Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Kosamba

Kosamba — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi Mangrol Taluka shahrida joylashgan shahar va munisipalitetdir. Kosamba Surat Metropolitan viloyatiga kiradi. Kosamba-1 Tarsadi Nagarpalika va Kosamba-2 Gram Panchayatning egizak shaharlaridan iborat. Ushbu ikki munitsipalitetdan Tarasadi Kosambadan kattaroqdir. Ular mustaqil fuqarolik organlariga ega boʻlsalar ham, ikkalasi ham odatda Kosamba nomi bilan tanilgan.

 Geografiyasi 
Kosamba quyidagi koordinatada joylashganFalling Rain Genomics, Inc — Kosamba: . U oʻrtacha 30 metr balandlikdka ega

 Transport 
Kosamba NH-48 va GJ SH 166 bilan yaxshi bogʻlangan hamda Mumbay va Ahmadobodga ulangan temir yoʻl stansiyasiga ega.

 Temir yoʻl 
Kosamba birlashmasi — Lok Shakti tezkor yoʻli va Saurashtra Janata tezkor yoʻli kabi mahalliy va tezkor poyezdlar toʻxtaydigan asosiy chorraha hisoblanadi. Atrofdagi qishloqlarning aksariyati temir yoʻl uchun Kosamba tutashuviga kelishlariga toʻgʻri keladi.

 Taʼlim 
Shri VS Patel oʻrta maktabi, MM Karodiya maktabi va boshqalarni oʻz ichiga olgan hamda shahar va atrofdagi qishloqlar oʻquvchilariga taʼlim beradigan bir nechta davlat maktablari faoliyat yuritadi. 2016-yildan 2017-yilgacha Shree VS Patel Highschool ham Fan kollejini ochdi va kelgusi yildan boshlab ular Kosamba (Tarsadi) shahrida ham Savdo kollejini ochishni rejalashtirmoqda. AY Dadabhai Texnik Instituti oʻz-oʻzini moliyalashtirgan institut boʻlib, turli sohalarda Diplom muhandisligi kurslarida oʻqishga taklif qiladi. Kosamba yaqinida 100 gektarlik kampusga ega PP Savani universiteti ochilgan.

ABPS (Aditya Birla davlat maktabi) 5 km uzoqlikda, yaqin atrofdagi Xarach deb nomlanuvchi qishloqda joylashgan. Bu Birla transmilliy kompaniyasi qoshidagi xususiy maktab hisoblanadi. Dastlab bu maktab faqat Birla uy-joy koloniyasida yashovchi bolalar uchun ochilgan, ammo tez orada Kosamba shahridan talabalar oqib kela boshladi.

Bugungi kunda talabalarning 70% dan ortigʻi Kosamba shahridan boʻlib, Hindiston boʻylab tarqalgan toʻqqizta ABPS maktablari orasida azkur maktab nomini mashhur qildi. A. E. Davudji ingliz oʻrta maktabi va E. E Davudji ingliz oʻrta maktabi kabi ingliz oʻrta maktablari ham mavjud.
 Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati
 

Turkum:Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Turkum:Surat shahar atrofidagi hududlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Limbayat

Limbayat — Surat shahridagi zonali shaharcha va Suratdagi qashshoq shaharchalar markazidan biri hisoblanadi. Godadara va Parvat munitsipalitetlari hamda Dindoli, Kharavas shahar panchayatlarining birlashishi natijasida Limbayat hududi va aholisi soni ortib borgan. Hudud, shuningdek, migrantlarning koʻpayishi tufayli tasodifiy rivojlanganligi bilan ham mashhur.

 

Turkum:Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Turkum:Surat shahar atrofidagi hududlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Limla

Limla — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi aholini roʻyxatga olish shaharchasi hisoblanadi.

 
2011-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Limla aholisi 6622 nafar boʻlgan. Aholining 56% erkaklar va 44% ayollar. Limla oʻrtacha savodxonlik darajasi 75% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 79% va ayollar savodxonligi 70% ga teng. Limlada aholining 11% 6 yoshgacha boʻlgan bolalardir.

 

Turkum:Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Turkum:Surat shahar atrofidagi hududlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdulloh ibn Abu Rabi’a

Abdulloh ibn Abu Rabi’a ( – Abu Abdurrahmon (Abu Shihob) Abdulloh ibn Abu Rabi’a ibn al-Mugʻiyra al-Qurashiy al-Maxzumiy) – sahoba.

 Hayoti 
Mashhur arab shoiri Umar ibn Abu Rabi’a va Laylo bint Utorid ibn Hojiblarning oʻgʻli Abdulloh ibn Abu Rabi’a johiliyat davrida ziravorlar sotish bilan shugʻullangan qurayshlik boy savdogarlardan edi. Xolid ibn Valid va Abu Jahl ibn Hishomlarning amakivachchasi boʻlgan. Oʻgʻli – al-Qiboʻ nomi bilan tanilgan al-Horis ibn Abdulloh ibn Abu Rabi’a sahoba, baʼzi ga koʻra esa, tobeʼinlardan boʻlgan.

Abdulloh ibn Abu Rabi’a Islomga kirmasidan avval elchilar hay’ati aʼzolaridan boʻlgan. Abu Robiyaʼ Johiliya zamonida Qurayshning ashroflaridan uni „ikki nayzali“ deb chaqirganlar. Musulmon muhojirlarni qaytarib olish maqsadida Quraysh qabilasi tomonidan Habashistonga yuborilgan elchilar orasida, shuningdek, Badr jangida asirga olingan Maxzum qabilasi vakillarining fidyalarini toʻlash uchun Madinaga kelgan elchilar orasida ham boʻlgan. Uhud jangida yuz kishilik mushrik kamonchilarga boshchilik qilgan. Makka fathi asnosida Alining singlisi Ummu Honi’ himoyasiga kirib, jonini saqlab qolgan.

Abdulloh ibn Abu Rabi’a Makka fathi kuni musulmon boʻlgan. Paygʻambar Hunayn gʻazotiga ketayotganlarida undan 30000 (yoki 40000) dirham qarz olganlar. Hunayndan qaytayotganlarida qarzlarini toʻlab, Abdulloh ibn Abu Rabi’a va oilasi haqqiga duo qilganlar. Uning johiliyatdagi Bahiyr (yoki Bujayro) ismini Abdulloh deb oʻzgartirganlar. Abdulloh ibn Abu Rabi’a keyinroq Yamanning Janad viloyatiga voliy etib tayinlangan. Umar Sanʼoni ham uning bosh­qaruviga topshirgan.

 Vafoti 
Usmon davrida ham voliylik qilgan Abdulloh ibn Abu Rabi’a xalifaga tatbiq qilinayotgan qamalni bekor qilish maqsadida yoʻlga chiqib, Makkaga yaqinroq bir joyga kelganda tuyadan yiqilib, vafot etgan.

 

 Al-Voqidiy. Al-Magʻāzӣ. – London: 1965-66. I, 89, 130, 140, 199, 220; II, 863;
 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1968. V, 444;
 Ibn al-­Asir. Usd al-gʻāba. – Qohira: 1390-93. III, 232-233;
 Ibn Hajar. Al-Isāba. – Qohira: 1328. II, 305;
 Ign. Kratschkowsky. „Ömer“. İA. IX, 461-462.

 

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:656-yilda vafot etganlar
Turkum:Makkada vafot etganlar
Turkum:Sahobalar
Turkum:Tobeinlar
Osiyo grippi

Osiyo grippi 1957-1958 yillarda 1 milliondan ortiq odamning hayotiga zomin boʻlgan ommaviy gripp pandemiyasi hisoblanadi. Mazkur grippni yuqtirgan bemorlar bir necha kun ichida ushbu kasallikdan vafot etgan.

Belgilari: yoʻtal, isitma, bosh ogʻrigʻi va mushak ogʻrigʻi. Asorat sifatida yuzaga keladigan pnevmoniya inson oʻlimiga olib keladi.

 

Turkum:Kasalliklar
Hamidulla Karomatov

Hamidulla Saʼdullayevich Karomatov (14-sentyabr, 1953-yil, Buxoro) — oʻzbek diplomati, filolgiya fanlar doktori, professor. 2008-2011-yillarda O‘zbekistonning Yaponiyadagi elchisi. 2008-2009-yillarda O‘zbekiston tashqi ishlar vazirining birinchi o‘rinbosari bo‘lganBiografiyasi.

 Biografiyasi 
1953-yil 14-sentyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1976-yilda Toshkent davlat universitetining sharq mamlakatlari tarixi fakultetini tamomlagan. Filologiya fanlari doktori ilmiy darajasiga ega. Ingliz, arab va fors tillarini biladi.

1976-1978 — Liviyada arab tili tarjimoni.

1978-1979 — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sanʼat tarixi instituti ilmiy xodimi.

1979-1983 — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq instituti ilmiy xodimi.

1983-1985 — Iroqdagi arab tili tarjimoni.

1985-1988 — V.P. Chkalov Nomidagi Toshkent Aviatsiya Ishlab Chiqarish Birlashmasi muhandisi.

1988-1995 — Toshkent davlat universitetida turli lavozimlarda.

1995-1998 — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonining masʼul xodimi.

1998-1998 — Toshkent shahar hokimining jamoat va diniy tashkilotlar masalalari boʻyicha oʻrinbosari

1998-2003 — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari.

1999-2003 — Toshkent islom universiteti rektori.

2003-2005 — O‘zbekiston Respublikasining Fransiyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

2005-2008 — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori.

2008-2009 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining birinchi o‘rinbosari.

2009-2011 — O‘zbekiston Respublikasining Yaponiyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

 Oilasi 
Otasi Saʼdulla Karomatov — jurnalist, yozuvchi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi. 

 

Turkum:Oʻzbekistonning Fransiyadagi elchilari
Turkum:Oʻzbekistonning Yaponiyadagi elchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Abdulloh ibn Abu Talha

Abdulloh ibn Abu Talha ( – Abu Yahyo Abdulloh ibn Abu Talha ibn Sahl al-Ansoriy al-Xazrajiy) – tobeʼin.

 Hayoti 
Ona qornidaligidayoq Muhammad paygʻambarning duosiga sazovor boʻlgan. Otasi Abu Talhaning ismi Zayd. Onasi madinalik ayollar orasida dindorligi, aqlliligi va jasurligi bilan mashhur boʻlgan Ummu Sulaym bint Milhondir. Ummu Sulaym Hunayn gʻazotida paygʻambarning yaqinida turib himoya qilgan. Madinaga qaytgandan keyin esa, Abdullohni dunyoga keltirgan. Yangi tugʻilgan chaqaloqni birinchi eri Molikdan koʻrgan oʻgʻli Anas orqali Muhammad huzuriga yuborgan. Undan chaqaloqqa birinchi luqmani berishi (tahnik) va unga ism qoʻyish­ini iltimos qilgan. Paygʻambar oʻzi chaynagan luqmani chaqaloq tanglayiga surtib, yuzini silagan va unga Abdulloh, deb ism qoʻygan.

Abdulloh ibn Abu Talha oʻn nafar oʻgʻil farzand koʻrgan, ularning hammasi Qur’onni toʻliq yod olgan. Abdulloh ibn Abu Talha otasi va oʻgay akasi Anas ibn Molikdan hadis rivoyat qilgan. Undan oʻgʻillari Ishoq va Abdulloh, nabirasi Yahyo ibn Ishoqlar hadis rivoyat qilganlar. Abdulloh ibn Abu Talhaning oʻgʻillari ichida eng ilmlisi va mashhuri Ishoq boʻlgan. U molikiy mazhabi asoschisi Imom Molikning shayxi boʻlgan.

 Vafoti 
Abdulloh ibn Abu Talha Siffiyn jangida Ali tomonidan joy olgan. da Eron fathlari asnosida shahid boʻlgani yoki Madinada vafot etgani haqida ikki xil rivoyat bor.

 

 Al-Voqidiy. Al-Magʻāzӣ. – Bayrut: „Olam al-kutub“. III, 902;
 Ibn Hishom. As-Sӣra. – Qohira: 1955. IV, 88-89;
 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1968. V, 74-76;
 Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. – Haydarobod: 1941-60. V, 94;
 At-Tabariy. Tarӣx. – Bayrut: „Dor Suvaydon“. III, 76.

 

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:703-yilda vafot etganlar
Turkum:Tobeinlar
Turkum:Madinada vafot etganlar
Abbos as-Sagʻoniy

Abul Fazl Abbos ibn Jaʼfar as-Sagʻoniy – samarqandlik hadis aytgan shayxlardan. Sagʻoniy ulamolardan, boshqa ulamolar Sagʻoniydan rivoyat qilishgan. 907-yilda (hijriy 295-yil) vafot etgan* Z. Munavvarov va boshqalar „Renessans olimlari qomusi“. Toshkent, 2021-yil.
Reanimatsiya robototexnikasi

Reanimatsiya robototexnikasi — jarohatlanganlar yoki ofat qurbonlarini qutqarish uchun tabiiy ofat tibbiyoti va reanimatsiyada foydalanish uchun robotli evakuatsiya majmuasining tarkibiy qismlari. Robototexnika texnologiyalari orqali nafaqat qon ketishini toʻxtatibgina qolmay, sogʻligʻini doimiy ravishda kuzatib borish, yoriqlar, shuningdek, maxsus gaz aralashmasi yordamida odamni sunʼiy nafas oldirish holatiga kiritish kabi muhim vazifalarni bajaradi.

 

Turkum:Reanimatsiya
Abbos az-Zanjoniy

Abbos ibn Ali Muhammad al-Hasan Obodiy (1878-1932) shuningdek, at-Torimiy va az-Zanjoniy nomlari bilan mashhur, faqih va usulchi olim. 1878-yilda (hijriy 1295) tugʻilib, 1932-yilda (hijriy 1351) vafot etgan* Z. Munavvarov va boshqalar „Renessans olimlari qomusi“. Toshkent, 2021-yil.

 Asarlari
Yoshlar innovatsion markazi

Yoshlar innovatsion markazi — Oʻzbekiston Respublikasi raqamli innovatsion texnologiyalar, veb-platformalar, dasturiy mahsulotlar va axborot tizimlarini joriy qilish, strategik tahlil va sohani yanada rivojlantirish markazi.

Yoshlar innovatsion markazi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 17-oktyabrdagi „O‘zbekiston Respublikasining Innovatsion rivojlanish vazirligi huzurida Yoshlar innovatsiya markazini tashkil etish to‘g‘risida“gi № 832-sonli Qarorihttps://lex.uz/ru/docs/-4007833 asosida tashkil etilgan.
Renessans olimlari qomusi

thumb|Renessans olimlari qomusini CC BY 4.0 erkin litzensiyasi bilan tarqatish borasida Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi Vikimedia Jamgʻarmasiga yozgan maktub
Renessans olimlari qomusi — Oʻzbekiston Respublikasida chiqarilgan 1 jildli diniy shaxslar haqidagi ensiklopediya. Kitob o‘zbek, ingliz va arab tillarida tayyorlangan. Unda Oʻrta Osiyodan chiqqan yoki faoliyati Oʻzbekiston tarixi bilan bog‘liq bo‘lgan uch mingdan ortiq olimlar haqidagi qisqacha bio-bibliografik maʼlumotlar mavjud. Shaxslar xalqaro ko‘lamda eʼtirof etilgan arab, fors, turkiy va boshqa tillardagi dan tanlab olingan. Ilmiy jamoatchilik hamda Markaziy Osiyo tarixi, madaniyati va ilm-faniga qiziquvchilar uchun mo‘ljallangan. 

Kitob „Islomning Markaziy Osiyoga yoyilishi: Movarounnahrda diniy-maʼnaviy va ilmiy-madaniy markazlarning shakllanishi va rivojlanishi“ granti doirasida nashr etilgan. O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi Ilmiy Kengashi tomonidan nashrga tavsiya qilingan.

 

Turkum:Ensiklopediyalar
Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi

Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi  — ilm-fan sohalaridagi innovatsion gʻoya va ishlanmalarni davlat va jamiyat hayotining har bir jabhasiga izchil tatbiq etish, zamonaviy yuqori malakali mutaxassislarning tayyorlanishi jarayonlariga munosib hissa qoʻshishni oʻz oldiga maqsad qilib olgan nashriyot.

Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi davlat unitar korxonasi Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligining 2018-yil 17-fevraldagi 54-sonli buyrugʻiga muvofiq tashkil etilgan boʻlib, vazirlik muassisligida tashkil etilgan va vazirlikning tarkibiy tuzilmasi hisoblanadi. Uning asosiy funksional vazifasiga professional darajada turli xil noshirlik va matbaa ishlarini amalga oshirish kiradi. Jumladan, nashriyot oʻz faoliyati davomida yangi „Ilm-fan va innovatsion rivojlanish“ ilmiy jurnali hamda oldindan faoliyat yuritib kelayotgan „XXI asr texnologiyalari“ bolalar va oʻsmirlarning ilmiy-texnikaviy, maʼnaviy-maʼrifiy, ommabop nashrinihttps://lex.uz/uz/docs/-1625087/, shuningdek, ilmiy monografiyalar, bukletlar, avtoreferatlar, oʻquv qoʻllanmalar va hokazo chop etadi.

 

Turkum:Oʻzbekistondagi nashriyotlar
Aydar (Almati viloyati)

Aydar  — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumaniga qarashli qishloq. Karashengel qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Qishloq Bije daryosi yaqinida joylashgan. KATO kodi — 195043200.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 119 kishini (63 erkak va 56 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 138 kishi (73 erkak va 65 ayol) yashagan.
 

Turkum:Qozog'iston aholi punktlari
Turkum:Qaratal tumani aholi punktlari
Aytu

Aytu  — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumanidagi qishloq. Aytu qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195049200.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 438 kishini (219 erkak va 219 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 296 kishi (141 erkak va 155 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Turkum:Qaratal tumani aholi punktlari
Bioterrorizm

Bioterrorizm - bu biologik agentlarni qasddan chiqarish yoki tarqatish bilan bogʻliq terrorizm. Bu agentlar bakteriyalar, viruslar, hasharotlar, zamburug'lar va yoki toksinlarni oʻz ichiga oladi va biologik urushdagi kabi tabiiy yoki inson tomonidan oʻzgartirilgan shaklda boʻlishi mumkin.

Bioterrorizm — odamlar, hayvonlar yoki oʻsimliklarda kasallik yoki oʻlimga olib keladigan viruslar, bakteriyalar, toksinlar yoki boshqa zararli moddalarni ataylab chiqarishdir. Ushbu agentlar odatda tabiatda topiladi, ammo mutatsiyaga uchragan yoki kasallikni keltirib chiqarish qobiliyatini oshirish, ularni hozirgi dori vositalariga chidamli qilish yoki atrof-muhitga tarqalish qobiliyatini oshirish uchun oʻzgartirilishi mumkin. Biologik vositalar havo, suv yoki oziq-ovqat orqali tarqalishi mumkin. Biologik vositalar terrorchilar uchun jozibador, chunki ularni aniqlash juda qiyin va bir necha soatdan bir necha kungacha kasallik keltirib chiqarmaydi. Baʼzi bioterrorizm agentlari, masalan, chechak virusi, odamdan odamga yuqishi mumkin, baʼzilari, kuydirgi kabi, yuqmaydi. Bioterrorizmda biologik agentlarni olish nisbatan oson va arzon, oson tarqaladi va haqiqiy jismoniy zarardan tashqari keng tarqalgan qoʻrquv va vahima keltirib chiqarishi mumkin.
Aqjar (Qaratal tumani)

Aqjar  — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumaniga qarashli qishloq. Qanbaqti qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Qishloq Qoratol daryosining chap qirgʻogʻida, tumanning maʼmuriy markazi Uchtoʻbe shahridan 103 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 195039100.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 446 kishini (221 erkak va 225 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 212 kishi (100 erkak va 212 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Turkum:Qaratal tumani aholi punktlari
Rashid karvonsaroyi

Rashid karvonsaroyi — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

1920-yilgi Buxoro inqilobiga qadar unda choy va manufaktura ulgurji savdosi bilan shugʻullanilgan. 2020-yilgi taʼmirlash ishlaridan soʻng undan mehmonxona sifatida foydalanib kelinyapti.

 

Turkum:Oʻzbekistondagi meʼmoriy yodgorliklar
Turkum:Buxoro karvonsaroylari
Akiyk

Akiyk — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumaniga qarashli qishloq. Qanbaqti qishloq okrugi tarkibiga kiradi.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 142 kishini (66 erkak va 76 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 150 kishi (80 erkak va 70 ayol) yashagan.
 Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
 Maulen Mamirov (1970-yilda tugʻilgan) — erkin kurashchi, 1996-yilgi Olimpiada bronza medali sovrindori.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Turkum:Qaratal tumani aholi punktlari
Oybek Usmonov

Oybek Orifbekovich Usmonov — oʻzbek diplomati, filolog. Oʻzbekistonning Isroil va Pokiston davlatlaridagi sobiq elchisi.

 Biografiyasi 
1985-yilda Toshkent davlat universiteti (O‘zbekiston Milliy universiteti) sharqshunos-filologiya fakultetini tamomlagan. Ingliz, doriy va pushtun tillarida so‘zlashadi.

1985-1986 — O‘zbekiston komsomoli markaziy qo‘mitasi huzuridagi maktabning tashqi aloqalar bo‘limi tarjimoni.

1986-1988 — Harbiy xizmat.

1988-1989 — „Rainbow“ nashriyoti Sharq mamlakatlari bo‘limi katta referenti.

1989-1992 — O‘zbekiston teleradiokompaniyasining xorijiy davlatlarga eshittirishlar tahririyati boshlig‘i.

1992-1997 — O‘zbekiston xalqaro madaniy aloqalar milliy assotsiatsiyasi katta inspektori, bo‘lim boshlig‘i.

1997-1998 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Konsullik boshqarmasi birinchi kotibi.

1998-2001 — O‘zbekiston Respublikasining Karachi shahridagi Bosh konsulligida ikkinchi kotib, Bosh konsul.

2001-2006 — O‘zbekiston Respublikasining Isroil davlatidagi favqulodda va muxtor elchisi va Falastin muxtoriyatidagi vakili.

2006-2011 — O‘zbekiston Respublikasining Pokiston Islom Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2011-2020 — O‘zbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining o‘rinbosari.

2020-2024 — O‘zbekiston Respublikasining Pokiston Islom Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisihttps://centrasia.org/person2.php?st=1013880772.

2024-yildan — O‘zbekiston Respublikasining Afg‘oniston Islom Amirligidagi favqulodda va muxtor elchisihttps://www.gazeta.uz/oz/2024/10/27/afghanistan/.

 

Turkum:Oʻzbekistonning Pokistondagi elchilari
Turkum:Oʻzbekistonning Isroildagi elchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Sacoila lanceolata

Sacoila lanceolataframelessIlmiy tasniflashoʻsimliklaryuksak oʻsimliklargulli oʻsimliklarbir urugʻ pallalilarS. lanceolatabinar nomiSacoila lanceolata(Aubl.) Garay
Sacoila lanceolata, odatda bargsiz tumshuqli orxideya deb ataladi, Florida Gʻarbiy Hindiston, Meksika, Markaziy Amerika va Janubiy Amerikada oʻsadigan gulli oʻsimlik turi. U botqoqlarda va suv koʻlmaklarida, shu jumladan yoʻl boʻyida oʻsadi. Janubiy Floridada navi oʻstiriladi.

 

Turkum:Markaziy Amerika orxideyalari
Almali (Qaratal tumani)

Almali  — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumaniga qarashli qishloq. Qanbaqti qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195039300. 1990-yillarda Jalmendi bi deb ham atalgan.
 Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 605 kishini (308 erkak va 297 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 577 kishi (301 erkak va 276 ayol) yashagan.
 

Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Turkum:Qaratal tumani aholi punktlari
Christopher Abad

Christopher Abad – amerikalik xaker, muzey kuratori, rassom, tarmoq muhandisi va dasturchi. Yashirin iqtisodiyot bilan bogʻliq ixtisoslashuv tabaqalanishi tahlil qilish kabi kiberjinooiy ishlari ibilan mashhur.

 

Turkum:Xakerlar
Turkum:Amerikalik dasturchilar
Bichimaq

Bichimaq – Alisher Navoiy “Muhokamat ul-lugʻatayn”da alohida taʼkidlagan yuzta feʼlning yetmish toʻqqizinchisi. Hozirgi oʻzbek tilidagi bichmoq soʻzining Navoiy davri va undan oldingi davrda qoʻllangan shakli. “Devonu lugʻatit turk”da bichdi soʻzi uchraydi va u kesmoq, bichmoq maʼnosini ifodalagan. Bu soʻz qadimgi turkiy tilda oʻtkir, kesuvchi asbob maʼnosini anglatgan ”bi” otidan “-ch” qoʻshimchasi bilan yasalgan: bi + ch = bich. Bu feʼl asli kes maʼnosini anglatgan, keyinchalik maʼnosi torayib, xoslanish yuz bergan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Abulqosim Bishr Yosin

Abulqosim Bishr Yosin (vaf. – 381 h.q./991 m.) – Shayx va shoir Alisher Navoiyning maʼlumot berishicha, Bishr Yosin shayxlarning donishmandi, avliyolarning ulugʻi. Mashhur tariqat piri, oriflar sultoni Abusaid Abulxayrga ustoz. Unga yoshligida taʼlim berib, kelajakda buyuk shayx darajasiga yetishini bashorat qilgan. “Asror ut-tavhid”da Abusaid Abulxayr: “Bizning aytgan har bir sheʼrimiz azizlarning, koʻproq pirimiz Abulqosimning soʻzlaridir”, deb aytgan. Shundan kelib chiqib, tadqiqotchilar Abusaid va Abulqosim sheʼrlarini ajratish mumkin emas, Bishr Yosin ilk shayx-shoir boʻlgan, deydilar.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Bishr bin Horis bin Abdurahmon

Bishr bin Horis bin Abdurahmon – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Nasr. Marv yaqinidagi Kurdobod qishlogʻida tugʻilgan. Imom Ahmad Hanbal bilan zamondosh boʻlgan. Moʻtaziliylik avj olib, xalifa Maʼmun Abbosiy (203–218 h.q./813–833 m.) Qurʼonni maxluq, yaʼni paygʻambar tomonidan yozilgan kitob, deb din peshvolarini notoʻgʻri fatvo berishlariga majbur qilganida, uyidan chiqmay, oʻz noroziligini bildirgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

 
Turkum:Navoiyshunoslik
Joʻrabek Rahimov

Joʻrabek Rahimovich Rahimov — oʻzbek iqtisodchisi, davlat arbobi. 2022-yildan Xorazm viloyati hokimi. Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi. Xalq deputatlari Qoʻshkoʻpir tuman Kengashi deputati.

 Hayoti 
 Maʼlumoti 
2003-yilda Toshkent davlat agrar universitetini, 2005-yilda Toshkent davlat agrar universiteti magistraturasini, 2012-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasini tugatgan. Maʼlumoti boʻyicha mutaxassisligi olim-agronom, iqtisodchi.

 Mehnat faoliyati 
1997—1998 — Shovot tumani Guliston shirkat xoʻjaligi aʼzosi.

1998—1999 — Shovot tumani „Matqurbon Botir“ fermer xoʻjaligi rahbari. 

1999—2003 — Toshkent davlat agrar universiteti talabasi (sirtqi).

2000—2003 — Shovot tumani „Matqurbon Botir“ fermer xoʻjaligi rahbari.

2003—2005 — Toshkent davlat agrar universiteti magistranti.

2005—2006 — Shovot tumani „Matqurbon Botir“ fermer xoʻjaligi rahbari.

2006—2007 — Shovot tumani oʻsimliklarni himoya qilish markazi otryadi yetakchi agronomi, markaz direktori.

2007—2008 — Shovot tumani hokimligi ish yurituvchisi.

2008—2011 — Dehqon va fermer xoʻjaliklari uyushmasi Shovot tumani vakilligi direktori.

2011—2013 — Shovot tumani qishloq va suv xoʻjaligi boʻlimi boshligʻining agrotexnologiya masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari.

2011—2013 — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi davlat va jamiyati qurilishi akademiyasi tinglovchisi.

2013—2013 — Shovot tumani qishloq va suv xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi.

2013—2016 — Xorazm viloyati qishloq va suv xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi.

2016—2018 — Bogʻot tumani hokimi.

2018—2022 — Qoʻshkoʻpir tumani hokimiHayfsan bilan viloyatni rivojlantirib boʻladimi? Xorazm hokimi 13 nafar hokimga hayfsan va jarima qoʻlladi.

2022—2023 — Xorazm viloyati hokimi vazifasini bajaruvchiXorazm viloyatiga yangi rahbar tayinlandiJo‘rabek Rahimov Xorazm viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi.

2023-yildan — Xorazm viloyati hokimiJoʻrabek Rahimov Xorazm viloyati hokimi etib tasdiqlandi.

 Mukofotlari 
2017-yilda Sodiq xizmatlari uchun medali bilan mukofotlangan.

2024-yil 24-avgustda Mehnat shuhrati ordeni bilan mukofotlangan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Toshkent davlat agrar universiteti bitiruvchilari
Abdulloh ibn Abu Umayya

Abdulloh ibn Abu Umayya ( – Abdulloh ibn Ubu Umayya ibn al-Mugʻiyra al-Maxzumiy) – sahoba.

 Hayoti 
Paygʻambarning ammalari Otikaning oʻgʻli, ayollari Ummu Salamaning ota bir ukasi boʻlgan. Abdulloh ibn Abu Umayya Islomning ilk davrida musulmonlarning ashaddiy dushmanlaridan biri edi. Islomning avvalida paygʻambarning amakilari Abu Tolibdan jiyaniga Islomga daʼvat qilishini toʻxtatishi, aks holda uni himoya qilmasligini aytishini talab qilib borgan hay’at aʼzolari orasida Abdulloh ibn Abu Umayya ham boʻlgan. U paygʻambarni Islom daʼvatidan voz kechirish maqsadida tashkil qilingan majlisda, „Isro“ surasining 93-oyatida ishorasi kelgan, yaʼni paygʻambar osmonga chiqib, u yerdan kitob olib tushmagunicha unga iymon keltirmasliklarini aytgan orasida ham boʻlgan. Ayrim rivoyatlarda Abdulloh ibn Abu Umayya musulmon muhojirlarni ortga qaytarish uchun Habashistonga borgan elchilar orasida ham boʻlgani aytiladi. Paygʻambar oʻlim toʻshagida yotgan Abu Tolibga iymon keltirishini taklif qilganida, Abdulloh ibn Abu Umayya unga qarshi chiqqan va Abu Tolibga dinidan qaytmasligi uchun bosim oʻtkazgan. Uhud jangi asnosida Madinada boʻlgan, u yerdan toʻgʻri Toifga borib, makkaliklarga urush haqida maʼlumot bergan.

 Musulmonlikni qabul qilishi 
Abdulloh ibn Abu Umayyaning Islomga dushmanligi Makka fathiga qadar davom etgan. Fathdan oldin Abu Sufyon bilan birga Madinaga borishga qaror qilgan. Ummu Salamaning iltimosiga binoan, paygʻambar ularni qabul qilgan va ular musulmon boʻlganlar. Abdulloh ibn Abu Umayya Makka fathi va Hunayn jangida qatnashgan. Bu jangda Islomning ashaddiy dushmani va Saqiyf qabilasining raisi boʻlgan Usmon ibn Abdullohni oʻldirgan.

 Vafoti 
Abdulloh ibn Abu Umayya 629–630-yillar (hijriy 8-yil)da Toif qamali paytida shahid boʻlgan.

 
 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1968. I, 122; II, 158;
 At-Tabariy. Tarӣx. – Qohira: 1960-70. III, 50-51;
 Ibn al-Asir. Usd al-gʻāba. – Qohira: 1970-73. III, 177-178;
 Ibn Hajar. Al-Isāba. – Qohira: 1328. II, 277;
 Muhammed Hamidullah. Islam Peygamberı. – İstanbul: 1990. II, 521-522.

 

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:Makkada tugʻilganlar
Turkum:629-yilda vafot etganlar
Turkum:630-yilda vafot etganlar
Turkum:Toifda vafot etganlar
Turkum:Sahobalar
Turkum:Musulmonlikni qabul qilganlar
Mota (Gujarat)

Mota — Hindistonning Gujarat shtatidagi qishloq, shimolda Bardoligacha 5 km va sharqda Suratdan 32 km uzoqlikda joylashgan.

 
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Mota aholisi 11 000 ga yaqin edi. Motada Patidars (Leva va Chorotariya) Patels va Koli Patelsning katta aholisi isteqomat qiladi. Boshqa guruhlarga: Brahmanlar, Anavillar, Vaishanavlar, Parmarlar va boshqalar kiradi. Hozirda Motada 26 ta kasta istiqomat qiladi. Dunyo boʻylab esa 300 ga yaqin Mota oilasi istiqomat qiladi: 250 ga yaqin oila AQShda va bir nechtasi Yangi Zelandiya va Janubiy Afrikada yashashi aniqlangan„MotaGaam.com“..

 Taʼlim tizimi 
Motadagi taʼlim Mota Kelavani Mandal (Taʼlim kengashi) tomonidan ishlab chiqilgan. Ular gujarati va ingliz tilidagi „Balmandir“ (KG) va „Oʻrta maktab“ ga ega. Oliy oʻrta taʼlim maktabi va yotoqxonalar boshqaruv tomonidan taʼminlangan.

 Tarixi 
Muktapuri, hozirgi Mota qishlogʻi, juda koʻp kichik ibodatxonalarga ega va kichik ziyoratgohga oʻxshaydi. Bu haqda Puranas kitobida ham aytilgan. Tapi Puranada (36-bob) bu haqda eslatib oʻtilgan.

Ravanani oʻldirgandan soʻng, Lord Ram doshaga ega boʻlib, u xudo boʻlishdan tashqari ikkita soyani oʻzida aks ettirdi. U Mukteshvarning hozirgi joyiga yetadi va u yerda bir soya gʻoyib boʻladi. Shunday qilib, Ram yerni muqaddas deb biladi hamda puja va yagya qildi. Shuning uchun uning nomi Mukteshvar, qishloq esa Muktapuri deb nomlandi.

Yagyani tugatgandan soʻng, Ram oldinga yuradi va Rameshvar Mahadevning hozirgi joyiga yetib boradi. U Brahmanlar uchun ovqatlar hozirlaydi va suvga boʻlgan ehtiyojni qondirish uchun Gangasma nomli oʻqdan foydalangan. Qoidaga koʻra, Lord Shivaga sajda qilish uchun ovqatdan oldin u oʻq otgan joydan qoʻliga qum olib, Mahadev Lingamga oʻrnatdi. Va keyin uning boshqa soyasi gʻoyib boʻladi. Yillar oldin qilingan qum shaklidagi lingam hali ham mavjud. Agar Rameshvarga eʼtiqod bilan sajda qilinsa, doshalaringiz yoʻqoladi va barcha istaklaringiz Rameshvar neʼmatlari bilan amalga oshadi deya ishoniladi. Motadagi lord Brahma ibodatxonalari Hindistonda juda oz, biri Puskar Rajastanda va biri Mota Gujaratda joy olgan.Motada toʻqqizta qadimiy ibodatxona faoliyat yuritadi(Rameshvar Mahadev, Nilkantha Mahadev, Mukteshvar Mahadev, Serveshvar Mahadev, Bahuchera Mata, Narmadeshvar Mahadev, Xodiyar Mata, Ram Mandir, Bhutnath Mundir, Xoxali Mata, Mahalaxmi Mata).

 

 
 Mota Gaam

Turkum:Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Turkum:Surat shahar atrofidagi hududlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Nurmahal

NurMahal yoki Nur Mahal — Hindistonning Panjob shtatidagi Jalandhar tumaniga qarashli shahar va munitsipal kengash. Panjobdagi Lohian Xas-Nakodar — Phillaur yoʻli yaqinida joylashgan kichik shaharcha. Bu shahar, shuningdek, yaqin atrofdagi Fillar va Nakodar shaharlari bilan temir yoʻl liniyalari boʻylab ketadigan yoʻl orqali bogʻlangan.

 Tarixi 
Nurmahal Kot Kahlur deb nomlangan qadimiy shahar joylashgan joyda qurilgan boʻlib, bu shahar tuprogʻi ostidan topilgan gʻishtlar va koʻplab tangalar bilan tasdiqlangan. Taxminan 1300-yillarda qadimiy shahar nomaʼlum sabablarga koʻra tashlab ketilgan yoki vayron qilingan deb ishoniladi. Maharaja Jassa Singx Ahluvaliya bu shaharni oʻz nazorati ostiga oldi.

Nurmahal nomi Mugʻallar imperatori Jahongirning (1605—1627) rafiqasi Nur Jahon sharafiga qoʻyilgan, chunki u shu yerda tarbiyalangan va bolaligi shu yerda oʻtgan deb taxmin qilinadi. Sharqiy Hindiston kompaniyasi nazoratni qoʻlga kiritgunga qadar shahar Talvan Rajputlar va Ahluvaliya sikxlari hukmronligi ostiga oʻtdi.

 Sarai Nurmahal 
Nurmahaldagi sayyohlarning asosiy diqqatga sazovor joyi Nur Jahan tomonidan qurilgan Mugʻal saroyidir. Bu sharq meʼmorchiligining yorqin namunasidir. Ushbu tarixiy yodgorlik Arxeologiya boʻlimi tomonidan nazorat qilinadi.

 
2001-yilgi boʻyicha, NurMahalda 12630 nafar aholi bor. Aholining 53 foizini erkaklar, 47 foizini ayollar tashkil etadi. Nur Mahalda oʻrtacha savodxonlik darajasi 71% ni tashkil qiladi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 73% va ayollar savodxonligi 68%. Nur Mahalda aholining 13 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil qiladi.

 Yana qarang 
 Jab Harry Met Sejalning ushbu shaharda suratga olingan baʼzi sahnalari bor.

 

Turkum:Jaladhar tumanidagi shahar va shaharchalar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdulloh ibn Abu Hadrad

Abdulloh ibn Abu Hadrad ( – Abu Muhammad Abdulloh ibn Abu Hadrad ibn Umayr al-Aslamiy) – sahoba.

 Hayoti 
Otasi Abu Hadradning asl ismi Saloma boʻlgani uchun baʼzi da Abdulloh ibn Saloma deb ham zikr qilingan. da Abdulloh ibn Abu Hadradni sahobaligi borasida turli ixtilof­lar mavjud. Biroq aksariyat olimlar uni sahoba boʻlganini qayd etishgan. Hudaybiya sulhidan boshlab Paygʻambar amri ostida safarlarda qatnashgan va unga turli sariyyalarda vazifalar ham yuklatilgan. Shulardan biri Gʻoba sariyya­sidir. Bani Jusham qabilasidan boʻlgan Rifoʻa ibn Qaysning musulmonlar va Bani Qays orasini buzmoqchi boʻlganini eshitgan Rasululloh Abdulloh ibn Abu Hadradning yoniga yana ikki kishini qoʻshib, ularga Rifoʻa haqida maʼlumot toʻplab kelishni buyuradi. Abdulloh ibn Abu Hadrad Madina yaqinidagi Gʻoba yaylovida Rifoʻani tuzoqqa tushirib oʻldiradi, uning oz sonli odamlarini quvib, ortda qolgan tuyalarini oʻlja sifatida Madinaga haydab keladi. Kambagʻal hayot kechirgan Abdulloh ibn Abu Hadrad uylanganida oʻziga oʻljadan tushgan oʻn uch tuyani xotiniga mahr sifatida beradi. Bu voqeadan ikki oy oʻtib, Hunayn jangi avvalida paygʻambar tomonidan yana dushman ichiga kirib maʼlumot toʻplash uchun yuboriladi. Vazifani muvaffaqiyat bilan yakunlab, toʻplagan maʼlumotlarini paygʻambarga taqdim qiladi.

Abdulloh ibn Abu Hadrad Abu Bakr va Umardan hadis rivoyat qilgan, undan esa oʻgʻli Qaʼqoʻ va boshqalar rivoyat qilganlar. Rivoyat qilgan hadislarining ikkitasi Ahmad ibn Hanbalning „Musnad“ida keltirilgan.

 Vafoti 
Paygʻambarning vafotidan ke­yingi hayoti haqida maʼlumot boʻlmagan Abdulloh ibn Abu Hadrad taxminan sakson yoshida vafot etgan.

 

 Al-Voqidiy. Al-Magʻāzӣ. – London: 1965-66. II, 634-635, 777, 779-780, 797; III, 877, 893, 939, 1008;
 Ibn Hishom. As-Sӣra. – Qohira: 1955. III, 439-440; IV, 626, 629-631;
 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kub­rā. – Bayrut: 1968. II, 150;
 IV, 309-310; At-Tabariy. Tarӣx. – Qohira: 1960-70. III, 34, 158;
 Ibn al-Asir. Usd al-gʻāba. – Qohira: 1970-73. III, 210-211;
 Ibn Hajar. Al-Isāba. – Qohira: 1970-72. IV, 54-57.

 

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:690-yilda vafot etganlar
Turkum:691-yilda vafot etganlar
Turkum:Sahobalar
Abdulaziz al-Astugʻdodiyziy

Abdulaziz al-Astug‘dodiyziy (Abu Muhammad) — Abdulaziz ibn Muhammad ibn Osim ibn Ramazon al-Astug‘dodiyziy yoki Naxshabiy nomi bilan mashhur bo‘lgan hofiz ulamolardan biridir. Hadislarning isnodlarini yaxshi bilgan va dastxati bilan ko‘p narsalar bitgan. Kam hadis aytgan. Uzoq vaqt Isfahonda yashagan. U Nasaf, Samarqand, Marv, Balx, Saraxs, Basra, Bag‘dod, Sheroz, Ramla, Baytu-l-muqaddas, Sur, Misr, Iskandariya va boshqa o‘lkalarda hadis tinglagan.

Hijriy 408-yilda tug‘ilgan. Hijriy 456 yoki 457-yilda Naxshabda vafot etgan.
Abbos al-Javhariy

Al-Abbos ibn Saʼid al-Javhariy (215/830-yil Farob shahrida tugʻilgan) — astronom va matematik. Uning vafot sanasi maʼlum emas. 

 Asarlari 

 „Zij kitobi“, 
 „Kitob tafsir kitob Uqlidis“ („Yevklid kitobiga sharh“), 
 „Kitob al-ashkal allati zadaha fi-l-maqala al-uvla min Uqlidis“ („Yevklidning „Negizlar“ asarining birinchi kitobiga u (al-Javhariy) qo‘shgan shakllar“), 
 „Isloh li kitob al-Usul“ („Negizlar“ kitobini isloh qilish“), 
 „Ziyadat fi-l-maqala al-hamisa min kitob Uqlidis“ („Yevkalidning „Negizlar“ asarining beshinchi kitobiga qo‘shimchalar“) 
 „Risola fi maʼrifat buʼd ash-shams an markaz al-ard“ nomli kitoblari bor.
Abdulaziz al-Xorazmiy

Abdulaziz ibn Ali ibn Abu Said al-Xorazmiy — faqih. U haqida juda ko‘p ulamolar rivoyat qilganlar.
Abdulaziz al-Xorazmiy hijriy 568, milodiy 1173-yildan keyin vafot etgan.
Abdulloh ibn Avn

Abdulloh ibn Avn ( — Abu Avn Abdulloh ibn Avn ibn Ertabon al-Muzaniy al-Basriy) — muhaddis.

 Hayoti 
Bobosi Muzayna qabilasining ulug‘laridan bo‘lgani uchun al-Muzaniy va Bas­rada tug‘ilgani uchun al-Basriy nisbasi bilan zikr qilinadi. Anas ibn Molikni ko‘rgan, Sa’id ibn Jubayr, Ibrohim an-Naxa’iy, ash-Sha’biy, Ato ibn Abu Raboh, Hasan al-Basriy va Ibn Siriyn kabi ko‘plab ulug‘ shaxslardan hadis ting­lagan.

Undan A’mash, Shu’ba ibn Hajjoj, Sufyon as-Savriy, Abdulloh ibn Muborak, Azhar ibn Sa’d, Hushaym ibn Bashir, Vakiy’ ibn Jarroh, Yahyo ibn Sa’id al-Qatton kabi olimlar ri­voyat qilganlar. Hadis munaqqidlari uni siqa, deb qabul qilganlar, Yahyo ibn Maʼiyn ham har jihatdan ishonchli ekanini ayt­gan, muhaddislar tomonidan siqa deb eʼtirof etilgan. Shu’ba ibn Hajjoj "tengi yo‘q inson", deya taʼrif qilgan. U, shuningdek, Abdulloh ibn Avndan har kuni hadis o‘rganishni istagani, uning yolg‘on so‘z (tadlis)dan saqlangan ikki kishidan biri ekani, shubhali so‘zi boshqaning ishonchli so‘ziga nisbatan ustun turishini (tarjih) aytib, olimning ilmiga bo‘lgan ishonchini ifoda qilgan. Sufyon as-Savriy, Hishom ibn Hasson, Usmon al-Battiy, Muoz ibn Muoz, Abdulloh ibn Muboraklar ham Abdulloh ibn Avn kabi olimni ko‘rmaganlarini, Abdurrahmon ibn Mahdiy esa Iroqda sunnatni undan ko‘ra yaxshi biladigan kishi yo‘qligini aytganlar. "Kutubi sitta" mualliflarining barchasi Abdulloh ibn Avndan rivoyat qilganlar.

Abdulloh ibn Avn yetmish yilga yaqin muddat Bas­rada yashagan. Hadisshunoslik sohasining yetuklaridan Ayyub as-Saxtiyoniy va Yunus ibn Ubaydga bo‘lgan hurmati sababli ularning vafotlariga qadar hadis rivoyat qilmagan. U hadis rivoyatida o‘ta qatʼiy bo‘lishi bilan birga qiroat va fiqh sohasidagi ilmi bilan ham tanilgan.

 Vafoti 
da olimning vafot sanasi xususida yuqoridagidan tashqari 150/767 va 152/769-yillar ham zikr qilingan. Janoza namozini Basra voliysi Jamil ibn Mahfuz al-Azdiy ado qilgan.

Ibodat va zuhdi bilan bir qatorda boyligi ila ham tanilgan Abdulloh ibn Avn kamgap, go‘zal kiyinuvchi bo‘lsa-da, kibrlanishdan saqlanar edi. Atrofidagilarga Qur’on o‘qishni, sunnatga amal qilishni va insonlarga zarar bermaslikni tavsiya qilardi. Shogirdi Xorija ibn Mus’ab uning fazilatlari haqida gapirib, ustozi yonida yigirma to‘rt yil qolgani, ammo uning xatolariga ko‘zi tushmaganini aytib o‘tgan.

 

 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. VII, 261-268;
 Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydarobod: 1941-60. V, 163;
 Al-Buxoriy. At-Tarӣx as-sag‘ӣr. II, 111;
 Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. I, 145-146;
 Ibn Hibbon. As-Siqāt. VII, 3-4;
 Ibn Asokir. Tarӣx Dimashq. XXXI, 326-374;
 Az-Zahabiy. Siyar. VI, 364-375;
 Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. I, 156-157;
 Ahmet Yücel. "İbn Avn, Abdullah". TDV İA. — İstanbul: 1999. XIX, 340-341.

 

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:Basrada tugʻilganlar
Turkum:Basrada vafot etganlar
Turkum:685-yilda tugʻilganlar
Turkum:768-yilda vafot etganlar
Turkum:Muhaddislar
Abbos al-Koshoniy

Abbos al-Koshoniy Abbos al-Koshoniy Abbos Quli ibn Muhammad Taqiy al-Koshoniy at-Tehroniy — adib va muarrix. Hijriy 1340- yoki 1341-yilda vafot etgan. 
 Asarlari 
 „Irshodu-l-Xalloq“ („Yaratuvchining yo‘llanmasi“), 
 „Burhonu-n-nubuvva“ („Payg‘ambarlik isboti“), 
 „Majmaʼu-l-ajviba“ („Javoblar majmuasi“), 
 „Mishkotu-l-adab“ („Adab ilmining poydevori“). 

 

.
Abdulaziz al-Abhariy

Abdulaziz ibn Muhammad ibn Abdulaziz al-Abhariy — muhaddis olim bo‘lgan. U hijriy 843 va milodiy 1439-yilda vafot etgan.

Asarlari
 Minhoju-l-mishkoti ala mishkoti-l-masobiyh fi-l-hadis („Hadis ilmidagi „Mishkotul-masobih“ asari tagzaminining dasturi“)
Abda Marzaviy

Abu Said Abda ibn Abdurrahim ibn Habbon al-Marzaviy — ko‘p hadis tinglagan. Iroq, Misr va Shomga safar qilgan. Misrda istiqomat qilgan va shu yerda hadis aytgan. Hijriy 244-yil Damashqda vafot etgan.
Abdulaziz al-Qassob

Abdulaziz ibn Muso al-Qassob — islom ulamosi. U ulamolardan, boshqa ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Abdulaziz al-Qassob taxminan hijriy 465-yilda vafot etgan.
Abdulaziz al-Fazliy

Abdulaziz Usmon ibn Ibrohim al-Fazliy – „qozi“ laqabi bilan tanilgan Abu Amrning oʻgʻli. Abdulaziz al-Fazliy Buxoro qozisi boʻlgan. Gʻoyatda fozil, saxiy va karim, koʻrinishi chiroyli, ulugʻvor, oʻziga yarashgan, qozilik mansabini egallab turganida odamlar uning goʻzal siyrati haqida maqtab gapirganlar.

Abdulaziz al-Fazliy hijriy 515-yil (milodiy 1121-yil)da haj ibodatini ado etgan. Buxoroda ham, Makkada ham hadislar tinglagan. U ulamolardan biri hisoblanadi, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Abdulaziz al-Fazliy hijriy 533-yil (milodiy 1138-yil)da vafot etgan.
Abdon al-Junuvjirdiy

Abdon ibn Muhammad ibn Iso al-Junuvjirdiy (hijriy 220-yil — hijriy 293-yil) — hofiz va zohid imomlardan biri bo‘lgan. Uning ismi sharifi — Abdulloh, lekin Abdon nomi bilan tanilgan. Marvda Ahmad ibn Sayyordan keyin shofiʼiylik mazhabini davom ettirgan. Misrga borgan va u yerda boshqalardan bilib bo‘lmaydigan narsalarni faqihlar va mashoyixlardan o‘rganib olgan. Ulardan olish mumkin bo‘lgan bilimlarni o‘zlashtirib, so‘ngra Shom va Iroqqa borgan. Misr ahli haqida (kitob) yozgandan keyin, Marvga qaytib borgan. Bir kitob tasnif qilib, uni „al-Muvatto“ („Soddalashtirilgan to‘plam“) deb nomlagan.
Abduvayh an-Nofqoniy

Abduvayh ibn Muhammad ibn Abduvayh an-Nofqoniy — Birodari bilan Iroq va Shomga borib, u yerdan ko‘plab kitoblar keltirgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan.
Abdulaziz as-Saraxsiy

Abdulaziz ibn Muhammad al-Bag‘dodiy, as-Saraxsiy (Abu Tolib) — nahviy bo‘lgan. U hijriy 320-yil (milodiy 932-yil)da vafot etgan.

 Asarlari 

 „Kitob kabiyr fi-n-nahv“ („Nahv ilmiga oid katta kitob“)
Abdulloh ibn Ayyosh

Abdulloh ibn Ayyosh (arabcha: عبد الله بن عياش — Abu-l-Horis Abdulloh ibn Ayyosh ibn Abu Rabi’a al-Qurashiy al-Maxzumiy — ? - 64/683-84, Madina) — qori sahoba.

 Hayoti 
Otasi Ayyosh ilk musulmon bo‘lganlardan edi. Habashistonga hijrat qilgan. Abdulloh ibn Ayyosh o‘sha yerda tug‘ilgan. Onasining ismi Asmo bint Muxarriba bo‘lgan. Uni ayoli Hind bint Mutarrifdan ko‘rgan Horis va Amatulloh ismli farzandlari bo‘lgan. Abdulloh ibn Ayyoshning sahoba yoki sahoba emasligi haqida turli fikrlar aytilgan. Ayrim rivoyatlarga asoslanib, Ibn Hajar al-Asqaloniy va Ibn Abdulbarlar sahobalardan ekanini zikr qilganlar. Ibn Hibbon Abdulloh ibn Ayyoshni sakkiz yil Payg‘ambarni ko‘rgan deb keltirgan. Payg‘ambar, Umar, Abdulloh ibn Abbos, otasi Ayyosh va boshqa sahobalardan hadis rivoyat qilgan. O‘z navbatida, Abdulloh ibn Ayyoshdan o‘g‘li Horis, Ibn Umar, ozod qilgan quli Nofeʼ, Sulaymon ibn Yasorlar hadis rivoyat qilganlar. Qiroatni arz yo‘li bilan Ubay ibn Kaʼbdan o‘rgangan. Undan qiroatni ozod qilgan quli Abu Ja’far Yazid ibn Qa’qo’, Shayba ibn Nassoh, Abdurrahmon ibn Hurmuz, Muslim ibn Jundab va Yazid ibn Rumonlar o‘rganganlar. Abdulloh ibn Ayyosh, shuningdek, yetti qiroat imomlaridan bo‘lgan Nofeʼning ham ustozidir. U Madinada qiroat sohasi peshvolaridan hisoblangan. Shamsuddin az-Zahabiy ham uning 70/689-90-yillardan keyin vafot etgani haqida rivoyatlar borligini aytgan.

 

 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1968. V, 28;
 Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydarobod: 1941-60. V, 149-150;
 Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. — Haydarobod: 1952-53. V, 125;
 Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1970-73. 111, 360-361;
 Az-Zahabiy. Maʼrifa al-qurrā. I, 58; Ibn Hajar. Al-Isāba. II, 357.

Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:683-yilda vafot etganlar
Turkum:684-yilda vafot etganlar
Turkum:Madinada vafot etganlar
Turkum:Qorilar
Turkum:Sahobalar
Abdulaziz al-Barzaʼiy

Abdulaziz ibn al-Hasan al-Barzaʼiy (hijriy 323-yil vafot etgan) — zohid, obid, hofiz va sayyohlardan bo‘lgan. Nishopurga kelib, shu yerda istiqomat qilgan. So‘ngra hijriy 318-yilda u yerdan Farova saroyiga borib, o‘sha yerda maʼlum bir muddat yashagan. Umrining so‘ngida Nasoda yashagan va shu yerda vafot etgan.
Abdulaziz an-Naxshabiy

Abdulaziz ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Osim ibn Ramazon ibn Ali ibn Aflah ibn Abu Jaʼfar ibn Ubay an-Nasafiy an-Naxshabiy al-Osimiy — hadis ilmi peshvolaridan bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Abdulaziz an-Naxshabiy hijriy 456-yilda vafot etgan.
Abdulaziz an-Nasafiy

Abdulaziz ibn Muhammad an-Nasafiy (Azizuddin) — soʻfiy bo‘lgan. U hijriy 686-yil (milodiy 1287-yil)da vafot etgan.
 Asarlari 
 „Odobu-s-suluk“ („Suluk odobi“)
 „Zubdatu-l-haqoiq“ („Haqiqatlar qaymog‘i“)
 „al-Maqsad al-aqso“ („Eng oliy maqsad“)
 „Manozilu-s-soiriyn“ („Solihlarning manzillari“)
Turkiya — Shvetsiya munosabatlari

Turkiya — Shvetsiya munosabatlari Turkiya va Shvetsiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir sanaladi.

Shvetsiyaning Anqarada elchixonasi va Istanbulda bosh konsulligi mavjud. Turkiyaning Stokgolmda elchixonasi ish faoliyatini olib bormoqda.

Har ikki davlat Yevropa Kengashi, Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti, Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti va Oʻrta Yer dengizi Ittifoqi kabi tashkilotlarning toʻlaqonli aʼzolari sanaladi.

 Tarixi 
2009-yil iyul oyida Yevropa Ittifoqi Kengashiga raislik qilgan Shvetsiya Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlishini qoʻllab-quvvatladi. Shvetsiya Yashillar partiyasi Fransiya va Germaniyaning Turkiya aʼzoligiga qarshi noroziligini tanqid qildi.

Biroq 2022-yil may oyida Turkiya Shvetsiya hududi „terrorchilar uchun boshpana“ ekanligini tushuntirib, Shvetsiyaning NATOga kirishiga qarshi chiqdi.

 Arman genotsidi 
2008-yil 12-iyunda Riksdag 1915-yil voqealarini haqiqiy genotsid deb belgilashdan bosh tortdi. 2010-yil 11-martda Riksdag oxir-oqibat armanlar genotsidini tan olish haqidagi rezolyutsiyani yoqlab ovoz berdi.

Ovoz berishda farq bitta ovozni tashkil etdi: 131 kishi yoqladi, 130 nafari qarshi, 88 nafari ovoz bermadi. Turkiya zudlik bilan Shvetsiyadagi elchisini chaqirib oldi va ikki davlat oʻrtasida 2010-yil 17-martda boʻlib oʻtishi kerak boʻlgan muzokaralarni bekor qildi.

Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdo‘g‘an esa, „Siyosiy hisob-kitoblar uchun qabul qilingan bu rezolyutsiyani qattiq qoralaymiz“ deb bayonot berdi.

 

Turkum:Shvetsiya
Turkum:Turkiyaning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Shvetsiyaning ikki tomonlama aloqalari
Turkum:Shvetsiyaning tashqi siyosati
Turkum:Xalqaro munosabatlar
Abdulaziz al-Jizzaxiy

Abdulaziz ibn Muhammad ad-Jizzaxiy – samarqandlik voiz bo‘lgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. Hijriy 308-yildan ilgariroq Makka yo‘lida vafot etgan.
Abdulaziz an-Nasafiy (Abu Muhammad)

Abdulaziz ibn Usmon ibn Ibrohim ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn al-Fazl ibn Jaʼfar ibn Rajo ibn Zarʼa an-Nasafiy al-Hanafiy – asli kufalik faqih, Buxoroda fiqh ilmini o‘rgangan. Xuroson qoziligida noib bo‘lgan. U hijriy 533-yil (milodiy 1138-yil)da vafot etgan. 
Asarlari
 „Munqiz mina-z-zalal fi masoili-l-jadal“ („Munozarali masalalarda adashishdan qutqaruvchi kitob“)
 „Kifoyatu-l-fuhul fi ilmi-l-usul“ („Usul ilmida ulamolarning to‘xtami“)
 to‘rt jildli „at-Taʼliqa fi-l-xilof“ („Ixtiloflarga sharhlar“, „al-Fusul fi-l-fatovo“ „Fatvolardagi ajrim-lar“, „Ravzatu-n-nosihiyn fi sharhi xutabi-l-arbaʼiyn“ („Qirq xutba sharhidagi voizlarning bog‘chasi“))
Abdulloh ibn Amr ibn Harom

Abdulloh ibn Amr ibn Harom (arabcha: عبد الله بن عمرو بن حرام — Abu Jobir Abdulloh ibn Amr ibn Harom al-Ansoriy as-Salamiy — ? - 3/624, Madina) — sahoba.

 Hayoti 
Ansoriylardan bo‘lgan Abdulloh ibn Amr ibn Harom ikkinchi Aqaba bay’­atida Barro ibn Ma’rur bilan birga o‘z qabilasi Bani Salama nomidan vakil bo‘lgan. Badr jangida qatnashgan. Uhud jangida Sufyon ibn Abdushams tomonidan shahid etilgan. Mazkur jangdan oldin o‘g‘li Jobir ibn Abdullohni oldiga chaqirib, ushbu jangda birinchilardan bo‘lib shahid bo‘lishni orzu qilayotganini aytadi hamda unga ortida qolayotgan olti qiziga g‘amxo‘rlik qilishi va qarzlarini uzishini vasiyat qiladi. Uhud tog‘iga yetib bormaslaridan munofiqlar boshlig‘i Abdulloh ibn Ubay ibn Salul Islom qo‘shinining uchdan birini tashkil etgan odamlarini olib, ortga qaytib ketayotganlarida Abdulloh ibn Amr ibn Harom ularni bu yo‘ldan qaytarishga harakat qiladi. Ammo unga quloq solishmaydi. Abdulloh ibn Amr ibn Harom ularni duoyi bad qilib, musulmonlar oldiga qaytadi. Jang boshlangach, hech qancha vaqt o‘tmay shahid bo‘ladi. da uning ushbu jangda ilk shahid bo‘lgani keltiriladi. Makkalik mushrik­lar uning burni, qulog‘i va boshqa aʼzolarini kesib oladilar. Kafanlik va qabrlar yetishmagani bois jasadi pochchasi Amr ibn Jamuh jasadi bilan birga bitta qabrga qo‘yilgan. Oradan qirq olti yil o‘tgach, sel yo‘liga yaqin bo‘lgan qabrlarni boshqa yerga ko‘chirish maqsadida mazkur qabr ochilganida, ikki sahobaning jasadi qabrga qo‘yilgandagi holatda turganiga guvoh bo‘lingani rivoyat qilinadi.

 

 Ibn Hishom. As-Sӣra. — Qohira: 1955. III, 64, 98;
 M. Yaşar Kandemir. „Abdullah b. Amr b. Harâm“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 86;
 Alixonto‘ra Sog‘uniy. Tarixi Muhammadiy. — T.: „Movarounnahr“, 2017. 674, 676.

 
Turkum:Tarixiy shaxslar

Turkum:624-yilda vafot etganlar
Turkum:Madinada vafot etganlar
Turkum:Sahobalar
Abdulali az-Zanjoniy

Abdulali ibn Abdussamad ibn Ali Akbar ibn Muhammad – hijriy 1268-yil (milodiy 1852-yil)da rajab oyining 13-sanasida tugʻilgan. Najafga koʻchib oʻtgan. Ali Muhammad Hasan al-Gʻomaqoniy, Muhammad ash-Sharbayotiy va boshqalar bilan uchrashgan. Oʻn yildan ortiq oʻsha yerda faqihlarga mulozim boʻlib qolgan va hijriy 1349-yil (milodiy 1930-yil) jumaduloxir oyining 13-sanasida vafot etgan.
 Asarlari 
 „Sharhu duoi-s-saboh“ („Tong duolari sharhi“)
 „Hoshiya ala-r-rasoil“ („Risolalarga hoshiya-izoh“)
Abdulboqiy an-Nariziy

Abdulboqiy ibn Yusuf an-Nariziy al-Marog‘iy (Abu Turob) — muttaqiylar sardori, xudojo‘y va zohid bo‘lgan. Nishopur shahrida muqim yashagan. „Aqil“ masjidida imomlik qilgan va dars bergan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Abdulboqiy an-Nazriy hijriy 491-yilda vafot etgan.