Albaniya himoyalangan hududlari

thumb|225x225px| Albaniyadagi muhofaza qilinadigan hududlar xaritasi (2020)
Nisbatan kichik mamlakat boʻlishiga qaramay, Albaniya biologik xilma-xillikka juda boy. Albaniyada gulli oʻsimliklarning 5550 dan ortiq, ignabargli va ignabargli boʻlmagan doimiy yashil oʻsimliklarni 15600 turi mavjud. Mamlakat soʻnggi paytlarda qoʻriqlanadigan hududlar tarmogʻini kengaytirish boʻyicha saʼy-harakatlarni amalga oshirdi, jumladan: 11 ta milliy bogʻ, 1 ta dengiz bogʻi, 718 ta tabiat yodgorligi, 23 ta qoʻriqxona, 11 ta qoʻriqlanadigan landshaftlar, 4 ta Jahon merosi ob’ektlari, 4 ta Ramsar ob’ektlari va boshqa muhofaza etiladigan hududlar mamlakat hududining 21,36% ni tashkil qiladi. Bundan tashqari, mamlakatda biosfera rezervati, 45 ta muhim oʻsimlik va 16 ta qushlar yashaydigan hudud mavjud.

Markaziy hukumat qirgʻoq chizigʻi va Tirana yashil zonasini milliy ahamiyatga ega hududlar deb eʼlon qilgan.

Hozirgi vaqtda qoʻriqlanadigan hududlar doimiy ravishda noqonuniy daraxt kesuvchilat, oʻrmon yongʻinlari va GES qurilishi tahdidi ostida qolmoqda. Bu esa ekologlar va fuqarolik jamiyatining doimiy noroziligiga sabab boʻldi.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish Atrof-muhit va turizm vazirligi tomonidan Muhofaza etiladigan tabiiy tabiiy hududlar milliy agentligi (AKZM) vakolatiga kiradi.

 Qoʻriqxonalar 
Qoʻriqxonalar — bu biror bir hudud va uning barcha madaniy hamda tabiiy boyliklarini saqlash uchun ilmiy maqsadlarda muhofaza qilinadigan ekologik ahamiyatga ega cheklangan joydir. Mamlakatdagi ikkita hudud bu nomga ega: Gashi vodiysi va Rrajce qoʻriqxonasi.
Ism Rasm Belgilangan IUCN
cat. Hudud Gashi vodiysi100x100px Ia Rrajce qoʻriqxonasi100x100px Ia 

 Milliy bogʻlar 
Milliy bogʻlar — bu juda katta ilmiy, ekologik va maʼrifiy qadriyatlarga ega boʻlgan va inson aralashuvidan uzoqda joylashgan, odatda hududi 1000 gektardan kam boʻlmagan keng yer yoki suv hududidir. Ushbu bogʻlar ekotizimlarining ekologik muvozanatini saqlash, ilmiy izlanishlarni ragʻbatlantirish, tashrif buyuruvchilarga maʼnaviy-maʼrifiy bilimlarini oshirish maqsadida ekologik qoidalarga rioya qilgan holda muhofaza qilinadi. Mqmlakat hududida 3,140 km2 hududni oʻz ichiga olgan jami 12 ta milliy bogʻ bor.
LogoNomiRasmiTashkil topganIUCN cat.Hududi70x70pxButrint milliy bogʻi100x100pxII70x70pxPrespa tabiat bogʻ100x100pxII70x70pxDivjakë-Karavasta tabiat bogʻi100x100pxII70x70pxLlogara tabiat bogʻi100x100pxII70x70pxShebenik tabiat bogʻi100x100pxIIAlbaniya tabiat bogʻi100x100pxII70x70pxTomorr milliy bogʻi100x100pxIILurë-Dejë togʻi tabiat bogʻi100x100pxII70x70pxDajti togʻi milliy bogʻi100x100pxII70x70pxHotovë-Dangëlli tabiat bogʻi100x100pxII82x82pxVjosa Wild daryosi tabiat bog‘i100x100pxII70x70pxKaraburun-Sazan dengiz bogʻi100x100pxII

 Tabiat yodgorliklari 
Tabiat yodgorliklari odadtda hududi 50 gektardan oshmaydi. Ular daraxtlar va oʻsimliklarning noyob yoki endemik kabi tirik organizmlarni, shamol, muz yoki suv eroziyasi natijasida hosil boʻlgan noyob geologik tuzilmalar kabilarni oʻz ichiga olishi mumkin, masalan: karst buloqlari va koʻllari, muzlik koʻllari, suv-botqoq yerlari hamda togʻ-kon i. Jami 718 ta tabiat yodgorligi roʻyxatga olingan (Hukumatning 10.05.2019 yildagi 303-son qarori).
Nomi Rasm Tashkil topgan IUCN
cat. Hudud Albaniya lolalari o‘sish joyi100x100px III 

 Boshqariladigan qoʻriqxonalar 
Mahalliy va mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan qoʻriqlanadigan yer yoki suv hududi. Ushbu hududlar turlarni, yashash joylarini va boshqa noyob tabiat hodisalarini saqlash, ularning sifatini oshirish hamda ulardan dam olish, koʻngilochar maqsadlarda, oʻqish, taʼlim va madaniy tadbirlarda foydalanish uchun saqlanadi. Jami 2,160 km2 maydonni oʻz ichiga olgan jami 23 ta qoʻriqxona mavjud.
NomiRasmiTashkil topganIUCN cat.Hudud Kardhiq archasi milliy bogʻi100x100pxIV Sotirë archasi milliy bogʻi100x100pxIVZhulat archasi milliy bogʻiIVCangonj milliy bogʻiIVDardhë-Xhyrë milliy bogʻiIVGërmenj milliy bogʻiIVKaraburun rezervati100x100pxIVKorab-Koritnik tabiat bogʻi100x100pxIVKunë-Vain-Talë-Patok-Fushëkuqe milliy bogʻi100x100pxIVGjergjevica Lagoon milliy rezervatiIVShala Lagoon milliy bogʻi100x100pxIVMunellë milliy bogʻi100x100pxIVMali me Gropa-Bizë-Martanesh milliy bogʻi100x100pxIVLake Ulza milliy bogʻi100x100pxIVPolis milliy bogʻiIVPorto Palermo milliy bogʻi100x100pxIVShtamë milliy bogʻi100x100pxIVLake Shkodër milliy rezervati100x100pxIVStravaj va Sopot milliy bogʻi100x100pxIVMoviy koʻz milliy bogʻi100x100pxIVZagori milliy bogʻi100x100pxIVBalloll milliy bogʻiIVBogovë milliy bogʻi100x100pxIV

 Himoyalangan landshaftlar 
(V-kat.) Himoyalangan landshaftlar birinchi navbatda, landshaft xilma xilligini saqlab qolish va dam olish, oʻyin-kulgi uchun saqlanadi. Bu turkumga qishloq xoʻjaligi, bogʻdorchilik, oʻrmonchilik, baliqchilik kabi faoliyatni amalga oshirish imkonini beruvchi turar joy markazlari joylashgan hududlar kiradi. Maqsad landshaftlarning sifatini va ulardagi inson faoliyatining uygʻun oʻzaro taʼsirini saqlab qolish va ularda joylashgan biologik xilma-xillikni saqlashdir. 847,5 km2 maydonni oʻz ichiga olgan jami 11 ta qoʻriqlanadigan landshaft bor.
NomiTasvirTashkil topganIUCN cat.HududBjeshka e Oroshit himoyalangan landshafti
| align="center" |100x100px
|
| align="center" |V
|
|
|-
|Drenovë-Sinicë himoyalangan landshafti100x100pxVGuri i Nikës-Lenie-Valamarë himoyalangan landshafti100x100pxVQafë Bush-Kuturman himoyalangan landshafti100x100pxVRrushkull, Durrës himoyalangan landshafti100x100pxVBisht Kamëz himoyalangan landshaftiVNikolicë himoyalangan landshaftiVKrastë-Verjon himoyalangan landshaftiVLake Ohri himoyalangan landshafti100x100pxVPishë Poro-Nartë himoyalangan landshafti100x100pxVBuna River-Velipojë himoyalangan landshafti100x100pxV

 

Turkum:Albaniya
Turkum:Albaniya biotasi