Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Yozuv madaniyati va ilk kutubxonalarning vujudga kelishi

Yozuv madaniyati va ilk kutubxonalarning vujudga kelishi 
Kutubxonalar qadim-qadimdan insonlar uchun ma'naviyat va ma'rifat o‘chog‘i bo‘lib, inson zoti doim kitoblarga intilib yashab kelgan. Har doim kutubxonalar jamiyat hayotining ajralmas qismi bo‘lgan. Faqat kutubxonalar tufayligina qadimgi qo‘lyozmalar, bosma kitoblar, tarixiy shaxslar haqidagi bizgacha yetib kelgani hech kimga sir emas.
Yozuvning paydo bo‘lishi va hujjatli , qo‘lyozma va keyinchalik bosma kitoblarning ko‘payishi kutubxonalarning yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi.Insoniyat tomonidan yaratilgan ikkinchi kashfiyot – kitob yuzaga keldi va hamma bilim sohasida adabiyotning mavjudlik shakllariga aylandi. Davrlar davomida kitobning shakl-shamoyili, sifati, bezatilishi, tashqi koʻrinishi, ishlab chiqarilishi takomillashib bordi. Antik davrda oʻrama kitoblar shakllangan boʻlsa, keyinchalik eramizning IV asriga kelib, muqovaga ega qoʻlyozma kitoblar paydo boʻldi. Kutubxonalar miloddan avvalgi II ming yillikda vujudga kelib, yozuvlar sopol bitiklarda yozilgan edi. Qadimgi Sharqda birinchi marta kutubxonalar paydo bo'ldi. Ilk kutubxona loy taxtachalari to'plami holida miloddan avvalgi 2500 yilda Bobilning Nippur shahridagi ibodatxonadan topilgan. Misrning Fiva shahri yaqinidagi qabrlardan birida 2-o'tish davri (miloddan avvalgi XVIII - XVII asr) papiruslari bo'lgan quti topilgan. Yangi qirollik davrida Ramzes II tomonidan 20000 ga yaqin papiruslar to'plangan.Eng mashhur qadimiy Sharq kutubxonasi miloddan avvalgi VII asr Ossuriya shohi Ashurbanipalning Nineviyadagi saroyidagi jadval holidagi mixxat yozuvlari to'plamidir (asosan qonunlar to’plamidan iborat). Qadimgi Yunonistonda birinchi ommaviy kutubxonaga Klearx zolim tomonidan miloddan avvalgi IV asrda asos solingan.Qadimgi kitob yozuvining eng katta markazi Iskandariya kutubxonasi bo'lgan. Miloddan avvalgi III asrda Iskandariya kutubxonasiga Ptolemey I asos solgan va ellin dunyosining ma’rifat va ilm markazi hisoblangan. Iskandariya kutubxonasi maqbara (muzey) majmuasi tarkibiga kirgan. Majmuada yashash xonalari, oshxona, o'quv zali, botanika va zoologiya bog'lari, rasadxona va kutubxona mavjud bo’lgan. Keyinchalik unga tibbiy va astronomik asboblar, o'qitish uchun ishlatilgan hayvonlar mulyaji, haykallar va bustlar qo'shilgan. Muzey tarkibidagi ibodatxona qoshida 200000 papirus (deyarli barcha antik davr kutubxonalari ibodatxonalar qoshida bo’lgan) va maktab tarkibida 700000 ta tarixiy hujjat saqlangan. Milodiy 270 yilda muzey va Iskandariya kutubxonasining ko'p qismi vayron qilingan. O‘zbekiston hududida miloddan avvalgi I ming yillikning so‘ngi asrlarida dastlabki kutubxonalar paydo bo‘lgan. Bular ilk kutubxonalar bo‘lib, kutub – arabcha «kitoblar», xona – forscha «uy», ya'ni kitob va hujjatlar saqlanadigan joy demakdir.
Narimani-ye Sofla

Narimani-ye Sofla (romanizatsiya qilinganda Narīmānī-ye Soflá va Narīmānī Soflá; shuningdek, Narīmānī nomi bilan ham mashhur) Eronning Xurosoni Rizoviy ustoni, Mashhad tuman okrugi tarkibidagi Razaviyeh tumani Abravan okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Narimani-ye Sofla aholisi 1512 nafarni tashkil qilib, ular 394 ta oiladan iborat boʻlgan.

 

 

Turkum:Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Vyetnam raqslari

Vyetnamdagi raqs bir nechta turli shakllarni oʻz ichiga oladi,Vyetnam teatri va operasida ijro etilagan raqslar, festivallarda ijro etilagan raqslar va imperator saroyining qirollik raqslari shular jumlasidandir. Raqs qadimgi davrlardan beri Vyetnam madaniyatining ajralmas qismi boʻlib kelgan, bu Dong Son barabanlarida topilgan oʻyma naqshlarda tasvirlangan.

Vyetnam 54 xil etnik guruhlarga ega boʻlgan xilma-xil mamlakat boʻlib, etnik vyetnamliklar (Kinh nomi bilan tanilgan) aholining eng koʻp qismini tashkil qiladi. Ushbu maqola asosan etnik vyetnamlarning anʼanaviy raqslariga qaratilgan, garchi Vyetnamdagi koʻplab etnik guruhlarning har biri oʻziga xos boy madaniyat va raqs uslublariga ega guruh hisoblanadi.

 Vyetnam teatrlarida raqs 
Vyetnam teatri va Vyetnam musiqasining aksariyati bir-biri bilan Vyetnam raqsi bilan ham chambarchas bogʻliq. Hát tuồng, Hát chèo va Cải lương kabi mashhur teatrlar oʻz raqsga ega, ammo bu raqslar boshqa oʻziga xos raqs uslublaridan farqli oʻlaroq, belgilangan qoidalarsiz liberal tarzda ijro etiladi.

 Bayramlarda va muhim tadbirlarda ijro etiladigan raqslar 
Arslon raqsi Xitoydan Vyetnam madaniyatiga kirib kelgan va u yerda oʻziga xos uslubni yaratgan raqs dan biridir. Bu raqs asosan Tết (Oyning yangi yili) va Tết trung thu (Oʻrta kuz festivali) kabi anʼanaviy festivallarda, shuningdek, yangi biznes ochilishi kabi boshqa holatlarda ham ijro etiladi. Arslon raqsi juda ramziy maʼnoga ega boʻlib, goʻyoki yovuz ruhlarni qoʻriqlash uchun oʻynaladi. Uslublar koʻp va arslon raqslari odatda jang sanʼatkorlari va akrobatika bilan birga keladi.

 Imperator saroy raqslari 
Nhã nhạc (Trần sulolasidan Nguyễn sulolasigacha boʻlgan musiqa) Vyetnam imperator saroyining qadimgi murakkab raqslaridan biri hisoblanadi. Nhã Nhạc soʻzining tarjimasi „nafis musiqa“ degan maʼnoni anglatadi. Saroy raqslari nhã nhạc paydo boʻlgunga qadar mavjud boʻlgan boʻlsa-da, lekin Nguyễn sulolasi raqsi bugungi kungacha saqlanib qolgan va butun nhã nhạc bilan birga nomoddiy madaniy meros sifatida eʼlon qilingan.

Bu raqslar raqqoslardan katta mahorat talab qiladi va raqqosalar koʻpincha ekstravagant liboslarda kiyinadilar. Hozirgi kunda bu raqslar anʼanaviy sanʼatni targʻib qilish maqsadida Xu (múa cung đình Huế — sud raqsi) festivallarida yoki boshqa maxsus tadbirlarda ijro etiladi. Eng mashhur raqslardan baʼzilari:

 Muxlislar raqsi — vũ phiến
 Chiroq raqsi — lục cúng hoa đăng
 Lotus raqsi — múa sen, múa bài bong
 Bayroq raqsi
 Tovoq raqsi — múa mâm
 Sham raqsi
 Tutqoq raqsi
 Shlyapa raqsi — múa nón
 Sharf raqsi
 Arslon raqsi — múa lan
 Lenta raqsi

„múa“ soʻzining maʼnosi — Múa rối nước — suv qoʻgʻirchoqbozligi maʼnosini anglatadi.

 Koʻproq maʼlumot olish uchun: 

 Culture of Vietnam
 History of Vietnam
Qadimgi Hindiston va Shri Lanka

YOʻNALTIRISH Qadimgi Hindiston va Shri Lanka aloqalari
Turkum:Qadimgi hindiston
Turkum:Savdo aloqalar
Amiri-ye Sofla

Amiri-ye Sofla (romanizatsiya qilinganda Amīrī-ye Soflá; shuningdek, Amīrī-ye Pā‘īn nomi bilan ham mashhur) Eronning Chaharmahal va Baxtiyari ustoni, Lordegan tuman okrugi markazida joylashgan Rig okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Amiri-ye Sofla aholisi 480 nafarni tashkil qilib, ular 88 ta oiladan iborat boʻlgan.

 

Turkum:Erondagi qishloqlar
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
1937-yilgi Indianapolis 500

1937-yil 31-may, dushanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda 25-Xalqaro Indy 500 poygasi boʻlib oʻtdi. Harorat 92 °F (33 °C)ga koʻtarildi. Bu Indy 500 tarixidagi eng issiq kunlardan biri hisoblanadi.

 Saralash 
1937-yilgi Indianapolis 500da oʻn davrli (25 milya) saralash poygalaridan foydalanildi.

Saralash natijalari Sana Haydovchi 1-tur(mil/soat) 2-tur(mil/soat) 3-tur(mil/soat) 4-tur(mil/soat) 5-tur(mil/soat) 6-tur(mil/soat) 7-tur(mil/soat) 8-tur(mil/soat) 9-tur(mil/soat) 10-tur(mil/soat) Oʻrtacha tezlik(mil/soat)Sant 5/15/1937Bill Kammings123,677123,779120,016122,951123,6268|3|08|4|123|01.2. |125.139*123.455

 Natijalar 

FinishStartNoNameQualRankLapsLedStatus126 Wilbur Shaw122.7914200131Finish268 Ralph Hepburn118.809152009Finish3323 Ted Horn118.608172000Finish452 Louis Meyer 119.619122000Finish51645 Cliff Bergere117.546242000Finish6116 Bill Cummings 123.34332000Finish71428 Billy Devore 120.19292000Finish8738 Tony Gulotta118.788162000Finish91217 George Connor120.24082000Finish101853 Louis Tomei116.437322000Finish11931 Chet Gardner117.342281990Finishga yetib kelmadi121023 Ronney Householder 116.464311940Finishga yetib kelmadi131762 Floyd Roberts116.996301940Finishga yetib kelmadi141135 Deacon Litz116.372331910Finishga yetib kelmadi152432 Floyd Davis 118.942141900Finishga yetib kelmadi162534 Shorty Cantlon118.555181820Finishga yetib kelmadi172642 Al Miller118.518201700Finishga yetib kelmadi1881 Mauri Rose118.540191270Finishga yetib kelmadi192941 Ken Fowler 117.421261160Finishga yetib kelmadi202025 Kelly Petillo 124.12921090Finishga yetib kelmadi212843 George Bailey117.497251070Finishga yetib kelmadi22354 Herb Ardinger121.98351062Finishga yetib kelmadi231524 Frank Brisko118.213231050Finishga yetib kelmadi243344 Frank Wearne 118.22022990Finishga yetib kelmadi252726 Tony Willman 118.24121950Finishga yetib kelmadi26410 Billy Winn119.92211850Finishga yetib kelmadi273012 Russ Snowberger117.35427660Finishga yetib kelmadi282133 Bob Swanson 121.92065234Finishga yetib kelmadi292247 Harry McQuinn121.8227470Finishga yetib kelmadi30137 Chet Miller119.21313360Finishga yetib kelmadi313115 Babe Stapp117.22629360Finishga yetib kelmadi32195 Jimmy Snyder125.28712724Finishga yetib kelmadi332314 Rex Mays119.96810240Finishga yetib kelmadi 

 Saralashda muvaffaqiyatsizlikka uchradi 

 Henry Banks (#49)
 Tom Cosman (#63)
 Dave Evans (#21)
 Ira Hall (#37, #56)
 Luther Johnson (#66)
 Milt Marion (#65)
 Frank McGurk (#39)
 Zeke Meyer (#52)
 Duke Nalon (#21)
 Lee Oldfield (#72)
 Vern Ornduff (#67)
 Overton Phillips (#66)
 Al Putnam (#46)
 Johnny Seymour (#51)
 Lou Webb (#58)
 Doc Williams (#57)
 Woody Woodford (#61)
 Ray Yeagar (#61)

 

Turkum:Indianapolis 500
Turkum:Avtopoyga
Qasımkənd (Khizi)

Qasımkənd (shuningdek, Kasymkend) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq. Munitsipalitet Ağdərə qishlog'ini o'z ichiga oladi.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Khizi tumani aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Morgan City (Louisiana)

Morgan City  — AQShning Louizsana shtatidagi shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 12 404 kishini tashkil qilgan.

 Geografiyasi 
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni tashkil qiladi, shundan quruqlik va yoki 4,03% suvdan iborat.

 

+Morgan City aholisi irqiy tarkibiIrqlarSoni Foiz Oq tanli (ispan emas) 6 640 57,88% Qora yoki afro-amerikalik (ispan boʻlmagan) 2510 21,88% Tugʻma amerikalik 104 0,91% osiyolik 187 1,63% Tinch okeani oroli 1 0,01% Boshqa/aralash 480 4,18% Ispan yoki lotin 1550 13,51%
2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 11 472 kishi, 4 732 xonadon va 2 492 oila istiqomat qiladi. 2000-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 12 703 kishi, 5 037 xonadon va 3 394 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2166,5 nafar kishi.

2000-yilda shaharning irqiy tarkibi 71,28% oq tanli, 23,9% afro-amerikalik, 0,91% amerikalik hindular, 1,02% osiyoliklar, 0,01% Tinch okeani orollari, 1,18% boshqa irqlardan va 1,69% ikki yoki undan ortiq irqlardan tashkil topgan.

2000-yilda shaharda 5 037 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 31,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 47 foizi er-xotinlar, 15,8 foizi eri boʻlmagan, 32,6 foizi oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 10,8% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra,, 26,4% 18 yoshgacha, 8,7% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 27,7% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 23,3% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 13,9% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yosh 36 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 93 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 91,8 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 28 324 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 196 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 712 dollarni, ayollarniki esa 19 550 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 577 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 17,7 foizi va aholining 20,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 27,3 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 17,7 foizi qashshoq hisoblanadi.

 

Turkum:Louisiana shtatidagi shaharlar
Qızılqazma (Khizi)

Qızılqazma (shuningdek, Kyzylkazma) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq. Munitsipalitet Altıağac qishlog'ini o'z ichiga oladi.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Khizi tumani aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Tang Yongshu

Tang Xetian 1975-yilning 23-dekabrida tug‘ilgan boʻlib, ilgari Tang Yongshu nomi bilan tanilgan. Badmintonchi, 1990-yillarda Xitoy uchun xalqaro musobaqalarda qatnashgan. U 2000-yillarda Xe Tian Tang nomi bilan Avstraliyada oʻynagan.

 Karyera 
Ayollar oʻrtasidagi juftlik boʻyicha ixtisoslashgan Tang oʻzining doimiy hamkori Qin Yiyuan bilan 1995-yilda IBF boʻyicha jahon chempionatida bronza va 1997-yilda IBF boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Tang va Qin 1996-yilgi Atlanta Olimpiadasining bronza medali sovrindorlari boʻlishsa-da, ular soʻnggi ikki musobaqada oltin medalni qoʻlga kiritgan vatandoshlarimiz Ge Fey va Gu Jun tomonidan soya solib qolishdi. Tang 1995-yilgi Kanada ochiq chempionatida janubiy koreyalik Gil Yang-ah bilan gʻayrioddiy hamkorlikda ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida gʻalaba qozongan (Chunki Xitoy milliy terma jamoasi oʻyinchilari xorijlik futbolchilar bilan kamdan-kam hamkorlik qilishadi). Tang va Qin 1997-yilda Tailand Ochiq chempionatida ayollar juftlik bahslarida gʻalaba qozonishdi va 1998-yilda Indoneziyadan Uber kubogiga Xitoy jamoasida birga oʻynadi.

1998-yildan keyin Tang Xitoy milliy badminton terma jamoasidagi faoliyatini tugatdi va keyinchalik terma jamoadoshi Yu Qiga uylandi. Ular 2000-yillarning boshlarida Avstraliyaga koʻchib kelishgan. Tang Dehli 2010 Hamdoʻstlik oʻyinlarida Avstraliya milliy badminton jamoasida oʻynadi va u yerda ayollar juftlik bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili u Uber kubogida Avstraliyani ham himoya qildi. 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1975-yilda tugʻilganlar
Turkum:Xitoy badmintonchilari
Şıxlar (Khizi)

Şıxlar (shuningdek, Shikhlyar va Shykhlar) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Khizi tumani aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Van Tsi

Van Tsi (xitoycha 王绩, pinyin Wang Jī; 585-644) — Tan sulolasi davridagi xitoylik shoiri. Uning asarlari „Uch yuz tang sheʼrlari“ bayoziga kiritilgan.
 Tarjimai hol 
585-yilda Tszyanchjou viloyatning Lungmen uyezda (hozirgi Shansi provinsiyasi, Xeszin uyezdi) yozuvchilar oilasida tug‘ilgan, shoirlar Van Tun va Van Bo shulardan chiqqan. U Suy imperiyasi mavjudligining oxirida davlat xizmatiga kirgan, dastlab imperator arxivida korrektor, soʻngra Olti boʻlimning idorasi boshligʻi lavozimiga koʻtarilgan.
618-yilda Tan imperiyasi tashkil topgandan soʻng musiqa boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari lavozimiga oʻtkazildi. Koʻp oʻtmay u isteʼfoga chiqdi va ulugʻ shoirning shon-sharafi bilan oʻz ona yurtiga qaytib keldi. U bohem yovvoyi hayotini boshqargan, adabiy faoliyatdan sharob va ayollarni afzal koʻrgan. U imperator Gaotsun (Li Yuan)ning uni oʻz mulozimlariga qoʻshishga urinishini qaytarishga muvaffaq boʻldi. U 644-yilda uyda vafot etdi.
 Ijodiyot 
Asarlarning aksariyati tog‘ va suv, bog‘ va dala uslubidagi manzara lirikasi. Asarlarning sevimli mavzulari tabiat qoʻynidagi yolgʻiz hayot va quvnoq doʻstona bayramlar tasviridir. Uning sevimli shakli besh soʻzli sakkiz baytli luyshi boʻlib, unda u klassik xitoy sheʼriyatining barcha talablariga rioya qiladi: muvozanat, toʻyinmaganlik, shaffoflik va ajralish. Van Tsi ijodi tang shoirlarining kelajak avlodlariga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Asarlar toʻplamlari saqlanib qolgan: „Sharqiy sohildan faylasufning tanlangan asarlari“. Eng mashhur sheʼrlari „Men traktirdan oʻtyapman“ va „Men uzoqlarga qarayman“.
Uning asarlari „Uch yuz tang sheʼrlari“ bayosiga kiritilgan.
 

Turkum:585-yilda tugʻilganlar
Turkum:644-yilda vafot etganlar
Ruq'a xat turi

yoki - arab yozuvidagi yozuv uslubi hisoblanadi. Bu kundalik yozish uchun ishlatiladigan nisbatan sodda uslub. Usmoniy xattotlari Mumtoz afandi (1810–1872) va Mustafo Izzet afandi (1801–1876) yozuv uslubi qoidalarini ishlab chiqishga hissa qo'shishgan. 

Buni ancha eski bo'lgan reqāʿ bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Ruq'a— oltita anʼanaviy ( al-aqlām as-sittah, ) xat dan biri hisoblanadi.

 Tavsif va foydalanish 
Ruq'a arab yozuvidagi eng keng tarqalgan xat turidir. U qisqa, to'g'ri chiziqlar va oddiy egri chiziqlardan iborat harflari, shuningdek, matndagi tekis chiziqlari bilan mashhurdir. Ehtimol, u suls va nasx uslublaridan olingan deb taxmin qilinadi.

Boshqa xattotlik dan farqli o'laroq, ruq'a xat turi sifatida qaralmaydi. Buning o'rniga, bu tez yoziladigan va o'qilishi oson bo'lgan funktsional yozish uslubi deb qaraladi. Usmonli imperiyasida keng qo'llanilgan. va har bir inson ruqʼadan foydalana olishi mumkin bo'lgan edi. M. Uğur Derman, Letters in Gold: Ottoman Calligraphy from the Sakıp Sabancı Collection, Istanbul, New York, Metropolitan Museum of Art, 1998, p.20

alt=Ruqʿah example|center
 

 

 Yana qarang 

 Divoniy
 Nasx (skript)
 Nastaliq yozuvi
 Toliq yozuvi
 Kursiv
 Qo'l yozuvi

Turkum:Yozuvlar
Xayrullaxon Said Nosir o'g'li Mirzo

Xayrullaxon Said Nosir oʻgʻli Mirzo (Mirzo Hoʻqandiy)
(1880-1943) ham bir necha yoʻnalishlarda ish olib borgan
maʼrifatparvarlardan biridir. U yangi usuldagi maktablar
ochishda tashabbus va faollik koʻrsatgan, oʻzi shu maktablarda dars
bergan, maktab qoshida kutubxona va nashriyot tashkil etgan. Boshqa
tillardagi darsliklarni oʻzbek tiliga oʻgirgan, oʻzi ham „Gulshani
Mirzo“, „Gulshani xayol“ nomlari bilan darsliklar yaratgan.
Bolalarning aqliy imkoniyatlarini oshirish, ularning zehnini
oʻstirish maqsadida „Jumboq majmuasi“ni tuzgan. Majmuadan
topishmoqlar oʻrin olgan.

 
 Adabiyot oʻqitish metodikasi“ Toʻxliyev Boqijon „Yangi asr avlodi“ T.2009 
 
 https://kh-davron.uz/tag/boqijon-toxliyev 

Turkum:1880-yilda tugʻilganlar
Turkum:1943-yilda vafot etganlar
Yugawa (Fukushima)

right|thumb| Yugawadagi Nippashi daryosi
 Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan qishloq. 1-fevral, 2020-yil holatiga koʻra, qishloqda 924 ta xonadonda 3051 nafar aholi istiqomat qiladi, aholi zichligi esa har kilometr kvadratga 190 kishidan toʻgʻri keladi. Qishloqning umumiy maydoni 16,37 kvadrat kilometrni (6,32 mi²) tashkil etdiYugawa qishlog'i rasmiy statistikasi.

 Geografiyasi 
Yugawa Fukushima prefekturasining Aizu mintaqasining shimoliy qismida, Aizu havzasining markazida joylashgan.

 Daryolar: Nippashi daryosi, Agakava daryosi

 Qoʻshni munitsipalitetlar 
Fukushima prefekturasi

 Aizuvakamatsu
 Kitakata
 Aizubange

 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻraYugawa aholisi statistikasi, Yugawa aholisi soʻnggi 70 yil ichida barqaror ravishda kamaydi.

 Iqlimi 
Yugawa nam kontinental iqlimga ega, yozi issiq va qishi qattiq qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Yugawada oʻrtacha yillik harorat 11,9 °C, yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1383 mm, sentyabr oyi esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25,6 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, −0,8 °C atrofida boʻladiYugawa iqlim ma'lumotlari.

 Tarixi 
Hozirgi Yugawa hududi qadimgi Mutsu provinsiyasining bir qismi edi. Heyan davrida, hozirgi Yugawa qishlogʻining bir qismi boʻlgan joyda Shōjō-ji buddistlar ibodatxonasi tashkil etilgan. Hudud Edo davrida Aizu xoldinglarining bir qismini tashkil qilgan. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, hudud Kavanuma tumanining bir qismi sifatida tashkil etildi. Oikava va Shōjō qishloqlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan yaratilgan. Bu qishloqlar 1957-yil 31-martda Yugawani tashkil qilish uchun birlashdi.

 Iqtisodiyoti 
Yugawa iqtisodiyoti guruch ishlab chiqarishga yoʻnaltirilgan boʻlib, shaharning katta qismi sholi dalalari ostida joylashgan. Qushqoʻnmas ham asosiy ekin hisoblanadi.

 Taʼlim tizimi 
Yugawada qishloq hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi mavjud. Qishloqda o‘rta maktab yo‘q.

 Transport 

 Temir yoʻllar 
20x20px Sharqiy Yaponiya temir yoʻli — Banʼetsu Gʻarbiy liniyasi

 Oikava

 Magistral yoʻllar 

 49-milliy yoʻnalish
 121-milliy yoʻnalish

 Mahalliy diqqatga sazovor joylar 
right|thumb| Shōjō-ji Yakushi-do

 Shōjō-ji — Muhim madaniy mulk binolari va milliy xazina haykallari boʻlgan buddistlar ibodatxonasi.

 

 

 Rasmiy sayti 

Turkum:Yaponiya shaharlari
Turkum:Fukushima prefekturasi
Hasan Jan Kaya

Hasan Jan Kaya

U turk stend-up komediyachisi.

Hasan Jan Kaya (1989-yil 16-dekabrda tugʻilgan, Istanbulda) — turk komediyachisi va stend-up komediyachisi.

 hayot 

U 1989-yil 16-dekabrda Istanbul  Gungo'ren  shahrida tugʻilgan. 1 Erkak 1 Ayol teleserialida ssenariy muallifi boʻlib ishlaganida u ssenariy mualliflari guruhidagi doʻstlari koʻmagida stend-up qilishga qaror qildi. Leman Kultur Beshiktoshda muntazam ravishda stend-up komediya qilishni boshladi. 2020 yil yanvar oyida u oʻzining birinchi shaxsiy loyihasi „Speakers Talk Show“ ni suratga olishni boshladi.

 loyihalar 

Juda koʻp sevgi — (Kinofilm / Ssenariy muallifi)

Spikerlar tok-shousi

Hasan Can Kaya — Stand Up Party

 
 Twitterda  Hasan Can Kaya
 Hasan Can Kaya Instagramda 
 Speakers Talk Show Youtube sahifasi Wayback Machine saytida 2020-yil 23-dekabrda arxivlangan.
Yanaizu (Fukushima)

right|thumb| Yanaizu shahar hokimiyati
right|thumb| Enzo-ji
 Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan shaharchadir. 1-noyabr, 2019-yil holatiga koʻra, shaharchada 1269 ta xonadonda 3304 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 19 kishidan toʻgʻri keladi. Shaharchaning umumiy maydoni 175,82 kvadrat kilometrni (67,88 mil²) tashkil etadi.

 Geografiyasi 
Yanaizu Fukushima prefekturasining Aizu mintaqasining shimoliy qismida joylashgan. Takitani daryosi shaharcha orqali shimolga va janubga oqib oʻtadi va shaharchaning shimoliy qismini kesib oʻtuvchi Tadami daryosiga qoʻshiladi. Shaharchaning janubiy qismi togʻlar bilan oʻralgan.

 Togʻlar: Hakase togʻi
 Daryolar: Tadami daryosi, Takitani daryosi

 Qoʻshni munitsipalitetlar 
Fukushima prefekturasi

 Nishiaizu
 Aizubange
 Aizumisato
 Shōva
 Mishima
 Kaneyama

 Iqlimi 
Yanaizu nam kontinental iqlimga ega, yozi issiq va qishi qattiq qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Yanaizuda oʻrtacha yillik harorat 11,7 °C, yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1428 mm, sentyabr oyi esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25,3 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, −0,9 °C atrofida boʻladiYanaizu iqlim statistikasi.

 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻraYanaizu aholisi statistikasi, Yanaizu aholisi soʻnggi 70 yil ichida barqaror ravishda kamaydi va hozir bir asr avvalgidan ancha aholi soni kam.

 Tarixi 
Hozirgi Yanaizu hududi qadimgi Mutsu viloyatining bir qismi edi. Hudud Edo davrida Aizu xoldinglarining bir qismini tashkil qilgan. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, hudud Fukushima prefekturasining Kavanuma tumani tarkibiga kirdi. Yanaizu qishlogʻi 1898-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil etilgan. Yanaizu 1921-yil 1-mayda qoʻshni Kurado va Iitani qishloqlarini qoʻshib oldi. Qishloq 1942-yil 20-mayda shaharcha maqomiga koʻtarilgan. 1955-yil 31-martda Yanaizu Fukushimaning Ōnuma tumanidan qoʻshni Nishiyama qishlogʻini qoʻshib oldi.

 Iqtisodiyoti 
Yanaizu iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligiga, mavsumiy turizmga asoslangan.

 Taʼlim tizimi 
Yanaizu shaharchasida shaharcha hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi mavjud. Shaharchada oʻrta maktab yoʻq.

 Transport 

 Temir yoʻllar 
20x20pxSharqiy Yaponiya temir yoʻli — Tadami liniyasi

 Aizu-Yanaizu — Gōdo — Takiya

 Magistral yoʻllar 

 49-milliy yoʻnalish
 252-milliy yoʻnalish
 400-milliy yoʻnalish

 Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Enzo-ji, Buddistlar ibodatxonasi, har yili 7-yanvarda Hadaka Matsuri oʻtkaziladigan joy. Ushbu festival 2008-yil 10-fevralda NHK World „Out & About“ dasturida namoyish etildi.
 Saito Kiyoshi sanʼat muzeyi
 Yanaizu Onsen
 Nishiama Onsen
 Meibutsu
 Akabeko
 Ava-manju — qizil loviya pastasi bilan toʻldirilgan tariqdan tayyorlangan soʻkli bulochkalar

 

 

 Rasmiy sayti 

Turkum:Yaponiya shaharlari
Turkum:Fukushima prefekturasi
Ching (asbob)

Ching Kambodja va Tailand teatr va raqs ansambllarida oʻynaladigan barmoqli zindonlardir .

 Qurilish va foydalanish 
Oʻrtadan oʻtgan shnur bilan bogʻlangan chinglar piyolaga oʻxshash, diametri taxminan 5 santimetr boʻlib, bronza qotishmasidan — temir, mis va oltindan tayyorlangan. Vaqtni ushlab turish va ohangni tartibga solish uchun ular tsiklik tarzda bir-biriga uriladi va ular ansamblning „vaqt saqlovchisi“ sifatida ishlaydi. Ritm odatda urgʻuli yopiq zarbani urgʻusiz ochiq „ching“ zarbasi bilan almashtirishdan iborat. „Ching“ nomi bu ochiq tovush uchun onomatopoeikdir .

 Musiqiy kontekst 
Kambodja ansambli — anʼanaviy ravishda sud raqsi, niqobli oʻyinlar, soyali oʻyinlar va marosimlarga hamroh boʻlib, vokalchilar va asboblardan iborat: gong chimlari, qamish asboblari, metallofonlar, ksilofonlar, barabanlar va ching. Tailand ansambli torli skripka, nay, zither, ksilofon, gong doiralari, baraban va chingdan iborat. Tailand va Kxmer musiqalarida ohang baraban va chingda amalga oshiriladigan tsiklik naqshlar bilan tartibga solinadi.

 Tarixiy ahamiyati 
right|thumb| Ching Tailandda raqqosa tomonidan ishlatilgan.
Khmer svilizatsiyasining buyuk shahri boʻlgan Angkorda ching haqida dalillar topilgan, u yerda klassik sanʼat IX-V asrlar orasida gullab-yashnagan. Ibodatxona devorlariga oʻyilgan sahnalarda samoviy raqqosalar oʻzlarining cholgʻu asboblari, jumladan, kichik zindonlar (ching) bilan tasvirlangan.Sam, Sam-Ang. Miller, Terry E.; Williams, Sean (eds.).

 

 

 Ovoz namunasi, mong va ching
Divoniy xat turi

alt=Diwani calligraphy by Kazasker Mustafa Izzet Efendi|center|thumb| Kazasker Mustafo Izzet afandining Divoniy xattoti
Divoniy yozuvi- arab xat dan biri bo'lib, ilk Usmonli turklari imperiyasi davrida (VI asr - VII asr boshlari) rivojlangan kursiv uslub hisoblanadi. U Sulaymon I (1520-1566) davrida mashhur bo'lib, keng foydalanilgan.

Usmonli devonida qoʻllanilganligi va sulton saroyining sirlaridan biri boʻlganligi uchun unga “Divoniy yozuvi” nomi berilgan. Bu yozuvning qoidalari hammaga ma'lum emas edi, uning ustozlari va bir necha qobiliyatli shogirdlari bilan chegaralangan edi. U qirolning barcha farmonlari, vaqf va qarorlarini yozishda foydalanilgan. Tug'ra ya'ni nafis xattotlik muhri bilan bezatilgan "Divoniy" matni Usmonlilar davlatining qudratini ifodalagan.

Divoniy yozuvni ikki turga bo‘lish mumkin:

 Riq'a Divoniy uslubi harflarning pastki qismlaridan tashqari har qanday bezaklardan xoli, chiziqlari toʻgʻri boʻlgan.
 Jili Divoniy yoki sof uslub. Qo‘l yozuvining bu turi yuqoridan pastgacha harflar va to‘g‘ri chiziqlarning o‘zaro bog'lanishi bilan ajralib turadi. U tinish belgilari bilan bezatiladi. Divoniy yozuvi oʻz harflarining bir-biriga qoʻshilib ketishi bilan mashhur boʻlib, oʻqish yoki yozishni juda qiyinlashtiradi.

alt=Jeli Diwani font|center| Jeli Diwani shrifti
center|400x400px
Divoniy xat turi go'zalligi va uyg'unligi bilan ajralib turadi. U hozirda podshohlar, shahzodalar, raislar yozishmalarida, marosimlarda, tabriknomalarda qoʻllanadi va yuksak badiiy qimmatga ega hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Islom xattotligi
 Kufiy
Xitoy kinomatografiyasi

Xitoy kino san'atining mohiyati 
 Xitoy kinosi yuz yillik tarixga ega, ammo hayotning keskin o'zgarishlari davomida juda ko'p o'zgarishlarga uchradi. Ayrim tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, 1930-yillardan boshlab Xitoy filmlari turli davr oʻzgarishlariga duchor boʻlgan, yarim mustamlakachilik va yarim feodal madaniy hayotidan yangi ma'noga ega boʻlgan inqilobiy kino madaniyatiga oʻtgan. Ba'zi tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, 1940-yillarning ikkinchi yarmida Xitoy klassik filmlarida zamonaviy san'at elementlari nisbatan jamlangan holda paydo bo'ldi va umuman Xitoy filmlarining matritsasi klassik shakllardan zamonaviy shakllarga o'tish belgilarini ko'rsatdi, zamonaviy ko'plab filmlarga yaqinlashadi. Zamonaviy olimlar Xitoy filmlarining yangi davrda ko‘p qirrali va ko‘p qatlamli tarixiy burilish taqdim etishini ta’kidladilar. Aytish kerakki, yuqorida qayd etilgan tarixiy tahlillar yetarlicha realistik asosga ega bo‘lib, ularda filmning ayrim belgilari tasvirlangan. Xitoy filmlarining ma'lum bir tarixiy davrda rivojlanishi, filmlarning badiiy tabiatiga kelsak, akademik doiralar uning o'zgarish traektoriyasi va rivojlanish qonunlari kabi asosiy masalalar bo'yicha kamdan-kam hollarda aniq xulosalarga ega. Xitoy filmlari chuqur madaniy merosga ega b'lib bir asrdan ortiq o'sishdan so'ng, o'ziga xos kino xarakterida shakllandi. Xitoy filmlarining badiiy mohiyatiga kelsak, o‘tgan yuz yil ichida kino o‘tmishdoshlari chuqur tafakkurni ortda qoldirgan. Xitoyda film “影戏”(drama) yoki “电影”(kino) deb atalgan. Cheng Jixuaning "Xitoy filmining rivojlanish tarixi" va Zhong Dafengning tadqiqot maqolalarida xitoy filmlari bir yarim asr va undan koʻp yillar davomida anʼanaviy dramaturgiyaning timsoli sifatida harakat qilgani aniq koʻrsatilgan.

 
 中国电影艺术的现代转型：论“80年代”电影思潮
By 王丽娟
Saravak madaniyati

Tasviriy san'at va hunarmandchilik 
Saravak hunarmandchilik kengashi mahalliy etnik hunarmandchilikni ommalashtiradi. Sarakaf pavilyonida hunarmandchilikning keng doirasini namoyish etadigan ustaxona bor hisoblanadi. Saravakdagi mashhur qoʻl sanʼatlari orasida Orang Ulu boncuklari, Iban Pua Kumbu, Bidayuh Kesah boʻyralari va Tambok savatlari, Malay Kain Songket, etnik bosh kiyimlar, va Xitoy kulollari mavjuddir. Saravak rassomlari jamiyati 1985 yilda mahalliy madaniyat va san'atni rasm ko'rinishida targ'ib qilish uchun tashkil qilingan. Urushdan keyingi Saravakdagi aksariyat rassomlar o'zlarining chizilgan mavzulari sifatida manzara va tabiatni, an'anaviy raqslarni va an'anaviy kundalik faoliyatni afzal deb biladilar. Orang Uluning Sapeh Saravakdagi eng mashhur an'anaviy musiqa asbob hisoblanadi. Bu qirolicha Yelizaveta II uchun 1972-yilda Saravakka rasmiy tashrifi chog‘ida o‘ynalgan Boshqa an'anaviy cholg'u asboblari - har xil turdagi gonglar va Kulintang, bambuk naylari va zitherlar kabi cholg`u asboblaridan foydalaniladi. .

 Bayramlar va bayramlar 
Saravaklik aholi yil davomida bir qancha bayram va bayramlarni nishonlaydilar. Milliy Mustaqillik kuni va Malayziya kunini nishonlashdan tashqari, shtat 22 iyul va shtat gubernatorining tug'ilgan kunida Saravakning o'zini o'zi boshqarish kunini nishonlaydi. Etnik guruhlar ham o'zlarining bayramlari nishonlab kelinmoqda. Ochiq eshiklar kuni an'anasi boshqa etnik guruhlarga bayramlarga qo'shilish imkonini beradi. Saravak Malayziyadagi Gvay Dayak bayramini davlat bayrami deb e'lon qilgan yagona shtatdir. Bu shuningdek, Malayziyadagi Deepavali bayramini davlat bayrami sifatida e'lon qilmaydigan yagona davlat hisoblanadi. Diniy guruhlar festivallar paytida yirik shahar va shaharlarda yurishlar o'tkazishlari mumkin. Saravak va Sabah Malayziyadagi faqat ikki shtatdir, ya'ni yaxshi juma kuni dam olish kuni deb e'lon qilinadi. Mushuk deb nomlanuvchi festivali 1988 yilda shahar maqomiga ko'tarilganini xotirlash uchun har avgust oyida o'tkaziladigan bir oylik bayramdir Miri shahri kuni har yili Miri May Fest bilan birgalikda nishonlanishda davom etmoqda.
Turkum:Malayziya shaharlari madaniyati
Turkum:Malayziya
Shaftolu

Shaftolu — soʻzi XV asrlargacha yaratilgan turkiy badiiy, ilmiy asarlarda uchramay, uning oʻrniga umumnom oʻrik bilan nomlangan.
Ammo baʼzi tadqiqotchilar shaftoli soʻzining birinchi qismida sheft-shift — qattiq maʼnosi bor deb taxmin qiladilar. Shaftolu soʻzi qadimgi yozma da uchramadi. Hattoki, Mahmud Qoshgʻariyning mashhur lugʻatida ham oʻrin berilmagan. Alisher Navoiy asarida shaftolu tarzida qoʻllangan:
Ochilur olu guli, oʻrtada shaftolu guli,
Vahki, shaftolu gulidur yo erur olu guli.
 Shaftolu soʻzining manbasi 
Ushbu soʻz oʻzbek va boshqa turkiy tillarning deyarli barchasida faol qoʻllanadi, yana fors, tojik, afgʻon tillarida ham mavjud. Soʻzning manbasi fors-tojik tillari boʻlib, oʻzbek va boshqa turkiy tillarga oʻzlashgan.
 Shaftolu sozi boshqa tillarda 
Hozirgi fors tilida holu-shaftalu, tojik tilida shaftolu, afgʻon tilida shaftalu, oʻzbek tilida shaftoli, noʻgʻay tilida shapdal, ozarbayjon tilida shaftali-hulu, uygʻur tilida shaptula, uygʻur shevalarida shaptol, shaptul, shaptol, sheptol, qirgʻiz tilida shabdaliʼ-shaptaliʼ, qozoq tilida shapdaliʼ, qoʻmiq tilida shaptal, turkman tilida shepdaliʼ, urdu tilida aru-shaftalu shaklida qoʻllanadi.
 Shaftolu soʻzi ishlatilgan 
XII asr lugʻati „Muqaddimat al-adab“da shoftolu (Borovkov, 1971,107), qipchoq lugʻatida shaftoli (Mutallibov, 1968,51), „Boburnoma“da shaftolu (Bobur, 1960,39), „Turkiy tillar lugʻat“ida shiftalu (Budagov, I, 1869,669), shaptul (Radlov, I-IV, 1911,985) formalarida keladi.
 Shaftolu soʻzining morfemik tarkibi 
Soʻzning birinchi qismi shaft boʻlib, u oq rangni bildiruvchi sifat, ikkinchi qismi olu-oli esa fors-tojik tillarida mevalarni atovchi umumnomdir.
Shaft soʻzi ham tarixiy taraqqiyot bosqichlarida turlicha tovush oʻzgarishlariga uchrab, hozirgi fors, tojik tillarida safed-safid formalarida qoʻllanadi. U qadimgi eron tilidagi spita, spaita — oq, oqliq, oq rang soʻzidir.
Olu-oli esa qoʻshma soʻz tarkibida kelganida koʻpgina tillarda turlicha formalarda keladi. Meva turi orqali meva nomini atovchi bu soʻz dastlab ikki mustaqil soʻzdan iborat boʻlib, davrlar oʻtishi bilan qismlar orasidagi grammatik munosabat kuchsizlana borib, natijada soʻz-oʻzaklar birlashgan.
 Shaftolu soʻzining fonetik xususiyati 
Shaftolu soʻzi oxiridagi lablangan u unli tovushining lablanmagan i ga oʻtishi hozirgi oʻzbek tilining oʻziga xos ichki fonetik xususiyatidir.
Shaftoli soʻzi fors-tojik tili vositasida eski oʻzbek tiliga oʻtib oʻzlashgan. Bir tildan ikkinchi qardosh boʻlmagan tilga oʻtib oʻzlashgan soʻz, koʻpincha, shu oʻzlashgan tilning ichki fonetik qonuniyatlariga moslashadi
 Shaftolu soʻzining fonetik varyantlari 
•shaftolu
•shaftalu
•shapdal
•shaftali
•shaptula
•shaptul
•shaptol
•sheptol
•shabdali
•shaptali
•shaptal
•shaptol
•shiftalu
 
https://saviya.uz/ijod/tilshunoslik/shaftoli/
Chinguetti

thumb|Chinguetti/Adrar

 Chinguetti (arab. شنقيط) -Mavritaniyadagi shahar, Adrar viloyatidagi Chinguetti administrativ markaz 

 Geografik joylashuv 
Atar shahridan 70 km sharqda, dengiz sathidan 308 m balandlikda joylashgan.  YuNESKOning Jahon merosi sayti.

 Tarixi 
Dastlab, bu joydagi aholi punkti 777 yilda tashkil etilgan va 11-asrga kelib u Sanhaji nomi bilan mashhur boʻlgan Berber qabilalari konfederatsiyasining savdo markaziga aylandi, keyinchalik u Almoravid ittifoqining bir qismiga aylandi.

XIII asr oʻrtalarida shahar trans-saxara savdo yoʻllari ustidagi ksar (mustahkamlangan aholi punkti) sifatida qayta tiklandi.  Shahar Makkaga yo‘l olgan ziyoratchilarning birinchi to‘xtash joyi bo‘lgani uchun u muqaddas shaharga aylangan, unda maktablar tashkil etilgan bo‘lib, u yerda o‘quvchilarga notiqlik, astronomiya, matematika, tibbiyot va fiqh fanlaridan saboq berilar edi.  Asrlar davomida Mavritaniya arab dunyosida „Chinguetti mamlakati“ sifatida tanilgan va Gʻarbiy Afrikadagi shaharning oʻzi baʼzan „Islomning ettinchi muqaddas shahri“ deb atalgan.

 Aholisi 
2013 yil holatiga koʻra shahar aholisi 4370 kishini tashkil etdi.

 
Turkum:Chinguetti
Turkum:Mavritaniya
Turkum:Adrar
Ten-ei (Fukushima)

right|thumb|270x270px| Hatoriko koʻli
 Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan qishloqdir. 1-yanvar, 2020-yil holatiga koʻra, qishloqda 1717 xonadonda 5258 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 23 kishidan toʻgʻri keladi. Qishloqning umumiy maydoni 225,52 kvadrat kilometrni (87,07 mi²) tashkil etadiTen-ei rasmiy statistikasi.

 Geografiyasi 
Ten-ei Fukushima prefekturasining janubiy markazida joylashgan. Qishloq Abukuma daryosi suv havzasining Tinch okeani tomoni va Ou togʻlari boʻylab Agano daryosi suv havzasining Yapon dengizi tomonini qamrab oladi. Hatori toʻgʻoni qishloqda joylashgan boʻlib, u Abukuma daryosi havzasidagi Shirakava hududini qishloq xoʻjaligi suvi bilan taʼminlaydi va qishloqda golf maydonchalari, lagerlar, suv ombori atrofida changʻi uchish kurorti joylashgan. Qishloqda koʻplab anʼanaviy issiq buloqlar mavjud.

 Togʻlar: Futamatayama togʻi (1544 m)
 Daryolar: Shakado daryosi, Tsurunuma daryosi

 Qoʻshni munitsipalitetlar 

 Fukushima prefekturasi
 Kōriyama
 Sukagava
 Aizuvakamatsu
 Shimogō
 Kagamiishi
 Yabuki
 Shirakava
 Nishigo

 Iqlimi 
Ten-ei nam iqlimga ega. Ten-eida oʻrtacha yillik harorat , yillik oʻrtacha yogʻin miqdori eng yomgʻirli oyi esa sentyabr hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan atrofida boʻladiTen-ei iqlim maʼlumotlari.

 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻraTen-ei aholi statistikasi, Ten-ei aholisi soʻnggi 70 yil ichida kamaydi.

 Tarixi 
Hozirgi Ten-ei hududi qadimgi Mutsu provinsiyasining bir qismi boʻlgan va Edo davrida Shirakava domenining bir qismini tashkil qilgan. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, u Ivashiro viloyatining Nakadori mintaqasidagi Ivase tumanining bir qismi sifatida tashkil etilgan. Makimoto, Yumoto, Oya va Hiroto qishloqlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. Ten-ei qishlogʻi 1955-yil 31-martda Makimoto, Yumoto qishloqlari va Hirotoning bir qismi Osato qishlogʻi bilan birlashishi natijasida tashkil topgan. Qishloqdagi koʻplab uylar 2011-yilgi Tōhoku zilzilasidan jiddiy zarar koʻrgan.

 Iqtisodiyoti 
Ten-ei iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligiga asoslangan.

 Taʼlim tizimi 
Ten-eida qishloq hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat boshlangʻich maktabi va ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud. Qishloqda oliy maktab yo‘q.

 Ten-ei oʻrta maktabi
 Yumoto oʻrta maktabi

 Transport 

 Temir yoʻllar 

 Ten-ei yoʻlovchi temir yoʻl xizmatiga ega emas.

 Magistral yoʻllar 

 118-milliy yoʻnalish

 Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Hatori toʻgʻoni
 Futamata issiq bulogʻi
 Yumoto issiq bulogʻi
 Ten-ei issiq bulogʻi
 Hatoriko issiq bulogʻi va changʻi kurorti

 

 
 

Turkum:Yaponiya shaharlari
Turkum:Fukushima prefekturasi
Qora choy

Category:Articles with hRecipes
Category:Articles with hProducts
 
right|thumb|Choy plantatsiyasi Java, Indoneziya
Qora choy, shuningdek, turli xil Sharqiy Osiyo tillarida qizil choy deb tarjima qilingan, oolong, sariq, oq va yashil choylarga qaraganda ko'proq oksidlangan choy turidir. Qora choy, odatda, boshqa choylarga qaraganda kuchliroqdir. 123

Dastlab Xitoyda paydo boʻlgan ichimlikning nomi

红茶( "qizil choy") deb nomlangan . Bugungi kunda ichimlikning Sharqiy va Janubi-Sharqiy Osiyoda, ham iste'molda, ham yig'im-terimda, shu jumladan Xitoy, Yaponiya, Koreya va Singapurda keng tarqalgan.2 Shunga o'xshash variantlar Janubiy Osiyo mamlakatlarida ham mavjud.

Yashil choy odatda bir yil ichida o'z ta'mini yo'qotsa, qora choy bir necha yil davomida o'z ta'mini saqlab qoladi. Shu sababli, u uzoq vaqtdan beri savdo-sotiqning asosiy tovari bo'lib kelgan va qora choyning siqilgan yoki tekislangan barglari amalda Mo'g'uliston, Tibet va Sibir davlatlarida valyuta sifatida ishlatilgan( 19-asrga qadar.

Odatda, yuvilmagan qora choylar ular ishlab chiqarilgan mintaqa nomi bilan ataladi. Ko'pincha, turli mintaqalar o'ziga xos ta'mga ega choylarni ishlab chiqarish bilan mashhur.
right|thumb|Ziravorlar bilan qora choy
Ko'plab tayyor qora choylar turli xil qora choy aralashmalaridan iborat. Bundan tashqari, ichimlik olish uchun qora choy ko'pincha boshqa o'simliklar yoki atirlar bilan aralashtiriladi.
BBC News arabcha

BBC News Arabcha , ilgari BBC Arabic Television, BBC tomonidan amalga oshiriladigan Arab dunyosiga tarqatiladigan televizion yangiliklar kanali . U 2008-yil 11-martda ishga tushirilgan boʻlib, BBC Jahon Xizmati tomonidan boshqariladi va Britaniya televizion litsenziya toʻlovi hisobidan moliyalashtiriladi.

 Tarixi 
1994-yilda BBC Arab televideniyasi (qirol Fahdning amakivachchasi shahzoda Xolid ibn Abdullohga tegishli bolgan) Rimda joylashgan Orbit Communications kompaniyasi va Saudiya Arabistoni Mavorid holdingining shoʻba korxonasi tomonidan ochilgan. 1996-yil 21-aprelda Saudiya Arabistoni hukumatini tanqid qilgan Panorama epizodidan keyin u “efirdan olib tashlandi”. Oʻsha paytda yangiliklar boʻlimini ishga tushirgan Ian Richardson, kanalning qisqa muddatgagina choʻzilganini xodimlar bilan boʻlgan kelishmovchilikda aybladi.

BBC arab televideniyesining asl xizmatida ishlagan xodimlarning aksariyati oxir oqibat Aljazira kanalida ishlagan va ayni vaqtda esa BBC Arab Televideniyasining asosiy raqobatchilaridan biri hisoblanadilar.

Kanalni qayta ishga tushirish rejalari 2005-yilning oktyabr oyida eʼlon qilindi. Aslida, efirga uzatish ishlari 2007-yilning kuzida boshlanishi kerak edi, ammo baʼzi sabablarga koʻra 2008-yilga qoldirildi. Oxir oqibat, kanal 2008-yilning 11-mart kuni soat 09:56 GMT da qayta ishga tushirilib, 1-yangiliklar byulleteni soat 10:00 da efirga uzatildi. Dastlab kuniga 12 soat efirga uzatila boshlab, 24 soatlik koʻrsatuvlar 2009-yilning 19-yanvarda boshlangan.

 Xizmatlar 

Kanal kuniga 24 soat efirga uzatilib, dolzarb mavzudagi dasturlar, hujjatli filmlar va baʼzida quvnoq koʻngilochar dasturlar aralash boʻlgan qizgʻin yangiliklar dasni ham namoyish etadi.

Newsshour (yangiliklar soati), 1 soatlik yangiliklar byulleteni boʻlib, har kuni kechqurun 18:00 GMT da efirga uzatiladi.

30 yoki 60 daqiqalik BBC yangiliklar byulletenlari butun dunyo boʻylab jurnalist va muxbir xabarlarini kun davomida efirga uzatib boriladi.

 

 

 Live video stream
 BBC Press Release
 The Failed Dream That Lead To Al Jazeera
 Faisal Abbas: "BBC Arabic TV 'should try to be different, " BBC 12 March 2008
 Eric Pfanner: "BBC Set to Open Its New Arab World TV Channel in New York Times 4 March 2008
 "BBC launches Arabic TV channel," BBC 11 March 2008

Turkum:Arab tili
Turkum:Telekanallar
Abyssinian mushugi

Abyssinian (Abys) — oʻziga xos teriga ega boʻlgan kalta yungli mushuk zoti.

Nomining kelib chiqishi habashcha soʻzdan olingan. Angliyadagi koʻrgazmalarda namoyish etilgan birinchi „habash“ mushuk abys turiga mansub boʻlgani sababli shunday nomlangan. Uning haqiqiy kelib chiqishi, genetik tadqiqotlarga koʻra, Janubi-Sharqiy Osiyoning baʼzi qismlarida Hind okeanining qirgʻogʻiga oid.

Oʻtmishda boshqalar bilan solishtirganda zot sifatida nisbatan noaniq hisoblangan boʻlsa-da, Abyssinian 2016-yilda The Cat Fancier Association va The International Cat Association tomonidan eng mashhur beshta zot qatoriga kirdi„Abyssinian“. .

Zotning oʻziga xos koʻrinishi, boshqa mushuklarga qaraganda uzun, ozgʻin va nozik rangga oʻxshab koʻrinib, insonlarning moda modellari bilan taqqoslanadi. Xususiyatiga koʻra, ushbu mushuklar anʼanaviy ravishda faol, qiziquvchan munosabatda boʻlib, ular egalarini tez-tez kuzatib boradilar va oʻyin oʻynaydilar„Abyssinian“. .Ularning itga oʻxshash xususiyatlari, shuningdek, oʻziga xos mehr tuygʻusi va oʻzaro taʼsir qilish istagini oʻz ichiga oladi. Abys oʻziga xos yovvoyi mushuk koʻrinishiga ega boʻlib, ularning chiroyli moʻynasi va katta tik quloqlari bor. Ular juda ijtimoiy zotdir va eʼtibor talab qilishi mumkin. Ular ijtimoiy tabiati tufayli koʻp mushukli uy xoʻjaliklarida yaxshi yashaydi.

 Tarixi 
alt=Illustration of the so-called first abyssinian cat, Zula, from the book by Dr. W. Gordon Stables: Cats, Their Points and Characteristics and Curiosities of Cat Life, 1874|left|thumb| Zula, „birinchi Abyssinian“ deb ataladi.
Maʼlum boʻlgan eng qadimgi Abyssinian Gollandiyadagi Leyden zoologiya muzeyida saqlanayapti. U 1834-1836 yillarda kichik yovvoyi mushuklar eksponatlarini yetkazib beruvchidan sotib olingan va muzey asoschisi tomonidan „Patrie, domestica India“ deb nomlangan.

 Tavsif 
 Tashqi koʻrinish 
Abyssinian – nozik, nozik suyakli, oʻrta boʻyli mushuk. Bosh oʻrtacha xanjar shaklida boʻlib, tumshugʻida bir oz puchuq, burun va iyak vertikal chiziq hosil qiladi. Ularning hushyor, nisbatan katta uchli quloqlari bor. Koʻzlar bodomsimon boʻlib, moʻyna rangiga qarab oltin, yashil, findiq yoki mis rangiga oʻzgaradi. Oyoqlari tanaga mutanosib ravishda uzun, kichik oval shaklli panjalari bor, dumi ham xuddi shunday uzun va ingichka.

 Moʻyna va ranglari 
left|150 px|thumb|Moʻynasi
Abyssinian mushukchalari qoramtir moʻynalar bilan tugʻiladi, ular katta boʻlganda, odatda koʻzlari bir necha oy davomida asta-sekin ochiladi. Voyaga yetgan mushuk moʻynasi juda kalta boʻlmaydi va ideal holda nozik, zich boʻladi

 

Turkum:Mushuk zotlari
Turkum:Uy hayvonlari
Şorabad (Khizi)

Şorabad, Şuraabad (?-2018) (shuningdek, Mikhailabad, Shuraabad, Sovetabad vaSoviet Abad) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq va munitsipalitet. Aholisi 2,232 kishi. Munitsipalitet Şuraabad, Yaşma va Türkoba kabi qishloqlardan iborat.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Khizi tumani aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Xan Simen

Xan Simeng (xitoycha 韩希孟, pinyin Han Ximeng) (1241 (?)-1259) — Xitoy tarixining yarim afsonaviy qahramon ayol. Uning oʻlimidan oldin yozgan yagona sheʼri moʻgʻul qoʻshinlarining zarbalari ostida janubiy Song qulashi bilan bogʻliq. Xan Simengning tarjimai holi va badiiy i qizlarni tarbiyalashda qoʻllaniladigan ibratli syujetlar qatoriga kiratgan edi.
 Tarjimai hol 
Taxminlarga koʻra, Xan Simeng Shimoliy Song birinchi vaziri Xan Tsi oilasiga mansub boʻlib, uning sheʼriy isteʼdodi bilan ajralib turardi. 1259-yilda moʻgʻullarning janubiy Song oʻlkalariga navbatdagi yurishi paytida u 18 yoshda edi va u janubiy Song olimining bevasi edi. Moʻgʻullar uni Balin (hozirgi Yueyang)da qoʻlga olib, boshqa asirlar qatorida oʻz tugʻilgan joylaridan shimolga haydab yuborishgan. Biroq Xan Simeng qo‘riqchilarning hushyorligini aldab, o‘zini Yanszi daryosiga tashlab, cho‘kib halok bo‘ldi. Oradan uch kun o‘tib jasadi yuzaga chiqqach, etagining belbog‘idagi yashirin cho‘ntagidan „Jismim ajdodlar ibodatxonasida qurbonlik idishi“ misralari bilan boshlangan oila shaʼni jondan aziz ekani haqida sheʼr topildi.
 Merosi 
Xan Simengning sheʼri va qisqacha tarjimai holi „Song-shi“ (460.13492) va „Yuan davrdagi sheʼriyati bayozi“da berilgan. Xan Simeng qiyofasi adabiyotda milliy vatanparvarlik ramzi sifatida qayta-qayta qo‘llanilgan. Patriarxal Xitoy uchun bu yosh ayolda nafaqat oilaviy burch va ijodiy isteʼdodga sadoqatni, balki maʼlum bir siyosiy ongni ham ochib beradigan ajoyib tasvir edi.
 

Turkum:1241-yilda tugʻilganlar
Turkum:1259-yilda vafot etganlar
Muannas ismlarning taqsimoti

Muannas ism unga "هذه" deya ishora qilish to‘g‘ri bo‘ladigan lafz bo‘lib, u to‘rt xil:
Lafziy

Ma‘naviy

Haqiqiy va majoziydir.

Lafziy muannas: muannaslik alomati bor so‘z bo‘lib, u فاطمة kabi ayol kishiga yoki حمزة kabi erkak kishiga dalolat qiladigan ism bo‘lishi ham mumkin. 

Ma‘naviy muannas: muannaslik alomati bo‘lmay turib ayol jinsiga dalolat qiladigan lafzdir. Masalan: زينب ومريم

Haqiqiy muannas: inson yoki hayvonlardan haqiqiy ayol jinsiga dalolat qiladigan lafzdir. Masalan: امرأة وناقة

Majoziy muannas: muannas ismga qilinadigan muomala ko‘rsatiladigan narsalardir. Masalan: دار وشمس

Muannaslik alomatlari uchta:

Toi marbuta: فاطمة

Alif maqsura: ليلى

Alif mamduda: حسناء

 

https://www.almrsal.com/post/972311
Şurakənd (Khizi)

Şurakənd (yana, Shurakend) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq.

 

Turkum:Ozarbayjon qishloqlari
Turkum:Khizi tumani aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari