Armaniston Prezidenti

Armaniston Prezidenti, rasman Armaniston Respublikasi Prezidenti Armaniston Respublikasining mustaqilligi, hududiy yaxlitligi va Konstitutsiyasining amalga oshirilishining kafolati xavfsizligini nazorat qiluvchi davlat rahbari hisoblanadi.

Armanistondagi amaldagi parlament tizimida Prezident ramziy va tantanali shaxs bo‘lib, siyosiy hokimiyatning katta qismi mamlakat parlamenti va bosh vazirga tegishli deb qaraladi .

Armaniston Prezidenti mamlakat Milliy Assambleyasi tomonidan 7 yil muddatga saylanadi. Har bir Prezident faqat bir marta prezidentlikka saylanishi mumkin.

Xususan, Vaagn Xachaturyan 2022-yil 13-martdan beri prezidentlik lavozimida ishlab kelmoqda.

 Vakolatlari 

 2018-yil 9-apreldan boshlab vakolatlar 
2015-yil 6-dekabrda boʻlib oʻtgan konstitutsiyaviy referendumda Konstitutsiyaga oʻzgartirishlar kiritilgan boʻlib, Armaniston parlamentar respublikaga aylandi va Prezidentning vakolatlari sezilarli darajada qisqartirildi.

Konstitutsiyaning yangi tahririga ko‘ra, Respublika Prezidenti Milliy Majlisga navbatdagi va navbatdan tashqari saylovlarni tayinlaydi, parlament tomonidan qabul qilingan qonunlarni 21 kun ichida imzolaydi va eʼlon qiladi. Yangi oʻzgartirishlarga koʻra, davlat rahbari Konstitutsiyada belgilangan hollarda va tartibda Milliy Majlisni tarqatib yuborishga, shuningdek, muddatidan oldin saylovlar o‘tkazishga haqli emas.

Konstitutsiyada belgilangan hollarda Prezident hukumatning isteʼfosini qabul qilishi va Bosh vazirning taqdimiga binoan Vazirlar Mahkamasi tarkibiga o‘zgartirishlar kiritishi mumkin.

 Qurolli kuchlari 
Respublika Prezidenti Bosh vazirning taqdimiga binoan qonun hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda Qurolli Kuchlar va boshqa qo‘shinlarning oliy qo‘mondonlik tarkibini Bosh vazirning taqdimiga binoan lavozimga tayinlaydi va lavozimidan ozod qiladi. Prezident qonun hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda oliy harbiy unvonlar bera oladi.

Prezident parlament spikeri kabi Xavfsizlik Kengashi tarkibiga kirmaydi.

 Saylash va vakolatlarni tugatish tartibi 
35 yoshdan kichik bo‘lmagan, so‘nggi o‘n yil davomida Armaniston Respublikasi fuqarosi bo‘lgan, boshqa davlat fuqarosi bo‘lmagan, so‘nggi o‘n yil davomida respublikada doimiy yashovchi va huquqqa ega bo‘lgan shaxs Prezidentlik lavozimiga oʻz nomzodini qoʻya oladi. Prezident yetti yil muddatga saylanadi. Xuddi shu shaxs Respublika Prezidenti lavozimiga ketma-ket ikki martadan ortiq saylanishi mumkin emas. Favqulodda yoki harbiy holat davrida saylovlar o‘tkazilmaydi.

Saylovda ovoz bergan saylovchilarning yarmidan ko‘pining ovoz berganligiga koʻra nomzod Armaniston Prezidenti etib saylanadi. Agar birinchi turda gʻolib aniqlanmasa, ikkinchi tur oʻtkaziladi, unda eng koʻp ovoz toʻplagan ikki nomzod ishtirok etadi. Bu holatda raqibidan koʻproq ovoz olgan nomzod gʻolib hisoblanadi.

Prezidentning vakolatlari o‘z xohishi bilan isteʼfoga chiqqanda, vafot etganda, davlatga xiyonat shuningdek boshqa og‘ir jinoyat sodir etganda, lavozimidan chetlashtirilganda yoki og‘ir kasal bo‘lganligi sababli yoki boshqa hal qilib bo‘lmaydigan to‘siqlarga duchor bo‘lganligi sababli Prezident vazifalarini bajara olmagan taqdirda tugatiladi.
№ Prezident(hayot yillari) Surati Vakolatlarining boshlanishi Vakolatlarining tugashi Partiyaviyligi bitta Levon Ter-Petrosyan(1945-yilda tugʻilgan)link=Fayl:Levon_Ter-Petrosyan.jpg|190x190px 1991-yil 16 oktabr 1998-yil 3-fevral Arman milliy harakati - Robert Kocharyan(1954-yilda tugʻilgan)link=Fayl:Robert_Kocharyan_official_portrait.jpg|245x245px 1998-yil 3-fevral 1998-yil 9-aprel Mustaqil 2 1998-yil 9-aprel 2008-yil 9-aprel 3 Serj Sarkisyan(1954-yilda tugʻilgan)link=Fayl:Serzh_Sargsyan_official_portrait.jpg|200x200px 2008-yil 9-aprel 2018-yil 9-aprel Armaniston Respublikachilar partiyasi 4 Armen Sarkisyan(1953-yilda tugʻilgan)link=Fayl:President_of_the_Republic_of_Armenia_Armen_Sarkissian.jpg|225x225px 2018-yil 9-aprel 2022-yil 1-fevral Mustaqil - Alen Simonyan (1980-yilda tugʻilgan)link=Fayl:Alen_Simonyan_official_portrait.jpg|187x187px 2022-yil 1-fevral 2022-yil 13-mart Fuqarolik shartnomasi 5 Vaagn Xachaturyan (1959-yilda tugʻilgan)link=Fayl:President_of_the_Republic_of_Armenia_Vahagn_Khachaturyan.jpg|225x225px 2022-yil 13-mart joriy Mustaqil

 Eslatmalar 

 

Turkum:Armaniston prezidentlari