Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Dmitriy Gulenkov

Dmitriy Gulenkov (1968-yil 22-may Moskva, SSSR) — sobiq sovet va rossiyalik futbolchi (darvozabon).

 Jamoadagi faoliyati 
Dmitriy Gulenkov Moskva jamoalarida futbol o‘ynay boshlagan. Birinchi murabbiyi — Oleksiy Vsevolodovich Blinkov. 1984-yilda u SC FSM va SC ESHVSM nomlari ostida oʻynagan FSHM (Moskva) jamoasining futbolchisiga aylandi. 1988-yilda u Moskvaning „Zorkiy“ (Krasnogorsk) jamoasiga koʻchib otdi, shundan soʻng u Torpedo (Moskva) ga taklif qilindi. Ammo u Torpedo safida maydonga tushmadi va Krasnogorsk jamoasiga qaytdi. 1990-yilda u „Volga“ (Tver), keyingi yili esa Paxtakor va Navbahor jamoalari sharafini himoya qildi. 1992-yil boshida, Anatoliy Zayaevning taklifiga binoan, u Simferopol „Tavriya“ ga koʻchib oʻtdi. 1992-yil 30- martda u Oliy ligada „Evis“ (Mikolayv) ga qarshi oʻyinda debyut qildi. 1993-yil yozida u Qrim jamoasini tark etdi va „Okean“ (Naxodka)ga jamoasiga oʻtdi. 1995-yilda Navbahor ga qaytdi. Keyingi yil Xitoyning „Tyantszin Samsung“ jamoasiga qoʻshildi. 1997-yilda u Rossiyaga qaytib, „Tom“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. U futbolchilik faoliyatini „Spartak-Chukotka“ (Moskva) jamosida yakunladi va u yerda futbolchi va murabbiy vazifasida isglashni boshladi .

 Murabbiylik faoliyati 
2004-yildan „Metalurga“ (Krasnoyarsk) jamoasi ustozi, 2005-yilda Sergey Lavrentyev taklifiga binoan Moskva „Torpedo“si bolalar maktabida 1991-yilda tugʻilgan darvozabonlar bilan ishlay boshladi.

2009-yilda u FSM direktori N.Kuzmin bilan ziddiyat tufayli „Torpedo“ FSMni tark etib, ikkinchi liganing „Nika“ jamoasida darvozabonlar murabbiyi lavozimini egalladi. Dmitriy Valentinovichning eng yaxshi shogirdlari Sergey Chepchugov (15.07.1985), Andrey Lunyov (13.11.1991) va Oleksiy Hamidovlar (02.12.1991) ular Moskva Torpedosi jamoasi sharafini himoya qilganlar. Shuningdek, „Dinamo“ FK (Moskva) yoshlar jamoasidan Roman Dmitriev (1993-yil 26-sentyabr) va Yevgeniy Puzin ham Dmitriy Gulenkov shogirdi boʻlgan.

 Yutuqlari 

 „Tavriya“ (Simferopol)

 Premer-liga (Ukraina)
 link=Fayl:Gold_medal_icon.svg|15x15px Chempion (1): 1992-yil

 „Navbahor“ (Namangan)

 Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga
 link=Fayl:Bronze_medal_icon.svg|15x15px Bronza medali (1): 1995-yil

 Oʻzbekiston Kubogi
 link=Fayl:Cup_Winner.png Chempion (1): 1995-yil

 

 

 Gulenkov Dmitro Valentinovich na saytі transfermarkt.com (angl.)
 Gulenkov Dmitro Valentinovich na saytі PlaymakerStats.com (angl.)
 Statistika vistupіv gravsya na saytі allplayers.in.ua
 Profіl futbolіsta na saytі FootballFacts.ru (ros.)
 Profіl gravsya na saytі worldfootball.net
 Profіl gravsya Arxіvovano 14 travnya 2017 u Wayback Machine. na saytі sportbox.ru
 Profіl gravsya na saytі bombardir.ru
Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Futbol darvozabonlari
Turkum:Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Moskvada tugʻilganlar
Turkum:1968-yilda tugʻilganlar
Turkum:22-mayda tugʻilganlar
Konstantin Pavlyuchenko

Konstantin Pavlyuchenko (1971-yil 1-yanvar) — sobiq sovet futbolchisi (yarim himoyachi). Hozirgi vaqtda murabbiy

 Jamoadagi faoliyati 
Qozog‘iston Respublika sport maktab-internati tarbiyalanuvchisi (Olmaota). U 1989-yildan havaskor jamoalarida oʻynay boshlagan. Birinchi jamoadagi „Kimyogar“ jamosi (Jambul).

1990-yil avgust oyida u Qayrat (Olmaota) jamoasiga oʻtdi. 1992-yil 5-aprelda „Niva“ (Ternopol) tarkibida „Naftovik“ga (Oxtirka) qarshi uchrashuvda (0:0) Oliy ligada debyut qildi. U 1992-yil 16-aprelda Ukraina Premer-ligasi 9-turida „Odessa“ jamoasiga qarshi kechgan gʻalabali oʻyinning 31-daqiqasida „Ternopol“ jamoasidagi debyut golini kiritdi. Usha oʻyinda Konstantin asosiy tarkibda maydonga tushdi va uchrashuv oxirigacha maydonda harakat qildi. „Niva“ jamosida safida u 13 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan. 1992-yilning yozida u Dneprga koʻchib oʻtdi. 1994-yil boshida u Rossiyaga joʻnab ketdi va u yerda Lada va Tekstilnyk jamoalarining sharafini himoya qildi. 1997-yil boshida u Ukrainaga qaytib keldi va u yerda Krivoy Rogning „Krivbas“ jamosining futbolchisiga aylandi. 1998-yilda Oʻzbekistoning Navbahor (Namangan) jamoasiga qoʻshildi va bir mavsudan keyin Ukrainaga qaytib ketdi. Keyin u „Metallurg“ (Novomoskovsk), „Mikolaiv“, „Olimpiya FK AES“, „Elektrometalurg“ va „Zorya“ jamoalarida oʻynadi. 2004-yilning yozida u „Elektrometalurga-NZF“ jamoasida professional futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunladi.

2007-yildan 2008-yilgacha u Ukrainaning havaskorlar chempionati jamoalari tarkibida oʻynagan: „Horizon“, „Ilana-Ratibor“ va „Mir“ (Gornostaivka).

 Terma jamoadagi faoliyati 
Qozog‘iston milliy terma jamoasining safidagi yagona o‘yini 1992-yil 14-oktabrda Toshkentdagi Paxtakor stadionida O‘zbekiston terma jamoasiga qarshi o‘tkazgan (1:1).

 Murabbiylik faoliyati 
Dnepro-75 oʻrta maktabida (Dnepropetrovsk), keyin Dnepropetrovsk akademiyasida murabbiy boʻlib ishlagan. Dnepr U-15 terma jamoasini murabbiyisi hisoblanadi.

 Yutuqlari 

 „Dnepr“ (Dnepropetrovsk)

 Premer-liga (Ukraina)
 link=Fayl:Silver_medal_icon.svg|15x15px Kumush medal (1): 1992/93

 „Lada“ (Togliatti)

 Rossiya futbol boʻyicha milliy liga chempionati
 link=Fayl:Silver_medal_icon.svg|15x15px Kumush medal (1): 1995-yil

 

 

 Pavlyuchenko Kostyantin Volodimirovich na saytі PlaymakerStats.com (angl.)
 Statistika vistupіv gravsya na saytі allplayers.in.ua
 Profіl futbolіsta na saytі FootballFacts.ru (ros.)
 Profіl gravsya na saytі „Іstorіya ta statistika ukraїnskogo futbolu“

Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar
Turkum:Qozogʻistonik erkak futbolchilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:1971-yilda tugʻilganlar
Turkum:11-yanvarda tugʻilganlar
Yuriy Kalyakin

Yuriy Vladimirovich Kalyakin (1963-yil 25-yanvarda tavallud topgan, Novotroitsk) — sobiq sovet va rus futbolchisi, sport funksioneri.

 Hayoti va faoliyati 
Novotroitskda tugʻilgan, u yerda murabbiy Oleg Ivanovich Alemastsev rahbarligida futbol oʻynashni boshlagan. SSSR chempionatining ikkinchi ligasida u 1981—1982-yillarda Orenburgning „Gazovik“ jamoasi tarkibida debyut qildi. U Donguz sport jamoasida bir mavsum shugʻullanib, soʻngra Aktyubinets Aktyubinsk va „Metallurg“ Magnitogorsk jamoalariga oʻtgan.

Ikkinchi ligada Andijonning „Andijon“ (1986), „Start Ulyanovsk“ (1987), Magnitogorskning „Metallurg“ (1988—1989), ikkinchi quyi ligada „Gazovik“ (1990) jamoalarida ham toʻp surgan. 1990-yilda u Novotroitskga qaytdi, 1991—1994-yillarda Novotroitskning „Metallurg“ jamoasi tarkibida milliy chempionatlarda 116 ta oʻyin oʻtkazdi, 18 ta gol urdi. U 1993—1994-yilgi Rossiya kubogi oʻyinlarida ishtirok etgan, unda „Metallurg“ 1/8 finalga chiqqan.

1995-yilda u Bolqonga koʻchib oʻtdi va u yerda mavsum davomida Sloveniya Birinchi ligasining 23 oʻyinida maydonga tushdi. Yakunda jamoasi 2-oʻrinni egalladi va jamoa safida Yuriy Vladimirovich Kalyakin 7 ta gol urdi. (veb-saytda Sloveniya Birinchi ligasining 1994—1995 va 1995—1996-yilgi mavsumlarida gol mualliflari roʻyxatida Kalyakin koʻrinmaydi).

1996-yilda u tashkiliy ishlarga oʻtdi va oʻsha vaqtga kelib oʻz nomini Nostaga oʻzgartirgan Novotroitsk jamoasining rahbari boʻldi. Keyingi yillarda u FC Nosta sport direktori, prezidenti, bosh direktori boʻlgan. 2007—2008 va 2008—2009-yilgi mavsumlarda u „Yujniy Ural“ „Orsk“ xokkey jamoasining bosh direktori boʻlgan. 2009—2011-yillarda „Gazovik Orenburg“ futbol jamosi direktori boʻlgan. 2013-yil dekabr oyidan Novotroitsk „Nosta“ futbol jamoasi bosh direktori bo‘ldi.

 

 

 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1963-yilda tugʻilganlar
Turkum:25-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Andijon klubi futbolchilari
Turkum:FC Orenburg futbolchilari
Turkum:FC Volga Ulyanovsk futbolchilari
Turkum:FC Magnitogorsk futbolchilari
Turkum:FC Nosta Novotroitsk futbolchilari
Stepan Nakonechniy

Stepan Fedorovich Nakonechniy (1942-yil 2-aprel Laskov, Xrubeshuvskiy poviat, Lyublin vodiysida tavallud topgan — 2017-yil 3-iyul Rojishche, Volin viloyati, Ukrainadavafot etgan) — sobiq sovet futbolchisi (hujumchi). U xususan Volin (Lutsk), Spartak (Brest), Rostselmash (Rostov) jamoalarida oʻynagan. U Rojishchenskiy bolalar va oʻsmirlar sport maktabining direktori boʻlgan (Volin viloyati).

 Biografiya 
Xolm viloyatining Xrubeshuv tumani, Laskov qishlogʻida Fyodor va Varvara Nakonechniy dehqon oilasida tugʻilgan. 1944-yilda qishloqning ukrain aholisi Ukraina SSRga koʻchirildi.

Rojishchensk oʻrta maktabini tugatgan (1959), Kiev jismoniy tarbiya institutida (1959-1961), Lvov jismoniy tarbiya institutida (1961—1964) oʻqigan. Stepanning qobiliyatlarini uning jismoniy tarbiya oʻqituvchisi V. A. sezgan. 1959-yilda u Kievning „Lokomotiv“ jamoasida oʻynay boshladi. Keyingi yili bu jamoa poytaxt kubogini qoʻlga kiritdi va Stepan Ukraina terma jamoasiga taklif qilindi. Kiev jamoasi tarkibida Ukraina chempioni boʻldi. 1960-yilning kuzida u Moskvada bo‘lgan turnirda yoshlar jamoasida oʻynadi.

1961-yilda u SSSR chempionatining „B“ ligasidagi „Volin“ jamoasiga (Lutsk) ga oʻtdi. 16 oʻyinda 19 yoshli hujumchi 7 ta gol urib, jamoaning eng yaxshi toʻpurariga aylandi1961. Klas „B“. 1 zona URSR . U Volin tarixidagi rasmiy oʻyinlardagi birinchi xet-trikni amalga oshirdi (1961-yilda „Kolxoznik Rovno“ga qarshi uy oʻyinida (4:1)Dva „xet-triki“, dvі velikі peremogi… . Keyingi yili „Cherkasy kolxoznik“ bilan bo‘lgan oʻyinda u oyogʻidan jarohat oladi. Sogʻaygach, u Brestning „Spartak“ jamoasiga oʻtdi.

1965-yilda institutni tamomlagandan soʻng Vostok va Andijon jamoalari tarkibida oʻynadi, Qozogʻiston va Oʻrta Osiyoning 33 nafar eng yaxshi futbolchilari roʻyxatiga kirdi. 1967-yilda u Rostovning „Rostselmash“ jamoasida oʻynadi, jamosining eng yaxshi olti oʻyinchisi sifatida tan olinadi. U jarohat tufayli futbolchilik faoliyatini yakunlab, 1968-yilda Rojishchenskiy bolalar va oʻsmirlar sport maktabida futbol murabbiyi boʻlib ishlay boshladi.

1970-yilda Stepan Nakonechniy shogirdlari „Charm toʻp“ respublika final turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi. Ikki yil oʻtgach, Volin jamoasi Ukraina yoshlar kubogi finalida beshinchi oʻrinni egalladi. 1971—1978-yillar davomida viloyat jamoasi 6 marta viloyat birinchiligida ikkinchi o‘rinni egalladi. 1973-yilda uning jamaosi Ukraina SSR Oltin kubogida uchinchi oʻrinni egalladi. 1977-yilda Rozhishche shahridan Fermmash „Sportivnoy gazeti“ kubogida uchinchi oʻrinni egalladi. 1996-yildan Sankt-Peterburgdagi bolalar va oʻsmirlar sport maktabi direktori bo‘ldi.

 Shaxsiy hayoti 
Stepan Nakonechniy Ukraina xalq taʼlimi aʼlochisi hisoblanad. Xotini — Raisa Petrovna, musiqa oʻqituvchisi. Ular bir o‘g‘il, bir qizni voyaga yetkazishdi. Stepan Nakonechniy 2017-yil 3-iyulda Rojishche shahrida 76 yoshida vafot etdi.

 

 

 Profil na sayte FootballFacts.ru
 Statistika igroka na footbook.ru

Turkum:Andijon klubi futbolchilari
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:2017-yilda vafot etganlar
Turkum:3-iyulda vafot etganlar
Turkum:1942-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-aprelda tugʻilganlar
Caracol Televisión

Caracol Televisión — Grupo Valorem-ga tegishli Kolumbiya televizion tarmogʻi. U 1969-yilda prodyuserlik kompaniyasi sifatida tashkil etilgan va 1998-yilda rasman telekanal sifatida ishga tushirilgan.
 

 
 

Turkum:Telekanallar
Fargʻona avtomobil oynalari zavodi

Fargʻona „Avtooyna“ avtomobil oynalari zavodi Markaziy Osiyoda eng yirik avtomobil oynalari korxonasi boʻlib, UzAutoMotors, Sam Avto, Samarqanda Man korxonasi va Toshkent qishloq xoʻjaligi mashinalari korxonalariga turli xil modeldagi oynalarni ishlab chiqrish va yetkazib berish bilan shugʻillandi. Korxona „Avtooyna“ nomi ostida faoliyat yuritib, Fargʻona shahrida joylashgan.

 Tarix 
Korxona Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 1998-yil 8-oktyabrdagi qaroriga asosan tashkil etilgan. Oʻzbekistonda ishlab chiqariladigan mahalliy avtomobillar uchun avtomobil oynalari ishlab chiqarish va yetkazib berish bilan shugʻullanadi. Asosiy ishlab chiqarish materiali Quvasoy shahrida joylashgan „Kvars“ zavodi tomonidan yetkazib beriladi. „OʻzAvtoSanoat“ kompaniyasi tufayli „Kvars“ zavodida avtomobil oynasi ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan tekis oynalar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyiilgan. Korxona dastlab tashkil etilgan vaqti, 2000-yillarda Matiz, Damas, Nexia avtomibillari uchun oynalar yetkazib berish bilan shugʻillangan. Korxona ishlab chiqarayotgan maxsulotlar sifatli boʻlishi uchun dastlab Shveysariya va Italiya texnoligayalari olib keligan. Keyinchalik ishlab chiqarish surati oʻsishi va yangi turdagi avtomibillar ishlab chiqarilishi boshlanganidan soʻng, Finlandiya va Ispaniya texnologiyalari korxona ishlab chiqarish sifatini boyitdi. 2006-yildan korxona „Lasetti“ avtomobili uchun oynalar yetkazib berishni boshladi. 2010-yillardan soʻng Chevrolet Spark, Chevrolet Aveo va Chevrolet Cobalt avtobillari uchun, 2020-yildan soʻng „Chevrolet Tracker“ va „Chevrolet Onix“ avtomobillari uchun oynalar etkazib berishni boshladi. Bugungi kunda korxonada UzAutoMotorsning 6 xil turdagi avtomibillari, Sam Avto avtobuslariga va bir qator yuk mashinalarga oyna yetkazib berish bilan shugʻillanmoqda. Qoraytirilgan oynalar boʻyicha mamlakatdagi talabni ortishidan 2021-yildan korxonada bu boradagi texnologiyalar oʻzlashtirildi.

 Oyna sifati 
Korxonada oyna sifati boʻyicha maxsus boʻlim boʻlib, unda oynaning turli xil haroratga bardoshliligi, oynaning koʻrish darajasi va oynaning xalokatli zarba vaqtida maydalanish darajasi aniqlanadi. Shuningdek korxonadagi yangi turdagi maxsulotlar ishlab chiqrishdan avval labaratoriya sinovidan oʻtkaziladi.

 Hozirda ishlab chiqarilayotgan modellar 

 Chevrolet Aveo
 Chevrolet Cobalt
 Chevrolet Tracker
 Chevrolet Onix
 Damas avtombillari uchun oynlar yetkazib bermoqda

 

 

 Rasmiy veb sayt
 Uzavtosanoat

Turkum:Fargʻona
Turkum:Fargʻona viloyatidagi tashkilotlar
Yusuf Sogʻarjiy

Yusuf Sogʻarjiy (arabcha: يوسف سوجارجي — Yusuf Sogʻarjiy — Toʻliq ismi: Yusuf ibn Solih ibn Muhammad ibn Ubaydulloh Sog‘arjiy) — muhaddis, roviy va xatib.

 Hayoti 
Yusuf Sogʻarjiy aksar hadislarni Abulhasan Ali ibn Ahmad Sankabosiydan rivoyat qilgan. Yusuf Sogʻarjiydan esa o‘g‘li va Abu Hafs Umar Nasafiy kabi ko‘plab allomalar hadis rivoyat qilgan. Yozma da Yusuf Sogʻarjiy Samarqandda vafot etgan va „Imomu-l-faroʻ“ maqbarasida dafn etilganligi qayd etilgan.Oʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. — B. 615.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar
Turkum:Islom:Shaxslar
Until I Found You

„Until I Found You“  — amerikalik qoʻshiqchi Stephen Sanchezning qoʻshigʻi. 2021-yil 1-sentabrda Sanchezning ikkinchi kengaytirilgan Easy on My Eyes pyesasining bosh singli sifatida chiqqan. Qoʻshiq Billboard Hot 100 roʻyxatida 23-oʻrinni va UK Singles Chartda 16-oʻrinni egallagan.

 Fon 
Dastlab 2021-yil 1-sentabrda Republic Records va Mercury Records tomonidan chiqarilgan qoʻshiq TikTokda virus videolar kabi yoyildi. Sanchezning tushuntirishicha, „Gruziya“ manzili oʻsha paytdagi qiz doʻstiga ishora qiladi.

2022-yil 22-aprelda amerikalik qoʻshiqchi Em Beihold bilan birgalikda qoʻshiqning remiksi chiqdi.

 Jonli ijrolar 
Sanchez qoʻshiqni 2022-yil may oyida Late Night with Seth Meyers , 2022-yil iyunda The Late Show with Stephen Colbert va 2023-yil fevral oyida Em Beihold bilan The Late Late Show with James Cordenda ijro etgan.

 

Turkum:2021-yil qoʻshiqlari
Turkum:Em Beihold qoʻshiqlari
Turkum:Em Beihold tomonidan yozilgan qoʻshiqlar
Burdagoʻy (qishloq)

Burdagoʻy — Surxondaryo viloyati Termiz tumani yaqinidagi qishloq. Mashhur tarixchi va geograf Hafiz Abruning (1361–1430) yozishicha XV asrda Amudaryo yaqinida Burdaguy qishlogʻi bo‘lgan. Burdaguy qishlog‘ining kelib chiqishi Aleksandr Makedonskiy (Iskandar Zulqarnayn) davriga borib taqaladi. Ushbu so‘z yunoncha “mehmonxona” ma’nosini ifodalaydi. Harbiy kartograf, general-mayor I.V.Bouverning (XVIII asr oxiri) xaritasida qadimgi Burdaguy shahrining yaqinida Burdalik aholi punkti ko‘rsatilgan. U yer Burdalikbeklar markazi bo‘lgan. Professorning taʼkidlashicha, Hafiz Abru tomonidan tilga olingan Burdalik — qadimgi Burdaguy shahriga toʻgʻri keladi.
Turkum:Surxondaryo viloyati loyihasi
Koʻkcha (Toʻrtkoʻl tumani)

Koʻkcha — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
 
 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Paxtaobod (Toʻrtkoʻl tumani)

Paxtaobod — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
 
 

 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Kaltaminor (Toʻrtkoʻl tumani)

Kaltaminor — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
 
 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
O‘zbekiston (Toʻrtkoʻl tumani)

O‘zbekiston — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
 
 

 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Sig’im qarshilik

Sig’im qarshilik- o’tkazuvchan tok zanjiridagi to’la qarshilikning bir qismi.

Sig‘im qarshiligi ulangan o‘zgaruvchan tok zanjiri

          

Elektr zanjiriga sig‘im qarshiligi ulanganda kondensator vaqti vaqtida elektr energiyasi bilan zaryadlanib, keyin so‘nib boradi. Bu jarayon g‘altakdan o‘zgaruvchan elektr toki o‘tganda, vaqti- vaqti bilan magnit energiyasi (magnit maydonining energiyasi) bilan zaryadlanib, keyin so‘nib borishiga o‘xshaydi. Sig‘im ulangan zanjirda o‘zgaruvchan tok quvvati xuddi zanjirdagi induktiv qarshilik bilan manba orasida aylanib yurganidek, kondensator bilan manba orasida aylanib yuradi, shuning uchun uni reaktiv (sig‘imli) quvvat deyiladi.

Sig’im qarshiligi ulangan elektr zanjiri

Elektr zanjiriga ulangan sig‘imli tok kuchlanishning fazasi bilan to‘g‘ri kelmaydi va undan 90° oldinga surilgan. Sig‘imli tokni induktiv tokka o‘xshatib, odatda, reaktiv tok deb aytiladi. Sig‘imli zanjirga ulangan kuchlanishning va undan o‘tayotgan sig‘im tokning miqdorini bilgan holda Om qonuniga asosan uning zanjirdagi qarshiligini quyidagicha aniqlash mumkin:

Xi=U/I , Om

bu yerda: U – zanjir uchlaridagi kuchlanish, V; Ic – sig‘imli tok, A; xc – zanjirning qarshiligi, Om. Bu qarshilikni sig‘imli yoki reaktiv qarshilik deb ataladi. U quyidagicha ifodalanadi:

Xi= 1/ωC

bu yerda: ω – o‘zgaruvchan tokning burchak tezligi; ω = 6,28 f; f – o‘zgaruvchan tokning tebranishi, Hz; C – kondensatorning sig‘imi, F.

OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Tozabog‘yop

Tozabog‘yop — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
 
 

 

Turkum:Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Igor Pestretsov

Igor Dmitrievich Pestretsov (1963-yil 9-yanvarda tugʻilgan) — sobiq rossiyalik professional futbolchi.

 Yana qarang 
 Rossiyada futbol

 

 

 Transfermarkt.us 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Rossiyalik erkak futbolchilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol darvozabonlari
Turkum:Navbahor futbolchilari
Turkum:Piteå IF (erkak) futbolchilari
Turkum:IK Brage futbolchilari
Turkum:FC Kuban Krasnodar futbolchilari
Turkum:FC Rubin Qozon futbolchilari
Turkum:Dinamo Moskva oʻrinbosarlar jamoasi futbolchilari
Turkum:FC Dynamo Bryansk futbolchilari
Turkum:FC Lokomotiv Moskva futbolchilari
Turkum:Rossiyalik muhojir erkak futbolchilari
Turkum:Shvetsiyadagi muhojir erkak futbolchilari
Elektr salohiyati

thumb|Bir juft AA hujayralari. + Belgisi batareya terminallari orasidagi potentsial farqning polaritesini koʻrsatadi.
Elektr salohiyati — elektr potentsiali tushunchasi elektr maydoni bilan chambarchas bogʻliq. Elektr maydoniga joylashtirilgan kichik zaryad kuchni boshdan kechiradi va bu zaryadni kuchga qarshi shu nuqtaga etkazish uchun mehnat talab etiladi. Har qanday nuqtadagi elektr potentsiali birlik sinov zaryadini cheksiz masofadan asta-sekin shu nuqtaga etkazish uchun zarur boʻlgan energiya sifatida aniqlanadi. Odatda u volt bilan oʻlchanadi va bitta volt-bu bitta Kulon zaryadini cheksizlikdan olib kelish uchun bitta joule ish sarflanishi kerak boʻlgan potentsial. potentsialning ushbu taʼrifi, rasmiy boʻlsa-da, amaliy jihatdan juda kam qoʻllanadi va foydaliroq tushuncha elektr potentsiali farqi va birlik zaryadini belgilangan ikkita nuqta oʻrtasida harakatlantirish uchun zarur boʻlgan energiya. Elektr maydoni konservativ boʻlgan maxsus xususiyatga ega, yaʼni sinov zaryadi bosib oʻtgan yoʻl ahamiyatsiz: belgilangan ikkita nuqta orasidagi barcha yoʻllar bir xil energiya sarflaydi va shu bilan potentsial farq uchun noyob qiymat koʻrsatilishi mumkin. volt elektr potentsiali farqini oʻlchash va tavsiflash uchun tanlov birligi sifatida shunchalik aniqlanganki, bu atamakuchlanish katta kundalik foydalanishni koʻradi.

Amaliy maqsadlar uchun potentsiallarni ifodalash va taqqoslash mumkin boʻlgan umumiy mos yozuvlar nuqtasini aniqlash foydalidir. Bu cheksizlikda boʻlishi mumkin boʻlsa-da, hamma joyda bir xil potentsialda deb taxmin qilinadigan Yerning oʻzi juda foydali maʼlumotdir. Ushbu mos yozuvlar nuqtasi tabiiy ravishda yer yoki yer nomini oladi. Yer teng miqdordagi musbat va manfiy zaryadlarning cheksiz manbai deb taxmin qilinadi va shuning uchun elektr zaryadsiz va zaryadsiz boʻladi.

Elektr potentsiali-bu skalar miqdori, yaʼni u faqat kattalikka ega va yoʻnalishga ega emas. Uni balandlikka oʻxshash deb hisoblash mumkin: xuddi boʻshatilgan obyekt tortishish maydonidan kelib chiqadigan balandliklar farqidan tushib ketgani kabi, zaryad ham elektr maydonidan kelib chiqadigan kuchlanish boʻylab tushadi. relyef xaritalarida teng balandlikdagi nuqtalarni belgilaydigan kontur chiziqlari koʻrsatilgandek, elektrostatik zaryadlangan obyekt atrofida teng potentsial nuqtalarini (ekvipotensiallar deb nomlanuvchi) belgilaydigan chiziqlar toʻplami chizilishi mumkin. Ekvipotentsiallar barcha kuch chiziqlarini toʻgʻri burchak ostida kesib oʻtadi. Ular, shuningdek, oʻtkazgich yuzasiga parallel ravishda yotishi kerak, chunki aks holda oʻtkazgich yuzasi boʻylab zaryad tashuvchilarni sirt boʻylab potentsialga tenglashtiradigan kuch boʻladi.

Elektr maydoni rasmiy ravishda birlik zaryadiga taʼsir qiladigan kuch sifatida aniqlandi, ammo potentsial tushunchasi yanada foydali va ekvivalent taʼrifga imkon beradi: elektr maydoni elektr potentsialining mahalliy gradyanidir. Odatda metr uchun volt bilan ifodalanadi, maydonning vektor yoʻnalishi potentsialning eng katta Nishab chizigʻi va ekvipotentsiallar bir-biriga eng yaqin joylashgan joy.

OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Elektromagnitlar

thumb|Oqim atrofida magnit maydon doiralari
1821 yilda rstedning elektr tokini o'tkazadigan simning har tomonida magnit maydon mavjudligini kashf etishi elektr va magnetizm o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri bog'liqlik borligini ko'rsatdi. Bundan tashqari, o'zaro ta'sir tortishish va elektrostatik kuchlardan farq qilar edi, keyin tabiatning ikki kuchi ma'lum edi. Kompas ignasidagi kuch uni oqim o'tkazuvchi simga yoki undan uzoqlashtirmadi, balki unga to'g'ri burchak ostida harakat qildi. Rstedning so'zlari "elektr mojarosi aylanma tarzda harakat qiladi."Kuch oqim yo'nalishiga ham bog'liq edi, chunki agar oqim teskari bo'lsa, kuch ham shunday qildi.

Rsted o'z kashfiyotini to'liq tushunmadi, lekin u ta'sirning o'zaro ta'sirini kuzatdi: oqim magnitga, magnit maydon esa oqimga kuch ta'sir qiladi. Ushbu hodisa tomonidan qo'shimcha ravishda o'rganildi Ampkompyuter, ikkita parallel oqim o'tkazuvchi simlar bir-biriga kuch sarflashini aniqladi: bir xil yo'nalishda oqim o'tkazadigan ikkita sim bir-biriga tortiladi, qarama-qarshi yo'nalishdagi oqimlarni o'z ichiga olgan simlar esa bir-biridan ajralib turadi. o'zaro ta'sir har bir oqim ishlab chiqaradigan magnit maydon vositachiligida va Amperning xalqaro ta'rifi uchun asos bo'lib xizmat qiladi.

thumb|Elektr dvigateli elektromagnetizmning muhim ta'siridan foydalanadi: magnit maydon orqali oqim maydonga ham, oqimga ham to'g'ri burchak ostida kuchni boshdan kechiradi.
Magnit maydonlar va oqimlar o'rtasidagi bu bog'liqlik juda muhimdir, chunki bu 1821 yilda Maykl Faradeyning elektr motorini ixtiro qilishiga olib keldi. Faradayning homopolyar motori simob hovuzida o'tirgan doimiy magnitdan iborat edi. Magnit ustidagi burilishdan osilgan va simobga botirilgan sim orqali oqimga ruxsat berildi. Magnit simga tangensial kuch ta'sir qilib, uni magnit atrofida oqim saqlanib turguncha aylantiradi.

1831 yilda Faradey tomonidan o'tkazilgan tajriba shuni ko'rsatdiki, magnit maydonga perpendikulyar harakatlanadigan sim uning uchlari orasidagi potentsial farqni keltirib chiqardi. Sifatida tanilgan ushbu jarayonni keyingi tahlil qilish elektromagnit induksiya, unga hozirda ma'lum bo'lgan printsipni aytishga imkon berdi Faradeyning induksiya qonuni, yopiq zanjirda paydo bo'lgan potentsial farq magnit oqimning pastadir orqali o'zgarishi tezligiga mutanosibdir. Ushbu kashfiyotdan foydalanish unga 1831 yilda birinchi elektr generatorini ixtiro qilishga imkon berdi, unda u aylanadigan mis diskning mexanik energiyasini elektr energiyasiga aylantirdi. Faradayning diski samarasiz edi va amaliy generator sifatida foydasiz edi, ammo u magnitlanish yordamida elektr energiyasini ishlab chiqarish imkoniyatini ko'rsatdi, bu uning ishidan keyin kelganlar tomonidan qabul qilinishi mumkin edi.

OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Elektr quvvati

Asosiy maqola: elektr energiyasi

Elektr quvvati-bu elektr energiyasini elektr davri orqali uzatish tezligi. SI quvvat birligi vatt, soniyada bir joule.

Elektr quvvati, mexanik quvvat kabi, ishni bajarish tezligi, vatt bilan o'lchanadi va p harfi bilan ifodalanadi.vatt atamasi so'zma-so'z "vattdagi elektr quvvati" degan ma'noni anglatadi."Elektr toki tomonidan ishlab chiqarilgan vattdagi elektr quvvati i ning zaryadidan iborat Q Kulon elektr potentsiali (kuchlanish) farqidan o'tgan har t soniyada v bu qayerda

Q-kulomblardagi elektr zaryadi

t-soniyalardagi vaqt

I-amperdagi elektr toki

V-elektr potentsiali yoki voltdagi kuchlanish

Elektr energiyasi odatda korxonalar va uylarga elektr energetikasi tomonidan etkazib beriladi. Elektr energiyasi odatda kilovatt soat (3,6 MJ) bilan sotiladi, bu kilovattdagi quvvatning soatlab ishlash vaqtiga ko'paytiriladi. Elektr kommunal elektr metr yordamida kuch o'lchash, qaysi bir mijozga yetkazib elektr energiyasi ishlaydigan jami tutish. Yoqilg'i yoqilg'isidan farqli o'laroq, elektr energiyasi past entropiya energiya shakli bo'lib, yuqori samaradorlik bilan harakatga yoki boshqa ko'plab energiya ga aylantirilishi mumkin.

thumb|Sirtga o'rnatiladigan elektron komponentlar

 Elektronika 
Asosiy maqola: elektronika

Elektronika vakuum naychalari, tranzistorlar, diodlar, sensorlar va integral mikrosxemalar kabi faol elektr komponentlarini o'z ichiga olgan elektr zanjirlari va ular bilan bog'liq passiv o'zaro bog'liqlik texnologiyalari bilan shug'ullanadi. faol komponentlarning chiziqli bo'lmagan harakati va ularning elektron oqimlarini boshqarish qobiliyati raqamli kommutatsiyani amalga oshiradi, va elektronika axborotni qayta ishlash, telekommunikatsiya va signallarni qayta ishlashda keng qoʻllanadi. Elektron platalar, elektron qadoqlash texnologiyasi va aloqa infratuzilmasining boshqa turli shakllari kabi o'zaro bog'liqlik texnologiyalari kontaktlarning zanglashiga olib keladi va aralash komponentlarni muntazam ishlaydigan tizimga aylantiradi.

Bugungi kunda aksariyat elektron qurilmalar elektron boshqaruvini amalga oshirish uchun yarimo'tkazgich komponentlaridan foydalanadilar. Yarimo'tkazgichlarning qanday ishlashini tushuntiradigan asosiy printsiplar qattiq jismlar fizikasida o'rganiladi, amaliy muammolarni hal qilish uchun elektron sxemalarni loyihalash va qurish elektron muhandislikning bir qismidir.

OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Ishlab chiqarish, saqlash va foydalanish

Avlod va uzatish 
Asosiy maqola: elektr energiyasini ishlab chiqarish
thumb|turbogenerator
Shuningdek qarang: elektr energiyasini uzatish va elektr tarmogʻi
thumb|20-asr boshlarida alternator ishlab chiqarilgan Budapesht, Vengriya, gidroelektr stantsiyasining energiya ishlab chiqarish zalida (Prokudin-Gorskiy fotosurati, 1905-1915).
Miloddan avvalgi 6-asrda yunon faylasufi Miletlik Fales amber tayoqchalari bilan tajriba oʻtkazdi: bu elektr energiyasini ishlab chiqarish boʻyicha birinchi tadqiqotlar edi. Hozirda triboelektrik effekt deb nomlanuvchi bu usul engil narsalarni koʻtarishi va uchqun hosil qilishi mumkin boʻlsa-da, bu juda samarasiz. oʻn sakkizinchi asrda voltaik qoziq ixtiro qilingunga qadar elektr energiyasining hayotiy manbai mavjud boʻldi. Voltaik qoziq va uning zamonaviy avlodi-elektr batareyasi energiyani kimyoviy usulda saqlaydi va uni elektr energiyasi shaklida talabga binoan taqdim etadi.

Elektr quvvati odatda elektr-mexanik generatorlar tomonidan ishlab chiqariladi. Ularni qazib olinadigan yoqilgʻining yonishidan hosil boʻlgan bug ' yoki yadro reaktsiyalaridan chiqadigan issiqlik, shuningdek toʻgʻridan-toʻgʻri shamol yoki oqayotgan suvning kinetik energiyasidan boshqarish mumkin. 1884 yilda Ser Charlz Parsons tomonidan ixtiro qilingan bug ' turbinasi hali ham bugʻning issiqlik energiyasini elektro-mexanik generatorlar tomonidan ishlatilishi mumkin boʻlgan aylanma harakatga aylantirish uchun ishlatiladi. Bunday generatorlar faradayning 1831 yildagi homopolyar disk generatoriga oʻxshamaydi, ammo ular hali ham uning elektromagnit printsipiga tayanib, oʻzgaruvchan magnit maydonni bogʻlaydigan oʻtkazgich uning uchlari boʻylab potentsial farqni keltirib chiqaradi. quyosh panellari tomonidan ishlab chiqarilgan elektr energiyasi boshqa mexanizmga tayanadi: quyosh nurlanishi fotovoltaik effekt yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri elektr energiyasiga aylanadi.

thumb|Shamol energetikasi

Elektr energiyasiga boʻlgan talab katta tezlik bilan oʻsib bormoqda, chunki millat modernizatsiya qilinadi va uning iqtisodiyoti rivojlanadi. Amerika qoʻshma Shtatlari koʻrsatdi 12% yigirmanchi asrning birinchi uch oʻn yilliklar har bir yil davomida talab ortishi, endi bunday Hindiston yoki Xitoy kabi rivojlanayotgan mamlakatlar tomonidan tajribali qilinmoqda oʻsish darajasi.

Elektr energiyasini ishlab chiqarish bilan bogʻliq ekologik muammolar, xususan, Fotoalbom yoqilgʻining iqlim oʻzgarishiga qoʻshgan hissasi, qayta tiklanadigan dan ishlab chiqarishga eʼtiborni kuchayishiga olib keldi. Energetika sohasida shamol va quyosh tejamkor boʻlib, qazib olinadigan yoqilgʻidan energiya oʻtishini tezlashtirdi
OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
Iqboljon Xoldorov

Iqboljon Baxodirjon oʻgʻli Xoldorov (1997-yil, Andijon, Oʻzbekiston) – oʻzbek bokschisi.

 Faoliyati 

 Osiyo chempionati 2017 
Iqboljon 2017-yilda Toshkentda oʻtkazilgan Osiyo chempionatida muvaffaqiyatli qatnashdi. U yarim finalda Oʻzbekistonning boksdagi raqobatchisi Qozogʻistonlik Bekdavlat Ibrohimov qarshi ringga chiqdi. Jang ancha murosasiz ruhda boʻlib ochkolar boʻyicha Xoldorxonov gʻalaba qozondi. Finalda esa Mogʻulistonlik bokschi Battarsux Chinzorig qarshi rinnga chiqdi. Jang davomida katta ustinlikka erishgan xolda yakunda Iqboljon raqiini magʻlub etdi va Osiyo chempioniga aylandi. Bu Iqboljonning xalqaro darjadagi ilk katta yutugʻi edi.

 Jahon chempionati 2017 
Shu tariqa 2017-yili Gamburgda boʻlib oʻtadigan jahon chempionatiga yoʻllanma oldi. U yerda, ilk jangida kolumbiyalik bokschi Jon Gutierrezni ochkolar hisobidan 5:0 hisobida magʻlub etdi. Chorak finalda Xoldorov asosiy favorit hisoblangan nemis-arman bokschisi Artem Xarutyunyan bilan uchrashdi. Ammo oʻzbekistonlik bokschi bu jangda barchani hayratda qoldirdi va hakamlarning bahosiga koʻra 3:2 hisobida gʻalaba qozondi. Xoldorov bu jangda raqibiga nisbatan odatdagidan faolroq va koʻproq zarba berdi. Iqboljon jang davomida kuchli zarbasi bilan Harutyunyanni bir marta yerga yiqitgan xolda nokdaun xolatiga tushirdi. Yarim finalda Xoldorov amerikalik boks ustasi Freydis Roxasga qarshi jang qildi va ochkolar boʻyicha yaqqol gʻalaba qozondi. Finalda esa Kubalik mahoratli bokschi Endi Kruz Gomesga magʻlub boʻldi va kumush medal egasiga aylandi.

 Osiyo oʻyinlari 2018 
Iqboljonning muvaffaqiyatli yurishlari navbatdagi yilda ham davom etdi. 2018-yil Indoneziyada oʻtkazilgan Osiyo oʻyinlari turnirida ham finalgacha yetib borishga erishdi. U bu yoʻlda bir qator kuchli raqiblarni magʻlub etdi. Finalda esa moʻgʻulistonlik Batarsuk Chinzorigga qarshi ringga koʻtarilib, raqibini magʻlub etdi va Osiyo oʻyinlari chempioniga aylandi.

 Professional boks 
U professional boksdagi ilk debyutini 2021-yil 3-aprelda „Humo“ sport arenasida oʻtkazgan. Ringda tanzaniyalik bokschi Kulva Bushiriga qarshi jang olib bordi. Debyut muvaffaqiyatli boʻlib, 2-raundayoq raqaibini nokautga uchratdi. Bugungi kunda professional boksda 5 ta jang oʻtkazib (3 ta nokaut) barchasida gʻalaba qozongan.

 Yutuqlari 

 Osiyo chempioni 2017: Chempion
 Osiyo oʻyinlari chempioni: 2018: Chempion
 Jahon chemionati 2017: Ikkinchi oʻrin

 

 
 Iqboljon Xoldorov, BoxRec
 29 Osiyo chempionati Oʻzbekiston sport majmuasi, Toshkent, Oʻzbekiston, 2017 yil 30 aprel – 7 may
 19 Jahon chempionati Alsterdorfer sport zali, Gamburg, Germaniya, 2017 yil 25 avgust – 2 sentyabr
 Nomzod Arutyunyan chiqdi
 Iqboljon XoldorovInstagram
 Iqboljon xoldorovFacebook

Turkum:Oʻzbekiston bokschilari
Turkum:Alifbo boʻyicha bokschilar
Turkum:Boks boʻyicha Osiyo Chempionlari
Sarkolemma

thumb|300px|Hujayra sarkolemmasining gistologik tuzilishi

Sarkolemma — (yunoncha sarco (sarxdan); goʻsht va yunoncha lemma; gʻilof, miolemma deb ham ataladi), skelet mushak tolasi yoki kardiomiotsitni oʻrab turgan hujayra membranasi hisoblanadi. Bu lipid ikki qavatli va bazal membrana bilan aloqa qiladigan polisakkarid moddasining (glikokaliks) yupqa tashqi qatlamidan iborat. Bazal membranada koʻplab yupqa kollagen fibrillalar va laminin kabi maxsus oqsillar mavjud boʻlib, ular mushak tolasi yopishishi mumkin boʻlgan skelet vazifasini bajaradi. Plazma membranasidagi transmembran oqsillari orqali hujayra ichidagi aktin skeleti bazal membrana va hujayraning tashqi qismi bilan bogʻlangan boʻladi. Mushak tolasining har bir uchida sarkolemmaning sirt qatlami pay tolasi bilan birlashadi va pay tolalari oʻz navbatida toʻplamlarga toʻplanib, suyaklarga birikadigan mushak paychalarini hosil qiladi.

Sarkolemma odatda mushak hujayralari, plazma membranasidagi kabi boshqa eukariot hujayralarida bajaradigan oʻziga xos vazifani bajaradi. U hujayradan tashqari va hujayra ichidagi tuzilmalar oʻrtasidagi toʻsiq boʻlib, uning atrofidagi maxsus mushak tolasini ajratib turadi. Membrananing lipid tabiati unga hujayra ichidagi va hujayradan tashqardagi tuzilmalarning suyuqliklarini ajratishga imkon beradi, chunki u faqat akvaporin kanallari orqali suvni tanlab oʻtkazadi. Boshqa hujayralardagi kabi, bu membrana orqali selektiv tashish yoʻli bilan tuzilmalarning kompozitsiyalarini nazorat qilish imkonini beradi. Ion nasoslari kabi membrana oqsillari ATP isteʼmoli bilan ion gradientlarini yaratishi mumkin, ular keyinchalik boshqa moddalarni membrana orqali tashish (birgalikda tashish) yoki harakat potentsiali kabi elektr impulslarini yaratish uchun ishlatilishi mumkin.

Sarkolemmaning oʻziga xos xususiyati shundan iboratki, u mushak hujayralarining sarkoplazmasiga kirib, T-naychalar yoki koʻndalang kanalchalar deb ataladigan tolalar ichida radial va boʻylama membrana kanalchalarini hosil qilish xususiyatiga egadir. Koʻndalang kanalchalarning ikkala tomonida sarkoplazmatik organelaning terminal sisternal kengayishi (mushak boʻlmagan hujayralarda endoplazmatik organella deb ataladi) mavjud. Ikki SR sisternasi bilan oʻralgan koʻndalang tubula triada deb nomlanadi va bu tuzilmalar orasidagi aloqa A va I tasmasi tutashgan joyda joylashgan hisoblanadi.

 

Turkum:Biologiya
Turkum:Sitologiya
Turkum:Gistologiya
Elektr va tabiiy dunyo

Fiziologik taʼsirlar 
Asosiy maqola: elektr toki urishi

Inson tanasiga qoʻllaniladigan kuchlanish toʻqimalar orqali elektr tokini keltirib chiqaradi va munosabatlar chiziqli boʻlmasa-da, kuchlanish qanchalik katta boʻlsa, oqim shunchalik katta boʻladi. Idrok etish chegarasi taʼminot chastotasi va oqim yoʻli bilan farq qiladi, lekin tarmoq chastotali elektr energiyasi uchun taxminan 0,1 mA dan 1 mA gacha, ammo mikroamp kabi past oqim maʼlum sharoitlarda elektrovibratsiya effekti sifatida aniqlanishi mumkin agar oqim etarlicha yuqori boʻlsa, bu mushaklarning qisqarishiga, yurak fibrilatsiyasiga va toʻqimalarning kuyishiga olib keladi. Bir rahbar elektrlashtirilgan har qanday aniq belgisi yoʻqligi elektr alohida xavf qiladi. Elektr toki urishidan kelib chiqadigan ogʻriq kuchli boʻlishi mumkin, baʼzida elektr energiyasini qiynoq usuli sifatida ishlatish mumkin elektr toki urishi natijasida oʻlim—elektr toki urishi—hali ham AQShning baʼzi Shtatlarida sud ijrosi uchun ishlatiladi, garchi uni ishlatish 20-asrning oxiriga kelib juda kam uchraydi.

 Tabiatdagi elektr hodisalari 
Asosiy maqola: elektr hodisalari
thumb|Elektr ilon, Electrophorus electricus
Elektr inson ixtirosi emas va tabiatda bir nechta shakllarda kuzatilishi mumkin, xususan chaqmoq. Makroskopik darajada tanish boʻlgan teginish, ishqalanish yoki kimyoviy bogʻlanish kabi koʻplab oʻzaro taʼsirlar atom miqyosidagi elektr maydonlarining oʻzaro taʼsiriga bogʻliq. Yerning magnit maydoni Sayyora yadrosidagi aylanma oqimlarning tabiiy Dinamosiga bogʻliq. kvarts yoki hatto shakar kabi baʼzi kristallar bosilganda yuzlarida potentsial farq hosil qiladi. ushbu hodisa sifatida tanilgan piezoelektrik, yunon tilidan piezein (bitik), bosish maʼnosini anglatadi va 1880-yilda Per va Jak Kyuri tomonidan kashf etilgan. Taʼsir oʻzaro taʼsir qiladi: piezoelektrik material elektr maydoniga taʼsir qilganda, u hajmini biroz oʻzgartiradi.

Baʼzi organizmlar, masalan akulalar, oʻzgarishlarni aniqlash va ularga javob berishga qodir elektr maydonlari, deb nomlanuvchi qobiliyat elektroreseptsiya, boshqalar esa, deyiladi elektrogenik, yirtqich yoki mudofaa quroli sifatida xizmat qilish uchun oʻzlari kuchlanish hosil qilishga qodir; bu turli xil buyurtmalarda elektr baliqlari tartibi Gymnotiformes, qaysi eng yaxshi maʼlum misol elektr ilon, aniqlash yoki tahrirlangan mushak hujayralari hosil yuqori keskinliklar orqali oʻz oʻljasini stun deb nomlangan elektrokitler. barcha hayvonlar oʻzlarining hujayra membranalari boʻylab harakat potentsiali deb ataladigan kuchlanish impulslari bilan maʼlumot uzatadilar, ularning funktsiyalariga asab tizimining neyronlar va mushaklar orasidagi aloqasi kiradi. elektr toki urishi bu tizimni ragʻbatlantiradi va mushaklarning qisqarishiga olib keladi. harakat potentsiali, shuningdek, ayrim zavodlardagi faoliyatni muvofiqlashtirish uchun javobgardirOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
Nuqta elektr zaryadi

Nuqta elektr zaryadi - ma'lum bir vazifa sharoitida o'lchamlari e'tiborsiz qoldirilishi mumkin bo'lgan zaryadlangan jism.

Nuqta elektr zaryadi elektr zaryadlangan moddiy nuqta, zaryadlangan jism maydoni yoki jismlar tizimining tavsifini soddalashtirish uchun kiritilgan idealizatsiya.nuqta zaryad modeli elektrostatik o'zaro ta'sir ko'rib chiqiladigan masofaga nisbatan zaryadlangan obyektning o'z o'lchamlarini e'tiborsiz qoldirish mumkin bo'lgan holatlarda qoʻllanadi.

Aynan nuqta zaryadlari uchun vakuumdagi ikkita zaryadlangan jismning o'zaro ta'sir kuchi uchun Kulon qonuni shakllantirilgan. Shuningdek, nuqta zaryadi uchun elektromagnit maydon tomonidan ishlaydigan Lorents kuchining ifodasi yoziladi.
thumb
Elektrostatik maydon va nuqta zaryadining potentsiali q

r zaryaddan masofa qayerda , zaryaddan yo'naltirilgan birlik vektori va ε0 elektr doimiysi. Qachon q>0, maydon zaryaddan, agar bo'lsa q<0, zaryadga yo'naltiriladi.

Nuqta zaryadlash modeli oddiy o'quv muammolarini hal qilishga yordam beradi. Biroq, undan foydalanish qiyinroq vaziyatlarda ham jismoniy, ham hisoblash — matematikada noqulaylik tug'dirishi mumkin. Xususan, qiyinchiliklar deltaga o'xshash zaryad zichligi va zaryad

OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Mustaqil zaryadsizlanish

thumb
Gazdagi o'z-o'zidan zaryadsizlanish-bu faqat tashqi ionlashtiruvchi omil mavjud bo'lganda yuzaga keladigan zaryadsizlanish. Bunday omilning rolini rentgen yoki ultrabinafsha nurlanish, isitish va boshqalar o'ynashi mumkin.

Agar tashqi elektr maydoni bo'lmasa, unda erkin zaryadlar neytral gaz zarralari bilan birga xaotik termal harakatni amalga oshiradi. Ammo elektr maydoni qo'llanilganda zaryadlangan zarrachalarning tartibli harakati boshlanadi-gazdagi elektr toki .Bu rasmda biz ionlashtiruvchi ta'sirida gaz oralig'ida paydo bo'ladigan zaryadlangan zarrachalarning uchta navini ko'ramiz: musbat ionlar, manfiy ionlar va elektronlar. Gazdagi elektr toki zaryadlangan zarrachalarning qarama — qarshi harakati natijasida hosil bo'ladi: musbat ionlar — salbiy elektrodga (katod), elektronlar va salbiy ionlar-musbat elektrodga (anodga).

Elektronlar musbat anodga tushib, kontaktlarning zanglashiga olib, oqim manbasining "ortiqcha" tomoniga yo'naltiriladi. Salbiy ionlar anodga qo'shimcha elektron beradi va neytral zarrachalarga aylanib, gazga qaytadi; anodga berilgan elektron ham manbaning "plyusiga" shoshiladi. Katodga kelgan musbat ionlar u erdan elektronlarni oladi; katodda paydo bo'lgan elektron tanqisligi ularni manbaning "minusidan" etkazib berish bilan darhol qoplanadi. Ushbu jarayonlar natijasida tashqi zanjirdagi elektronlarning tartibli harakati paydo bo'ladi. Bu galvanometr tomonidan qayd etilgan elektr toki.

Rasmda tasvirlangan jarayon. rasmdagi, gazda o'z-o'zidan zaryadsizlanish deb ataladi. Nima uchun mustaqil emas? Shuning uchun uni saqlab qolish uchun ionizatorning doimiy harakati zarur. Biz ionizatorni olib tashlaymiz-va oqim to'xtaydi, chunki gaz oralig'ida erkin zaryadlarning paydo bo'lishini ta'minlaydigan mexanizm yo'qoladi. Anod va katod orasidagi bo'shliq yana izolyatorga aylanadi.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Lycaena hyllus

Lycaena hyllus, bronza mis, Shimoliy Amerikada topilgan lycaenidlar oilasining kapalagi.

 Tavsif 
Yuqori tomoni orqa qanotlari bo'ylab oltin zig-zag chegaralari bilan jigarrang fonga ega. Urg'ochilarning old qanotlarida engilroq joylar bor, engilroq joylarda bir nechta qora dog'lar mavjud. Pastki tomonlari asosan qora dog'lar va to'q sariq rangli joylar bilan oq rangga ega. Qanotlari 23 uchun 38 mm.

G'arbda Alberta provinsiyasidnan Nevada shimoligacha, Kanada va AQShning sharqiy qirg'oqlarigacha keng tarqalgan.Jim P. Brock and K. Kaufman. Kaufman Field Guide to Butterflies of North America, New York, NY:Houghton Mifflin, 2003. Bu kapalakning tarqalishi Lycaena heteronea ga o'xshaydi, ayniqsa Albertada.

thumb|Bronze copper butterfly

 Voyaga etgan o'simliklar 
Voyaga etgan kapalaklar qoraqarag'ay va qizil yoncadan oziqlanishi kuzatilgan.
Erigeron annuus

Erigeron annuus (ilgari Aster annuus ), romashka oʻsimligi Ann Fowler Rhoads and Timothy A. Block, Ill. yoki sharqiy romashka David M. Brandenburg, Field Guide to Wildflowers of North America, National Wildlife Federation, Sterling Publishing Co., New York, 2010, pp. 150. - bir yillik yoki ikki yillik gulli oʻsimliklarning Asteraceae oilasiga mansub turi.

 Tavsifi 
Erigeron annuus ko'pincha bir yillik o'simlik sifatida o'sadi, lekin ba'zida ikki yillik o'simlik sifatida o'sishi mumkin. U balandligi 30 dan 150 santimetrgacha (taxminan 1-5 fut) o'sishi mumkin. Barglari Erigeronning boshqa ga nisbatan juda koʻp. Yuqori barglar ba'zan (har doim ham emas) tishli, ammo tashqi uchlari tomon bir nechta qo'pol tishlarga ega bo'lishi mumkin.
thumb|Daisy fleabane
left|thumb|Erigeron annuus
thumb| Erigeron annuusning yaqindan ko'rinishi
 Vatani va tarqalishi 

Erigeron annuusning vatani Shimoliy va Markaziy Amerikadir. U koʻplab boshqa joylarga, jumladan Koreya, Yevropa, Hindiston va Osiyodagi hududlarga kiritilgan. 
 O'sish uchun sharoitlar 

Erigeron annuus namlik ko'p bo'lgan va qisman quyosh tushadigan joylarda yaxshi o'sadi. U har xil tuproq sharoitlarida o'sishi mumkin. Issiq, quruq ob-havo sharoitida pastki barglar ko'pincha sariq va oq rangga ega.
left|thumb|Erigeron annuus (3)

 

Turkum:Markaziy Amerika florasi
Turkum:Shimoliy Amerika florasi
Savrxon eshon ziyoratgohi

Savrxon eshon ziyoratgohiMamlakat:O'zbekistonHudud:FargʻonaShahar:QoʻqonMaqomi:QabristonDafn etilgan:Savrxon eshonBarpo etilgan:XIX asr
Savrxon eshon ziyoratgohi (Sugalchi eshon, Devona eshon deb ham ataladi) — Fargʻona viloyati Beshariq tumani Novkat qishlogʻi Serakmozor mahalla qabristonida joylashgan qadamjo
. Kambagʻalparvar, yetim-yesir va xoʻrlanganlarga mehribon kishi sifatida Eshonbuva nomi bilan el orasida dovrugʻ qozongan. Savrxon darveshona hayot kechirgan. U mol-dunyo toʻplash, boylik orttirish kabi ishlarga qiziqmagan. Shu sababdan topganini
xalqqa ulashib ketavergan. Savrxon eshon oʻzining kimga uylanishi-yu, nechta farzand koʻrishigacha bashorat qilgan. U Kapayangi qishlogʻilik Karimqulboy oʻgʻli Olimqulning koʻzlari koʻr qizini nikohiga olishini, bu nikohdan uch farzand koʻrishini, bolalarning biri kichikligida, boshqasi katta boʻlganda olamdan oʻtishini, uchinchisi esa uzoq umr koʻrishini aytgan. Eshonbuva 35 yoshida oʻsha qizga uylanadi, uch farzand koʻradi. Savrxon eshon telbanamo kishilarga ham mehr koʻrsatgan.
Savrxon eshonning karomatlari ham koʻp boʻlgan. Naql qilishlaricha, Hamdam hojining bozorchisi Erkaboyning otasi Kuygan Kiyali qishlogʻida yashab, Savrxon eshonga ixlosi baland boʻlgan. Kunlarning birida Savrxon eshon oʻsha boyning uyida ekanligida shu uyga oʻt ketadi. Harchand urinishmasin, yongʻinni oʻchira olmaydilar. Shunda qishloq boylaridan biri, eshonga aytinglar, karomatini koʻrsatsin-chi, deydi. Bino yonayotganini ichkarida oʻtirgan Savrxon eshonga aytadilar. Eshonbuva yelkasidagi eski choponini bir marta yelpigach, olov oʻchadi. Boylar buni koʻrib, hayratda qoladilar.

Chek qishlog'ida Husanbuva degan bir boy kishi oʻtgan. Dangʻillama uylari, mol-mulki koʻp boʻlgan. Shu odam bir kuni haddidan oshib, Eshonbuvani har narsa deb kalaka qila boshlaydi. Eshonbuva uni uch marta qaytaradi, u esa masxaralashni qoʻymaydi. Shu payt Eshonbuva koʻzini yumib jimib qoladi va Hali zamon shud deb uch marta qaytaradi-da, shoshilinch qishloqdan chiqib ketadi. Biroz oʻtib boyning uylaridan
biri yona boshlaydi. Olovni butun qishloq oʻchira olmaydi. Boy Eshonbuvani izlab, atrofga odam yuboradi. Va, nihoyat, Eshonbuvani topib keladilar. Boy uning avzoyidan senga nima degan edim degan ma'noni sezadi. Eshon buva olovga bir tikilib qaraydi. Yongʻin oʻz-oʻzidan tezda oʻchadi.
Qilgan ishidan ming bor pushaymon bo'lgan boy Eshonbuvaning
oyogi tagiga o'zini tashlab, kechirim so'raydi. U aybini yuvish
maqsadida Eshonbuvaga bir poda mol-qo'y bermoqchi bo'ladi.
Biroq Eshonbuva boylikni kerakmasligi, o'rniga kambag'allarga tarqatishni buyuradi.

 

Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar
Turkum:Ziyoratgohlar
Turkum:Fargʼona viloyatidagi ziyoratgohlar
Turkum:Fargʻona viloyati