Qoʻrqma

„Qoʻrqma“ – oʻzbek yozuvchisi Javlon Jovliyev tomonidan yozilgan roman. 2020-yil „Asaxiy Books“ loyihasi doirasida „Nihol“ nashriyotida chop etilgan. 2021-yilning „Yil kitobi“ deb topilgan.

 Nashrlar 
Kitobning 2020-yil chop etilgan nashri 21 kunda sotilgan. 2021-yil asarning ikkinchi nashri 2000 nusxada chop etilgan .
 Eʼtirof 
„Qoʻrqma“ asari uchun yozuvchi Javlon Jovliyev 2021-yil Tahsin mukofoti va Shavkat Mirziyoyev tomonidan „Kelajak bunyodkori“ davlat mukofoti bilan taqdirlangan. Bundan tashqari yozuvchiga Qashqadaryo viloyati hokimi Zoir Mirzayev tomonidan 30 million soʻmlik sertifikat ham topshirildi. Asar muallifiga Afgʻonistonning „Oltin qalam“ mukofoti topshirildi. Asar „Yosh kitobxon“ respublika koʻrik tanlovining oʻqilishi lozim boʻlgan kitoblar roʻyxatiga kiritildi.

 Tanqid 
Oʻzbekiston Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi (AOKA) tomonidan monitoring qilinib, „Qoʻrqma“da kelgan ayrim jumlalar oʻquvchi ongiga salbiy taʼsir oʻtkazishi haqida aytib oʻtildi. Lekin AOKAning xulosasi ijtimoiy tarmoqlarda koʻplab kitobxonlar, blogerlar va adabiyotshunoslarning tanqidiga sabab boʻldi.
 Talqin 
Romanda lirika bilan fojea uygʻunlashib ketadi. Dramatik turda tragikomediya nomli janr mavjud. Lekin, lirotragik roman deb atalgan adabiy-nazariy tushuncha mavjud emas. Goʻri Amir maqbarasiga borib, Vatanga xizmat borasida ont ichib, Germaniyaga oʻqishga ketgan talabalar qismati taʼsvirlangan. Sattor Jabbor, Maryam Sultonmurodova, Ahmad Shukriy, Abduvahob Murodiy va Xayrinisa Majidxonova kabi talabalarni u yerda „Koʻmak“ jurnalini yaratishgani hamda teatr truppasini tashkil etishganini koʻpchilik tarixchilar yaxshi biladi. Romanda ularning maktublari, tergovchilar bilan boʻlgan savol-javoblari keltirilgan. Talabalarning oʻqishida Olimjon Idrisiy degan shaxs Buxoro va Turkiston hukumati bilan Germaniya oʻrtasida tilmochlik qiladi. Grigoriy Meyerson ismli shaxs talabalarni majburlab ortiga qaytarish uchun Sobiq ittifoq vakili boʻlib Berlinga boradi.
 Faktlar 
 Roman 2020-yilning avgust oyida yozib tugallangan.
 Roman 2021-yilning fevral oyida „Asaxiy books“ kompaniyasida 3 ming nusxada nashrdan chiqqan va 21 kunda sotib boʻlingan.
 Romanning ikkinchi nashri 2000 nusxada chop etilgan.
 Roman Afgʻonistonning „Oltin qalam“ mukofotiga sazovor boʻlgan yili muallif Yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻlgan.

 Asar gʻoyasining yuzaga kelishi 
Roman gʻoyasi muallifning talabalik davrida yuzaga kelgan. Romandagi asosiy qahramonlar ham talabalar. Muallif talabalik yillarida Germaniyada oʻqigan talabalar haqida eshitib qoladi. Oʻzbekiston Davlat sanʼat va madaniyat institutining „Talabalar yotoqxonasi“dagi muhit, odamlar, oʻqishga boʻlgan intilish, talabalar koʻzidagi koʻp mudroqlik, umidsizlik va katta-katta gʻoyalarning koʻpincha yoʻqligi, taʼlimdagi muammolar kitobni yozishida muallifga turtki boʻlgan. Romanni yozish 2016-yillarda maʼlumot, axborot yigʻish, tarixiy hujjatlarni oʻrganish bilan boshlangan va 2020-yilda, 4 yil davomida yozib tugatilgan.

 Ekranlashtirish 
„Mutolaa“ loyihasi doirasida Javlon Jovliyevning „Qoʻrqma“ asari asosida ayni nomdagi badiiy-hujjatli film suratga olindi va YouTubeʼda premyera qilindi.
„Qoʻrqma“ filmi „Mutolaa“ loyihasining kitob-kino yoʻnalishida suratga olingan boʻlib, 2021-yil Oʻzbekistonning bestseller kitobi boʻlgan Javlon Jovliyevning ayni nomli asariga asoslanadi. Rejissor – Erkin Bozorov, operator – Samijon Sunnatullayev. Filmda rollarni Erkin Bozorov, Yusuf Fayziyev, Abbos Yoʻldoshov, Dilshoda Joʻrayevalar ijro qilgan.

 Asar taqdimoti 
Kun.uz muxbirining axborotiga koʻra, Oʻzbekiston Yoshlar ishlari agentligi tomonidan tashkillashtirilgan tadbirda yozuvchi, shoir va adabiyotshunos olimlar, kitobxonlar hamda yozuvchining oila aʼzolari ishtirok etgan.
Roman oʻtgan asrning yigirmanchi yillarida Germaniyada tahsil olgan va Sobiq Sovet Ittifoqi tomonidan shafqatsizlarcha qatl qilingan oʻzbek millati yigit-qizlarining xotirasiga bagʻishlangan.
Tadbir davomida akademik Naim Karimov soʻz olib, roman mutolaasidan keyingi xulosalari haqida gapirib oʻtdi.

Filologiya fanlari doktori Bahodir Karimovga koʻra, „Qoʻrqma“ romanini oʻzbek adabiyotidagi yangi bosqich sifatida baholash mumkin.

 

 

Turkum:Romanlar