Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Refik Muzafarov

Refik Ibrahimovich Muzafarov (qrim-tatarcha: Refiq Ibraim oğlu Muzafarov, 1928-yil 18-aprel Biyuk-Ass Ak-Shayx (Razdolnenskiy) tumani – 2011-yil 20-dekabr) – filologiya fanlari doktori, professor. Qrim-tatar Xalq Majlisi ikkinchi Qurultoyi delegati, Qrim-tatar Xalq Majlisining birinchi chaqiruv deputati, madaniyat, til va din masalalari bilan shugʻullangan.

Refik Muzafarov 1928-yil 18-aprelda tugʻilgan. U koʻp sonli qrim-tatarlar qatori Oʻzbekistonga koʻchirilgan. Chirchiq shahrida yashagan.

1960-yilda nomzodlik, 1967-yilda Bokuda Qrim-tatar folklori boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1967-yil iyun oyida filologiya fanlari doktori Muzafarov Kremlda Andropov, Shchelokov, Rudenko va Georgadze tomonidan tashkil etilgan Qrim-tatar Xalq Majlisi delegatsiyasi tarkibida edi.

Refik Muzafarovning mehnat faoliyati davomida unga nisbatan turli xil koʻrinishda bosimlar oʻtkazilgan. 10 ga yaqin oliy oʻquv yurtidan turli bahonalar bilan ishdan boʻshatilgan.

U oʻsha paytda SSSRda qrim-tatar filologiyasi boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan yagona mutaxassis boʻlgan. U yozgan kitob va maqolalar nashr etilmagan. Uning kitoblaridan biri Qozon universiteti nashriyoti tomonidan nashrga tayyorlanadi, ammo chop etilmaydi.

U Ulugʻ Vatan urushi yillarida qrim-tatar xalqi, deportatsiya joylaridagi vaziyat haqida materiallar toʻplagan.

1987-yilda u rafiqasi bilan Qrimga qaytib keldi. 1990-yilda Feodosiyada qrim-tatar va rus tillarida nashr etiladigan „Vatan“ jurnaliga asos soladi. Qrim-tatarlarning „Vatan“ madaniy-maʼrifiy va ilmiy tadqiqot markazi direktori boʻlgan.

2 jilddan iborat „Qrim-tatar ensiklopediyasi“ni yaratdi. Ushbu ensiklopediyani Refikning ukasi professor Nuzzet Muzafarov oʻz mablagʻi hisobidan nashr ettirdi.

1990—1994-yillarda „Vatan“ jurnalining 36 ta soni chop etildi.

Refik Ibrahimovich Muzafarov 2000-yilda Qrim Avtonom Respublikasi mukofotini qoʻlga kiritadi.

Refik Muzafarov vafotidan soʻng, 2011-yil 21-dekabr kuni Aqmesjit – Kebir-Jomi markaziy masjidida Qrim muftiysi hoji Emirali Ablayev boshchiligidagi muftiylik vakillari, qarindoshlar, doʻstlar ishtirokida janoza namozi oʻqildi.
Stanislav Ivanovskiy

Stanislav Antonovich Ivanovskiy (1893-yil 28-noyabr, Vitebsk viloyati, Drissenskiy tumani, Kevral qishlogʻi – 1975-yil 31-yanvar, Toshkent) – sovet harbiy rahbari, general-mayor (1940-yil 4-iyun).

 Tarjimai holi 
Stanislav Antonovich Ivanovskiy 1893-yil 28-noyabrda Vitebsk viloyati, Drissenskiy tumani, Kevrali qishlogʻida tavallud topgan.

1907-yilning kuzidan 2-Riga stansiyasi deposida mexanik, yoʻl taʼmirlash boʻyicha ishchi, qozonxonachi, oʻt oʻchiruvchi va haydovchi yordamchisi boʻlib ishlagan.

 Harbiy xizmati 
Stanislav 1914-yil oktyabr oyida Rossiya imperatorlik armiyasi safiga chaqirildi va Kanskda (Yenisey viloyati) joylashgan 16-Sibir zaxira miltiq batalyoniga yuborildi. Oʻquv guruhini tugatgandan soʻng, oʻsha yilning dekabr oyida Sibir 32-piyoda polkida xizmat qildi. Ivanovskiy Gʻarbiy frontdagi jangovar harakatlarda qatnashgan va qahramonligi uchun katta unter-ofitser unvoniga sazovor boʻlgan. 1915-yil may oyida Grodno qal’asida ogʻir jarohat olganidan soʻng, qoʻlga olindi. U Bütow va Gdańsk lagerlarida saqlangan. 1916-yil avgustda qochishga muvaffaq boʻldi, lekin Kaunas hududida hibsga olindi, va yana lagerga qaytarildi.

 Urushdan keyingi karyerasi 
Ivanovskiy 1945-yil may oyida tuzalib ketganidan soʻng, 159-chi hududga (Lvov harbiy okrugi) komendant lavozimiga, 1946-yil may oyida Drogobichskiy oʻqituvchilar institutining harbiy kafedrasi mudiri lavozimiga tayinlangan. 1947-yil aprel oyida Oʻzbekiston Davlat universiteti harbiy kafedrasi mudiri boʻlib, 1951-yil fevraldan esa Toshkent viloyati harbiy komissarligining harbiy komissar boʻlib faoliyat olib borgan.

General-mayor Stanislav Antonovich Ivanovskiy 1954-yil mart oyida zaxiraga olingan. 1975-yil 31-yanvarda Toshkentda vafot etgan.

 Mukofotlari 
Stanislav Antonovich 1945-yil 30-aprelda Lenin ordeni bilan, 1944–1945–1949-yillarda uch marta Qizil Bayroq ordeni bilan va 1944-yil Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Samarqand davlat universiteti oʻqituvchilari
Turkum:Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Turkum:Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:General-mayorlar (SSSR)
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1975-yilda vafot etganlar
Turkum:31-yanvarda vafot etganlar
Turkum:1893-yilda tugʻilganlar
Turkum:28-noyabrda tugʻilganlar
Dyu Cher Xo

Dyu Cher Xo (1906-yil 13-fevral, Yivon okrugi, Janubiy Hamgyong viloyati, Koreya — 1989-yil 24-avgust, Yessentuki, Stavropol oʻlkasi) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

1906-yilda Koreyaning Janubiy Hamgyong provinsiyasidagi aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. 1918-yilda Koreyada boshlangʻich maktabni tugatgan. 1922-yilda u ota-onasi bilan Shimoliy Manchuriyaga koʻchib oʻtdi, u yerdan 1923-yilda Rossiyaning Uzoq Sharqiga koʻchib oʻtdi. U Suchan tumanida yashagan, u yerda qishloq xoʻjaligi sohasida ishlagan (1924—1929).

1929-yilda Qizil Armiya safiga chaqirildi. Nikolsk-Ussuriyskdagi 76-chi Kareliya otishma polkida xizmat qilgan . KPSS (b) aʼzosi. Xizmatdan soʻng u Koreya partiya maktabida oʻqidi va uni 1933-yilda tugatdi. 1934-yildan Posyetov MTS siyosiy boʻlimining partiya boʻlimi mudiri boʻldi. Keyinchalik u KPSS (b) Posyetovskiy tuman qoʻmitasining targʻibot boʻlimida ishlagan (1934—1937).

1937-yilda Toshkent viloyatiga surgun qilingan. Quyi Chirchiq tumani, Toʻytepa qishlogʻidagi 12-son oʻrta maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlagan (1937—1939). 1941-yilda Toshkent pedagogika institutini tamomlagan. Rais oʻrinbosari, partiya tashkilotchisi, Quyi Chirchiq viloyatidagi Pushkin nomidagi kolxoz maktabida oʻqituvchi (1941—1946) boʻlib ishlagan. Keyinchalik Quyi Chirchiq viloyatidagi „Trudovik“ kolxozida (1946—1948), Toshkent viloyatidagi „Avangard“ kolxozida (1948—1950), Dimitrov nomidagi kolxozda rahbar boʻlib ishlagan.

1952-yilda Dyu Cher Xo jamoasi 5 gektar maydonda 123,1 sentnerdan yashil kanip poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi Farmoni bilan „1950-yilda kolxozlar tomonidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini majburiy yetkazib berish va shartnoma tuzish, sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olganlik, shuningdek, natura shaklida toʻlov amalga oshirishni joriy qilganligi, 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlaganligi uchun“ Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

U keyinchalik Quyi Chirchiq tumanidagi „Polar Star“ kolxozida paxtachilik brigadasida hisobchi boʻlib ishladi (1952—1953). 1953-yilda Shimoliy Osetiyaning Kardjin qishlogʻiga koʻchib oʻtdi va u yerda „III Internasional“, Lenin nomidagi, Stalin nomidagi mahalliy kolxozlarda sholichi va hisobchi boʻlib ishladi (1953—1958). 1959—1961-yillarda oddiy kolxozchi, Stavropol oʻlkasidagi Lenin nomidagi kolxozda sabzavotchilik brigadasi rahbari boʻldi.

1962-yildan Yessentuki shahrida yashab, 1989-yilda vafot etgan. Dyu Cher Xo Markaziy shahar qabristoniga dafn etilgan.
Obishir madaniyati

Obishir madaniyati. Fargona vodiysi hududida mezolit davriga oid 40 dan ortiq gor va ochiq joy makonlar aniqlangan. Ularning kopchlik qismi Sirdaryo bo'ylaridagi qadimgi ko'llar yoqasida joylashgan ochiq joy makonlar va kamchillik qismi esa bir va bir necha madaniy qatlamlarga ega bo'lgan (Obishir 1-5 va Toshko'mir) gor-makondan iborat yodgorliklarni tashkil etadi. Gor-makonlar Fargona vodiysidagi So'x daryosining yuqori qismida joylashgan. Ulardan Obishir I,V va Toshko'mir gor-makonlari yaxshi o'rganilgan. Ularning madaniy qatlamlaridan tosh qurollari (mikrolit, qirgich, qadama, oroq-randa, nukleus va boshqalar), suyakdan yasalgan qurollar, chiganoq, tosh va suyaklardan yasalgan taqinchoqlar va turli yovvoyi hayvonlarga tegishli suyaklar topib o'rganilgan. Toshko'mir makoni tosh qurollari Obishirnikiga ancha o'xshash bo'lsada, chaqmoqtoshdan ancha qopol qilib ishlangan qurollar ham uchraydi.
Fargona vodiysi tekisliklarida esa mezolit-neolit davrlariga oid sal kam yuzga yaqin joy-makonlari o'rganilgan. Ularning bir qismi markaziy tekisliklarda qadimgi ko'llar bo'ylarida joylashgan ibtidoiy makonlardan Ashiko'l 1 2, 3, 16, Yangiqadam 1, Toyloq 3,5,7 va boshqa yodgorliklar muhim ahamiyatga ega.

Makonlarning ustiki qismidan terib olingan ashyoviy majmuasi chaqmoqtosh, slanes va qayroqtoshlardan yasalgan mehnat qurollarini tashkil etadi. Tosh qurollari katta-kichik nukleuslar, qirgichlar, qadamalar va har xil uchrindilardan iborat.

Arxeolog olim O'.I.Islomov butun Fargona vodiysining mezolit davriga oid barcha yodgorliklarini umumiy Obishir (IX-VIII) madaniyatiga kiritib, ularni ikki variantga yoki kompleks: Obishir (gor-makon) ilk va Fargona (tekislik) so'nggi bosqichlardan iborat bo'lgan, deb hisoblaydi. Ularning har ikkalasi uchun ham plastinkasimon shaklda yasalgan tosh qurollar xos bo'lgan. Ilk bosqichida kishilar gorlarda yashab xojalikning ovchilik va termachilik turi bilan shugullangan bo'lsalar, keyingi bosqichda tekislikga kelib joylashib, termachilik va baliqcilik bilan kun kechira boshlashgan.

Shuni alohida ta'kidlash mumkinki, Fargona vodiysida mezolit davrida shakllangan ibtidoiy kishilar madaniy an'analari keyingi davrlarda ham uzliksiz davom etadi. Shunga ko'ra umumiy Obishir madaniyatining davrini mil.avv. IX-VI ming yilliklar doirasida belgilab, uning birinchi bosqichi IX-VIII, ikkinchi bosqichi esa VII-VI ming yilliklar doirasida rivojlanganligi togrisidagi xulosaga kelish mumkin.
Toshkent bolalar temir yoʻli

Toshkent bolalar temir yoʻli Oʻzbekistonning Toshkent shahridagi dam olish bogʻi. Oʻzbekiston Milliy bogʻida joylashgan.

 Tarix 
Bolalar temir yoʻlini qurish gʻoyasi 1936-yil 3-avgustda paydo boʻldi va tez orada Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi qurilishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qildi. 1940-yil 1-mayga kelib qurilishning birinchi qismi yakunlandi. Bu markaziy parkdagi Komsomolskoye koʻli qirgʻogʻida uzunligi 1070 metr boʻlgan S shaklidagi yoʻl edi. Yoʻlda ikkita bekat bor – Solnechnaya va Zaozernaya. Poyezdlarni haydash uchun Amerikaning ALCO kompaniyasining parvozi keltirildi va Toshkent lokomotiv deposida kapital taʼmirlandi. Foydalanish uchun inqilobdan oldingi „Kolomna zavodi“ning uchta yoʻlovchi vagonlari ham taʼmirlandi.

1955-yilda yoʻlning ikkinchi bosqichi, yangi Komsomolskaya stansiyasi va daryo boʻylab koʻprik qurildi. Shundan keyin yoʻlning uzunligi 1700 metrga yetdi.

1957-yilda Toshkent bolalar temir yoʻlining yagona parovozi foydalanishdan chiqarildi. 1964-yilda yoʻlga TU2-114 teplovozi qoʻyildi.

1960-yilda yoʻlning vagon parki ham yangilandi. Inqilobdan oldingi yoʻlovchi vagonlari oʻrniga bolalar yoʻliga Polshada qurilgan uchta yangi yoʻlovchi vagonlari berildi. Ushbu vagonlar Rossiya temir yoʻllarida 1983–1984-yillarga qadar xizmat qilgan.

1988-yilda Toshkent bolalar temir yoʻliga ikkita yangi TU7A-3045 va TU7A-3048 teplovozlari berildi.

1989-yilda Toshkentda temir yoʻl texnikasi muzeyi ochildi. Muzeyga tashrif buyuruvchilar uchun uning boʻylab poyezd qatnovi yoʻlga qoʻyildi. Bu yoʻnalish Toshkent bolalar temir yoʻlining bir boʻlimiga aylandi. Unda harakatni tashkil qilish uchun TU2-064 teplovozi bolalar yoʻlidan muzeyga oʻtkazildi. Bir muncha vaqt muzeydagi yoʻl shoxobchasiga bolalar xizmat koʻrsatgan boʻlsa, tez orada unga faqat kattalar xizmat koʻrsata boshladi.

SSSR parchalanganidan soʻng „Komsomolskaya“ stansiyasi buyuk oʻzbek shoiri va mutafakkiri Alisher Navoiy sharafiga „Navoiy“ bekati deb oʻzgartirildi, hozir esa bogʻ uning nomi bilan ataladi. 2003-yilning yozida esa „Solnechnaya“ stansiyasi „Yoshlik“ deb oʻzgartirildi. Toshkent temir yoʻl transporti muzeyida TU2-064 teplovozi Toshkent bolalar temir yoʻlidan yangi temir yoʻlga oʻtkazildi. TU2-114 teplovozi biroz vaqt oʻtgach olib tashlandi.

2017-yil sentyabr oyining boshida bolalar temir yoʻlining yopilishi eʼlon qilindi. 18-sentyabr kuni butunlay yopildi va demontaj qilindiFoto: Tashkentsi poproщalis s Detskoy jeleznoy dorogoy – Gazeta.uz.

 

Turkum:Oʻzbekistonda temir yoʻl transporti
Turkum:Toshkent
Toshkent praporshchiklar maktabi

Toshkent piyoda praporshchiklarni tayyorlash maktabi yoki Toshkent praporshchiklar maktabi – Toshkentda joylashgan Imperator Rossiyasi qurolli kuchlarining harbiy taʼlim muassasasi.

 Tarixi 
Toshkent piyoda praporshchiklar tayyorlash maktabi 1915-yil 2-noyabrda „okrug qoʻshinlari qismlarida ofitserlar yetishmasligi, shuningdek, harbiy harakatlar teatrida joylashgan harbiy qismlardagi qoʻshinlarga oʻrinbosar ofitserlarni yuborish maqsadida“ tashkil etilganTurkiston harbiy okrugi qoʻmondoni infanteriya generali Martsonning Bosh shtab boshligʻiga yoʻllagan telegrammasidan.. Maktabda urush davrida ofitserlar lavozimiga koʻtariladigan quyi darajadagi mansabdorlar, Turkiston harbiy okrugi qismlari va Birinchi jahon urushi frontlarida harbiy harakatlar olib borayotgan qismlarning ofitserlar korpusini toʻldirish uchun praporshchiklar tayyorlangan.

Maktabda oʻqish muddati 3 oyni tashkil qilgan. Kursga 200 ga yaqin yunkerlar qabul qilingan. Maktabning birinchi bitiruvi 1916-yil 2-fevralda boʻlib oʻtgan. 1916-yil 15-mayda Toshkent maktabi 4 oylik oʻquv kursiga aylantirilgan va oliy oʻquv yurtlaridan safarbarlikka chaqirilgan tarbiyalanuvchilar bilan taʼminlangan. Keyinchalik, maktab 3 oylik oʻqish kursiga qaytarilgan. Oʻz faoliyati davomida maktab kamida 8 marta bitiruvchilar tayyorlagan va kamida 1800 kishi ofitser unvoniga ega boʻlgan.

Maktab qal’a artilleriya rotasining 564-sonli kazarmasi hududida joylashgan boʻlib, u bir tomondan Toshkent qal’asiga tutashgan, ikkinchi tomondan esa Mahram shoh koʻchasiga va Chernayev bogʻiga qaragan, yaʼni deyarli shahar markazida joylashgan. Kazarmaning asosiy kirish eshigi qarshisida tramvay bekati joylashgan bo'lib, bu maktab o'qituvchilari va o'qituvchilariga qulaylik yaratgan. Yunkerlar kazarmalari binoning ikkinchi qavatida boʻlgan, birinchi qavati esa tayyorlov rotasi uchun ajratilgan.

Podpolkovnik Sergey Vladimirovich Savitskiy Toshkent praporshchiklar maktabiga rahbar etib tayinlangan, bunga qadar u Toshkent kadet korpusi ofitser-tarbiyachisi boʻlib faoliyat yuritgan. Ushbu tayinlov uchun 1915-yil 22-sentyabrda Petrograddan Bosh shtab infanteriya generali A.F. Zabelin nomidan telegramma keladi.

Toshkent harbiy bilim yurti yunkerlari va Toshkent kadet korpusi kadetlari bilan bir qatorda 1917-yil oktyabr oyida Toshkentdagi praporshchilar maktabining yunkerlari bolsheviklar va soʻl eserchilar koalitsiyasining ishchilar, dehqonlar va askarlar deputatlari sovetlari tomonidan hokimiyatni qurolli egallab olish davrida Toshkentda Muvaqqat hukumatni himoya qilish uchun janglarda qatnashganlar.

Toshkent praporshchilar maktabi 1917-yil noyabr oyining boshlarigacha mavjud boʻlib, sovet hokimiyati qarori bilan tarqatib yuborilgan.

 Yana qarang 
 Toshkent harbiy bilim yurti
 Toshkent kadet korpusi

 

Turkum:Toshkentning tugatilgan harbiy bilim yurtlari
Bilyalov Bilyal

Bilyal Shevketovich Bilyalov (1962-yil 30-dekabr Toshkent) – sovet va ukraina aktyori, rejissyor, ssenariynavis. Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatri direktori (1998-2018). Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2006).

 Biografiya 
right|thumb| Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatri
1962-yil 30-dekabr kuni Toshkent shahrida qrim-tatar oilasida tugʻilgan. Toshkent davlat teatr va rassomlik institutini (1984) va Moskvadagi Rossiya sanʼat tarixi institutini (1992) tugatgan.

1982–1984-yillarda drama toʻgaragi rahbari boʻlib ishlagan. 1986–1987-yillarda Maksim Gorkiy nomidagi Fargʻona drama teatri, 1987–1989-yillarda "Oʻzbekfilm" kinostudiyasi qoshidagi teatrida faoliyat yuritgan.

1989‐yildan Qrim-tatar musiqa va drama teatrida ishlaydi. Bilyalov dastlab aktyor va rejissyor sifatida faoliyat yuritgan. 1991-yildan – bosh rejissyor, 1994-yildan – badiiy rahbar, 1998-yildan – rejissyor boʻlib ishlagan. Bilyalov ishtirokida Nikolay Gogol, Lesya Ukrainka, Anton Chexov va Aleksandr Pushkinning pyesalari birinchi marta qrim-tatar tilida sahnalashtirilgan.

2018-yilning yozida Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatri direktori lavozimidan ozod etildi. Bilyalov isteʼfoga chiqqanidan keyin teatr aktyorlarining bir qismi norozilik sifatida KAMDTni tark etib, mustaqil „Oltin beshik“ teatriga asos soldilar.

Faol sifatida u Kiyevdagi apelsin inqilobi voqealarida qatnashgan. Qrim teatr arboblari uyushmasi raisi, Xalqaro teatr instituti (YUNESKO) Qrim markazi prezidenti, „Qrim kemasi“ xalqaro teatr festivali asoschisi va bosh direktori boʻlgan. 2010-yilgacha u Ukraina prezidenti huzuridagi madaniyat va maʼnaviyat boʻyicha milliy kengash aʼzosi boʻlgan. Taras Shevchenko nomidagi Milliy mukofot qoʻmitasi aʼzosi edi. „Muloqot“ gazetasining asoschilaridan biri.

U bir qator kontsert dasni, shu jumladan qrim-tatar xalqi deportatsiyasining 50 yilligiga bagʻishlangan kechani, 1995-yilda „Qrim tatarlarining Yaltada madaniyati kunlarini“ tashkil etishda ishtirok etdi. Qrim Ark festivali tashkilotchilaridan biri. „Guzel Qrim“ („Muhtasham Qrim“, 2001) spektakli muallifi.

 Mukofotlar va unvonlar 

 Ukrainada xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (2001)
 Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2006)
 Ukraina Prezidentining minnatdorchiligi (2001, 2005)
 Panas Saksaganskiy mukofoti (2014)

 Shaxsiy hayot 
Oʻgʻli – Shavkat Bilyalov bastakor.

 

Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1962-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-dekabrda tugʻilganlar
Stanislav Shteyn

Stanislav Fedorovich Shteyn (fon Stein, Fon Stein) (1855—1921) – otorinolaringolog, tibbiyot fanlari doktori, professor, Devichyedagi otorinolaringologiya klinikasi direktori. Otorinolaringologiya muammolari bilan shugʻullanuvchi olimlar, klinisyenler va oʻqituvchilar maktabining asoschisi.

 Hayoti 
left|thumb| S.F.Shteyn, 1911-yil
Stanislav Shteyn 1855-yilda Kamenets-Podolsk viloyati, Kukulya qishlogʻida agronom oilasida tugʻilgan. Moskva davlat universitetining tibbiyot fakultetini tugatgandan soʻng (1881), u ikki yil anatomiya va embriologiya kafedrasida ishladi. U yerda gistolog A.I.Babuxin va fiziolog F. P. Sheremetevskiy rahbarligida ilmiy ish bilan shugʻullanadi.

1884-yilda u Gʻarbda otorinolaringologiya shakllanishining asoschisi Adam Politzer bilan Vena shahrida tahsil oldi.

1884-yildan 1891-yilgacha gistologiya kafedrasi dissektor assistenti lavozimida ishlagan va otorinolaringolog sifatida faoliyat yuritgan.

1890-yilda u „Ichki quloqning anatomiyasi va fiziologiyasi boʻyicha sharhi“ monografiyasini nashr etdi.

Ikki yildan soʻng Vena shahrida nemis tilida nashr etilgan „Quloq labirintining alohida qismlari, funksiyalari haqidagi taʼlimot“ (1892) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Shteynning doktorlik dissertatsiyasiga asoslangan monografiya I.M.Sechenov tomonidan yuqori baholandi.

1892-yilda Moskva universitetining tibbiyot fakultetida yordamchi professor sifatida „Quloq kasalliklari haqida oʻqitish“ fakultativ kursini oʻqitishni boshladi.

1896-yilda u oʻz tashabbusi bilan yirik sanoatchi Yuliya Ivanovna Bazanovaning bevasi hisobidan tashkil etilgan Devichyedagi quloq, burun va tomoq kasalliklari klinikasining birinchi direktori boʻldi. Klinikia maxsus loyiha asosida qurilgan va oʻsha davrning barcha ilmiy yangiliklari bilan jihozlangan edi. U 1914-yilgacha klinikaga rahbarlik qilganОставил клинику в связи с внесением в её Устав пункта о выборности должности директора не был избран, по причине антинемецких настроений в России..

Shteynning „Vertigo“ (1910) ilmiy asari oʻzining fundamental tadqiqotlari natijalarini va labirintologiyaning turli jihatlari boʻyicha yozilgan.

1914-yilda Toshkentga koʻchib oʻtdi. 1918-yildan Toshkentdagi Xalq universitetining otorinolaringologiya kafedrasini boshqargan.

Ichki quloqni oʻrganish va vestibulyar apparatni oʻrganish usullari boʻyicha 140 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi hisoblanadi. Shteyn bir nechta yangi asboblar va maxsus qurilmalarning loyihalarini ishlab chiqdi. Vestibulyar analizator funksiyasini oʻrganish uchun u taklif qilgan original qurilmalar zamonaviy asbob-uskunalar va jihozlarning prototipiga aylandi. S. F. Shteynning bir qator asarlari quloq, burun va tomoq kasalliklarini jarrohlik yoʻli bilan davolash usullarini ishlab chiqishga bagʻishlangan.

Otorinolaringologlarning Birinchi Butunrossiya Kongressida (1908) u birinchi faxriy rais etib saylandi.

 

 
 
 
 

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1921-yilda vafot etganlar
Turkum:1855-yilda tugʻilganlar
Ivan Kablukov

Ivan Alekseyevich Kablukov (21-avgust 1857-yil, Moskva, Moskva okrugi, Troitskiy uyezd, Prussi qishlogʻi, Rossiya imperiyasi – 1942-yil 5-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rus va sovet fizik kimyogari.

SSSR Fanlar akademiyasining faxriy aʼzosi (1932). Ivan bir vaqtning oʻzida va mustaqil ravishda V. A. Kistyakovskiy bilan ionlarning kontseptsiyasini taklif qilgan va eritmalarning fizik va kimyoviy nazariyalarini birlashtirishga asos solgan. Rossiyada fizik kimyogarlar maktabining asoschisi. Mehnat Qahramoni.

 Biografiyasi 
Ivan Alekseyevich 21-avgust 1857-yil Moskvada Moskva viloyati , Troitsk uyezdining Prussi qishlogʻida (hozirgi Mitishinskiy tumani, Moskva viloyati) stomatologlar oilasida tavallud topgan.

Kablukov 1876-yilda 2-Moskva klassik gimnaziyasini tamomlagan. Moskva universitetining fizika-matematika fakultetining tabiiy fanlar boʻlimi talabasi boʻlgan (1876–1880) va uni nomzodlik darajasi bilan tugatgan. Ivan talabalik yillarida V. A. Maklakovning ustozi boʻlgan. Professor V. V. Markovnikovning tavsiyasiga koʻra, Kablukov kimyo kafedrasiga professorlikka tayyorlash uchun qoldirildi. 1881–1882-yillarda Sankt-Peterburg universitetida kimyo professori A. M. Butlerovning kimyoviy laboratoriyasi xodim boʻlib ishlagan, keyin esa Moskva universitetida V. V. Markovnikov bilan ishini davom ettirgan.

Kablukov 1889-yilda professor S. Arrenius rahbarligida Leypsig universitetida professor V. Ostvald laboratoriyasida ishlagan.

Ivan 1897–1906-yillarda Moskva muhandislik maktabida dars bergan. U yerda noorganik va analitik kimyo, shuningdek, qurilish materiallari texnologiyasi va temir metallurgiya boʻyicha amaliy mashgʻulotlar olib borganProgressivnaya Duma. // „Iskri“. God 17 1917, № 2. s. 12-14 na sayte NEB.

1918-yil kuzida oktyabr inqilobidan soʻng uning akasi Nikolay Alekseyevich hibsga olingan. Ammo tez orada Ivan Alekseyevichning qoʻllab-quvvatlashi tufayli ozodlikka chiqqan.

1941-yil sentyabr oyida Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin boʻlim xodimlarining bir qismi Chakino (Tambov viloyati) va Samarqandga evakuatsiya qilingan. Kablukov 1942-yil 5-mayda evakuatsiya paytida Toshkentda vafot etgan.

 Oilasi 
Ivan Alekseyevichning otasi Aleksey Fedorovich Kablukov (1814–1882) – Moskva viloyati Vitenevo qishlogʻidagi Saltikov-Shedrin mulkining boshqaruvchisi, stomatolog boʻlgan.

Onasi – Kablukova Yekaterina Stepanovna.

 

Turkum:Fizik kimyo
Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1942-yilda vafot etganlar
Turkum:5-mayda vafot etganlar
Turkum:1857-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-sentyabrda tugʻilganlar
Raxmet Jolayev

Raxmet Jangaziyevich Jolayev (1910-yil 7-noyabr, Rossiya imperiyasi, Toʻrgʻay viloyati, Shalkar tumanida tugʻilgan, (hozirgi Qozogʻistonning Aqtoʻbe viloyati) – 1979-yil 6-yanvar, SSSR Qozogʻiston SSR, Olmaota shahrida vafot etgan) – Sovet olimi, texnika fanlari doktori (1962-yil), professor (1964-yil). Qozogʻiston Fanlar akademiyasi aʼzosi (1962-yil) va Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan gidrotexnik (1961-yil).

 Hayoti 
Raxmet Jolayev 1935-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash institutini tamomlagan.

Oʻrta Osiyo rejalashtirish instituti va Oʻrta Osiyo qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash instituti, Olmaota va Chimkentdagi oliy oʻquv yurtlarida ilmiy va oʻqituvchilik faoliyati bilan shugʻullangan (1932—1945-yillar oraligʻida).

Raxmet Jolayev 1945-1962-yillarda Energetika instituti laboratoriya mudiri va direktor oʻrinbosari, 1962—1973-yillarda Jambil irrigatsiya-qurilish instituti rektori, 1973—1979-yillarda – Qozog'iston davlat suv xoʻjaligi loyiha-tadqiqot instituti (Kazgiprovodxoz) ilmiy maslahatchisi lavozimlarida faoliyat olib borgan.

 Ilmiy faoliyati 
Ilmiy ishlari gidrotexnika va suv xoʻjaligi muammolariga hamda Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Turkmaniston mamlakatlaring togʻdagi daryolarida samarali suv olish inshootlarini qurishga asoslangan.

Baʼzi ishlari:

Sugʻorish va daryo tizimlarining gidroenergetika resurslarini hisobga olish metodikasi. – A., 1950-yil.

Pastki panjarali galereya bilan yaxshilangan suv olish turi. – A., 1961.

Sholi sugʻorish tizimida suv taqsimotini avtomatlashtirish. – Jambil, 1978-yil.

 Eʼtirof va mukofotlari 
Jambil viloyati Taraz shahar mas’ullarining 2010-yil 23-dekabrdagi 36-17-son qarori va Taraz shahar hokimligining 2010-yil 23-dekabrdagi 1089-son qarori bilan Taraz shahrining yangi koʻchalaridan biri Jolayev sharafiga nomlangan. Raxmet Jolayev Oktyabr inqilobi (Oktabr toʻntarishi, Oktyabr revolyutsiyasi) ordeni va SSSR davlat mukofoti „Hurmat Belgisi“ ordeni bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti bitiruvchilari
Turkum:Qozogʻiston milliy fanlar akademiyasi muxbir aʼzolari
Mixail Kondratyev

Mixail Nikolayevich Kondratyev (1879-yil, Rostov-Donu – 1943-yil, Toshkent) – rus meʼmori, Sankt-Peterburg, Rostov-Don, Taganrogdagi bir qator turar-joy binolari muallifi. Rus modern va konstruktivizm ustalaridan biri. Zodagon.

 Biografiyasi 
Mixail Nikolayevich 1879-yilda Rostov-Don shahrida davlat maslahatchisi Nikolay Kondratyev oilasida tavallud topgan. Kondratyevlar Rostovning markazida, hozirgi Universitetskiy tor koʻchasi va Pushkinskaya koʻchasi hududida yashagan. Mixail bu yerda gimnaziyada oʻqigan, u rasm chizish boʻyicha yagona aʼlochi talaba edi. Petrovskiy nomidagi maktabda Pyotr Vrangel bilan bir sinfda oʻqigan.

Mixail imperator Nikolay I qurilish muhandislari institutida tahsil olgan.

Mixail Kondratiyev institutni tugatgandan soʻng, Sankt-Peterburgda yettita bino uchun loyihalarni amalga oshirgan, ulardan ikkitasi hozirda buzib tashlangan.

Kondratyev Rostovga qaytib, qurilish muhandisligi bilan shugʻullanagan. „Priazovskiy kray“ gazetasi uni 1913-yilda „shahar meʼmori“ deb atagan. 1927-yilda Kondratiyev Donskaya qurilish munitsipal idorasida texnik ishlab chiqarish boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan.

Kondratyev loyihasi boʻyicha 1929-yilda Taganrogda SSSRda birinchi „Krugliy dom“ deb nomlangan turar-joy binosi, qurilganKirichek M. S., Kukushin V. S. Krugliy dom // Taganrog. Ensiklopediya. – Taganrog: Anton, 2008. – S. 424. – ISBN 978-5-88040-064-5.. Dumaloq uy hozir ham saqlanib qolgan.

Kondratyevning murosasiz tabiati kasbiy masalalarda muammolar tugʻdirdi. Shu sababli Landvorets qurilishidan chetlashtirildi. Uning doʻsti, meʼmor Leonid Eberg „Noviy bit“ qurilishini tugatdi. Kondratiyevning hibsga olinishiga yangi tizimning vazifalarini tushunmasligi va oʻzlashtirishda ayblash sabab boʻldi.

Mixailning Qizil Bogʻ shahridagi maktab loyihasi va „Kooperativnaya smichka stroiteley“ koʻp qavatli turar-joy binosi loyihasi amalga oshmay qolgan.

Rostov-Don fashistlar tomonidan bosib olingandan soʻng, Mixail Kondratyev Toshkentga evakuatsiya qilingan. U Toshkentda vafot etgan va shu yerga dafn etilgan.

 

Turkum:Toshkentda dafn etilganlar
Turkum:Sovet meʼmorlari
Turkum:Rossiya imperiyasi meʼmorlari
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1943-yilda vafot etganlar
Turkum:1879-yilda tugʻilganlar
Namozgoh masjidi (Toshkent)

Namozgoh masjidi — Toshkent shahri Olmazor tumani, Zarqaynar ko‘chasida joylashgan Hazrati Imom majmuasi tarkibiga kiruvchi masjid. Hayit bayramlarida namoz oʻqish uchun qurilgan masjidlardan biri. Qaffol Shoshiy maqbarasidan 40 m uzoqda joylashgan. 
Tarixi
Qurilgan vaqti haqida aniq tarixiy ma'lumotlar ma'lum emas. O‘rganishlar davomida masjid Qo‘qon xonligi davrida XIX asrda qurilgani ma'lum bo'ldi. Sovet devrida masjiddan yotoqxona, kutubxona sifatida foydalanilgan. Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti 1969-yil tashkil etilgan. Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufiga kiradi. Oʻzbekiston Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashi huzuridagi Din ishlari boʻyicha kengashning Toshkentda oliy darajadagi madrasa ochish toʻgʻrisidagi qarori bilan qayta tiklangan. Madrasa uchun „Namozgoh“ masjidining binosi berilgan. 2007-yilda masjid qayta ta'mirlangan.

Arxitekturasi
Masjid tarhi cho‘ziq to'g'ri to'rtburchak shaklida tuzilgan. Devorlari pishgan g‘ishtdan ko‘tarilgan, yuzasiga ganchli o‘ymakorlik namunalari va naqshlar bilan bezak betilgan. Masjidning maydoni 56x15 m.
Aleksandr Kolenkovskiy

Aleksandr Konstantinovich Kolenkovskiy (1880-yil 4-sentabr – 1942-yil 23-may) – rus va sovet harbiy rahnamosi, sovet harbiy tarixchisi, general-leytenant (1940), professor (1938), harbiy fanlar doktori (1941).

 Biografiya 
Aleksandr Konstantinovich 1880-yil 4-sentabrda Xersonskaya viloyatining Nikolayev shahrida ofitser oilasida tavallud topgan. Uyda taʼlim olgan.

Kolenkovskiy 1897-yil 30-sentyabrda Odessa piyoda askarlari maktabiga oʻqishga kirgan, 1900-yilda uni tugatgan. Vilenskiy 52-piyoda polkida leytenant unvonini olgan, keyin 218-Borisoglebskiy piyodalar polkida xizmat qilgan. Aleksandr rus-yapon urushi qatnashchisi boʻlib, rotaga qoʻmondonlik qilgan va polk adʻyutanti boʻlgan. 1912-yilda Nikolayev harbiy akademiyasini tamomlagan va 1913-yildan 14-piyoda polkida rota komandiri lavozimida xizmat qilgan.

Aleksandr 1918-yil aprel oyida ixtiyoriy ravishda Qizil armiya safiga qoʻshilgan va Nevelsk okrugi harbiy qoʻmondoni shtab boshligʻi etib tayinlangan. Kolenkovskiy 5-Vitebskaya miltiq diviziyasi boshligʻi, 1918-yil 28-sentyabrdan 1919-yil 3-aprelgacha Sharqiy front shtab boshligʻi va 1919-yil 29-apreldan Volga harbiy okrugining harbiy boshligʻi boʻlib xizmat qilgan. 1921-yil 3-martdan Bosh qoʻmondon, 1921-yil 9-martdan 1924-yilgacha Qizil Armiya shtab-kvartirasining Operatsion boshqarmasi boshligʻi lavozimida faoliyat olib borgan.

Kolenkovskiy 1924-yildan Frunze nomidagi Harbiy akademiyada dars bergan va harbiy tarix kafedrasi mudiri boʻlgan. Bundan tashqari, harbiy tarix va operativ sanʼat boʻyicha ilmiy ishlar muallifidir. 1940-yildan KPSSga aʼzo boʻlgan.

Aleksandr Konstantinovich Ulugʻ Vatan urushini oʻrganib chiqqan va 1942-yilda „Rostovskaya operatsiya Krasnoy Armii“ maqolasini yozgan. Maqolada hujumkor jangovar operatsiyalarni tashkil etish boʻyicha muhim xulosalar qilgan.

Aleksandr Konstantinovich Kolenkovskiy 1942-yilda Toshkent shahrida vafot etgan.

 Mukofotlari 
1939-yil 2-mayda Qizil yulduz ordeni va 1938-yil 22-fevralda „Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley“ medali bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1942-yilda vafot etganlar
Turkum:23-mayda vafot etganlar
Turkum:1880-yilda tugʻilganlar
Turkum:4-sentyabrda tugʻilganlar
Stepan Ilyin

Stepan Petrovich Ilyin (1915-yil 2-avgust –1993-yil 2-noyabr) – Sovet Armiyasi katta serjanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1943).

 Biografiyasi 
Stepan Ilyin 1915-yil 2-avgustda Akmolinskaya viloyati Krivoozyornoye qishlogʻida tavallud topgan. U maktabning yetti sinfini tamomlagan. 1942-yil yanvar oyida Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. Oʻsha yilning aprel oyidan boshlab Ulugʻ Vatan urushi frontida qatnashgan. Katta serjant Stepan Ilyin 1943-yil oktyabr oyiga kelib Markaziy frontning 69-piyoda diviziyasining 99-muhandislik batalyonining bir qismiga qoʻmondonlik qilgan. 

Ilyin 1943-yil 15-oktyabrda otryadi bilan Belorussiya SSRning Gomel viloyati, Loyevskiy tumani, Loyev qishlogʻi yaqinida Dneprni kesib oʻtgan va uning gʻarbiy qirgʻogʻidagi janglarda faol ishtirok etgan. Urushda nemislarning bir nechta qarshi hujumlarini qaytargan va Dneprda uchta miltiq vzvodiga boshchilik qilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 30-oktabrdagi farmoni bilan „Nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ katta serjant unvoni bilan taqdirlangan. Stepan Ilyin Lenin ordeni, „Zolotaya Zvezda“ medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Ilyin 1946-yilda demobilizatsiya qilindi. 1960-yilda meliorativ texnikumni tamomlagan, soʻngra muhandis-gidravlik boʻlib ishlagan. Stepan Toshkentda istiqomat qilgan.

1993-yil 2-noyabrda Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida vafot etgan va Toshkent harbiy qabristonidagi Qahramonlar xiyoboniga dafn etilgan.

Shuningdek, Stepan 1-darajali Vatan urushi ordeni sohibi boʻlgan. Bundan tashqari „Za otvagu“ medali va boshqa bir qator medallar bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Harbiy qabristonga dafn etilganlar (Toshkent)
Turkum:1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Turkum:Katta serjantlar (SSSR)
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1993-yilda vafot etganlar
Turkum:2-noyabrda vafot etganlar
Turkum:1915-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-avgustda tugʻilganlar
Vera Komissarjevskaya

Vera Fedorovna Komissarjevskaya (27-oktyabr 1864-yil – 10-fevral 1910-yil) – XX asr boshidagi rus aktrisasi, rus va sovet teatr va kino aktrisasining N. F. Skarskayaning katta singlisi (1868–1958).

 Biografiyasi 
Vera Fedorovna Komissarjevskaya (1930-yillarning oxirigacha familiyasi Kommissarjevskaya deb yozilgan) 1864-yil 27-oktyabr Sankt-Peterburgda rus opera artisti va musiqa oʻqituvchisi F. P. Komissarjevskiy oilasida tavallud topgan.

Vera Komissarjevskaya 1891-yilda Sankt-Peterburgda birinchi marta sahnada flot ekipajining dengiz assambleyasida Zina rolini (P. P. Gnedichning „Goryashiye pisma“ spektakli) ijro etgan. Uning sahnadagi debyutidan oldin Aleksandrinskiy teatrining taniqli aktyori V. N. Davydov bilan mashgʻulotlar oʻtkazgan. Keyin Komissarjevskaya K. S. Stanislavskiy boshchiligidagi Sanʼat va adabiyot jamiyati (Moskva) spektakllarida qatnasha boshlagan.

Komissarjevskaya 1894–1896-yillarda Vilnyusda K. N. Nezlobin korxonasida ishlagan va oʻsha paytda 60 ga yaqin rollarni oʻynagan. Aktrisa Rozi (G. Zudermanning „Boy babochek“), Larisa (A. N. Ostrovskiyning "Bespridannitsaʼ), Luiza (Schiller „Kovarstvo i lyubov“), Sofiya (A. S. Griboedovning „Gore ot uma“), Klerchen (Zuderman „Gibel Sodoma“) va boshqa rollarni ijro etgan.

 Aleksandrinskiy teatri 
Vera Fyodorovna 1896-yilda Aleksandrinskiy teatri sahnasida chiqish qildi. Uning birinchi ajoyib muvaffaqiyati „Bespridannitsa“ filmidagi Larisa rolidan keyin boshlandi. Undan soʻng Chexovning „Chayka“ asaridagi Nina Zarechnaya, Sudermanning „Ogni Ivanovoy nochi“ spektaklidagi Marikka, „Faust“dagi Margarita va boshqalar rollarini ijro etdi.

 Umrining soʻnggi yillari 
right|thumb| Sankt-Peterburgdagi Tixvin qabristonidagi Komissarjevskayaning qabri. Haykaltarosh – Mariya Dillon
Vera Fedorovnaning yangi orzusi teatr maktabini yaratish edi. Undan oldin gastrol safariga chiqdi va bu gastrol uning hayotida oxirgisi boʻldi.

Komissarjevskaya 1910-yil 10-fevralda ToshkentdaV Tashkente v dni svoey bolezni V. F. Komissarjevskaya jila v dome № 24 po ulitse Samarkandskoy. Na etom dome, naxodyaщimsya pryamo naprotiv tolko chto postroennoy v nachale 1960-x godov gostinitsi „Tashkent“, naxodilas memorialnaya doska v chest V. F. Komissarjevskoy: „V etom dome 10 fevralya 1910 goda skonchalas znamenitaya aktrisa Vera Fedorovna Komissarjevskaya“. Posle zemletryaseniya 1966 goda etot dom bil snesyon, i na ego meste stal proxodit prospekt, v sovetskoe vremya nazivavshiysya prospekt Lenina. gastrol paytida chechakdan vafot etdi.

U 20-fevral kuni Aleksandr Nevskiy lavrasining Nikolskoye qabristoniga dafn qilindiOgorodnova V. Goryaщie pisma // Sankt-Peterburgskie vedomosti. – 2019. —1 noyabrya..

 

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1910-yilda vafot etganlar
Turkum:23-fevralda vafot etganlar
Turkum:Sankt-Peterburgda tugʻilganlar
Turkum:1864-yilda tugʻilganlar
Turkum:8-noyabrda tugʻilganlar
Aleksandr Kirsanov

Aleksandr Trofimovich Kirsanov (1880–1941) – rus va sovet agroximik, tuproqshunos, oʻsimlikshunos.

 Biografiyasi 
Aleksandr Kirsanov 15-avgust 1880-yilda Saratov viloyati, Xvalinskiy tumani, Staroye Chirkovo qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1896-yilda Volsk oʻqituvchilar seminariyasiga oʻqishga kirgan. Seminariyani tugatgach, 4 yil qishloq maktabida dars bergan. 1903-yilda Yangi Aleksandriya qishloq xoʻjaligi institutiga oʻqishga kirgan, ammo ikki yildan soʻng talabalar gʻalayonlarida qatnashgani uchun oʻqishdan haydalgan. Kirsanov Berlinga oʻqishga borgan va 1907-yilda u yerdagi Oliy qishloq xoʻjaligi maktabini tugatgan. 1908-yilda ilmiy agronom unvonini oldi va Yangi Aleksandriya institutida diplom himoya qildi. Kirsanov institutda tajriba xoʻjaligi boshligʻining yordamchisi boʻlib ishlaganAgroximiya. „Nauka“. 1981. S. 155—156. Keyin Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtdi va u yerda uch yil davomida Kamennoostrovskiy oliy qishloq xoʻjaligi kurslarida eksperimental biznes va qishloq xoʻjaligi amaliyoti boʻlimida faoliyat olib bordi. 1913-yilda Minskka koʻchib oʻtdi. Aleksandr mamlakatda birinchi boʻlib Minsk botqoq stansiyasining tashkilotchilaridan biri boʻldi. U 1925-yilgacha bu stansiyaga rahbarlik qilgan. 1918–1922-yillarda Ivanovo-Voznesenskiy politexnika institutining professori boʻlgan. 1922–1925-yillarda Belarus davlat qishloq va oʻrmon xoʻjaligi institutining birinchi rektori lavozimida ishlagan.

Kirsanov ikki yil davomida chet elda xizmat safarida boʻldi, keyin Leningradga koʻchib oʻtdi. U yerda 1927–1931-yillarda eksperimental ishlar boʻlimi boshligʻi va ikki yil davomida Leningrad qishloq xoʻjaligi instituti rektori boʻldi. 1931-yildan umrining oxirigacha V. V. Dokuchayev nomidagi Tuproq instituti laboratoriyasini boshqargan. 1941-yil 30-oktyabrda Toshkentda vafot etgan.

Aleksandr Trofimovich Kirsanov 87 ta ilmiy maqola chop etgan. Uning nashrlarining asosiy mavzulari: botqoqlarni yetishtirish, ohaklash, oʻgʻitlar taʼsirini aniqlash usullari, oʻsimliklarning oʻsish omillari taʼsirini tahlil qilish, „profil unumdorligi“Pochvovedenie. „Nauka“. 1946. S. 187.

 

Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1941-yilda vafot etganlar
Turkum:20-oktyabrda vafot etganlar
Turkum:1880-yilda tugʻilganlar
Turkum:27-avgustda tugʻilganlar
Viktor Kuznetsov

Viktor Petrovich Kuznetsov (1924-yil 24-noyabr, Xabarovsk – 1987-yil 10-dekabr, Toshkent) – Qizil Armiyasi brigadiri, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

 Biografiyasi 
Viktor Kuznetsov 1924-yil 24-noyabrda Xabarovskda tavallud topgan. Maktabni tugatgach, fotograf boʻlib ishladi. Kuznetsov 1942-yil avgust oyida Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. 1943-yil may oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qildi. katta serjant Viktor Kuznetsov 1945-yil yanvarga kelib, 1-Belorussiya fronti 301-oʻqotar diviziyasining 9-rota qismiga qoʻmondonlik qildi. U Polshani ozod qilishda qahramonlarcha ishtirok etdi.

1945-yil 14-yanvarda Magnushevdan 12 kilometr gʻarbda joylashgan Viboruv qishlogʻi hududida Kuznetsovning rotasi birinchi boʻlib Pilika daryosini kesib oʻtdi va dushmanning ikkita pulemyotini yoʻq qildi. Daryoning gʻarbiy qirgʻogʻidagi janglar paytida dushmanning oʻnlab askarlari va zobitlarini shaxsan yoʻq qildi. Kuznetsov 1945-yil 15-yanvarda dushmanning yana ikkita oʻq otish nuqtasini yoʻq qildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 27-fevraldagi farmoni bilan katta serjant Viktor Kuznetsov „Hujumkor janglarda va Pilitsa daryosidan oʻtishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ Oʻzbekiston Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi. Sovet Ittifoqi, Lenin ordeni va Zolotaya Zvezda medali sohibi boʻlgan.

Urush tugagandan soʻng, Kuznetsov serjant mayor unvoni bilan demobilizatsiya qilindi. Toshkentda yashagan, kinooperator boʻlib ishlagan. 1987-yilda vafot etgan va Toshkent harbiy qabristoni Qahramonlar xiyoboniga dafn etilgan.

Shuningdek, u 1-darajali Vatan urushi ordeni, 3-darajali Shuhrat ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Harbiy qabristonga dafn etilganlar (Toshkent)
Turkum:1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1987-yilda vafot etganlar
Turkum:10-dekabrda vafot etganlar
Turkum:1924-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-noyabrda tugʻilganlar
Faysal Al-Husayniy xalqaro stadioni

Faysal Al-Husayniy xalqaro stadioni  – Al-Ramdagi Dahiat al’Barid koʻchasidagi futbol stadioni. Bu Falastin milliy futbol jamoasining uy stadionlaridan biri. U 2001-yilda vafot etgan falastinlik siyosatchi Faysal Husayniy sharafiga nomlangan. Stadion 12500 tomoshabinga moʻljallangan.

 Falastin xalqaro oʻyinlari 
2008-yil 26-oktabrda jamoa FIFA aʼzoligining 10 yillik faoliyati davomida ilk bor Iordaniya bilan oʻynadi. Unda FIFA prezidenti Sepp Blatter va Falastin bosh vaziri Salam Fayyad ishtirok etdi. 2009-yil 29-oktabrda Falastin milliy ayollar terma jamoasi stadiondagi muhlislar oldida Iordaniya terma jamoasiga qarshi birinchi uy xalqaro oʻyinini oʻtkazdi.

2011-yil 9-mart kuni Falastin „Iordan daryosining Gʻarbiy sohilida oʻz uyida oʻzining ilk rasmiy oʻyinini oʻtkazdi“. Bu Tailandga qarshi 2012-yilgi Olimpiya oʻyinlari saralashining ikkinchi oʻyini edi. Tailand Bangkokdagi birinchi oʻyinda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan edi. Stadiondagi ikkinchi oʻyinda Falastin 43-daqiqada Abdelhamid Abuhabib tomonidan kiritilgan gol bilan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. Umumiy hisobda durang natija penaltilar seriyasiga olib keldi va Tailand 6:5 hisobida gʻalaba qozondi. Uchrashuvda bosh vazir Fayyod ishtirok etdi va u buni „tarixiy kun“ deb taʼrifladi.

2011-yil 3-iyul kuni stadionda „Falastin hududlarida oʻz uyida oʻtkaziladigan birinchi jahon chempionati oʻyini“ boʻlib oʻtdi. Oʻyin 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun Osiyo Futbol Konfederatsiyasi saralash bosqichining birinchi bosqichida Afgʻonistonga qarshi ikki oʻyindan iborat boʻlgan javob uchrashuvi boʻldi. Oʻyinda durang qayd etildi va bu Falastinga umumiy hisobda ikkinchi bosqichga chiqish imkonini berdi. Afgʻoniston yoʻq qilindi„Palestinians play first World Cup qualifier at home“, BBC, 3 July 2011.

 

 

 Falastinliklar futbol tarixini yaratadilar
 Falastin birinchi oʻyinini oʻz maydonida oʻtkazadi
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Falastindagi futbol stadionlari
Talal Haji

Talal Abubakr Abdulloh Hoji (2007-yil 16-sentyabrda tugʻilgan) – Saudiya Arabistonining professional futbolchisi, Saudiya Arabistoni Pro-ligasining „Al-Ittihod“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

 Klub faoliyati 
2023-yil sentabrida, asosiy hujumchi Abderrazzak Hamdalla yoʻqligi sababli, Hoji Saudiya Arabistoni Pro-Ligasida „Al-Oxdood“ jamoasiga qarshi oʻyin oldidan „Al-Ittihod“ jamoasi asosiy tarkibiga chaqirilgan edi, ammo u oʻyinda maydonga tushmadi. Bu vaqtda hali oʻn olti yoshga toʻlmagan edi. U 21-sentyabr kuni debyutini oʻtkazdi va „Al Fateh“ ga qarshi oʻyinda (2:1) Romarinyoning oʻrniga oʻyin yakuniga oz qolganida maydonga tushdi. Shu tariqa u Saudiya Arabistoni Pro ligasida oʻn olti yoshu besh kunlik boʻlganida oʻyinda maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi va avval Abbos Al-Hassanga tegishli boʻlgan rekordni yangiladi.

 Terma jamoa 
Hoji Saudiya Arabistonining 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoasiga 2022-yilda Jazoirda boʻlib oʻtadigan U-17 Arab kubogi uchun chaqirilgan edi. Ketma-ket Livan va Iroqqa qarshi oʻyinlarda xet-trik qayd etgan Xoji yarim finalda penaltini amalga oshira olmadi va Saudiya Arabistoni boʻlajak chempion Jazoir oʻsmirlar terma jamoasiga 5:4 hisobida yutqazdi. Guruh bosqichidagi qoʻshimcha goli, jumladan Suriya darvozasiga kiritgan gollari uchun Haji yettita gol bilan turnirning eng yaxshi toʻpurari deb topilgan.

U 2023-yilgi OFK U-17 Osiyo kubogi uchun yana terma jamoaga chaqirildi va Saudiya Arabistoni guruh bosqichining dastlabki bosqichida Avstraliyaga qarshi oʻyinda gol ura olmaganidan soʻng, keyingi oʻyinda ikkita gol urdi va Tojikistonga qarshi 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tomonidan "Oʻyinning eng yaxshi futbolchisi" sovrinini qoʻlga kiritdi.

 Faoliyat statistikasi 

 Klub 

+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar Klub Mavsum Liga Kubok Kontinental Boshqa JamiDivision Isht Gol Isht Gol Isht Gol Isht Gol Isht Gol Al-Ittihod 2023–24 Saudiya Arabistoni Pro ligasi 1 0 1 0 0 0 0 0 2 0 Umumiy faoliyat 1 0 1 0 0 0 0 0 2 0

 Eslatmalar

 Eslatmalar 

 
 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Saudiya Arabistonilik erkak futbolchilar
Turkum:Saudiya Arabistoni Pro-ligasi futbolchilari
Turkum:Al-Ittixod (Jidda) klubi futbolchilari
Turkum:Al Hilol SFC klubi futbolchilari
Teymur Charyev

Teymur Alikovich Charyev (26-noyabr 2000-yil, Marv) – turkman futbolchisi, „Abdysh-Ata“ klubi va Turkmaniston terma jamoasi yarim himoyachisi.

 Faoliyati 
2019-yilda futbolchi ilk professional jamoasi, Turkmanistonning „Energetik“ klubida oʻynay boshladi. 2023-yilning mart oyida u Qirgʻizistonning „Abdysh-Ata“ klubi tarkibiga oʻtdi. U klubdagi debyutini 2023-yilning 2-aprelida Talent klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. 2023-yilning 8-aprel kuni boʻlib oʻtgan navbatdagi oʻyinda "Oʻsh Davlat Universiteti – „Aldier“ klubiga qarshi oʻyinda debyut golini kiritdi. Klub bilan birgalikda u Qirgʻiziston kubogining kumush medali sohibiga aylandi. Abdish Ata jamoasida 2023-yil 16-sentyabr kuni finalda Jalolobod klubiga gol urdi ammo yakibnda magʻlub boʻldi. 2023-yilning sentyabr oyida u klub bilan AFC Kubogi oʻyinlariga bordi. Turnirning ilk oʻyini 2023-yil 21-sentabr kuni Turkmanistonning „Oltin Asir“ klubiga qarshi oʻtkazilgan. Klub bilan birga futbolchi 2023-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi chempioniga aylandi.

 Terma jamoa 
2022-yilning may oyida futbolchi Turkmaniston U23 yoshlar terma jamoasiga yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etish uchun chaqiruv oldi. U milliy terma jamoadagi debyutini 2022-yilning 1-iyunida Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U terma jamoadagi debyut golini 2022-yil 4-iyun kuni Eron terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan navbatdagi oʻyinida kiritdi. Terma jamoa bilan birgalikda u guruhda ikkinchi oʻrinni egalladi va pley-off bosqichiga chiqdi, u yerda 2022-yil 11-iyunda Avstraliya terma jamoasiga magʻlub boʻldi.

2023-yil iyun oyida futbolchi Turkmaniston terma jamoasiga CAFA Millatlar Kubogi 2023 ishtirok etish uchun chaqiruv oldi. U milliy terma jamoadagi debyutini 2023-yilning 11-iyun kuni Tojikiston terma jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U terma jamoadagi debyut golini 2023-yilning 12-sentabr kuni Bahrayn terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida kiritdi.

 Yutuqlar 
Abdish-Ata

 Qirgʻiziston chempioni: 2023

 

Turkum:2000-yilda tugʻilganlar
Turkum:26-noyabrda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Turkum:Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Turkum:Turkmanistonlik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Qirgʻizistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:FC Abdysh-Ata Kant futbolchilari
Turkum:FC Energetik Mari futbolchilari
Kai Merk

Kai Merk (1998-yil, 26-avgust) — professional futbolchi, „Pétange“ jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi. Germaniyada tugʻilgan u Qirgʻiziston terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

 Futbolchilik faoliyati 
Merk oʻz faoliyatini Germaniya jamoasi SV Elversberg bilan boshladi va ularga 2018-yil Saarland kubogini yutishda yordam bergan.. 2021-yilda u Lyuksemburg milliy divizionida Petange bilan shartnoma imzolagan.

 Milliy terma jamoa 
Germaniyada tugʻilgan Merk otasi orqali qirgʻizistonlik. 2023-yilning mart oyida Qirgʻiziston terma jamoasiga chaqirilgan.
№SanaStadionRaqibHisobNatijaMusoboqa1.2023-yil 16-noyabrBukit Jalil National Stadium, Kuala Lumpur, Malaysia3-13-42026-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi2.2024-yil 21-martNanzih Football Stadium, Kaohsiung, Taiwan2-02-0

 Shaxsiy hayot 
Uning akasi Kimi ham futbolchi.

 

 
 

Turkum:1998-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Qirgʻizistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Germaniyalik erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:VfR Aalen futbolchilari
Turkum:Union Titus Pétange futbolchilari
Turkum:SV Elversberg futbolchilari
Turkum:Qirgʻiziston milliy terma jamoasi futbolchilari
Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari
Turkum:Lyuksemburg milliy divizioni futbolchilari
Turkum:Qirgʻizistonlik muhojir erkak futbolchilar