Yaponiyada turizm

thumb|Fuji togʻi , Yamanashi, Fujiyoshidadan koʻrinishi
thumb|Kiotodagi bambuk oʻrmonida sayyohlar

Yaponiya – 2018-yilda 31,19 million xalqaro sayyohni jalb qildi. Yaponiyada 21 ta Jahon merosi obyektlari, jumladan, Ximeji qal’asi, Qadimgi Kioto va Nara tarixiy yodgorliklari mavjud. Chet elliklarning mashhur diqqatga sazovor joylari orasida Tokio va Xirosima, Fudzi togʻi, Xokkaydo, Okinavadagi Niseko kabi togʻ-changʻi kurortlari, shinkansenda sayr qilish va Yaponiyaning mehmonxona va issiq buloq tarmogʻidan foydalanish kiradi.
2017-yilgi Sayohat va turizm raqobatbardoshligi hisobotida Yaponiya 141 mamlakat ichida 4-oʻrinni egalladi. Bu esa Osiyodagi eng yuqori koʻrsatkichdir. Yaponiya salomatlik va gigiena, xavfsizlik, madaniy resurslar va ish safari kabi deyarli barcha koʻrsatilgan jihatlar boʻyicha nisbatan yuqori ball toʻpladi.

 Tarixi 
thumb|Himejidagi Himeji qal’asi
Yaponiyada turizmning dastlab faqat ichki yoʻnalishi mavjud edi.
Diqqatga sazovor joylarning dastlabki ekskursiyasi 1689-yilda Matsuo Bashoning Yaponiyaning oʻsha paytdagi „uzoq shimoliga“ sayohati boʻlib, u 1643-yilda Hayashi Razan Yaponiyaning uchta koʻrinishi taʻrifini tasniflaganidan koʻp oʻtmay sodir boʻlgan. Yaponiyaning Edo davrida, taxminan 1600-yildan 1867-yildagi Meydzi qayta tiklanishigacha, sayohatchilar tegishli hujjatlarni taqdim etishlari kerak boʻlgan shukuba yoki pochta stansiyalari, shaharlardan foydalanish orqali mamlakat ichida sayohatlar tartibga solindi. Ushbu cheklovlarga qaramay, yaxshi sayohat qilinadigan marshrutlarda porter stansiyalari va otxonalari, shuningdek, turar joy va ovqatlanish joylari mavjud edi. Bu davrda Yaponiya chet elliklar uchun yopiq mamlakat edi, shuning uchun Yaponiyada xorijiy turizm mavjud emas edi.

Meydzi islohotidan keyin va milliy temir yoʻl tarmogʻi barpo etilgandan soʻng, turizm mahalliy fuqarolar va xorijiy mamlakatlardan tashrif buyuruvchilar uchun Yaponiyaga qonuniy ravishda kirishlari uchun qulayroq vaziyat yuzaga keldi. 1887-yildayoq hukumat amaldorlari xorijlik sayyohlarni jalb qilishning tashkiliy tizimi zarurligini tan oldilar. Bu oʻsha yili turizmdagi oʻyinchilarni muvofiqlashtirishni maqsad qilgan Kihinkay (khunghui) Bosh vazir Ito Xirobumining tashabbusi bilan tashkil etilgan. Uning dastlabki rahbarlari Shibusava Eyichi va Ekida Takashi edi. Yaponiyada turizm industriyasi rivojlanishidagi yana bir muhim bosqich 1907-yilda „Mehmonxonalarni rivojlantirish toʻgʻrisida“gi qonunning qabul qilinishi boʻldi. Buning natijasida temir yoʻl vazirligi butun Yaponiya boʻylab davlat mulki boʻlgan mehmonxonalar qurishni boshladi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi davrlarda Yaponiya aholisi va YaIM hajmi boʻyicha rivojlanmagan turistik joy boʻlib kelgan; 1995-yildan 2014-yilgacha G7 guruhidagi ikkinchi yirik davlat boʻlishiga qaramay, G7 da eng kam tashrif buyurilgan mamlakat edi va 2013-yil holatiga koʻra OECD da aholi jon boshiga eng kam tashrif buyurilgan mamlakatlardan biri boʻlgan.

 Statistika 
upright=2|thumbnail|Yaponiyaga xorijiy sayyohlar tashrifi
2018-yilda Yaponiyaga 31 191 856 nafar xorijiy sayyoh tashrif buyurdi.

 Daraja Mamlakat Raqam (odamlar)in 2018 Foiz oʻzgarishi2017 to 2018 Raqam (odamlar)in 2017 Foiz oʻzgarishi2016 to 2017 Raqam (odamlar)in 2016 Foiz oʻzgarishi2015 to 2016 1 8,380,034 13.9 % 7,355,800 15.4 % 6,373,000 27.6 % 2 7,538,952 5.5 % 7,140,200 40.3 % 5,090,300 27.2 % 3 4,757,258 4.2 % 4,564,100 9.5 % 4,167,400 13.3 % 4 2,207,804 −1.1 % 2,231,500 21.3 % 1,839,200 20.7 % 5 1,526,407 11.0 % 1,375,000 10.6 % 1,242,700 20.3 % 6 1,132,160 14.7 % 987,100 9.5 % 901,400 13.1 % 7 552,440 11.3 % 496,100 11.2 % 445,200 18.4 % 8 503,976 18.6 % 424,200 21.9 % 347,800 29.6 % 9 468,360 6.6 % 439,500 11.5 % 394,200 29.1 % 10 437,280 8.1 % 404,100 11.7 % 361,800 17.2 % 11 396,852 12.7 % 352,200 30.0 % 271,014 32.1 % 12 389,004 26.2 % 308,900 32.1 % 233,763 26.1 % Umumiy (hamma mamlakatlar) 31,191,856 8.7 % 28,690,900 19.3 % 24,039,053 21.8 %
 Turizm bugungi kunda 
Ichki turizm Yaponiya iqtisodi va Yapon madaniyatining hayotiy qismi boʻlib qolmoqda. Koʻpgina maktablardagi bolalar oʻzlarining eng oʻqish yillarida Tokio Disneylend yoki Tokio minorasiga tashrif buyurishadi va koʻplab maktab oʻquvchilari Okinava yoki Xokkaydoga sayohat uyushtirishadi. Keng temir yoʻl tarmogʻi, ichki reyslar bilan birgalikda baʼzan samolyotlardan ham foydalanish sayohatlar uchun nisbatan qisqa masofalar va tez tashish imkonini beradi. Xalqaro turizm boshqa rivojlangan mamlakatlarga nisbatan Yaponiya iqtisodiyotida kichikroq rol oʻynaydi; 2013-yilda xalqaro turistik tushumlar Yaponiya yalpi ichki mahsulotining 0,3 % ni tashkil etgan boʻlsa, bu koʻrsatkich AQShda 1,3 % va Fransiyada 2,3 % ni tashkil etdi.

2007-yilda Yaponiya chetdan tashrif buyuruvchi sayohatchilar boʻyicha dunyoda 28-oʻrinni egallagan. Oʻshanda mamlakat yalpi ichki mahsuloti boʻyicha 2-oʻrinni egallagan edi. 2009-yilda Yomiuri Shimbun taniqli diqqatga sazovor joylarning zamonaviy roʻyxatini eʼlon qildi.

Janubiy Koreyadan kelgan sayyohlar hozirgacha Yaponiyada sayyohlar soni boʻyicha eng koʻp oʻrinni egallashgan. 2010-yilda ularning 2,4 millioni Yaponiyaga tashrif buyurgan sayyohlarning 27 foizini tashkil qilgan.

Yaponiya sayyohlik agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2011-yilda Xitoydan kelgan sayohatchilar Yaponiyada mamlakatlar boʻyicha eng koʻp mablagʻ sarflagan boʻlib, 2011-yilda taxminan 196.4 milliard iyen (2.4 milliard AQSH dollari) yoki chet ellik sayohatchilar umumiy xarajatlarining deyarli toʻrtdan bir qismini sarflagan.

2017-yilda Yaponiya milliy milliy sayyohlik tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, sayyohlik agentligi aʼzolarining 3 tasi Sharqiy Osiyo, materik Xitoy, Tayvan va Gonkongdan kelib chiqqan.

Yapon videooʻyinlari, manga va anime Yaponiyaga turizmni rivojlantirishda asosiy rol oʻynaydi. 2019-2020-yillarda Statista oʻtkazgan soʻrovlarga koʻra, Amerika Qoʻshma Shtatlaridan kelgan sayyohlar umumiy sayyohlarning 24,2 % ini tashkil etadi.

COVID-19 tarqalishidan oldin Yaponiya hukumati 2020-yilga kelib har yili 40 million xorijiy sayyohni qabul qilish ishonch bildirmoqda edi. Pandemiya tufayli mamlakat 4,12 million xorijiy sayyohni qabul qildi. and also the country received 4.12 million foreign tourists.
 Asosiy sayyohlik yoʻnalishlari 
thumb|Shiretokodagi Goko besh koʻli
thumb|Shirakami-Sanchi
thumb|Tokiodagi Shinjuku va Fudzi togʻi
thumb|Tarixiy Shirakava-go qishlogʻi
thumb|Kamikochidan Yapon Alp togʻlari
thumb|Nara shahridagi Tōdai-ji Daibutsu
thumb|Ivami Ginzan kumush koni
thumb|Shikoku ziyoratgohi
thumb|Kumamoto qal’asi. Kumamoto
thumb|Ishigaki oroli, Okinava

 Xokkaydo 
 Niseko changʻi kurorti
 Shiretoko yarim oroli
 Teshikaga — Mashu koʻli, Kussharo koʻli
 Toya Kaldera va Usu togʻi geoparki
 Daisetsuzan vulqon guruhi
 Hakodate
 Otaru

 Toxoku viloyati 
 Shirakami-Sanchi
 Osore togʻi
 Towada koʻli
 Xirosaki — Xirosaki qal’asi, Nakacho Samuray tumani
 Xirayzumi — Chuson-ji, Myotsu-ji, Kandzizayo-in, Takkoku-no-Ivaya
 Semboku — Kakunodate Samuray tumani, Tazawa koʻli, Nyūto Onsen
 Yamagata — Yama-dera ibodatxonasi, Zao Onsen
 Matsushima

 Kanto viloyati 
 Nikko ziyoratgohlari va ibodatxonalari, Kegon sharsharasi, Chuzenji koʻli , Nikko Sidar prospekti
 Tomioka ipak tegirmoni (WHS)
 Kinugawa Onsen — Edo Wonderland Nikko Edomura, Tobu Jahon maydoni
 Utsunomiya — Oya tosh muzeyi, Utsunomiya Futarayama ziyoratgohi
 Ashikaga, Tochigi — Ashikaga Gakkō, Ashikaga gullar bogʻi
 Tokio — Imperator saroyi, Asakusa, Akixabara, Ginza, Harajuku / Omotesandō, Nakano Broadway, Shibuya, Shinjuku, Tsukiji baliq bozori, Ueno bogʻi
 Tokio Disney kurorti
 Kamakura — Tsurugaoka Xachiman- gu, Kotoku- in, Kencho- ji, Engaku-ji, Meigetsu-in, Xase-dera
 Kusatsu Onsen
 Hakone Onsen
 Chubu viloyati 
 Fuji togʻi
 Yaponiya Alp togʻlari — Tateyama Kurobe alp yoʻnalishi (Tate togʻi), Hida togʻlari, Kiso togʻlari, Akaishi togʻlari
 Kurobe darasi temir yoʻli
 Shiga Kogen
 Matsumoto — Matsumoto qal’asi, Hotaka togʻi, Kamikochi
 Shirakava-go va Gokayama
 Takayama — Sanmachi anʼanaviy koʻchasi, Oshinmachi anʼanaviy koʻchasi, Xigashiyama ibodatxonasi hududi
 Kanazava — Kenroku-en bogʻi, Kanazava qal’asi, Higashi Geysha tumani, Nagamachi Samuray tumani
 Sakai — Tojinbo, Maruoka qal’asi
 Nagoya — Nagoya qal’asi, Atsuta ibodatxonasi, Sakae, Nagoya stantsiyasi (Meieki), Osu Kannon ibodatxonasi
 Kyushu va Okinava 
 Fukuoka prefekturasi — Mojiko retro shaharchasi, Kokura qal’asi, Dazaifu Tenman-gu, Dazaifu qoldiqlari
 Oita prefekturasi — Beppu, Oita yoki Yufuin, Oita, Usa jingudagi koʻplab turdagi issiq buloqlar, tosh koʻpriklar, Komekamiyama (togʻ) tepasida joylashgan kichik stonehenge, Hello Kitty Harmonyland.
 Nagasaki prefekturasi — Oura cherkovi, Xigashi-Yamate, Minami-Yamate, shu jumladan Glover bogʻi, Huis Ten Bosch (mavzu parki)
 Kagosima prefekturasi — Yakusima (WHS), Sakurajima, Amami Oshima
 Miyazaki prefekturasi — Kirishima-Yaku milliy bogʻi, Takachixo, Takachixo-kyo togʻining tepasida joylashgan Eski Ekskyulibur, Nichinan, Miyazaki, *Saitobaru kofungunning kamerali qoʻrgʻonlari, Xeyvaday bogʻi
 Kumamoto prefekturasi — Kumamoto qal’asi, Aso togʻi
 Saga prefekturasi — Yoshinogari saytidagi Yayoi arxeologik yodgorligi miloddan avvalgi 400 yilgacha
 Okinava prefekturasi — Shuri qal’asi, Nakagusuku qal’asi, Nakijin qal’asi va boshqalar. Ular Ryukyu Qirolligining Gusuku saytlari va tegishli mulklarining bir qismidir. Ishigaki oroli, Miyako oroli, Iriomote oroli, Taketomi orolidagi anʼanaviy Ryukyuan uylari

 Fukusima falokatidan keyin turizm 
Fukusimadagi yadroviy reaktorlarning erishi va yirik portlashga sabab boʻlishi chet ellik mehmonlar soni bir necha vaqtga kamaytirdi. 2011-yil sentabr oyida Yaponiyaga 539 mingga yaqin xorijlik tashrif buyurdi. Bu 2010-yilning shu oyiga nisbatan 25 foizga kam koʻrsatlich edi.

Turizmni rivojlantirish uchun Yaponiya turizm agentligi 2011-yil oktabr oyida Yaponiyaga tashrif buyuruvchilarni ragʻbatlantirish uchun 10 000 ta ikki tomonlama aviachiptalar berish rejasini eʼlon qildi. 2012-yilda bu chiptalar Yaponiyadagi tajribalari haqida yozgan gʻoliblarga bepul taqdim etiladi. Gʻoliblar asosan zilziladan keyin Yaponiyaga tashrif buyurganlarida oʻzlarini qanday his qilganlari va Yaponiyada turizmga qiziqish qanday tiklanishi mumkinligi haqida oʻz fikrlarini bayon qilishlari kerak edi. Ushbu dasturga taxminan 15 million AQSh dollari sarflanadi. 2011-yil 26-dekabrda Yaponiya sayyohlik agentligi oʻz saytida Yaponiyaga 10 000 ta borib-kelish chiptalarini taqdim etadigan „Yaponiyaga uching!“ loyihasi 2012-moliya yili uchun hukumat tomonidan tasdiqlanmagani haqida xabar berdi.

2012-yilga kelib xalqaro turizm oqimi 2011-yildan oldingi darajaga qaytdi.

 

 
 https://www.japan.travel/en/
 https://curlie.org/Regional/Asia/Japan/Travel_and_Tourism
 http://www.japantourist.jp/ 
 https://www.jnto.go.jp/eng/ttp/sta/PDF/E2018.pdf
 https://www.youtube.com/supported_browsers?next_url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DpluYU5hqj7M&feature=youtu.be
 https://www.youtube.com/supported_browsers?next_url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DFdbuluT_-Cw&feature=youtu.be
 https://www.youtube.com/supported_browsers?next_url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DAWvhN62CVXE&feature=youtu.be

Turkum:Turizm
Turkum:Yaponiya
Turkum:Geografiya