Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Yangi Roman

"Yangi Roman"- XX asrning 50-yillarida maydonga chiqqan bir qator fransuz yozuvchilari (N. Sarrot, A. Rob Griye va b.) ning roman bobidagi eksperimental izlanishlariga xos xususiyatlarni anglatuvchi shartli termin. Yangi Roman tarafdorlari anʼanaviy proza oʻz imkoniyatlarini toʻla sarf etib boʻlgan deb hisoblab, yangicha rivoya yoʻsinini ishlab chiqishga harakat qilganlar. Yangi Roman namoyondalarining qarashlari „inson oʻlimi“ falsafasiga (A. Fuko) hamohang: ular shaxs tushunchasining oʻzi eskirgan, shuning uchun uni anʼanaviy prozadagi kabi markazga qoʻyib tasvirlash, anʼanaviy tarzda badiiy talqin qilishni nooʻrin bilib, qahramonsiz va voqeaband syujetsiz romanlar yaratishni tajriba qiladilar. Anʼanaviy roman, umuman, eposga xos mazkur eng muhim unsurlar Yangi Roman namoyondalari tajribalarida tashqi dunyodagi narsalarning xolis va boʻrtiq tasviri, ongosti qatlamlaridagi sirli evrilishlar, mozaika qonuniyati asosida butunlikka birikuvchi fikr- kechinmalar bilan almashtiriladi, rivoya koʻproq essega xos xususiyatlar kasb etadi.

 

 Adabiyotshunoslik lugʻati. D. Quronov, Z. Mamajonova, M. Sheraliyeva Toshkent-2013. 380- bet.
Domingo Badia va Leblich

Domingo Badia y Leblich 
Domingo Badia y Leblich (taxallusi Ali Bey al-Abbasi; 1766—) — ispan sayyohi.

1766-yil 1-aprelda Barselonada tug‘ilgan, u erta yoshda matematika, geografiya, astronomiya, fizika, tabiat tarixi, musiqa va asosan arab tilini o‘rgangan.

1801 yilda Ispaniya hukumatidan maxfiy topshiriqlar olib, u shimoli-g'arbiy Afrikaga chuqur ilmiy sayohatga chiqdi. Muhammadiylikka mansubligi haqidagi shubhalarni bartaraf etish uchun u shaxsan oʻzi sunnat marosimini oʻtkazdi va oʻzi uchun paygʻambarning qarindoshi Ali Bey nomidan nasabnomalar tuzib, barcha kerakli muhrlar va muhrlar bilan jihozlangan. imzolar, bu nom ostida Tanjerga keldi. Bu yerdan u Marokashga yo'l oldi, u yerda aholi uni ishtiyoq bilan kutib oldi va Sulton Moulay Sulaymon ibn Muhammad uni do'st va uka sifatida kutib oldi. Ammo iliq kutib olish Badia tomonidan Marokash sultonini ag'darish rejasi amalga oshmay qolganiga sabab bo'ldi, chunki qirol Charlz IV Badiani esladi.

Keyin u Makkaga haj ziyoratiga bordi, Barbarlar, Yunoniston, Misr, Suriya va Turkiyaga tashrif buyurdi, hamma joyda aholi tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi. Uning oldida eng himoyalangan ziyoratgohlar ochildi, u barcha bayramlarda qatnashishi kerak edi.

1807 yilda u Ispaniyaga qaytib, qirol Bonapart xizmatiga kirdi va 1812 yilda Kordova prefekti etib tayinlandi. 1814 yilda Napoleon qulaganidan keyin u Fransiyaga ko'chib o'tdi va u yerda o'zining sayohati tavsifi "Voyage d'Ali Bei en Afrique et en Asie" (Parij, 1814) nashr etildi.

Hindistonga elchi etib tayinlangan Ali Usmon nomi bilan Parijdan Damashqqa boradi, ziyoratchilar karvoniga qoʻshiladi, lekin 1818-yil 30-avgustda Mezerib yaqinida dizenteriyadan vafot etadi.

 
https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F-%D0%B8-%D0%9B%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%85,_%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%BEhttps://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C_%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0_%D0%B8_%D0%95%D1%84%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0
Javob

JAVOB — falsafiy — mantiqiy tushuncha; pred- met haqidagi avvalgi bilimni qo‘yilgan savolga muvofiq holda aniqdashtiradigan, to‘ldiradigan yangi hukm va muloqazalar. U savo.chning asosini (ba- zasinn) tashkil etuvchi bilimga tayanilgan holda yangi bilim olishga imkon beradi. J.ning mohiya- tini savolda mavjud bo‘lgan noaniqlikni kamay- tirish (yoki yo‘qotish) tashkil etadi. Savolga J. qidirish jarayonida. odatda. bilimlarning aniq sohalariga murojaat qilinaai. Ular J. ning qidi- rish sohasi, deb atalddi. Mantmqsa J. ning bir qancha : bevosita (to‘g‘ri) va bilvosita J. lar, to‘liq va to‘liqsiz javoblar, chin va xato J. lar, qisqa va batafsil J. lar, aniq va noaniq J. larga ajratiladi. Bevosite (to‘gri) J savolda ko‘rsa- tilgan noma’lum sohaga taalluqdi mulohazalar to‘gshamidan iborat. Mas., «O‘zbekiston Respublika- si Konstitusiyasi (AsosiY Qonuni) qachon qabul qilingan?» — degan savolga «O‘zbekiston Respub- likasi Konstitusiyasi (Asosiy Qonuni) 1992 yil 8 dekabrda qabul qilingan», — deb berilgan J. bsvosita J hisoblanadi. Bilvosita J javobni qidirish sohasidan chepa chiqib, qo‘shimcha ma’lu- motlarga murojaat qnlish asosida hosil qilina- digan mulohazalar to‘plamidan iborat bo‘lib, bevo- sita (to‘g‘ri) J. ulardan xulosa chiqdrish yo‘li bilan hosil qilinadi. Mas., «Mantiq falsafiy fan- mi?» — degan savolga «Mantiq tafakkurning shakl- lari va qonunlarini o‘rganuvchi fan», — deb beri- ladigan J. bilvosita javob bo‘ladi. To‘liq va to‘liq- siz Jlar J.da beriladigan ma’lumotlar miqdori bo‘yicha farq qilinadi. To‘liq J.-o‘zida savolning barcha elementlarn (qismlari) haqida ma’lumot-
Hartwig Derenbourg

Hartwig Derenbourg(1844-1908) – Parijdagi arab tilidan fransuz professori va tarjimon, akademik, arab filologiyasi va adabiyotiga oid koʻplab asarlar muallifi, „La Grande“ jurnali muharrirlaridan biri. Entsiklopediya".

 Biografiya 
1844 yilda Parijda tugʻilgan. Buyuk Karl va Kondorset litseylarini tugatgandan soʻng, Jozef Renault, Ulman (Fransiya)ning bosh ravvinlari) va uning otasi rahbarligida semit tillarini, ayniqsa ibroniy va arab tillarini oʻrgangan; keyin ketma-ket Gettingen va Leyptsigda ishladi.

1866 yilda allaqachon Gyottingen universitetida falsafa doktori boʻlgan Derenbourg Parijdagi Imperator kutubxonasiga arab qoʻlyozmalarini kataloglash uchun taklif oldi.

1871 yilda Derenbourgning qaynotasi, Frankfurt-Maynda taniqli kitob sotuvchisi Hermann Jozef Baer Derenbourgni oʻz firmasining Parij boʻlimiga mas’ul etib tayinladi. Toʻrt yil oʻtgach, Derenbourg bir vaqtning oʻzida Parij yahudiy diniy seminariyasida arab va boshqa semit tillari boʻyicha professor unvonini oldi va Sharq tillari va madaniyatlari maktabida arab grammatikasi oʻqituvchisi boʻldi. 1879 yil aprel oyida unga Jozef Renault vafotidan keyin 1867 yildan beri boʻsh turgan oxirgi institutda arab adabiyoti kafedrasi taklif qilindi.

1880 yilda xalq taʼlimi vaziri Derenbourgga Eskurial va boshqa ispan kitob omborlarining arabcha qoʻlyozmalarini tahlil qilishni topshirdi. Bu safardan qaytgach, Derenbourg E. Renan taklifiga binoan Semit bitiklarini tahlil qilish boʻyicha Yozuvlar va tasviriy adabiyot akademiyasida tuzilgan komissiyada qatnashadi va unga himyoriy va sabaiylarning maxsus boʻlimi ishonib topshiriladi. yozuvlar, Derenbourg otasining rahbarligida olgan.

1884-yilda Oliy fanlar maktabiga arab tili professori etib tayinlandi va keyingi yili u yerda ikkinchi kafedra – Islom va Arabistonda islomgacha boʻlgan davr din tarixi kafedrasini egalladi.

1900 yil iyun oyida Derenbourg Yozuvlar va tasviriy akademiyasining aʼzosi etib saylandi. Bundan tashqari, u Madriddagi Tarix akademiyasi, Qohiradagi Misr instituti, London Bibliya arxeologiya jamiyati va boshqa bir qator ilmli jamiyatlarning faxriy aʼzosi boʻlgan.

Derenbourg yahudiylarning ishlarida faol ishtirok etdi: Butunjahon yahudiylar ittifoqi markaziy qoʻmitasi va Société des études juivesrufr kengashi (1890-yildan uning raisi) aʼzosi; bundan tashqari, u Isroil ishchilar maktabi (École de travail israélite) maʼmuriyatining vitse-prezidenti boʻlgan. Bularning barchasidan tashqari, Derenbourg „La Grande Encyclopedie“ ning asoschilari va muharrirlaridan biri edi.

 
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3,_%D0%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B3
Markaziy Osiyo xalqlarining eng qadimiy ajdodlari

Markaziy Osiyo xalqlarining eng qadimiy ajdodlari – bu to‘g‘risida ma'lumotlar juda kam. Sharq mustabidlari, ayniqsa, qadimgi Eron, Bobil, Ossuriya hukmdorlari o‘zlarini ulug‘lash maqsadida toshga bittirgan zafarnomalarida bosib olingan va bo‘ysundirilgan elat va xalqlari tilga olinib, Markaziy Osiyoliklarning qadimgi ajdodlari moddiy-ma'naviy madaniyati to‘g‘risida ayrim ma'lumotlarnigina keltirilgan.
 
 Dоniyorоv А.Х., Bo‘riеv О., Аshirоv А.А. Mаrkаziy Оsiyo хаlqlаri etnologiyasi, etnоgеnеzi vа etnik tаriхi. O‘quv qo‘llаnmа. Tоshkеnt: TDSHI, 2013.Tоshkеnt: TDSHI, 2013.
Surdel, Dominik

Dominik Sourdel 
Dominik Sourdel (fr. Dominique Sourdel, 1921 yil 31 yanvar, Pont-Saint-Maxence, Fransiya - 2014 yil 4 mart, Noilly-sur-Seine, Fransiya) - fransuz tarixchisi-sharqshunosi, o'rta asrshunos, islomshunos, arabshunos. Parij IV Sorbonna universitetining faxriy professori va Revue des Etudes Islamiciques bosh muharriri. Fundamental "Islom entsiklopediyasi" va "Britannica" mualliflaridan biri.

Dominik oʻzining 1959-yilda nashr etilgan “Abbosiylar vazirati” nomli ikkinchi asarida Abbosiylar xalifaligidagi davlat munosabatlari tizimini oʻrganadi. Taniqli fransuz tarixchisi Marius Kanardning fikriga ko'ra, bu asar ilmiy jamoatchilikda darhol juda iliq kutib olindi, chunki an'anaviy tarixshunoslik asosan xalifaning davlatni shakllantirish va boshqarishdagi roli haqida gapiradi va "ikkinchi odamlar" haqida mutlaqo sukut saqlaydi. xalifalikda”, vazirlar yoki ularni ikkinchi o'ringa o'tkazadi. Olimning fikricha, Surdel kitobining ahamiyati va o‘ziga xosligi shundaki, u bir vaqtning o‘zida butun davlat tarixi bilan vazirlar tizimi tarixi, aslida esa imkon qadar batafsil, har bir davlat tarixidir. vazirlar alohida. Dominik o'z ishida juda inqilobiy xulosaga keladi, chunki bunday tizim shunchaki shakllanmaydi, chunki Qur'onning o'zi hokimiyatning ikkiligi va uni ajratish zarurati haqida gapiradi. Arablar uni Sosoniylar va ularning buzurg-framadaralaridan meros qilib oldilar, lekin oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlib, ular shu qadar ifodali boʻlib qoldiki, vazirlar fors fuqarolariga oʻxshamay qolishdi.

1968 yilda nashr etilgan navbatdagi "Klassik Islom sivilizatsiyasi" asarini Dominik o'zining rafiqasi, islom san'ati bo'yicha mutaxassis Jeanine fr bilan birga yozgan. Italiyalik sharqshunos Franchesko Gabrielining so'zlariga ko'ra, bu tandem ideal kombinatsiya bo'lib, u ham professionallar, ham keng jamoatchilik uchun nihoyatda qiziqarli va qiziqarli asarni taqdim etdi. Franchesko yana bir bor eslatib o'tadiki, Dominikning birinchi asari "shedevr" hisoblanadi va shuning uchun uni o'qiganlarning umidlari aniq oshirib yuborilgan.

Olimning so'zlariga ko'ra, Dominik va uning rafiqasi ularni to'liq oqlagan. Ular birgalikda nafaqat Dominik kuchli bo'lgan Islomning Oltin asrining siyosiy va diniy tarixi haqida, balki bu davrning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy tarixi haqida ham gapira oldilar. Tarixchi Raymond Bloch fr umumiy asar yozish uchun birlashishni taklif qildi, ular o'zining "Les grandes sivilizatsiyalari" seriyasida faqat eng yaxshi asarlar bo'lishini xohlardi. Gabrielining so'zlariga ko'ra, bu holatda u "buni shunchalik yaxshi qildiki, bundan yaxshiroq bo'lishi mumkin emas" .

 Adabiyot 

 De Bagdad à Damas : études en mémoire de Dominique Sourdel / textes rassemblés par Jean-Michel Mouton et Clément Onimus. — P.: Librairie Drozfr, 2018. — xxv, 362 p. — (Hautes études orientales, 55.; Hautes études orientales. Moyen et Proche-Orient, 7). — ISBN 978-2-600-05738-7. — ISBN 26-000-5738-2.
Husni Matlab

Husni Matlab (arab. حسن مطلب - maqsadni chiroyli bayon qilish)- mumtoz adabiyotdagi she’riy san’at, ilmi badi’ga oid da husni talab, baroati talab, husni suol kabi nomlar bilan ham ataladi. Husni Matlabning mohiyati shundan iboratki, shoir shoh yoki mashuqadan o’zi uchun biror narsa talab qiladi, biroq bu talab nozik lutf, nafis va yoqimli so’zlar yordamida bayon etiladi. Ma’lumki, aksar mumtoz shoirlarimiz shohlaru yirik amaldor, boyu boyonlar homiyligida ijod qilganlar, ularning xizmatlarida bo’lganlar. Shu bois, tabiiyki, bot- bot o’zlari yoki xalqning moddiy yo boshqa ehtiyojlarini qondirish uchun homiylardan nimadir so’rashlariga to’g’ri kelgan. Biroq so’rashda ham so’rash bor: ta’ma ilinjida yashirmay so’rash ham, valine’matni iydirish maqsadida hamdu sano o’qish ham, hech bir andishasiz talab qilish ham, o’z insonlik sha’nini yerga urmay so’rash ham mumkin. Masalan; “Muhabbatnoma”da homiysi Muhammadxo’jabekni “Masih anfosliq”, “Yusuf Liqo”, “Saxovatidan bazm ichra Hotam uyaladigan” deya ta’riflagach, Xorazmiy o’z talabini ochiq bayon etadi:

Ayitsin banda Xorazmiy duolar,

Karamdin har zamon qilg’il atolar. Mazkur bayt bilan Xorazmiyning:

Ey shoh, karam aylar chog’i teng tut yamonu yaxshini,

Kim, mehr nuri teng tomur vayronu obod ustina,- bayti mazmunan bir- biriga yaqin, ikkisida ham so’rov bor. Faqat Ogahiyning talabi nazokat bilan, san’at darajasida bayon etilgan. Ogahiyning shohga ta’rifi Xorazmiy madhidan kam emas: u “shoh bamisoli quyosh” tarzida qiyosni o’tkazadi, quyoshning nuri barchaga baravar tushishini eslatib, o’zini shohona saxovatdan bebahra qo’ymaslikni so’raydi. Talab san’atkorona ifodalangani uchun ham, shoir oddiygina maddoh yo ta’magir bo’lib suratlanmaydi, balki tasavvurimizda sharqona andisha egasi va hokisor bir kishi, insonlik sha’nini yuksak tutgan zot sifatida gavdalanadi. Ishqiy mavzudagi she’rlarda ham Husni Matlab ko’plab uchraydi. Ularda mashuqaga hitob etayotgan oshiq dilidagi visol talabi nazokat bilan, turli so’z o’yinlarini va hayotiy tamsillar orqali shunday ifoda etiladiki, bundayin latif izhor o’quvchini beixtiyor hayratga soladi. Masalan; Navoiyning:

Sadaqa, chunki balolarni rad aylag’ay, yo Rab,

Jon anga sadqa qilay, manga bag’ishla oni, baytidagi oshiq o’z jonini ma’shuqiga sadqa qilishga tayyorligiyu uni o’ziga bag’ishlashini Allohdan o’ziga xos tarzda chiroyli yo’l bilan so’ramoqda.

 

 Adabiyotshunoslik lug’ati. D. Quronov, Z. Mamajonov, M. Sheraliyeva Toshkent -2013. 403-bet.
Anaza

Anaza ‎ — eng yirik arab qabilalaridan biri, Adnan (Adnaniylar) avlodlari.

 Kelib chiqishi 
Qabila oʻz nomini ajdod — Anaz ibn Asad ibn Robiya ibn Nizor ibn Maʼd nomidan olgan. Qabila uchta katta boʻlinmaga boʻlingan: musulmon, voil va ubayd. „Iroq qabilalari“ kitobida , Anaz qabilasining barcha urugʻ va urugʻlari Anaza ibn Asadning ikki oʻgʻli — Bashar va Muslimdan kelib chiqqan.

 Hududi 
Anaza qabilasining vakillari Nejd, Hijoz va Levant (Homs, Xama, Halab) hududlarida yashaydi. Geografik jihatdan ularni quyidagi guruhlarga boʻlish mumkin: Iroq Anazitlari, Furot va Jazira Anazitlari, Xama Anazitlari, Homs Anazitlari, Damashq Anazitlari va Hijoz Anazitlari. Al-Qalqashandiyning „Subh al-Asha“ asarida yozishicha, Anaziylar dastlab Madina yaqinidagi Xaybarda yashagan. Ibn Xaldunning yozishicha, Anaza qabilasi dastlab Ayn Tamrda (zamonaviy. Karbalo gubernatorligi, Iroq), keyin Xaybarga koʻchib oʻtdi.

 

 

 Shuningdek 

 Saudiyaliklar
 Al Xalifa
 Al Sabah
 Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar

 

Turkum:Qabilalar
Toukan

Toukan  — qushlar turkumining Ramphastinae kenja turkumiga mansub qushlar turkumi. U 11 turni oʻz ichiga oladi. Ularning barchasi Markaziy va Janubiy Amerikaning tropik oʻrmonlarida yashaydi. Ular asosan turli mevalar bilan oziqlanadi.

Toukanlarning o‘lchamlari (Pteroglossus inscriptus) 130 g (4,6 oz) va 29 sm (11 duym), toko toukan (Ramphastos toco), 680 g (1,50 funt) va 63 sm (25 duym) gacha o‘zgarib turadi. Ularning tanalari qisqa (oddiy qargʻa bilan solishtirish mumkin) va ixchamdir. Quyruq yumaloq boʻlib, uzunligi yarmidan tananing butun uzunligigacha oʻzgarib turadi. Boʻyni qisqa va qalin. Qanotlari kichik, chunki ular oʻrmonda yashovchi qushlar boʻlib, ular faqat qisqa masofalarni bosib oʻtadi.

 Tasniflash 
Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (IUCN) maʼlumotlariga koʻra, toukanlar jinsiga quyidagi turlar va kichik turlar kiradi:

 Sariq tomoqli tukan Ramphastos ambiguus (Swainson, 1823)
 R.a. abbreviatus (Cabanis, 1862)
 R.a. ambiguus (Swainson, 1823)
 Qoʻngʻir tukan R. a. Swainsonii (Guld, 1833)
 Ariel toukan Ramphastos ariel (Vigors, 1826)
 Ramphastos brevis (Meyer de Schauensee, 1945)
 Limonsimon tomoqli toukan Ramphastos citreolaemus (Gould, 1844)
 Moviy yuzli toukan Ramphastos culminatus (Gould, 1833)
 Cuvier toucan Ramphastos cuvieri (Vagler, 1827)
 Qizil koʻkrakli toukan Ramphastos dicolorus (Linnaeus, 1766)
 Kamalak toukan Ramphastos sulfuratus (Lesson, 1830)
 R. s. brevicarinatus (Gould, 1854)
 R. s. sulfuratus (Lesson, 1830)
 Katta toukan Ramphastos toko (Statius Muller, 1776)
 R.t. albogularis (Cabanis, 1862)
 R.t. toco (Statius Muller, 1776)
 Oq koʻkrakli toukan Ramphastos tucanus (Linnaeus, 1758)
 R.t. inka (Guld, 1846)
 R.t. tukanus (Linnaeus, 1758)
 Ramphastos vitellinus (Lixtenshteyn, 1823)

 Tarqalishi 
Toukanlarning yashash joyi neotropiklar, Janubiy Meksikadan, Markaziy Amerika orqali, Janubiy Amerikadan janubdan Argentinagacha choʻzilgan. Ular asosan pasttekislik tropiklarida yashaydi, ammo Andigena turkumiga mansub togʻ And togʻlarida baland togʻlarda moʻtadil iqlimida ham yashaydi. Koʻpincha toukanlar oʻrmon boʻlib, asosiy oʻrmonlar bilan cheklangan. Ular ikkinchi darajali oʻrmonlarga yem-xashak uchun kiradilar, lekin asosan koʻpayish uchun yetarlicha katta teshiklari boʻlgan katta eski daraxtlari boʻlgan oʻrmonlarda yashaydi. Toukanlar, ayniqsa, suv boʻylab zaif tarqalgan va Gʻarbiy Hindistonga yetib bormagan. Yagona oʻrmondan tashqarida yashovchi toukan toko toukan boʻlib, u oʻrmon chetlari va ochiq oʻrmonli savannalarda uchraydi.

 

Turkum:Qushlar
Omillar

OMILLAR (FAKTORLAR) NAZARIYaSI 18-asrning oxirlaridan boshlab Gʻarbda va Rossiyada tarqalgan nazariyalardan biri. Uning asoschilari va targʻibotchilari nemis faylasufi Maks Veber (1864-1920), italyan sotsiologi Gaetano Moska (1858-1941), rus sotsiologi, tarixchisi va huquqshunosi Maksim Maksimovich Kovalevskiy (1851- 1961), rus tarixchisi va sotsiologi Nikolay Ivanovich Karev (1850-1931) lardir. Omillar nazariyasi falsafa va sotsiologiyada moddiy neʼmatlarning jamiyat rivojlanishidagi ahamiyatini inkor etadi hamda uning oʻrnida koʻpdan-koʻp teng huquqli omillarning (iqtisod, axlok, din, texnika, madaniyat va b.) oʻzaro taʼsirini eʼtirof etadi. Sotsiologiyada plyuralizmning ifodasi boʻlganligidan Omillar nazariyasi ijtimoiy taraqqiyotning ob’ektiv qonunlarini, sotsial meʼyorlar oʻrtasidagi ichki aloqalarni rad etadi. Omillar nazariyasi tarixda koʻpgina sub’ektiv omillarning axamiyatini oshirib yuborishi bilan namoyon boʻladi. Oʻzgargan shaklda Omillar nazariyasi gʻarb falsafiy sotsiologiyasida hozir hamm mavjud.
 
"Oʻbekiston Faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti" „Sharq“ Nashriyot_Matbaa Aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati Toshkent-2004
Ommaviy jamiat

OMMAVIY JAMIYaT hozirgi zamon jamiatning qator oʻziga xos tomonlarini ifodalovchi tushuncha. Jamiyat barcha sohalarining keng ommaviylashuv jarayoni tubdan yangi mehnat quroli mashinalarning paydo boʻlishidan boshlangan edi. Ommaviylashuv iqtisodiyot sohasida boshlanib, asta- sekinlik bilan jamiyatning boshqa sohalarini ham qamrab oldi. Ommaviy jamiat nazariyasi ildizlari oʻrta asrlardagi anʼanaviy ijtimoiy munosabatlarga zid ravishda shakllangan yangi munosabatlarga qarshi konservativ gʻoyalar bilan bogʻlikdir (E.Berk, J. de Mestr, A.Bonald). Yangi tartiblarning muqarrarligini anglagan fransuz mutafakkiri A.Tokvil (1805- 1859) yangi jamiyatni undagi erkinlik va tenglik munosabatlari nuqtai nazaridan tavsiflaydi. U oʻzining „Amerikada demokratiya“ asarida: "Mening dikkatimni jalb qilgan yangiliklar ichida xech qaysisi sharoitlarning umumiy tengligi kabi hayratlantirgan emas, deb yozdi. U demokratiyani goh jamiat barcha tomonlarini tenglashtirishga intilish, goh halk, goh bevosita boshqarish shakli sifatida talqin qildi, tenglikni amalga oshirish uchun markazlashtirish va byurokratlashtirish ijtimoiy hayotning barcha soxalari ustidan burjua nazoratini oʻrnatishga olib kelishini koʻrsatdi. 2- jahon urushidan soʻng Ommaviy jaimat kontseptsiyalarining asosiy yoʻnalishi avtoritar tendentsiyalarni tanqid qilishga qaratildi. Ommaviy jamiatni yangicha talqin qilish hozirgi zamon jamiyatidagi muxim jarayonlarni toʻgʻri tushunish imkonini beradi. Ommaviylashuv jarayoni jamiyatning barcha soxalarida katta imkoniyatlar ochib berishi bilan bir qatorda maʼnaviyat sohasida qator muammolarni keltirib chiqarganligi tufayli Ommaviy jamiat kontseptsiyalari ham koʻpdir. Jamiyat xayotining turli sohalarida kechayotgan ommaviylashuv jarayonlari, shubhasiz, oʻzining miqyosi, mohiyati va namoyon boʻlish shakliga koʻra bir-biridan farq qiladi. Nomoddiy ishlab chiqarishning turli koʻrinishlarida esa u yoki bu darajada ommaviy faoliyatning texnologik, tashkiliy va b. tarkibiy qismini yaratadi. Mas., hozir zamon fani minglab odamlarni birlashtirgan yirik tashkilotlarni qamrab oladi. Bu haqiqatan ham axborotni (bilimni) ommaviy, industrial shaklda ishlab chiqarishdir. Istemol, insoniy munosabatlar, maishiy sohalarda ahvol boshqacha. Ularda ommaviylashuv kishilar faoliyatini qatʼiy rasmiy tashkil etishni talab kil- maydi. Lekin bunda xam oʻziga xos kurinishda om- maviy faoliyat mavjuddir: ishtirok etadigan in- dividlarning kupligi, ular faoliyatining oʻxshashligi, faoliyatni tanlash imkoniyati nuqtai nazaridan erkinligi va b. ommaviylashuv jarayoniningham eniga ham boʻynga (gorizontal va vertikal)chukurlashib borishi jamiyat taraqqiyotida qonuniy, zaruriy hodisa boʻlib, kelgusi jamiyat va inson kiyofasini belgilashda turli imkoniyatlar yaratadi.
 
"Oʻbekiston Faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti" „Sharq“ Nashriyot_Matbaa Aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati Toshkent-2004
Folkerk

Folkerk — Shotlandiyaning markaziy qismida joylashgan shahar.
 Tarixi 
Folkerk shahri Rim Imperiyasining humronlik davrida muhim oʻrin tutgan boʻlib, shaharda oʻtkazilgan arxeologik qazishmalar jarayonida bunga dalil boʻluvchi koʻplab ashyolar topilgan. Shaharning nomi gel tilidagi „Egglesberch“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, rangli cherkov maʼnosini bildiradi. Ushbu hududda avval cherkov boʻlgan, keyin esa, uning atrofida odamlar toʻplanib, shahar bunyod etilgan.
 Sport 
Folkerkda „Falkirk“ futbol klubi mavjud.
 Tarixiy obidalar 
Shaharning markazida Helix bogʻi joylashgan boʻlib, uning markazida The Kelpies — poʻlatdan yasalgan ikki otning skulpturasi oʻrnatilgan. Haykallarning balandligi 30 metrni tashkil etadi.
 Foydalanilgan 
 https://www.britannica.com/topic
Sacoila

SacoilaframelessSacoila lanceolataIlmiy tasniflashO‘simlikYuksak oʻsimliklarGulli oʻsimliklarBir urugʻpallalilarAsparagalesOrchidaceaeOrchidoideaeCranichideaeSpiranthinaeSacoila
Sacoila — Gʻarbiy yarim sharqdan kelib chiqqan Orchidaceae oilasiga mansub gulli oʻsimliklarning turkumi. Meksika, Markaziy Amerika, Janubiy Amerika, Gʻarbiy Hindiston va Floridada uchraydiKew World Checklist of Selected Plant FamiliesFlora of North America, v 26 p 528, Sacoila RafinesqueCarnevali F., G., J. L. Tapia-Muñoz, R. Jiménez-Machorro, L. Sánchez-Saldaña, L. Ibarra-González, I. M. Ramírez & M. P. Gómez. 2001. Notes on the flora of the Yucatan Peninsula II: a synopsis of the orchid flora of the Mexican Yucatan Peninsula and a tentative checklist of the Orchidaceae of the Yucatan Peninsula biotic province. Harvard Papers in Botany 5(2): 383-466.Forzza, R. C. 2010. Lista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro

 Turlar 
2014 yil iyun oyida qabul qilingan turlarThe Plant ListKew World Checklist of Selected Plant Families:

 Sacoila argentina (Griseb. ) Garay — Boliviya, Paragvay, Argentina
 Sacoila duseniana (Kraenzl. ) Garay — Braziliya
 Sacoila foliosa (Schltr. ) Garay — Braziliya
 Sacoila hassleri (Cogn. ) Garay — Surinam, Paragvay, Braziliya
 Sacoila lanceolata (Aubl. ) Garay — Florida va Meksika janubidan Argentinagacha keng tarqalgan
 Sacoila pedicellata (Cogn. ) Garay — Braziliya, Paragvay, Argentina
 Sacoila squamulosa (Kunth) Garay — Kolumbiya, Kosta-Rika, Kuba, Yamayka, Livard orollari, Kayman orollari, Florida

 

Turkum:Bir pallali oʻsimliklar
Fozila Sulaymonova

Fozila Sulaymonova — (1919, Margʻilon, — 2011, Toshkent) adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1991), professor.

 Faoliyati 
Toshkent davlat pedagogika institutini tugatgan (1941). Sankt-Peterburg davlat universiteti aspiranturasida tahsil olgan (1946-1948). Oʻzbekiston Milliy Universitetida katta oʻqituvchi (1948-1960), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Davlat adabiyot muzeyida katta, yetakchi ilmiy xodim (1968-1978, 1998-2006), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoʻlyozmalar institutida katta ilmiy xodim (1978-1998) boʻlib ishlagan. Koʻplab ilmiy maqola, monografiya va Sharq miniatyuralarini chop ettirgan.

 Mukofotlari 
«Sogʻlom avlod uchun» (1994), «Buyuk xizmatlari uchun» (1999) ordenlari va Fransiya Fanlar akademiyasining oltin palma mukofoti (1998) bilan taqdirlangan.
Alloa

Alloa — Shotlandiyaning markaziy qismida joylashgan shahar. Klakmannanshir okrugining markaziy shahri. Shaharning nomi gel tilidan olingan boʻlib, oqar suv degan maʼnoni anglatadi.
 Tarixi 
Shahar haqidagi ilk malumotlar 1398 — yilga oid boʻlib, qirol Robert III tomonidan zodagon Tomas Erskingga Alloa baronligi toqtiq qilinganligi qayd etilgan. Ersking xonadonining vakillari tomonidan cherkov bunyod etilgan.
1565 — yilda Shotlandiya qirolichasi Mariya Styuart oʻgʻli Yakov bilan Alloa minorasiga tashrif buyurishgan. Qirolicha Jon Erskingga Mara Grafligini tortiq etgan. Oʻz navbatida Jon Ersking 6 shahar rivojiga juda katta hissa qoʻshgan. Uning tashabbusi bilan 1710 — yilda Alloa bojxona portiga aylantirilgan.
19-asrga kelib Alloaning aholisi 6440 kishidan iborat boʻlgan.
 Shaharning iqtisodiy ahvoli 
20-asrga kelib, shahardagi iqtisodiy ahvol yomonlashdi, koʻplab kichik kompaniyalar kasodga uchradi yoki, katta korporatsiyalar tomonidan sotib olinib, birlashtirildi. 1950 — yilda shahar porti oʻz faoliyatini yakunladi. 1960 -yilda esa temiryoʻl yopildi. Bugungi kunda, shahar asosan, tekstil ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi.
 Tarixiy obidalar 
Alloe minorasi — Erskin oilasining qarorgohi. Shotlandiya qirolichasi Mariya Styuart va uning oʻgʻli, Angliya va Shotlandiya qiroli Yakov bir necha marotaba mexmon boʻlishgan.
 Foydalanilgan 
https://www.undiscoveredscotland.co.uk/alloa/alloa/index.html
Al-Askariy masjidi portlashi (2007)

2007 yil al-Askariy masjidi portlashi 2007 yil 13 iyunda soat 9 lar atrofida sodir boʻlgan Men mahalliy vaqt bilan shia islomidagi eng muqaddas joylardan biri al-Askariy masjidida bo'laman va Eron tomonidan Iroq Baʼs partiyasiga tegishli. Jabrlanganlar yoki halok bo‘lganlar haqida xabar berilmagan bo‘lsa-da, hujumlarda masjidning ikkita o‘n qavatli minorasi vayron bo‘lgan. Bu masjidning ikkinchi portlashi bo'lib, birinchi portlash 2006 yil 22 fevralda sodir boʻlgan va masjidning oltin gumbazini vayron qilgan.9 atrofida 2007 yil 13 iyunda isyonchilar Al-Askariy masjidi gumbazi xarobalari yonidagi qolgan ikkita o'n qavatli baland oltin minoralarni vayron qilishdi. Masjid masjidi va minoralari 2006 yildagi portlashdan beri yopilgan va qurbonlar haqida xabar berilmagan. Iroq politsiyasi “soat 9 lar atrofida masjid binosi ichidan bir vaqtning o‘zida ikkita portlash ovozini eshitganini ma’lum qildi. am" Mahalliy aholi shaharni larzaga keltirgan va havoga chang bulutini yuborgan portlashlar haqida xabar berdi.Qayd etilishicha, hujum 2007-yilda shialarning yirik ziyoratgohlariga, jumladan, Karbaloda ikkita avtomobilga o‘rnatilgan bomba o‘rnatilgan portlashlardan biri bo‘lgan: biri Imom Husayn ziyoratgohi yaqinida (36 kishi halok bo‘lgan va 168 kishi yaralangan) va ikkinchisi yaqinida sodir etilgan. Imom Abbos ziyoratgohi, shia islomidagi ikkinchi eng muqaddas joy boʻlib, kamida 58 kishini oʻldirgan va 169 kishi yaralangan.
Arsal jangi (2014)

2014-yilning 2-avgustida Livan xavfsizlik kuchlari al-Nusra fronti qo‘mondonini hibsga olganidan so‘ng, al-Nusra fronti va IShID jangarilari Livan armiyasining Arsaldagi nazorat-o‘tkazish punktlariga hujum qilishdan va shimoli-sharqiy shahar politsiya bo‘limiga bostirib kirishdan oldin ularni o‘rab olishdi va u yerda kamida 16 nafar politsiyachini garovga oldilar. . Shundan so‘ng jangarilar shahar ustidan nazoratni o‘z qo‘liga olishdi va kunning o‘zida harbiylar tomonidan ozod qilingan ikki askarni qo‘lga olishdi. Jang keyingi kungacha davom etdi va 30 jangari, 10 askar va ikki tinch aholi halok bo'ldi. 25 askar yaralangan, 13 nafari bedarak yo'qolgan va asirga olingan deb taxmin qilinadi. Yo‘qolgan askarlardan ikki nafari o‘sha kuni qutqarib olindi. 4 avgust kuni qurbonlar soni 17 nafar askar, 50 nafar tinch aholi va 50 nafar jangariga yetdi. 86 nafar askar yaralangan, bedarak yo‘qolganlar soni 22 ga yetgan, 135 nafar tinch aholi va 15 nafar jangari yaralangan. Halok bo‘lgan tinch aholidan ikki nafari go‘dak suriyalik qochqinlar edi. Harbiylar oldinga siljib jangarilar tomonidan bosib olingan texnik institut binosini egallab olishdi, chunki shahar bir necha tomondan kuchli snaryadlar ostida qoldi. Kechqurun armiya ham Ras al-Serj tepaligini egallashga muvaffaq bo'ldi.5 avgust kuni harbiylar ikkita hukumat binosini egallab olishga uringan, uch askar va uch politsiyachi jangarilar tomonidan ozod qilingan. Kunduzgi janglarda IShIDning Arsal hududi bo‘yicha qo‘mondoni o‘ldirilgani, an-Nusra kuchlari esa shahardan chekinayotgani xabar qilingandi. Kechqurun 24 soatlik otashkesim boshlandi. 6 avgust kuni yana uch askar ozod qilindi, 10 askar va 17 politsiyachi esa asir sifatida qolmoqda. 7 avgustga kelib, mo'rt sulh tuzildi, chunki IShID kuchlari ham shahardan chekinib, Suriya bilan chegara bo'ylab qayta joylashtirildi. Ularning u yerdagi yashirin joylari keyinchalik Suriya havo kuchlari tomonidan bombardimon qilingan, natijada o‘nlab jangarilar yaralangan. 2017-yil 22-iyulda Hizbulloh Jrud armiyasining 90 foizini nazorat qildi. Ikki kundan so‘ng Livan armiyasi Arsalga to‘liq kuch bilan kirib keldi va jangarilar avval egallab olgan nazorat-o‘tkazish punktlari ustidan nazoratni tikladi, yana bir askar olgan jarohatlari tufayli halok bo‘ldi va harbiylar qurbonlari soni 18 taga yetdi 19 taga yangilandi. 12 avgustgacha. Shuningdek, 60 nafar jangari hamda 42 nafar tinch aholi halok bo‘lgani tasdiqlandi. Yaralangan tinch aholining umumiy soni 400 kishiga yetdi.
2015 yil aprel Qalamun voqeasi

2015-yil aprel oyidagi Qalamun voqeasi 2015-yil 25-aprel kuni ertalab Suriyaning Qalamun mintaqasidagi nishonlarga qilingan bir qator hujumlar edi. Maqsadlar 155-brigada (asosiy Suriya Skad raketa bazasi) va Qalamundagi 65-brigada bazalari edi. Ikki qurol kolonnasi ham nishonga olingan, bir kishi halok bo‘lgan. Muxolifat manbasiga ko'ra, nishonlar Hizbulloh lagerlari va ikki baza ichidagi o'q-dorilar omborlari bo'lgan. Kteife, Yabrud va Qalamun qishlog‘ida bir necha portlash ovozlari eshitildi. Zarbalardan ko‘p o‘tmay, 65-brigada bazasi tepasida tutun ko‘tarilgan.Qarama-qarshi ga ko'ra, hujum Al-Nusra frontining quruqlikdagi hujumi, yoki Isroil havo kuchlarining havo operatsiyasi bilan bog'liq. Avvalgi holatlardan farqli ravishda, Isroil rasmiy i voqeaga Isroil kuchlarining aloqadorligini rad etdi.
 
  

Turkum:2015-yil voqealari
Suriyaning ommaviy qirg'in quroli

Suriya va ommaviy qirg'in qurollari Suriya tomonidan kimyoviy va yadroviy qurollarni o'z ichiga olgan ommaviy qirg'in qurollarini tadqiq qilish, ishlab chiqarish, zaxiralash va ulardan foydalanish bilan bog'liq.2013-yil 14-sentabrda AQSh va Rossiya Suriyadagi kimyoviy qurol zaxiralarini 2014-yil iyuniga qadar yo‘q qilish bo‘yicha kelishuvni e’lon qildi 2013-yil oktabr oyida OPCW-BMT qo‘shma missiyasi Suriyaning e’lon qilingan barcha kimyoviy qurol ishlab chiqarish va aralashtirish uskunalarini yo‘q qildi. Bir necha oy o'tgach, Suriya ritsin kimyoviy qurol dasturini saqlab qolganini ma'lum qildi, Suriya hukumati bu dastur mamlakat sharqidagi Suriya muxolifat kuchlari qo'liga o'tganini da'vo qilmoqda. Keyingi oy Suriya yana 4 ta avval yashiringan kimyoviy qurol ishlab chiqarish joyi borligini oshkor qildi. Isroil razvedkasi Suriya hukumatida bir necha tonna kimyoviy qurol saqlanib qolgan, deb hisoblaydi. Suriya Shimoliy Koreya yordamida yadroviy qurol ishlab chiqarishga intildi, ammo uning plutoniy ishlab chiqarish reaktori 2007 yilda Isroil havo kuchlari tomonidan yo'q qilindi (qarang: "Orchard" operatsiyasi ). Atom energiyasi boʻyicha Xalqaro agentlikdagi (MAGATE) Suriya fayli ochiqligicha qolmoqda, chunki Suriya MAGATEning vayron qilingan obyekt haqidagi savollariga javob bera olmaganligi sababli, MAGATE yadroviy reaktor, shu jumladan reaktorning yadro yoqilgʻisi qayerda ekanligi haqida “juda ehtimol” degan xulosaga keldi. 2015-yil yanvarida Suriya hukumati Al-Qusayrda (Suriya) atom zavodi qurishda gumon qilinayotgani xabar qilingan edi. 1967 yilgi Olti kunlik urush paytida Isroil Golan tepaliklarini va 1978 yilda Janubiy Livanni bosib olgandan so'ng, Suriya hukumati Isroil harbiy qudratini Suriya xavfsizligiga tahdid deb hisobladi. Suriya birinchi marta 1973 yilda Yom Kippur urushini boshlashdan oldin Isroilga qarshi harbiy to'xtatuvchi sifatida Misrdan kimyoviy qurol sotib oldi. Suriya rasmiylari kimyoviy qurolga qodirligini ochiqchasiga e'lon qilmagan bo'lsalar-da, ular nutqlari orqali buni nazarda tutdilar va qo'shimcha ravishda javob choralari haqida ogohlantirdilar. Suriyaning ichki kimyoviy qurol qobiliyati bilvosita Rossiya, Germaniya, Xitoy texnik va logistik yordami bilan ishlab chiqilgan bo'lishi mumkin. Ehtimol, Suriya G'arbiy Yevropa, Xitoy va Shimoliy Koreyadan ikki tomonlama kimyoviy qurol prekursorlari va ishlab chiqarish uskunalarini import qilgandir.

 Yana qarang 

 

Turkum:Ommaviy qirgʻin qurollari
Ahmadjon Madaminov

Ahmadjon Madaminov (1926, Qoʻqon — 2008, Qoʻqon), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1989), Filologiya fanlari nomzodi (1972).

 Faoliyati 
Fargʻona davlat pedagogika institutini tugatgan (1951), tuman va shahar maktablarida oʻzbek tili va adabiyoti oʻqituvchisi boʻlib ishlagan (1951 — 1961), Qoʻqon adabiyot muzeyi (hozirgi Fargʻona viloyat adabiyot muzeyi)da ilmiy xodim, muzey direktori, yetakchi ilmiy xodim (1961 — 1098) lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan. U Haziniyning «Tasadduq, yo Rasululloh» (1992), Mirzo Hoʻqondiyning «Yigirma hikmat» (1992), Midhatning «Orzu» (1995), Muqimiy, Furqat, Zavqiy sheʼrlaridan iborat «Yangi bayoz»ini (1997), Haziniyning «Devon»ini (hammuallif, 1999) va Zavqiyning «Ajab zamona» (hammuallif, 2003) kitoblarini nashrga tayyorlagan.

 

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimlari
Ziyodiylar

Ziyodiylar (818—1018) – Abbosiylar hukmronligini tan olgan Yamandagi sulola. Sulola asoschisi Muhammad ibn Ziyod (818—859).
 Davlat tashkil topishi 
Sulola asoschisi Muhammad ibn Ziyod Yazid ibn Abu Sufyon ibn Harb ibn Umayya (Muoviya I ning ukasi) avlodi boʻlgan. Ziyodiylar Tihoma, Xadramavtdan sharqdagi yerlarda va Yamanning togʻli mintaqalarida hukmronlik qilishgan. Ziyodiylar amirligining poytaxti Zabid shahri boʻlgan. Davlat tanazzulga uchragan paytda, Sano va Janadda Ya’furiylar davlati tashkil topdi.
 Davlat tanazzuli 
Yamanning shimoliy sohilboʻyi hududlarini poytaxt Assar bilan birga ishgʻol qildi, qarmat Ali ibn Fazl 904-yili Zabid shahrini talon-toroj qiladi. 989-yil Yaʼfuriylar hujum qilib, Zabidni yoqib yubordilar. Biroq mamluk al-Husayn ibn Salama davlatni saqlab qoldi. Sulola hukmronligining soʻngida habash gʻulomlar katta taʼsirga ega boʻlgan. 1018-yili Ziyodiylar davlatining shimoliy qismini boshqarayotgan gʻulomlardan chiqqan vazirlar, jumladan, ularning rahbari Najoh oʻzini taxt daʼvogari deb eʼlon qildi va Najohiylar sulolasiga asos soldiVohidov Sh., Qodirov A. Sharqning mashhur sulolari. Toshkent: Akademnashr, 2013 112-113-betlar.
 Hukmdorlar roʻyxati 
+ Ziyodiylar sulolasi hukmdorlari № Hukmdorlar Hukmronlik yillari 1 Muhammad ibn Ziyod 818—859 2 Ibrohim ibn Muhammad 859—896 3 Ziyod ibn Ibrohim 896—902 4 Ibn Ziyod 902—911 5 Ishoq ibn Ibrohim 911—981 6 Abdulloh (yoki Ziyod) ibn Ishoq 981—1012 7 Ibrohim (yoki Abdulloh) ibn Abdulloh 1012—1018

 

Turkum:Sunniy sulolalar
Manjur (asbob)

thumb|333x333px| Manjur, Bait Al Baranda muzeyi, Maskat ( Ummon )
Manjur Sharqiy Arabistonda qoʻllaniladigan, lekin kelib chiqishi Sharqiy Afrikadan boʻlgan musiqa asbobi hisoblanadi . U matoga yopishtirilgan echki tuyog'idan yasaladi. Ushbu cholg'u asbobini belga bog'lab o'ynaladi. Shundan so‘ng esa ijrochi tuyoqlar bir-biri bilan to‘qnashgan holatda, xirillagan tovush hosil qilish uchun sonlarini silkitadi.

Fann at-tanbura va zar spektakllarida ishlatiladi keng foydalaniladi.

 Yana qarang 

 Kahliji

Turkum:Arab musiqa asboblari
Turkum:Sharqiy Afrika musiqa asbobi
Amerika inqilobiy urushidagi diplomatiya

Inqilobiy urushdan oldin Londonda mustamlakadan tashqari munosabatlar olib borilgan. Koloniyalar u yerga agentlarini yubordilar. Mustamlakalar bir nechta mustamlakalararo konferentsiyalar oʻtkazdilar va nihoyat Kontinental Kongress bilan yakunlandi. Mustamlakalarda Yevropa tinch aholi punktlari, hind qabilalari bilan turar-joylar va mustamlakalararo (koloniyalar oʻrtasidagi) kelishuvlar boʻyicha tuzilgan. 1772 yildan boshlab bir nechta koloniyalar yozishmalar qoʻmitalari tuzdilar. Parlament 1773-yilda Choy toʻgʻrisidagi qonunni va Boston choy partiyasidan keyin 1774 yilda Massachusets shtatidagi Boston port qonunini (yoki chidab boʻlmas harakatlar) qabul qildi. Kontinental Kongress yozishmalar qoʻmitasini tuzdi, u 1789 yilda Tashqi ishlar boʻlimiga aylandi. Lord Nord 1775 yil 20 fevralda qabul qilingan rezolyutsiya loyihasini tayyorlash uchun yarashtiruvchining oʻziga xos boʻlmagan rolini oldi. Bu Amerika inqilobiy urushi boshlanishidan oldin oʻn uchta koloniya bilan tinch yoʻl bilan kelishuvga erishishga urinish edi; u umumiy mudofaaga hissa qoʻshgan va fuqarolik hukumatini qoʻllab-quvvatlagan va adolatni amalga oshirishni taʼminlagan har qanday koloniya (yaʼni tojga qarshi har qanday qoʻzgʻolonga qarshi) savdoni tartibga solish uchun zarur boʻlganlardan tashqari soliq yoki yigʻimlarni toʻlashdan ozod qilinishini eʼlon qildi; u alohida koloniyalarga murojaat qilib yuborildi va kontinental kongressni ataylab eʼtiborsiz qoldirdi.
Sharif Yusupov

Sharif Yusupov — (1928, Toshkent — 2010, Toshkent), adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1990), professor.

 Faoliyati 
Toshkent davlat universitetini tugatgan (1951), bir necha yillar mobaynida matbuot nashrlarida, soʻngra qirq yildan ziyod Toshkent Davlat Universiteti (Oʻzbekiston Milliy universiteti) oʻzbek filologiyasi fakultetida dars bergan. Uning „Furqat yoʻllarida“ (1984), „Xudoyorxon va Furqat“ (1994), „Xufiya qatlamlar“ (1998), „Sanʼat va hayrat“ (2000), „Tarix va adab boʻstoni“ (2003), „Tarix ummoni sirlari“ (2008) kabi kitoblari chop etilgan. R.Tagor, M.Gorkiy, Y.Fuchik, A.Chaykovskiy, M.Rusuliy asarlaridan namunalarni oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

 Mukofotlari 
„Shuhrat“ medali (1994), „El-yurt hurmati ordeni“ (1999) bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Kishilar
Jumhuriyat ko'chasi (Bursa)

Jumhuriyat ko'chasi
Jumhuriyat ko'chasi Bursa shahar markazidagi G'alaba maydonidan boshlanib , Gökdere bulvarida tugaydigan ko'chadir.Bursaning tarixiy mehmonxonalari va bozorlari o'rtasida joylashgan. 1906-yilda “ Hamidiye ” nomi bilan foydalanishga topshirilgan koʻcha 2004-yilda transport vositalari harakati uchun yopilgan.Ko'cha bo'ylab yo'l 2011-yilda qurilgan va " nostaljik tramvay liniyasi " deb nomlangan tramvay sharqiy-g'arbiy yo'nalishda harakatlangan.Avtotransportga yopilganidan keyin tijorat vazifasidan ko'ra ijtimoiy vazifasi bilan oldinga chiqqan Jumhuriyat ko'chasi, parda va bezak sohasida hamon Bursaning muhim ko'chalaridan biri hisoblanadi. Koʻchada 270 ta doʻkon mavjud boʻlib, ularda asosan shisha idishlar, gilamlar va pardalar sotiladi.
Tarixi
Ko'cha Mahmut Reshid Posho II hukmdorlik davrida qurilgan. Abdulhamit sharafiga "Hamidiye ko'chasi" deb nomlangan.Bu yerda Tahil Xan va Payshanba hammomi kabi inshootlar joylashgan ko'cha.Ko'cha Konstitutsiyaviy monarxiya e'lon qilingandan so'ng, "Meshrutiyat Caddesi"nomi bilan ataldi, 1926-yilda esa"Cumhuriyet Caddesi" nomini oldi.2004-yildan keyin Bursa bozorlari uchun qilingan yangi rejalarga ko'ra, tramvay liniyasi va transport vositalari harakati uchun yopildi va faqat piyodalar foydalanadigan ko'chaga aylantirildi.Restavratsiya va rekonstruksiya ishlari doirasida ko‘chadagi binolarning old qismidagi konditsionerlar va reklama belgilarini olib tashlash, issiqlikdan himoyalangan derazalar va duradgorlik buyumlarini almashtirish kabi turli tadbirlar amalga oshirildi.Ko'chada odamlarni tashishni davom ettirish uchun 2011-yilda qurilgan tramvay liniyasi keyin Davutkadi mahallasigacha uzaytirildi.2,4 km uzunlikdagi tramvay liniyasi 5 ta bekatdan iborat.Tramvayni energiya bilan ta'minlash uchun qurilgan tirgak ustunlari yorug'lik maqsadlarida ham qoʻllanadi.Katenar ustunlari rasm va fotografiya ko'rgazmalari uchun ham mos qilinganligi sababli, ko'cha qaysidir ma'noda san'at galereyasi vazifasini bajarishi mumkin.

 

Turkum:Bursa viloyati
Dariyzabon xalq ogʼzaki ijodi

Dariyzabon folkyori janrlari 
 Dariyzabon folkyori mazmunan rang-barang va janr sifatidan xilma-xildir.
 Xalq orasida folkyorning ajoyib namunalari turli xil epik dostonlar, ertaklar, rivoyatlar, qissa, hikoyalar, latiflar, qoʼshiqlar va boshqalar saqlanib qolgan.
 Dariyzabon folkyorining oʼziga xos jihati 
 Dariyzabon xalq ogʼzaki ijodining oʼziga xos jihati shundaki, ham urf-odat, marosim qoʼshiqlari, ham urf-odat va marosimga bogʼliq boʼmagan sheʼrlari, dostonlari, maqol, matal, ruboyilar va gʼazallar mavjud.
 Nasriy 
 Dariyzabon xalq folkyorida nasriy asar ga doston, ertak, latifa, qissa va boshqa masr yoʼlida yozilagan asarlar kiradi. Bu folkyor yillar mobaynida asrdan-asirga oʼtib kelgan va bunda afgʼon xalqining kelajakka boʼgan ishonchi, orzu-umidlari aks etgan.
 Dostonlar 
 Dariy tilida dostonlar ikki turga boʼlinadi:
1. "Qahramonlik" dostonlari ya'ni " Rustame doston", " Goʼrogʼli", " Alpomish" va boshqalar.
2. "Ijtimoiy-maishiy" ya'ni " Samoke ayyor", " Doʼxtare Oypari" va boshqalar.
 Ammo bu ikki turga boʼlishi shartli ravishda. Chunki ba'zi dostonlarda voqealar rivoji ham qahramonlik, ham ijtimoiy -maiyshiy yoʼsinda ketishim mumkin. 
 Dariy tilidagi dostonlar koʼp xalqlar dostonlari singari nasr va nazmada yozilgan boʼladi.
Vanadokya

Vanadokya 
Vanadokya, Boshqal'a shahridan 33 km uzoqlikda,Yovuzlar qishlog'i chegaralarida joylashgan.Shakllanish jihatidan Kapadokiya mintaqasidagi peri bajalar(qoyalar) bilan bir xil, hech qanday farq ko'rsatmaydi. Peri bajalar vulqondan hosil boʻlgan Yigit tog'idan chiqqan minerallarning suv va shamollar tomonidan eroziya natijasida hosil boʻlgan.Mahalliy xalq tomonidan “Vanadokya” deb atalgan, har yili, ayniqsa yoz mavsumida koʻplab mahalliy va xorijiy sayyohlarni qabul qiladigan peribacalari, yogʻingarchilik taʼsirida paydo boʻlgan koʻp metr uzunlikdagi tunel va gʻorlar bilan ham diqqatni tortadi.Mintaqada yashirin tunel orqali borish mumkin boʻlgan qal'a ham mavjud.Bu joy yashirin jannatga o'xshaydi.Kapadokiyadagi peri bajalariga hasad qiladigan va Ihlara vodiysini sevib qoladigan jannat. Van gubernatorligi vodiyga Kapadokiyaning sharqiy egizaki Van'adokya deb nom berdi. Tarix hidi boʻlgan bu tabiiy go'zallikda armanlar yashagan. Shu sababli, Van'adokyada har biri bir-biridan farq qiladigan turli o'lchamdagi cherkovlar mavjud.H.z Isoning havoriylaridan biri boʻlgan Bartalmayning mozori topilgan 1700-yillik Bartalmay cherkovi ham vanadokyada joylashgan. 
 Vanadokya peri bajalari 
17 mingga yaqin peri bajalarini o'z ichiga oladi.20 kilometr maydonga tarqalgan peri bajalaridan tashqari 35 ta g'or va 12 ta o'yilgan uylar mavjud.Viloyatga kelganlar bemalol sayohat qilishlari uchun qishloq yo‘li to‘liq asfaltlangan bo‘lsa, turar joy va dam olish uchun hech qanday sharoit yo‘qligi eng katta kamchilikdir.Vanadokya peri bajalari, g'orlar va o'yilgan uylarni bir kunda ziyorat qilishning iloji yo'q.Vanadokya peri bajalari mintaqa yaqinida uylari boʻlganlar uchun xavf tug'diradi. Ayniqsa, qor erib, yomg'ir yog'sa, toshlar joyidan siljishi mumkin. Ushbu harakatlar natijasida ba'zi toshlar dumalab uylarga tegishi mumkin.
Lutfulla Zohidov

Lutfulla Zohidov — (1930, Qoʻqon — 2015, Qoʻqon) adabiyotshunos, Filologiya Fanlari nomzodi (1970), dotsent.

 Faoliyati 
Qoʻqon davlat pedagogika institutini tugatgan (19599). Shu institutda adabiyot kabineti mudiri, oʻzbek adabiyoti kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi, dotsent, kafedra mudiri, oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha prorektor vazifalarida ishlagan (1948-yildan). Uning „Alisher Navoiy ijodida muammo janri“ (1986), „Maʼnaviy qadriyatlar“ (hammualliflikda, 1991), „Qoʻqon Davlat Pedagogika instituti tarixi“ kabi kitoblari chop etilgan.

 Mukofotlari 
«Shuhrat» medali (1993) va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Faxriy Yorligʻi bilan taqdirlangan.
Arab ohang tizimi

Hozirgi zamonaviy arab ohanglari tizimi yoki musiqiy sozlash tizimi oktavaning nazariy jihatdan yigirma to'rtta bo'linmaga teng bo'lingan yoki 24 tonli teng temperamentga bo'linishiga asoslanib olinadi. Bunda har bir nota orasidagi masofa chorak ton 50 tsent etib belgilangan. Har bir ohang oktava teng qiymatiga ega tizimlardan farqli o'laroq, turli xildagi takrorlanmas o'z nomlariga ega hisoblanadi. Eng past ohang yakah deb nomlanib,qo'shiqchining diapazonidagi eng past ohang bilan belgilanadi. Keyingi yuqori oktava nawa deb nomlanadi. Bu yigirma to'rtta ohang tizimi ichidan muqobil yettitasi shkala ishlab chiqarish uchun tanlab olinadi va bunda chorak ohang oralig'i umuman ishlatilmaydi. Uch chorak ohang yoki neytral soniya xarakterli interval sifatida qabul qilinadi. 

Taqqoslash uchun, Yevropada bir xil temperli shkalada oktava o'n ikkita teng bo'linmaga bo'linadi. Bu esa arab tizimining yarmiga teng. Shunday qilib, tizim chorak kvartira uchun qirqilgan yassi, yarim tonli kvartira uchun yassi, qirrali yassi va uch chorak ohangli yassi, o'tkir bilan tekis chiziq yordamida Yevropa musiqiy notalarida yoziladi. Chorak o'tkir uchun bitta vertikal chiziq, yarim qadam o'tkir uchun o'tkir va uch chorak o'tkir uchun yarim o'tkir va o'tkir. O'rta C dan pastdagi Gda yakh bilan boshlanadigan ikki oktava diapazoni ishlatiladi. 

Amalda, bitta ijro uchun yigirma to'rt tonnadan kamroq foydalaniladi. Yigirma to'rtta ohangning barchasi an'anaviy musiqaning ohang qatorlarida ko'p uchraydigan va ko'pincha ohang qatorlarida boshlanadigan va kamroq ahamiyatli yoki kam uchraydigan ohanglar tarqalgan muhim ohanglar ierarxiyasiga - ustunlarga ajratilgan individual ohanglardir. 

Asarda qoʻllaniladigan oʻziga xos notalar kamdan-kam hollarda birinchi ohang boʻlgan xarakterli ohanglar nomi bilan atalgan yetmishdan ortiq tur yoki maqom qatorlaridan birining bir qismi boʻladi. Ma'lumot uchun, yevropa taʼsiridagi musiqa nazariyasidan farqli ravishda, tonik birinchi boʻlib sanab o'tiladi. Qatorlar geptatonik bo'lib, kuchaytirilgan, katta, neytral va kichik soniyalardan tuziladi. Har bir satrning ohanglari chastotasi nisbati uchun juda ko'p xilma-xillik, lekin bunga qaramay, shunga o'xshash nisbatlar taklif qilingan va ishlash amaliyoti 1996 yildan boshlab elektron o'lchovlar yordamida tekshirilmagan. 

Hozirgi ohang tizimi Forobiy tomonidan (milodiy 950-yilda vafot etgan) 25 tonnalik teng boʻlmagan shkaladan foydalangan va birinchi boʻlib Mixail Mishaqa (1800–1888) asarlarida tilga olingan. U 24 ohang teng templi bo'linishni tanishtirib o'tgan. Ba'zi qat'iy an'anachilar va musiqachilar 24 ohangli bo'linishni tijorat sifatida rad etib, 17 ohangli to'plamdan keng foydalanadilar. 

 Yana qarang 

 Jins
 Arabcha maqom

 Manbaalar 

Turkum:Arab musiqasi
Turkum:Arab ohang tizimi
1627-yildagi Gargano zilzilasi

1627-yilgi Gargano zilzilasi. 1627-yil 30-iyul kuni yarim tunda Italiyaning janubidagi Gargano va Tavolierning bir qismida zilzila sodir boʻldi. Bu juda katta zilzila edi katta sunamiga sabab edi va butun joyga zarar yetdi. Bu Gargano mintaqasida qayd etilgan eng yirik seysmik hodisadir. Bu butun hudud boʻylab jiddiy zarar koʻrdi va taxminan 5000 kishini oʻlimiga olib keldi. To‘rtta zilzila qayd etilgan. Eng katta zarar San Severo va Lesina oʻrtasida qayd etilgan.

Baʼzi da 1626-yildadagi Nepalda soʻdir boʻlgan yirik zilzila koʻrsatirilgan, ammo boshqalar bu 1627-yilgi voqea haqida notoʻgʻri xabarlar ekanligini taʼkidlaydilar.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Zilzilalar
Turkum:Italiya geografiyasi
Sodir Erkinov

Sodir Erkinov — (1930, Rishton tumani, Fargʻona — 2009) adabiyotshunos, Filologiya fanlari doktori (1977), professor.

 Faoliyati 
Fargʻona davlat pedagogika universitetini tugatgan (1952). Moskva davlat universitetida aspirant (1953—1956), Qoʻqon davlat pedagogika institutida katta oʻqituvchi (1958—1962), Qoʻqon adabiyot muzeyining mudiri, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti boʻlimi katta ilmiy xodimi (1962), tekstologiya boʻlimi mudiri (1976).

Uning „Lutfiy“ (1965), "Navoiy „Farhod va Shirin“i va uning qiyosiy tahlili" (1971) monografiyalari nashr etilgan.

„Asrlar osha mushoira“, „Sharq adabiyotida Farhod qissasi“, „Nizomiy Ganjaviy“ kabi kitoblar muallifi.

 Mukofotlari 
Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat Mukofoti laureati (1992).