Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti

Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti — dunyoda tinchlik oʻrnatishga ulkan hissa qoʻshgan shaxslarga/tashkilotlarga beriladi. Alfred Nobelning vasiyatiga binoan Nobel tinchlik mukofoti „tinchlikparvarlik konferensiyalarini oʻtkazish va targʻib qilishda, xalqlarning birdamligi, doimiy armiyalar sonining kamayishiga katta hissa qoʻshgan“larga beriladi. 1901-yilda mukofotning birinchi laureatlariga Xalqaro Qizil xoch qoʻmitasining asoschisi Anri Dyunan va Parlamentlararo ittifoq asoschisi Frederik Passi aylandi.1901-2019-yillarda mukofot atigi 100 marta topshirilgan, 19 yil davomida — 1914-1916, 1918, 1923, 1924, 1928, 1932, 1939-1943, 1948, 1955-1956, 1966-1967 va 1972-yillarda mukofotga munosib nomzod topilmagan.Shu vaqt ichida 107 kishiga, shu jumladan 17 nafar ayolga va uch marta Xalqaro Qizil xoch qoʻmitasini oʻz ichiga olgan 27ta tashkilotga Nobel tinchlik mukofoti berildi. Oʻziga berilgan tinchlik boʻyicha Nobel mukofotidan bosh tortgan yagona shaxs bu 1973-yilda AQSh davlat kotibi Genri Kissinjer bilan birga ushbu mukofotga sazovor boʻlgan vetnamlik siyosatchi Le Dik Txodir. Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga nomzodi qoʻyilganlar orasida hozirda tinchlik uchun kurashdagi xizmatlari kamida bahsli sifatida baholanayotgan shaxslar ham boʻlgan — Iosif Stalin (1945 va 1948-yillarda), Adolf Gitler (1939), Benito Mussolini (1935), shuningdek Xuan Peron, Nevill Chemberlen, Garri Trumen, Nikolay II. Bundan tashqari, Lev Tolstoy, Erix Mariya Remark, Nikolay Rerix, Per de Kuberten, Mariya Montessori, Robert Baden-Pauell va boshqalar Nobel mukofotiga nomzod boʻlishgan.

 Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti sohiblari 
 1901 Henry Dunant\Frédéric Passy
 1902 Élie Ducommun\Charles Albert Gobat
 1903 Randal Cremer
 1904 Xalqaro huquq instituti
 1905 Bertha von Suttner
 1906 Theodore Roosevelt
 1907 Ernesto Teodoro Moneta\Louis Renault
 1908 Klas Pontus Arnoldson\Fredrik Bajer
 1909 Auguste Beernaert\Paul-Henri-Benjamin
 1910 Xalqaro tinchlik byurosi
 1911 Tobias Asser\Alfred Hermann Fried
 1912 Elihu Root
 1913 Henri La Fontaine
 
 
 
 1917 Xalqaro qizil xoch va qizil yarim oy jamiyati
 
 1919 Woodrow Wilson
 1920 Léon Bourgeois
 1921 Hjalmar Branting\Christian Lous Lange
 1922 Fridtjof Nansen
 
 
 1925 Austen Chamberlain\Charles G. Dawes
 1926 Aristide Briand\Gustav Stresemann
 1927 Ferdinand Buisson\Ludwig Quidde
 
 1929 Frank B. Kellogg
 1930 Nathan Söderblom
 1931 Jane Addams\Nicholas Murray Butler
 
 1933 Norman Angell
 1934 Arthur Henderson
 1935 Carl von Ossietzky
 1936 Carlos Saavedra Lamas
 1937 Robert Cecil
 1938 Nansen xalqaro qochoqlar idorasi
 
 
 
 
 
 1944 Xalqaro qizil xoch va qizil yarim oy jamiyati
 1945 Cordell Hull
 1946 Emily Greene Balch\John Mott
 1947 Amerika birodarlik xizmati qoʻmitasi
 
 1949 John Boyd Orr
 1950 Ralph Bunche
 1951 Léon Jouhaux
 1952 Albert Schweitzer
 1953 George Marshall
 1954 AQSh muhojirlar ishlari boʻyicha oliy komissarligi
 
 
 1957 Lester B. Pearson
 1958 Dominique Pire
 1959 Philip Noel-Baker
 1960 Albert Lutuli
 1961 Dag Hammarskjöld
 1962 Linus Pauling
 1963 Xalqaro qizil xoch va qizil yarim oy jamiyati
 1964 Martin Luther King
 1965 UNICEF
 
 
 1968 René Cassin
 1969 Xalqaro mehnat tashkiloti
 1970 Norman Borlaug
 1971 Willy Brandt
 
 1973 Lê Đức Thọ \Henry Kissinger
 1974 Seán MacBride\Eisaku Satō
 1975 Andrey Saxarov
 1976 Betty Williams\Mairead Corrigan
 1977 Amnesty International
 1978 Anvar Sodot\Menachem Begin
 1979 Rohiba Teresa
 1980 Adolfo Pérez Esquivel
 1981 BMT qochoqlar ishlari komissiarligi
 1982 Alva Myrdal\Alfonso García Robles
 1983 Lech Wałęsa
 1984 Desmond Tutu
 1985 Atom urushiga qarshi olimlar
 1986 Elie Wiesel
 1987 Óscar Arias
 1988 BMT tinchlikparvar kuchlari
 1989 Tenzin Gyatso
 1990 Mixail Gorbachyov
 1991 Aung San Suu Kyi
 1992 Rigoberta Menchú
 1993 Nelson Mandela\F. W. de Klerk
 1994 Shimon Peres\Yitzhak Rabin\Yosir Arafot
 1995 Joseph Rotblat
 1996 Carlos Belo\José Ramos-Horta
 1997 Jody Williams
 1998 John Hume\David Trimble
 1999 Chegara bilmas shifokorlar
 2000 Kim Dae-jung
 2001 Birlashgan millatlar tashkiloti\Kofi Annan
 2002 Jimmy Carter
 2003 Shirin Ebadi
 2004 Wangari Maathai
 2005 Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlik\Muhammad Al-Baradei
 2006 Grameen Bank\Muhammad Yunus
 2007 Al Gore
 2008 Martti Ahtisaari
 2009 Barak Obama
 2010 Liu Xiaobo
 2011 Ellen Johnson Sirleaf\Leymah Gbowee\Tawakkol Karman
 2012 Yevropa Ittifoqi
 2013 Kimyoviy qurollarni bartaraf etish xalqaro tashkiloti
 2014 Kailash Satyarthi\Malala Yusufzoy
 2015 Tunis milliy muloqot toʻrtligi
 2016 Juan Manuel Santos
 2017 Yadro qurolini taqiqlash xalqaro kampaniyasi
 2018 Denis Mukwege / Nadia Murad
 2019 Abiy Ahmad Alihttps://m.kun.uz/news/2019/10/11/tinchlik-boyicha-nobel-mukofoti-efiopiya-bosh-vaziriga-beriladi
 2020 Butunjahon oziq-ovqat dasturihttps://m.kun.uz/news/2020/10/09/tinchlik-boyicha-nobel-mukofoti-bmt-insonparvarlik-tashkilotiga-berildi
 2021 Maria Ressa / Dmitriy Muratov
 2022 Aleksandr Byalyatskiy / Memorial / Fuqarolar erkinligini himoya qilish markazi
 2023 Nargis Muhammadiy

 

Turkum:Nobel mukofoti