Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Norali Norboyev

Norali Norboyev (1935-yilda tug‘ilgan) — radiatsion biofizika sohasidagi olim, fandagi biofizik radioekologiya yo‘nalishi asoschisi, biologiya fanlari doktori, professor.

 Tarjimayi holi 
Norali Norboyev 1935-yil 7-martda Surxondaryo viloyati Angor tumanida dehqon oilasida tug‘ilgan. 1954-yili shu tumandagi yetti yillik A.S. Pushkin nomli maktabni tugatib, 1955-yili Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning fizika-matematika fakultetiga o‘qishga kirdi. 1960-yili fizika-matematika fakulteti fizika bo‘limini tugatganidan keyin, Angor tumanidagi Partiya XXV syezdi nomli maktabda ishlay boshladi.

Norali Norboyev 1961-yilda SSSR Fanlar akademiyasi huzuridagi Biofizika institutiga aspiranturaga qabul qilindi. SSSR Fanlar akademiyasi muxbir a’zosi, professor A.M. Kuzin rahbarligida u elektrofizik parametrlar bilan birgalikda nur kasalligiga olib keluvchi ortixinon, ortofenol kabi moddalarni elektron-polyargrafik xususiyatlarini radiatsiya miqdoriga bog‘lab o‘rgandi. 1967-yil 3-martda Norali Norboyev fizika fanlari nomzodligi uchun dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqladi. Shu yili Termiz davlat pedagogika instituti (hozirgi Termiz davlat universiteti) fizika-matematika kafedrasi o‘qituvchisi, dekabrda kafedra mudiri bo‘ldi.

U 1974—1976-yillarda doktorlik dissertatsiyasi ustida ish olib bordi. SSSR Fanlar akademiyasi huzuridagi Biofizika ilmiy-tekshirish institutining radiobiologiya, radiatsion biofizika bo‘limlarida, M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining radiatsion biofizika problematik laboratoriyasida, SSSR Fanlar akademiyasi muxbir a’zosi A.M. Kuzin va professor Y.B. Kudryashov laboratoriyalarida ilmiy tajribalar o‘tkazdi va 16 ta ilmiy ishini e’lon qildi.

Norali Norboyev 1970-yillardan boshlab atom nurlarining tirik organizmga ta’siri va chidamliligi masalasi bilan shug‘ullandi. Tabiiy radioaktivlik katta miqdorda bo‘lgan tuproqda o‘simliklarning chidamliligi borasida izlanishlar olib bordi. Radioaktivlik quvvati oddiy joylarga nisbatan juda yuqori bo‘lgan yerlarda o‘simlik atom nurlariga chidamli ekanligini fanda birinchi bo‘lib aniqladi. U 1981-yili M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti ilmiy kengashida biofizika mutaxassisligi bo‘yicha doktorlik dissertasiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. 1983-yili esa fizika kafedrasining professori bo‘ldi.

Norali Norboyev SSSR Davlat gidrometeorologiya qo‘mitasi va Moskva davlat universiteti olimlari bilan hamkorlikda Yerning sun’iy yo‘ldoshlari orqali yorug‘lik intensivligini o‘lchash bilan shaharlar ustidagi atmosfera ifloslanishi darajasini aniqlash va elektron hisoblash mashinasi yordamida uni ogohlantirish ustida ilmiy izlanishlar olib bordi.
 Mukofotlari 

 O‘zbekiston SSR xalq ma’orifi a’lochisi (1985);
 O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim a’lochisi (2001);
 O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi (2003).

 

Turkum:Surxondaryoda tugʻilganlar
Turkum:Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Turkum:Buxoroda yashaganlar
Gʻoziyon guzari

Gʻoziyon guzari — Buxoro shahrining, Turki jandi qismida joylashgan qadimiy guzar.
 Tarixi 
Gʻoziyon guzarining tarixi XV asrga borib taqaladi. Aholisining asosiy qismini savdogarlar va mullalar tashkil qilgan. Ushbu guzar buxorolik musulmonlar istiqomat qiladigan joylarning markazi boʻlgan. Guzar hududida koʻplab madrasalar joylashgan boʻlib ularning eng kattasi XX asr boshida qurilgan Mullo Muhammad Sharif (Sadriddin Ayniy tahsil olgan) madrasasidir. Shuningdek, guzarda XV—XVII asrlarga oid Gʻoziyoni kalon madrasasi uning shimolrogʻida Gʻoziyoni poyon madrasasi, Muhammad Sharif madrasasining janub tomonida Choʻbin, Turki jandi qabristoniga yaqin joyda Girebonchok (Mirzo Bade madrasasi deb ham atalgan) madrasalari faoliyat yuritgan. Koʻcha ichida xonaqo uslubida qurilgan masjid, ayollar hammomi, chorrahada 18 ta doʻkondan iborat kichik bozorcha (sari bozori gʻoziyon), qabriston, choyxona va sartoroshxona joylashgan. Guzar hududida eʼtiborga molik ziyoratgohlardan Imom Gʻozi qabri joylashgan. Imom Gʻozi Buxoroning turli joylarida dafn etilgan „qirq toʻrt shahidlardan“ biri boʻlgan.

Hozirgi kunda Gʻoziyon madrasasining old tomoni taʼmirlangan va yaxshi saqlanib qolgan, boshqa kichik madrasalar aholiga turar joy binosi sifatida foydalanish uchun boʻlib berilgan, yoki, buzib tashlangan.

1927—yilgi maʼlumotlarga koʻra guzarda 97 ta hovlida 485 kishi istiqomat qilishi qayd etilgan. 1929—yilda Gʻoziyon, Xoʻja Ayyubiy, Maxdumi Aʼzam guzarlari birlashtirilib Dilkusho guzari deb atala boshlangan.

 

Turkum:Buxoro guzarlari
Sharafutdin Chochayev

Sharafutdin (Sharabuttin) Yusupovich Chochayev (1960-yil 9-yanvar, Gundelen, Kabarda-Bolqor Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) — rossiyalik din va jamoat arbobi, muftiy. 1990—1992-yillarda Kabarda-Bolqoriya Respublikasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi. Hozirda Shimoliy Kavkaz islom universiteti rektori.
 Tarjimai holi 
1960-yil 9-yanvarda KBASSR Baksan tumani Gundelen qishlogʻida tugʻilgan.

1977-yilda oʻrta maktabni tugatgach, Buxorodagi Mir Arab madrasasiga oʻqishga kirgan.

1979-yilda SSSR Qurolli Kuchlari safiga chaqirilganligi sababli oʻqishni toʻxtatishga majbur boʻlgan. Afg‘onistonda xizmat qilgan. Demobilizatsiyadan soʻng Mir Arab madrasasida oʻqishni davom ettirgan.

1983-yilda oʻqishni Imom al-Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutiga koʻchirilib, 1987-yilgacha shu yerda tahsil olgan.

1987—1990-yillarda oʻzi tugʻilib oʻsgan Gundelen qishlogʻida imomlik qilgan.

1989-yilda Kabarda-Bolqor musulmonlari diniy idorasi tashkilot qozisi Shafig Pshixachevga yordamchi muovin etib saylangan.

1990-yil 30-avgustda Kabarda-Bolqor musulmonlarining I qurultoyida va diniy idora muftiysi saylanishida Pshixachev oʻz nomzodini qaytib oladi va Chochayevni tanlashni qoʻllab-quvvatlaydi. Natijada qurultoy yakunlariga koʻra Chochayev Kabarda-Bolqor musulmonlari diniy idorasi muftiysi etib saylangan.

1992-yil 2-fevralda boʻlib oʻtgan
Kabarda-Bolqor musulmonlarining II qurultoyida Pshixachev Kabarda-Bolqor musulmonlari diniy idorasining yangi raisi, Sharafutdin esa rais oʻrinbosari etib saylagan. Kabarda-Bolqor musulmonlari diniy boshqarmasi raisi lavozimida ishlagan.

1998-yilda Kabarda-Bolqor musulmonlari diniy boshqarmasi qoshidagi Islom instituti direktori etib tayinlangan.

2007-yil iyul oyida KBRdagi birinchi oliy diniy muassasa — Imom Abu Hanifa nomidagi Shimoliy Kavkaz islom universiteti rektori etib saylangan.
 Mukofotlari 
Afgʻonistonning „Baynalminal jangchi“ medali, Misrning „Islomni qayta tiklagani uchun“ medali, Rossiya faxriylari ittifoqining „Vatan oldidagi xizmatlari uchun“ medali, shuningdek, Rossiya Muftiylar kengashining „Maʼnaviy birlik uchun“ medali va Shimoliy Kavkaz Musulmonlar maʼnaviyatini rivojlantirish markazining „Maʼnaviy birlik uchun“ medali bilan taqdirlangan.
 

Turkum:Mir Arab madrasasida tahsil olganlar
Ro‘zimurod Choriyev

Ro‘zimurod Qoʻngʻirotovich Choriyev (1963-yil 5-fevral, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2020), professor.
Biografiyasi
Ro‘zimurod Choriyev 1963-yil 5-fevral Surxondaryo viloyati Sherobod tumanida tugʻilgan. 1980—1985-yillarda Muzrabod tumanidagi qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalashtirish texnikumida oʻqigan. 1985—1990-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida tahsil olgan. Mutaxassisligi muhandis-pedagog. 1990—1992-yillarda institutning yoshlar tashkiloti kotibi, kasaba uyushmasi qo‘mitasi raisi o‘rinbosari, 1992—1995-yillarda „Yoshlik“ talabalar shaharchasi hokimi, 1995—1998-yillar Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutning tarbiyaviy ishlar bo‘yicha prorektori, 1998—2004-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’limi vazirligi o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi boshqarmasi boshlig‘i, Toshkent shahar o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi axborot tahlil va tashkiliy ishlar bosh boshqarmasi boshlig‘i, 2004—2005-yillarda „Uzluksiz ta’lim“ ilmiy metodik jurnali bosh muharriri o‘rinbosari, 2005—2011-yillarda „Yoshlik“ talabalar shaharchasi hokimi, 2011—2013-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti dotsenti, 2013—2017-yillarda Toshkent viloyati xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti rektori, 2017—2019-yillarda Surxondaryo viloyatining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va ma’naviy-ma’rifiy ishlari bo‘yicha o‘rinbosari lavozimida faoliyat yuritgan. 2019-yildan „Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti“ Milliy tadqiqot universiteti yoshlar masalalari va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha prorektori.

Oilasi
Rafiqasi Jamilaxon Choriyev. 3 nafar farzandi bor.
Ilmiy faoliyati
Ro‘zimurod Choriyev 1998-yilda „Injener-pedagoglarning kasbiy-metodik malakalarini shakllantirish“ mavzusida nomzodlik, 2020-yil „Kasb ta’limi mutaxassislarini dual tizimi asosida kasbiy faoliyatga tayyorlash metodikasini takomillashtirish (Texnika oliy ta’lim muassasalarida „Kasb ta’limi“ yo‘nalishi misolida) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 5 ta monografiya, 10 ga yaqin uslubiy ishlanma va risolalar, 100 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 

Mukofotlari
 „Shuhrat“ medali sohibi;
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 10 yil“ esdalik nishoni (2001);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yil“ esdalik nishoni (2006);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 20 yil“ esdalik nishoni (2011);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yil“ esdalik nishoni (2021);
 „O'zbekiston Konstitutsiyasiga 25 yil“ esdalik nishoni (2017);
 „O'zbekiston Konstitutsiyasiga 30 yil“ esdalik nishoni (2022).
 

Turkum:Surxondaryo viloyatida tugʻilganlar
Turkum:Oʻzbekiston olimlari
Turkum:Pedagogika fanlari doktorlari
Turkum:Professorlar
Boʻyoqli roʻyan

Boʻyoqli roʻyan  — boʻyi 1,5-2 metrgacha yetuvchi ildizpoyali, koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Roʻyandoshlar oilasiga kiradi.

Turli xil tarixiy nomlari maʼlum: alizarin, koʻkat, brusk, krap, boʻyoqli ildiz, marina, marzana.

 Tarqalishi va oʻsish sharoitlari 
Boʻyoqli roʻyanning vatani Oʻrta yer dengizi, Onadoʻli, Oʻrta Osiyo, Sharqiy Yevropa. Markaziy osiyoda asosan Navoiy va Samarqand viloyatlarida oʻsadi.

U daryo boʻyidagi butazorlarda, sugʻorish kanallari qirgʻoqlarida, dashtlarda, qaragʻay oʻrmonlarida, tashlandiq bogʻlarda, uzumzorlarda oʻsadi.

Boʻyoqli roʻyan koʻproq issiqlik va namlikni yaxshi koʻradigan oʻsimlikdir. Quruq yillarda yomon rivojlanadi, urugʻ soni sezilarli darajada kamayadi.

 Botanika tavsifi 
left|thumb| Botanik illyustratsiya 
Ildizi oʻq ildiz tizimli, ildizpoyalar hosil qiladi. Ildizlari va ildizpoyalari qizil-jigarrang qobiq bilan qoplangan.

Barglari qattiq, och yashil rangda, lansetsimon yoki elliptik shaklda, uzunligi 10 sm, kengligi 3 sm.

Gullari mayda, yulduzsimon, sariq rangda. Gulyojibargi 4-5 boʻlakli gulkosachabarglaridan 1,5 barobar uzunchoq.

Mevalari — qora danak meva uzunligi 5-9 mm, ichida 1-2 dona urugʻi bor.

Urugʻlar va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

 Kimyoviy tarkibi 
Boʻyoqli roʻyanning ildizpoyalarida organik kislotalar (olma, vino, limon), triterpenoidlar, antrakinonlar, iridoidlar, shakar, oqsillar, askorbin kislotasi va pektin moddalari mavjud.

Gullar tarkibida flavonoidlar giperozid va rutin mavjud.

 Foydalanish 
Roʻyan eng avvalo qizil boʻyoq olish uchun yetishtiriladiMadder, WebMD..

Boʻyoq olish uchun ikki yillik oʻsimliklarning ildizlari ishlatiladi.

+Fransiyada boʻyoq yetishtirish maydoni, ga Boʻlim 1840 1862—yil Vaukluza 9515 13 503 Bouches du Rhone 4143 3735 Reyn pasti 727 273 Drom 164 1104 Herault - 204 Fransiyada jami 14 676 20 468
Rossiyadabu oʻsimlikni qachondan boshlab koʻpaytira boshlashganini aniq emas. Maʼlumki, 1745—yilda Mixail Lomonosov Fanlar akademiyasining boshqa professorlari (Gmelin va Sigezbek) bilan birgalikda Kizlyardan joʻnatilgan oʻt namunalarini oʻrgangan. 1759—yilda Lomonosovning tajribalari tufayli Rossiyada roʻyan boʻyogʻini sanoat miqyosida ishlab chiqarish boshlandi. 1787- yilda hukumat Onadoʻliga roʻyan urugʻi uchun buyurtma berdi.

1871—yilda sunʼiy alizarin boʻyoqlarining topilishi roʻyan savdosiga zarar yetkazdi. XiX asr oxiri XX asr boshlarida Rossiya imperiyasida faqat Boku, Derbent va Samarqand yaqinida ekilgan.

 

Turkum:Navoiy viloyati geografiyasi
Qulmurod Shodmonov

Qulmurod Shodmonov (1908—1972) — pedagog, kimyo sohasidagi olim, kimyo fanlari doktori, professor.
 Tarjimayi holi 
Qulmurod Shodmonov 1908-yilda Surxondaryo viloyati Sherobod tumanidagi G‘urjak qishlog‘ida cho‘pon oilasida tug‘ilgan. U ota-onasidan yoshligida yetim qolgan. 1925-yilda Sherobod tumanidagi bolalar uyiga qabul qilingan. 1927—1928-yillarda Termiz va Farg‘ona shaharlaridagi pedagogika kurslarida tahsil oldi. Keyinchalik u Sherobod tuman Komsomol qo‘mitasining kotibi bo‘lib ishladi.

Ko‘p o‘tmay Qulmurod Shodmonov Samarqand pedagogika ademiyasi (hozirgi Samarqand davlat universiteti) huzuridagi agropedagogika fakultetiga o‘qishga kirib, uni tugatdi va aspiranturada qoldi. Aspirantlik davrida hozirgi Samarqand davlat universitetida o‘zbek tili va adabiyoti fakultetining dekani bo‘lib ishladi. U likda Samarqand davlat meditsina instituti (hozirgi Samarqand davlat tibbiyot universiteti)da ham dars berdi. 

Qulmurod Shodmonov 1937-yilda hozirgi Samarqand davlat universitetining ilmiy kengashida „Etilen uglevodlarga galogenli vodorodlarning birikishi va ajralishi qonuniyatlari“ mavzusida dissertatsiya himoya qildi. Shundan so‘ng O‘zbekiston SSR Maorif vazirligi Qulmurod Shodmonovni Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ga ishga yubordi. U bu yerda prorektor bo‘lib ishladi va kimyo kafedrasiga mudirlik qildi. Qulmurod Shodmonov ko‘pgina mas’ul ishlarda faoliyat ko‘rsatdi.

1943—1944-yillarda Buxoro davlat pedagogika va o‘qituvchilar institutida boshlang‘ich partiya tashkiloti kotibi bo‘lib ishladi. 1940-yil Buxoro shahar Soveti deputatligiga saylandi. 1951—1961-yillarda Toshkent pedagogika instituti (hozirgi Toshkent davlat pedagogika universiteti) talabalariga dars berdi, kimyo kafedrasiga boshchilik qildi va ayni vaqtda O‘rta Osiyo Davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning organik kimyo laboratoriyasida tadqiqot ishlarini olib bordi. 1965-yilda Qulmurod Shodmonovga professorlik unvoni berildi.

Qulmurod Shodmonov 1972-yilda uzoq davom etgan kasallikdan vafot etdi.

 Asarlari 
Qulmurod Shodmonov 60 dan ortiq ilmiy-pedagogik maqolalar va asarlar yozdi. „Galogenli vodorod kislotalarining o‘zaro bog‘lanish va izlanish qonuniyatlari“, „Vodorod xloridining etilenli uglevodlarga ta’siri haqida“, „Organik ximiyaning xalq xo‘jaligiga xizmati haqida“ ilmiy asarlari shular jumlasidan.
 Mukofotlari 
Qulmurod Shodmonov O‘zbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi tomonidan ikki marta Faxriy yorliq bilan va O‘zbekiston SSR Oliy Soveti farmoni bilan „Ulug‘ Vatan urushi yillarida mehnatda namuna ko‘rsatgani uchun“ medali bilan mukofotlangan. 
 

Turkum:Surxondaryoda tugʻilganlar
Turkum:Buxoroda yashaganlar
Turkum:Buxoro davlat universiteti prorektorlari
Nusrat Hikmatov

Nusrat Hikmatov — davlat va jamoat arbobi. Navoiy viloyati Qiziltepa tumani partiya qoʻmitasi birinchi kotibi.

Nusrat Hikmatov 1938-yilda Buxoro viloyatining Romiton tumanida tugʻilgan. Millati — oʻzbek. 1961-yildan KPSS aʼzoligiga qabul qilingan.

1961-yilda Buxoro Davlat Pedagogika institutini bitirgan. 1974-yilda Toshkentdagi Oliy Partiya maktabini tamomlagan. 1976-yilning oktyabr oyidan 1985-yilning 22-noyabrgacha boʻlgan davrda Navoiy viloyati Qiziltepa tumani partiya qoʻmitasi birinchi kotibligiga tayinlangan. „Oktyabr revolyutsiyasi“, „Hurmat belgisi“, „Mehnat Qizil Bayroq“ ordenlari va medallari sohibi.

Nusrat Hikmatov Qiziltepa tumaniga rahbar etib tayinlangach, u yerda yangi bogʻlar barpo etish, yoʻllar, bogʻcha va maktablar qurilishiga eʼtibor qaratgan.

Vangʻozidagi 40 gektarli „Bogʻi Farovon“ va boshqa hududlardagi yirik bogʻlar uning davrida barpo etilgan.

Nusrat Hikmatov „paxta ishi“da ayblanib ishdan olingan. Ushbu jinoiy ish boʻyicha 1986-yilda partiya safidan chiqarilgan.
Ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olingan. 1985-yilning 25-dekabridan 1988-yil 27-iyungacha qamoqda saqlangan.
1986-yil 26-iyundan 30-iyunga qadar Qiziltepa paxta zavodi klubida viloyat sudining aʼzosi H.Nazarov raisligida Nusrat Hikmatov ustidan sud jarayoni boʻlib oʻtgan. 1-iyun kungi hukmda OʻzSSR Jinoyat kodeksining 149-, 149¹, 155-, 152-moddalarining II qismi va 119¹ moddalari bilan 13 yilga ozodlikdan mahrum qilish jazosi qoʻllangan. Mol-mulki musodara qilingan. 30 oylik qamoqda saqlashdan soʻng aybi isbotkanmagach ozod qilingan. Unga yetkazilgan 19 ming 274 soʻmlik zarar qoplab berilgan. Shuningdek, sud kollegiyasi SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yilning 18-mayida chiqqan Farmoniga koʻra, asossiz ayblangan Nusrat Hikmatovni 3 oy davomida avvalgi ishiga tiklash, imkoni boʻlmasa, shunga baravar vazifa bilan taʼminlash huquqini berdi.
 

Turkum:1938-yilda tugʻilganlar
Turkum:Buxoroda tugʻilganlar
Turkum:Buxoroda vafot etganlar
Turkum:Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Turkum:Oʻzbekistonda paxta ishi
Obid Xoja xazirasi

Obid Xoja xazirasi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVIII asrda qurilgan. Xazira Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Obid Xoja xazirasi Mozori Daroz darvozasi qarama-qarshisida joylashgan boʻlib, eshik qismidan kirib boriladi. Xazira Xoja Saʼd maqbarasi ichkarisi joylashgan. Qurilgan paytda Obid Xoja xazirasi toʻrt tomoni devor bilan oʻrab olingan boʻlgan. Taʼmirlash jarayonida devorlar taʼmirlangan va tiklangan. Xazira shimol tomonida chillaxona mavjud. Chillaxona usti gumbazli boʻlib, oldi ustunli va ayvonli qilib qurilgan. Chillaxona ikki yon tomonidan va sharq tomonidan eshigi mavjud. Xazirada chiroqpoya yasalgan. Ammo hozirgi kunda chiroqpoyalar saqlanmagan faqatgina oʻrni saqlanib qolgan. 1999-yilgi taʼmirlash natijasida xazirada taʼmirlash ishlari olib borilgan. Taʼmir jarayonida yer ostiga qarab 1,5 metr balandlikda devor oʻrnatilgan. Xazirada qabrlar mavjud va ularga qabrtoshlar qoʻyilgan. Tarixchi Ibodat Rajabova soʻzlariga koʻra, mazkur xaziradagi qabrtoshlar ikkinchi, uchinchi marta ishlatilgan. Obid Xoja xazirasidagi birinchi bitiktoshda shunday yozilgan: „Bu munavvar qabr dindor Faxriya bonu binti Hazrati Eshon ibn Muhammad Obid Xojaniki. U hijriy 1170-yilning muharram oyida vafot etgan. Dorulfanodan dorulbaqoga rixlat qildilar“. Mazkur qabrtosh 1755-yilda qoʻyilgan. Ikkinchi qabrtoshda shunday yozuvlar bitilgan: „Bu munavvar sogʻona Shamsiyabonu Sultonimga tegishli. U Bibi Joʻyboriy nomi bilan mashhur boʻlgan“. Joʻyboriy xojalari Obid Xoja xazirasi uchun koʻplab yerlarni vafq qilib berishgan.

 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro
Bana da Söyle (Ziynet Sali single)

"Bana da söyle" qoʻshigʻi Ziynet Sali tomonidan 2019-yilda yana ijro etilgan.

 Qoʻshiqlar roʻyxati 

 „Menga ham ayt“ — 4:06

 Yakka akustik 

 „Menga ham ayt“ (akustik)" — 4:05

 Qoʻshiq va musiqa: Ferdi Tayfur
 Tahrirlash: Mustafo Ceceli
 Yozuvchi miks: Koray Püskül
 Oʻzlashtirish: Emre Kral
 Rejissyor: Nihat Odabaşi
 Styling: Anilcan
 Sochlar — Pardoz: Önder Tiryaki

 Roʻyxatlar 
Roʻyxat (2019) Yuqori nuqta Turkiya (MusicTopTR Rasmiy roʻyxati) "Bana da Söyle" liste konumları: bitta

 Nashr qilingan sanalar 
Mamlakat Tarix Format(lar) Kompaniya Turkiya 2019-yil 14-mart raqamli yuklab olish DMC dunyo boʻylab

 

Turkum:Ziynet Sali
Kampirak

Kampirak, Kanpirak, Kampir devori — Navoiy viloyatining Karmana va qisman Qiziltepa tumanlari hududidan oʻtgan devor.

„Kampirdevol“ning sharq tomoni Karmana tumani markazi chegarasidagi Qoratogʻ etaklaridan boshlanib, Zarafshon daryosining chap qirgʻogʻi boʻylab sharqdan gʻarbga tomon yoʻnalgan.
Tarixchilar va arxeologlar Kampir devoriga „Voha devori“ deb nom bergan. Chunki devor alohida joylashgan bir turkum shahar va qishloqlar mudofaasi uchun, undan tashqari ulkan madaniy hudud, Zarafshon vodiysi mudofaasi uchun xizmat qilgan. Baʼzi tarixchilar uni Buyuk Xitoy devoriga, baʼzilar Samarqand shahri va uning atrofini oʻrab turgan Qiyomat devori (Devori Qiyomat) ga oʻxshatishadi. V-VI asrlarda barpo etilgan Kampirak devorining uzunligi 300 kmdan ortiqroq.
„Kanpir devor“i „qazilgan choh“ degan maʼnoni bildiradi.
Kampirak devorining Qiziltepa tumani hududida saqlanib qolgan xarobalarida arxeologlar A.Yakubovskiy, A.Shishkin, X.Muhammedov va boshqalar qazishma ishlari olib borgan. Ular oʻtkazgan tadqiqotlar natijasida fanga quyidagi yangiliklar maʼlum boʻldi:

Devorning tag poydevori shagʻal aralash tuproqdan iborat, eni 3 metr.

Devor asosan paxsadan, baʼzi joylari esa qisman toʻrtburchak shaklidagi yirik hajmli xom gʻishtdan qurilgan.

Devor qurilishi ikki bosqichda amalga oshirilgan.
Oʻzbekiston tarixida Kampirak devori atamasi Oʻrta Osiyodagi dehqonchilik vohalarini koʻchmanchi qabilalar hujumidan himoya qilish maqsadida barpo etilgan mudofaa inshootlari tizimini anglatadi. Bu devor shimoli-gʻarbda Varaxsha (Jondor tumani), undan Subuktepa, Boʻrontepa (Romiton), Xoʻjaqultepa (Peshkoʻ), sarhadlari boʻylab oʻtib, Shofirkon kanalining chap qirgʻogʻi boʻylab oʻtgan va Abu Muslimtepaga borib tutashgan. Va shuningdek, Hazora darasi boʻylab yana bir koʻtarma devor Konimex vohasini kesib oʻtgan va Karmana tumani markazida Qoratovga borib taqalgan.

2012—2015-yillarda Oʻzbekiston-AQShning arxeologiya boʻyicha qoʻshma ekspeditsiya oʻtkazgan. Ekspeditsiya xulosasiga koʻra, Ganchtepa (Boʻritepa) Kanpirak devori bilan bir vaqtda yaʼni V asrda bunyod etilgan. U mudofaa istehkomi vazifasini ham bajargan.
 

Turkum:Arxeologiya
Turkum:Arxitektura
Vangʻozi minorasi

Vangʻozi minorasi — Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Vangʻozi qishlogʻida joylashgan yodgorlik. Minora Buxoro xonligida hukmronlik qilgan Shayboniylar sulolasi davrida joʻyboriylar xonadoniga mansub Xoja Saʼd mablagʻlari hisobiga 1581-yil qurilgan. Minora Toshmasjiid majmuasida joylashgan. Vangʻozi minorasi XVI asrda bunyod etilgan boʻlib, balandligi 24 metrni tashkil etadi. Minora bezaklari va tuzilishi jihatdan Buxorodagi Vobkent minorasiga oʻxshaydi. Minora qurilishi toʻgʻrisida turli fiklar mavjud. V.Nilsen tadqiqotlariga koʻra minora XVIII asrda bunyod etilgan. A. Balayevning chizmasida „Azizobod minorasi 1294-yil“ deb koʻrsatilgan. Ushbu sana hijriy boʻlib, milodiy 1877-yilga toʻgʻri keladi. Minora XVIII—XIX asrlarda Vangʻozi va Vobkent minoralari bir usta tomonidan taʼmirlangan. Minora asos qismi aylanasi 3,8 metr, poydevori esa toshdan qurilgan. Minora olti belbogʻli nashqlar va gʻishtlar bilan bezatilgan. Mazkur minora 1977-yil 9000 rublga taʼmirlangan. 1982-yil Oʻzbekiston SSR Madaniyat ishlari vaziri Gʻ.Najimov, Qiziltepa tumani rahbari N.Hikmatov va „Moskva“ kalxozi rahbari T.Safarov eʼtibori bilan Toshmasjid va minora qisman taʼmirlangan va u yerda muzey tashkil etilgan. 2002-yilda 500 mln mablagʻ evaziga Toshmasjid majmuasi taʼmirlangan. Sanʼatshunos olima Mavluda Yusupova tadqiqotlarida Vangʻozi qishlogʻidagi Tosh masjid meʼmoriy majmuasi vujuga kelishi bilan bogʻliq maʼlumotlarni keltirgan. U tadqiqotlarida yodgorlik va qishloq tarixi boʻyicha dastlabki xulosalar bergan. Uning fikriga koʻra majmua XVI asrda bunyod etilgan va bu yerda madrasa va hammom ham boʻlgan. Minora Buxoro meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan.

 

 
 Ilmiy 
 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Navoiy meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Navoiy viloyati masjidlari
Murod Muhammedov

Murod Muhammedovich Muhammedov (1949-yil 21-oktyabr, Samarqand, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori (1992), professor (1996).
 Biografiyasi 
Murod Muhammedov 1949-yil 21-oktyabr Samarqad shahrida tugʻilgan. 1967—1971-yillarda Samarqand Kooperativ institutida tahsil olgan. Murod Muhammedov Samarqand Kooperativ instituti partiya tashkilotining kotibi (1989—1991), kafedra mudiri (1985—1986; 2005—2007; 2008—2012), institutning imiy ishlar boʻyicha prorektori (1992—1993), ilmiy va oʻquv ishlari boʻyicha prorektori (1993—1994), institut rektori (1994—1998), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi mintaqaviy kompleks tadqiqotlar instituti ijtimoiy fanlar boʻlimining mudiri (1998—2005), institut integratsiya va innovatsiya markazining direktori (2007—2008) lavozimida ishlagan. Hozirda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti „Iqtisodiyot nazariyasi“ kafedrasi professori. 

 Ilmiy faoliyati 
Murod Muhammedov 1975—1978-yillarda Ukrainaning Lvov shahridagi Savdo-iqtisod instituti aspiranturasida, 1989—1992-yillarda Moskva kooperativ instituti doktoranturasida oʻqigan. 1979-yilda Kiyevda nomzodlik, 1992-yilda Moskvada doktorlik dissertasisiyani himoya qilgan. 1992-yilda iqtisodiyot fanlari doktori ilmiy darjasini, 1996-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Bir qancha darsliklar, jumladan, „Iqtisodiyot nazariyasi“ (oʻzb va rus tillarida),
„Mikroiqtisodiyot-2“, „Oʻzbekistonning mehnat bozori: bandlik va ishsizlikning mintaqaviy muammolari“, „Yoshlar mehnat bozorida“, „Qishloqda ish bilan taʼminlash: muammolar va yechimlar“, „Agrar islohotlar va aholini ish bilan taʼminlash“, „Qishloq xoʻjaligi: daromadlar va moddiy ragʻbatlantirish“, „Xizmat koʻrsatish sohasi va turizmni rivojlantirishning nazariy asoslari“, „Norasmiy bandlik: sabablari, oqibatlari va kamaytirish yoʻllari“, „Oʻzbekiston iqtisodiyotining tarixi: Amir Temur davridan to hozirgi kunga qadar“ (oʻzbek, rus va ingliz tillarida) kitoblari hamda 500 ga yaqin maqolalar muallifi.

Mukofolari
 „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi“ medali (1970);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi“ koʻkrak nishoni (2016).
 

Turkum:Iqtisodchilar
Turkum:Oʻzbekiston olimlari
Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari
Turkum:Professorlar
Turkum:Oʻzbekistonlik iqtisodchilar
Shayx Xoʻja Xisrav maqbarasi

Shayx Xoʻja Xisrav maqbarasi – Navoiy viloyati Karmana tumanida joylashgan ziyoratgoh. Ziyoratgoh Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

 Tarixi 
Xoʻja Xisrav xoʻjalardan boʻlgan. SHayx XIV asrda Mavlono Orif Deggaroniy, Xoʻja Baxoviddinlar bilan bir zamonda yashagan. Xoʻja Xisravning hayoti, faoliyati va karomatgoʻyligi haqida Abul Musin Muhammad Boqir Ibn Muhammad Alining „Bahouddin Balogardon“ kitobida ayrim tarixiy maʼlumot va rivoyatlar keltirilgan. Oʻz davrining oʻta zukko kishisi, Islom dinining peshvosi karomat sohibi boʻlib tanilgan. U Qosim SHayx maqbarasining janubiy-gʻarbida, undan 400 metr nariga dafn qilingan. Ushbu kichik maqbara bir tomonida kanal bilan, boshqa tomonida xususiy uylar bilan chegaradosh. Maqbara hududi chiroyli metal panjara bilan oʻralgan. Binoning oʻzi bir gumbazli inshoot boʻlib, kirish portali, perimetri toʻrtburchak, pishgan gʻishtdan qurilgan, juda och rangda, qisman naqshli sirlangan plitkalar bilan bezatilgan. Ichki qismi juda keng – markazda, gulchambarda arab xattotligi yozuvlari bilan ramziy marmar qabr toshi joylashgan.

Shayx Xoʻja Xisrav maqbarasi XX asrda vayron qilingan. Maqbara oʻrnida faqat Xoʻja Xisravning qabr toshi saqlanib qolgan, uning ustiga zamonaviy materiallardan Xoʻja Xisravning yangi maqbarasi oʻrnatilgan. Karmana tumanidagi muqaddas qadamjo, „Xoʻja Xisrav“ meʼmoriy ziyoratgoh qayta taʼmirlanib, foydalanishga topshirildi. Xoʻja Xisrav ziyoratgohi taʼmirlashdan soʻng mutlaqo yangi qiyofa kasb etdi.

 

Turkum:Ziyoratgohlar
Turkum:Navoiy viloyati bino va inshootlari
Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar
Doʻrmon masjidi

Doʻrmon masjidi — Navoiy viloyati Karmana shaharchasida joylashgan masjid. Masjid Navoiy viloyati adlya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan

 Tarixi 

Doʻrmon — oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan biri. Doʻrmon moʻgʻulcha „toʻrt“ demakdir. Toʻrtta urugʻdan tashkil topgani uchun shunday atalgan boʻlishi mumkin. Doʻrmon qabilasi XV asrda Oʻzbek ulusida katta nufuzga ega boʻlgan. Doʻrmonlar XVI asr boshlaridan eʼtiboran Oʻrta Osiyo hududiga kelib oʻrnashib, Buxoro xonligining siyosiy hayotida faol qatnashgan. Doʻrmonning bir qismi Toshkent vohasiga kelib joylashgan va joy nomi atamasi sifatida saqlanib qolgan.

Masjid qadimgi ipak yoʻli yaqinida joylashgani sababli, safarda yurgan, musofir kishilar uchun ziyorat qilib namoz oʻqib ketadigan makon boʻlgan. Sobiq tuzum davrida masjid binosidan omborxona va turli maqsadlarda foydalanishgan. Natijada masjid binosi birmuncha eskirib taʼmirtalab boʻlib qolgan edi. 1998-yilda bu masjid Navoiy viloyati adlya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingach, xashar yoʻli bilan masjid binosi qaytadan taʼmirlandi va masjid xovlisi obod qilindi. 2012-yilda masjidning eski taxoratxonasi oʻrnida zamon talablari asosida yangi taxoratxona qurilib foydalanishga topshirildi.

Masjid bogʻi obodonlashtirildi, turli xil mevali va manzarali daraxtlar va gullaroʻtqazildi. Xozirda masjid oʻz binosiga 180—200 kishini sigʻdira oladi. Juma va Hayit namozlarida bu masjid namozxon va ziyoratchilar bilan gavjum boʻladi. Namoz oʻqish xonasi, xonaqoh, imom xatibi uchun alohida xonalar, va tahoratxonalari mavjud. Isitish tarmogʻi, yoritish chiroqlari soz holatda, atrofi obodonlashtirilgan, kuzatuv kameralari mavjud. Qur’on oyatlaridan keltirilgan bannerlar eski, tom qismiga oʻrnatilgan karnaylar joriy taʼmirtalab holatda. 
 

Turkum:Navoiy viloyati masjidlari
Turkum:Karmana tumani
Turkum:Masjidlar haqidagi chala maqolalar
Al-faruq

“Al-Foruq” (urdu. الفاروق) xalifa Umarning tarjimai holiga bag‘ishlangan asar bo‘lib, Shibliy No‘moniy tomonidan yozilgan. Umar musulmon davlatchiligining ilk namoyandasi sifatida umumeʼtirof etiladi. U “al-Foruq” (“Haq va botilni ajratuvchi”) nomi bilan mashhur edi.

Asarning 1939-yilda nashr etilishi islom adabiyoti va tarixiga salmoqli qo‘shimcha bo‘ldi. Muallif No‘moniy mavzuni har tomonlama o‘rganib, Istanbul, Bayrut, Iskandariya, Parij, Berlin va Londonning yirik kutubxonalaridagi qo‘lyozmalarda ko‘milib yotgan faktlarni to‘plagan va jamlagan. Kitob o‘quvchilar orasida mislsiz ishtiyoq uyg‘otdi va juda qisqa vaqt ichida bir necha bor nashr qilindi. Kitob Mavlono Zafar Ali Xon tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan va “Al Farooq: The Life of Omar the Great (Second Caliph of Islam)” deb nomlangan.

 Tarjimalari 
Umar Rizo tomonidan 1928-yilda turk tilida nashr etilgan.
Fors tilida Kobulda nashr etilgan. (Marhum qirol Muhammad Nodirshohning singlisi tomonidan)
1900-yilda Hindistonning Nyu-Dehli shahrida Zafar Ali Xon tomonidan ingliz tilida nashr etilgan
Oxirgi nashri 1996-yilda “Idara Isha'at-e-Diniyaat” (Islom kitoblari markazi) tomonidan chop etilgan 
Yakub, Mohammad (2020). "'আল ফারুক' এবং সমাজতাত্ত্বিক দৃষ্টিকণে এর তাৎপর্য" 'Al Faruq' and its significance from a sociological point of view. The Echo. 8 (4). ISSN 2278-5264 Bhat, Samee-Ullah (29 May 2019). "The Importance of Works of Muhammad Shibli Nomani". Journal of Islamic Studies and Humanities. 3 (2): 169–180. doi:10.21580/jish.32.2921. ISSN 2527-838XMahmud, Minhaj Uddin (2017) উর্দু সাহিত্যে আল্লামা শিবলী নোমানীর অবদান Contribution of Allama Shibli Nomani in Urdu Literature (Thesis) (in Bengali). Bangladesh: University of Dhaka. pp. 52–55.
 

Turkum:tarixiy shaxslar
Pashmon

Pashmon — Buxoro viloyati, Shofirkon tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 3-4 km shimoli gʻarbda Bogʻiafzal mahalla fuqarolari yigʻini tarkibida joylashgan.
 Tarixi 
Qishloq nomining maʼnosi qanday ekanligi haqida bir nechta farazlar bor. Birinchi farazga koʻra, „pashmon“ soʻzi pushaymon soʻzining buzilgan formasidir. Bu haqida rivoyatda aytilishicha qishloq aholisi ustlariga bostirib kelgan dushmanlariga kuchli qarshilik koʻrsatishgan. Shundan soʻng raqiblar bu qishloq ustiga yurish qilgani uchun pushaymon qilgan va qishloq nomi pushaymon deb atalgan. Keyinchalik pushaymon soʻzi pushmon, pashmon shaklida oʻzgargan.

Vobkent tumanida Pushaymontepa (Tali Pushaymo) deb ataladigan tepalik ham bor. Hozir bu yerda hech kim yashamaydi. Qadimda bu joyning aholisi Islom dinining qabul qilganiga qaramay otashparastlik amallarini bajarib kelgan. Qutayba ibn Muslim oʻta beshavqatlik bilan qoʻrgʻon aholisini islom diniga qaytargan.
Ikkinchi farazga koʻra pashmon soʻzi „jun oluvchilar“ yoki „junga ishlov beruvchilar“ degan maʼnoni anglatadi.

 Xoʻjaligi 
Qishloq xoʻjaligi asosan qishloq xoʻjaligiga moslashgan. Qishloq hududida yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, otquloq, yalpiz, shoʻra, baliqkoʻz, qoʻngʻirbosh, yaltirbosh, qumlarda oq saksovul, qandim, cherkez, iloq, quyonsuyak, selin, isiriq; janubiy tekislik qismida qamish, roʻvak, bugʻdoyiq, shoʻraajriq, kampirsoch, itgunafsha, yulgʻun va boshqalar oʻsadi.

 Iqlimi 
Yillik oʻrtacha harorat 14,2 °C, eng past harorat -29°. Iyul oyidagi oʻrtacha temperatura 29,4 °C, eng yuqori temperatura 46 °C. Yiliga 220 mm yogʻin tushadi.

 

Turkum:Shofirkon tumanidagi qishloqlar
Sherard Osborn

Sherard Osborn (,  — 1875-yil 6 may, ) — Britaniya admirali, Qrim urushi ishtirokchisi.

 Biografiya 

Sherard Madras shahrida, Hindistonga yuborilgan ingliz zobitining oilasida tugʻilgan. 1837-yilda yosh Sherard Britaniya dengiz flotida xizmat qila boshladi. U ilk jangovar koʻnikmalarni Birinchi afyun urushi paytida egalladi. Edvard Belcher boshchiligidagi Arktika ekspeditsiyasida qatnashgan. Qrim urushi paytida zoti oliyalarining (HMS) Medusa kemasiga qoʻmondonlik qilgan. Shjnjngdek, u Azov dengizida harakatlanadigan, zoti oliyalarining Vezuviy flagmaniga ega boʻlgan eskadronga ham rahbarlik qilgan.

1859-yilda u „Yapon suvlaridagi kruiz“, „Peyxo jangi“ asarlarini nashr etgan.

Osborn Ikkinchi afyun urushida ham qatnashib, kemaga qoʻmondonlik qilgan. 1861-1862-yillarda Meksika koʻrfazida jang qilgan. 1864-yilda Royal Suverenning kemasining kapitani boʻlgan.

 Mukofotlari 

Koʻrsatgan xizmatlari uchun Bani ordeni, Faxriy legion ordeni va Turkiyaning Medjidiy ordeni taqdirlangan.

 Vafoti 

Londonda vafot etgan.

 

 

 Osborn Sherard Arxivnaya kopiya

Turkum:Bani ordeni sohiblari
Turkum:1875-yilda vafot etganlar
Turkum:6-mayda vafot etganlar
Turkum:1822-yilda tugʻilganlar
Turkum:25-aprelda tugʻilganlar
Kompromatuzb ishi

Telegram messenjerida kompromatuzb nomi ostida kanal ochib, davlat tashkilotlari haqida kompromat materiallar berib borgan kanal adminlariga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi bilan bogʻliq jarayon.

 Tarixi 
2020-yil 12-avgust kuni Kompromatuzb Telegram-kanalida „Olim Choraqulovich, videoda ko`rib turganingiz joy mabodod tanish emasmi?!“ sarlavhasi ostidagi video e'lon qilingan. Video Namangan viloyati Pop tumani Chodak qishlogʻi 24-dala konturida olingan. 

 Jinoyat ishi 
2023-yil yanvar oyida human.uz internet nashri bosh muharriri Xurshid Daliyev Oʻzbekiston DXX tomonidan qamoqqa olingani haqida xabar berildi. Unga nisbatan Oʻzbekiston Jinoyat kodeksining 165-moddasi 2-qismi „v“ bandi bilan jinoyat ishi qoʻzgʻatilgani maʼlum qilingan. Ayni shu vaqtda Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi matbuot kotibi Mavjuda Mirzayevaning gʻoyib boʻlganligi haqida ijtimoiy tarmoqlarda maʼlumotlar paydo boʻla boshladi. Keyinchalik, Mavjuda Mirzayeva ham kompromatuzb ishi doirasida tergovga jalb qilingani haqida maʼlumot berildi.

 

Turkum:2023-yil voqealari
Moh Sultonim xazirasi

Moh Sultonim xazirasi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVII asrda qurilgan. Xazira Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Moh Sultonim xazirasiga Mozori Daroz darvozasining roʻparasidagi peshtoqli darvozadan kiriladi. Undan keyin esa peshtoqli darvozadan chap tomonga pillapoyalar bilan kirib boriladi. Xaziraning janub va shimol tomonlarida ikkita qorixona mavjud. Xaziraga kirish uchun sharq tomonida eshik bor va xazira yer ustigi qismi sariq xarsangtoshlar bilan koʻtarilgan. Poydevorning yer sathidan chuqurligi 2 metrni tashkil etiladi. Poydevordagi xarsangtoshlardan keyin qamish qoʻyilgan va guchum daraxtidan sinch yotqizib chiqilgan. Sinchlar gulmexi qadimiy va juda mustahkam qilingan. Xazira devorlarning tashqi qismlari bezaksiz. Xazira devori obi gʻishtlari yaxshi saqlangan. Yodgorlik devorlarining ichkari qismiga koshinkoriy naqshlar boʻlgan va hozirgi kunda ularning parchalari saqlanib qolgan. Parchalar rayhoniy rangda. Xazirada 25 kishining qabri mavjud. Tarixchi Ibodat Rajabova soʻzlariga koʻra, har bir qabrda ikki kishing jasadi mavjud boʻlgan. Supali qabrlar ustiga bezakli marmartoshlar qoʻyilgan. Xazira shimol tomonida chiroqpoya qoʻyilgan ammo hozirgi kunda chiroqpoya mavjud emas. Faqatgina chiroqpoyaning oʻrni mavjud. Birinchi sogʻona toshbitikda shunday yozilgan: „Ushbu sogʻona oliha shoh Munavvar Bonu Sultonimga tegishli. Toshbitikdagi shajarasi: otasi — Rahmatulloh Xoja oʻgʻli, onasi — iffatli Orifa Bonu Sultonim… Munavvar Sultonimning vafoti hijriy 1184“. Bundan tashqari yana 15 ta qabrtoshda yozuvlar mavjud. Joʻyboriy xoʻjalari tomonidan Moh Sultonim xazirasi uchun koʻplab yerlar vaqf qilingan.

 

 
 Ilmiy 
 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Buxoro
Nurota astragali

Nurota astragali — Samarqand va Navoiy viloyatlari Nurota togʻ tizmasida uchrovchi oʻsimlik. Ikki urugʻpallalilar sinfi Burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga mansub koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga endemik tur sifatida kiritilgan.
 Botanik tavsifi 
Hayotiy shakli koʻp yillik. Ildizi oʻq ildiz tizimiga ega. Poyasi sershox va yogʻon, uzunligi 8-15 sm, ustki tomoni siyrak, xurpaygan tuk bilan qoplangan, tuklari vaqt o‘tgandan keyin toʻkilib ketadi. Barglarining soni 4—6 juft, yuqori qismi toʻmtoqroq, shakli teskari yuraksimon, uzunligi 1-2 sm, koʻproq poyaning yuqori qismida joylashadi. Gullari ikki uyli, changchili va urugʻchili gullar alohida oʻsimliklarda hosil boʻladi. Gulpopugi siyrak, 5-10 gulli. Gultojibargi och sariq rangli. Yakka-yakka holda oʻsadi. Mevasi ko‘pchilik burchoqdoshlarniki singari dukkak meva, uzunligi 10—20 mm, bir tomon uchi oʻtkir, usti siyrak, xurpaygan tuk bilan qoplangan. Urug‘i quloqsimon shaklda, ikki tomondan siqilgan, uzunligi 5 mm, sirti silliq, rangi toʻq jigarrang. Iyun oyida gullab, mevasi iyulda pishadi. Urug‘i orqali jinsiy yoʻl koʻpayadi.
 Tarqalishi va oʻsish joylari 
Samarqand va Navoiy viloyatlari: Nurota togʻlarining Oqtogʻ tizmasida tarqalgan. Koʻproq togʻlarning oʻrta va pastki qismlarida, toshli yonbagʻirlar va qoyalarda oʻsadi. Kamayib ketish sababi aniqlanmagan. Chorva mollarini koʻplab boqilishi natijasida oʻsish hududi kamaygan degan taxminlar bor. Oʻsimlik Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan.

 

Turkum:Navoiy viloyati geografiyasi
Hazrat Alisher Navoiy masjidi (Navoiy)

Hazrat Alisher Navoiy masjidi (Navoiy) — Navoiy viloyati, Navoiy shahri, Gʻalaba koʻchasida joylashgan yodgorlik. Alisher Navoiy masjidi Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov topshirigʻi va tashabbusi bilan 2006-yilda bunyod etilgan. 
Masjid tashqi fasadi romb shaklida boʻlib, gumbaz bilan qoplangan. Masjid pishiq gʻishtdan qurilgan boʻlib, xonaqohida ikkita ustun mavjud. Bino uch qismdan iborat: xonaqoh, ark ava yertoʻla. Mazkur majmuaning umumiy maydoni 1,20 gektarni tashkil etib, 2500 namozxonga moʻljallangan. Masjid balandligi 31 metrni tashkil etib, tashqi koʻrinishdagi ayvoni 5 metr. Masjid hududida hovuz va favvora ham mavjud. 
Jome masjidining kirish qismida peshtoq mavjud va ravoqlarida naqshinkor kitobalar bitilgan. 2006-yilda xattot Abdulgʻafur Razzoqov tomonidan masjid kitoba bitiklari chizmalarini yaratilgan. Masjid peshtoqining oʻng tomonida suls xatida shunday yozilgan: „Alloh, ulugʻvorligi ulugʻ boʻsin“ kalimasi, chap tomonida esa „Muhammad, unga Allohning salovati va salomi boʻlsin“ kalimasi keltirilgan. Peshtoq arkasining oʻng tomonidagi devor tepasida nastaliq xatida oʻzbek tilida masjid nomi yozilgan. Shu yozuv yana chap tomondagi devorda ham oʻzbek alifbosida krill yozuvida keltirilgan. Masjid gumbazi aylanasi tepa qismida, muqarnasli sharafa ostida kitoba bitik ikki qator qilib yozilgan. Pastgi bitik oq rangli harflarda Qur’oni Karimdagi „Baqara“ surasi 255-256-oyatlari „Oyat ul-Kursiy“ suls xatida, yuqori qatorda sariq rangdagi harflar bilan kufiy xatida „Alloh barcha ayb-nuqsonlardan pok zod“, „Alloh — maqtovga loyiq. Alloh — buyuk“ kalimalari takror ravishda keltirilgan. Masjid xonaqohi peshtoqida Qur’oni Karimning „Jin“ surasi 18-oyati keltirilgan boʻlib, oʻng va chap tomonlarida kitoba bitiklar yana takrorlangan. 

 

 
 Ilmiy 
 

 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Navoiy meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Navoiy viloyati masjidlari
Botir Mirzaxmedov

Botir Mirzarahimovich Mirzaxmedov (1938-yil 10-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (1981), professor (1982).
Biografiyasi
Botir Mirzaxmedov 1938-yil 10-iyul Toshkentda tugʻilgan. 1961-yilda Toshkent davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakultetini tugatgan. 1961–1963-yillarda ushbu institutning fizika o‘qitish metodikasi kafedrasida katta laborant, 1963—1965-yillarda o‘qituvchi

 Ilmiy faoliyati 
Botir Mirzaxmedov 1965—1968-yillar Moskva Oliy pedagogika instituti aspiranturasida oʻqigan. 1968-yilda nomzodlik ishini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasi oladi. 1981-yilda Moskva shahrida „Turli tipdagi o‘quv yurtlarida fizika ta’limi mazmunini tabaqalashtirish muammolari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan va fizika o‘qitish metodikasi bo‘yicha O‘rta Osiyo respublikalarida birinchi bo‘lib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1982-yilda professor ilmiy unvonini berilgan. 1982—1985-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Fizika o‘qitish metodikasi“ kafedrasi professori, 1985—1989-yillarda Toshkentdagi O‘qituvchilar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti rektori, 1990—1992-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Umumiy pedagogika“ kafedrasi mudiri, 1992—1997-yillar O‘zbekiston pedagogika fanlar ilmiy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi, bo‘lim mudiri, 1997—2011-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti „Fizika va uni o‘qitish metodikasi“ kafedrasi professori vazifasida faoliyat olib borgan. 

Mukofotlari
 „O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan xalq ta’limi xodimi“ unvoni (1985);
 „Xalq ta’limi a’lochisi“ ko‘krak nishon.
 

Turkum:Pedagogika fanlari doktorlari
Turkum:Professorlar
Turkum:Oʻzbekiston olimlari
Turkum:Oʻzbekiston fiziklari
Fikrat Kerimov

Fikrat Azizovich Kerimov (1955-yil 6-iyul, Buxoro viloyati Olot tumani) – pedagogika fanlari doktori, professor, Rossiya Fanlar akademiyasi akademigi. 1980-yilgi Moskva olimpiadasi qatnashchisi, erkin kurash boʻyicha sport ustasi, erkin va yunon-rum kurashi boʻyicha xalqaro toifadagi hakam. Butunjahon Armrestling federatsiyasi (WAF) aʼzosi.
 Tarjimayi holi 
Fikrat Kerimov Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti (hozirgi Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti)ni tamomlagan (1973—1977). 1977—1980-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllar instituti oʻqituvchisi, 1980—1981-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti markaziy ilmiy-metodik laboratoriyasi katta laboranti boʻlgan. 1981—1982-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti Sport kurashi kafedrasi stajyor-oʻqituvchisi, 1982—1984-yillarda Toshkent shahar Butunittifoq ilmiy-tadqiqot jismoniy tarbiya instituti aspiranti sifatida faoliyat yuritgan.

Aspiranturani yakunlagach, 1984—1989-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti Sport kurashi kafedrasi katta oʻqituvchisi vazifasini bajaruvchi, kafedra katta oʻqituvchisi, dotsent lavozimlarida ishlagan. 1989—2001-yillarda esa Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti Milliy va xalqaro kurash kafedrasi mudiri sifatida faoliyat olib borgan. Fikrat Kerimov 2001—2004-yillarda institutining ilmiy ishlar boʻyicha prorektori lavozimida faoliyat yuritdi.

U keying faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi)da olib borib, 2004—2006-yillarda mazkur vazirlikning sport taʼlim muassasalari va fan boshqarmasi boshligʻi boʻldi. 2006—2007-yilarda yana faoliyatini Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutida davom ettirib, Milliy va xalqaro kurash kafedrasi professori lavozimida ishladi. 2007—2010-yillarda institutning Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati kafedrasiga mudirlik qildi. 2010-yilda Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi huzuridagi ilmiy texnika axborot davlat unitar korxonasi direktori lavozimiga tayinlandi.

 Ilmiy-uslubiy ishlari 
Fikrat Kerimov tomonidan 250 dan ortiq ilmiy ishlar eʼlon qilingan. Jumladan, „Sport kurashi nazariyasi va uslubiyoti“ (darslik, 2005), „Sportda prognozlashtirish va modellashtirish“ (darslik, 2005), „Valeologiya asoslari“ (darslik, 2005), „Volnaya borba“ (bolalar va oʻsmirlar sport maktablari, ixtisoslashtirilgan bolalar va oʻsmirlar olimpiya zaxiralari maktablari uchun dastur va qoʻllanma, 2007) va boshqalar.

 

Turkum:Oʻzbekiston kurashchilari
Turkum:Professorlar
Turkum:Pedagogika fanlari doktorlari
Binafsharang astragal

Binafsharang astragal — Burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi gulli o‘simlik.
O‘rta Osiyoda Buxoro viloyati, qizilqum cho‘li hududida uchraydi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga endemik tur sifatida kiritilgan.
Biologik tasnifi
Balandligi taxminan 5—10 sm boʻlgan, mayin tuk bilan qoplangan, chim hosil qilib oʻsuvchi koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Poyasi kumushrang, serbutoq, qalin, sirti ipaksimon tuklar bilan qoplangan. Bargining uzunligi 2-5 sm, 3-5 juft ellipssimon oʻtkir uchli, barglar ostki va ustki tomonlardan uzunligi 8-10 mm boʻlgan quyuq, mayin tuklar bilan qoplangan. To‘pgulining uzunligi 2,5-3 sm, ko‘pgulli, gullar zich joylashgan, yumaloq yoki tuxumsimon shaklda. Gulkosachabargining uzunligi 8—10 mm qalin, mayda, tarvaqaylagan tuk bilan qoplangan. Gultojibarglari nomiga mos holda binafsharang tusda. Mevasi mayda, bandsiz, oval shaklda, qirralari oʻtkir, poʻsti qalin. May oyida gullab, mevasi iyun oyida pishadi. Urug‘ orqali koʻpayadi.
 Tarqalishi 
Buxoro viloyati, Qizilqum cho‘li, Quljuqtov, Oqtov, Oqtoshli va Oyoqgʻujumdi hududlarida tarqalgan.
Oʻsish joylari
Qoya yoriqlarida, oxaktoshli, toshli, tosh—shagʻalli, baʼzan mayda tuproqli—shagʻalli qoldiqtogʻ yonbagʻirlarida oʻsadi. Jami 1000 ga yaqin tupi borligi maʼlum. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga qizilqum cho‘lida uchrovchi endemik tur sifatida kiritilgan. O‘simlik populyatsiyalarining kamayib ketishi sababi aniqlanmagan.

 Madaniylashtirish 
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Qizilqum cho‘li stantsiyasida o‘simlikni madaniylashtirishga qaratilgan ishlar foyda bermagan.

 

Turkum:Buxoro viloyati geografiyasi