Yapon folklori

Yapon folklori mamlakatning ikkala asosiy dinlari ham, ham sinto, ham buddizm teng darajada taʼsir koʻrsatgan. U koʻpincha kulgili va gʻayritabiiy qahramonlar yoki vaziyatlar haqida doston qilinadi va koʻpincha Bodxisattva, Kami (ruhiy mavjudotlar), youkay (masalan, oni yoki kappa), yurey (oʻliklarning arvohlari), ajdaholar, gʻayritabiiy qobiliyatli hayvonlar: kitsune (tulkilar), tanuki (yenotsimon itlar), mudzina (boʻrsiq), bakeneko (monster mushuk) va baku (ruh) turli xil gʻayritabiiy mavjudotlarni eslatib oʻtadi.

Yapon folklori koʻpincha bir nechta toifalarga boʻlinadi: mukasibanasi  — oʻtmishdagi ishlar haqidagi afsonalar; namidabanasi  — qaygʻuli hikoyalar; obakebanasi  — afsunli mavjudot-odamlar haqidagi hikoyalar; ongaeshibanasi  — minnatdorchilik haqidagi afsonalar; tonchibanasi  — donolik hikoyalar; varaybanasi  — yumorga boy hikoyalar; va yokubaribanasi  — ochkoʻzlik haqidagi ertaklar. Yukar (Aynuユーカラ) va boshqa Aynu ogʻzaki anʼanalari va dostonlari xalq ogʻzaki ijodi deb ham ataladi.

Eng mashhur yapon afsonalaridan baʼzilari:

 Gʻayritabiiy kuchlarga ega Oltin bola Kintaroning hikoyasi.
 Shaytonlarni yoʻq qilgan Momotaro hikoyasi.
 Toshbaqani qutqarib, dengiz tubiga tushgan Urasima Taroning hikoyasi.
 Issun Bosi  — kattaligi shaytonchadek bola hikoyasi.
 Samuray otasining hurmatini tiklagan qiz Tokoyoning hikoyasi.
 Bumbuku Tyagama  — choynak shakliga kirgan tanuki haqida hikoya.
 Tamomo no Mae tulkining hikoyasi.
 Sita-kiri Sudzume tili yoʻq chumchuq haqida doston qilinadi.
 Ajdahoga aylangan qasoskor Kiyoximening hikoyasi .
 Bantyo Sarayasiki  — Okiku sevgisi va toʻqqizta taom haqidagi ertak.
 Yotsuya Kaidan — Oiva sharpasi haqidagi hikoya.
 Hanasaka Dziy — soʻlib qolgan daraxtlarni gullatgan keksa odamning hikoyasi.
 Taketori qariya haqida qissa — Oy poytaxtidan kelgan Kaguya-xime ismli sirli qizning hikoyasidir.

Shuni qoʻshimcha qilish joizki, xalq ogʻzaki ijodining shakllanishiga ham chet el adabiyoti, ham qadimgi Osiyoda keng tarqalgan ajdodlar va ruhlarga sigʻinish kulti taʼsir koʻrsatgan; shuningdek, yaponlarga Hindistondan kelgan baʼzi hikoyalar. Keyinchalik, ular juda oʻzgartirildi va oddiy odamlarning tushunishi va his qilishi uchun moslashtirildiMiraculous Stories from the Japanese Buddhist Tradition: The Nihon Ryōiki of the Monk Kyōkai By Kyōkai. Published 1997. Routledge. ISBN 0700704493The Sanskrit Epics By John L Brockington. Published 1998. Brill Academic Publishers. ISBN 9004026428. pp514.

Boshqa hikoyalar hind dostoni Ramayana va Xitoyning klassik „Gʻarbga sayohati“dan taʼsirlanganOn the Road to Baghdad Or Traveling Biculturalism: Theorizing a Bicultural Approach to… By Gonul Pultar, ed., Gönül Pultar. Published 2005. New Academia Publishing, LLC. ISBN 0976704218. Page 193. Buddist Jatakada eslatib oʻtilgan hikoyalar, shuningdek, mashhur yapon hikoyalari toʻplamida biroz oʻzgartirilgan shaklda namoyon boʻladiThe Hindu World By Sushil Mittal. Published 2004. Routledge. ISBN 0415215277. pp93 Discovering the Arts of Japan: A Historical Overview By Tsuneko S. Sadao, Stephanie Wada. Published 2003. Kodansha International. ISBN 477002939X. pp41.

XX-asrning oʻrtalarida hikoyachilar koʻpincha shaharma-shahar sayohat qilib, bu hikoyalarni kamisibay deb ataluvchi oʻziga xos illyustratsiyalar bilan aytib berishgan.

 Yana qarang 
 Yapon mifologiyasi
 

 
 
Turkum:Yapon folklori