Tecate

Tecate (talaffuzi: teˈkate) — Quyi Kaliforniya shtatidagi Tecate munitsipalitetida joylashgan shahar. Bu Meksika-AQSh chegarasidagi shahar. 2019-yil holatiga koʻra, shaharda 108,860 aholi istiqomat qiladi, poytaxt hududida esa 132,406 aholi yashaydi. Tecate San-Diego-Tixuana metropolitanining bir qismi va Tixuana va Mexicali oʻrtasidagi eng katta shahar. Tecate mintaqaviy iqtisodiy markaz va mashhur sayyohlik yoʻnalishi boʻlib, Tecate kirish porti va Tecate pivosining vatani sifatida tanilgan.

 Tarixi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Procesi%C3%B3n_%284626088324%29.jpg/220px-Procesi%C3%B3n_%284626088324%29.jpg|left|thumb| Tecatedagi katolik korteji.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Kiosko_en_Fiestas_Patrias_%282861310156%29.jpg/220px-Kiosko_en_Fiestas_Patrias_%282861310156%29.jpg|left|thumb| Migel Hidalgo bog‘i.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/L%C3%A1zaro_C%C3%A1rdenas_%2821307745464%29_%28cropped%29.jpg/220px-L%C3%A1zaro_C%C3%A1rdenas_%2821307745464%29_%28cropped%29.jpg|left|thumb| Lazaro Kardenas yodgorligi.
Tecate bir nechta tepaliklar va togʻlar bilan oʻralgan vodiyda joylashgan boʻlib, ularning eng mashhuri Kuuchamaa (shuningdek, Kuchamaa va Kuchama) togʻidir. Kuuchamaa togʻi, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Tecate choʻqqisi nomi bilan ham tanilgan, Kumeyaay xalqi (Meksikada Kumiai nomi bilan tanilgan) xalqi uchun muqaddas togʻdir. Kumeyaay tilida Xuntas de Nejidagi Tecate yaqinidagi togʻlarda yashovchilar hali ham gapiradi. Kuuchamaa koʻkatlarga, yovvoyi gul va qushlarga boy. Tekatenslar va sayyohlar koʻpincha uning koʻplab yoʻllari boʻylab sayohatlar va velosipedda sayohat qilishdan zavqlanishadi.

1829-yilda Meksikaning Alta-Kaliforniya gubernatori Xose Mariya de Echeandiya Xuan Bandiniga Tekate vodiysini 1, 796 gektari Rancho Tekate sifatida berdi. 1836-yilda Kumeyaay togʻli aholisi sobiq neofitlarning yordami bilan ranchoga bostirib kirdi va talon-toroj qildi. Ular rancho uyini qamal qilishdi, ammo ichkaridagi odamlar San-Diegodan kelgan kuchlar tomonidan ozod qilinmaguncha chidashga muvaffaq boʻlishdi. San-Diego yaqinidagi boshqa rancholarning egalari singari, otlari oʻgʻirlangan va uyi yoqib yuborilgan holda Bandini izolyatsiya qilingan ranchoni tark etishga majbur boʻlganHubert Howe Bancroft, History of the Pacific States of North America (Volume 15),CALIFORNIA, VOL. . Kumeyaay bilan davom etayotgan jangovar harakatlar tufayli Bandini 1838-yilda Rancho Jurupa bilan tovon olgan holda qaytib kelmadiJurupa grant (Riverside and San Bernardino counties, Calif..

XIX asrning oxirida dehqonlar va fermerlar Bandinining u yerga joylashishga urinishi muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan keyin birinchi marta Tecatega kelishdi. Ular uning boy tabiiy resurslarini topdilar va yashashga qaror qilishdi. Shaharning moʻl-koʻl suvi va unumdor tuprogʻi uni samarali qishloq xoʻjaligi bozori uchun ideal maydonga aylantirgan. Zaytun, uzum va don Tecatening asosiy ekinlari hisoblanadi. Sanoat sektori qahvani qayta ishlash zavodlari va pivo zavodlarini yaratish bilan bir vaqtda rivojlandi.

Shahar 1888-yil 2-aprelda tashkil etilgan va 1892-yil 12-oktyabrda rasmiy ravishda shahar sifatida kiritilgan. 1919-yilda gubernator Esteban Kantu shaharning birinchi shahar rejasini ishlab chiqishni buyurdi va uni loyihalash va amalga oshirish uchun muhandis Luis Pavonga yuklandi.

1953-yilda Tecate munitsipaliteti Tixuana munitsipalitetidan ajralib chiqdi va Tecate munitsipal shahar sifatida belgilandi.

Anʼanaviy infratuzilmasi va tashqi koʻrinishi bilan mashhur boʻlgan Tecate oʻzining kelib chiqishiga sodiq boʻlib, shahar markazidagi asosiy maydonda shahar hokimiyati va piyoda masofada joylashgan tarixiy cherkov qad rostlagan.

 Geografiyasi 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Cerro_del_CETis_25_%282938658318%29_%28cropped%29.jpg/220px-Cerro_del_CETis_25_%282938658318%29_%28cropped%29.jpg|right|thumb| Cerro La Panocha koʻrinishi.
Tecate taxminan dengiz sathidan 540 m balandlikda joylashgan va uning okeanga yaqinligi moʻtadil iqlimga yordam beradi. Hududda yetarlicha yomgʻir yogʻadi (deyarli yiliga butalar va tarqoq daraxtlarning qalin zamin qoplami oʻsishi uchun yetarli miqdor.

Sohil iqlimidan choʻl iqlimiga bosqichma-bosqich oʻtish yarim orol togʻlarining sharqiy tomonida bir necha mil sharqda sodir boʻladi. Koʻpincha toshlar bilan qoplangan boʻlsa-da, shaharning sharqidagi yerlarning katta qismi ejidos yoki kooperativ fermalarga ega.

Tecate, shuningdek, shahar boʻylab oqadigan kichik daryo va chegaraning Alta-Kaliforniya sohilidagi (AQSh tomoni) „Tecatito“ nomi bilan tanilgan qishloqqa ega (aholisi 100 ga yaqin; pochta indeksi 91980).

 Iqlim 
Tecate yozda issiq va quruq, qishda esa salqin va baʼzan yomgʻirli. U issiq yozgi Oʻrta yer dengizi iqlimi sifatida tasniflanadi.

 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Parroquia_%285625883935%29.jpg/170px-Parroquia_%285625883935%29.jpg|left|thumb| Tixuana katolik arxeparxiyasining bir qismi boʻlgan Gvadalupe cherkovi.
2019-yilda Tecate aholisi 108,860 kishidan iborat edi, 2015-yilgi aholini ro‘yxatidan 72,860 kishidan ko‘p edi.

Tecate metro hududida 132 406 aholi istiqomat qiladi.

 Iqtisodiyoti 
Tecate — Tecate Beer kompaniyasining birinchi pivo zavodi joyi. Chegaraning narigi tomonidagi sanoat kompaniyalari u yerda oʻzlarining ishlab chiqarish filiallariga ega (masalan, Rockwell Automation, Ingersoll-Rand, Milwaukee Electronics, Automation Controls Group va Oberg Industries).
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Cervecer%C3%ADa_TEC._Baja_California.jpg/220px-Cervecer%C3%ADa_TEC._Baja_California.jpg|right|thumb| Cuauhtémoc Moctezuma pivo zavodi Tecate (pivo) ishlab chiqaradi.
Shaharga bir nechta kasalxonalar va bir nechta klinikalar, shuningdek, bir necha oʻnlab shifokorlar va stomatologlar xizmat koʻrsatadi.

 Turizm 
Yozda/kuzning boshida har yili Tecate-to-Ensenada velosiped poygasi boʻlib oʻtadi, unda chegaraning har ikki tomonidan minglab velosipedchilar qatnashadi. Iyul — Los Encinos bogʻida raqs guruhlari, hunarmandchilik, oziq-ovqat imtiyozlari va koʻrgazmalarni oʻz ichiga olgan ikki haftalik bayram uyushtiriladi.

Pamplonada yoki buqalarning yugurishi odatda 1980-yillarning avgustida va 1990-yillarning boshlarida asosiy koʻchalardan birida oʻtkazilgan, biroq u bir qator baxtsiz hodisalar va zoʻravonliklar tufayli bekor qilingan.

Tecateda Manuel Seceña nomli stadion mavjud boʻlib, u yerda mahalliy beysbol jamoasi Cerveceros („Brewers“) joylashgan.

 Taʼlim 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Banda_de_Guerra_del_CETis_25_%284400452068%29.jpg/220px-Banda_de_Guerra_del_CETis_25_%284400452068%29.jpg|left|thumb| CETIS oʻrta maktabining guruhi.
Past Kaliforniya avtonom universiteti Tecateda joylashgan. Maktabda muhandislik maktabi bor. Tecate har yili 5-sinf o‘quvchilari uchun tanlov o‘tkazib, ular o‘z jamiyatlarini ijobiy tomonga o‘zgartirish uchun o‘z g‘oyalari bilan o‘rtoqlashadilar. Eng yaxshi oʻrin egalari shtatning har bir shahridagi eng yaxshilariga qarshi kurashadi. Gʻolib boshqa shtatlarga qarshi kurashadi va yakunda Meksika prezidenti bilan uchrashadi.

 Transport 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Tecate-parque.png/220px-Tecate-parque.png|right|thumb| Tecate shahar markazi.
Tecate Meksikaning 2-Federal avtomagistrali boʻyida joylashgan boʻlib, u Tixuanani Mexicali bilan markaziy Sierra togʻlari orqali bogʻlaydi.

Kampodan (Kaliforniya) Tecate chiptasi deb nomlangan poyezd har oy Tecate shahriga boradi (hozirda marshrut bo‘ylab tunnel yong‘in tufayli to‘xtatilgan). Poyezd Tinch okeani janubi-gʻarbiy temir yoʻl muzeyi tomonidan boshqariladi.

Shaharning Maklovio Errera hududida Tecate aeroporti joylashgan joyi boʻlib, foydalanuvchilari kam boʻlgach ishlamayapti. Buning oʻrniga, Tecate aholisiga yaqin atrofdagi Tixuana xalqaro aeroporti (TIJ) xizmat koʻrsatadi va Meksikaning koʻpgina yirik shaharlariga parvoz uyushtiradi. TIJ Mexicali xalqaro aeroportiga qaraganda Tecatega yaqinroq va shuning uchun Tecate aholisi tomonidan tez-tez foydalaniladi.

 Siyosat 
 Merlar 
Sarlavha MerSiyosiy partiyaVakolat boshlanishiVakolat tugashiIzohlar1-merEufrasio Santanavínculo=Partido_Revolucionario_Institucional|30x30px1954-yil 2-mart1956-yil 30-noyabr2-merArmando Aguilar Avilés1956-yil 1-noyabr1959-yil 31-oktyabr3-merOscar Baylón Chacón1959-yil 1-noyabr1962-yil 31 oktyabr4-merJosé Gutiérrez Durán1962-yil 1-noyabr1965 yil 31-oktyabr5-merArcadio Amaya Campa1965-yil 1-noyabr1968-yil 31-oktyabr6-merAlfonso Romero Bareño1968-yil 1-noyabr1971-yil 1-oktyabr7-merArturo Guerra Flores1971-yil 1-noyabr1974-yil 31-oktyabr8-merCésar A. Baylón Chacón1974-yil 1-noyabr1977-yil 31-oktyabr9-merPerfecto Lara Rodríguez1977-yil 1-noyabr1980-yil 31-oktyabr10-merJosé Manuel Jasso Peña1980-yil 1-noyabr1983-yil 31-oktyabr11-merCésar Moreno Martínez de Escobar1983-yil 1-noyabr1986-yil 31-oktyabr12-merJesús Méndez Zayas1986-yil 1-noyabr1989-yil 31-oktyabr13-merJesús Rubén Adame Lostanau1989-yil 1-noyabr1992-yil 31-oktyabr14-merPablo Contreras Rodríguezvínculo=Archivo:PAN_logo_(Mexico).svg|30x30px1992-yil 1-noyabr1995-yil 31-oktyabrTecateni boshqargan birinchi muxolifat meri15-merAlfredo Ferreiro Velascovínculo=Partido_Revolucionario_Institucional|30x30px1995-yil 1-noyabr1998-yil 31-oktyabr16-merConstantino León Gutiérrez1998-yil 1-noyabr2001-yil 31-oktyabr17-merJuan Vargas Rodríguez2001-yil 1-noyabr2004-yil 31-oktyabr18-merJoaquín Sandoval Millán2004-yil 1-noyabr2007-yil 19-fevral19-merDonaldo Peñaloza Ávilavínculo=Archivo:PAN_logo_(Mexico).svg|30x30px2007-yil 20-fevral2010-yil 31-oktyabr20-merJavier Urbalejo Cincovínculo=Partido_Revolucionario_Institucional|30x30px2010-yil 1-noyabr2013-yil 31-oktyabr21-merCésar Moreno González2013-yil 1-noyabr2016-yil 31-oktyabr22-merNereida Fuentes González2016-yil 1-noyabr2019-yil 31-sentyabr23-merZulema Adams Pereyravínculo=Archivo:Morena_logo_(Mexico).svg|30x30px2019-yil 1-oktyabr2021-yil 6-aprel2021-yil 19-aprel2021-yil 31-avgust24-merDora Nidia Ruiz Chávez2021-yil 15-aprel2021 yil 19-aprelShahar hokimi vazifasini bajaruvchi2021-yil 31-avgust2021-yil 30-sentyabr25-merEdgar Darío Benítez2021-yil 1-oktyabr2024-yil 30-sentyabr

 

 

 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish INEGI maʼlumotlari jadvaliga havola : Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática
 Tecate hayoti va biznesi 
Turkum:Meksika shaharlari