Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Farzaneh (jurnal)

Farzaneh  – bu Erondagi ayollarning hayotidagi oʻzgarishlarni namoyish etishda modernistik qarashlarni qoʻllab-quvvatlovchi islomiy feministik jurnal. Jurnalning toʻliq nomi Ayollar tadqiqotlari va ilmiy ishlari jurnali. U 1993-yil kuzidan boshlab vaqti-vaqti bilan nashr etilmoqda.

 Tarixi 
Farzaneh 1993-yilda yarim yillik jurnal sifatida tashkil etilgan. Birinchi soni 1993-yil kuzida chiqqan. Jurnal nashriyotchilari Mahboubeh Abbasgʻolizadeh va Masoumeh Ebtekar hisoblanadi. Maosumeh Ebtekar jurnalning litsenziya egasi hamdir. 2001-yil holatiga koʻra, Mahboubeh Abbasgholizadeh bosh muharrir boʻlgan. Zahra Ommi jurnal muharrirlaridan biridir.

Farzaneh fors va ingliz tillaridagi maqolalarni nashr etadi, ularning koʻpchiligi paygʻambar Muhammadning oʻsha davrda turli siyosiy va diniy rollarni oʻz zimmasiga olgan ayollarga boʻlgan hurmatini koʻrsatadi. Jurnal Qurʼonning ayollarga munosabati va hozirgi Islomdagi ayollar haqidagi talqinlar mos kelmasligini taʼkidlaydi. U qaror qabul qiluvchilar va ayol faollar oʻrtasida aloqa vositasi boʻlib xizmat qiladi. Sanam Vakil 2011-yilda Masoumeh Ebtekarning Muhammad Hatamining Atrof-muhitni muhofaza qilish tashkilotiga oʻrinbosari etib tayinlanganidan keyin jurnalning nashr etilish vaqti tartibsiz boʻlib qolganini taʼkidlagan.

 

Farzaneh
Turkum:1993-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Ikki tilli jurnallar
Turkum:Eronda nashr etilgan feministik jurnallar
Turkum:Tartibsiz nashr etiladigan jurnallar
Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:Tehronda nashr etilgan jurnallar
Prabodhanam

Prabodhanam  – Hindistonning Kerala shtati, Kozhikode (Kalikut) shahrida malayalam tilida chiqadigan haftalik islomiy jurnal.

 Tarixi 
Jurnal 1949-yilda oylik nashr sifatida faoliyat boshlangan ,keyin 1964-yilda haftalik jurnalga aylantirilgan. Jurnal rasman Jamaat-e-Islami Hindning Kerala boʻlimiga qarashliPg 214, Press in India, Part 1, India. Ministry of Information and Broadcasting, India. Office of the Registrar of Newspapers, India. Office of the Registrar of Newspapers for India, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India., 1969 – Language Arts & Disciplines.

Prabodhanam Jamaat-e-Islami Hindning Kerala Halqa asoschilari V. P. Muhammed Ali (Hoji Sohib) va K. C. Abdullah Moulavi tomonidan tashkil etilgan. Jurnalning nashriyoti Kozhikodeda joylashgan Islamic Services Trust hisoblanadi. Prabodhanam 2009-yilda oʻzining 60 yilligini nishonlaganMoideenkutty, A. „Mawlana Chalilakath and Darul Uloom at Vazhakkad.“ Prabodhanam Special Edition (1998): 64-69.K.Siddique. „The Criterion“. Volume 13, Issues 1-3. Islamic Research Academy. 1978.The Muslim World League Journal. Volume 14. The University of Virginia..

 

 
 Prabodhanam Weekly rasmiy sayti (arxivlangan)

Prabodhanam
Turkum:Hindistonda haftalik nashr etiladigan jurnallar
Turkum:1949-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:Hindistonda islomiy OAV
Turkum:Keralada OAV
Savad-e-Azam (jurnal)

Savad-e-Azam  – Hindistonda chop etiladigan oylik urdu tilidagi jurnal boʻlib, uni Naimiddin Muradobodiy tashkil etgan. Ushbu jurnal Hindistondagi musulmonlar jamoasiga tegishli diniy taʼlimotlar, madaniyat va dolzarb masalalarga eʼtibor qaratgani bilan tanilgan. Jurnalda koʻpincha Muhammad paygʻambar shaʼnini himoya qilish (Namus-e-Risolat) va Barelvi mazhabiga mansub musulmonlar eʼtiqodlari va amaliyotlari haqida maqolalar chop etiladi.

 Tarixi 
1924-yilda (hijriy 1343-yil) Sayid Naimuddin Muradobodiy tomonidan As-Savad-al-Azam nomli oylik jurnal ishga tushirilgan. Ushbu nashr Ikki millat nazariyasi (Two-Nation Theory) gʻoyasini qoʻllab-quvvatlagan va Hindiston musulmonlarining oʻziga xosligi haqidagi munozaralarga hissa qoʻshgan.

 

 
 Savad-e-Azam arxivda

Turkum:Urdu tilidagi jurnallar
Turkum:Hindistonda chop etiladigan oylik jurnallar
Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:Islomshunoslik
Turkum:Hindistondagi ommaviy axborot vositalari
Turkum:1924-yilda tashkil etilgan jurnallar
Suara Hidayatullah

Suara Hidayatullah – indonez tilidagi oylik musulmon jurnali boʻlgan.

 Tarixi 
U birinchi marta 1988-yilda nashr etilgan.

„Suara Hidayatullah“ jurnalida Indoneziya va dunyodagi daʼvat masalalari va dinamikasi yoritilgan. Unda taniqli shaxslar bilan suhbatlar, Qurʼon va Hadis tadqiqotlari, mamlakatning turli burchaklaridagi davlat arboblarining qahramonlik hikoyalari va oilaviy masalalar haqidagi maqolalar mavjud.

 

 
 Rasmiy veb-sayt

Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:Indonez tilidagi jurnallar
Turkum:1988-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Indoneziyada nashr etiladigan jurnallar
Akhbare Islamia

Akhbare Islamia ( – „Islomiy axborot“) – 19-asr oxirida nashr etilgan bengal tilidagi jurnal boʻlgan. U oylik nashr sifatida hozirgi Bangladeshning Tangail shahridagi Korotiya zamindarlari tomonidan moliyalashtirilgan. Jurnal asosan Shariat (Islom qonunlari), Islom ilohiyot, musulmonlarning tarjimai hollari, Islom madaniyati hamda zamonaviy ijtimoiy va diniy masalalar haqida yozilgan.

 Tarixi 
Akhbare Islamia 1884-yil aprel oyida Korotiya zamindori Hafez Mahmud Ali Xon Panni tomonidan asos solingan. Jurnal musulmon ilohiyotchisi va shoiri Muhammad Nayimuddin tomonidan tahrir qilingan. U 1894-yilgacha nashr etilgan va 1896-yil aprel oyida boshqa formatda qayta nashr etila boshlangan. Biroq, koʻp oʻtmay jurnal faoliyati butunlay toʻxtatilgan.

 

Turkum:Bengal tilidagi jurnallar
Turkum:Bangladeshda nashr etilgan jurnallar
Turkum:Faoliyati toʻxtagan islomiy jurnallar
Turkum:1884-yilda asos solingan jurnallar
Al-Fatihin

Al-Fatihin ( – „Fotihlar“) – indonez tilida chiqadigan jurnal boʻlib, „Islomiy Davlat“ tashkiloti tomonidan nashr etilgan va „Al-Furat Media Center“ tomonidan tarqatilgan.

 Tarixi 
Jurnal birinchi marta 2016-yilda chiqarilgan va 2017-yilgacha nashr etilgan. U asosan „Islomiy Davlat“ tashkilotining propaganda vositalaridan biri sifatida foydalanilgan.

 Yana qarang 
 Dabiq (jurnal)
 Rumiyah (jurnal)

 

Turkum:Faoliyati toʻxtagan siyosiy jurnallar
Turkum:Nodavriy nashrlar
Turkum:Faoliyati toʻxtagan islomiy jurnallar
Turkum:2016-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Osiyoda nashr etiladigan yangiliklar jurnallari
Turkum:Onlayn jurnallar
Abbod ibn Abdulloh ibn az-Zubayr

Abbod ibn Abdulloh ibn az-Zubayr al-Asadiy  – tobein va hadis roviyi. Makkada otasi Abdulloh ibn az-Zubayr hukmronlik qilganda qozi boʻlgan.

 Biografiyasi 
Abbod ibn Abdulloh Muhammadning bir qancha sahobalaridan, jumladan, Umar, buvisi Asmo binti Abu Bakr, buvisining singlisi va Muhammadning rafiqasi Oysha, yozuvchi Zayd ibn Sobit va uning otasi Abdulloh ibn Zubayrdan taʼlim olgan.

Hadis rivoyat qilgan shogirdlari orasida oʻgʻli Yahyo, Abdulvohid ibn Hamza ibn Abdulloh, Hishom ibn Urva, amakivachchasi Muhammad ibn Jaʼfar ibn Zubayr va Abdulloh ibn Ubaydulloh Mulaykalar bor.

 

 

 
 
 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Arafat (jurnal)

Arafat: Musulmon Fikrining Oylik Tanqidi – 1946-yilda Muhammad Asad tomonidan Kashmirda asos solingan oylik jurnal.

 Tarixi 
„Arafat“ jurnali musulmon dunyosidagi zamonaviy fikr va intellektual jarayonlarni muhokama qilish maqsadida tashkil etilgan. Muhammad Asadning oʻziga xos falsafiy qarashlari va islomni zamonaviy dunyoda tushuntirishga qaratilgan saʼy-harakatlari jurnalning asosiy yoʻnalishini belgilab bergan.

 Yana qarang 
 Muhammad Asad
 Muhammad Asad hayotining xronologiyasi

 

 
 Asadning original Arafat maqolasi Islamic Studies tomonidan qayta nashr etilgan
 Criterion Quarterly 
 Ikrom Chugʻtoyning maqolasi 

Turkum:Faoliyati toʻxtagan islomiy jurnallar
Turkum:1946-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:1947-yilda toʻxtatilgan jurnallar
Turkum:Muhammad Asad
Turkum:Pokistonda nashr etilgan jurnallar
Turkum:Pokistonda oylik nashr etiladigan jurnallar
Islamic Review

Islamic Review (1913–1971) – Ahmadiya harakatining rasmiy jurnali boʻlib, dastlab Woking musulmon missiyasi, keyinroq AAIIL (Kaliforniya, 1980–1989) tomonidan nashr etilgan. Jurnal asoschisi Xoja Kamoliddin boʻlib, u 1913-yilda Londonda jurnalga asos solganKose, Conversion To Islam – 2012 Page 15 „U Muslim India and Islamic Review nomli oylik jurnal faoliyatini boshlab berdi. 1913-yilda Wokingga koʻchib oʻtdi va Leitner merosxoʻrlaridan masjidni sotib oldi.“.

 Tarixi 
Jurnal dastlab Muslim India and Islamic Review nomi bilan chiqarilgan, 1914-yilda nomi Islamic Review and Muslim India ga oʻzgartirilgan, 1921-yildan esa faqat Islamic Review nomi bilan nashr etila boshlanganJamie Gilham. Loyal Enemies: British Converts to Islam, 1850-1950 C. Hurst & Co., 2014, p.136.

Jurnal Yevropa, AQSh va Birlashgan Qirollikdagi ingliz tilida soʻzlashuvchi musulmon elitasi orasida mashhur boʻlib, baʼzi mamlakatlarda uning maqolalari mahalliy musulmon gazetalarida qayta nashr etilganEric Germain. (2015; p.304), ' 'Jihadists of the Penʼ in Victorian England' in E. Kendall & E. Stein (eds.), Twenty-first Century Jihad: Law, Society and Military Action, London: I. B. Tauris, pp.297–311.

1950-yil iyun oyida jurnalning bir sonida Rabob Al-Kozimiy haqida maqola chop etilgan.

 Yana qarang 
 Review of Religions
 The Muslim Sunrise

 

 
 Woking Muslim Archive (nashrning PDF nusxalari)
 alahmadiyya.org qidiruv sahifasi

Turkum:Ahmadiya adabiyoti
Turkum:AQShda oylik nashr etiladigan jurnallar
Turkum:AQShda nashr etilgan diniy jurnallar
Turkum:Birlashgan Qirollikda nashr etilgan diniy jurnallar
Turkum:Faoliyati toʻxtatilgan islomiy jurnallar
Turkum:London nashrlari
Turkum:1913-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:1971-yilda toʻxtatilgan jurnallar
Turkum:Kaliforniyada nashr etilgan jurnallar
Amir ash-Shaʼbiy

Abu Amr Amir ibn Sharahil ibn Abdulkufiy ash-Shaʼbiy (641-yilda tugʻilgan – 723-yilda vafot etgan), asosan, Imom ash-Shaʼbiy, Imom Shaʼbiy yoki ash-Shaʼbiy nomi bilan tanilgan, tobeinlar safida boʻlgan taniqli arab tarixchisi, fiqhshunos, xalifa Umar ibn al-Xattob hukmronligi davrida tugʻilgan.

Kufa shahrining yetakchi ilmiy va siyosiy arboblaridan biri boʻlgan ash-Shaʼbiy Iroqdagi siyosiy kurashlarda faol ishtirok etgan. Bu kurashlar Abdulloh ibn az-Zubayr, Muxtor as-Saqafiy, Hajjoj ibn Yusuf va Ibn al-Ash’as oʻrtasida kechgan.

Ash-Shaʼbiy islom huquqi rivojida muhim oʻrin tutgan ilk faqihlardan biri boʻlgan. Abdurazzoq as-Sanʼoniy hamda Ibn Abu Shayba kabi mashhur olimlar unga ergashganlar qatorida turishadi. Ash-Shabiy tarixiy voqealarning xronologiyasini qayta tiklashga katta qiziqish bildirgan. Unga nisbat berilgan rivoyatlar, asosan, xalifalikning sharqiy viloyatlaridagi fathlarga oid boʻlib, ulardan biri paygʻambar Muhammad hayotining xronologiyasini tasvirlaydi.

 

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Arab musulmonlari
Istok (jurnal)

Istok ( – „Manba“) – Islomiy Davlat (ID) tashkiloti tomonidan chiqarilgan va Al-Hayat Media Center tomonidan tarqatilgan rus tilidagi onlayn jurnal.

2016-yil oxiriga kelib, „Istok“ jurnali oʻrnini „Rumiyah“ jurnaliga boʻshatgan.

 Nashrlari 
Jurnalning hijriy 1436-yil Rajab oyidan (2015-yil may) hijriy 1437-yil Rajab oyigacha (2016-yil aprel) toʻrtta soni chiqarilgan, soʻngra „Rumiyah“ jurnali bilan almashtirilgan.

+SonSana (Hijriy)Sahifalar1Rajab 1436232Shavvol 1436443Safar 1437704Rajab 143742

 Yana qarang 
 Dabiq (jurnal)
 Dar al-Islam (jurnal)
 Konstantiniyye (jurnal)

 

Turkum:Al-Hayat Media Center
Turkum:Faoliyati toʻxtatilgan siyosiy jurnallar
Turkum:Nodavriy nashrlar
Turkum:Faoliyati toʻxtatilgan islomiy jurnallar
Turkum:2016-yilda toʻxtatilgan jurnallar
Turkum:2015-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Osiyoda nashr etiladigan yangiliklar jurnallari
Turkum:Onlayn jurnallar
Turkum:Faoliyati toʻxtatilgan rus tilidagi jurnallar
Al-Maʼrifa (jurnal)

Al-Maʼrifa ( – „Bilim“) jurnali 1931–1934-yillarda Misrda nashr etilgan arab tilidagi ilmiy-maʼrifiy nashr boʻlib, muharriri Abdulaziz al-Islambuliy boʻlgan. Jurnalning 3 yil davomida 30 ta soni chiqarilgan.

 Tarixi 
Jurnalning dastlabki sonidagi kirish soʻzida uning tasavvufiy yoʻnalishda boʻlishi va oʻquvchilarni ilmiy-maʼrifiy jihatdan tarbiyalash maqsadi qayd etilgan. Jurnalda nafaqat sanʼat, madaniyat va adabiyot, balki ilmiy bilimlar ham muhokama qilinganal-Maʿrifa, 1st Volume., 1st Issue, 1931, pp. 3-5.. Muharrir al-Islambuliyning taʼkidlashicha, tasavvufiy axloq va hikmat asosiy maqsad emas, balki hisobga olinadigan jihatlardiral-Maʿrifa, 1st Volume., 1st Issue, 1931, pp. 3-5..

 

 
 Al-Maʼrifa jurnalining onlayn versiyasi
 Qoʻshimcha maʼlumotlar 
 Arab, fors va usmonli turk tillaridagi davriy nashrlar

Turkum:1931-yilda Misrda asos solingan jurnallar
Turkum:1934-yilda Misrda toʻxtatilgan jurnallar
Turkum:Faoliyati toʻxtagan arab tilidagi jurnallar
Turkum:Faoliyati toʻxtagan madaniy jurnallar
Turkum:Faoliyati toʻxtagan Misr jurnallari
Turkum:Misrda chiqariladigan islomiy jurnallar
Turkum:1931-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:1934-yilda toʻxtatilgan jurnallar
Turkum:Oylik Misr jurnallari
Turkum:Faoliyati toʻxtagan islomiy jurnallar
Bahdal ibn Unayf al-Kalbiy

Bahdal ibn Unayf al-Kalbiy (da vafot etgan; 650-yillarning oʻrtalarida vafot etgan) – vafotiga qadar Suriyadagi musulmonlar hukmronligi davrida Banu Kalb qabilasining koʻzga koʻringan boshligʻi. Oʻsha davrda koʻpchilik qabiladoshlari singari u ham nasroniy boʻlgan. Bahdal oʻz oilasi va Banu Kalb qabilasi uchun siyosiy jihatdan muhim mavqeni taʼminlagan, yaʼni qizi Maysunni boʻlajak xalifa Muoviya I ga turmushga bergan. Ular Muoviya Suriya noibi boʻlgan (639–661) davrda turmush qurgan. Maysun Muoviya I ning oʻgʻli va vorisi Yazid I ning onasi boʻlgan. Bahdal 657-yildan oldin vafot etgan boʻlsa-da, Umaviylar bilan bogʻlagan qarindoshlik aloqalari tufayli uning avlodlari va qabiladoshlari Umaviylar saroyida va harbiy tizimida yetakchi oʻrinlarga ega boʻlishgan. Hatto Umaviylar tarafdorlari Bahdaliya nomi bilan tanilgan. Bahdalning nabiralari keyinchalik Yaman (arab qabilaviy ittifoqi) guruhini boshqarib, raqib Qays qabilalar ittifoqi bilan boʻlgan qabilaviy urushlarda yetakchilik qilishgan.

 Hayoti 
Bahdal Banu Kalb qabilasining zodagonlar sulolasi hisoblanmish Banu Horisa ibn Janabga tegishli boʻlib, ushbu qabilaning boshligʻi boʻlgan. Bahdalning toʻliq ismi va nasabnomasi Bahdal ibn Unayf ibn Dalja ibn Qunafa ibn Adiy ibn Zuhayr ibn Horisa ibn Janab ibn Qays ibn Abu Jobir ibn Zuhayr ibn Janab boʻlgan. U va uning badaviy qabiladoshlari 630-yillarda musulmonlar Suriyani bosib olgan paytga qadar Palmira va Damashq oʻrtasidagi dashtlarda yashagan.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Muslim Girl

Muslim Girl jurnali – yosh musulmon ayollar uchun moʻljallangan, har ikki oyda bir marta nashr etilgan moda, goʻzallik va turmush tarzi haqidagi jurnal edi. Jurnal ilk bor 2007-yil yanvar oyida nashr etilgan. U Kanadaning Toronto shahrida joylashgan ExecuGo Media tomonidan chop etilgan boʻlib, uslub maslahati, kino va musiqa maqolalari hamda umumiy maslahatlarni taklif qilgan, ammo ularning barchasi islomiy qadriyatlar asosida yuritilgan va musulmon shaxslar, mamlakatlar va madaniyatlarga bagʻishlangan materiallarni ham oʻz ichiga olgan. Jurnalning bosh ofisi Torontoda joylashgan boʻlsa-da, u chop etilgan ikki yil davomida xalqaro miqyosda keng tarqalgan.

Jurnalga hissa qoʻshganlar qatorida yozuvchi va jurnalistlar Mona Eltahawy, Melody Moezzi, Nahid Mustafa, Salamah Sulaymon va boshqalar bor. Jurnal bosh muharriri esa Ausma Xon edi.

 Yana qarang 

 Islomda ayollar

 

Turkum:2007-yilda tashkil etilgan nashrlar
Turkum:Qo‘shma Shtatlarda chop etilgan ikki oylik jurnallar
Turkum:Qo‘shma Shtatlarda chop etilishi to‘xtagan diniy jurnallar
Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:Islomiy bolalar jurnallari
Turkum:2007-yilda tashkil etilgan jurnallar
Turkum:Chop etilishi to‘xtagan jurnallar
Turkum:Los-Anjelesda chop etilgan jurnallar
Diror ibn al-Azvar

Diror ibn al-Azvar Al-Asadiy Diror yoki Diror (asl ismi Diror ibn Molik) deb ham yoziladi, mohir jangchi boʻlgan. Ilk musulmonlar istilolarida ishtirok etgan va islom paygʻambari Muhammadning sahobasi edi. Diror oʻz qabilasida al-Azvor nomi bilan tanilgan.

 Biografiyasi 
Diror ibn al-Azvar Banu Asad arab qabilasiga mansub boʻlgan. Qabila boshliqlaridan biri al-Azvar Molikning oʻgʻli boʻlib, Asad ibn Xuzaymaning oltinchi avlodidan, Asad esa Adnonning yettinchi avlodidan boʻlgan. Diror Xandaq jangidan soʻng islomni qabul qilgan, chunki islom paygʻambari Muhammad bilan uchrashuvdan soʻng oʻz qabilasini bu dinni qabul qilishga daʼvat qilgan. Dirorning oilasi islomni birinchilardan boʻlib qabul qilganlar qatoriga kiradi. Tarixiy ga koʻra, Diror juda boy kishi boʻlib, mingga yaqin tuyalari boʻlgan.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Turkum:Sahoba hadis roviylari
Majallat al-Azhar

Majallat al-Azhar (arabcha: مجلة الأزهر – „Al-Azhar jurnali“) – Misrning Qohira shahridagi Al-Azhar universiteti tomonidan 1931-yildan beri nashr etilib kelinayotgan islomiy nashrdir.

 Tarixi 
Jurnal 1931-yilda „Nur al-Islam“ nomi bilan oylik nashr sifatida ish boshlagan. 1935-yilda hozirgi nomini olgan. Nashr Al-Azhar universitetiga tegishli boʻlib, bosh qarorgohi Qohirada joylashgan.

1950-yillarda jurnal islohotlarga qarshi chiqqan nashrlardan biri boʻlgan. 1960-yillarda bosh muharrir Ahmad Hasan az-Zayyat boʻlgan. Mahmud Shaltut kabi ulamolar jurnalda oʻz fatvolari bilan ishtirok etgan. 1978-yilda Al-Azhar universitetining 1000 yilligi munosabati bilan chiqarilgan maxsus sonida Yusuf Al Qaradaviy asosiy hissa qoʻshgan.

 

Turkum:1931-yilda Misrda asos solingan jurnallar
Turkum:Arab tilidagi jurnallar
Turkum:Misrda chiqadigan islomiy jurnallar
Turkum:1931-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Qohirada nashr etiladigan jurnallar
Turkum:Oylik Misr jurnallari
Turkum:Al-Azhar universiteti
Ziror ibn al-Xattob

Ziror ibn al-Xattob  – islomning dastlabki fathlarida ishtirok etgan jangchi. Uning otasi al-Xattob ibn Mirdos ibn Kasir Quraysh qabilasining Banu Fihr urugʻi sardori boʻlganTabari, Muhammad Jarir; Habib, Muḥammad; ibn Ubaidillah Al-Buḥturī, Walīd. „Dirar bin al-Khattab“. Brill. Brill Publishers. Retrieved 1 February 2020ibn Abdallah ibn Mohammed ibn Abd al-Barr, Yusuf (1 January 2010). alaistieab fi maerifat al’ashab الاستيعاب في معرفة الأصحاب. Dar Al Kotob Al Ilmiyah. p. 512. Retrieved 1 February 2020.. Zirorning nasabi otasi orqali Fihr ibn Molikka, u orqali esa payg‘ambar Muhammad bilan tutashadi. Onasining ismi Hind binti Molik (yoki Ummu Ziror binti Amr nomi bilan ham tanilgan), amakisi esa Hafs ibn Mirdos edi.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Al-Horis ibn al-Hakam

Al-Horis ibn al-Hakam ibn Abu al-Os ibn Umayya  – xalifa Usmonning yaqin maslahatchisi va amakivachchasi. 647-yilda Shimoliy Afrikadagi vizantiyaliklarga qarshi yurishda muhim rol oʻynagan va keyinchalik xalifalik poytaxti Madinada bozor nazoratchisi etib tayinlangan. Al-Horisning avlodlari, ayniqsa, uning ukasi Marvon I ning avlodi boʻlgan Marvoniylar sulolasi (684–750) davrida Umaviylar xalifaligida yirik yer egasi va hokim sifatida faoliyat yuritgan.

 Hayoti 
Al-Horis al-Hakam ibn Abu al-Osning oʻgʻli, boʻlajak Umaviy xalifa Marvon I ning ukasi, shuningdek, xalifa Usmonning amakivachchasi edi. Usmon xalifaligi davrida al-Horis va Marvon xalifa Usmonning bosh maslahatchilaridan biri sifatida katta taʼsir kuchiga ega edilar.

Tarixchi al-Balozuriyning soʻzlariga koʻra, 647 (yoki 648 yoki 649)-yilda xalifa Usmon al-Horisni qoʻshin boshligʻi etib tayinlab, uni Misr hokimi Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarhga yordamga yuborgan. Harbiy kuchlar yetib kelgach, Abdulloh umumiy qoʻmondonlikni oʻz zimmasiga olgan va musulmon qoʻshinlariga vizantiyaliklar nazorati ostidagi Afrika Eksarxligi (Shimoliy Afrika)ga qarshi yurishda boshchilik qilgan.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Abdulloh Bala Lau

Abdulloh Bala Lau, xalq orasida Shayx Balalau nomi bilan tanilgan, nigeriyalik islom olimi, ulamo, mufassir va voizdir. 2011-yil dekabr oyidan buyon Nigeriyadagi salafiylarning eng yirik harakati boʻlmish „Jamaʼatu Izalatul Bidiʼah wa Ikamatus Sunnah“ningyetakchisiDay Izala regrouped in Kaduna, Daily Trust, December 31, 2011..

 Hayoti 
Balalau Lau Taraba shtatida tugʻilib oʻsgan.

 Faoliyati 
Bala Lau vasiylar kengashi va markaziy ishchi qoʻmita aʼzosi hisoblanadi. Bala Lau – Nigeriyaning „Jamaʼatul Izalatul Bid’ah Va Iqamatul Sunnah“ (JIBWIS) milliy raisi. 19 yoshida oʻzining Taraba shtatida tashkilotning jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha xodimiga (PRO) aylandi. Shimoliy Yola shahridagi Daubeli Juma masjidiga bosh imom etib saylandi. Shundan soʻng, JIBWIS milliy ijroiya qoʻmitasi aʼzosi, Milliy voizlik sinfi va boshlash qoʻmitasining raisi boʻldi. Bala Lau shayx Abubakar Ikara vafotidan keyin milliy rais oʻrinbosari lavozimini egalladi.

13-avgust kuni Bala Lau 2023-yilgi Nigeriya inqirozi paytida Niameyda Vatanni himoya qilish milliy kengashi prezidenti Abdurahamon Tchiani bilan uchrashdi.

 

Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Al-Qosim ibn Ubaydulloh

Abulhusayn al-Qosim ibn Ubaydulloh Abbosiylar xalifaligining yuksak lavozimli amaldori boʻlib, 901-yil aprelidan to 904-yil oktyabrda vafotiga qadar vazir lavozimida xizmat qilgan.

Nasroniylardan kelib chiqqan Banu Vahb oilasidan boʻlgan Ubaydulloh vazirlarning oʻgʻli va nabirasi edi. Uning oilasi Umaviylar sulolasining soʻnggi davrlaridan boshlab xalifalik maʼmuriyatida xizmat qilgan. Al-Qosim otasi Ubaydulloh ibn Sulaymonning oʻn yillik vazirligi davomida otasiga yordamchi boʻlib ishlagan. Otasining vafotidan keyin uning oʻrnini egallagan. Al-Mu’tazid hukmronligining soʻnggi oylarida va al-Muktafiy hukmronligining dastlabki yillarida davlat boshqaruvini oʻz zimmasiga olgan. Al-Qosim yosh xalifa al-Muktafiy ustidan hukmronlik oʻrnatdi. Al-Muktafiy unga Vali ud-Davla (maʼnosi: „Sulola himoyachisi“) unvonini berib, qizlaridan birini al-Qosimning oʻgʻillaridan biriga nikohlab berdi.

Halolligi va adolatliligi bilan keng hurmat qozongan otasidan farqli oʻlaroq, al-Qosim poraxoʻr va shafqatsiz edi. Oʻziga yoqmagan yoki taxt uchun xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan har qanday kishini qatl etishga buyruq berardi. Jumladan, Safforiylar amiri Amr ibn al-Lays, sarkarda Badr al-Mu’tazidiy va shoir Ibn ar-Rumiy kabi shaxslarni ham oʻlimga mahkum etgan. Qudratli moliya vaziri Ali ibn al-Furotni shunday falokatli qismatdan faqatgina al-Qosimning kasallanishi va vafot etishi asrab qoldi. Bu oʻlim Banu Vahbning hokimiyatga egalik davri tugab, hokimiyat tizgini Banu al-Furotga oʻtganini anglatardi. Bir avlod oʻtgach, al-Qosimning oʻgʻillari al-Husayn va Muhammad ham vazirlik martabasiga erishishdi.
 

 
 

Turkum:9-asrda tugʻilganlar
Turkum:904-yilda vafot etganlar
Turkum:Abbosiylar xalifaligi vazirlari
Turkum:Banu Vahb
Turkum:9-asr Abbosiylar xalifaligi kishilari
Turkum:10-asr Abbosiylar xalifaligi kishilari
Turkum:9-asr arablari
Turkum:10-asr arablari
Muhammad Ubaydullayev

Muhammad Ubaydullayev (Муҳаммад Убайдуллаев) – oʻzbekistonlik futbolchi. „AGMK“ klubi darvozaboni. Futbol mutaxassisi, futbol sharhlovchisi, jurnalist va shoir boʻlmish Xayrulla Hamidovning oʻgʻli.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Erkak futbol darvozabonlari
Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:AGMK futbolchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Qutbiddin Haydar

Qutbiddin Haydar – fors soʻfiy avliyosi sifatida tanilgan va asli turkiy boʻlish ehtimoli da keltirilgan. Malomatiy – Qalandariy shayxWoods, John E. and Ernest Tucker, History and historiography of post-Mongol Central Asia and the Middle East, (GmBh & Co., 2006), 31. boʻlib, Xurosonning Zava shahrida dafn etilgan. „Tarix-i guzida“ muallifi Qazviniyning taʼkidlashicha, Qutbiddin Haydar 1220-yilda moʻgʻullar Oʻrta Osiyoga bostirib kirganida tirik boʻlgan va milodiy 1221/ hijriy 618-yilda vafot etganWoods, 31.. U yashagan davr islom jamiyatida nasha isteʼmoli boshlangan vaqtga toʻgʻri keladiFranz Rosenthal The Herb Hashish Versus Medieval Muslim Society (1970).

Haydar bir vaqtlar zohidona hayot tarziga rioya qilgan. Ammo u bir kuni oʻsib turgan nasha oʻtini yeydi. Shundan soʻng uni doimiy ravishda isteʼmol qila boshlaydi. Bu holat ruhiy hayot bilan mos keladi, hattoki ijobiy yordamchi sifatida baholanadi.

Nashadan foydalanish Iroq, Suriya va Misrda keng tarqaladi, u yerda u „Haydarning xotini“ yoki „Haydar sharobi“ deb tanilganJonathan Green Cannabis p.56 (2002).

Haydar – ismining forscha shakli Heydar–turmush qurmaslik va tanani temir halqalar bilan teshib, azoblash orqali nafsoniy istaklardan voz kechish sifatida tanilgan edi. Uning izdoshlari ham kigiz kiyib, yalangoyoq yurishganWoods, 31.. Al-Javbariyning „Kashf al-asror“ „Sirlarni ochish“ kitobida yozilishicha, „Haydariyya darvesh tariqatining aʼzolari oʻzlariga jarohat yetkazish spektakllarini sahnalashtirishdan avval, dardni bostirish uchun Hashishni olib ketishgan“Robert Irwin The Arabian Nights A Companion p.56 (1994, 2004). Al-Javbariyning "Kashf al-asror" asari XIII asrda Iroqda yozilgan. Muallif unda hashishiyya atamasini qoʻllagan boʻlibRobert Irwin The Arabian Nights A Companion p.131, Darhaqiqat, hasishiyya atamasi „passiv hayot tarzi“ soʻzining sinonimi boʻlib, islom olamida asrlar davomida shunday qoʻllanilgan.
 

Turkum:1221-yilda vafot etganlar
Turkum:Nasha va islom
Turkum:Eron sufiylari
Mamlakat (ism)

Mamlakat ( — saltanat, davlat, podshohlik) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Mamlakat Naxangova — Tojik SSRdagi Staxanovchilik harakati aʼzosi, ilg'or staxanovchilik harakatiga asos solgan, 11 yoshida paxta yigʻim-terimida oʻzini koʻrsatgan;
 Mamlakat Vosiqova — huquqshunos olima, jamoat arbobi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yurist. Yuridik fanlari doktori, professor.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Manzuma (ism)

Manzuma ( — sheʼriy asarlar; tizim) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Maqsud

Maqsud ( — istalgan, talab qilingan, moʻljallab qoʻyilgan; niyat, istak) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Maqsud Alixonov-Avarskiy — rus general-leytenanti (1907-yil 22-aprel), Marv okrugi qoʻmondoni va Tiflis gubernatori;
 Maqsud Isoqov — geolog olim, geologiya-mineralogiya fanlari nomzodi, katta ilmiy xodim, geologiya-mineralogiya fanlari doktori;
 Maqsud Karimov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Maqsud Mahmud Ali — hindistonlik qoʻshiqchi;
 Maqsud Qoriyev — yozuvchi va jurnalist. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi;
 Maqsud Qosimov — yogʻoch oʻymakori, naqqosh usta;
 Maqsud Qurbonboyev — oʻzbek iqtisodchisi va siyosatchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi III va IV chaqiriq Qonunchilik palatasi deputati;
 Maqsud Sharipov — sovet va oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi;
 Maqsud Sulaymon — qrim-tatar yozuvchisi;
 Maqsud Yunusov — oʻzbekistonlik rejissyor;
 Maqsudali Haydarov — sovet va oʻzbek davlat arbobi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Maqsudxoʻja Aʼloxoʻjayev — oʻzbekistonlik futbolchi.

 Familiyalar 
 Maqsudov
 Maqsudova

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Neonatal gemaxromatoz

Neonatal gemoxromatoz – kelib chiqishi nomaʼlum boʻlgan, kam uchraydigan va ogʻir jigar kasalligi hisoblanadi. Biroq, soʻnggi tadqiqotlar bu kasallik alloimmun xususiyatga ega boʻlishi mumkinligini koʻrsatmoqda. Uning belgilari irsiy gemoxromatozga oʻxshash boʻlib, tana aʼzolari va toʻqimalariga, ayniqsa jigarga, temir toʻplanishi natijasida zarar yetkazadi.
 Sabablari 
Neonatal gemoxromatozning sabablari hanuzgacha nomaʼlum, biroq soʻnggi tadqiqotlar bu kasallikning alloimmun tabiatga ega ekanligi haqidagi farazni ilgari surmoqda. Ushbu farazni qoʻllab-quvvatlovchi dalillar orasida aka-uka va opa-singillar oʻrtasidagi yuqori kasallanish darajasi (80% dan ortiq) mavjud. Bu dalillar, boshqa tadqiqotlar natijalariga koʻra, neonatal gemoxromatozni tugʻma alloimmun gepatit sifatida tasniflash mumkinligini koʻrsatmoqda.
 Tashxisi 

 Differensial tashxisi 
Bu kasallik baʼzan yuvenil gemoxromatoz bilan adashtiriladi. Yuvenil gemoxromatoz gemoyuvelin deb ataladigan genning mutatsiyalari tufayli yuzaga keladigan irsiy gemoxromatozdir. Ikkala kasallikning belgilari va oqibatlari oʻxshash boʻlsa-da, ularning kelib chiqish sabablari turlicha ekanligi maʼlum.
 Davolash 
Kasallikning samarali davolash usuli asosan jigar koʻchirib oʻtkazish bilan cheklangan. Antioksidant xelat kokteyli bilan ham ijobiy natijalar kuzatilgan, ammo uning samaradorligi toʻliq tasdiqlanmagan. Alloimmun sabab nazariyasiga asoslanib, yangi davolash usuli ishlab chiqildi. Bu usul neonatal gemoxromatoz bilan tugʻilgan chaqalogʻi boʻlgan ayollarga keyingi homiladorlik paytida yuqori dozali immunoglobulin yuborish orqali amalga oshiriladi va juda umidli natijalar koʻrsatmoqda.
 

 Davomini oʻqish 
 link 

 
 Milliy biotexnologiya axborot markazining gemaxromatoz haqidagi sahifasi

Turkum:Tibbiyot
Mahmud al-Alusiy

Abu al-Thanaʼ Shahobiddin Mahmud al-Husayniy al-Alusiy (1802-yil 10-dekabr – 1854-yil 29-iyul) – iroqlik islom olimi, eng mashhur asari Ruh al-Maʼaniy nomli Qurʼon tafsiridir.

 Tarjimai holi 
U 1802-yil 10-dekabr, juma kunida (1217-hijriy yil Shaʼbon oyining 14-kuni) Bagʻdodda tugʻilgan. Usmoniylar imperiyasi davridagi Bagʻdodning mashhur ulamolaridan biri edi. Baʼzi iboralari ahl al-hadithga oʻxshaganligi hamda Salafiylar – masalan, ibn Taymiyya va Muhammad ibn Abdulvahhobga oʻxshash fikrlar bildirganligi sababli u vahhobiylik tarafdori deb ayblanganGÖKKIR, Bilal, and Necmettin GÖKKIR. „Sufi or Salafi? Alusi’s Struggle For His Reputation Against Ottoman Bureaucracy With His Tafsir, Ruh al-Maani.“. Shu sababli, 1847-yilda lavozimidan boʻshatilgan. U Istanbuldagi hukumatga oʻzining tafsirini yuborib, Usmoniylar imperiyasiga va anʼanaviy islomga sodiqligini isbotlashga harakat qilganGÖKKIR, Bilal, and Necmettin GÖKKIR. „Sufi or Salafi? Alusi’s Struggle For His Reputation Against Ottoman Bureaucracy With His Tafsir, Ruh al-Maani.“. Orif Hikmat Bey uning teran ilmidan hayratga tushib, unga Reshid Mehmed posho bilan maslahatlashishni tavsiya qildi. Reshid Mehmed posho uni Murjan masjidi madrasasiga aʼzo etib tayinladi va muftiylik lavozimini berdi.

Al-Alusiy 1270-hijriy yil Zulqaʼda oyining 5-kuni (1854-yil 29-iyulda) vafot etdi.

 Meros 
Mahmud al-Alusiyning beshta oʻgʻli ham olim boʻlgan: Sayyid Abdulloh Bahouddin al-Alusiy, Sayyid Saʼd Abdulboqiy al-Alusiy, Noʻmon al-Alusiy, Sayyid Muhammad Hamid al-Afandiy va Sayyid Ahmad Shokir al-Afandiy. Uning tafsiri ilk bor 1883-yilda chop etildiGÖKKIR, Bilal, and Necmettin GÖKKIR.. Mahmudning oʻgʻli Sayyid Abdulloh Bahouddin al-Alusiy orqali tugʻilgan nabirasi Mahmud Shukriy al-Alusiy Bagʻdodning yetakchi olimi va diniy islohotchisiga aylandi.

 

Turkum:Naqshbandiya tariqati
Turkum:Hanafiylar
Turkum:Bagʻdodlik yozuvchilar
Turkum:Qurʼon tafsirchilari
Turkum:1802-yilda tugʻilganlar
Turkum:1854-yilda vafot etganlar
Turkum:19-asr arab shaxslari
Xolid ibn Yazid ash-Shayboniy

Xolid ibn Yazid ash-Shayboniy — 9-asr ikkinchi choragida faoliyat yuritgan arab generali va Abbosiylar xalifaligi noibi.

Xolid Jazira shimolidagi Diyor Bakr mintaqasida hukmronlik qilgan Shaybon qabilasi a’zosi boʻlibTer-Ghevondyan (1976), p. 27, ikki marta Arminiya (butun Kavkazorti hududini oʻz ichiga olgan yirik viloyat) noibi (ostikan) lavozimida ishlagan Yazid ibn Mazyad ash-Shaybaniyning uchinchi oʻgʻli ediTer-Ghevondyan (1976), pp. 27–28. Xolid ayni bir lavozimda kamida toʻrt marta, 813/814-yilda, 828—832-yillar oralig‘ida, 841-yilda qisqa muddat va yana xalifa al-Vosiq hukmronligi davrida ishlaganTer-Ghevondyan (1976), p. 28. Xolid oʻzining birinchi hukmronlik davrida mahalliy nasroniy aholiga va naxarar knyazlariga nisbatan murosachilik yoʻlini tutdi. Biroq, ikkinchi hukmronlik davri mahalliy arab zodagonlarining bir nechta qoʻzgʻolonlari shafqatsizlarcha bostirilishi hamda nasroniy aholiga nisbatan qattiq munosabatda boʻlishi bilan tavsiflanadi.

Natijada, 841-yilda lavozimga qayta tayinlanishi e’lon qilinganda, qoʻzgʻolon koʻtarilib, Abbosiylar hukumati zudlik bilan chaqirib olishga majbur boʻldi. Shunga qaramay, al-Vosiq Arminiya noibligiga Xolidni tayinladi. Xolid viloyatga qoʻshin bilan yetib kelib, Kavakert jangida musulmon qoʻzgʻolonchi Savada ibn Abdulhamid al-Jahhofiy va nasroniy shahzodalar Smbat VIII Bagratuni va Syunik Sahak boshliq muxolifatni magʻlub etdiTer-Ghevondyan (1976), pp. 27, 39–40. Biroq, oradan koʻp oʻtmay Dvinda vafot etib, shu shaharda dafn etildi. Oʻrnini oʻgʻli va vorisi Muhammad egalladi. Kichik oʻgʻli Haysam ibn Xolid oila qoʻrgʻoni boʻlgan Shirvonda hukmronlik qilib, birinchi boʻlib Shirvonshoh unvoniga daʼvo qilgan.

822-yilda Xolid qisqa muddat Misr noibi boʻldi. Bu xalifa al-Ma’munning raqib arab guruhlari oʻrtasidagi nizolar tufayli boʻlingan viloyat ustidan Abbosiylar nazoratini qayta oʻrnatishga urinishi edi. Xolidning xalifaligini bir guruh rahbari Ali ibn Abdulaziz al-Jaraviy qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa-da, ikkinchi guruh rahbari Ubaydulloh ibn as-Sariyga aldangan Xolid Misrni tark etishga majbur boʻldiKennedy (1998), p. 81.
 

 
 
 

Turkum:8-asrda tugʻilganlar
Turkum:840-yillarda vafot etganlar
Turkum:Misrning 9-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:Abbosiylar xalifaligi generallari
Turkum:Arminiyaning Abbosiy noiblari
Turkum:Banu Shaybon
Turkum:9-asr arab shaxslari
Majzoa ibn Tavr as-Sadusiy

Majzoa ibn Tavr as-Sadusiy  – Banu Shaybon qabilasining Sadus urugʻidan boʻlgan musulmon qoʻmondoni, sahoba. 80 dan ortiq janglarda qatnashgan. Shushtar qamali (641/642) davrida Sosoniylar qoʻmondoni Hormuzan bilan boʻlgan jangda halok boʻlgan, biroq baʼzi da uning Basra yurishi paytida oʻldirilgani qayd etilgan.

 Tarjimai holi 
Majzoaning yoshlik davri haqida maʼlumotlar kam.

Majzoa Eronning musulmonlar tomonidan bosib olinishida ishtirok etgan. Roshidun armiyasi qoʻmondonlari Utba ibn Gʻazvon va Arfaja ibn Harsama al-Ubulla port shahrini (Iroq) egallab olishgan. Shahar qoʻlga kiritilgach, xalifa Umar Utbaga askarlar uchun doimiy turar-joy qurishni buyurgan. Buni amalga oshirish uchun Utba Arfaja va Mujazʼani 700 nafar garnizon askariga moʻljallangan yettita majmua qurish uchun tayinlagan. Soʻngra Arfaja loy gʻisht, gips va loydan uylar qurishni buyurgan. Ushbu binolar tayyor boʻlgach, Arfaja Mujazʼa va Arfajaning qabiladoshi Huzayfa ibn Muhsin yangi majmuaga Azd, Banu Tamim va Mujazʼa mansub boʻlgan Banu Shaybon qabilasi aʼzolarini jalb qilish ishlarini olib borgan.

 Yana qarang 
 Roshidun armiyasi
 Amsar
 Saʼd ibn Abu Vaqqos

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Turkum:Shahid boʻlgan sahobalar
Umayr ibn al-Valid

Umayr ibn al-Valid al-Bazgʻisiy at-Tamimiy toʻqqizinchi asr boshlarida Abbosiylar xalifaligining Misr noibi boʻlgan amaldori. 829-yil aprel oyidan toki bir necha oydan soʻng soliq tizimiga qarshi isyonda oʻldirilgunga qadar ushbu lavozimda xizmat qilgan.
 Faoliyati 
Umayr 829-yil aprel oyida Abu Isʼhoq (boʻlajak xalifa al-Mu’tasim ) tomonidan Misr noibi etib tayinlandi. Bu tayinlov oldingi noib Isa ibn Yazid al-Juludiy Havf tumanidagi qabila arablarining qoʻzgʻolonini bostira olmaganidan keyin amalga oshirildi. Umayr havfliklarga qarshi yurishga tayyorgarlik koʻra boshladi. Biroq, qaysiy arablarni tinchlantirish uchun yuborilgan Abdulloh ibn Hulays (yoki Jalis) isyonchilar tomoniga oʻtib ketgani sababli muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Shunga qaramay, Umayr oʻz qo‘shinlari va sobiq noib Isa bilan birga Fustatdan yoʻlga chiqdi. Oʻzi yoʻqligida boshqaruvni oʻgʻli Muhammadga topshirib ketdi; ; .

Oʻz navbatida, qoʻzgʻolonchilar xalifa al-Ma’mun yuborgan elchilar bilan uchrashishdi, ammo chekinishdan bosh tortib, Umayrga qarshi yurish boshlashdi. Tomonlar 829-yil may oyining oxirida toʻqnashishdi. Umayr hukumat qoʻshinlariga qoʻmondonlik qildi. Qoʻzgʻolonchilar tomonidagi qoʻshinlarga esa qaysiylarga Ibn Hulays, yamanliklarga esa Abdussalom al-Jumahiy rahbarlik qildi. Jang dastlab Umayr foydasiga hal boʻldi. Havfliklarning koʻpchiligi oʻldirildi, qolganlari chekinishga majbur boʻldi. Qoʻzgʻolonchilar esa pistirma qoʻyishdi. Umayr ularni taʼqib qila boshlaganda tuzoqqa tushib, halok boʻldi; ; ; ; .
 

 
 
 
 
 
 

Turkum:829-yilda vafot etganlar
Turkum:Jangda halok boʻlgan harbiy xizmatchilar
Turkum:Misrning 9-asrdagi Abbosiy noiblari
Turkum:9-asr arab shaxslari
Mubarizun

thumb|331x331px|Xandaq jangida Ali ibn Abu Tolib va Amr ibn Abd al-Vud oʻrtasidagi duel
Mubarizun  – VII asrda musulmonlar istilolari davrida Roshidun armiyasi tarkibidagi maxsus boʻlinma. Musulmon armiyasining tan olingan qismi boʻlib, dushmanning eng kuchli askarlari bilan yakkama-yakka jang olib borganNicolle, 1994, p. 37..

Arab, Vizantiya va Sosoniy urushlari, odatda, qarama-qarshi armiyalarning eng kuchli jangchilari oʻrtasidagi kurashlar bilan boshlanganNicolle, 1994, p. 36..

Musulmon armiyasi, odatda, jangni qurollarini taqish, boʻlinmalarni joylariga joylashtirish va oxirida Mubarizunlarni jangga tushirish bilan boshlagan. Mubarizun jangchilariga magʻlub boʻlgan raqib askarlariga dushman chizigʻiga yetib borishning uchdan ikki qismidan ortiq taʼqib qilmaslik buyurilganNicolle, 1998, p. 24.. Yakkama-yakka urush bosqichi tugagandan soʻng, armiya umumiy hujumni boshlagan.

 

 

 
 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Qays ibn Makshuh

Qays ibn Makshuh al-Muradi yoki Qays ibn Hubayra nomi bilan ham tanilgan, paygʻambar Muhammadning sahobasi. Muhammad paygʻambar hayotligida islomni qabul qilgan. Keyinchalik Ridda urushlari davrida al-Asvod al-Ansiy oʻldirilgach, isyon koʻtargan, ammo Ikrima ibn Abu Jahl tomonidan magʻlubiyatga uchragan.

Qays keyinchalik birinchi Roshidun xalifasi Abu Bakr tomonidan kechirilgan va usulmonlarning Eronga istilosi hamda Shomning musulmonlar tomonidan bosib olinishida qatnashgan.

 Hayoti 
Qays ibn Makshuh al-Murodiy Murod qabilasidan boʻlib, Makshuhning (asl ismi Hubayra ibn Abduyagʻut bin al-Gʻozil bin Salama) oʻgʻli boʻlgan Qaysning otasi Murad qabilasining boshligʻi edi. Qays ibn Makshuh, shuningdek, Yamanning Zubayd qabilasidan boʻlgan taniqli jangchi Amr ibn Maʼadi Yakribning jiyani boʻlgan.

 

 

 
 

Turkum:Sahoba hadis roviylari
Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Salmon ibn Robiʼa

Salmon ibn Robiʼa al-BahiliyAsl ismVafoti650AloqalarAbdurahmon ibn Robiʼa
Salmon ibn Rabi’a al-Bahiliy (650-yilda vafot etgan) – xalifa Usmon ibn Affon davrida milodiy 633–644 yillarda Armanistonning harbiy noibi. Shimoliy Kavkaz togʻlari va xazar yerlarini bosib olishga urinish harakatlariga rahbarlik qilgan Abdurahmon ibn Robi’aning ukasi.

Xalifa Usmon davrida musulmon qoʻshinlari ilk bor Armanistonga yoʻl olgan. Bu yurishlar Suriyadan boshlanib, Habib ibn Maslama al-Fihriy boshchiligida amalga oshirilgan. Ular Armanistonning bir qancha hududlarini zabt etgan, biroq Armaniston himoyasiga qoʻshilgan koʻplab Vizantiya askarlari ularga qarshilik koʻrsatgan. Habib xalifa Usmondan yordam soʻragan va u Kufa (Iroq)dan 6 ming kishilik qoʻshin bilan Salmon ibn Robi’ani yuborgan.

Habib va Salmon oʻrtasida nizolar kelib chiqqan. Shunda Usmon ularga xat yozib, muammoni hal qilgan va qoʻmondonlik Salmon zimmasiga yuklangan. Salmon Armaniston hokimi etib tayinlangan. Soʻngra Armanistonning ichki hududlariga, hattoki Xazaristongacha kirib borgan. U 10 ming kishilik qoʻshini bilan koʻplab yurishlarni amalga oshirgan va gʻalabalarga erishgan. Biroq 300 ming kishilik Xazar qoʻshini bilan boʻlgan shiddatli jangda oʻzi ham, barcha askarlari ham halok boʻlganThe Biography of Uthman ibn 'Affan, pg 348-349, by Dr. Ali Muhammad as-Sallabi.

 

Turkum:Roshidun xalifaligi kishilari
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:650-yilda vafot etganlar
Turkum:Armanistondagi Roshidun xalifaligi noiblari
Bobo Nasibuddin Gʻoziy

Nasibuddin, xalq orasida Bobo Nasibuddin Gʻoziy (Kashmiriy)as per an article issued by Jammu and Kashmir Cultural Academy soʻfiy ustozi, suhravardiya tariqatiga ergashuvchi, Srinagarda tugʻilgan shoir va yozuvchi boʻlib, koʻp sayohat qilgan. „Abul-Fuqra“"" (barcha faqirlarning otasi) nomi bilan ham ataladi va u mashhur soʻfiy avliyo Bobo Dovud-i Xokiyning xalifasi boʻlgan.

 Yoshlik davri 
U Ravalpindi shahridan boʻlib, otasi Mir Hasan Roziy bilan Kashmirga kelgan. Nasibuddin 7 yoshida ruhiy taʼlim olish uchun Sulton al-orifin shayx Hamza Maxdum huzuriga borib, unga shogird boʻladi, keyinroq Maxdum Bobo Nasibni Pir Bobo Dovud Xokiyga topshiradi.

 Faoliyati 
Bobo Nasib qobiliyatli fors va kashmir yozuvchisi boʻlib, Islom dinini targʻib qilish paytida eng muammoli hududlarga tashrif buyurdi, jumladan, Tibet, Iskardu, Karna, Dardiston, Baltistan, Kishtvar, Doda, Baderva, Punch, Rajouri, Nowshera, Budgam va boshqalar. Masjidlar va hammomlar, musofir xonadonlari, koʻpriklar, yoʻllarning ikki tomoniga koʻchatlar oʻtqazdi va odamlarga islom dini haqida taʼlim berish uchun bordi. Qurilish ishlarini targʻib qildi, islom dinini yoyishda asosiy rol oʻynab, „Gʻoziy“ unvoniga sazovor boʻldi. U oʻziga „Nasib“ nisbasini olgan (baʼzida Miskin, Nasib Kashmiriydan foydalangan). Uning huzurida koʻp odamlar yigʻilgan, shuning uchun u faqirlar otasi „Abul fuqaro“ nisbasi bilan xalq orasida mashhur boʻlgan.

Bobo Nasibuddin Gʻoziy va bir qancha shogirdlari, Shayx Moʻmin, Hoji Bobo, Bobo Abdulloh Guzaryaliy, Muhammad Amin Soʻfi, Mulla Zehri Kashmiriy, Xavaja Muhammad Amin Gʻoziy, Mulla Tayub Tohiriy va boshqalar mashhur.

 Asarlari 
Maʼlumotlarga koʻra, Baba Nasibuddin Gʻoziy 22 ga yaqin kitob yozgan, ushbu kitoblar asosan arab va fors tillarida boʻlgan.

 Nur Namah (Nund Rishi biografiyasi fors tilida).
 Reshi Namah.

 Vafoti 
Abul Fuqaro 1047-yilning (hijriy) 13-muharramida bu dunyoni tark etdi va Kashmirning eski Bijbehara shahrida dafn qilindi. Uning yillik Urs bayrami Muharram oyining 13-kunida nishonlanadi. Uning qabri Bobo Mohallohda joylashgan boʻlib, qabri koʻrinish jihatidan kvadrat shaklida joylashgan.
Ruh al-Maoniy

Ruh al-Maoniy  – Qur’oni Karimning 30 jildlik tafsiri. 19-asrda yashagan iroqlik islom olimi Mahmud al-Olusiy tomonidan yozilgan.

 Keyingi asrlarda oʻtgan olimlarning mulohazalari 
Alloma Anvar Shoh Kashmiriy (r.a) ning sevimli shogirdi Yusuf Banuriy oʻzining „Yatimatu-l-Bayon“ asarining muqaddima (Mushkilotu-l-Qur’onning soʻzboshida) shunday yozgan:

Uchinchisi – "Ruh al-Maoniy" tafsiri, mening fikrimcha, Qur’onning Fath ul-Boriy uslubidagi tafsirdir. Fath al-Boriy – Sahih al-Buxoriy hadislarining insonlarga tushunarli holda yozilgan sharhi boʻlib, ummat oldidagi qarzini toʻlagan. Lekin Allohning kalomi har bir inson oʻz haq-huquqini bilishi uchun undan ham yuksak va ulugʻroqdir.

Muftiy Taqiy Usmoniy (BB) oʻzining „Ulumu-l-Qur’on“ (Qur’on ilmlariga yondashuv) asarida shunday yozgan:

Bu eng soʻnggi davrning nashri boʻlgani uchun u avvalgi tafsirlarning muhim muhokamalarni yigʻishga harakat qildi. Shuning uchun til, gramatika, adabiyot, ritorika, fiqh, aqoid, etimologiya, geofizika, astronomiya, falsafa, tasavvuf va tegishli hikoyalar boʻyicha keng muhokamalar oʻtkazildi. Hech bir ilmiy va adabiy muammolar javobsiz qolmasligi uchun harakat qilindi. Alloma Olusiy (r.a)rivoyat qilishda ham boshqa mufassirlardan koʻra ehtiyotkorroq boʻlgan. Bu borada uni avvalgi tafsirlarning birlamchi manbayi deb atash mumkin va Qur’on tafsiriga oid hech qanday ish bu asarning yordamisiz amalga oshirilmaydi.

 Nashrlar 
15-jilddan 1-30, Muharrirlar: Muhammad al-Amad va Omar as-Salamiy, Kirish: al-Tohur ibn Ashur, Nashriyot: Dar Ihia al-Turath al-Arabi-LebanonFadak Books.

 Yana qarang 
Sunniy kitoblari roʻyxati

 

Turkum:Sunniy tafsirlar
Mardon

Mardon ( — odamlar; mardlar) — kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Mardon Abdullayev — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Mardon Mavlonov — estrada xonandasi (lirik tenor). Oʻzbekiston (1999) va Tojikiston (2000) xalq artisti;
 Mardonqul Avliyoqul oʻgʻli — oʻzbek xalq dostonchisi. Sherobod dostonchilik maktabi vakili;
 Mardonqul Shohmuhammadzoda — jadid maʼrifatparvari.

 Familiyalar 

 Mardonov
 Mardonova

 Yana qarang 

 Mardona

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Mardona

Mardona ( — erkaklarcha, botirlarcha) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Marhabo

Marhabo ( — xush kelibsiz) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Marhabo Karimova – oʻzbek shoirasi.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Marhamat (ism)

Marhamat ( — rahm-shafqat, rahmdillik; achinish; iltifot) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Marhamat Yoʻldosheva — ishchi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1960), KPSS aʼzosi (1960).

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Oltin gumbaz

„Oltin gumbaz“ – AQShning materik qismini ballistik, gipertovushli va qanotli raketalardan himoya qilish uchun moʻljallangan koʻp bosqichli raketaga qarshi mudofaa tizimi (RQM).
 Tavsifi 
2025-yil 27-yanvarda Donald Trump AQSH Qurolli Kuchlariga raketaga qarshi mudofaa tizimini yaratish toʻgʻrisidagi farmonni imzolagan. Bu gʻoya Isroilning „Temir gumbaz“ raketaga qarshi mudofaa tizimi va 1983-yilda Ronald Reagan tomonidan taklif qilingan strategik mudofaa tashabbusi bilan taqqoslanadi.

2025-yil 6-fevralda Kanada milliy mudofaa vaziri Bill Bler „Oltin gumbaz“ loyihasida ishtirok etishga tayyorligini bildirdiDefence Post: Canada Willing to Join US ‘Iron Dome’ Missile Shield: Minister. 2025-yil may oyidagi eʼlon paytida Tramp Kanadaning ishtirok etishdan manfaatdorligini tasdiqladi.

2025-yil 20-mayda Trump kosmik kuchlar generali Michael Getlaneni „Oltin gumbaz“ milliy raketaga qarshi mudofaa tizimi dasturining yetakchi rahbari etib tayinladi. Shuningdek, tanlangan loyihani amalga oshirishning loyihaviy qiymati 175 milliard dollarga baholandiTrump picks design for $175 billion Golden Dome missile defense shield and names project leaderТрамп объявил, что определился с проектом системы ПРО "Золотой купол"Система ПРО "Золотой купол" обойдется США в 175 миллиардов долларов.
 

 

Turkum:Mudofaa
Absalom, Absalom!

„Absalom, Absalom!“  – amerikalik yozuvchi William Faulkner qalamiga mansub roman. Ilk bor 1936-yil bosilib chiqqan. Romandagi hodisalar AQShda fuqarolar urushidan oldin, davomida va keyin sodir boʻladi. Asarning bosh qahramoni Janubiy AQSHda plantatsiyaga ega Thomas Sutpen boʻlib, uning hayoti oʻlimidan yillar oʻtib, bir necha va ishonchsiz manba tomonidan hikoya qilinadi. 

„Absalom, Absalom!“ romani Faulknerning „The Sound and the Fury“ romani bilan bir qatorda muallif 1949-yilda Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti bilan taqdirlanishiga turtki boʻlgan. 2009-yilda adabiyotchi hakamlar paneli „Absalom, Absalom!“ romanini AQSH janubi adibiyotining eng sara romani deb topgan.

 

Turkum:AQSh romanlari
Islomiy yoshlar maktabi

Islomiy Yoshlar Maktabi (Madrasat al-Shabibaʼl-Islamiyya), qisqacha Shabiba maktabi deb atalgan, Jazoirda tashkil etilgan ilk va mashhur progressiv islom maktablaridan biri hisoblanadi.

Maktab 1922-yil yanvar oyida rasman roʻyxatga olingan. Ikki tilli (fransuz va arab) boʻlgan maktab liberal va koʻp madaniyatli jamiyatni rivojlantirishga intilgan. Maktab Jazoir shahrida joylashgan boʻlib, 1930-yildan boshlab oʻgʻil bolalar uchun Qasba chetidagi binoda, qizlar uchun esa Qasba ichidagi boshqa binoda faoliyat yuritib kelgan.

 

Turkum:Jazoir shahridagi binolar va inshootlar
Turkum:Jazoirdagi islom maktablari
Turkum:1922-yilda asos solingan taʼlim muassasalari
Turkum:Jazoir shahrida taʼlim
Turkum:Jazoir shahrida islom