va mahalliy tadqiqotchilar maʼlumotlari.

Turkum:Oʻzbekiston ulamolari
Turkum:Valiylar
Turkum:Oʻrta asr tasavvuf arboblari
Turkum:Buxoro viloyati
Chibirdon ota

thumb|Chibirdon ota

Chibirdon ota — Shoh Abdurahmon Vali maqbarasi kompleksi — Oʻrta Osiyo meʼmorchiligining noyob namunalaridan biri hisoblanadi. Ushbu majmua ikki asosiy maqbaradan — Shoh Abdurahmon Vali va Chibirdon ota maqbaralaridan iborat boʻlib, har ikkisi oʻz davrining yodgorlik meʼmoriy uslublarini oʻzida mujassam etgan.

 Shoh Abdurahmon Vali maqbarasi 
Shoh Abdurahmon Vali maqbarasi baland qum tepaligi ustida barpo qilingan boʻlib, ikki qismdan iborat: yer ostidagi goʻrxona va uning ustki qismida qurilgan yagona gumbazli ziyoratgoh.

Sakkiz burchakli maqbara XI asr boshlarida qurilgan. Uning meʼmoriy xususiyatlari quyidagilardan iborat:

 Somoniylar davriga xos kvadrat pishiq gʻishtlar ishlatilgan.
 Peshtoq sal balandroq va ogʻirroq qilib qurilgan.
 Har tomoni 2,65 metrli sakkiz tomonli kompozitsiyaga ega.
 Gumbaz diametri 6,4 metr boʻlib, markazidagi 1,4 metrlik tuynuk yoritishga xizmat qilgan.
 Ichki qism uchta panjara (tobodoni) orqali yoritilgan.
 Panjaralar terrakotadan ishlangan.
 Devorining pastki tashqi tomoni 2 metr balandlikda kvadrat gʻishtlardan 9 qator qilib tashqariga qaratib terilgan — bu uslub IX–X asrlarga xos.

 Chibirdon ota maqbarasi 
Chibirdon ota (yoki Shirburdon ota) maqbarasi Sohibqiron Amir Temur davrida, XIV–XV asrlarda qurilgan. Ushbu yodgorlik chorvadorlar piri, avliyo Shirburdon ota sharafiga bagʻishlangan.

Majmua quyidagi qismlardan iborat:

 Xonaqoh
 Chillaxona
 Goʻrxona

 Meʼmoriy xususiyatlari 
 Peshtoq qismi sharq tomonda joylashgan sakkiz burchakli maqbaraga qaratilgan.
 Peshtoq tepasida 5 ta qavoqcha va ikki burchagida minorasimon guldastalar mavjud.
 Xonaqoh — diametri 10 metr keladigan sferik gumbaz bilan yopilgan.
 Goʻrxona va chillaxona — diametri 4 metrli past gumbazlar bilan yopilgan.
 Dastlab 4 ta eshik boʻlgan. Shimoliy va janubiy eshiklar simmetrik, gʻarbda esa ikkita bir xil oʻlchamli eshiklar joylashgan.
 Poydevor tarkibi: qum → loy → kvadrat gʻisht → qamish → gʻisht.

 Qazilma topilmalari 
 1428–1429-yillarda Buxoroda zarb qilingan tangalar topilgan.
 Meʼmoriy jihatdan Sayfiddin Boharziy maqbarasiga oʻxshash, ammo peshtoqi pastroq boʻlgani XIV asr II yarmida qurilganidan darak beradi.

 Tadqiqotlar va muhofaza 
 Majmua 1951-yilda taniqli qadimshunos olim Yahyo Gʻulomov boshchiligidagi ekspeditsiya tomonidan aniqlangan.

 Davlat muhofazasi hujjatlari 
 1978-yil 30-noyabr — OʻzSSR Xalq deputatlari Buxoro viloyati ijroqo‘mning 122 p 716-sonli qarori bilan davlat muhofazasiga olingan.
 2008-yil 30-oktabr — Buxoro viloyati hokimining 204-sonli qaroriga binoan madaniy meros obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.
 2019-yil 4-oktabr — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 846-sonli qaroriga asosan milliy roʻyxatga kiritilgan.

 
 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori
 Buxoro viloyati hokimining 2008-yil 30-oktabrdagi 204-sonli qarori
 OʻzSSR Xalq deputatlari Buxoro viloyati ijroqo‘mning 1978-yil 30-noyabrdagi qarori
 Gʻulomov, Yahyo. *Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari*. — Toshkent, 1955.

Turkum:Buxoro viloyatidagi tarixiy obidalar
Turkum:Oʻzbekiston arxitekturasi
Tino Livramento

Valentino Francisco Livramento (2002-yil 12-noyabrda tugʻilgan) – angliyalik futbolchi. Tino Premyer-ligadagi Newcastle United klubi hamda Angliya milliy terma jamoasida himoyachi pozitsyasida toʻp tepadi.

 Yutuqlari 
Nyukasl Yunayted

 Angliya liga kubogi gʻolibi: 2024–25

Shaxsiy yutuqlar

 Chelsi akademiyasining mavsumning eng yaxshi futbolchisi: 2020–21

 

 

Turkum:2002-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari
Turkum:Futboldagi erkak qanot himoyachilari
Turkum:Chelsea F.C. futbolchilari
Turkum:Southampton F.C. futbolchilari
Turkum:Newcastle United F.C. futbolchilari
Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari
Ibn Durustavayh

Abu Muhammad Abdulloh ibn Jaʼfar (ibn Muhammad) ibn Durustavayh ibn al-Marzubon al-Forisiy al-Fasaviy an-Nahviy, shuningdek Ibn Durustavayh nomi bilan tanilgan (872 – 958-yil) – fors grammatikasi olimi, leksikografi va Qurʼon va hadis ilmi tadqiqotchisi boʻlgan. U Forsdagi Fasa shahrida Jaʼfar ibn Durustavayh (vafoti taxminan 896-yil) oilasida tugʻilib, Bagʻdodda vafot etgan.

 

 
 
 

Turkum:872-yilda tugʻilganlar
Turkum:958-yilda vafot etganlar
Turkum:9-asr eronlik yozuvchilar
Turkum:10-asr eronlik yozuvchilar
Turkum:Eron leksikograflari
Muhammad Hodi G‘azanfariy Xonsoriy

Oyatulloh Sayyid Muhammad Hodi Gʻazonfari Xonsoriy (forscha: السيد محمد هادي غضنفري خوانساري) (1957-yilda tugʻilgan) – eronlik usuliy shia marjasi hisoblanadiMarjalar roʻyxati (arabcha) .

U Eronning Qum shahridagi diniy seminariyalarida Buyuk Oyatulloh Muhammad Rizo Golpaygoniy va Muhammad Ali Arokiy qoʻl ostida tahsil olgan.

 

 
 Oyatulloh Gʻazonfari Xonsoriy prezidentlikka nomzod
 Shaxsiy veb-sayti 
 Hazrati Mahdiy mavjud, ammo moʻljal emas!
 Xonsor

Turkum:Eron oyatullohlari
Turkum:Eron islomchilari
Turkum:Shia islomchilari
Turkum:1957-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Abdulaziz Malazoda

Abdulaziz Malazoda (1917-1987) – Eronlik sunniy olim, faqih va siyosatchi boʻlib, mintaqada sunniy eʼtiqod va taʼlimotlarni targʻib qilishdagi saʼy-harakatlari, shuningdek, islom ilmlari va fiqh sohasidagi hissasi bilan tanilgan. U bir qator diniy muassasalar, jumladan Jamiah Darul Ulum Zohidonni tashkil etib, boshqargan, bu yerda koʻplab islom olimlari va talabalarini tayyorlagan. U, shuningdek, Konstitutsiyani yakuniy koʻrib chiqish assambleyasi aʼzosi hamda Musulmonlar Ittifoqi partiyasi asoschisi va rahbari sifatida siyosat va ijtimoiy ishlarda faol ishtirok etgan. Eron sunniylarining huquqlari himoyachisi boʻlib, dinlararo totuvlik va tushunishni rivojlantirishda muhim rol oʻynagan Bundan tashqari, u islom huquqi, ilohiyot va tasavvufga oid bir qator kitoblar muallifi hamda shoir boʻlgan.

 Hayoti 
Abdulaziz Malazoda 1917-yilda Siston va Balujiston viloyatining Sarboz tumanidagi Depkor qishlogʻida tugʻilib, 1987-yilda vafot etgan.

 Yana qarang 
 Eronda Deobandiy harakati
 Deobandiy olimlari roʻyxati

 

Turkum:1917-yilda tugʻilganlar
Turkum:1987-yilda vafot etganlar
Turkum:Deobandiy olimlari
Turkum:Hanafiy fiqh olimlari
Turkum:Hanafiy mazhabi vakillari
Turkum:Maturidiylar
Turkum:Darul Ulum Deoband bitiruvchilari
Turkum:Eron inqilobchilari
Turkum:Zohidonliklar
Turkum:Eron diniy yetakchilari
Turkum:Eron faollari
Qodir Bux Bedil

Faqir Qadir Bux Bedil (‎Qodir Bux Bedil; 1814 – 1873; Bedil taxallusi bilan mashhur) – tasavvuf shoiri va olim. Shoh Abdulatif Bhittai va Sachal Sarmastdan soʻng, sind sheʼriyati osmonida porlagan va ular bilan tenglasha oladigan ikki yulduz – ota va oʻgʻil Bedil va Bekas boʻldi. Ular Saraiki sind va fors tillarida sheʼrlar yozgan.
 

Turkum:1873-yilda vafot etganlar
Turkum:1814-yilda tugʻilganlar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Turkum:Sindda tasavvuf
Turkum:19-asr shoirlari
Turkum:Sindliklar
Lal Shahboz Qalandar ziyoratgohi

Lal Shahboz Qalandar ziyoratgohi (لال شهباز قلندر جي مزار) – 13-asr musulmon va soʻfiy avliyosi Lal Shahboz Qalandarga bagʻishlangan ziyoratgoh va maqbara. Ziyoratgoh Pokistonning Sind viloyatidagi Sehvan Sharif shahrida joylashgan. Ziyoratgoh Pokistondagi eng taniqli ziyoratgohlardan biri boʻlib, har yili millionga yaqin sayyohlar bu joyni ziyorat qilishadi
 

Turkum:Hind-islom arxitekturasi
Turkum:Pokistondagi shia masjidlari
Turkum:Sinddagi ziyoratgohlar
Turkum:Lal Shahboz Qalandar
Abu al-Abbos al-Lavkariy

Abul Abbos al-Lavkariy – eronlik faylasuf, Ibn Sino falsafiy maktabining vakili boʻlib, Islom falsafasi zanjirida muhim oʻrin egallagan.

 Hayoti 

Abul Abbos Fazl ibn Muhammad al-Lavkariy (Lugariy) 10-asr va 11-asrda yashagan faylasuf boʻlgan.

Xayyom, Alxaziniy, Sanoyiy va Gʻazzoliy uning zamondoshlari edi. U Bahmanyorning shogirdi boʻlgan va shu orqali Ibn Sino hikmatidan bahramand boʻlgan. Tugʻilgan sanasi nomaʼlum, lekin Ibn Sinoning Al-Taʼliqot asari uchun tuzilgan mundarijasida uni 1109-yilda tugatgani qayd etilgan. Lavkariy sheʼriyat bilan ham shugʻullangan, uning fors va arab tillarida yozgan sheʼrlari mavjud.

 Asarlari 

 „Hikmat sirlari“ (Asror ul-hikmat)
 „Haqiqatni haqiqat vositasida bayon etish“ (Bayon ul-haq bi-dimon us-sidq)
 Sheʼrlar toʻplami (Devon)

 Vafoti 
U 12-asr boshlarida Marv shahrida (hozirgi Turkmaniston) vafot etgan.

 

Turkum:Eron faylasuflari
Turkum:11-asr eron faylasuflari
Turkum:11-asr eron yozuvchilari
Marvand

Mayvand – Afgʻonistondagi tarixiy shahar. Soʻfiy avliyo Shahboz Qalandar bu yerda 1177-yilda tugʻilganMasood Ali Khan, „The Encyclopaedia of Sufism“ pages 230، 231 and 250, Printed; Anmol Publications 2003.
 

Turkum:Afgʻoniston shaharlari
Turkum:Lal Shahboz Qalandar
Abultayyib Ahmad ibn Ali al-Mazoraiy

Abultayyib Ahmad ibn Ali al-Mazoraiy (915-yilda vafot etgan) moliyaviy amaldorlar guruhining byurokrat al-Mazoraiy sulolasiga mansub boʻlib, Tuluniylar sulolasining soʻnggi oʻn yilliklarida Misr moliyaviy ishlar boshqaruvchisi lavozimida xizmat qilgan.

 Hayoti 
Ahmad Ali ibn Ahmad al-Mazoraiyning oʻgʻli, sulola asoschisi Abubakr Ahmadning nabirasi boʻlgan. Misr va Suriyaning mustaqil hukmdori Ahmad ibn Tulun Abubakrni moliyaviy nazoratchi etib tayinlagan. Abubakr esa, oʻz navbatida, oʻgʻli Alini Misrdagi vakili, boshqa oʻgʻli al-Husaynni esa Suriyadagi vakili etib tayinlagan. Abubakr 884-yilda vafot etgach, Ali 896-yilda qatl qilingunga qadar Tuluniylar sulolasi vaziri lavozimini egallagan. Ahmad otasining oʻrniga Misr moliya boshqaruvchisi lavozimiga oʻtirdi. Amakisi al-Husayn esa Suriyada xuddi shu vazifani bajarib, 904/5-yilda Tuluniylar sulolasi barham topgunga qadar shu lavozimda qoldi. Ahmadning ukasi Muhammad 896—904-yillarda otasining oʻrniga vazir lavozimida xizmat qildi. 904/5-yilda Abbosiylar Tuluniylar mulklari ustidan toʻgʻridan-toʻgʻri nazoratni qayta tiklagach, Misrda Ahmadning oʻrniga amakisi al-Husayn tayinlandi. Ahmad 915-yilda vafot etdi.

 

 
 

Turkum:9-asrda tugʻilganlar
Turkum:915-yilda vafot etganlar
Turkum:Al-Mazoraiy oilasi
Turkum:Tuluniylar amaldorlari
Abu al-Abbos Qassob Amoliy

Abu al-Abbos Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulkarim Qassob Amoliy , shuningdek, Abu al-Abbos Qassob Amoliy nomi bilan ham tanilgan – 11-asrda yashagan eronlik soʻfiy avliyosi. Tabaristondan boʻlgan, Javon qabilasiga mansub boʻlib, otasi qassob boʻlgan. Qassob Amoliy Amolda xonaqoh va maktabga ega edi. U Abu al-Hasan Xaroqoniy va Abu Said Abulxayr kabi taniqli soʻfiylarning ustozi boʻlgan. Shihobiddin Yahyo Suhravardiy uni tarixdagi eng muhim olimlardan biri deb hisoblaganAbul Abbos Qassob Amuliy / Britaniya kutubxonasi. Attor Nishopuriy oʻzining „Tazkirat ul-avliyo“ asarida Qassob Amoliy haqida gapirib, u nafsning nuqsonlarini koʻrishda moʻjiza koʻrsatgan, shuningdek, intizom, vazminlik va ixlos timsoli boʻlganini taʼkidlagan. „Nafahot ul-uns“da qayd etilishicha, u avval Bagʻdodga borib Abu Bakr Shibliy bilan uchrashgan, keyin Makka, Madina va Baytul-Maqdisga safar qilgan.

 

 
 Tarjimai holi (kitob)
 „Mirsod ul-ibod“ asarida Xusravoniy hikmat
 Abu al Abbos Qassob Amoliyning maqomi 

Turkum:Soʻfiy avliyolari
Turkum:Eron soʻfiylari
Rohal Faqir

Soʻfiy Rohal Faqir (1734 – 1804; صوفي روحل فقير) – avliyo shoir va tasavvufchi, sofistik falsafa namoyandasi. Kasta jihatidan Zangeja, dini sunniy Qodiriy musulmon va amaliyoti soʻfiy boʻlgan Rohal Faqir Sindda qayta tugʻilgan ulugʻ avliyo shoir Kabir deb hisoblangan. Rohal mashhur Kandri Sharif qabilalari shoirlari va taqvodor insonlarning ajdodi edi. U tasavvufning yuksak choʻqqisiga mashhur shahid, soʻfiy donishmand Shoh Inoyatning duolari bilan erishgan. Sheʼriyatida u manmanlik va nafratdan voz kechib, muhabbat yoʻliga ergashish haqidagi daʼvatini ifodalaydi. Soʻfi Rohal birinchi boʻlib vedantik gʻoyalarni musulmon tasavvuf tushunchalari bilan uygʻunlashtirdi. Hozirda uning ziyoratgohi Sukkur viloyatining Rohri tumanidagi Kandri Sharifda joylashgan.
 

Turkum:1804-yilda vafot etganlar
Turkum:1734-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sindda tasavvuf
Turkum:Sind soʻfiy avliyolari
Turkum:Sindliklar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Ache Sulton Qojar

Ache Sulton Qojar – Qojar qabilasiga mansub turkman harbiy qoʻmondoni boʻlib, 1514–1517-yillarda Safaviylar hukmronligi davrida Shanliurfa (shuningdek, Orfah, Orufah yoki Orufah-ye Diyarbekr nomlari bilan ham tanilgan) hokimi lavozimida ishlagan.

Urfa hokimi etib tayinlanganda, Ache Sultonga Qodurmish Xon faxriy unvoni berilgan, chunki u Ismoil Ining raqibi Oq qoʻyunli Morad Mirzoni oʻldirgan edi.

Ache Sulton Qojar, Ismoil I davrida mavqega ega boʻlgan Qojar qabilasining ikkita taniqli vakillaridan biri (ikkinchisi Piri Beg Qojar) hisoblanadi. Biroq, Ache Sulton ham, Piri Beg ham safaviylar maʼmuriyatida yuqori lavozimlarni egallagan amirlardan boʻlmagan.

 

 
 
 

Turkum:15-asrda tugʻilganlar
Turkum:16-asrda vafot etganlar
Turkum:Shanliurfa tarixi
Turkum:Safaviylar hokimlari
Turkum:Eron turkmanlari
Turkum:Safaviylar harbiy qoʻmondonlari
Turkum:Qojar qabilasi
Ali Ogʻa-Muhammadiy

Alimuhammad Ogʻa-Muhammadiy – Eron Islom Respublikasining sobiq iqtisodiy ishlar boʻyicha vitse-prezident oʻrinbosariGazprom and Iran: Gas Exporting Countries Forum plays important role in global energy security improvement Gazprom April 2011. Hozirda u Maslahat tashkiloti aʼzosi hisoblanadi.

U 2011-yilda Eron hukumati „halol“ (Islom qonunlariga mos) internet versiyasi ustida ishlayotgani haqidagi bayonoti bilan tanilgan: „Eron yaqin orada Islom tamoyillariga mos internet yaratadi, bu dunyo bilan aloqa va savdo munosabatlarini yaxshilaydi“Iranʼs Halal Internet Al Jazeera. Biroq, bunday tarmoqning amalga oshirilishi mumkinligi haqida baʼzi shubhalar ham bildirilgan.

 Yana qarang 
 Eronda internet senzurasi

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Eron siyosatchilari
Shoh Abdulkarim Bulri

Shoh Abdulkarim Bulri (1536 – 1623) (: شاه عبدالڪريم بلڙي; Shoh Karim nomi bilan mashhur) — Pokistonning Sind shahridan boʻlgan ilk sindxi soʻfiy shoiri. Shoh Abdulkarim Bulri mashhur shoir Shoh Abdulatif Bhittaining katta bobosi edi.
 

Turkum:Hoshimiy taqvimi
Turkum:1536-yilda tugʻilganlar
Turkum:1623-yilda vafot etganlar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Turkum:Sindxi shoirlar
Allahverdi Xon

Allohverdi Xon (vafoti 1662-yil) – Safaviylar davlatining arman millatiga mansub harbiy qoʻmondoni. Xusrav Xonning oʻgʻli boʻlib, Imomverdi Beg ismli ukasi bor edi.

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Turkum:1662-yilda vafot etganlar
Turkum:Safaviylar harbiy qoʻmondonlari
Turkum:Fors armanlari
Turkum:Arman shia musulmonlari
Turkum:17-asrda tugʻilganlar
Turkum:Astrobodning safaviy hokimlari
Abdullohshoh Gʻoziy

Abdullohshoh Gʻoziy (taxminan 720-yil – 773-yil) – avliyo va soʻfiy. Uning ziyoratgohi Pokistonning Sind viloyatidagi Karachi shahrida joylashgan.
 

Turkum:768-yilda vafot etganlar
Turkum:Hasaniylar
Turkum:Madina kishilari
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:720-yilda tugʻilganlar
Turkum:Karachi kishilari
Turkum:Soʻfiy avliyolar
Turkum:Sind tarixi
Turkum:Pokistondagi maqbaralar
Aminiddin Balyoniy

thumb|Aminiddin Balyoniyning Kozerun, Erondagi maqbarasi
Aminiddin Balyoniy (vafoti 1345-yil) – Fors mintaqasining Kozerun shahrida yashagan soʻfiy avliyo va shoir.

 

 
 

Turkum:1345-yilda vafot etganlar
Turkum:Eron soʻfiylari
Diyor Toʻlanboyev

Diyor Toʻlanboyev (Диёр Тўланбоев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Nasaf“ klubida himoyachi sifatida toʻp suradi.

 

 
 Diyor Toʻlanboyev OʻzPFL saytida

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol darvozabonlari
Anafas

Anafas  – miloddan avvalgi 522-yilda hokimiyatni zoʻravonlik bilan qoʻlga olgan Bardiyani oʻldirgan yetti fors zodagolaridan biri boʻlgan fors zodagoni. U Katta Kirning bobosi Kambizning singlisi Atossaning avlodi hisoblangan. Kappadokiya hukmdorlari oʻzlarining nasl-nasabini Anafasga bogʻlashgan, u soliqdan ozod qilingan Kappadokiya hokimiyatini olgan. Anafasdan keyin uning oʻgʻli (shu nom bilan), undan keyin esa Datames hukmronlik qilganDiod. xxxi. Ecl. 3.

 

Turkum:Kappadokiyaning ahamoniylar satraplari
Ali-Muhammad Arab

Ali-Muhammad Arab  – 1979-yilda 73 oʻrinli Konstitutsiyaviy ekspertlar assambleyasiga saylangan eronlik ishchi.

 

 
 Tarjimai hol

Turkum:1935-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Islom Respublikasi partiyasi siyosatchilari
Asror at-Tavhid

Asror at-tavhid fi maqomat ash-shayx Abusaid (, „Yagona Alloh sirlari“) – taniqli soʻfiy avliyo Abu Said Abulxayr haqida 12-asrda yozilgan fors tilidagi asardir.

Asar muallifi Abu Said Abulxayrning nabirasi Muhammad ibn Munavvar deb hisoblanadi va u avliyoning vafotidan 130 yil oʻtib yozilgan. Bu asar nafaqat soʻfiylik adabiyotining, balki 12-asr fors nasrining eng yaxshi namunalaridan biri hisoblanadi.

Asarning bir nusxasi Rossiya kutubxonasida saqlanayotgan tarqoq qoʻlyozma varaqlardan topilgan boʻlib, uni 1899-yilda Valentin Jukovskiy kashf etgan. Jukovskiy asarning 2 xil nusxasini topib, birinchi nusxani nashr etgan va ikkinchi nusxadagi farqlarni chet qaydlar sifatida qoʻshgan.

 Yana qarang 

 Avliyolar tarixi
 Fors adabiyoti

 

Turkum:Fors adabiyoti
Turkum:Mistik kitoblar
Turkum:12-asr fors kitoblari
Shoh Inoyat Shohid

Shoh Inoyatulloh (شاه عنایت اللہ; 1655 – 1718), xalq orasida soʻfiy Shoh Inoyat Shahid, Shoh Shahid yoki Joklik Shoh Inoyat nomi bilan tanilgan) – 17-asr sindxi soʻfiy avliyosi va joklik inqilobchiThe socialist Sufi and the Jhok war Dawn (newspaper), Published 20 July 2014, Retrieved 4 December 2021. Sindning birinchi sotsialistik va qishloq xoʻjaligi islohotchisi boʻlgan.
 

Turkum:1718-yilda vafot etganlar
Turkum:1655-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sindda tasavvuf
Turkum:Soʻfiy avliyolar
Mivah Shoh

Mivah Shoh  – 19-asrda yashagan soʻfiy avliyo.

19-asrda soʻfiy Mivah Shoh Britaniya Hindistonining Karachi shahrida ingliz mustamlakachiligiga qarshi kurashgan. U qamoqqa tashlangan va keyinchalik inglizlar tomonidan surgun qilingan. Afsonaga koʻra, Meva Shoh surgunga olib ketilayotgan kemaga chiqib, Arab dengizi toʻlqinlari uzra duosini oʻqigan va soʻng ulkan bir baliqqa minib, u orqali Karachi qirgʻoqlariga qaytib kelgan.
 

Turkum:Sind tarixi
Turkum:Sind soʻfiylari
Turkum:Sindliklar
Maxdum Bilaval

Maxdum Bilaval Bin Jam Hassan Samo (مخدوم بلاول بن جام حسن سمو) (shuningdek, Maxdum Bilol yoki Biloli Maxdum; milodiy 1451 / hijriy 856-yilda Sindda tugʻilgan) – islom fiqhi, ilohiyotshunos, soʻfiy va shoir. Shayx Dost Ali Sistoniyning shogirdi edi. Dost Ali Mir Sayyid Ali Hamadoniyning bevosita shogirdi edi.

 

Turkum:1522-yilda vafot etganlar
Turkum:1451-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sindda tasavvuf
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Yusuf ibn Asbot

Yusuf ibn Asbot (hijriy 195-yil/milodiy 811-yilda vafot etgan) — zohidligi bilan mashhur boʻlgan muhaddis.
Sayyid Gʻulom Hussaynshoh Buxoriy

Sayid Gʻulom Husaynshoh Buxoriy (سيّد غلام حسين شاهه بخاري) – sindlik islom olimi. Naqshbandiya tariqatiga mansub. Husaynobod dargohini boshqargan.
 

Turkum:Naqshbandiya tariqati
Turkum:2023-yilda vafot etganlar
Turkum:1932-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sindliklar
Turkum:Sindda tasavvuf
Xoʻja Abdugʻaffor Naqshbandiy

Xoʻja Abdug‘affor Fazaliy Naqshbandiy (خواجه عبدالغفار نقشبندي) taxallusi Pir Misa (1880 — 1964) — sind naqshbandiy soʻfiysiHazrat Khwaja Abdul Ghaffar Fazali alias Pir Mitha.
 

Turkum:Naqshbandiya tariqati
Turkum:1880-yilda tugʻilganlar
Turkum:1964-yilda vafot etganlar
Xoʻja Muhammad Zamon

Xoʻja Muhammad Zamon (1713 – 1775)  – sindlik soʻfiy avliyo va shoir. Otasi Shayx Abdullatif Siddiqiy birinchi roshidun xalifasi Abu Bakrning avlodidan boʻlgan. Ularning ota-bobolari Abbosiylar davrida Sindga koʻchib kelishgan.

 

Turkum:1775-yilda vafot etganlar
Turkum:1713-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sindliklar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Turkum:Sind soʻfiylari
Turkum:Sindda tasavvuf
Muhammad ibn Abdavayh ibn Jabala

Muhammad ibn Abdavayh ibn Jabala al-Anbariy  – IX asrda yashagan Abbosiylar xalifaligi amaldori. Barqa va Hims hokimi boʻlib xizmat qilgan.

 Faoliyati 
Muhammad al-Maʼmun xalifaligi davrida Misrda lashkarboshi va hokim sifatida xizmat qilgan Abdavayh ibn Jabalaning oʻgʻli ediFor the background of this family, see .. Muhammad ham otasiga oʻxshab harbiy va boshqaruv faoliyatini tanladi va xalifa al-Vosiq hukmronligi davrida Shimoliy Afrikadagi Barqa viloyati hokimi sifatida xizmat qildi. Bu viloyatni boshqarish davrida u bir guruh berberlar va arab qabilalari qoʻzgʻoloniga duch keldi. Bu isyon xalifa al-Vosiq tomonidan armiya qoʻmondoni Roja ibn Ayyub al-Hidariyni mintaqani tinchlantirish uchun joʻnatgunga qadar davom etgan. Keyinchalik Roja isyonni bostrishga muvaffaq boʻlgan.

854-yilda Muhammad Hims viloyati hokimi etib tayinlandi, chunki avvalgi hokim Abu al-Mugʻis Muso ibn Ibrohim shahar aholisi tomonidan quvilgan edi. Oradan bir yil oʻtib, Muhammad Himsda yirik qoʻzgʻolonga duch keldi, ammo Damashq va Ramladan kelgan qoʻshimcha kuchlar yordamida isyonni bostirishga muvaffaq boʻldi. Ushbu qoʻzgʻolon oqibatida xalifa al-Mutavakkil Muhammadga shahar aholisi ustidan qattiq jazolar joriy etishni buyurdi, bir qancha mahalliy yetakchilar qatl etildi va shaharning nasroniylardan iborat aholisi toʻliq quvgʻin qilindi. Isyonni bostirishdagi qatʼiyati va sadoqati uchun al-Mutavakkil Muhammadni 50,000 dirham, qimmatbaho sovgʻalar hamda sharaf liboslari bilan mukofotlagan; ; ; ..

 

 

 
 
 
 
 

Turkum:Abbosiylar xalifaligi hokimlari
Nozik (ism)

Nozik ( — ingichka, yengil; yumshoq, muloyim; moʻrt, boʻsh; nafis) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Nur (ism)

Nur ( — yorugʻlik, yogʻdu) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Nurbek Sarsenbayev — qoraqalpoq millatiga mansub oʻzbekistonlik futbolchi.

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Nusrat

Nusrat ( — yordam; gʻalaba) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Nusrat Abdullayev — patofiziolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989), tibbiyot fanlari doktori (1967), professor (1970);
 Nusrat Fotih Ali Xon — pokistonlik musiqachi, birinchi navbatda Qavvali qo'shiqchisi;
 Nusrat Hikmatov — davlat va jamoat arbobi. Navoiy viloyati Qiziltepa tumani partiya qoʻmitasi birinchi kotibi;
 Nusrat Inoqov — oʻzbekistonlik xonanda;
 Nusrat Parpiyev — sovet va oʻzbek kimyogari, Oʻzbekiston Milliy universiteti professori, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi;
 Nusrat Rahmat — yozuvchi va jurnalist.

 Familiyalar 

 Nusratov
 Nusratova

 

Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar
Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Duʼod

Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Du'od (854-yilda vafot etgan) – IX asrning oʻrtalarida bosh qozilik lavozimini vaqtincha bajargan shaxs. Ahmad ibn Abu Du’odning moʻtaziliy qarashlari tarafdori boʻlgan, 848-yilda Abbosiylar xalifaligida bosh qozi vazifasini bajargan, biroq yuqori darajada taʼsir kuchiga ega boʻlmagan va xalifa al-Mutavakkilning qoʻgʻirchogʻi hisoblangan.

 Oilasi 
Muhammad ibn Ahmad IX asr oʻrtalarida qozi sifatida xizmat qilgan Ahmad ibn Abu Du’adning oʻgʻli edi. Moʻtazila oqimi tarafdori boʻlgan Ahmad ibn Abu Du’od 833-yilda Abbosiylar xalifaligida bosh qozi lavozimiga tayinlangan va xalifa al-Mu‘tasim hamda al-Vosiq davrida katta taʼsir kuchiga ega boʻlgan. Bosh qozi boʻlgan davrida Moʻtazila oqimini davlatning rasmiy mafkurasi sifatida saqlab qolishga intilgan va davlat amaldorlari hamda olimlar orasida Moʻtazila taʼlimotlarga rioya qilinishini taʼminlash maqsadida mihna jarayonini faol ilgari surgan.

Xalifa al-Mutavakkil hukmronligi (847–861) al-Mu’tasim va al-Vosiq siyosatidan jiddiy chekinishni anglatdi. Yangi xalifa oʻzidan oldingi ikki hukmdorning hokimiyatida muhim rol oʻynagan amaldorlarni yoʻq qilishga qatʼiy bel bogʻladi va hukmronligining dastlabki yillarida Ibn az-Zayyat hamda hojib Itax kabi koʻpchilik amaldorlarni oʻldirish yoki hokimiyatdan chetlatishga muvaffaq boʻldi. Al-Mutavakkil, shuningdek, avvalgi xalifalarning diniy siyosatidan ham chekinishga, Qur’on yaratilgan yoki yaratilmaganligi toʻgʻrisidagi tortishuvlarga barham berishga qaror qildi. U anʼanaviylik tarafdori boʻlmasa-da, bosqichma-bosqich Moʻtazila mazhabidan voz kechdi va mihna jarayonini toʻxtatdi, natijada, 833-yildan beri amal qilib kelgan aqidaviy tuzumga va Qur’on borasidagi bahslarga yakun yasaldi; ; ..

 

 

 
 
 
 
 
 
 

Turkum:Abbosiylar xalifaligining asirlari va mahbuslari
Turkum:854-yilda vafot etganlar