Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Tixiy Don kazaklari haykali

Tixiy Don kazaklari haykali — P271 Millerovo — Vyoshenskaya trassasining 120 kilometrida, Krujilinskiy xutori yaqinida joylashgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi. Haykaltaroshlar N. V. Mojaev, E. M. Mojaeva va N. N. Sherbakov ishining figurasi Don kazaklarining jamlanma obrazi. Haykalni uzoqdan koʻrish mumkin, chunki uning balandligi qabr bilan birga 14 m ga yetadi, yodgorlik ikki yoʻl kesishmasida joylashgan. Rostov viloyati Madaniyat vazirligining 2015-yil 16-noyabrdagi qarori bilan yodgorlik mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros ob’ektlari roʻyxatiga kiritilgan.

 Tavsif 
Yodgorlik sakkiz metrlik qabrda turgan Don kazaklarining olti metrli sakkiz tonnalik bronza otliq haykali. Kazak harbiy shinel va qalpoqda tasvirlangan. Butun haykaltaroshlik kompozitsiyasi qabr tepasidagi past beton poydevorda turibdi. Qabr etagida toshga quyidagi yozuv oʻyib yozilgan: „Tixiy Don kazaklariga.“ Oddiy odamlarda yodgorlik koʻpincha Mixail Aleksandrovich Sholoxovning „Tixiy Don“ roman-epopeyasining bosh qahramoni Grigoriy Melexov haykali deb ataladi.

 Tarixi 
Haykaltaroshlik kompozitsiyasi loyihasi 1956-yilda Buyuk Oktabr inqilobining 40-yilligiga bagʻishlangan koʻrgazmaga tayyorgarlik koʻrish jarayonida ishlab chiqilgan. 70 sm balandlikdagi haykalning bronza maketi „Turnaychi“ deb nomlangan. Keyinchalik kompozitsiya „Burgutcha“, keyin „Don dashtlarida“ deb nomlandi va faqat 1995-yilda, ochilishdan keyin unga „Tixiy Don kazaklari“ nomi berildi.

Haykalning maketi Moskva, Bryussel koʻrgazmalarida namoyish etilgan va Lenin komsomol mukofoti bilan taqdirlangan. U USSR Madaniyat vazirligi tomonidan sotib olingan va asar Xarkov sanʼat muzeyida namoyish etilgan. 1982-yilda N.V.Mojaev M.A.Sholoxovga haykalning gips maketini sovgʻa qildi. Hozirda ushbu sovgʻa yozuvchining davlat muzey-qoʻriqxonasi ekspozitsiyasiga kiritilgan.

KPSS Rostov viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi I. A. Bondarenko haykalga qiziqib qoldi, u ikkita haqiqiy oʻlchamdagi haykalni quyishni va uni Rostov-na-Donuga kiraverishning shimoliy tomoniga oʻrnatishni taklif qildi. Haykalni yaratish Luganskdagi badiiy ishlab chiqarish kombinatida amalga oshirildi. Bu yerda model dastlab loydan qilingan, keyin gipsga oʻtkazilgan. Bronza quyish 1991-yilda Leningrad „Monumentskulptura“ eksperimental badiiy quyish zavodida amalga oshirildi. Oʻrnatish va boʻyash ishlari Kievdagi ijodiy sanʼat va ishlab chiqarish ustaxonasi jamoasi tomonidan amalga oshirildi. Ochilish marosimi 1994-yil may oyida boʻlib oʻtdi va M.A.Sholoxov tavalludining 89 yilligini nishonlashga toʻgʻri keldi.

 

Turkum:Rostov viloyati yodgorliklari / kazaklar
Turkum: kazaklar yodgorliklari / jim don
M.I.Kalinin haykali

M. I. Kalinin haykali — Kaliningraddagi haykaltaroshlik yodgorligi, 1959-yilda Kalinin maydonida oʻrnatilgan. Haykaltarosh B.V.Yedunov va meʼmor A.V.Guleev loyihasiga koʻra ishlab chiqilgan. Yodgorlik sovet davlat va partiya arbobi, „Umumittifoq rahbari“ M.I. Kalininga bagʻishlangan. Haykal mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan monumental sanʼat yodgorligi maqomiga ega.

 Tarixi 
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Raisi vafotidan soʻng, Sovet davlatining uzoq muddatli rasmiy rahbari, SSSR Vazirlar Kengashining 1946-yil 30-iyundagi „Mixail Ivanovich Kalinin xotirasini abadiylashtirish toʻgʻrisidagi“ farmoniga binoan, Kyonigsberg Kaliningrad deb oʻzgartirildi.
Shaharning Kalinin maydoni deb oʻzgartirilgan Janubiy maydonidagi temir yoʻl vokzalining binosida, 1951-yil 7-aprelda viloyat tashkil topganining besh yilligi munosabati bilan „Umumittifoq boshligʻi“ ning boʻlajak yodgorligi poydevoriga tamal toshi qoʻyildi. Bahaybat 10 metrlik yodgorlikni loyihalashtirish haykaltarosh B.V.Yedunov va A.V.Gulyayevga ishonib topshirilgan.

Haykal „Monumentskulptura“ zavodida bronzadan ishlangan. Mytishi shahridagi badiiy quyish zavodida pushti granitdan yasalgan silindrsimon poydevorda SSSR gerbi va oʻn beshta ittifoq respublikalari bayroqlarining relyeflari oʻyilgan. Yodgorlik maydonning markaziy qismida keng zinalar olib boradigan tepalikda joylashgan. M. I. Kalinin chap qoʻlida buklangan qogʻoz bilan nutq soʻzlayotgan holda taqdim etilgan, bunga uning oʻng qoʻlining vazmin harakati bilan biroz urgʻu berilgan. 1957-yilda Vyborgda xuddi shu haykaltaroshning oʻxshash, ammo kichikroq Kalinin haykali oʻrnatilgan.

1959-yil 5-dekabrda boʻlib oʻtgan yodgorlikning tantanali ochilishi SSSR Konstitutsiyasi qabul qilingan kunga toʻgʻri keldi, uni ishlab chiqishda Kalinin faol ishtirok etgan. Haykalning tasvirlari keng koʻlamda, shu jumladan pochta konvertlarida ham takrorlana boshladi.

Kaliningrad viloyati Hukumatining 2007-yil 23-martdagi 132-sonli qarori bilan Mixail Ivanovich Kalinin haykali mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros ob’ekti maqomini oldi.

 

Kaliningrad
Kalinina
Kategoriya: 1959-yilgi haykallar
Turkum: 1959-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
M.I.Kalinin haykali (Minsk)

M. I. Kalinin haykali — Minskdagi monumental haykal, 1978-yilda Kalinin maydonida oʻrnatilgan. Yodgorlik haykaltaroshlar I.M.Glebov, V.V. Poliychuk, arxitektorlar Y.P. Grigoryev va A.F.Nevzorov loyihasiga koʻra qurilgan. Sovet davlat va partiya arbobi, „butunittifoq boshligʻi“ M.I.Kalininga bagʻishlangan. Haykal Minsk shahrining Davlat tarixiy va madaniy qadriyatlari roʻyxatiga kiritilgan.

 Tarixi 
Sovet davlatining uzoq yillik rasmiy rahbari M. I. Kalinin Minskga bir necha bor tashrif buyurgan. Xususan, 1919-yil 20-iyunda Minskka tashviqot poyezdida kelib, Troitskaya togʻida va Opera va balet teatri devorlarida nutq soʻzladi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi vafotidan soʻng SSSR Vazirlar Kengashining 1946-yil 30-iyundagi „Mixail Ivanovich Kalinin xotirasini abadiylashtirish toʻgʻrisida“ qarori qabul qilindi.

Minskning urushdan keyingi tiklanish davrida shakllangan Kalinin maydonida, Markaziy botanika bogʻiga kirish joyi yaqinida 1978-yilda haykaltaroshlar I. M. Glebov, V. V. Poliychuk, meʼmorlar Y. P. Grigoryev va A. F.Nevzorov loyihasiga koʻra bosqichli stilobat ustiga qurilgan qizil toʻrtburchak granit poydevordagi „ishchilar va dehqonlar prezidenti“ ning bronza haykali oʻrnatilgan. Taxminan 5,5 metr balandlikdagi haykal Minskning asosiy magistral koʻchasi — Mustaqillik prospektining arxitektura ansamblining bir qismi boʻlgan maydonning gʻoyaviy va badiiy markaziga aylandi. Yodgorlik baland archalar bilan oʻralgan.

 

Turkum:Belarus Respublikasining tarixiy va madaniy qadriyatlari
Minsk
Kalinina
Kategoriya: 1978-yilgi haykallar
Turkum:1978-yilda Belarusda qurilgan bino va inshootlar
Turkum:Minsk viloyati tarixi
Sverdlovets (futbol klubi)

Sverdlovets — Toshkent viloyatining sovet futbol klubi.

 Nomlari 
 1946 — „DO“.
 1947 — „ODO“.
 1948—1959 — „DO“.
 1960—1964 — „SKA“.
 1965—1968 — „Sverdlovets“.
 1969—1972 — „SKA“.
 1973—1989 — „SKA-RShVSM“.
 1990 — „Sverdlovets“.
 1991 — „Sverdlovchi“.

 Tarixi 
1946-yilda tashkil etilgan. 1965-yilgacha va 1969—1973-yillarda Toshkent shahri vakili sifatida oʻynagan, qolgan yillarda Toshkent viloyati vakili sifatida koʻrsatilgan. 1989-yilda bir qator manbaalarda Angren shahri vakili sifatida tilga olingan.

Oxirgi eslatma — 1991-yilda ikkinchi kichik ligada boʻlgan. Ayrim manbaalarga koʻra, klubning vorisi sifatida mustaqil Oʻzbekistonning MHSK armiya klubi hisoblanadi.

 Yutuqlari 
 Birinchi ligada 5-oʻrin (1950).
 SSSR Kubogining 1/8 finali (1948).

 Mashhur trenerlar 
 Tuchkov, Grigoriy Ivanovich

 
 Klub v baze footballfacts
 Matchi kluba v baze Wildstat (ODO)
 Matchi kluba v baze Wildstat (Sverdloves)
 Matchi kluba v baze Wildstat (SKA-RShVSM)

Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari
Turkum:Toshkent futbol klublari
Turkum:Toshkent viloyati futbol klublari
Turkum:Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:1946-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Turkum:Harbiy tashkilotga tegishli futbol klublari
„Trans-Sibir temir yo‘lining 100 yilligi“ yubiley medali

right|thumb|204x204px| Sverdlovsk viloyati gubernatori Aleksandr Misharin „Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil“ yubiley medali sovrindori. (Foto www.amisharin.ru)
right|thumb|224x224px| Rossiyaning sobiq ichki ishlar vaziri Rashid Nurgaliyev, „Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil“ yubiley medali sovrindori. (Foto www.kremlin.ru)
"Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil" yubiley medali  – Rossiya Federatsiyasining Trans-Sibir temir yoʻlining 100 yilligiga bagʻishlangan davlat esdalik medali. Prezidentning 2001-yil 27-iyundagi 777-son qarori asosida tashkil etilgan.„Decree of the President of the Russian Federation of June 27, 2001 No 777“ (in Russian). Legal Russia (Pravovaya Rossiya). 2001-06-27. Retrieved 2012-02-17.

 Medal toʻgʻrisidagi nizom 
"Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil" yubiley medali bilan sanoatda 20 yil va undan ortiq vaqt davomida benuqson ishlagan temir yoʻl xodimlari, shuningdek Trans-Sibir temir yoʻlining rivojlanishiga hissa qoʻshgan Rossiya Federatsiyasining boshqa fuqarolari taqdirlanadi.

Prezidentning 2010-yil 7-sentyabrdagi 1099-sonli farmoni bilan „Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil“ medali Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari roʻyxatidan olib tashlandi. Hozirda mukofot berilmaydi.

 Medal tavsifi 
"Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil" yubiley medali diametri 32 mm boʻlgan dumaloq kumush medal. Uning old tomonida poezdni oʻngga tortayotgan lokomotivning relyef tasviri. Poezd tepasida Sibirning qadimiy gerbi (tojni qoʻllab-quvvatlovchi ikkita samur, kamon va oʻqlar). Orqa tomonining yuqori yarmida medal aylanasi boʻylab „Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil“ relyefli yozuvi joylashgan. Orqa tomon markazda kesishgan bolgʻa va kalit tasviri boʻlgan „1901-2001“ relyefli yozuvi bor.

Medal halqa orqali mukofotning osma halqasiga 24 mm kenglikdagi ipak muare tasmasi bilan qoplangan, yashil, qora va kumush rangli uchta teng 8 mm kenglikdagi chiziqlar bilan qoplangan standart ruscha beshburchak blokiga osilgan.

 Laureatlar 
Quyida sanab oʻtilgan shaxslar Rossiya Federatsiyasining „Trans-Sibir temir yoʻliga 100 yil“ yubiley medali bilan taqdirlangan:

 Sverdlovsk viloyati gubernatori Aleksandr Sergeevich Misharin
 Rossiyaning sobiq ichki ishlar vaziri Rashid Gumarovich Nurgaliyev
 Yozuvchi, tarix fanlari doktori Valeriy Nikolaevich Ganichev
 Siyosatchi, Sverdlovsk viloyati hukumati raisi Anatoliy Leonidovich Gredin

 

Turkum:Mukofotlar
Turkum:Pages with unreviewed translations
Atlanta Hawks

thumb|Joe Johnson

Atlanta Hawks — Atlanta, Jorjiya, AQSHning professional basketbol jamoasi. Milliy basketbol assotsiatsiyasining Sharqiy konferensiyasining janubi-sharqiy divizionida oʻynaydi. U uy oʻyinlarini Atlantadagi „State Farm Arena“da oʻtkazadi.

Jamoa 1946-yilda Buffalo Bisons sifatida tashkil etilgan va Milliy Basketbol Ligasi aʼzosiga aylangan. Dastlabki 13 oʻyindan soʻng, Tri-Cities Blackhawks nomiga oʻzgartirildi va Illinoys shtatining Moline shahriga koʻchib oʻtdi. 1949-yilda liga BAA bilan birlashgandan soʻng jamoa NBAga qoʻshildi. 1951-yilda u Miluokiga koʻchib oʻtdi va oʻz ismini „Hawks“ deb qisqartirdi. 1955-yilda jamoa yana Sent-Luisga koʻchib oʻtdi va u yerda 1958-yilda NBA chempionligini qoʻlga kiritdi. Jamoa egasi Kerner klubni Tomas Kuzins va Jorjiya sobiq gubernatori Karl Sandersga sotganidan soʻng, 1968-yilda Hawks Atlantaga koʻchib oʻtishdi

Hawks ikkinchi eng uzoq gʻalabasiz seriyaga ega (Sacramento Kingsdan keyin) — NBA chempionligisiz 60 yil. Klubning barcha asosiy muvaffaqiyatlari jamoa Sent-Luisda oʻynagan paytga toʻgʻri keldi (3 NBA finali va chempionlik unvoni). Qolaversa, jamoa 48 yil davomida pley-offning ikkinchi bosqichidan nariga oʻta olmadi, hozir bu seriya 2015-yilda toʻxtatilgan. Hawks hozirda 21-asrda (2008-2017) ketma-ket 10 mavsumda pley-off yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan NBAning toʻrtta jamoasidan biri hisoblanadi. Xuddi shu davrda kamida 10 marta pley-offga chiqqan boshqa klublar: San-Antonio (1998-hozirgi kun), Denver Naggets (2004-2013) va Dallas Mavericks (2001-2012).

 Klub shon-shuhrat zali 
Oʻyinchilar No. Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yili ! No. Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yili 2050 Ed Macauley 1 C/F 1956-1959 1960 9 Bob Pettit F/C 1954-1965 1971 61617 Cliff Hagan F/G 1956-1966 1978 22 Slater Martin 2 G 1956-1960 1982 14 Bob Houbregs C/F 1953 1987 44 Pete Maravich G 1970-1974 1987 Bobby McDermott G 1947-1948 1988 34 Clyde Lovellette C/F 1958-1962 1988 141532 Lenny Wilkens 3 G 1960-1968 1989 42 Connie Hawkins F/C 1975-1976 1992 8 Walt Bellamy 4 C 1970-1974 1993 2 Moses Malone C/F 1988-1991 2001 21 Dominique Wilkins F 1982-1994 2006 151819 Richie Guerin 5 G 1963-19671968-1970 2013 55 Dikembe Mutombo C 1996-2001 2015 1431 Zelmo Beaty C 1962-1969 2016 1 Tracy McGrady G/F 2011-2012 2017 10 Maurice Cheeks G 1991-1992 2018 1511 Chuck Cooper F 1954-1956 2019 15 Sidney Moncrief G 1990-1991 2019 7 Toni Kukoč F 2001-2002 2021 23 Lou Hudson G/F 1966-1977 2022Murabbiylar Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yiliRed Auerbach Head coach 1949-1950 1969 10 Red Holzman 6 Head coach 1953-1957 1986 4633 Alex Hannum 7 Head coach 1957-1958 1998 Lenny Wilkens 3 Head coach 1993-2000 1998Homiylar Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yiliHubie Brown Head coach 1976-1981 2005 2244 Rod Thorn G 1965-1967 2018Cotton Fitzsimmons Head coach 1972-1976 2021
Murod Aliyev

Murod Bakiyevich Aliyev (1970-yil 14-noyabr; Oʻzbekiston SSR, SSSR) — sovet va oʻzbek futbolchisi, himoyachi va yarimhimoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. Hozirda sport va futbol xodimi va murabbiyi. 2017-yilning mayidan 2019-yilning yanvarigacha Toshkentning "Bunyodkor" klubi bosh direktori lavozimida ishlagan.

 Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatining asosiy qismini Toshkentning "Paxtakor" klubida oʻtkazgan. Shuningdek, Oʻzbekistonning keyingi jamoalari uchun oʻynagan: Bekobodning „Metallurg“, „Sementchi“ jamoalari, Angrenning „Doʻstlik“, „Umid“, „Shaxtyor“ va SKA-RShVSM jamoalari, „Politotdel“ jamoasi. 1990-yillarda Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida oltita oʻyin oʻtkazgan.

Futbolchi sifatida faoliyatini yakunlab, sport va futbol xodimi, shuningdek, murabbiy sifatida ishlagan. Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat va sport vazirining birinchi oʻrinbosari boʻlgan.

 
 Profil na sayte footballfacts.ru

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Sverdlovets klubi futbolchilari
Turkum:Umid Toshkent klubi futbolchilari
Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Turkum:SSSRda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston kishilari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Prussiyalik Victoria Margarita

Prussiyalik Viktoria Margarita (nemis, toʻliq ismi Margarita Elizabeth Maria Ulrika Adelheid (nemis; 17-aprel 1890-yil, Potsdam — 9- sentabr 1923-yil, Glinike ov saroyi, Nordban) — Prussiya malikasi.

 Biografiya 
Viktoria Margarita Prussiya shahzodasi Frederik Leopold va uning rafiqasi Luiza Sofiya oilasida tugʻilgan. U Prussiya shahzodasi Frederik Nikolayning va malika Meri Anna-Dessau nabirasi, onasi tomondan Frederik VIII, Shlezvig Xolshteyn gertsogi va uning rafiqasi Adelgeida Gogenloe-Langenburgning nabirasi. Viktoria Margaritaning uchta ukasi bor edi. Ona tomondan, Vilgelm II ning rafiqasi Germaniya imperatori Auguste Viktoriyaning jiyani bo`lgan.

Oilaning qarorgohi Gilinike ov saroyi edi.Prinsessa Luiza Sofiya 

Shaxzoda Roys-Kestir Henry XXXIII malika bilan uchrasha boshladi. U Saks-Veymar-Eyzenax Buyuk gertsogi Karl Aleksandr va uning rafiqasi Sofiyaning nevarasi edi. Karl Aleksandr va Niderlandiyalik Sofiyaning onalari imperator Pavel I ning qizlari edi, shuningdek, Henry uning evarasi boʻlgan. 1909-yilda Malika Juliana tugʻilishidan oldin u qirolicha Vilgelminaning farzandsizligi tufayli Gollandiya taxtiga asosiy daʼvogarlardan biri boʻlgan.

Henry koʻp qirrali isteʼdod egasi hisoblanar edi: u fil suyagi bilan ishlash boʻyicha taniqli usta, shuningdek rassomchilik va haykaltaroshlik bilan shugʻullangan.

Viktoraya Margaritaning ota-onasi bu nikohga qarshi boʻlib, qizi uchun eng yaxshi partiyaga umid qilishgan. Biroq, Kaiser Vilgelm II jiyani bilan Royslik Shahzodaning oʻrtasidagi nikohni maʼqulladi.

1913-yil 17-mayda Malika Henry XXXIII ga turmushga chiqdi. Viktoria Margaritaning ibodatxonasi Kaiser Vilgelm II tomonidan boshqarilgan"Royal Weddings", The Washington Post, 10 May 1914

Er-xotinning ikki farzandi bor edi:

 Roys-Kestritslik Maria Luiza (1915-1985) — avval Erich Taisenga bilan turmush qurdi, keyin Aleksandr Body bilan. Ikkala nikoh ham ajirim bilan tugadi. Birinchi nikohidan qiz koʻrdi:
 Viktoria sibilla Taisen (1942-yil 31- dekabr), Volfgang Shaferga 1969- yil 22-sentyabrda turmushga chiqdi.Ularning uchta farzandi bor edi.
 Henry II Roys-Kestrstskiy (1916-1993) — uylanmagan va Farzand koʻrmagan.

Er-xotin 1922-yilda ajrashishdi. Bir yil oʻtgach, Viktoria Margarita Potsdamdagi ota-onasining uyida ispan grippi bilan ogʻrib vafot etdi. Glinike qal’asining oilaviy qabristoniga dafn etildi.

Bir necha yil oʻtgach, Henry oʻzidan ancha katta boʻlgan ayol Allen Tewga uylandi. Allen Tew, amerikalik bankirning qizi, bu nikoh uning toʻrtinchi nikohi boʻldi. 1935-yilda ular ham ajralishdi. Henry 63 yoshida olamdan koʻz yumdi.Profil na Thepeerage 

 

Turkum:Kishilar
Turkum:1923-yilda vafot etganlar
Turkum:9-sentabrda vafot etganlar
Turkum:1890-yilda tugʻilganlar
Turkum:17-aprelda tugʻilganlar
San Antonio Spurs

thumb|Kawhi Leonard, 2011-yil
San Antonio Spurs — Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining professional basketbol jamoasi. Jamoa 1967-yilda tashkil topgan. Klub Texas shtatining San-Antonio shahrida joylashgan. Uy uchrashuvlari AT&T Centerda oʻtkaziladi.

San-Antonio Spurs 1976-yilda ABA va NBA yagona ligaga birlashganidan beri NBAda raqobatni davom ettirgan toʻrt nafar sobiq ABA aʼzolaridan biri va NBA asosiy sovrinini qoʻlga kiritgan yagona sobiq ABA jamoasidir. San-Antonio 5 karra NBA chempioni (jamoa 1999, 2003, 2005, 2007 va 2014-yillarda NBA chempioniga aylangan), faqat Boston Seltiks (17), Los-Anjeles Leykers (17) va Chikago Bulls koʻproq gʻalaba qozongan(6). 2015-yil iyul holatiga koʻra, „San-Antonio Spurs“ klubi NBA pley-off bosqichida qatnashish soni boʻyicha Assotsiatsiyadagi barcha jamoalar orasida 1-oʻrinni egallab, NBAda qatnashgan butun vaqt davomida atigi 4 ta pley-off qur’asini oʻtkazib yuborgan: 89,7 % (uchun). Lakers — 89 ,6 %, Seltiklar — 75,4 %, Filadelfiya — 71,2 %, boshqalar — 70 % dan kam

2019-yil aprel oyi holatiga koʻra, „Spruts“ 22 ta divizion chempionligini qoʻlga kiritgan Jamoa soʻnggi 25 mavsumda (1989/90 yildan beri) 24 ta pley-off oʻyinida maydonga tushgan. Tim Dunkan „San-Antonio“ga kiritilganidan beri klub barcha 18 mavsumda pley-offga chiqdi. Jamoaning barcha soʻnggi yutuqlari jamoa bosh murabbiyi Gregg Popovich nomi bilan bogʻliq, u 1996-yildan buyon jamoani boshqarib kelmoqda

„Spurs“ San-Antoniodagi yagona basketbol jamoasi boʻlib, shaharni AQShning toʻrtta yirik professional ligalaridan birida himoya qiladi va u yerda 5 yildan ortiq oʻynagan yagona jamoadir. Koʻplab sobiq futbolchilar ham klub tarkibida ishlashda davom etishmoqda. Masalan, Akademiyada Devid Robinson va Yoshlar markazida Jorj Gervinlarni misol qilish mumkin.

 Basketbol shon-shuhrat zali aʼzolari 
Naismith Memorial Basketball Hall of Fame aʼzolariOʻyinchilar No. Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yili 16 Cliff Hagan F/G 1967-1969 1978 44 George Gervin G/F 1974-1985 1996 2 Moses Malone C/F 1994-1995 2001 21 Dominique Wilkins F 1996-1997 2006 50 David Robinson C 1989-2003 2009 53 Artis Gilmore C 1982-1987 2011 10 Dennis Rodman F 1993-1995 2011 10 Louie Dampier G 1976-1979 2015 1 Tracy McGrady G/F 2013 2017 10 Maurice Cheeks G 1989-1990 2018 21 Tim Duncan F 1997-2016 2020 20 Manu Ginóbili G 2002-2018 2022Murabbiylar Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yiliLarry Brown Head coach 1988-1992 2002Jerry Tarkanian Head coach 1992 2013 22 George Karl Assistant Coach 1978-1980 2022HomiylarCotton Fitzsimmons Head Coach 1984-1986 2021
Bobir Davlatov

Davlatov Bobir Bahodir oʻgʻli (1996-yil 1-martda tugʻilganBobir Davlatov, Yangiyer, Sirdaryo viloyati) — oʻzbek futbolchisi, yarimhimoyachi.

 Klubdagi faoliyati 
Oʻzbekistonda 1980-yillarda „Yangiyer“da toʻp surgan futbolchi Bahodir Davlatov oilasida tugʻilgan. „Mashʼal“ klubida oʻynay boshlagan, keyin esa oʻz navbatida Qozogʻistonning „Jetisu“ va „Aktobe“ klublariga oʻtgan. Qozonning „Rubin“ yoshlar tizimida oʻynagach, „Aktobe“ga qoʻshildi, tez-tez asosiy tarkibda oʻynadi. 13 oʻyinda 3 ta golli uzatmani amalga oshirdi va 1 ta gol urdi.

2017-yilda Rossiyaning „Nefteximik Nijnekamsk“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2017-yilning yozida Toshkentning "Lokomotiv" klubiga oʻtgan. 2018-yil Qarshining „Nasaf“ klubi safiga oʻtdi. O‘zbekistonda 2 yil o‘ynab, 2019-yil 28-avgust kuni „Nefteximik“ga qaytdi.

 Terma jamoa 
2011-yilda Oʻzbekiston U-17 terma jamoasida oʻynab, AQSHga qarshi oʻyinda (2:1) hisobni ochgan.

 Shaxsiy hayot 
2014 yilda Davlatov Britaniya fuqaroligini olishga urinib koʻrdi.

O‘zi tug‘ilib o‘sgan Yangiyer shahriga qisqa muddatga kollejda test sinovlarini topshirish uchun qaytib keldi.

 

 
 

Turkum:1-martda tugʻilganlar
Turkum:1996-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Yangiyer kishilari
Turkum:Sirdaryo viloyati kishilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari
Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Turkum:Nasaf klubi futbolchilari
Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Turkum:Andijon klubi futbolchilari
Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari
Turkum:FC Neftekhimik Nizhnekamsk futbolchilari
Turkum:Aktobe futbolchilari
Turkum:FC Rubin Qozon futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar haqidagi maqolalar
Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Utah Jazz

thumb|Pete Maravich, 1977-yil

Utah Jazz — professional basketbol jamoasi boʻlib, Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining Gʻarbiy konferentsiyasining shimoli-gʻarbiy divizionida oʻynaydi. Jamoa Yuta shtatining Solt-Leyk-Siti shahrida joylashgan. Klub 1974-yilda tashkil etilgan va Nyu-Orlean Jazz deb nomlangan. Luiziana shtatining Nyu-Orlean shahrida joylashgan. NBAdagi besh mavsumdan soʻng, jamoa 1979-yilda Yutaga koʻchib oʻtdi. Dastlabki mavsumlarda Jazz liganing eng yomon jamoalaridan biri edi va 1984-yilda tashkil etilganidan keyin 10 yil oʻtgach pley-offga chiqa oldi.

 Tarixi 
1974-yil 7-iyun kuni Nyu-Orleanda joylashgan va New Orleans Jazz deb nomlangan jamoa NBAga kiritilgan 18-jamoaga aylandi. Birinchi yutuq Atlantadan „yulduzli“ himoyachi Pit Maravichni sotib olish boʻldi. Oʻyinchi 1976-77 yilgi mavsumda har bir oʻyinda 31,1 ochko toʻplab yetakchilik qilgan, ammo Nyu-Orlean Jazzning eng yaxshi gʻalaba va magʻlubiyat rekordi 1977-78 yilgi mavsumda 39-43 boʻlgan. Maravich joriy mavsumda tizzasidan jarohat oldi va koʻp oʻyinlarda qatnasha olmadi

Shuningdek, Nyu-Orleanda oʻyin oʻtkazish joyi bilan bogʻliq muammolar mavjud edi. Birinchi mavsumda jamoa Nyu-Orlean universitetidagi Loyola Fieldhouseda oʻynadi, u yerd basketbol maydoni uchun talab qilinganidan kattaroq edi, mos ravishda sportchilar maydondan tashqariga chiqmasligi uchun toʻr bilan oʻrash kerak edi Keyinchalik oʻyinlar Luiziana Superdomeda boʻlib oʻtdi, ammo basketbol zaliga qoʻyiladigan yuqori talablar, shuningdek, ijara shartlari va Maravichning jarohati klubga qimmatga tushdi. Jamoa Mardi Gras festivallari tufayli har yili bir oyni mehmonda oʻtkazish muammosiga ham duch keldi. Bir necha yil oʻtgach, klub asoschisi va xoʻjayini Sem Battison klubning pley-off uchun rejasi yoʻqligini, jamoa bunga ariza bermaganini taʼkidladi. Biroq, oʻsha paytdagi Superdome menejeri Bill Körl, oʻz navbatida, stadion rahbariyati har yili pley-off oʻyinlari uchun sanalarni band qilishini va klub rahbariyatini bundan xabardor qilishini taʼkidladi, ammo klub birorta xatga javob bermaganThe Move to Utah . Hornets Report.

 Basketbol shon-shuhrat zali aʼzolari 
Naismith Memorial Basketball Hall of Fame aʼzolariOʻyinchilar No. Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yili 744 Pete Maravich G 1974-1980 1987 8 Walt Bellamy C 1974 1993 25 Gail Goodrich G 1976-1979 1996 4 Adrian Dantley F/G 1979-1986 2008 12 John Stockton G 1984-2003 2009 32 Karl Malone F 1985-2003 2010 22 Bernard King F 1979-1980 2013 24 Spencer Haywood F/C 1979 2015Murabbiylar Ismi Pozitsiyasi Faoliyati Faoliyat boshlagan yili 1223 Jerry Sloan Head coach 1988-2011 2009
Ivan Plotnikov

right|thumb|247x247px| Brezent etiklar
Ivan Vasilyevich Plotnikov (1902-1995) - sovet kimyogari va ixtirochisi. Brezentni qayta ishlash faoliyati bilan mashhur boʻlgan. Haqiqiy hayvonlar terisini moddaning membranasi sifatida oʻzgartirilgan koʻp qatlamli toʻqimachilik matosiga asoslangan sun'iy teri turiga arzon va samarali almashtirish usulini ixtiro qilgan. Material asosan harbiy etiklar va avtomobillar ishlab chiqarishda qoʻllanadi.

 Biografiyasi 
1902-yilda Novo-Aleksandrovka qishlogʻida (hozirgi Novikovo, Tambov viloyati) dehqon oilasida tugʻilgan. 1920-yilda Moskva oliy elektrotexnika maktabining talabasi boʻldi, keyingi yili oʻqishini Moskva kimyo-texnologiya institutiga koʻchirdi. 1922-yilda uni "kulakning oʻgʻli" sifatida ayblashdi. U tez orada oʻz huquqlarini tikladi.

1935-yildan Kirov shahridagi sun'iy charm ishlab chiqaruvchi Kirov zavodida ishlagan. Kirza nomi, bir versiyaga koʻra, Kirov zavodi soʻzining qisqartmasi boʻlib, u zavod kirzani ommaviy ishlab chiqarishda birinchi oʻrinni egallagan.В. И. Шмакова Комбинат «Искож» // Энциклопедия земли Вятской / отв. В. Ситников. — Киров: «О-Краткое», 2008. — Т. 10. Книга вторая. Промышленность. Энергетика. Строительство. Транспорт. ISBN 978-5-91402-040-5 Lekin bu shunchaki "xalq etimologiyasi" boʻlishi ham mumkin. "Kirza" soʻzining kelib chiqishi koʻproq , ya'ni Angliyaning Kersi qishlogʻi nomidan kelib chiqqan. Bu yerda qoʻylarning maxsus zoti boqilgan, ularning junidan bu maxsus mato ishlab chiqarilgan.

Brezent ishlab chiqarish texnologiyasi 1935-yilda PlotnikovВ. И. Шмакова Комбинат «Искож» // Энциклопедия земли Вятской / отв. В. Ситников. — Киров: «О-Краткое», 2008. — Т. 10. Книга вторая. Промышленность. Энергетика. Строительство. Транспорт. ISBN 978-5-91402-040-5 va uning yordamchisi, muhandis Xomutov tomonidan qayta oʻrganilgan. Ommaviy ishlab chiqarish Finlandiya-Sovet urushi davrida boshlangan. Dastlab, material qish sharoitida foydalanish uchun yaroqsiz deb topildi va ishlab chiqarish toʻxtatildi. Biroq, tez orada texnologiya takomillashtirildi va ommaviy ishlab chiqarish 1941-yil kuzida, nemis bosqini vaqtida qayta tiklandi. Chunki Qizil Armiya uchun juda koʻp miqdordagi arzon poyabzal juda zarur edi.

Plotnikov 200 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

 Mukofotlar 

 Ikkinchi darajali Stalin mukofoti (1942) - charm oʻrnini bosuvchi moddalarni ixtiro qilish va sanoatga joriy etgani uchun.
 ikkita “Shon-sharaf belgisi” ordeni
 boshqa medallar

 Xotirasi 
2010-yilda Novikovo qishlogʻidagi I. V. Plotnikov tahsil olgan Avliyo Ioann cherkovi va oʻqituvchilar maktabi (hozirgi 7-sonli kasb-hunar maktabi) qoshidagi cherkov maktabi binosiga esdalik lavhasi oʻrnatildi.

 

Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:Kishilar
Turkum:1995-yilda vafot etganlar
Turkum:1902-yilda tugʻilganlar
Yapon bogʻi

thumb|250x250px| Xirosimadagi Shukkeyen bogʻi
thumb|250x250px| Vakayama qal’asi bogʻi
thumb|250x250px| 
Yapon bogʻi (yaponcha:日本庭園) – VIII—XVIII asrlarda Yaponiyada tashkil etilgan bogʻning bir turi (xususiy Park)https://gardenmodern.ru/yaponskij-sad-texnika-i-metody-kompozicii/.

 Tarixi 
Buddist rohiblar va ziyoratchilar tomonidan tashkil etilgan birinchi maʼbad bogʻlari tomonidan boshlangan yapon bogʻi sanʼatning butun goʻzal va murakkab tizimi asta-sekin shakllana boshladi.

794-yilda Yaponiya poytaxti Naradan Kiotoga koʻchirildi. Birinchi bogʻlar bayramlar, oʻyinlar va ochiq osmon ostidagi kontsertlar uchun joylarga oʻxshardi. Bu davr bogʻlari oʻziga xos bezakdir. Ularda koʻplab gulli daraxtlar (olxoʻri, olcha), azalalar, shuningdek, toqqa chiqadigan Glitsiniya oʻsimliklari ekilgan.

Biroq, Yaponiyada tosh va qumdan yaratilgan koʻkatsiz bogʻlar ham mavjud. Badiiy dizaynda ular mavhum rasmlarga oʻxshaydihttps://gardenmodern.ru/yaponskij-sad-texnika-i-metody-kompozicii/.

Yapon bogʻi yerdagi tabiatning mukammal dunyosini ramziy qiladi va baʼzan koinotning timsoli sifatida ishlaydihttps://science.fandom.com/ru/wiki/Yaponskiy_sad. Uning kompozitsiyasining xarakterli elementlari – sunʼiy togʻlar va tepaliklar, orollar, daryolar va sharsharalar, gʻayrioddiy shakldagi toshlar bilan bezatilgan qum yoki shagʻal yoʻllari va joylari mavjud. Bogʻning landshaftini daraxtlar, butalar, bambuklar, oʻtlar, chiroyli gullaydigan oʻsimliklar va moxlar shakllantiradi.

Yapon bogʻdorchiligi asoslarining shakllanishi yapon meʼmorchiligi evolyutsiyasi hamda yapon zodagonlarining diniy-falsafiy gʻoyalari taʼsirida sodir boʻldi. Dastlab, bogʻ aristokratlar qarorgohlarining ajralmas qismi boʻlgan, ammo keyinchalik buddist monastirlari va olijanob samuraylar tomonidan qarzga olinganhttps://science.fandom.com/ru/wiki/Yaponskiy_sad. 19-asrdan boshlab u yaponiyalik oddiy aholi orasida keng tarqalib, koʻplab xususiy uylarning ajralmas qismiga aylandi. 20-asrda yapon uslubidagi bogʻlar qurilishi Yaponiyadan tashqarida ham mashhur boʻldi.

Yaponiyadagi uchta eng mashhur bogʻlar anʼanaviy ravishda Kenroku-en (Kanazava), Koraku-en (Okayama) va Kayraku-en (Mito) hisoblanadihttps://gardenmodern.ru/yaponskij-sad-texnika-i-metody-kompozicii/.

 Yapon bogʻi – Landshaft dizayni 

Yapon bogʻida kompozitsion birliklarni joylashtirish relefga muvofiq amalga oshiriladi, shunda ular bir butunlikni tashkil qiladihttps://science.fandom.com/ru/wiki/Yaponskiy_sad. Elementlarni joylashtirish tizimi tabiat qonunlariga asoslanadi, uygʻunlik qonunlariga aylantiriladi, tabiiy va sunʼiy analoglarni uzoq tahlil qilish jarayonida amalga oshiriladi va rivojlanadi. Elementlarni joylashtirishga boʻlgan yondashuv bogʻni yaratish maqsadiga bogʻliq: koʻrish nuqtalari pavilonlar ichida va tashqarisida, qayiqda yoki suv ombori atrofida harakatlanayotganda, tez-tez almashtiriladigan yorqin rasmlar bilan oʻralgan holda, statik rejimda fikrlashdan zavqlanish.

 

Turkum:Pages with unreviewed translations
Aleksandr Xinchin

Aleksandr Yakovlevich Xinchin 1894-yil 19-iyul – 1959-yil 18-noyabr) sovet matematigi va Sovet ehtimollar nazariyasi maktabiga eng muhim hissa qoʻshganlardan biri.

 Hayoti va martabasi 
Rossiya imperiyasining Kaluga gubernatorligi Kondrovo qishlogʻida tugʻilgan. Moskva davlat universitetida oʻqiyotganda u mashhur Luzin maktabining birinchi a'zolaridan biri boʻldi. Xinchin 1916-yilda universitetni tamomlagan va olti yildan soʻng u yerda toʻliq professor boʻlib, vafotigacha bu lavozimni saqlab qolgan.

Xinchinning dastlabki asarlari haqiqiy tahlilga qaratilgan. Keyinchalik u funksiyalarning metrik nazariyasidan ehtimollar nazariyasi va sonlar nazariyasi muammolariga usullarni qoʻlladi. U 1924-yilda takrorlangan logarifm qonunini kashf etib, chegara teoremalari sohasida muhim natijalarga erishib, statsionar jarayonga ta’rif berib, bunday jarayonlar nazariyasiga asos solib, zamonaviy ehtimollar nazariyasi asoschilaridan biri boʻldi.

Xinchin diofant yaqinlashuvlarining metrik nazariyasiga katta hissa qoʻshdi va oddiy haqiqiy davomli kasrlar uchun muhim natijani yaratdi. Shunday raqamlarning xossasini kashf etdi, bu esa hozirgi kunda Xinchin doimiysi deb nomlanuvchi formulaga olib keladi. U, shuningdek, statistik fizika boʻyicha bir qator muhim asarlarni nashr etdi. U asarlarida ehtimollar nazariyasi usullarini qoʻllagan va axborot nazariyasi, navbat nazariyasi va matematik tahlil boʻyicha bir qator kashfiyotlar qilgan.

1939-yilda Xinchin SSSR Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi etib saylandi. U Stalin mukofoti (1941), Lenin ordeni, yana uchta orden va medallar bilan taqdirlangan. 

 Bibliografiya 

 Sur la Loi des Grandes Nombres, in Comptes Rendus de l'Académie des Sciences, Paris, 1929
 Asymptotische Gesetze der Wahrscheinlichkeitsrechnung, Berlin: Julius Springer, 1933
 Continued Fractions, Mineola, N.Y. : Dover Publications, 1997, (first published in Moscow, 1935)
 Three Pearls of Number Theory, Mineola, NY : Dover Publications, 1998, (first published in Moscow and Leningrad, 1947)
 Mathematical Foundations of Quantum Statistics, Mineola, N.Y. : Dover Publications, 1998, (first published in Moscow and Leningrad, 1951; trans. in 1960 by Irwin Shapiro)
 Mathematical Foundations of Information Theory, Dover Publications, 1957, 
 

 

Turkum:1959-yilda vafot etganlar
Turkum:1894-yilda tugʻilganlar
Turkum:Pages with unreviewed translations
Aydın Güven Gürkan

Aydin Guven Gurkan (1941-yil 10-mayda tugʻilgan, Elazigʻ — 2006-yil 22-yanvar, Istanbul) — turk siyosatchisi, oʻrinbosari va sobiq Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vaziri.

 Hayoti 
Otasi davlat xizmatchisi boʻlgani uchun boshlangʻich va oʻrta taʼlimni Anadoluning turli viloyatlarida tamomlagan va 1963-yilda Anqara universiteti Siyosiy fanlar fakulteti Moliya va iqtisod boʻlimini tamomlagan.

Keyin u Germaniyaning Kyoln universitetida doktorlik darajasini “sume cum laude” (favqulodda muvaffaqiyat) bahosi bilan tugatdi. 1970-yilda u Gazi universitetida doktor assistenti sifatida ilmiy faoliyatini davom ettirdi. 1973-yilda dotsent boʻlgan Gurkan 37 yoshida professor unvonini oldi. Gazi universiteti Jurnalistika va jamoatchilik bilan aloqalar fakulteti direktori bo'lgan Aydin Guven Gurkan uzoq yillar Iqtisodiy doktrinalar kafedrasini boshqargan.

1981-yilda YÖK tizimi va bosimlarga norozilik bildirish uchun universitetni tark etgan Gurkan 1983-yilda siyosatga kirib, Xalq partiyasidan 17-muddat Antaliya deputati etib saylandi. Gurkan 1984-yilda HP Bosh kotibi, 1985-yilda esa partiya raisi etib tayinlangan. SODEP raisi Erdal İnönü bilan birlashish mavzusida aloqalarni davom ettirib, 1985-yil 3-noyabrda sodir boʻlgan qoʻshilish meʼmorlaridan biri boʻldi. U Sotsial-demokratik Populistik partiya nomini olgan birlashgan partiyaning birinchi asoschisi bo'ldi va keyinchalik bu vazifani Erdal İnönüga topshirdi. O'sha yilning sentabr oyida SHP raisi o'rinbosari etib saylangan Aydin Güven Gurkan, 1987-yil 29-noyabrda ikkinchi marta SHP raisi o'rinbosari etib tayinlandi.

Gurkan, 1987-yil 29-noyabrda boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda parlamentga kirmay, faol siyosatdan bir muddat tanaffus oldi. Keyinchalik faol siyosatga qaytgan Gurkan, 1991-yil 30-iyulda bo'lib o'tgan qurultoyda SHP Partiya Majlisiga a'zo etib saylandi va partiya tomonidan faol ravishda tayinlandi. 1991-yilgi saylovlarda Icheldan deputat etib qayta saylangan. Partiya guruh rais o’rinbosari lavozimini egallagan Gurkan, bir muddat Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vaziri lavozimini ham egalladi. Gurkan 2002-yilda Yangi Turkiya partiyasiga (YTP) qo'shilgan.

Nemis va ingliz tillarini biladigan Gurkanning turli ma'ruza matnlaridan tashqari ko'plab nashr etilgan maqolalari va "Taraqqiyotning ijtimoiy-iqtisodiy muammolari" nomli kitobi bor.

Oshqozon saratoniga chalingan va 1,5 yil davolangan Gurkan 2006-yil 22-yanvarda vafot etdi. Istanbulning Anadolu tarafidagi Tuzla qabristoniga dafn qilindi. Rassom Serap Aksoy bilan turmush qurgan Gurkanning qizi bor edi.

 

Turkum:Istanbulda vafot etganlar
Turkum:2006-yilda vafot etganlar
Turkum:1941-yilda tugʻilganlar
Gündüz Suphi Aktan

Gunduz Suphi Aktan (1941-yil 7-avgust, Safranbolu - 2008-yil 19-noyabr, Anqara), turk diplomati va sharhlovchisi, ASAM sobiq prezidenti va MHP sobiq deputati. 1998-2007-yillar oralig'ida " Radikal " gazetasiga doimiy ravishda yozgan.

1962-yilda Anqara universitetining siyosiy fanlar fakultetini tamomlagan. Bir muddat Ichki ishlar vazirligida ishlagan. 1967-yilda Tashqi ishlar vazirligiga oʻqishga kirib, turli lavozimlarda ishlagan. 1988-yilda u Afina elchisi etib tayinlandi. 1989-yilda u Turgut O'zal nomidan Yevropada Turkiya kitobini yozdi. 1991-yilda BMTning Jeneva bo'limiga elchi etib tayinlandi. 1995-yilda Tashqi ishlar vazirligining umumiy siyosiy masalalar bo'yicha maslahatchisi o'rinbosari lavozimiga tayinlangan. U 1996-yilda Tokio elchixonasiga koʻchib oʻtgan. 1998-yilda Tashqi ishlar vazirligidan ketgan.

prof. Dr. Umit Oʻzdag ishdan boʻshagach, ASAM prezidenti etib tayinlandi. Uning fikricha, Turkiya Yevropa Ittifoqiga emas, Rossiya va Xitoy kabi sharqiy mamlakatlarga murojaat qilishi kerak. Uning fikricha, Turkiyaning o'ta liberal va demokratik siyosati uning iqtisodiyotiga zarar yetkazmoqda. U qattiqroq va kamroq liberal siyosat tarafdori.

Anqara shahrida joylashgan Xalqaro Strategik Tadqiqotlar Tashkiloti (USAK) tomonidan har chorakda nashr etiladigan Xalqaro huquq va siyosat (UHP) jurnali tahririyat kengashi aʼzosi. Aktanning alohida qiziqishi arman masalasidir. Uning " Radikal " gazetasidagi ruknlaridan to'plagan " Ochiq kriptolar " kitobi arman muammosiga bag'ishlangan.

Bekir Suphi Aktanning oʻgʻli, sobiq gubernatorlardan biri, XXIII. Istanbul deputati va Turkiya-Yevropa Ittifoqi qo'shma parlament qo'mitasi a'zosi bo'lgan Gunduz Aktan 2008-yil 19-noyabr kuni Ankarada yurak xastaligi tufayli vafot etdi.

Gunduz Suphi Aktan uchun 2008-yil 20-noyabrda dastlab Tashqi ishlar vazirligida, keyin esa Turkiya Buyuk Millat Majlisida tantanali marosim oʻtkazildi. Aktanning jasadi Kojatepe masjididagi janoza namozidan keyin Istanbulga olib ketildi va Buyukada shahar qabristoniga dafn qilindi.

 

 Radikal gazetasi ustunlari 2007 30 Kasım 2007 tarihinde 

 

Turkum:2008-yilda vafot etganlar
Turkum:1941-yilda tugʻilganlar
Nevzat Ayaz

Nevzat Ayaz, (5-sentyabr 1930Profile of Nevzat Ayaz - 3-dekabr 2020, Bayramören, Chanqiri), turk siyosatchisi, Istanbul va Izmirning sobiq gubernatori edi.

 Hayotiy 
1930-yilda Chanqirining Bayramören tumanida tugʻilgan. Bayramoren tumanidagi boshlangʻich maktabni tugatgandan soʻng Anqarada oʻrta maktabda oʻqidi. Oʻrta maktabni politsiya kollejida tamomlagan. 1953-1954 oʻquv yilida Anqara universitetining huquq fakultetini tamomlagan.

Dastlab, Xavfsizlik Bosh boshqarmasining 3 va 4-boʻlim boshqarmalarida komissar yordamchisi va komissar lavozimlarida ishlagan. Keyinchalik u Politsiya institutining oliy ixtisoslik kursida tahsil oldi. Ushbu kursni tugatgandan soʻng u Istanbul muhandislik maktabida zaxiradagi ofitser sifatida harbiy xizmatni tugatdi. 1956-yilda Anqara politsiya boshqarmasi 1-boʻlimida komissar va nazoratchi boʻlib ishlagan. 1959-yilda Sinop politsiya boshligʻi etib tayinlangan. 1960-yilda Xavfsizlik Bosh boshqarmasining 4-boʻlimi direktori oʻrinbosari, 1961-yilda 4-boʻlim mudiri lavozimlarida ishini davom ettirdi. 1966-yilda Xavfsizlik Bosh boshqarmasi 1. U boʻlim boshligʻi, 1969-yilda esa militsiya bosh direktorining oʻrinbosari lavozimiga tayinlangan. 1971-1972-yillarda Balıkesir politsiya boshligʻi boʻlganida, 1972-yilda yana politsiya boshligʻi oʻrinbosari etib tayinlandi. 1975-yilda Zonguldak gubernatorligiga tayinlangan, Zonguldak gubernatorligida esa 1979-yil 4-dekabrda Istanbul gubernatorligiga tayinlangan.

1980-yil 12-sentyabrdagi davlat toʻntarishidan soʻng, Istanbul hokimi boʻlganida, baʼzi sanʼatkorlarning, ayniqsa, Bulent Ersoyning sahnaga chiqishini taqiqladi va bu qarorni oʻsha davrdagi harbiy holat ham qoʻllab-quvvatladi. 

1988-yil 18-yanvarda Izmir gubernatori etib tayinlangan. 1991-yil 20-oktyabrda boʻlib oʻtgan umumxalq saylovlarida “Toʻgʻri yoʻl” partiyasidan parlament deputati etib saylangan va 19-prezidenti boʻlgan. Chanqiri oʻrinbosari va Milliy Mudofaa vaziri lavozimlarida ishlagan. Haliç universiteti Vasiylik kengashi raisi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. U uylangan va ikki farzandi bor edi. 2020-yil 3-dekabr kuni davolanayotgan shifoxonada vafot etdi.https://www.yenicaggazetesi.com.tr/service/amp/eski-bakanlardan-nevzat-ayaz-vefat-etti-319803h.htm

 

 - Chanqiri Nevzat Ayaz Anadolu o'qituvchilari litseyi o'lik/buzilgan havola 
 - Istanbul Nevzat Ayaz o'rta maktabi

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1930-yilda tugʻilganlar
Sinan Aygün

Sinan Aydin Aygun (1959-yil 10-martda tugʻilgan, Anqara), turk tadbirkori va siyosatchisi, 24-davr Anqara deputati.

Boshlangʻich, oʻrta va oʻrta taʼlimni Anqarada tamomlagan Aygün, Gazi universitetining ingliz tili va adabiyoti boʻlimini tamomlagan. Keyinchalik tadbirkorlik bilan shugʻullangan Aygün bugungi kunda ham qurilish pudratchiligi va qurilish materiallari savdosi bilan shugʻullanadi. 1997-yilda saylangan 2011-yilga qadar Anqara Savdo palatasi rahbari sifatidagi vazifasini davom ettirdi. Shuningdek, 2005-2011 -yillarda Turkiya Palatalar va birjalar ittifoqi Savdo- sanoat palatalari kengashi raisi lavozimida ham ishlagan. 2011-yil 12-iyunda boʻlib oʻtgan 2011-yil Turkiya umumiy saylovlari natijasida CHP Anqara deputati etib saylandi va parlamentga kirdi.

 Ergenekon operatsiyalari 
2008-yil 1-iyul kuni ertalab u Anqara Xavfsizlik boshqarmasining Terrorga qarshi kurash boʻlimi tomonidan Istanbul prokurori Zekeriya Oʻz va Mehmet Ali Pekguzelning koʻrsatmasi bilan hibsga olingan. Ergenekon tergovi. 

Sinan Aygunning uyini tintuv qilgan politsiya, keyinroq Aygün bilan birga ATO Bosh qarorgohiga keldi. U ATO shtab-kvartirasiga politsiya qoʻllari bilan kirdi. Shu lahzalarda kameralar tomonidan suratga olingan Aygün, jurnalistlar hibsga olinishi sababini soʻraganida, "Meni Otaturkni sevishda ayblashmoqda" dedi. dedi. Aygün ATO qarorgohidagi xonasiga olib ketilgan, politsiya u yerda tintuv oʻtkazgan. Bu tintuv yakunida uydagi seyfda topilgan 2,5 million yevro sud qarori bilan ehtiyot chorasi sifatida musodara qilindi.

Ergenekon tergovi doirasida Beshiktosh sud binosida soʻroq qilingan ATO raisi Sinan Aygün sud qarori bilan hibsga olindi.

2008-yilning 14-iyulida Sinan Aygunning advokatining hibsga olish qaroriga qarshi eʼtirozi qabul qilindi va ATO prezidenti Aygün va Barbaros Oltintash ozod qilindi.

13. Istanbul, 2013-yil 5-avgust. Jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sud qarori bilan “ Ergenekon” ishi boʻyicha 12 yil 6 oyga ozodlikdan mahrum etildi. 2016-yil 21-aprelda “Ergenekon” ishi protsessual va moddiy jihatdan bekor qilinganda, unga nisbatan chiqarilgan qaror kassatsiya sudi tomonidan bekor qilingan.

 Siyosiy hayot 
2011-yil 12-iyun kuni Anqara 2-Parlament saylovlari. Mintaqa uchun 3-darajali nomzod boʻldi va saylovlarda gʻalaba qozondi va Turkiya Buyuk Millat Majlisiga kirdi. Parlamentning Inson huquqlari boʻyicha tergov qoʻmitasi va Turkiya-Peru parlamenti doʻstlik guruhi aʼzosi boʻlib ishlagan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1959-yilda tugʻilganlar
Halil Ethem Eldem

Halil Ethem Bey (familiyasi Halil Ethem Eldem) (1861-yilda tugʻilgan, Istanbul - 1938-yil 17-noyabr) — Sadr vazir Ibrohim Ethem poshoning oʻgʻli va Usmon Hamdi Beyning ukasi.

U Tsyurix universitetida tabiiy fanlar, Vena poliklinikasi oʻrta maktabida tabiiy fanlar va kimyo boʻyicha tahsil olgan. Bazel universitetida falsafa fanlari nomzodi ilmiy darajasiga ega. Seraskier Fabrikalari vazirligi maslahatchisi, Istanbul Shehremini Bosh shtab boshqarmasi Tarjima bo'limida tarjimon, Asar-i Atika muzeylar boshqarmasi, Darushshafaka, Davlat xizmati maktabi, Doru'l-Muallimin va Darülfünun, tabiiy va geologiya o'qituvchisi, direktor Sanoat-İ Nefise maktabi Tarix-i Usmoniy Kengashi a'zosi, Ta'lim vazirligi a'zosi, Turk Tarix Qo'mitasi a'zosi, Turk Tarix Tadqiqot Jamiyati asoschisi va vitse-prezidenti, a. Turkiya Buyuk Millat Majlisining 4 va 5-Davlat Istanbul deputati. va V. Davr kutubxona qoʻmitasi rahbari. Leybzig va Bal Darülfünunlar falsafa fanining faxriy doktori unvoniga ega. Oilali, ikki farzandi bor.

 Hayotiy 
Boshlangʻich taʼlimni Kaptan Ibrohim Posho oʻrta maktabida, oʻrta maʼlumotni Berlinda, oliy maʼlumotni Tsyurix, Vena va Bazelda tamomlagan. Bazel universitetining falsafa fakultetida doktorlik darajasini tugatdi va 1885-yilda Istanbulga qaytib keldi. Tegishli ravishda, Bob-i Seraskeri Vazirligi Fabrikalar, Erkan-i Harbiye, Darushshafakati'l-Islomiye, Mekteb-i Mulkiye, Darulmuallimin, Darülfununun, Asar-i Atika muzeyi-i Humayunu, Istanbul Şehreminliği, Istanbul Asar uyushmasi- -ı Atîka Encümeni, Târih-i Usmoniy Encümeni, Turk Tarix Jamiyati kabi muassasa va tashkilotlarda ishlagan. 1931-yilning 1-martida nafaqaga chiqqan Halil Bey oʻsha yili Istanbuldan deputat etib saylandi va bu vazifani ikki muddat davom ettirdi va 1938-yilning 17-noyabrida vafot etdi.

Halil Bey Usmonlilar davrining oxiri va Respublika davrining boshida faoliyat yuritgan turk madaniyati tarixidagi muhim shaxsdir. Asari Atika muzeyining rahbari boʻlganligi sababli u koʻproq qadimiy asarlarga qiziqar edi, biroq turk - islom yozuvlari va tangalar bilan ham shugʻullangan. Darhaqiqat, “Tarih-i Usmoniy Enjumeni” va “Turkiya Tarixi Kengashi” jurnallarida chop etilgan maqolalarining bir qismidan tashqari hammasi bitiklar haqidadir. Turk muzeyshunosligi rivojiga muhim hissa qo'shgan Halil Bey Anadoluda yuzlab bitiklarni to'plash va nashr etish, turk me'morchiligini himoya qilish va jonlantirish uchun harakat qildi.

 

Turkum:Istanbulda tugʻilganlar
Turkum:1861-yilda tugʻilganlar
Turkum:1938-yilda vafot etganlar
Tahsin Uzer

Hasan Tahsin Uzer (1878, Saloniki — 1939-yil 3-dekabr) — asli alban boʻlgan turk byurokrati va siyosatchisi.

1878-yilda Saloniki shahrida alban Hoji Ibrohim og'a va Hatice Xonimning farzandlari bo'lib tug'ilgan. Alban Skanderbegining (Skanderbeg) so'nggi avlodi sifatida uning oila ildizlari albanlarning olijanob oilalaridan biri bo'lgan Kastriotilarga asoslanadi. U Mustafo Kamol Otaturkning bolalikdagi do'sti edi. 1897-yilda qurilish muhandisligini tamomlagan. U birinchi davlat xizmatini Pursiçan tuman boshqarmasida boshlagan. Keyinchalik Chich va Alnus tuman bo'limlarida ishlagan. 1902-yilda u Razlik, keyin esa mos ravishda Gevgili, Florina va Kesendire tuman hokimi bo'ldi.

1913-yilda Vanda birinchi gubernator bo'lib ishlagan. 1914-yilda Erzurum gubernatorligiga tayinlandi. Erzurum gubernatorligi davrida (Birinchi jahon urushi davri) armiyadagi xizmatlari uchun "Oltin jangovar xizmatlari uchun" medali va faxriy birinchi leytenant va kapitan unvonlari bilan taqdirlangan va bir yil o'tgach, u mayor unvonini olgan. Urush vazirligi. 1916-yil 12-sentabrda Suriya gubernatori etib tayinlandi. 1918-yil 10-iyunda u bu lavozimdan iste'foga chiqdi. 1918-yil 21-sentabrda Suriya gubernatorligiga tayinlangan boʻlsa-da, 1918-yil 30-oktabrda Suriya oʻz vazifasini boshlamasdan qolib ketganidan soʻng Aydin gubernatorligiga tayinlandi. Izmir gubernatorligi davrida Birinchi jahon urushining magʻlubiyati bilan bekor qilingan maʼmuriy mexanizmni poraxoʻrlikka qarshi kurash uchun qayta tashkil etishga ahamiyat berdi va davlat idoralarining xalqqa ochiq boʻlishini taʼminladi.

1919-yil 19-yanvarda Usmonlilar parlamentiga Izmir deputati sifatida kirdi. Usmonlilar majlisi 1920-yil 16-martda Istanbulning bosib olinishi bilan yopilgach, hibsga olingan va Maltaga surgun qilingan.
thumb| Otaturk o'z qo'li bilan "Uzer" familiyasini bergan hujjat
thumb| Istanbul, Zincirlikuyu qabristonida Hasan Tahsin Uzerning qabri
I. Davr Izmir, II. (Muddatli saylov) Muddat Ardaxon, III. va V. davri (3. U 1935-yil 8-oktabrda bosh inspektor lavozimiga tayinlanganligi sababli iste’foga chiqdi.) Erzurum va IV. Konya deputati boʻlib ishlagan. 1934-yil 10-dekabrda Familiya toʻgʻrisidagi qonun qabul qilingandan soʻng “Uzer” familiyasi Prezident Mustafo Kamol Otaturkning oʻzi tomonidan berilgan.

1935-yil 6-sentabrda uchinchi bosh inspektor etib tayinlandi. 1939-yil 3-noyabrda sogʻligʻi tufayli oʻz lavozimini tark etdi. U lavozimini tark etganidan bir necha oy o'tgach vafot etdi.

U o'z xotiralarini Maltada surgunda yozgan. Keyinchalik uning xotiralari Qurilish va turar-joy vazirligi bo'lgan o'g'li Ibrohim Jelalettin Uzer tomonidan kitob holiga keltirildi. Turk Tarix Jamiyati tomonidan chop etilgan “Makedon banditizmi tarixi va oxirgi Usmonli boshqaruvi” nomli kitobda yoʻl qoʻyilgan xatolar, azoblar va ozodlik uchun toʻkilgan qonlar aks ettirilgan.

 

Turkum:1939-yilda vafot etganlar
Turkum:1878-yilda tugʻilganlar