Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Al-Muvaffaq al-Xorazmiy

Al-Muvaffaq ibn Ahmad al-Makkiy al-Xorazmiy (Abulmuʼayyad) — faqih, adib, xatib, shoir boʻlgan. Xorazmda az-Zamaxshariydan arab tilidan saboq olgan. Jomʼe masjidda xatiblikni boshqargan va shu yerda undan Nosir ibn Abdussayid al-Matraziy saboq olib, ilm oʻrgangan. U milodiy 1173-yil (hijriy 568-yil) vafot etgan.

 Asarlari 
 „Manoqibu Ali ibn Abi Tolib“ („Ali ibn Abu Tolib manoqibi“)
 „Manoqibu-l-imom Abi Hanifa“ („Imom Abu Hanifa manoqibi“)
 „Maqtalu-l-Husayn“ („Husayn qatlnomasi“)
 „Devonu sheʼr“ („Devon“)
Muayyaduddin al-Xorazmiy

Muayyaduddin al-Muvaffaq ibn Muhammad al-Xorazmiy — adib, nosir va nozim boʻlgan. Nasl-nasabi asli xorazmlik boʻlsa-da, lekin Misrda tavallud topgan va shu yerda istiqomat qilgan. U milodiy 1223-yil (hijriy 620-yil)dan keyin vafot etgan.
 Asarlari 
 „Sharhu navobigʻi-l-kalim“ (az-Zamaxshariyning"Nozik iboralar" maʼnosini anglatuvchi „Navobigʻu-l-kalim“ asarigasharh")
 „Nusratu-n-nasri va sheʼrish-sheʼr“ („Nasrlar nasri va sheʼrlar sheʼri“)
Al-Muammal al-Xumrakiy

Al-Muammal ibn Sarvar al-Xumrakiy ash-Shoshiy (Aburrijo). U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. Al-Muammal al-Xumkariy milodiy 1122-yil (hijriy 516-yil)da Marvda vafot etgan va „ar-Raziq“ daryosining boʻyiga dafn etilgan. Hayotlik vaqtida daryoning yuqori qismida joylashgan rabotda istiqomat qilar edi.
Al-Muzaffar as-Sinjiy

Al-Muzaffar ibn Ardasher al-Abbodiy as-Sinjiy (Abu Mansur). U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Al-Muzaffar as-Sinjiy milodiy 1152-yil (hijriy 547-yil)da vafot etgan.
Abulqosim Saffor

Abulqosim as-Saffor (arabcha: أبو القاسم الصفار) — mutakallim.

Abulqosim as-Saffor oʻz davrining mutakallimi (musulmon ilohiyot olimi) boʻlgan.

 Asarlari 
Abulqosim as-Safforiyning "Usulu-t-tavhid" ("Tavhid usullari") nomli asari boʻlgan.

 Vafoti 
Abulqosim as-Safforiy 336/947-yili vafot etganKahhola Umar Rizo. Muʼjamu-l-muallifiyn. J.2. — Bayrut: Dor ihyoi-t-turosi-l-arabiy, 2009. 643. .
 

 
 Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Al-Muzaffar as-Salamosiy

(Abul Hasan) al-Muzaffar ibn al-Hasan ibn al-Muhind as-Salamosiy (hijriy 380-yil rabiussoniy oyi (milodiy 990-yil)da vafot etgan va Salmosga dafn etilgan) 359-hijriy yilda Isfahonga kelgan va iroqliklardan hadis oʻrgangan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Al-Muzaffar al-Hijjiy

(Abu Osim) Al-Muzaffar ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Iroq ibn al-Hijjiy al-Kosiy (hijriy 496-yil (milodiy 1103-yil)da tugʻilgan)- xushsiyrat, huquqlarga rioya etguvchi, bajargan har bir ishi goʻzal, fozil faqih boʻlgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.
Muzahhir al-Anqaliqoniy

Muzahhir (Mutahhir) ibn al-Hakam (Abu Abdulloh) al-Bayʼ al-Anqaliqoniy — ilm va Qurʼon ahlidan, Ali ibn al-Husayn ibn Voqid kitoblari va Muqotil tafsirini rivoyat qiluvchilardan boʻlgan. Undan Muslim ibn al-Hajjoj va boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Umrini ilmu Qurʼonga baxshida qilgan inson boʻlgan.
Mujohid al-Xorazmiy

Mujohid ibn Muso ibn Farrux al-Xorazmiy (Abu Ali) — Bag‘dodda yashagan va shu yerda hadis aytgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. Mujohid al-Xorazmiy milodiy 775-yil (hijriy 158-yil)da tavallud topgan va milodiy 858-yil (hijriy 244-yil) rabiulavval oyida vafot etgan.
Mujohid ibn Muso

Mujohid ibn Muso ibn Farrux al-Xorazmiy (Abu Ali) — asli xorazmlik muhaddis. U milodiy 793-yil (hijriy 176-yil) tavallud topgan. Bag‘dodda muqim yashagan. U 68 yil umr koʻrib, milodiy 859-yil (hijriy 244-yil) rabiulavval oyida olamdan oʻtgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadisrivoyat qilganlar.
Muhammad at-Tolibiy

Muhammad at-Tolibiy (arabcha: محمد الطالبى — Abu Yaʼmar Muhammad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Tolib ibn Ali ibn al-Hasan at-Tolibiy az- Zariyr) — Roviy.
Muhammad at-Tolibiy Nasaf ahlidan boʻlgan. da u haqda turlicha maʼlumotlar keltirilgan. Muhammad at-Tolibiy bir qancha allomalardan taʼlim olgani, hadislar rivoyat qilgani va shogirdlar tayyorlagani qayd etilgan.
 Vafoti 
Muhammad at-Tolibiy 386/996-yili vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 29..
 

 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Al-Husayn at-Tohiriy

Al-Husayn at-Tohiriy (arabcha: الحسين الطاهرى— Abu Abdulloh al- Husayn ibn at-Tayyib ibn Muhammad at-Tohiriy) — Roviy.

Al-Husayn at-Tohiriyning asli al-Amir ibn al-Amir Tohir ibn al-Husayni avlodlaridan. U uzoq muddat Samarqandda xalifalik qilgan. Shuningdek, shaharda xatib lavozimida faoliyat yuritgan.

 Vafoti 
Al-Husayn at-Tohiriy 390/999-yili vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 33..
 

 
 Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Al-Muzaffar an-Nashkiy

(Abu Mansur) al-Muzaffar ibn Ardasher al-Ibodiy al-Voiz (hijriy 491-yil (milodiy 1098-yil)da tugʻilib, 546-yil (milodiy 1151-yil)da esa „Askar Mukram“ degan joyda vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Al-Muzaffar al-Voroniy

(Aminuddin) al-Muzaffar ibn Abulxayr ibn Ismoil al-Voroniy at-Tabriziy ash-Shofiʼiy (hijriy 558-yil (milodiy 1163-yil)da tugʻilib, 621-yil (milodiy 1124-yil)da vafot etgan) — usul al-fiqh faqihi boʻlgan, Mosul va Bag‘dodda fiqh ilmini oʻrgangan. Bagʻdoddagi madrasada mudarris yordamchisi boʻlib ishlagan. Fatvolar chiqargan, munozaralar oʻtkazgan, hadislar eshitib, ularni oʻrgangan, kitoblar tasnif qilgan.

 Asarlar 
 ar-Roziyning „al-Mahsul fi usuli-l-fiqh“ („Usul al-fiqh boʻyicha toʻplangan xulosa“) asariga uch jildli muxtasar asar yozib, uni „at-Tanqih simti-l-masoili-l-fiqhiya“ („Fiqhiy masalalarning durdonalarini qayta koʻrib chiqish“) deb atagan;
 „Muxtasaru-t-Tabriziy fi furuʼi-l-fiqhi-sh-shofiʼiy“ („Shofiʼiy mazhabi furuʼal-fiqhiga Tabriziyning muxtasari“).
Abdi Darun

Abdi Darun — IX asrda yashab Samarqand qozisi sifatida faoliyat yuritgan.

Abdi Darun Muhammad (s.a.v.)ning (qizlari Ruqiya tomondan) avlodi. Abdi Berunning oʻgʻli. Laqabi „Xojai Ganj-ravon“. Qabri Samarqand shahri ichida boʻlgani uchun, dafn etilgan joy shunday atalgan. Abdi Darun Samarqand qozisi boʻlib, adolatli boʻlgani uchun xalq orasida shuhrat qozongan. Xoja Abdi Darun maqbarasi Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (XII a. — XV a.ning 1-yarmi). Samarqand qalʼa devorining sharqiy tomonida (darun — ichkari) joylashgan qadimgi ziyoratgoh. Markazida eng yirik bino — xonaqoh (XV asr.) bor. Uning peshtoqi, gumbazi va devor bezaklari Mirzo Ulugʻbek davri meʼmorchiligi mahsuli ekanligidan darak beradi. Xonaqoh ichida Abdi Darunning qabri bor. Xoja Abdi Darunni „Xojai Kunj“ deb ham ataganlar. Abdi Darunning qabri atrofida turli binolar paydo boʻlib, meʼmoriy ziyoratgohga aylangan. Ziyoratxona — jamoatxona masjid vazifasini oʻtagan. Taʼmirlash natijasida maqbara binosining dastlabki qiyofasi oʻzgarib ketgan. Hovli oʻrtasidagi sarhovuz chashmabuloq ustida boʻlgani uchun ham uning suvi qishin-yozin bir xilda saqlangan, aholi orasida shifobaxsh hisoblangan. Hovli atrofidagi hujralar va gʻarb tomondagi jome masjid XIX asrga oidOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil b.17 .

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Samarqandlik allomalar
Abdol Sulton

Abdol Sulton — (1580-yilda vafot etgan.) XVI asrda yashab Zomin hokimi sifatida faoliyat yuritgan.
Abdol Sulton - asl ismi Abdumalik Sultonning tavallud yili nomaʼlum boʻlib, shayboniy sultonlaridan, Koʻchkunchixon nevarasi b-b, Abdullatifxonning oʻgʻli, Iskandarxon hukmronligi davri (1561-83 yillar)da Zomin hokimi boʻlgan. Taxt uchun kurashlarda magʻlub boʻlib, Koʻhiston, soʻng Hisori Shodmonga qochib ketgan, oʻsha yerda Oʻzbek Sulton tomonidan 1580-yilda oʻldirilgan. Samarqanddagi Koʻchkunchixon madrasasiga dafn etilgan. Abdol Sulton „Xush“ taxallusi bilan sheʼrlar yozgan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil b.18

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Hokimlar
Abu Aqo ibn Bahouddin

Abu Aqo ibn Bahouddin -(XVI asr oxiri XVII asr boshida yashagan) – tarixchi.

Abu Aqo ibn Bahouddin Xoja Ahmad ibn Jaloliddin Kosoniy Maxdumi Aʼzamning nabirasi boʻlib, Abdulazizxon (1540-49 yillar) saroyida kichik davlat lavozimida ishlagan. U bobosiga atab „Jomiʼu-l-maqomoti Maxdumi Aʼzam“ („Maxdumi Aʼzam maqomotlari majmui“) kitobini yozgan (1617-yil). Bu asarda Maxdumi Aʼzamning hayotiga oid maʼlumotlardan tashqari, Movarounnahrning XVI asr 1-yarmidagi iqtisodiy va siyosiy ahvoli hamda shayboniylar bilan Eron oʻrtasidagi munosabatlarga oid qimmatli maʼlumotlar keltirilganOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil b.17 .

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Buxoro xonligi tarixchilari
Alma’iy

Almaʼiy — (1091-92 yilda vafot etgan) Muhaddis, mufassir, shayx, xatib va voizchi olim.

Almaʼiyning toʻliq ismi- Abu Abdulloh Hasan ibn Ali ibn Xalil ibn Jabroil ibn Halil ibn Solih ibn Muhammad Almaʼiy boʻlib koʻplab ilmiy, tarixiy asarlar yozgan. Biroq, juda koʻp sonli Muhammad Paygʻambar (a.s.) hadislari haqidagi rivoyatlari eʼtirof etilmaydi, yaʼni, zaif hadislardir. Alma’iy. Qurʼoni karim bilimdonlaridan Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali Suriy, Abu Tolib ibn Gʻaylon va boshqalardan tahsil olgan.
Abu Nasr Muhammad ibn Maxmud Saromadiy Shujoʻiy va boshqa allomadan hadis tinglab, yozib olganlar. Alma’iy 120 dan ortiq hadis kitoblarini tuzgan.Yoqut Hamaviy. Muʼjamu-l-buldon. J. VI. — B. 21-22.

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Astrobodiy

Astrobodiy — Idrisiy Astrobodiy Abu Saad Abdurrahmon ibn Muhammad (1015-yilda vafot etgan) Muhaddis va roviy boʻlgan.
Idrisiy Astrobodiy Samarqandda hadis aytgan va oʻz davrining mashhur muhaddislaridan sanalgan. Ustozi Abu Toyyib Rayhon ibn Muhammad ibn Ayub Ustrushaniy boʻlgan. Idrisiy Astrobodiyning Samarqand muhaddislari hayoti va faoliyatini oʻzida jamlagan „Kitobu-l-kamol fi maʼrifati-r-rijol min ulamoi Samarqand“, „Tarixi Astrobod“ kabi asarlari bor. Idrisiy Astrobodiy ilm talabida Iroq, Xuroson va Movarounnahrning turli shaharlari, jumladan, Bagʻdod, Marv, Nishopur, Jurjon, Buxoro, Shosh, Kushoniya, Dabbusiya, Isfijob kabi shaharlarda hofiz-muhaddislardan hadis tinglagan va ulardan hadis rivoyati uchun ijozat olgan. 1015-yilda Samarqandda vafot etgan. Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.Атаев М. Жиззах алломалари. – Б. 51-52.

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Affon ibn Muslim

Affon ibn Muslim — (VIII-IX asrlarda yashagan) Muhaddis olim.

Affon ibn Muslim Bagʻdodlik eng ishonchli muhad­dislardan boʻlgan. da keltirilishicha, Bagʻdodda 748-yildan keyin tavallud topgan. Oʻz davrining mashhur roviylaridan, tabaʼa tobiʼiynlardan hadis eshitgan. Imom Shuʼbiy, Hishom Dastavoiy, Hammod ibn Salama va boshqalar uning ustozlaridan hisoblangan.
Ahmad ibn Hanbal, Hilol ibn Aʼlo, Hanbal ibn Ishoq, Abu Zaraʼ Damashqiy va boshqalar muhaddislar Affon ibn Muslimdan hadis rivoyat qilishgan. Affon ibn Muslim haqida Imom Ahmad Ajaliy: "Affon ibn Muslim ishonchli muhaddislardan b-b, sohibi „Sunna“ boʻlgan" deydi. Yaqub ibn Shuʼba bunday dedi, Ibn Muindan eshitdim: „Hadis sohiblari besh kishi ular Molik, Ibn Jurayh, Imom Savriy, Shuʼbiy, Affon“ dedi. Affon ibn Muslim haqiqatda yuqorida taʼkidlanganidek, ishonchli va parhezkor muhaddislardan boʻlib, sunnatni mustahkam ushlaganligi u-n sohibi sunna deb eʼtirof etilgan. Affon ibn Muslim haqida Abu Hotam: „Affon ibn Muslim eng ishonchli, ittifoq qilingan muhaddis“ boʻlganligini aytib oʻtgan. Affon ibn Muslim Abdulhamid Keshiyning asosiy ustozlaridan biri boʻlgan. Affon ibn Muslim 835-yilda vafot etgan.Умаров Ш.Х. Абдулҳамид Кеший ҳаёти ва илмий мероси. – Б. 38.

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Nuh ibn Nasr Axsikatiy

Nuh ibn Nasr Axsikatiy — (XI asrda vafot etgan) muhaddis olim.

Toʻliq ismi — Nuh ibn Nasr ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Amr ibn Fazl ibn Abbos ibn Horis Fargʻoniy Axsikatiy boʻlib hadis ilmida nom chiqargan. Garchi, hadis rivoyat qilish bilan dong taratgan boʻlmasa ham, juda koʻp hadis bilganligi maʼlum. Iroq, Shom va Xurosonda hadis tinglagan. Buxoro shayxlaridan hadis yozib olganligi haqida maʼlumotlar bor. „Muʼjamu-l-buldon“ asarida ikki ustozi va bir shogirdi haqida zikr qilinganҚориев О.А. Фарғона фиқҳ мактаби ва Бур-ҳониддин ал-Марғиноний. – Б. 53..

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Abulbarakot Bag‘dodiy

Abulbarakot Bagʻdodiy — (1077-yil tugʻilib 1164-yilda vafot etgan) faylasuf va tabobatshunos olim.

Abulbarakot Hibatulloh ibn Ali ibn Malka Bagʻdodiy Vositiy Baladiy faxrli „Sayyidu-l-hukamo va avhadu-z-zamon“ nomlari bilan ulugʻlangan, mumtoz oʻrta asr arab-musulmon ilm-fani, falsafasi, diniy ilmlarining yirik, koʻzga koʻringan vakili boʻlib, uning ijodi ilm-fan, falsafada Arastu, Iskandar Afridusiy (hoz. eraning II-asri), Ioan Filopon (VI asr), Forobiy (950-yildan soʻng vafot etgan), Yahya ibn Adiy (973-yil vafot etgan), Ibn Sino va boshqa oʻrta asr Sharq allomalaridan davom etib kelayotgan tabiiy-ilmiy va tanqidiy oʻzan taraqqiyotining davomi, rivojlantirilishini yorqin namoyon etgan.
Abulbarakot Bagʻdodiy asli kelib chiqishi yahudiy eʼtiqodli oilada, buning ustiga umrining oxirlarida islom dinini, oʻlimdan qutulib qolish zaruriyati tufayli qabul qilgan. Abbosiylar, keyinchalik saljuqiylarning Bagʻdoddagi saroylarida tabobat, olim sifatida xizmat qilgan boʻlsada, asosan ibtidoiy maktab, madrasa taʼlimini arab-musulmon muhitida oʻsib-ulgʻaygan, oliy madrasa taʼlimini olgan, musulmon-tabib Abulhasan Saʼid qoʻlida tibbiyotni oʻrganib, tibbiyot ilmi sohasida dongʻi ketib, shuhrat qozonib, saroy tabibligiga chaqirilgan.
Abulbarakot Bagʻdodiy juda katta boy tabiiy-ilmiy, falsafiy va badiiy meros qoldirgan, shoh asari „Kitobu-l-muʼtabar fi-l-hikmati va ilahiyat va-l-axloq“ („Hikmat, ilohiyot va axloq ilmlari boʻyicha eng moʻʼtabar kitob“)dir. Bu asarni alloma shayxu-r-raisning „Kitobu-sh-shifo“sidan koʻchirib, tarj. qilib, qoralama (konspekt) yoza boshlagan boʻlsada, ammo, u tez orada Arastuning mexanika sohasidagi, harakatning sababi haqidagi konsepsiyasini keskin tanqid qilishga aylanib ketgan. Mazkur masala boʻyicha Arastuning tamomila gʻayriilmiy, naturfalsafiy taʼlimotini ilk bor shayxu-r-rais tanqid qilgan, buning u-n mumtoz oʻrta asr Sharq mexanikasida har qanday harakatning sababi 3 ta omilga — mayllarga bogʻliq ekanligini asoslab bergan edi. Yaʼni, mayli tabiiy, mayli nafsoniy va mayli kasroniy haqidagi konsepsiyasini ilgari surgan edi.
Abulbarakot Bagʻdodiyning bu asari ana shu konsepsiyani ijodiy-tanqidiy rivojlantirish yoʻl-larini ochgan mustaqil asarga aylanib ketdi, dunyo ilm-fani, falsafasi va mexanikasi rivojida burilish yasadi. Zero, uning harakat mexanikasiga oid mazkur konsepsiyasi, keyinchalik Qurtuba (Kordova) Ibn Bajja, Ibn Bitruj va boshqalar tomonidan, Gʻarbiy Yevropada esa Jan Buridan, Petr Olive va boshqa olimlar tomonidan „Impetus“ haqidagi gʻoyalar shaklida rivojlantirilib, oxir-oqibatda esa Isaak Nyutonning „Inersiya“ haqidagi taʼlimotining ishlab chiqilishiga olib kelgan edi (Sholomon Pines)Йалтқайа Ш. Китаб-Муътабар фи-л-ҳикмат ва илаҳийат. Перес Ш. Авҳаду-з-заман Абул Баракат Бағдодий. // Обзор еврейских исследований – С. 4-64; 1-33; С. Надвий, С.Х. Наср, М.М. Рожанская, А. Зоҳидов. Абул Баракат Багдадий о бытии материи. – С. 48-52..

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Faylasuflar
Turkum:Tabiblar
Xatib Bag‘dodiy

Xatib Bagʻdodiy — (1001-1071 yillar) muhaddis va tarixchi olim.
Toʻliq ismi — Abu Bakr Ahmad ibn Ali ibn Sobit Xatib Bagʻdodiy muhaddis va tarixchi boʻlib, 1001-yilda tugʻilgan. Yoqut Hamaviy „Muʼjamu-l-buldon“da Xatib Bagʻdodiyning ellik olti asari haqida bahs yuritadi. Kitoblarining koʻpchiligi hadis ilmiga oiddir. 20 jildli „Bagʻdod tarixi“dan tashqari „Al-jomiʼ li-odobi-r-roviy va-s-somiʼ“, „Al-kifoya fi-maʼrifati usuli-r-rivoya“, „Sharh divon Abi Tammom“ kabi asarlari mashhurdir. Xususan, 20 jildli „Bagʻdod tarixi“ni alohida qayd etish lozim. Asarda Movarounnahrdan chiqqan koʻpgina allomalar haqida maʼlumotlar berilgan. Movarounnahr va Xuroson oʻrtasidagi ilmiy-amaliy aloqalarning rivojlanganligi va bu muzofotlarda madaniy muhit taraqqiy etganligini mazkur asar orqali bilib olish mumkin. Sharqshunos Salmon Parijda bu tarix haqida 300 sahifadan iborat bir bagʻishlov nashr etilgan. Asarga koʻpgina sharhlar ham bitilgan.
Xatib Bagʻdodiy vafotidan avval barcha kitoblarini vaqf etgan, boyligini xayr yoʻlida ilm va hadis bilan mashgʻul boʻlganlarga boʻlib berganIslom ensiklopediyasi b.257.

 Asarlari 
„Bagʻdod tarixi“
„Al-jomiʼ li-odobi-r-roviy va-s-somiʼ“
„Al-kifoya fi maʼrifati usuli-r-rivoya“
„Sharh divon Abi Tammom“

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Turkum:Tarixchilar
Abu Bakr Muhammad Baladiy

Abu Bakr Muhammad Baladiy — (1111-yilda vafot etgan) Muhaddis va qozi boʻlgan.

Abu Bakr Muhammad Baladiy Nasaf shahrida tugʻilgan. Alloma haqida Samʼoniy shunday yozadi: "Bu kishi haqida Buxoro, Samarqand, Nasaf va Maymurgʻda menga 20dan ortiq kishi maʼlumot berdi. Nevaralaridan taxalluslarining mazmunini soʻradim. "Katta bobom Abu Nasp zamonlarida aksariyat ulamolar Nasafning qishloq va tumanlaridan edilar. Bobom esa shahar ahlidan boʻlganlar. Shuning u-n „Baladiy“ taxallusi bilan tanilganlar", deb javob berdi".
Abu Bakr Muhammad Baladiyning bobosi mashhur qozi va muhaddis, nevarasi Abu Nasr Ahmad ibn Abduljabbor Baladiy esa Nasafning taniqli olimi boʻlgan. Samʼoniy undan taʼlim olgan. Abu Bakr Muhammad Baladiy 1111-yilda vafot etganШамсиддин Заҳабий. Сияру аълами-н-нуба-ла. Ж.19. – Б. 30, 308; Самъоний. Ал-ансоб. Ж.1. – Б. 390; Ёқут Ҳамавий. Муъжаму-л-булдон. Ж.4. – Б. 484; Муҳаммадиев Н. Насаф ва Кеш алломалари. – Б. 32..

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Abdulloh at-Tohiriy

Abdulloh at-Tohiriy (arabcha: (عبدالله الطاهرى— Roviy.

Toʻliq ismi Abu Said Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Tohir ibn al-Husayn ibn Misʼab ibn Roziq at-Tohiriy. U Marv ahlidan boʻlib, solih shayx boʻlgan. da Abdulloh at-Tohiriy oʻz zomonasining koʻplab allomalaridan hadislar rivoyat qilgani qayd etilgan.
 Vafoti 
Abdulloh at-Tohiriy 471/1078 yili vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 33..
 

 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Ubaydulloh ibn Muso Kufiy

Ubaydulloh ibn Muso Abu Muhammad Kufiy — 738-828 yillarda yashagan.

 Tarjimai holi 
Abu Muhammad Ubaydulloh ibn Muso Kufiy 120/738 yilda Kufada tugʻilgan. Hadis ilmida hofiz va siqot(Ishonchli), deb e’tirof etilganZahabiy,Siyaru a’lomi-n-nubalo. J. 9. –B. 557.. Ubaydulloh ibn Muso ko‘plab shaharlarda boʻlib, Hishom ibn Urva, Ismoil ibn Abu Xolid, Amash, Sufyon Savriy, Ibn Jurayh, Hanzala ibn Sufyon, Avzoiy va ularning tabaqotlaridan hadis rivoyat qilgan bo‘lsa, Uning oʻzidan Imom Buxoriy, Ahmad ibn Hanbal, Ishoq, Abu Bakr ibn Shayba, Abbos Davriy, Imom Dorimiy, Horis Taymiy kabi ko‘plab mashhur muhaddislar hadis rivoyat qilishgan.

 Vafoti 
Abu Muhammad Ubaydulloh ibn Muso Kufiy hijriy 213, milodiy 828 yilda vafot etganZahabiy, Siyaru-n-nubalo. J.1. –B. 563..
 E’tiroflar 
 Abu Hotam: “Ubaydulloh ibn Muso sahih va ishonchli muhaddisdir”, – degan. 
Ahmad Ajaliy: “Qur’on va hadis ilmining olimi boʻlib, juda ham tavoze’li va kamtarin inson bo‘lgan. Biron kishi uning boshini tik va kulgan holda koʻrmagan”, 
Ahmad ibn Yusuf Salamiy: “Ubaydulloh ibn Musodan o‘ttiz ming hadis yozib oldim”, – deydi.

 
Shukurillo Umarov “Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi” Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

 

Turkum:Muhaddislar
Muhammad at-Turvoxiy

Muhammad at-Turvoxiy (arabcha: محمد الطرواخى — Abulfazl Muhammad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Said at-Turvoxiy) — Faqih va roviy.

Muhammad at-Turvoxiy oʻrta asrlarda Buxoroga qarashli Turvoxo qishlogʻida tugʻilgan. U shofiʼiy mazhabining faqihlardan boʻlgan. Muhammad at-Turvoxiy hadis borasida ishonchli roviy boʻlgan.
 Asarlari 

Muhammad at-Turvoxiyning "Usulu sihoh" ("Ishonchli hadislarning usullari" va "Simoʻotu fi kutubi-n-nac" ("Odamlarning kitoblaridan eshitganlarim") kabi asarlari boʻlganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 64..
 

 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Muhammad ibn Fazl Balxiy

Muhammad ibn Fazl (toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Fazl ibn Abbos ibn Hafs Balxiy; ?, Balx — 319-yilda vafot etgan, Samarqand)— ulamo, shayx.

 Hayoti 
Muhammad ibn Fazl Balxiy Balxda yashab, mashhur shayx Ahmad Xizruyaning (vafoti 240/854-yil) shogirdi boʻlgan. Balxdan haydalib, Samarqandda yashagan va shu yerda 319/931-yilda vafot etgan.

Muhammad ibn Fazl Balxiy mashhur olimlar Abulqosim Ishoq ibn Muhammad Samarqandiy va Abu Mansur Moturidiy Samarqandiylarga ustozlik qilgan. Abu Abdurrahmon Sullamiy: „Xuroson mashoyixlarining ulugʻlaridan boʻlgan“, — deydi.
Muhammad ibn Fazl Balxiy Ibn Imodning „Shazarotu-z-zahab“, Ibn Mulqinning „Tabaqotu-l-avliyo“ va V. V. Bartoldning „Turkistonning madaniy hayoti tarixi“ nomli asarida eslatib oʻtilganAbu Abdurrahmon Sullamiy. Tabaqotu-s-sufiyya. - B. 171-175..

 

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.
 

 

Turkum:Muhaddislar
Turkum:So‘fiylar
Turkum:931-yilda vafot etganlar
Abdulloh at-Tahmoniy

Abdulloh at-Tahmoniy (arabcha: عبدالله الطهمانى — Abu Abdurrahmon) Abdulloh ibn Ubaydulloh ibn Surayj ibn Hajar ibn al-Fazl ibn Tahmon ash-Shayboniy at-Tahmoniy) — Roviy.

Abdulloh at-Tahmoniy IX asr oʻrtalarida Buxoroda tugʻilgan. Tahmon ismli katta bobosiga nisbat berilib, xalq orasida "Tahmoniy" nisbasi bilan tanilgan. U boshlangʻich taʼlimni Boxoroda olgan. Keyinchalik ilm taʼlabida Iroq, Hijoz, Misr shaharlari va Xuroson, Shom, Jazoir oʻlkalariga safar qilgan. da u adolat va haqiqat parvar inson boʻlgani, koʻplab kitoblar tasnif qilgani va bir qancha muhaddislardan hadislar tingab, rivoyat qilgani qayd etilgan.
 Vafoti 
Abdulloh at-Tahmoniy 307/919 yili vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 88..
 

 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Ravh ibn Ubboda Basriy

Ravh ibn Ubboda Basriy — (820-yilda vafot etgan) muhaddis olim.

Ravh ibn Ubboda ibn Ulo ibn Hasson Abu Muhammad Qaysiy
Basriy ulugʻ muhaddislardan boʻlgan va katta hadis hofizlaridan deb eʼtirof etilgan. Ravh ibn Ubboda oʻz davrining kuchli roviylari Ibn Avvan ibn Abu Uruba va ularning tabaqotlaridan hadis eshitgan.
Ravh ibn Ubboda Basriydan Ahmad ibn Hanbal, Ishoq, Bannor, Ishoq Kavsaj, Bishr ibn Muso va boshqalar hadis rivoyat qilgan.
Ravh ibn Ubboda Basriy haqida Kadimiy: "Ali ibn Madaniydan eshitdim: „Ravh ibn Ubbodadan oʻn mingdan ziyod hadis oldim“, — dedi. Yaqub ibn Shayba: „Ravh ibn Ubboda hadis solingan idishga oʻxshaydi. U vaqtini faqat hadis u-n bagʻishlagan muhaddisdir“, — degan. Xatib Bagʻdodiy: „Ravh ibn Ubboda sunan va ahkomlar toʻgʻrisida koʻplab kitoblar tasnif etgan ishonchli muhaddislardan“, — degan taʼrifni beradi.
Ravh ibn Ubboda Basriy 820-yilda jumodul ula oyida vafot etgan.Umarov Sh. X. Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi. — B. 51.

 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

 

Turkum:Muhaddislar
Shavkat Umrzoqov

Shavkat Boʻronovich Umrzoqov (1979-yil 6-fevral, Toshkent shahri) — oʻzbek huquqshunosi va davlat arbobi. 2024-yildan Toshkent shahar hokimi. 2018—2023-yillarda UzAutoMotors kompaniyasi boshqaruv raisi.

 Biografiyasi 
2011-yildan 2013-yil sentyabrgacha – Toshkent viloyati prokuraturasi iqtisodiy jinoyatlarga va korrupsiyaga qarshi kurashish boʻlimi boshligʻi.

2013—2018-yillarda – Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Uyushgan jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashish boshqarmasi boshligʻi.

2018-yil mart-iyun oylarida – Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining oʻrinbosari.

2018-yil 27-iyundan 2023-yil 23-martgacha – „UzAutoMotors“ kompaniyasi boshqaruvi raisi.

2022-yildan 2023-yilgacha – Oʻzbekiston gimnastika federatsiyasi raisiUlugʻbek Roʻziqulov Oʻzbekiston gimnastika federatsiyasining raisi etib saylandi.

2023-yil 23-mart kuni Toshkent shahar hokimi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi.

2024-yil 3-aprelda Toshkent shahar hokimi etib tasdiqlandi.

2026-yilda uni jamoat faollari Toshkent shahri tarihida eng yomon hokim deya ta'rifladi.

 Mukofotlari 
2013-yilda Sodiq xizmatlari uchun medali bilan taqdirlangan.

2020-yilda Mehnat shuhrati ordeni bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Muhammad at-Tahmoniy

Muhammad at-Tahmoniy (arabcha: محمد الطهمانى — Abu Solih Muhammad ibn Iso ibn Muhammad ibn Iso ibn Abdurrahmon ibn Sulaymon at-Tahmoniy) — Roviy.

Muhammad at-Tahmoniy IX asr boshlarida Buxoroda tugʻilgan. Tahmon ismli katta bobosiga nisbat berilib, xalq orasida "Tahmoniy" nisbasi bilan tanilgan. U boshlangʻich taʼlimni Buxoroda otasi Iso at-Tahmoniydan olgan. Muhammad at-Tahmoniy — Haqiqatgoʻy va ishonchli roviy boʻlgan.
 Vafoti 
Muhammad at-Tahmoniy 293/906 yili safar oyida vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 88..
 

 
 Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 256.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Aral qistaq

Aral qistaq  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Andas botir qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315441200.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 426 kishini (207 erkak va 219 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 463 kishi (224 erkak va 239 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
Aspara (Merki tumani)

Aspara  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Aspara qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. KATO kodi — 315453100.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1445 kishini (698 erkak va 747 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1086 kishi (549 erkak va 537 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
Belariq

Belariq  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Tattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315447200.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 84 kishini (49 erkak va 35 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 256 kishi (130 erkak va 126 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
Muhammad al-Omiriy

Muhammad al-Omiriy (arabcha: محمد العامرى— Abu Osim Muhammad ibn Ahmad al-Omiriy al-Marvaziy al-Qoziy) — Faqih.

Muhammad al-Omiriy fiqh, tafsir va fatvo ilmlarida Abu Hanifaning maslakdoshlaridan hisoblanadi. Fiqh ilmi boʻyicha bir qancha asarlar tasnif etgan.
 Vafoti 
Muhammad al-Omiriy 415/1024 yili vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 118..
 

 
 Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 257.

Turkum:Muhaddis
Turkum:Islom:Shaxslar
Granitogorsk

Granitogorsk  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Andas botir qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315441300.
 Tarixi 
1932-yilda Toshkent geologiya instituti ekspeditsiyasi qalay rudalari koni boʻlgan „Granit tepaligi“ ni oʻrgandi. 1945-yilda kon negizida shaxta, 1947-yilda esa unga biriktirilgan aholi punkti qurilishi boshlangan. Qishloq nomi kon nomidan olingan. Granitogorsk togʻ-kon boshqarmasi Qirgʻiziston konni qayta ishlash kombinati tarkibiga kirgan. 1953-yilda zavod ishga tushiriladi. 1954-yilda Granitogorsk shahar tipidagi aholi punkti maqomini oladiVedomosti Verxovnogo Soveta SSSR. № 19 (813), 1954 g.. Ammo 1957-yilda zavod va kon yopiladi. 1961-yilda sobiq zavod bazasida KAZIMS tarkibida Granitogorsk eksperimental-texnologik laboratoriya tashkil etiladi, keyinchalik u eksperimental uslubiy ekspeditsiyaga aylantiriladi. 1990-yillarning boshlarida tugatiladi.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1324 kishini (628 erkak va 696 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1093 kishi (534 erkak va 559 ayol) yashagan.
 
 Granitogorsk // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : v 30 t. / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
Ekpindi (Jambul viloyati)

Ekpindi  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Sarimoldaev qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315445300.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 945 kishini (455 erkak va 490 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1087 kishi (534 erkak va 553 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
Jambil (Merki tumani)

Jambil  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Jambil qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tumanning maʼmuriy markazi Merke qishlogʻining gʻarbida joylashgan. KATO kodi — 315433100.
1932-yilda „Merkenskiy“ lavlagi sovxozining markazi sifatida tashkil etilgan. Jambil orqali Olmaota-Taraz avtomobil yoʻli oʻtadi.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 6534 kishini (3462 erkak va 3072 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 6633 kishi (3237 erkak va 3396 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
Jaugʻash

Jaugʻash  — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Kenes qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315437700.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 141 kishini (75 erkak va 66 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 114 kishi (56 erkak va 58 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Turkum:Merki tumani aholi punktlari
The Sword in the Stone

The Sword in the Stone britaniyalik yozuvchi T. H. White 1938-yilda yozgan romandir1939 Retro-Hugo Awards at TheHugoAwards.org. Retrieved 10 April 2015.

 

Turkum:1938-yil kitoblari
The Sword in the Stone (film)

The Sword in the Stone 18chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1963-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Productions tomonidan ishlangan va Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Film gʻoyasi T. H. Whitening The Sword in the Stone (1938) nomli romaniga asoslangan. Film bosh qahramonlariga Rickie Sorensen, Karl Swenson, Junius Matthews, Sebastian Cabot, Norman Alden va Martha Wentworth ovoz bergan.

Film tanqidchilar tomonidan aralash baholarga sazovor boʻldi, ammo kinoprokatda muvaffaqiyat qozondi.

 Syujeti 
Arthur ismli kambagʻal bola Angliya tarixidagi eng sevimli qirollardan biriga aylanish yoʻlida Merlin ismli sehrgar yordamida sevgi, mehr, bilim va jasoratning kuchini oʻrganadi.

 Ovoz berganlar 
 Rickie Sorensen, Richard Reitherman va Robert Reitherman — Arthur
 Karl Swenson — Merlin
 Junius Matthews — Archimedes
 Sebastian Cabot — Sir Ector
 Norman Alden — Sir Kay
 Martha Wentworth — Mad Madam Mim
 Alan Napier — Sir Pellinore
 Thurl Ravenscroft — Sir Bart
 James MacDonald — boʻri
 Ginny Tyler — olmaxon
 Barbara Jo Allen — Scullery Maid
 Tudor Owen — ritsar

 Musiqasi 

Filmdan olib tashlangan qoʻshiqlar:

 „The Magic Key“
 „The Sand of Time“
 „Blue Oak Tree“

 

 
 
 
 
 
 

Turkum:Walt Disney Pictures animatsion filmlari
Turkum:Walt Disney Animation Studios filmlari
Turkum:1963-yil filmlari
Turkum:1963-yil multfilmlari
Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh animatsion filmlari
Turkum:AQSh fentezi filmlari
Turkum:AQSh komediya filmlari
Turkum:AQSh musiqiy filmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:Coming-of-age janridagi filmlar
Changalzorlar afsonasi

Changalzorlar afsonasi (The Jungle Book) 19chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1967-yilda ekranlarga chiqarilgan. Rudyard Kiplingning 1894-yilda yozilgan Jungli kitobi nomli hikoyalar toʻplamiga asoslangan. Walt Disney Productions tomonidan ishlangan va Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Wolfgang Reitherman, produseri — Walt Disney, hikoyachilar esa Larry Clemmons, Ralph Wright, Ken Anderson va Vance Gerrydir. Filmda bosh qahramonlarga Phil Harris, Sebastian Cabot, George Sanders, Sterling Holloway, John Abbott, Louis Prima va Bruce Reitherman ovoz bergan.

Filmning davomi Changalzorlar afsonasi: 2-kitob 2003-yilda chiqarilgan.

 Syujeti 

Hindiston oʻrmonlarida Bagheera ismli qora pantera Mawgli ismli yosh yetim bolani savat ichida topib oladi va uni darhol koʻp bolali ona boʻri Rakshaga olib boradi. Raksha va uning turmush oʻrtogʻi Rama Mowglini oʻz bolalari bilan birga tarbiyalaydi. Oʻn yildan soʻng Mowgli oʻrmon hayoti bilan yaxshi tanishib olib, boʻri aka-ukalari bilan oʻynab yuradi. Bagheera Mowglining hozir qanchalik baxtli ekanligidan mamnun boʻlsa-da, bir kun kelib odamlar yoniga qaytishi kerakligini oʻylab xavotirlanadi.

 Ovoz berganlar 
 Bruce Reitherman — Mowgli
 Phil Harris — Baloo
 Sebastian Cabot — Bagheera
 Louis Prima — qirol Louie
 George Sanders — Shere Khan
 Sterling Holloway — Kaa
 J. Pat OʻMalley — polkovnik Hathi
 Verna Felton — Winifred
 Clint Howard — Junior
 Chad Stuart — Flaps
 Lord Tim Hudson — Dizzy
 John Abbott — Akela
 Ben Wright — Rama
 Darleen Carr — odam qiz
 Leo De Lyon — Flunkey
 Hal Smith — fil
 Ralph Wright — fil
 Digby Wolfe — Ziggy
 Bill Skiles va Pete Henderson — maymunlar

 Yana qarang 
 Eng kassabop filmlar roʻyxati
 Eng kassabop animatsion filmlar roʻyxati

 

 

 
 
 
 
 

Turkum:Walt Disney Pictures animatsion filmlari
Turkum:Walt Disney Animation Studios filmlari
Turkum:Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar
Turkum:1967-yil filmlari
Turkum:1967-yil multfilmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh animatsion filmlari
Turkum:AQSh musiqiy filmlari
Turkum:AQSh komediya filmlari
Turkum:AQSh fentezi filmlari
Turkum:Jungli kitobi hikoyalar toʻplamiga asoslangan filmlar
Turkum:Fillar haqidagi animatsion filmlar
Ibrohim Zujojiy

Ibrohim bin Yusuf bin Muhammad Zujojiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Isʼhoq. Abu Amr Zujojiyning otasi. Abu Hafs Haddodning muridi. Malomatiya tariqatiga kirgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Nasoyim ul-muhabbat
Ibrohim Mutavakkil

Ibrohim Mutavakkil – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Tavakkulni oʻz maslagiga aylantirgani uchun “Mutavakkil” nomi bilan mashhur boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Nasoyim ul-muhabbat
Turkum:Chala maqolalar
Changalzorlar afsonasi: 2-kitob

Changalzorlar afsonasi: 2-kitob (The Jungle Book 2) 2003-yilda ekranlarga chiqarilgan sarguzasht janridagi animatsion filmdir. 1967-yilda ishlangan Changalzorlar afsonasi animatsion filmining davomi. DisneyToon Studios tomonidan ishlangan. Walt Disney Pictures va Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Steve Trenbirth, produserlari — Mary Thorne va Christopher Chase, ssenariy mualliflari esa Karl Geurs va Evan Spiliotopoulosdir. Filmda bosh qahramonlarga Haley Joel Osment, John Goodman, Mae Whitman, Bob Joles, Tony Jay, Phil Collins, John Rhys-Davies va Jim Cummings ovoz bergan.

Film tanqidchilardan salbiy baholar oldi. Shunday boʻlsa-da, film $20 millionlik budjeti bilan dunyo boʻylab $135,7 million ishlab topdi.

 Syujeti 

Oldingi film voqealaridan soʻng, Mowgli oʻrmon yaqinidagi qishloqda, odamlar orasida yashaydi. Uni qishloq yoʻlboshchisi asrab oladi. Qishloq yoʻlboshchising Messua ismli xotini va Ranjan ismli oʻgʻli bor boʻladi. Mowgli oʻrmonning hayajonli hayotiga qaytishni istab, qishloqdagi boshqa bolalarni oʻrmonga olib bormoqchi boʻladi, ammo qishloq rahbari bundan xabar topib, Mowgliga qishloqni tark etmaslik va boshqalarni xavf ostiga qoʻymaslik haqida bergan ogohlantirishlariga rioya qilmagani uchun jazolaydi.

 Ovoz berganlar 
 Haley Joel Osment — Mowgli
 John Goodman — Baloo
 Mae Whitman — Shanti
 Bob Joles — Bagheera
 Tony Jay — Shere Khan
 Phil Collins — Lucky
 John Rhys-Davies — qishloq yoʻlboshchisi
 Veena Bidasha — Messua
 Connor Funk — Ranjan
 Jim Cummings — Kaa / polkovnik Hathi / M. C. Monkey
 Jimmy Bennett — Hathi Jr.
 Jeff Glen Bennett — Buzzie
 Brian Cummings — Flaps
 Jess Harnell — Dizzy va Ziggy

 Musiqasi 

 „I Wanʼna Be like You“ — Smash Mouth
 „Jungle Rhythm“ — Mowgli, Shanti, Ranjan
 „The Bare Necessities“ — Baloo
 „Colonel Hathi’s March“
 „The Bare Necessities“ — Baloo, Mowgli
 „W-I-L-D“ — Baloo
 „Jungle Rhythm (Reprise)“ — Mowgli
 „The Bear Necessities (Reprise)“ — Baloo, Mowgli, Shanti
 „Right Where I Belong“ — Windy Wagner

 

 
 
 
 
 
 

Turkum:Walt Disney Pictures filmlari
Turkum:DisneyToon Studios animatsion filmlari
Turkum:2003-yil filmlari
Turkum:2003-yil multfilmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh animatsion filmlari
Turkum:AQSh musiqiy filmlari
Turkum:AQSh komediya filmlari
Turkum:AQSh fentezi filmlari
Turkum:Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar
Turkum:Jungli kitobi hikoyalar toʻplamiga asoslangan filmlar
Ibrohim Muhammad Xalil

Ibrohim Muhammad Xalil (15 asr) – xurosonlik turkigoʻy shoir va amirzoda, Muhammad Xalilning oʻgʻli. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning beshinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yaxshi nazmiy taʼbi borligi, odobli va hurmatga sazovor yigit ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi:

Koʻrub agʻyorni filhol ilik koʻksumgakim, urdum,

Emas taʼzim uchun, xanjarlari zaxmini yoshurdum.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Chala maqolalar
Turkum:Majolis un-nafois
Ibrohim Nozuvayh

Ibrohim Nozuvayh, Ibrohim bin Muhammad bin Saʼd – “Nasoyim ul-muhab­bat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Isʼhoq. Javonmardlik tariqatining yirik namoyandasi. Koʻrkam qiyofa va chiroyli ovoz sohibi boʻlgani uchun “Nozuvayh” nomi bilan mashhur boʻlgan. Abu Hafs Haddod va Abu Usmon Hiriy bilan hamsuhbat boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Turkum:Chala maqolalar
Turkum:Nasoyim ul-muhabbat
Ibrohim Ojuriy Kabir

Ibrohim  Ojuriy Kabir – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Unda Ibrohim Ojuriy Kabirning Junayd orqali yetib kelgan arabcha soʻfiyona bayti keltirilgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Ibrohim Ojuriy Sagʻir

Ibrohim Ojuriy Sagʻir – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Isʼhoq. Xumdonda gʻisht pishirish bilan mashgʻul boʻlgani uchun “Ojuriy” taxallusini olgan. Ibrohim Ojuriy Sagʻir haqida Ansoriy asarida maʼlumot yoʻq. Jomiy “Risolati Qushayriya” va “Hulyat ul-avliyo” risolasiga tayanib, bu soʻfiy karomot koʻrsatgani va bir yahudiyni musulmon qilgani haqidagi hikoyatni keltiradi. Alisher Navoiy asarida bu maʼlumot aynan tarjima qilingan. Navoiy asarida bu maʼlumot aynan tarjima qilingan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Oʻrmon kitobi (film, 1994)

Oʻrmon bolasi (The Jungle Book) 1994-yilda ekranlarga chiqarilgan sarguzasht filmdir. Vegahom Europe, Baloo Productions va Jungle Book Films studiyalari tomonidan ishlangan. Film rejissori — Stephen Sommers, produserlari — Edward S. Feldman va Raju Patel, ssenariy mualliflari esa Stephen Sommers, Ronald Yanover va Mark Geldmandir. Filmda bosh rollarni Jason Scott Lee, Cary Elwes, Lena Headey, Sam Neill va John Cleese ijro etgan.

Filmning ilk relizi 25-dekabr 1994-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $30 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $70 million daromad qilgan.

 Rollarda 
 Jason Scott Lee — Mowgli
 Sean Naegeli — Mowgli, 5 yoshida
 Cary Elwes — kapitan William Boone
 Lena Headey — Katherine „Kitty“ Brydon
 Joanna Wolff — Kitty, 5 yoshida
 Sam Neill — polkovnik Geoffrey Brydon
 John Cleese — Dr. Julius Plumford
 Jason Flemyng — leytenant John Wilkins
 Stefan Kalipha — Buldeo
 Ron Donachie — serjant Harley
 Anirudh Agarwal — Tabaqui
 Faran Tahir — Nathoo

 Musiqasi 

 Relizi 
Film kinoteatrlarda 1994-yil 25-dekabrdan boshlab namoyish etila boshlagan.

 Daromadi 
Film AQSh va Kanadada $43,2 million yigʻgan. Boshqa davlatlarda (AQSh va Kanadadan tashqari) esa $27,5 million yigʻgan. Butun dunyo boʻylab jami $70,7 million toʻplagan.

 

 
 
 
 

Turkum:Voqealari changalzorda kechadigan filmlar
Turkum:Walt Disney Pictures filmlari
Turkum:Hayvonlar haqidagi filmlar
Turkum:1994-yil filmlari
Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh sarguzasht filmlari
Turkum:Jungli kitobi hikoyalar toʻplamiga asoslangan filmlar
Al-Muzaffar al-Marvaziy

Al-Muzaffar ibn Abul Hasan Ardasher ibn Abu Mansur Qutb al-Amir al-Ibodiy al-Marvaziy (hijriy 547-yil (milodiy 1152-yil)da vafot etgan) nomi bilan mashhur voiz bo‘lgan.
Al-Muzaffar al-Abbodiy

(Abu Mansur) Al-Muzaffar ibn Ardasher ibn al-Abbodiy (hijriy 491-yil (milodiy 1098-yil) tugʻilib, 547-hijriy yilning rabiulavval oyi (milodiy 1152-yil)da Askar Mukram degan joyda vafot etgan). 

 Hayoti 
Al-Muzaffar al-Abbodiy go‘zal vaʼzlari bilan shuhrat qozongan, iboralarining mazmundorligi va shirinsuxanligi bilan dong taratgan vaʼzxon. Hatto uning minbardan so‘zlaydigan fasohatli va yoqimli nutqi xususida masalalar to‘qigan edilar. Nishopurda ko‘p hadis eshitgan. Sahih hadislardan yaxshi xabardor bo‘lgan. U sultonning Bag‘doddagi elchisi bo‘lgan. U o‘z dinida sobitqadam bo‘lmagan bir kishi edi. Xamrga nisbatan emin-erkinlik haqida bir risola ham yozgan edi.

 Vafoti 
Al-Muzaffar al-Abbodiy elchi sifatida Bag‘doddan ketgan bo‘lib, hijriy 547-yilda vafot etadi va tobuti Bag‘dodga keltirilib, ash-Shuvayniziya qabristoniga dafn qilingan. Qabri ko‘k g‘ishtlar bilan qoplangan edi.
Usmon Xudoyqulov

Usmon Chinozovich Xudoyqulov (1954-yil, Qashqadaryo viloyati, OʻzSSR) — 1998-2000-yillarda Oʻzbekiston Bosh prokurori.

 Tarjimai holi 
1975-yilda Toshkent universitetining yuridik fakultetini bitirgan.

1976-1987-yillarda Qashqadaryo viloyati prokuraturasida tergovchi, katta tergovchi, boʻlim boshligʻi, viloyat prokurorining oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1987-yildan 1990-yilgacha OʻzSSR prokuraturasi oʻta ogʻir jinoyatlarni tergov qilish boʻlimi boshligʻi.

1990-yildan 1992-yilgacha Oʻzbekiston bosh prokurorining birinchi oʻrinbosari.

1992-1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kadrlar boʻyicha davlat maslahatchisi.

1995-yildan 1998-yilgacha Oʻzbekiston bosh prokurorining birinchi oʻrinbosari.

1998-yilda Bosh prokuror etib tayinlangan.

2000-yil 18-fevralda ishdan olingan.

2000-yildan hozirgacha „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ AJ Yuridik boshqarmasi yurist-konsultanti.

 

Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari

Turkum:1954-yilda tugʻilganlar
Muzaffar al-Gʻaziynaziy

(Abu Osim) al-Muzaffar ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Iroq al-G‘aziynaziy al-Kosiy (tug‘ilgan vaqti 499-hijriy yilning shavvol oyi (milodiy 1106-yil)ga to‘g‘ri keladi) bo‘lib, fozil faqih, chiroyli siyrat sohibi, haq-huquqlarga rioya qiluvchi bir olim edi. U ulamolardan, ulamolarham undan hadis rivoyat qilganlar.
Munayh an-Nahliy

Munayh ibn Yusuf ibn Sayf ibn al-Xalil an-Nahliy al-Buxoriy (hijriy 264-yil (milodiy 878-yil)da vafot etgan) ulamolardan, undan esa o‘g‘li hadis rivoyat qilgan.
Murodiy

Abul Husayn Muhammad al-Murodiy- X asrning 20-yillarida Buxoroda kuchli shoir, hajvgo‘y sifatida tanilgan. Abu Abdulloh Rudakiyninig yaqin do‘sti, al-Musʼabiyning suhbatdoshi bo‘lgan. Al-Murodiy arab va fors tillarida ijod qilib, sheʼrlaridan devon tuzgan, biroq bizgacha arab tilidagi 27 bayt, fors tilida ikki bayt sheʼri yetib kelgan.

 

 Abdullayev I. Buxoroning arabiynavisshoirlari. Toshkent: Fan, 1965;
 Abu Mansur Abdumalik ibn Muhammadas-Saolibi. Yatimat ad-daxr fi maxasin axl al-asr (Redkaya jemchujenao dostoinstvax lyudey svoyego veka).Tashkent: Fan, 2005;
 Abdullayev I. Meros va talqin. Toshkent: Fan, 2008).
Muhammad al-Allubiy

Muhammad al-Allubiy (arabcha: محمد العلوبى — Abunnazr Muhammad al-Allubiy.) — Roviy.

Toʻliq ismi Abunnazr Muhammad ibn Bakr ibn Muhammad ibn Masʼud ibn Aluviya ibn Maxlad al-Qurashiy as-Samarqandiy al-Allubiy. Unga katta bobosini ismi nisbat berilib, xalq orasida "al-Allubiy" nisbasi bilan tanilgan. Muhammad al-Allubiy 337/949-yilda haj ibodatini ado qilish niyatida Makkaga borgan. Hajga borishda Bagʻdod shahrida bir muddat qolib, u erdagi muhaddislardan hadislar tinglagan. Keyinchalik ulardan hadislar rivoyat qilgan.

 Vafoti 
Muhammad al-Allubiy 337/949-yildan soʻng vafot etganAbdulkarim Samʼoniy. Al-Ansob. J.4. — Bayrut. Doru-l-fikr, 1998. 230..

 

 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 263.

Turkum:Islom:Shaxslar
Muslim as-Sinjiy

Muslim ibn Ayyub as-Sinjiy (Abu Rajo). U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Muslim as-Sinjiy milodiy 868-yil (hijriy 254-yil)da vafot etgan.
Muslim al-Bovardiy

Muslim ibn Abdulloh ibn Mukarram (Abu Abdulloh) — asli xurosonlik
bo‘lgan muaddib, u el orasida „al-Bovardiy“ nomi bilan tanilgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar. U milodiy 905-yil (hijriy yil) muharram oyida vafot etgan.
Kenesbay Allambergenov

Kenesboy Allambergenov (1954-yil, Qoraoʻzak tumani, Qoraqalpoq ASSR — 24-mart 2023-yil Nukus, Qoraqalpogʻiston) — qoraqalpoq yozuvchisi, filologiya fanlari doktori, professor, Berdaq nomidagi davlat mukofoti laureati.
Hayoti
Kenesboy Allambergenov 1954-yili Qoraqalpoq ASSRning Qoraoʻzak tumanida dunyoga kelgan. U dastlab Qoraqalpoq davlat pedagogika institutini tamomlab, „Жеткіншек“ gazetasida ishladi. Keyinchalik faoliyatini „Amudaryo“ jurnali, Nukus pedagogika instituti, „Ilm va jamiyat“ jurnalida bosh muharrir, oʻqituvchi, kafedra mudiri, oʻquv ishlari boʻyicha prorektor lavozimlarida davom ettirdi.
Mukofotlari
„Qoraqalpogʻiston Respublikasi xalq yozuvchisi“ — 2018-yil.

Turkum:1954-yilda tugʻilganlar
Turkum:Qoraqalpoq ASSRda tugʻilganlar
Turkum:Filologiya fanlari doktorlari
Turkum:Professorlar
Turkum:24-martda vafot etganlar
Turkum:2023-yilda vafot etganlar
Turkum:Nukusda vafot etganlar
Turkum:Qoraqalpogʻistonda vafot etganlar
Turkum:Qoraqalpogʻiston Respublikasi xalq yozuvchisi unvoni sohiblari
Mustamliy Buxoriy

Xoʻja Abu Ibrohim Ismoil ibn Muhammad ibn Abdulloh al-Mustamliy al-Buxoriy — faqih, mufassir va tasavvufshunos olim, tasavvuf nazariyasi asoschilaridan biri. Uning „Sharh at-taʼarruf li-mazhab at-tasavvuf“ („Tasavvuf yo‘lini tanishtirish“ asariga sharh) asari bor. Bu asar „Nur ul-muridin va fazihat ul-muddaʼin“ („Muridlar uchun nur va daʼvogarlar uchun qo‘rquv“) va „Nur ul-muridini sharhi taʼarruf li-mazhab at-tasavvuf“ („Tasavvuf yo‘lini tanishtirish“ asari sharhi orqali muridlarga bag‘ishlangan nur) hamda „Kashf ul-mahjub sharh at-tasavvuf“ („Tasavvuf sharhida yashirin narsalarni ochib berish“) nomlari bilan mashhur bo‘lgan. Olim milodiy 1043-yil (hijriy 434-yil) Buxoroda vafot etgan.