Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Vikipediyani tahrir qilgani uchun qamoqqa olinganlar roʻyxati

Bir nechta Vikipediya tahrirchilari ensiklopediyaga hissa qoʻshganliklari uchun hukumat tomonidan qamoqqa olingan.

 Belorussiya 
thumb|Mark Bernstein (mikrofon ushlab turibdi) 2014-yilgi „Moskva“ Vikikonferensiyasida.

Mark Bernshteyn — millati belarus boʻlgan ruscha Vikipediya foydalanuvchisi, 2022-yil 11-martda 2022-yilgi Rossiyaning Ukrainaga bosqini haqidagi Vikipediya maqolalarini tahrirlash orqali „Rossiyaning 2022-yilgi urush senzurasi haqidagi qonunlari“ni buzgani uchun hibsga olindi va avval 15 kun soʻngra uch yilga ozodlikni cheklashga hukm qilindi.

Pavel Pernikov — belaruscha Vikipediya foydalanuvchisi. 2022-yil 7-aprelda „Belarus Respublikasini obroʻsizlantiradigan“ onlayn xabarlar, jumladan, Belarusdagi siyosiy repressiyalar haqida Vikipediyaga kiritilgan ikkita tahriri uchun ikki yilga ozodlikdan mahrum qilingan.

 Saudiya Arabistoni 
thumb|Osama Xolid va Ziyod al-Sofiani, 2016-yil

Osama Xolid , arabcha Vikipediyaning arabistonlik sobiq adminstratori. 2020-yil sentyabrida siyosiy taʼqiblar haqida tanqidiy tahrirlar kiritib, „jamoatchilik fikrini chalgʻitish“ va „jamoat axloqini buzganligi“ uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. va SMEX nodavlat tashkiloti maʼlumotiga koʻra, 2022-yil sentyabrida siyosiy mahbuslarning qamoq muddatini uzaytirish kampaniyasi doirasida Xolidning jazo muddati 32 yilga oshirilgan.

Ziyad al-Sofiani , yana bir Arabcha Vikipediyaning sobiq adminstratori, „davlatdagi siyosiy faollarning taʻqib qilinishini tanqid qiluvchi“ tahrirlar kiritish orqali „jamoat fikrini chalgʻitish“ va „jamoat axloqini buzish“da ayblangan. U 2020-yil sentyabrida sakkiz yillik qamoq jazosiga hukm qilingan.

 Suriya 
thumb|Bassel Khartabil Safadi, 2010-yil Janubiy Koreyada tushirilgan surat. U 2015-yilda Suriya hukumati tomonidan qatl etilgan.

Bassel Xartabil bir qator ochiq manbali loyihalarga, jumladan, Vikipediyaga hissa qoʻshgan; uning 2012-yilda hibsga olinishi uning onlayn faoliyati bilan bogʻliq boʻlishi mumkin degan shubhalar bor. U 2015-yilda Damashq yaqinidagi Adra qamoqxonasida qatl etilgan. Bir qancha tashkilotlar, jumladan, Vikimedia fondi 2017-yilda uning sharafiga Bassel Xartabil erkin madaniyat stipendiyasini uch yillik muddatga moʻljallab tashkil qilib bergan.
Papilyar naqshlar

Papilyar naqshlar — qo'l va oyoq barmoqlari yuzasidagi bo'rtmalardan hosil bo'lgan naqshlar. Ular takrorlanmaydi va individual xususiyatga ega. Daktiloskopiyada ushbu tushuncha orqali teridagi chiziqli bo'rmalar ifodalanadi. Bu izlar ariqcha va do'ngalik shaklidagi nozik chiziqlardan iborat bo'lib, yoysimon sirtmoqlar va gajakdor naqshlar hosil qiladi.

Anatomiya fanining teri tuzilishi bilimiga binoan teri ikki qatlam: lerma va epidermisdan iborat bo'lib, o'ziga xos kashta mikrotuzilishi bilan tavsiflanadi. Tashqi teri qatlami bo'lmish epidermis bu chiziqlarni takrorlaydi, bular papilyar chiziqlar ko'rinishida turli kashta shaklini tashkil qiladi.

Qo'l barmog'ining oxirgi bog'imlaridagi papilyar chiziqlar individual bo'lib, xar bir shaxsning o'ziga xos. Ular insonning umri davomida o'zgarmas, mustahkam shaklga egadir.

Qo'l-barmoq izlaridagi bu xususiyat insonning xomiladalik davrida shakllanib, umri bo'yi, xatto o'lgandan so'ng ham teri to'qimalarida chirish alomati yuz bergunga qadar o'zgarmaydi. Qo'l izlarining daliliy ahamiyati shundaki, teri kashtasining xususiyatini ifodalovchi alomatlar yig'indisi ikkinchi shaxsda takrorlanmaydi va bu izlar asosida konkret bir shaxsning aynanligi aniqlanadi. Papilyar naqshlardan bir yarim asrdan buyon deyarli barcha mamlakatlarda jinoyatchilarni ro'yxatga olish va qidirib topish vositasi sifatida foydalaniladi. 

Yangi tugʻilgan chaqaloqning barmoqlari va kaftlari silliq boʻladi, degan fikr bor. U yoshi ulg'aygan sayin, ularda jingalak chiziqlar sezilarli bo'ladi.

Aslida, papillyar naqshlar homilada 12-haftadayoq shakllanadi. Ular asab tizimi yotqizilganida paydo bo'ladi. Insonning temperamenti va asabiy tuzilishining xususiyatlari haqiqatan ham bunday chizmalarning xususiyatlariga bog'liq.

 Papiller naqsh 
Kaftlardagi chizmalar har bir inson uchun oʻziga xos genetik shifrdir.

Quyidagi papillyar naqshlarni turiga qarab ajratish mumkin: yoy, halqa, jingalak.

Yon naqshlarining xarakteristikasi

Bunday chizmalar eng oddiy. Ular barmoqning bir chetidan boshlanib, teskari tomonida tugaydigan papillyar chiziqlarning ikkita oqimidan iborat. O'rtasi kamar shaklidagi figuralardan iborat. Bunday naqshlar ichki naqshga ega emas. Ularda deltalar ham yo‘q.

Yon papiller naqshlarining bunday mavjud:

Oddiy. Barmoqning markazi silliq ko'tarilgan bo'lib, u papiller chiziqlardan hosil bo'lgan.

Chodir yoki piramidal. O'rta qismda egilish shakllanishi bilan chiziqlarning tez harakatlanishini sezish mumkin. Uning ichki qismi deyarli sezilmaydigan chiziqlar bilan qoplangan.

Noaniq tuzilishga ega. Chizma biron bir turga tegishli emas.

False-loop. Ba'zida kamonlarning joylashuvi shunday bo'ladiki, barmoq izi bo'yicha mutaxassis o'z tajriba ularni loop naqsh bilan aralashtirishi mumkin. Bu qatorlar sikl bilan tugamaydi.

Soxta jingalak. Arkning ichki qismidagi papillyar chiziqlardan hosil boʻlgan naqsh aylanaga oʻxshaydi, lekin u har xil xususiyatlarga ega.

Nodir naqshlar. Bu shunday bo'ladiki, yoylar barmoq uchlari chetlariga yaqinroq, markaziy qismi chodir ko'rinishida, tashqi qismida ilmoqlar va boshlar mavjud. Bunday iz yoy sifatida aniqlanadi va bu aylanishning kamchiliklari bilan bog'liq.
Hamza Abdi Barre

Hamza Abdi Barre (Xamse Cabdi Barre, ) hozirda Somali Federal Hukumatida Bosh Vazir vazifasini oʻtayotgan siyosatchi. U 2022-yil 15-iyunda Prezident Hassan Sheikh Mohamud tomonidan nomzod sifatida taklif etilgan va 2022-yil 25-iyunda parlament tomonidan tasdiqlangan. Hamza shuningdek 2021-yil 28-dekabrda Somali Federal parlamenti Xalq palatasiga saylangan parlament aʼzosi.

 Hayotining boshlangʻich davri va oʻqishi 
Hamza pastki Jubadagi Kismayo shahrida , Darod urugʻining Ogaden filialida tugʻilgan.

Hamza boshlangʻich taʼlimni oʻz davlatida tugatgan va 2001-yilda Yamandagi University of Science and Technology universitetida bakalavr diplomini yoqlagan. 2003-yildan 2004-yilgacha Hamza Mogadishudagi xususiy maktab ijrochi direktori boʻlgan. 2005-yil avgustda u Kismayo University yaratuvchilaridan biri boʻlgan. U 2009-yilda Malayziyadagi Xalqaro Islom Universitetida Magistrlik diplomini yoqlaydi. Magistrlik diplomini yoqlagandan soʻng va siyosiy karyerasini boshlashidan oldin u juda koʻp yillarni Kismayo va Mogadishuda oʻqituvchi boʻlib oʻtkazadi.

 Siyosiy karyerasi 
Barre uzoq vaqtdan beri Tinchlik va taraqqiyot uchun ittifoq partiyasining tarafdori boʻlgan va federal hukumat idoralarida turli lavozimlarda ishlagan.

2014-yildan 2015-yilgacha Barre Banaadir viloyati gubernatori va keyinchalik Mogadishu meri Hassan Mohamed Husseinning maʼmuriy maslahatchisi boʻlib ishlagan. Barre shuningdek Konstitutsiyaviy ishlar va federal vazirligining katta maslahatchisi boʻlib ishlagan. U Bosh Vazir boʻlishidan oldin prezident Mohamud boshchiligidagi Tinchlik va taraqqiyot partiyasi bosh kotibi (2011-2017-yillar) va prezident Mohamed Abdullahi Mohamed boshchiligidagi Jubbaland saylov komissiyasi raisi (2019-2020-yillar) kabi yuqori siyosiy lavozimlarda ishlagan. 2022-yil 26-iyundan beri Barre Prezident Mohamud bilan yonma yon Somalining Bosh Vaziri sifatida ishlab kelmoqda.

 

Category:21-asr Somali Bosh Vazirlari
Category:Kismayolik odamlar
Category:Pastki Jubalik odamlar
Category:Tug'ilgan yili noaniq bo'lgan odamlar
Tianmen togʻi

Tianmen togʻi (xitoycha: 天門山, ma'nosi: "Osmon darvozasi togʻi" ) - Xitoyning Hunan provinsiyasining shimoli-gʻarbiy qismida, Zhangjiajie shahrida, Tianmen togʻi milliy bog'ida joylashgan togʻ.

 Togʻ 
2005-yilda Fransiyaning Poma kompaniyasi tomonidan Zhangjiajie temir yoʻl stansiyasidan togʻ choʻqqisiga teleferik qurilgan. Sayyohlik nashrlarida Tianmen togʻining kabel yoʻli "dunyodagi baland togʻlarning eng uzun yo'lovchi kabel yoʻli" sifatida eʻtirof etilgan bo'lib, unda 98 ta mashina va umumiy uzunligi ni tashkil etadi. Eng yuqori qiyalik - 37 daraja. Sayyohlar togʻ choʻqqisidagi qoya boʻylab qurilgan, jumladan, shisha polli yoʻlkalarda kilometrlab yurishlari mumkin. 11 kmda joylashgan Tongtian prospekti 99 ta burilish bilan ham togʻ choʻqqisiga chiqadi va balandlikda bo'lgan tog'dagi Tyanmen g'orining tabiiy arkasiga tashrif buyuruvchilarni olib boradi. Togʻda boʻlgani kabi, gʻor ham "Osmon eshigi" deb tarjima qilinadi va "Osmonga olib boruvchi zinapoya" deb nomlanuvchi 999 pogʻonali kirish joyiga ega.

Tianmenshan ibodatxonasi cho'qqida joylashgan bo'lib, u yerga piyodalar yo'li orqali chiqish mumkin. U yerdagi asl maʻbad Tang sulolasi davrida qurilgan va 20-asrning birinchi yarmida vayron qilingan. 1949-yilda, Xitoy kommunistik inqilobi tugashiga yaqinlashar ekan, Tang sulolasi arxitekturasi bilan yangi ibodatxona qurilishi boshlangan, maʻbad hozirda 2 gektarni egallagan landshaft maydonlarida joylashgan.

Wingsuit boʻyicha Jahon ligasi Tianmen shahrida birinchi va ikkinchi jahon Wingsuit chempionatlarini oʻtkazadi. 2013-yil 8-oktabrda ikkinchi jahon chempionatiga tayyorgarlikdan sakrash paytida Viktor Kovats parashutini ocholmay, cho‘kib halok bo‘ladi.

2016-yil avgust oyida Tongtian xiyoboniga qaragan, “Oʻralgan ajdaho qoyasi” deb nomlangan shishali osmonoʻpar yoʻlak ommaga ochiladi.

2016-yil sentabr oyida italiyalik haydovchi Fabio Barone o‘zining Ferrari 458 Italia avtomobili bilan 10 daqiqa 31 soniyada 11 kmga yaqin masofani bosib o‘tib, birinchi tezlikda jahon rekordini o‘rnatadi.

2023-yil aprel oyida Tianmen tog‘idagi osmono‘par yo‘laklardan birida o‘z joniga qasd qilish oqibatida to‘rt kishi halok bo‘lgan. Taxminan balandlikdagi g'arbiy yo'lda uch kishi sakrab halok bo'lgan. To'rtinchi shaxs, ayol, sakrashni to'xtatgan, lekin allaqachon zaharni qabul qilgan va bu uning o'limiga sabab bo'lgan.

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Togʻlar
Avliyo Bogoroditsa cherkovi

Avliyo Bogoroditsa cherkovi (armancha: Սամարղանդի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի) – Samarqand shahrida joylashgan. 1903-yilda mahalliy armanlar mablagʻi hisobidan qurilgan arman cherkovi. Surb Astvatsatsin cherkovining birinchi ruhoniysi Ruben Ota Bekgulyants edi.

 Tarixi 
Birinchi arman koʻchmanchilari hozirgi O'zbekiston hududida XV asrda Amir Temur davrida paydo boʻlgan va u bosib olgan Armanistondan Samarqandga hunarmandlarni olib kelgan. XIX asrda Oʻrta Osiyoning Rossiyaga qoʻshilishi arman koʻchmanchilari sonining oʻsishida muhim rol oʻynagan.

 Rossiya imperiyasi 
1897-yilda Samarqandning oʻzida atigi 149 nafar arman : 123 erkak va 26 ayol yashaganida, bu kichik koloniya vakillari viloyat harbiy gubernatoriga shaharda ibodat uyi ochishni iltimos qilib murojaat qilishadi. Soʻrov hurmat qilindi: 1898-yil 31-oktyabrda ruhoniy Gevorg Zaxaryants tegishli ruxsat oldi.

1897-yilda Samarqandda armanlar kam edi, shuning uchun cherkov maxsus ijaraga olingan xonada tashkil etildi. Biroq, tez orada armanlar oʻzlarining binolarini qurishga qaror qilishdi va buning uchun nufuzli vasiylar kengashini sayladilar. Lekin, birinchi navbatda, cherkov maʼmurlarining roziligini olish kerak edi. Samarqandliklar 1894-yildan beri Oʻrta Osiyoning barcha cherkovlari boʻysungan Astraxan arman yeparxiyasi konsistoriyasi rahbariyati bilan yozishmalarga kirishdi.

Turkiston general-gubernatori tomonidan 28-iyunda ijobiy qaror qabul qilindi va bu haqda shu kuni Samarqand viloyati harbiy gubernatoriga xabar berildi. Shunday qilib, 1903-yil iyul oyida vasiylar kengashi Samarqand va Toshkent hokimiyatlaridan barcha kerakli hujjatlarni oldi. Bu vaqtda Astraxandan uzoq kutilgan qogʻoz keldi. Arman jamoasi oʻzining cherkovini qurishni boshladi.

1903-yil oxirida bino qurildi. Ushbu ibodatxonaning birinchi ruhoniysi, tabiiyki, loyihani amalga oshirishga eng katta hissa qoʻshgan Ruben Bekgulyants boʻldi. 1905-yil 1-avgustda imperator Nikolay II farmon chiqardi, uning uchinchi bandida:

"Bizning noibimizga arman cherkov maktablari toʻgʻrisidagi yangi nizom ishlab chiqilgunga qadar, Kavkaz noibligi doirasida Oliy Kengash tomonidan 1874-yil 19-iyulda tasdiqlangan qoidalar asosida cherkov va monastirlarda cherkov maktablarini ochishga ruxsat berilsin"

 Sovet davri 
thumb|X e00f435c|170px|Artur Martunikovich Martirosyan (chapda)
Avliyo Bogoroditsa cherkovi va cherkov maktabi Sovet davrida ham oʻz faoliyatini davom ettirdi. Cherkovda choʻqintirish va toʻylar boʻlib oʻtdi, marhumlar uchun dafn marosimlari oʻtkazildi va barcha cherkov bayramlari nishonlandi, bolalarga arman tarixi va madaniyati oʻrgatildi. 1939-yil 1-avgustdagi 33-sonli bayonnomaga asosan cherkov faoliyati tugallangan.

 Oʻzbekiston mustaqilligidan keyingi davr 
1995-yil avgust oyida Avliyo Bogoroditsa cherkovi Artur Martunikovich Martirosyanning yordami bilan qayta ochildi.

 Manzil 
 Mahmuda Qo‘shg‘ariy ko'chasi 70-uy, Samarqand, O‘zbekiston
 tel.: +998 (91) 133-43-41

 

Turkum:Cherkovlar
Emil Jemadenov

Jemadenov Emil Enverovich (1980-yil 19-avgust Samarqand) – Qrim-tatar siyosiy mahbusi. Rossiya hukumati tomonidan Hizb ut-Tahrir faoliyatiga aloqadorlikda ayblangan.

 Biografiyasi 
1980-yil 19-avgustda Samarqandda tugʻilgan.

Emil dastlab Samarqanddagi mahalliy maktabda taʼlim olgan. Oilasi Qrimga qaytganidan soʻng, Emil maktab taʼlimini Ukrainada davom ettirgan.

Oʻrta maʼlumotni olgandan soʻng, Emil Jemadenov Turkiya universitetlaridan birining mehmonxona biznesi fakultetiga oʻqishga kirgan. Turkiyadan qaytgach, Emil Qrimda siyosiy fanlar fakulteti qoshidagi Tauriya ekologiya institutiga oʻqishga kirgan va u yerda magistrlik darajasini olgan.

Qrim anneksiya qilinishidan oldin Emil Jemadenov Ukrainada siyosiy tadqiqotlar bilan shugʻullangan, konferentsiyalar va forumlarda nutq soʻzlagan, Qrimda rus bosqinchilik rejimi oʻrnatilgandan soʻng u bankda ekspeditor-kollektor boʻlib faoliyat yurita boshlagan.

 Rossiya hukumati tomonidan taʼqib 
2016-yil 12-oktyabrda Rossiya xavfsizlik kuchlari Emil Jemadenov yashagan Strogonivka va Kamianka qishloqlarida tintuv oʻtkazgan. Qrim FSBning katta tergovchisi Sergey Kulanov boshchiligidagi Rossiya xavfsizlik kuchlari bomdod namozi arafasida uyg bostirib kirishgan. Ular Emilning telefoni, Qur’on tarjimasi va diniy mazmundagi bir qancha risolalarni olib qoʻyishgan. Advokat Edem Semedlyayevga ikki soat davomida Emil yoniga kirishga ruxsat berilmagan. Shu kuni xavfsizlik kuchlari Emilning ota-onasini tintuv qilgan.

2016-yil 12-oktabrda Kamianka va Strogonivka shaharlarida hibsga olingan Emil Jemadenov va yana toʻrt nafar musulmon (Rustem Ismoilov, Ayder Saledinov, aka-uka Teymur va Uzeir Abdullayevlar) Hizb ut-Tahrir partiyasiga mansublikda ayblangan. Rustem Ismoilovga nisbatan moddaning 2-qismi boʻyicha ayblov eʼlon qilingan.

 

Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1980-yilda tugʻilganlar
Turkum:19-avgustda tugʻilganlar
Hugh Grant

Category:Biography with signature
Category:Articles with hCards
Hugh John Mungo Grant (1960-yil 9-sentyabrda tugʻilgan) – ingliz aktyori. U oʻz faoliyatini boshida oʻzini maftunkor va himoyasiz romantik yetakchi odam sifatida koʻrsatgan va shundan beri dramatik xarakterli aktyorga aylangan. Uning mukofotlari orasida Britaniya Akademiyasi Kino mukofoti, Oltin Globus mukofoti va Faxriy Sezarni olgan. Uning filmlari butun dunyo boʻylab jami 3 milliard AQSh dollariga yaqin daromad olgan. 2022-yilda Time Out jurnali Grantni Britaniyaning barcha davrlardagi 50 ta eng zoʻr aktyorlari roʻyxatiga kiritgan.

Grant ilk bor eʼtiborni oʻziga xos davr dramalaridagi rollari bilan olgan, masalan, „Merchant-Ivory’s Maurice“ (1987), bu roli uchun u „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida „Volpi kubogi“ ni qoʻlga kiritgan.

 Yoshligi 
Grant 1960-yil 9-sentyabrda Londonning Hammersmit shahrida Fynvola Susan MacLean va kapitan James Murray Grantning ikkinchi oʻgʻli boʻlib dunyoga kelgan. Uning bobosi, polkovnik James Murray Grant, Ikkinchi Jahon urushi paytida Sent-Valeri-en-Kauxda jasorat va yetakchilik uchun mukofotlangan.

 Faoliyati 
Oksford tomonidan moliyalashtirilgan „Privileged“ (1982) filmida debyut qilganidan soʻng, Grant turli xil ishlarda, masalan, Fulxem futbol klubida maydonchi yordamchisi sifatida ishlash, repetitorlik, telekoʻrsatuvlar uchun komediya eskizlari yozish va Mighty White non va Red Stripe lager kabi mahsulotlar uchun radio reklama roliklarini yozish va ishlab chiqarish uchun Talkback Productions kompaniyasida ishlagan. Londondagi BAFTA da „Privileged“ film namoyishida unga iqtidor agenti murojaat qilib, uning vakili boʻlishni taklif qilgan. Grant hali ham Kurtauld institutida oʻqishni boshlash niyatida edi, lekin keyin bir yil davomida aktyorlik oʻqish uchun pul tejashning yaxshi usuli boʻladi, deb oʻylab, rad etgan.

 Shaxsiy hayoti 
1987-yilda Ispaniyaning "Remando Al Viento" (1988) spektaklida Lord Bayron rolini oʻynaganida, Grant Bayronning sobiq sevgilisi Claire Clairmont rolida ikkinchi darajali rolni ijro etgan aktrisa Elizabeth Hurley bilan uchrashgan. U suratga olish paytida Hurley bilan uchrashishni boshlagan va ularning munosabatlari keyinchalik ommaviy axborot vositalarining koʻp eʼtiboriga sazovor boʻlgan. Ular 2000-yilning may oyida ajralishdi, lekin Grant Hurleyning 2002-yilda tugʻilgan oʻgʻli Damianning choʻqintirgan otasi.

 

Turkum:Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Ingliz erkak film aktyorlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1960-yilda tugʻilganlar
Charles Dunbar Burgess King

Charles Dunbar Burgess King (1875-yil 12-mart – 1961-yil 4-sentyabr) liberiyalik siyosatchi, 1920-yildan 1930-yilgacha Liberiyaning 17-prezidenti boʻlib faoliyat yuritgan. Charlz Amerika-Liberiya va Syerra-Leone Kreol millatiga mansub. U 1878-yildan 1980-yilgacha mamlakatni boshqargan True Whig partiyasining aʼzosi boʻlgan.

Charles King 1904-yildan 1912-yilgacha Bosh prokuror, 1912-yildan 1919-yilgacha prezidentlikka saylangunga qadar Liberiya Davlat kotibi boʻlgan. U 1919-yil Parij tinchlik konferentsiyasida qatnashdi. Islohotlar tarafdori boʻlsa-da, korrupsiya hukmronligini qoʻllab quvvatlashda davom etdi.

Prezident Kingning iqtisodiy kun tartibi va rivojlanish rejasi doimo kutilganidan past edi. Savodxonlik darajasi xalq taʼlimida kengroq ravishda oʻsib borayotgan boʻlsa-da, u Liberiyani iqtisodiy oʻsishga toʻsqinlik qiladigan siyosiy tartibsizliklardan saqlay olmadi.

1927-yilda Charles King tarixdagi eng nohalol saylov uchun Ginnesning rekordlar kitobiga kirgan. U bor yoʻgʻi 15 ming saylovchi boʻlgan mamlakatda 234 ming ovoz olgan. Ammo majburiy mehnat va qullik mojarosi 1930-yilda uni isteʼfoga chiqishga majbur qildi. Charles King sharmandalik bilan isteʼfoga chiqdi. Mansabdor shaxslarni yollashda qarindosh-urugʻchilik va uning maʼmuriyati xalq farovonligi va qul mehnatidan foydalanish boʻyicha qabul qilayotgan qarorlarida shaffoflikning yoʻqligi bilan ajralib turardi.

 Prezidentlik faoliyati (1920-1930) 
King 1920-yilda Liberiya prezidenti boʻldi va 10 yil xizmat qildi. Prezident sifatida u 1929-yilda Kakatada Buker Vashington qishloq xoʻjaligi va sanoat institutini tashkil etishga yordam berdi.

 

Turkum:1961-yilda vafot etganlar
Turkum:1875-yilda tugʻilganlar
Apple A14

Apple A14 Bionic – Bu Apple Inc tomonidan ishlab chiqilgan 64 bitli ARMv8.5-A ga asoslangan chip (SoC) tizimi.Bu chip 4-avlod iPad Air va 10-avlod iPad da shuningdek iPhone 12 Mini, iPhone 12, iPhone 12 Pro hamda iPhone 12 Pro Max da paydo boʻladi . Apple taʼkidlashicha, markaziy protsessor (CPU) A12 dan 40% ga tez ishlaydi yana grafik ishlov berish bloki (GPU) esa A12 dan 30% gacha tezroq. Shuningdek, u 16 yadroli neyron dvigateli hamda mos ravishda 10 barobar tezroq ishlaydigan yangi matritsasini tezlatgichlarni oʻz ichiga olagan.

 Dizayn 
Apple A14 Bionic Apple tomonidan ishlab chiqilgan 64 bitli 6 yadroli protsessorga ega chip boʻlib, ARMv8 ni amalga oshiradi. 2 ta yuqori unumdorlikdagi Firestorm yadrolari va 4 ta energiya tejovchi Icestorm yadrolari bilan ishlaydi.

A14 Apple tomonidan ishlab chiqilgan 4 yadroli grafik protsessorni A12 ga qaraganda 30% tezroq grafik ishlashi bilan birlashtiradi. A14 Apple yangi 16 yadroli Neyron Dvigatel deb ataydigan maxsus neyron uskunasini oʻz ichiga oladi. Neural Engine soniyasiga 11 trillion operatsiyani bajarishi mumkin. Alohida Neyron Dvigateliga qoʻshimcha ravishda, A14 CPU chipi 2-avlod oʻrganish (matritsasi skaler koʻpaytirish) tezlatgichlarini oʻz ichiga oladi .(Apple ularni AMX bloklari deb ataydi). A14 shuningdek, yaxshilangan hisob-kitob va suratga olish imkoniyatlariga ega yangi tasvir protsessorini oʻz ichiga oladi.

A14 TSMC tomonidan 1-avlod 5 nm o'lchamda 1-tijorat maxsulotiga aylangan. Transistorlar soni 11,8 milliardga oshdi, bu A13 tranzistorlari soni 8,5 milliard boʻlganidan 38,8% ga koʻp. Semianalysis maʼlumotlariga koʻra, A14 protsessorining oʻlchami 88 mm 2, tranzistor zichligi mm 2 uchun 134 million tranzistor. U iPhone 12 da 4 GB LPDDR4X xotirasi va iPhone 12 Pro da 6 Gb LPDDR4X xotirasi bilan birga paketdagi paketda (PoP) ishlab chiqariladi.

A14 HEVC yoki H.264 uchun video kodek kodlashni qoʻllab-quvvatlaydi. U MPEG‑4 HEVC, H.264 va Motion JPEG uchun dekodlashni qoʻllab-quvvatlaydi.

Keyinchalik A14 turli xil Macintosh hamda iPad modellarida ishlatiladigan M1 seriyali chiplarga asos sifatida ishlatiladi.

 Apple A14 Bionic-ni oʻz ichiga olgan mahsulotlar 

 iPad (10-avlod)
 iPad Air (4-avlod)
 iPhone 12 va 12 Mini
 iPhone 12 Pro va 12 Pro Max

 Variantlar 
Quyidagi jadvalda „Firestorm“ hamda „Icestorm“ mikroarxitekturalariga asoslangan xar xil SoClar koʻrsatilgan.
Variant Markaziy protsessor yadrolar (P+E) GPU yadrolari GPU EI GrafikaALU Xotira (GB) Transistor hisoblash A14 6 (2+4) 4 64 512 4–6 11,8 mlrd M1 8 (4+4) 7 112 896 8–16 16 mlrd M1 8 128 1024 M1 Pro 8 (6+2) 14 224 1792 16–32 34 mlrd M1 Pro 10 (8+2) M1 Pro 16 256 2048 M1 Maks 10 (8+2) 24 384 3072 32–64 57 mlrd M1 Maks 32 512 4096 M1 Ultra 20 (16+4) 48 768 6144 64–128 114 mlrd M1 Ultra 64 1024 8192

 Shuningdek qarang 
 Apple M1
 Armv8-A protsessorlarini solishtirish

 

Turkum:IPhone
Turkum:Apple Inc tomonidan ishlab chiqarilgan klassik Mac OS das
Jim Breuer

James E. Breuer (1967-yil 21-iyunda tugʻilgan) — amerikalik komediyachi va aktyor. U 1995-yildan 1998-yilga qadar „Saturday Night Live“ filmida rol ijro etgan hamda „Half Baked“ (1998) filmida bosh rolni oʻynagan.

 Yoshligi 
Breuer Nyu-Yorkning Long-Aylenddagi Valley Stream shahrida tugʻilgan.

 Faoliyati 
Breuer muntazam ravishda komediyachi sifatida gastrollarda qatnashgan. Uning 2008-yilgi gastrol suratlari „More Than Me“ (Mendan koʻra koʻproq) hujjatli filmida hamda 4 soatlik „The Jim Breuer Road Journals“ DVD dasturida ishlatilgan. Breuer „I’m Not High“ (But I’ve Got a Lot of Crazy Stories about Life as a Goat Boy, a Dad, and a Spiritual Warrior) kitobini yozgan.

 Shaxsiy hayoti 
2005-yildan 2021-yilgacha Breuer rafiqasi Dee va uch qizi bilan birgalikda New Jersey shtatining Chester Township shahrida yashagan. 2021-yilning avgust oyida Breuer va uning oilasi Nyu-Jersidagi uyini sotganidan keyin Florida shtatining Neapol shahriga koʻchib oʻtgan. James oʻzini New York Metsning „super muxlisi“ deya taʼriflaydi.

 

Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1967-yilda tugʻilganlar
Turkum:Komediya
Turkum:Komiklar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Nyu-York shaharlari
Turkum:Stand up
Kitob masolik ul-mamolik

Kitob masolik ul-mamolik (Mamlakatlarga boradigan yoʻllar haqida kitob) – geografik asar. Muallifi IX asrning ikkinchi yarmi X asr birinchi choragida yashagan sayoh va goegraf Istaxriydir. Istaxriy sayyoh sifatida Suriya, Misr, Eron, Movarounnahr, Magʻrib kabi hududlarda boʻladi va 930–933-yillarda „Kitob masolik ul-mamolik“ asarini yozib tugallaydi.
Ushbu asar 20 ta bobdan iborat. Asarda mamlakatlar tabiati, maʼmuriy boʻlinishi, chegaralari va yoʻllari, mashhur shaharlar, kishilar va aholi mashgʻulotlari toʻgʻrisida maʼlumot keltiriladi.
„Kitob masolik ul-mamolik“ asari 20 ta iqlimga taqsimlangan. Asarda har bir iqlimning maxsus xaritalari mavjud. Asarda Movarounnahr toʻgʻrisida ham maʼlumotlar keltirilgan boʻlib, u yerdagi shaharlar tasnifi keltirilgan. XVI asrda Abdurahmon Naxichevoniy tomonidan asar fors tiliga tarjima qilingan. Asar bir necha marotaba 1870, 1927, 1967-yillarda arab tilida Leydenda nashr qilingan.
Asarning 16 ta arab tilidagi qoʻyozma nusxasi topilgan va eng qadimgi nusxasi 1184-yilda Myuller tomonidan faksimile shaklida nashr etiladi. 1870-yilda esa De Gue tomonidan asarning tanqidiy matni nashr etilgan. Iroj Afshor asarning 18 ta forsiy tarjima nusxalarini aniqlaydi va tanqidiy matnini nashr ettiradi.

„Kitob masolik ul-mamolik“ asarida Markaziy Osiyo mintaqasi tarixiy geografiyasi bilan bogʻliq maʼlumotlar mavjud. Asarning „Xuroson“ va „Movarounnahr“ qismi 8 ta arabiy va 11 ta forsiy nusxalari bilan solishtirilib, va OʻzR FA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti katta ilmliy xodimi Ravshan Xudoyberganov tomonidan tarjima qilinib chop qilingan.

 

 
 
 

Turkum:Tarixiy asarlar
Apple A12

Apple A12 Bionic – bu Apple Inc tomonidan ishlab chiqilgan chip (SoC)dagi 64-bitli ARM-ga asoslangan tizim. U 1-marotaba iPhone X va XS Max, iPhone XR, iPad Air (3-avlod), iPad Mini (5-avlod), 8-avlod iPad va Apple TV 4K (2-avlod) da paydo boʻldi. Apple taʼkidlashicha, ikkita yuqori samarali yadro A11 chipiga qaraganda 15% tezroq hamda 50% energiya tejamkor. 4 ta yuqori samarali yadro esa A11 ga qaraganda 50% kamroq quvvat sarflaydi.Bu 7 nm hajimda ishlab chiqarilgan chip bo'lib, 1-ommaviy bozor tizimidir.

 Dizayn 
A12 Apple SoC tomonidan ishlab chiqilgan chip, 64 bitli ARMv8.3 , 6 yadroli protsessorga ega, Vortex deb nomlangan 2 ta yuqori samarali yadroga ega, 2.49GHz da ishlaydi. 4 ta energiya tejovchi yadro Tempest deb ataladi. Vorteks yadrolari 7 kenglikdagi dekodlangan tartibsiz superskalyar dizayn, Tempest yadrolari esa 3 kenglikdagi dekodlangan tartibsiz superskalar dizayndir. A11 ning Mistral yadrolari singari, Tempest yadrolari ham Apple A6 dan Apple Swift yadrolariga asoslangan.

A12, shuningdek, Apple tomonidan ishlab chiqilgan 4 yadroli grafik ishlov berish blokini (GPU) A11ga qaraganda 50% tezroq grafik ishlashi bilan birlashtiradi. A12 Apple tomonidan „Keyingi avlod Neyron Dvigatel“ deb ataydigan maxsus neyron tarmoq uskunasini oʻz ichiga oladi. Ushbu neyron tarmoq uskunasi 8 yadroga ega va soniyasiga 5 trillion operatsiyalarni bajarishi mumkin.

A12 TSMC tomonidan 7nm FinFET yordamida ishlab chiqarilgan va 6,9 milliard tranzistorni oʻz ichiga oladi.A12 ning oʻlchami 83,27 mm2, A11 dan 5% kichikroq. U iPhone XS va XS Max da 4 GiB LPDDR4X xotirasi va iPhone XR, iPad Air (2019) da 3 Gb LPDDR4X xotirasi bilan birga qadoqdagi paketda (PoP) ishlab chiqariladi.U qoʻllab-quvvatlaydigan ARMv8.3 koʻrsatmalar toʻplami, koʻrsatkichni autentifikatsiya xavfsizlikni sezilarli darajada yaxshilaydi. 

A12 HEVC hamda H.264 uchun video kodek kodlashni qoʻllab-quvatlaydi, u shuningdek HEVC, H.264, MPEG‑4 2-qism va Motion JPEG uchun dekodlashni ragʻbatlashini qayd etdi.
+Qolip bloklarini taqqoslash (mm²) SoC A12 (7nm) A11 (10nm) Jami oʻlim 83.27 87,66 Katta yadro 2.07 2.68 Kichik yadro 0,43 0,53 CPU majmuasi (shu jumladan yadrolar) 11.90 14.48 GPU yadrosi 3.23 4.43 GPU jami 14.88 15.28 NPU 5.79 1.83

 Apple A12 Bionic-ni oʻz ichiga olgan mahsulotlar 

 iPhone XS va XS Maks
 iPhone XR
 iPad Mini (5-avlod)
 iPad Air (3-avlod)
 iPad (8-avlod)
 Apple TV 4K (2-avlod)

 Shuningdek qarang 
 Apple silicon, Apple tomonidan ishlab chiqilgan ARM-ga asoslangan protsessorlar qatori
 Apple A12X
 Armv8-A protsessorlarini solishtirish

 

Turkum:IPhone
Turkum:Apple Inc tomonidan ishlab chiqarilgan klassik Mac OS das
Faraxli noyabr (film 2001)

"Faraxli noyabr"  – Kianu Rivz va Sharliz Teron ishtirokidagi Amerika melodramasi.
Tanqidchilarning yomon baholari tufayli film 2001-yilda „Eng yomon remeyk yoki sikvel“ nominatsiyasida „Oltin malina“ mukofotiga nomzodlikka qoʻyilgan, Kianu Rivz va Sharliz Teron esa mos ravishda „Eng yomon aktyor“ va „Eng yomon ayol roli“ nominatsiyasiga nomzodligi koʻrsatilgan.

 Syujeti 
Biznesmen Nelson Moss, karyerasi uchun shaxsiy hayotini qurbon qiladigan reklama agenti. Shu paytgacha uchrashgan hech qaysi ayolga oʻxshamaydigan Sara bilan tanishibqoladi. Ularning mutlaqo tasodifiy tanishuvi yana bir nechta uchrashuvlar bilan davom etadi. Sara bir oz gʻalatiroq, quvnoq qiz edi va Nelsonning hayotini tubdan oʻzgartiradi. Qiz unga hayotni va undan qanday zavqlanishni koʻrsatadi. Nelson Saraning doʻstlari bilan uchrashadi va bu uni bagʻrikeng insonga aylanishiga olib keladi.

Noyabr oyining har bir kunini ular birga oʻtkazar ekan, Nelson Saraga borgan sari oshiq boʻlib, u uchun avvalgi zerikarli hayoti va karyerasidan voz kechadi. Unga turmush qurishni taklif qiladi va Sara birinchi marta „ha“ demoqchi ekanligini taʼkidlaydi.

Nelson, Sara saraton kasalligidan oʻlayotganini bilib oladi. Nelson uning oʻlimini koʻrishga chiday olmasligini bilgani sababli, Sara munosabatlarini uzishga qaror qiladi va Nelsondan ketishini soʻraydi. Nelsonning iltimosiga binoan, Sara yana bir kun u bilan qoladi. Xayrlashish paytida, Sara shunday deydi: „Meni kuchli va goʻzal deb eslab qolishingizni xohlayman. Agar siz meni shunday eslasangiz, men hech narsadan qoʻrqmayman“. Sara Nelsonning koʻzlarini bogʻlaydi, uni oxirgi marta uni oʻpadi koʻzlari bogʻlangan holda qoldirib ketadi.

 Rollarda 

 Soundtrack 

 

Turkum:Warner Bros. filmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Alina Bronsky

Alina Bronskiy (bu yozuvchining taxallusidir), asli rossiyalik boʻlgan nemis yozuvchisi. Uning kitoblari 15 dan ortiq mamlakatlarda, jumladan AQSh va Italiyada davlatlarida bosma va audio formatda nashr etilgan. Yozuvchining ilk asari hisoblangan „Scherbenpark“ romani(2008) adabiy tanqidchilarning eʼtirofiga sazovor boʻldiGerstenberger, Katharina: Women in German yearbook pp.ix (Editors' introduction), vol. 26, 2010. 1058-7446.

 Hayoti 
Bronsky 1978-yilda Sovet Rossiyasining Yekaterinburg shahrida, Rossiyaning markaziy qismida joylashgan Ural togʻlari etagidagi sanoat shaharchalarining birida tugʻilgan va bolaligi Marburg hamda Darmstadtda oʻtgan. Tibbiyot maktabini tugatgandan soʻng, Bronsky reklama kopirayteri va gazeta tahririyatlarida oʻzining ilk faoliyatini boshladi. Alina beva qolganidan soʻng Berlindagi sevgilisi, aktyor Ulrich Noethen bilan turmush quradi. Uning birinchi turmushidan uchta farzandi bor va 2013-yilning avgustida Noethen bilan u qiz farzand koʻrishdi. Bronskyning aytishicha, u oʻzini ikkita alohida odam sifatida koʻradi: nemis tilida soʻzlashuvchi adabiy xodim va oilaviy-hissiy masalalarda rus tilida soʻzlashuvchi oila bekasi.

 Ijodi 
Alina Bronskyning asarlarini Frankfurtning taniqli adabiy agentlari Georg Simader chop ettirgan. Yozuvchi oʻzining ilk romanini tugatgandan soʻng, uchta adabiyotning taniqli vakillariga romanni elektron pochta orqali yubordi, ularning uchovi ham keyinchalik qoʻlyozmani soʻrashdi. Ulardan ikkitasi oradan koʻp vaqt oʻtganidan keyin nashrga rozi boʻlishdi, bu oʻsha davrda chindan ham juda erta tan olinishini anglatar ediReview by: Elizabeth Powers. World Literature Today Vol. 83, No. 3 (May – Jun., 2009), pp. 60-61, Published by: Board of Regents of the University of Oklahoma.

Bronskyning birinchi romani „Scherbenpark“ boʻlib, asar koʻpchilikka „Broken Glass Park“ nomi bilan tanilgan. Roman onasining oʻldirilishi va Rossiyadan Germaniyaga koʻchib oʻtganidan keyin yangi hayotiga moslashish uchun kurashlardan iborat boʻlgan oʻn yetti yoshli Sasha ismli qiz haqida hikoya qiladi. Sasha aka-ukalariga gʻamxoʻrlik qilish va onasining qotilidan qasos olish uchun doim kurashadi. Bronskyning ilk romani „Broken Glass Park“ (Europa, 2010) Boston Globe tomonidan „bosim ostidagi zamonaviy oʻsmirlik davrining yorqin tasviri“ deya ijobiy fikrlar bilan baholangan. „Broken Glass Park“ 2008-yilda nufuzli Ingeborg Bachman mukofotiga va 2009-yilda esa Germaniyaning Young Adult adabiy mukofotiga nomzod boʻlgan. Roman Jasna Fritzi Bauer ishtirokidagi film uchun sahnalashtirilgan. Bronskyning ilk asaidagi eʼtirof navbatdagi romanlarining ham muvafaqqiyatli chiqishiga sababchi boʻldi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1978-yilda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Dekriminalizatsiya

Dekriminalizatsiya - bu muayyan harakatga qarshi taqiqlarni olib tashlaydigan qonun jarayon boʻlib, harakat noqonuniy boʻlib qoladi, lekin jinoiy yoki fuqarolik jazo boʻlmaydi. Ushbu islohot baʼzida oʻtgan jinoyatlar uchun ham qoʻllanadi, lekin boshqa hollarda qonun kuchga kirgan vaqtdan boshlab yoki belgilangan sanadan boshlab kuchga kiradi. Baʼzi hollarda tartibga solinadigan ruxsatnomalar yoki jarimalar hali ham qoʻllanishi mumkin (aksincha, qarang: legallashtirish) va dastlabki jinoiy harakatning tegishli jihatlari jinoyat sifatida saqlab qolinishi yoki jinoyat sifatida alohida tasniflanishi mumkin. Bu tushuncha antropolog Jennifer Jeyms tomonidan jinsiy aloqa harakatining „fohishalarni nishonga olish uchun ishlatiladigan qonunlarni bekor qilish maqsadlari“ni namoyon qilish uchun kiritilgan boʻlsa-da, hozirda u giyohvand moddalarga qarshi siyosatga nisbatan turli davlatlarda faol qoʻllanilmoqdaM. G. Grant, Playing the Whore (Verso/Jacobin, 2014), p. 112. Dekriminalizatsiya kriminallashtirishga mutlaqo teskari jarayon boʻlib hisoblanadi.

Dekriminalizatsiya ijtimoiy va axloqiy qarashlarning oʻzgarishi natijasida roʻy beradi. Jamiyat qilmish zararli emas, endi jinoiy javobgarlikka tortilmasligi yoki jinoiy adliya tizimi tomonidan hal qilinishi kerak boʻlgan masala emas degan fikrga kelishi mumkin. Turli jamiyatlar va davlatlarda vaqt oʻtishi bilan jinoyatchilikka boʻlgan qarashlar oʻzgargan mavzularga misollar:

 abort (qarang: abort qonuni va abortga qarshi huquqlar harakati)
 jamoat joylarida emizish
 giyohvand moddalarni saqlash va koʻngilochar maqsadlarda foydalanish (qarang: giyohvand moddalarni liberallashtirish)
 evtanaziya (qarang: evtanaziyaning qonuniyligi)
 qimor (qarang: qimor yoshi)
 gomoseksuallik (qarang: mamlakat yoki hudud boʻyicha LGBT huquqlari)
 koʻpxotinlilik (qarang: koʻpxotinlilikning qonuniyligi)
 fohishalik (qarang: jinsiy aloqani dekriminallashtirish)
 ommaviy yalangʻochlik
 sportda steroidlardan foydalanish
 oʻz joniga qasd qilish (qarang: oʻz joniga qasd qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari)

Federativ davlatlarda xatti-harakatlar hukumatning bir qismi tomonidan dekriminallashtirilishi mumkin, boshqasi tomonidan undiriladigan jazolar; masalan, dekriminallashtirilgan giyohvand moddalarga egalik qilish hali ham hukumatning boshqa bir qismi tomonidan jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin, ammo boshqa toifadagilar pul jarimasiga tortilishi mumkin. Buni qonuniylashtirishga qarama-qarshi boʻlgan jarajonni anglatadi, bu ilgari noqonuniy harakatdan barcha yoki koʻp qonuniy zararlarni olib tashlaydi.

 

Turkum:Jinoyat huquqi
Apple A13

Apple A13 Bionic – bu Apple Inc. tomonidan ishlab chiqilgan 64 bitli ARM ga asoslangan chip (SoC) tizimi hisoblanadi. U dastlab iPhone 11, 11 Pro/Pro Max, 9-avlod iPad, iPhone SE (2-avlod) va Studio displeylarida paydo boʻladi. Apple taʼkidlashicha, ikkita yuqori samarali yadro Apple A12 ga qaraganda 20% tezroq va Apple A12 30% kam quvvat sarflaydi . 

 Dizayn 
Apple A13 Bionic Apple tomonidan ishlab chiqilgan, ARMv8.4-A ISA ni amalga oshiruvchi 64 bitli 6 yadroli protsessorga ega, ikkita yuqori unumdor yadro 2,65GHz da ishlaydi. Lightning deb nomlangan hamda toʻrtta energiya tejovchi yadro Thunder . Lightning yadrolarida AMX bloklari deb ataladigan mashina tezlatgichlari mavjud. Apple taʼkidlashicha, AMX bloklari Apple A12 Vortex yadrolariga qaraganda matritsalarni koʻpaytirishda olti baravar tezroq ishlaydi. AMX bloklari soniyada 1 trilliongacha bitta aniqlikdagi operatsiyalarni bajarishga qodir. Lightning yadrolari 8 MB pL2 ga kirish huquqiga ega va Thunder yadrolari 4 MB L2 ni taqsimlaydi. SLC hajmi 16 MB.

A13 Apple tomonidan ishlab chiqilgan toʻrt yadroli grafik ishlov berish blokini (GPU) birlashtirib turadi, A12 ga qaraganda 20% tezroq grafik ishlashi va 40% kam quvvat sarfini oladi. Apple oʻzining A13 Bionic chipining sakkiz yadroli Neural Engine maxsus neyron tarmogʻi apparati A12 ga qaraganda 20% tezroq va 15% kam quvvat sarflaydi deb taʼkidlaydi.

U TSMC tomonidan 2-avlod 7 nm N7P da ishlab chiqarilgan (7 bilan adashtirmaslik kerak) nm+' yoki 'N7+') va 8,5 milliard tranzistorni oʻz ichiga oladi.

A13 HEVC va H.264 uchun video kodek kodlashni qoʻllab-quvvatlaydi. U HEVC, H.264, MPEG‑4 2-qism va Motion JPEG uchun dekodlashni yoqlaydi.
+Qolip bloklarini taqqoslash (mm²) SoC A13 (7nm kengaytirilgan) A12 (7nm) Jarayon tugunlari TSMC N7P TSMC N7 Jami oʻlim 98.48 83.27 Katta yadro 2.61 2.07 Kichik yadro 0,58 0,43 CPU kompleksi (shu jumladan yadrolar) 13.47 11.16 GPU yadrosi 3.25 3.23 GPU jami 15.28 14.88 NPU 4.64 5.79

 Apple A13 Bionic-ni oʻz ichiga olgan mahsulotlar 

 iPhone 11
 iPhone 11 Pro va 11 Pro Max
 iPhone SE (2-avlod)
 iPad (9-avlod)
 Apple Studio displeyi

center|thumb| iPhone 11 (yuqori) asosiy mantiqiy platadagi Apple A13 SoC

 Shuningdek qarang 

 Apple silicon, Apple tomonidan ishlab chiqilgan ARM-ga asoslangan protsessorlar qatori
 Apple M1
 Armv8-A protsessorlarini solishtirish

 

Turkum:IPhone
Turkum:Apple Inc tomonidan ishlab chiqarilgan klassik Mac OS das
Kitob surat al-ard

Kitob surat al-ard (Yer surati kitobi) – geografik asar. Muallifi X asrda yashagan arab sayyohi va olimi Ibn Havqaldir. Asar 977–978-yillarda Sitsiliyada yozilgan boʻlib, koʻplab xalqlar tarixiy geografiyasi bayon qilingan.
Asarda yerning tasnifi, iqlimi, mamlakatlar va shaharlar toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan.
943-yilda Ibn Havqal savdogar sifatida Ispaniya, Sitsiliya, Mesopotamiya, Shimoliy Afrika, Hindiston, Eron kabi mamlakatlarga boradi. U Istaxriy bilan tanishadi va asar yozishga kirishadi. Istaxriy „Kitob masolik ul-mamolik“ asaridagi xaritalarni qayta yozadi va toʻgʻirlab chiqadi, bir nechta xaritalarni kitobga ilova sifatida kiritadi.
Asarda Buxoroga oid boʻlgan maʼlumotlarni uchratish mumkin. Ibn Havqal asarida Buxorodagi 7 ta darvoza nomlarini sanab oʻtadi. U asarda Buxorodagi Xarqonrud, Shofirkom arigʻi, Baraxsha (Varaxsha), Quyi va Yuqori Farovuz, Nahr-i Romitan kabi joy nomlari va toponimlarini yozgan.
Ibn Xavqal asarida Istaxriy maʼlumotlaridan tashqari, al-Jayhoniy, Ibn Xurdadbeh kabi shaxslarning kitoblaridan foydalanadi.
1878-yilda asarning arabcha matni asosida De Gue tomonidan, 1938–1939-yillarda Kramers tomonidan nashr qilingan.
Asar 2011-yilda tarixchi olim Shamsiddin Kamoliddinov tomonidan ilmiy-izohli lugʻati bilan birgalikda Toshkentda oʻzbek tilida chop etilgan. Shamsiddin Kamoliddinov  Kramers tomonidan tayyorlangan tanqidiy matni asosida tarjima qilgan.
Ibn Havqalning ushbu asari ayrim parchalari rus tiliga tarjima qilingan. Volin,  Garkavi, Betger kabi olimlar oʻz tadqiqotlarida „Kitob surat al-ard“ asaridan foydalanishgan. Mazkur asarning H. Mamadaliyev tomonidan 2007-yil „Movarounnahr“ qismi oʻzbek tiliga tarjima qilingan ammo u nashr etilmay qolgan.

 

 
 
 

Turkum:Tarixiy asarlar
Art+Feminism

Art+Feminism — 2014-yilda boshlangan Vikipediyaga ayol ijodkorlar haqida maʼlumot qoʻshish uchun har yili butun dunyo boʻylab boʻlib oʻtadigan edit-a-thon hisoblanadi. Loyiha „Vikipediyada erkaklar tomonidan va ular haqida nomutanosib ravishda yoziladigan doimiy tarafkashlikni tuzatish boʻyicha koʻp millatli katta harakat“ sifatida tavsiflangan.

2014-yilda Art+Feminismning ilk kampaniyasi 30 ta alohida tadbirda 600 nafar koʻngillini jalb qildi. Keyingi yili jami 1300 nafar koʻngilli 17 ta turli mamlakatlarda, toʻrt qitʼada boʻlib oʻtgan 70 ta tadbirda qatnashdi. Oʻshandan beri 1500 dan ortiq tadbirlarda 20 000 dan ortiq kishi ishtirok etdi. Bu 100 000 dan ortiq Vikipediya maqolalarida ijobiy natijalarga olib keldi. 2021-yil holatiga koʻra, dunyo boʻylab 1260 ta tadbirda 18 000 dan ortiq odam qatnashdi va, taxminan, 84 000 ta Vikipediya maqolalari yaratildi va tahrirlandi.

Loyiha tashkil etilishi
thumb|left|Siân Evans, McKensie Mack, Michael Mandiberg, va Jacqueline Mabey (chapdan oʻngga).

Art+feminizm kutubxonachi Siân Evans Shimoliy Amerika sanʼat kutubxonalari jamiyati uchun ayollar va sanʼat loyihasini ishlab chiqayotganda boshlangan. Evans Jacqueline Mabey, Michael Mandiberg va Laurel Ptak yordamida loyihani tashkil etadi.

Art+Feminism loyihasini tashkil etishning sabablaridan biri Vikipediyaning kataloglash tizimini tanqid qilayotgan ommaviy axborot vositalariga javob qaytarish edi. Loyiha Vikipediyadagi boʻshliqlarni toʻldirishda va ayol tahrirchilar sonini koʻpaytirishda davom etmoqda. Vikipediyadagi tarjimai hollarning atigi 17 foizi ayollar haqida va Vikipediya tahrirchilarining atigi 15 foizi ayollardan iboratdir. Kira Visnevski 2020-yilda Art+Feminism ijrochi direktori etib tayindi.

Tadbirlar
thumb|right|Art+Feminism edit-a-thonidan video, Zamonaviy sanʼat muzeyi, 2015-yil

Edit-a-thon 2015-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari Avstraliya, Kanada, Kambodja, Hindiston, Yangi Zelandiya va Shotlandiya kabi joylardan ommaviy axborot vositalarida yoritildi. Qoʻshma Shtatlar ichida esa Nyu-York, Kaliforniya, Kanzas, Pensilvaniya, Texas va Gʻarbiy Virjiniya kabi joylarda ham oʻtkazildi.

2020-yilda, COVID-19 pandemiyasidan xavotirlar tufayli, tadbir Zoom video konferensiya ilovasi orqali virtual tarzda oʻtkazildi.
2021-yilda Art+Feminism edit-a-thoni COVID-19 xavotirlari tufayli yana virtualga aylantirildi.

Although the project is global, director Kira Wisniewski lives in Baltimore and personally organizes events and collaborations with cultural organizations in that area.

Loyiha global tarzda oʻtkazilsa-da, Kira Visnevski Baltimorda istiqomat qiladi va tadbirlarni hududlardagi tashkilotlar bilan hamkorlik qilib oʻtkazadi.

Ishtirokchilar tomonidan kiritilgan maʻlumotlar Vikipediyadagi muvofiqlashtiruvchi forumda kuzatiladi.

Tan olinishi
2014-yil noyabr oyida Foreign Policy jurnali Evans, Mabey, Mandiberg, Knipel, Howard va Ptakni Vikipediyada jins tafovutiga qarshi kurashganini alohida eʼtirof etdi.

 Yana qarang 
 Qizil kiyimdagi ayollar

 
 
 

Turkum:Vikipediya
Montblanc (kompaniya)

Montblanc – hashamatli tovarlar ishlab chiqaruvchisi va distribyutori. 1906-yilda Berlinda tashkil etilgan va hozirda Gamburg shahrida joylashgan. Kompaniya oʻzining hashamatli, premium sinfiga mansub ruchkalari bilan mashhur, shuningdek, sumkalar, turli-xil kichik charm buyumlar, atir va soatlar ishlab chiqarish bilan ham shugʻullanadi. 1993-yildan beri Montblanc Shveytsariyaning Richemont holdingi aʼzosi hisoblanadi.

 Tarixi 
Gamburglik bankir Alfred Nehemias va Berlinlik muhandis Avgust Ebershteyn 1906-yilda oddiy ruchkalar ishlab chiqarishni boshlagan. Qisqa vaqt oʻtgach, Vilgelm Dziambor, Kristian Lozen va keyinchalik Klaus Yoxannes Voss biznesga egallik qilishni boshladi. Ularning birinchi modeli 1909-yilda ishlab chiqilgan boʻlib, Rouge et Noir deb nomlangan, 1910-yilda esa ruchka Montblanc nomini olgan va keyinchalik kompaniya ham shu nom bilan atala boshlangan. Bugungi kunda Montblanc brendi ruchkalardan tashqari, soatlar, zargarlik buyumlari, atirlar, charm buyumlar va koʻzoynaklar kabi boshqa mahsulotlar ham ishlab chiqaradi.

Kompaniya 1906-yilda Berlinda „Simplizissiumus-Füllhalter“ nomi bilan tashkil etilgan va 1907-yilda Gamburgga koʻchib oʻtgandan soʻng oʻz nomini „Simplo Filler Pen Co. MChJ“ ga oʻzgartirgan. Kompaniya 1934-yilda hozirgi nomini qabul qilgan.

Montblanc 1977-yilda Alfred Dunhill Ltd. tomonidan sotib olindi, shundan soʻng arzonroq narxdagi ruchkalar ishlab chiqarilishi toʻxtatildi va faqat premimum sinfiga mansub ruchkalar va boshqa hashamatli tovarlar keng miqyosda ishlab chiqarila boshlandi.

1993-yilda Montblanc Shveytsariyaning Richemont holdingiga aʼzo boʻldi. Uning qardosh kompaniyalari qatoriga Cartier, Van Cleef &amp; Arpels, Chloé va Baume et Mercier kabi hashamatli brendlar kiradi. Montblanc kompaniyasiga, Richemont holdingi orqali, janubiy afrikalik Rupert oilasi egalik qiladi.

 Mahsulotlari 
thumb| Montblanc StarWalker ruchkasi
Montblanc oʻzining hashamatli ruchkalari bilan mashhur, shuningdek, sumkalar, turli-xil kichik charm buyumlar va soatlar ishlab chiqaradi. Meisterstück – bu kompaniyaning premimum ruchkalar seriyasi.

2019-yil noyabr oyida Montblanc cheklangan nashrdagi kapsula kolleksiyasi uchun The Webster bilan hamkorlikni boshladi.

2022-yilda kompaniya BAPE va Maison Kitsuné bilan hamkorlik qilishni boshladi. 2022-yilda Bosh ijrochi direktor Nikolas Baretzki Vogue Business nashriga charm buyumlari kompaniyaning eng katta toifalaridan biriga aylanishiga, hatto ruchkalarni ham ortda qoldirishiga ishonishini aytdi.

 Suratlar 

 

 

 
Turkum:Soat brendlari
Turkum:Richemont group
Turkum:Nemis brendlari
Andrew Huberman

Andrew D. Huberman (1975-yilda tugʻilgan) – amerikalik podkaster va nevrolog. U Stanford universiteti tibbiyot fakultetining neyrologiya kafedrasi dotsenti va biologik aktiv qoʻshimchalarni taklif qiladigan Momentous sport va ovqatlanish kompaniyasining hamkori. U 2021-yilda boshlagan Huberman Lab podkastlari bilan mashhur. Podkastlari „Apple Podcasts“ va Spotifydagi eng yaxshi 10 podkast qatoriga kiradi va YouTubeʼda 3,5 milliondan ortiq obunachiga ega.

 Taʼlimi 
U 1998-yilda Santa-Barbaradagi Kaliforniya universitetida bakalavr darajasini, 2000-yilda Berklidagi Kaliforniya universitetida magistr darajasini va 2004-yilda Devisdagi Kaliforniya universitetida nevrologiya fanlari nomzodi darajasini olgan. U 2010-yilda Ben Barres laboratoriyasida ishlagan holda Stanfordda doktorlikdan keyingi taʼlimni tamomlagan.

 Akademik karyerasi 
2011-yildan 2015-yilgacha Huberman San-Diegodagi Kaliforniya universitetida neyrobiologiya va nevrologiya kafedrasi dotsenti boʻlgan. 2016-yilda Stanford universitetiga koʻchib oʻtdi.

David Shpigel bilan birga Huberman kortizol va bezovtalik bilan namoyon boʻladigan depressiya boʻyicha tadqiqot olib bordi.

 Podkasterlik faoliyati 
2021-yilda Huberman Huberman Lab podkastini ishga tushirdi. Bir necha soat davom etadigan epizodlarda Huberman oʻz mutaxassisligi doirasida ham, undan tashqari ham maʼlum bir mavzudagi tadqiqot holati haqida gapiradi. 2023-yilga kelib podkast AQShda Spotify platformalarida eng mashhur 6-podkastga aylandi, uning YouTube kanalida 3,5 million obunachi va Instagram akkauntida 4,2 million obunachi mavjud.

2022-yil aprel oyida Huberman Yuta shtatidagi Momentous sport va ovqatlanish kompaniyasi bilan hamkorlikka qoʻshildi. Ushbu kompaniya bilan u „Huberman Lab“ markali biologik aktiv qoʻshimchalarni taklif qiladi.

 Tanqidlar 
Time jurnalida Huberman ilm-fanga qiziqish uygʻotgani uchun maqtovga sazovor boʻldi. Biroq, u boshqa olimlar tomonidan tadqiqotlarning hayvonlardagi dastlabki natijalarini odamlar uchun potensial choralar sifatida muddatidan oldin qoʻllaganligi uchun tanqid qilindi.

Fan va jamiyat uchun McGill idorasidagi Jonathan Jarry Hubermanning munozarali biologik aktiv qoʻshimchalarni targʻib qilishini tanqid qildi. Jarryning soʻzlariga koʻra, Huberman laboratoriyasiga „tibbiyot nuqtai nazaridan shubhali mahsulotlar taklif qiluvchi kompaniyalar“ homiylik qilgan.

 

 

 Huberman laboratoriyasi podkasti
 Andrew D. Huberman Stanford tibbiyot maktabida
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Nevrologiya
Turkum:Tibbiyot
Portlovchi undosh tovushlar

Portlovchi undoshlar (shuningdek ploziv undoshlar yoki eksploziv undoshlar ) - okklyuziv undoshlar, ularning artikulyatsiyasi paytida yumshoq tanglay pardasi ko'tariladi va havo og'iz bo'shlig'iga o'tadi (burun undoshlaridan farqli o'laroq) va to'siqning ochilishi keskin sodir bo'ladi va portlashga o'xshaydi ( affrikatlardan farqli o'laroq).

Portlovchi undoshlar dunyo tillarida eng keng tarqalgan tovushlar. Barcha tillarda portlovchi tovushlar mavjud va kamida p, t, k tovushlari mavjud bo'ladi. Samoa tilida dental t, Shimoliy Irokez tilida esa labial p tovushi mavjud emas .

 Asosiy portlovchi tovushlar 

 p / b - lablab (bilabial)
 t / d - til oldi (koronal)
 ʈ / ɖ - laplap (retroflex)
 c / ɟ - til o'rta (palatal)
 k / ɡ - til orqa (velar)
 q / ɢ - chuqur til orqa (uvular)
 ʡ - do'g'dash tovushi (faringal portlovchi)
 ʔ - to'xtash tovushi (glottal portlovchi)

 Transkriptsiyasi 

+ Portlovchi tovushlar uchun belgilar polska bilabial portlovchi bolzga bilabial portlovchi polska alveolar portlovchi bolzga alveolar portlovchi polska retroflex portlovchi bolzga retroflex portlovchi polska palatal portlovchi bolzga palatal portlovchi polska velar portlovchi bolzga velar portlovchi polska uvular portlovchi bolzga uvular portlovchi epiglottal portlovchi glottal portlovchi