Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Olxoʻri pyuresi

Olxoʻri pyuresi — meva pyuresi, yangi olxoʻrining ezilgan va konservalangan eti, yangi mevalarga xos rang, taʼm va hidga ega boʻladi. Olxoʻri pyuresining kaloriya tarkibi 55 kkal/100 g ni tashkil qiladi.

Pyure tayyorlashning xonaki retseptiga koʻra, tayyor olxoʻri etiga shakar sepib, sharbati ajralib chiqishi uchun bir kuncha saqlanadi. Sharbati oqib ketgach, konservalash uchun olxoʻri tuppasiga termik ishlov beriladi. Sanoat ishlab chiqarishida olxoʻri pyuresi yetilgan mevalardan tayyorlanadi. Yuvib, saralab va bugʻ yoki qaynoq suvda bugʻlagandan soʻng mevalar qirgʻichdan oʻtkaziladi. Tayyor pyure ikki yoʻl bilan konservalanadi: sterilizatsiya yoki kimyoviy konservantlar — suvda erigan oltingugurt dioksidi yoki natriy benzoat bilan. Sterilizatsiyalangan olxoʻri pyuresi tabiiy toʻyimli va mazali mahsulot boʻlib, bolalar ovqatida tavsiya etiladi. Kisellar, musslar, souslar va desert yeguliklar sterillangan olxoʻri pyuresidan tayyorlanadi. Konservantlar bilan ishlov berilgan olxoʻri pyuresi olxoʻri povidlo tayyorlash uchun qaynatib olinadigan yarim tayyor mahsulotdir.

Nemis va Avstriya oshxonalarida „pflaumenmus“ keng qoʻllanadi. U olxoʻri pyuresi va marmelad oʻrtasida oraliq pozitsiyani egallaydi, chunki povidlo quyuq va shakari kamroq boʻladi. Sharbati oqib ketishi uchun olxoʻri eti sirka va shakar bilan bir kun davomida saqlanadi yoki shakarsiz bir necha soat davomida pechda quritiladit-online.de: Kak prigotovit pflaumenmus sovsem bez saxara, soʻngra dolchin, chinnigullar, badyan va vanil bilan qaynatiladioetker.de: Pflaumenmus. Pflaumenmus bilan souslar va pishiriqlar uchun qoʻshimchalar tayyorlash maqsadida ishlatiladi.

 

 

 Slivovoe pyure // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 213 — 630 s.
 Pyure plodovoe i yagodnoe // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VII. — Stb. 527—528 — 563 s.
 
 
Turkum:Oziq-ovqat
Turkum:Taomlar
Shirin non qovurmalar

Shirin non qovurmalar. Согласно словарю «Русское словесное ударение» М. В. Зарвы 2001 г. издания ударение падает на первый слог, в то время как «Русский орфографический словарь Российской академии наук» (отв. ред. В. В. Лопатин), «Толковый словарь русского языка» Ожегова и Шведовой 1992 г. издания и «Большой толковый словарь» Кузнецова в редакции 2009 г. допускают оба варианта ударения, приводя ударение на второй слог в качестве первого варианта. — tuxumga belab, qovurilgan non. Ular bugʻdoy nonidan tayyorlanadi, oldin tuxumga belanadi yoki sut shimitiladi va shakar sepiladi. Choy, qahva, kakao va boshqa ichimliklarga qoʻshib tortiladi yoki alohida yeyiladi. Bir variantida tovada qovurishdan oldin ular tuxum va sut aralashmasi — lezonda boʻktiriladi.

 Turli mamlakatlarda 

 Yevropa 
Avstriya va Bavariyada Italiyaning Paviya shahri nomidan kelib chiqqan „Paviya noni“ atamasini qoʻllashadi.

Nemis oshxonasida bu taom „Armeritter“ ( — „kambagʻal ritsar“) deyiladi. Bu nom ostida yegulik XX-asrda rus talabalari va kambagʻal ziyolilar orasida juda mashhur edi. V. V. Poxlebkinning yozishiga koʻra, qaynoq suvga boʻktirilgach, tuzlab quritilib choʻchqa yogʻi yoki oʻsimlik yogʻida pishirilgan varianti Rossiyada 1930-yillarga qadar „mnixi“ nomi bilan mashhur edi.

Vengriyada, odatda, bukassa deb ataladi (soʻzma-soʻz. „momiq non“).

 Fransiya 
Bu taom oʻrta asrlarda Yevropada mashhur boʻlgan. Fransiyada bu qoqnonlar „yoʻqotilgan non“ (pain perdu) deb nomlangan, bu suvi qochgan, yaʼni „yeyilmaydigan“ nondan foydalanishni bildiradi. Qovurilgandan keyingi rangi tufayli ularni „oltin non“ deb ham atashgan.

 Ispaniya 
left|thumb| Shakarli torrixa
Shirin non qovurmalarning ispancha varianti torrixa deb ataladi . Nonga sut shimdiriladi va keyin qovuriladi. Zaytun moyi va limon sharbati bilan namlanishi mumkin. Koʻpincha, asal yoki shakar bilan beriladi. Torrixa — Katta post va Pasxa arafasidagi haftada Ispaniyada anʼanaviy taomdir.

 Daniya 
Daniyada arme riddere (Kambagʻal ritsarlar) shirin nonushta taomidir, uni tushdan keyin yoki kechki desert sifatida ham isteʼmol qilish mumkin. Ushbu taomning Daniyacha versiyasida oddiy shakar oʻrniga dolchinli shakar ishlatiladi.

 Hindiston 
Hindistonda Bombay qoqnoni koʻcha sotuvchilari va baqqollar tomonidan „Mumbay koʻchalarida“ sotiladigan taomdir, Bombay qoqnonini shirin fransuz noni deb ham ataladi.

 Shimoliy Amerika 
left|thumb| Amerikada meva, qaymoq va zarang siropi qoʻshilgan fransuz qoqnoni.
AQShda shunga oʻxshash taom „fransuz qoqnoni“ deb ataladi .

 Hong Kong 
Hong Kongcha fransuz qoqnoni (soʻzma-soʻz. „gʻarbiy qoqnon“) odatda yeryongʻoq yogʻi yoki murabbo bilan bir necha boʻlak nonni qoʻshib tayyorlanadi, keyin koʻpchitilgan tuxumga botiriladi va qovuriladi. Sariyogʻ va tillarang sirop yoki asal bilan tortiladi. Bu Hong Kong choyxonalaridagi(cha chaan teng) odatiy taomlardandir.

 

 

 
 
 
 
 Poxlyobkin V. V. Mnixi // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 223—224. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
Turkum:Oziq-ovqat
Yandex.Aura

Yandex.Aura — „Yandex“ sunʼiy aql algoritmlari asosida qurilgan ijtimoiy tarmoq, 2019-yil mart oyida ishga tushirilgan, 2020-yil avgust oyida yopilgan.

Yandex.Aura mexanikasi foydalanuvchilarning qiziqishlari va geolokatsiyasiga koʻra guruhlarni tanlagan sunʼiy intellektga asoslangan. Tanishuv xizmati foydalanuvchidan muloqot maqsadini (munosabatlar, onlayn muloqot, oflayn faoliyat), munosabatlar uchun-erkaklar yoki ayollarga boʻlgan qiziqishni tanlashni talab qildi. Roʻyxatdan oʻtishda foydalanuvchi oʻzining haqiqiy ismi va familiyasini koʻrsatishi va oʻz fotosuratini foydalanuvchi rasmi sifatida yuklashi kerak edi. „Aura“ da foydalanuvchilarning har biriga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan kontent taqiqlangan: jargon, qoʻpol ifodalar, past soʻzlar, soʻzlar, kasalliklar va jarohatlarning fotosuratlari, yomon hayvonlar va hasharotlar va boshqalar.

 Tarix 
"Yandex.Aura" ijtimoiy tarmoqlar sohasida "Yandex"ning uchinchi tajribasiga aylandi. 2007-yilning boshida kompaniya "Ya.ru" saytida kundaliklar va bloglarni ishga tushirdi va professional aloqalar va ish topish uchun My Circle xizmatini sotib oldi. „Ya.ru“ 2015-yilda  foydalanuvchilarning kam qiziqishi tufayli yopildi, ikkinchisi 2016-yilda „Tematik media“ga sotildi.

Ehtimol, „Aura“ning rivojlanishi 2017-yilda boshlangan, bu „Yandex“ xodimlaridan biri tomonidan „Aura“da chop etilgan fotosuratning vaqt kodi bilan tasdiqlangan. Ichki test 2018-yilda boshlangan, 2019-yil mart oyida "Yandex„ taklifnomalar boʻyicha “Aura" da roʻyxatdan oʻtishni boshladi.

Dastlab, xizmat asosiy Yandex ilovasida mavjud edi, keyinchalik veb-versiyasi va Android ilovasi paydo boʻldi.

2019-yil dekabr oyida "Aura „alohida“ AI-texnologiya"(„Yandex“ — 49%, xizmat asoschisi va rahbari German Tsarev — 48%, 1,5% — Andrey Babaev va Konstantin Leh) kompaniyasiga aylantirildi. 2020-yil mart oyida ijtimoiy tarmoq beta-versiyasini tark etdi va alohida aura.top domeniga oʻtdi.

2020-yil avgust oyida Yandex.Aura yopilishini eʼlon qildi. Rasmiy ravishda qaror sabablari eʼlon qilinmadi, ammo intervyuda Tsarev xizmatning past mashhurligi (yiliga 85 ming roʻyxatdan oʻtish) va qiziqishning pastligiga ishora qildi:foydalanuvchilar xizmatning „ijobiy“ munosabati va „Aura“ boshqa ijtimoiy tarmoqlardan ajralib turadigan qatʼiy moderatsiya tufayli uni zerikarli deb hisoblashgan.

 

Turkum:Yopiq Internet xizmatlari
Turkum:Rossiya Saytlari
Turkum:Onlayn jamoalar
Turkum:Tanishuv saytlari
Natashaxonim

"Natashaxonim" – 1965-yili rejissor Latif Fayziyev tomonidan suratga olingan sovet filmi sanaladi.

 Film syujeti 
Urush davrida ikki ajoyib sevishganlar – yosh oʻzbek dramaturgi Muzaffar va oʻzbek teatrining birinchi aktrisasi eskichilik sarqitlarida voyaga yetgan rus qizi Natasha – oʻzbekcha aytganda Natashaxonimning sayʼ-harakatlari bilan butun osiyoliklar uchun milliy oʻzbek teatri qanday yaratilganligi xususida.
Oʻzbek milliy teatri spektakllari voqelikka uygunlashib ketadi, ular oshiqlar sahnasini ijro etishadi va Muzaffar aqidaparastlar tomonidan oʻldiriladi. „Natashaxonim“ filmi 1918-yilda mudhish fuqarolar urushi davrida yaratilgan birinchi oʻzbek teatr tarixiga asoslanadi. Mazkur filmning bosh qahramonlari protiplarini shoir, dramaturg Hamza va oʻzbek sahnasida chiqishga jurʼati yetgan birinchi ayol rus aktrisasi Mariya Kuznetsova boʻlgan. Ekranda esa mazkur film 1966-yili namoyish etilgan.— Sovetskiy ekran, 1966 god

 Rollarda 

 Oʻlmas Alixoʻjayev – Muzaffar
 Olga Amalina – Natasha
 Isamat Ergashev – Sobir
 Rahim Pirmuhamedov – Akmal qiziqchi
 Nabi Rahimov – Eshon Qodirqul
 Nina Nikitina – Natashaning onasi
 Lev Frichinskiy – Kolya
 Raʼno Hamroyeva – Xosiyat
 Razzoq Hamroyev – yetakchi aktyor
 Oʻktam Luqmonova – Natashaning dugonasi
 Rajab Adashev – artistlar truppasi
 Hikmat Latipov – paromchi
 Dilbar Qosimova – epizod aktrisasi
 Hoshim Gadoyev – epizod aktyori

 Musiqasi 
„Natashaxonim“ musiqa filmidan ruhlanib, bastakor muallif Muxtor Ashrafiy keyinchalik „Mudhish kunlarda“ degan vokal-simfonik poemasini yaratgan.Istoriya muziki narodov SSSR / Institut istorii iskusstv (Moskva). – M.: Muzika, 1974. – str. 210

 

Turkum:Latif Fayziyev filmlari
Kinonovella

Kinonovella – kinohikoya. Kinoshunozlikning oʻziga xos termini, XX asrning 20-yillarida bu termin 8-10 sahifadan iborat boʻlib kinossenariyning dastlabki mazmunini ifodalangan. Kinonovella ishtrok etuvchi aktyorar soni kam boʻlishi va voqealar davomiyligi qisqalidi bilan katta kino asarlaridan ajralib turadi. Hozirgi kunda katta kino asarlarining kinoepizodlariga nisbatan kinonovella termini qoʻllanmoqda.

 Asosiy yoʻnalishlari 
Dramatik situatsiyalar
Ishtrok etuvchi obrazlarning qisqacha tavsifi
Ijtimoiy 
Tarbiyaviy

 Oxshash maqolalar 
 Kinoshunoslik
 Kinoroman
 Kinohikoya

 
ZiyoNet ta'lim portali
Tohir Miraliyev

Tohir (Mirtohir) Miraliyev (2019-yil 5-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — sovet va oʻzbek kino aktyori, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1996) .

 Hayoti 
Tohir Miraliyev 2019-yil 5-dekabrda vafot etgan.

 Filmografiyasi 
+YilNomiObrazIzoh2012Qovun2011JasurTilla buvaUchar otlar2009Arosat2007Chavandoz2006Haqiqiy erkaklar oviEpizod1987Ketish va qolish

 Mukofotlari 

 Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1996-yil).

 

Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar
Turkum:2019-yilda vafot etganlar
Turkum:5-dekabrda vafot etganlar
Kinoroman

Kinoroman – kino sanʼati janri. Dastlab abadiy romanlarning ekranlashtirilgan variantlariga nisbatan ishlatilgan boʻlib hozirda oʻzining xarakteri jihatidan adabiy roman janriga teng keluvchi, biroq maxsus kinossenariy sifatida yaratilgan asarlarga nisbatan qoʻllanilmoqda.
Kinonovella va kinopovestga oʻxshash janrlardan sujet qamrovi tomonidan ajralib turadi.

 Tarixi 
Kinoroman termini XX asrning 30-yillarning oxirida ovozli kino asarlari paydo boʻlgach yuzaga kelgan.

 
Jahon adabiyoti terminlarining izohli lugʻati
Stroganovcha jigar

thumb|306x306px| Sabzavotli garnirli bilan
Stroganofcha jigar — rus oshxonasi taomi boʻlib, mol goʻshti, buzoq yoki kamdan-kam choʻchqa yoki qoʻzichoq jigaridan tayyorlanadi. XIX asrda „smetanadagi jigar“ eski rus taomining bir turi sifatida paydo boʻldi. Bu taom oʻz nomini u befstroganovga oʻxshashligidan olgan va pishirish texnologiyasi nuqtai nazaridan uni takrorlaydi: befstroganov kabi, undagi asosiy mahsulotlar kichik uzunchoq yoki qalamcha shaklida toʻgʻraladi, doimiy qoʻshimcha ingredient piyoz, qaylaning asosi esa smetana hisoblanadiС. Орлова. Назад, в будущее! 600 рецептов советской кухни.

Rossiyada, oldin Sovet Ittifoqida boʻlgani kabi, stroganovcha jigar nafaqat uy oshxonasining, balki umumiy ovqatlanishning ham mashhur taomi hisoblanadi. Koʻpincha taʼlim muassasalari va maktabgacha taʼlim muassasalari, shifoxonalar, bolalar sogʻlomlashtirish oromgohlaridagi oshxonalarda tortiladi. Ovqat GOST 31987-2012 meʼyorlariga amal qiladi, u faqat mol jigaridan foydalanishni belgilaydi. Ushbu meʼyorlarga muvofiq, taomning 100 gramm mahsulotdagi energiya qiymati — 174,52, oqsil miqdori — 3,67, yogʻ — 9,82, uglevodlar — 7,35 gramm.

Belarusda, ayrim oziq-ovqat sanoati korxonalari konservalangan yarim tayyor mahsulot6 shaklidagi stroganovcha jigar ishlab chiqaradi.

Pazandachilik nuqtai nazaridan stroganovcha jigar murakkab taom emas. Tuz va qora murch sepilib, uzunchoq boʻlaklarga boʻlingan jigar oddiy sariyogʻda (DSt boʻyicha) yoki eritilgan sariyogʻda qovuriladi, yogʻda qovurilgan, smetana, tomat pastasi qoʻshiladi va qaynoq holatga keltiriladi. Baʼzi retseptlarda taomga mayda toʻgʻralgan qoʻziqorinlar, xususan, shampinyonlar va koʻkatlar qoʻshish zarur.

Stroganovcha jigar odatda asosiy taom sifatida tortiladi — bu holda unga petrushka yoki ukrop sepiladi, garnir sifatida esa u odatda grechka, qaynatilgan kartoshka yoki kartoshka pyuresi, kamroq — qaynatilgan sabzavotlar bilan tortiladi. Baʼzan bu taom issiq gazak sifatida boʻlishi mumkin va bu holda garnirsiz tortiladi.

 

 
 
 
 
 
Turkum:rus oshxonasi
Turkum: jigar idishlari
Pivo sho‘rva

Pivo shoʻrva — shoʻrva turi boʻlib, unda suyuq asos pivo hisoblanadi. Pivo asosidagi toʻyimli va mazali taom qadimgi misrliklarga maʼlum boʻlgan, qadimgi rimliklarda esa pivo shoʻrva lotincha cervisia cocta deb nomlangan. Pivo shoʻrva oʻrta asr Monastir yilnomalarida zikr qilingan, uning retseptlari esa qadimiy oshpazlik kitoblarida mavjud.

Pivo va uning asosidagi shoʻrva anʼanaviy tarzda Shimoliy va Markaziy Yevropa, Boltiq hududi (Skandinaviya, Germaniya, Polsha, Belgiya, Niderlandiya) va boshqa mamlakatlarning milliy taomlariga kiritilgan. Bunday shoʻrvalar uchun, odatda, xom tuxum (yoki alohida oqsil yoki sarigʻi), sut mahsulotlari (qaymoq, sut, smetana), shakar, ziravorlar (qalampirmunchoq, dolchin, zanjabil, kashnich va boshqalar) ishlatiladi. Pivo shoʻrvalariga, odatda, qora nondan tayyorlangan qovurilgan non yoki quritilgan non tortiladi. Pivo shoʻrvalarining koʻp mavjud — eng oddiy, nonlidan (yogʻli smetana yoki koʻpirtirilgan xom tuxum sarigʻi bilan polyakcha „faramushka“ , maydalangan non chekkasi bilan chex „gramatkasi“ yoki sariyogʻ bilan un asosidagi Berlin „bir-sup“) tarkibida koʻp ingredientlar, jumladan, bekon, qoʻziqorin, piyoz, kartoshka, sabzi, garni dastasi (Roularius shoʻrva) mavjud boʻlgan murakkablarigacha.

Pivo shoʻrva anʼanaviy ertalabki taom sifatida oddiy odamlarning ham, qirollarning ham menyusida mavjud boʻlgan. Biolog va fanni ommalashtiruvchi Tor Xansonning soʻzlariga koʻra, shoʻrva tarkibidagi ingredientlar barcha yoshdagi odamlarni uglevodlar va kaloriyalar bilan taʼminlagan. Xonimlar pivo shoʻrvani „terining oqligi va xumorlik uchun“ isteʼmol qilganlar. Taomda ishlatiladigan pivo yengil boʻlishiga qaramay, u odamlarga „yengil mastlik“ holatini bergan: „Aslida, pivo shoʻrva uzoq pivo kunining boshlanishi boʻlib xizmat qilgan“. U Yevropada tarixchilar tomonidan „Buyuk hushyor torttiruvchi“ deb atalgan qahva tarqalishidan oldin mashhur boʻlgan. Prussiyaning tejamkor qiroli Fridrix II quyidagi gapi maʼlum: "Bugungi kunda har bir dehqon va oddiy odam koʻp pul ketadigan qahva ichishga oʻrganib qolgani dahshatli. Qirol hazratlari yoshligida pivo shoʻrvada oʻsgan. Bizning dehqonlarimizning otalari faqat pivoni bilishgan va bu aynan bizning iqlimimizga mos keladigan ichimlik!. Ushbu taomni toʻy marosimlarida tortish anʼanasi boʻlgan; retseptga har bir mehmon uchun bir litr pivo hisobida mast qiluvchi ichimlikning yengil navlari kirgan.

 

 
 
 
 
 Erhard Gorys. Berliner Biersuppe // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 58. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 

Turkum:Yevropa taomlari
Messier 10

M 10 sharsimon toʻplam (Messier 10 yoki NGC 6254 nomi bilan ham tanilgan) Ophiuchus yulduz turkumidagi globulyar toʻplamdirHarris W. E. A catalog of parameters for globular clusters in the Milky Way (англ.) // Astron. J. / J. G. III, E. Vishniac — IOP Publishing, American Astronomical Society, University of Chicago Press, AIP, 1996. — Vol. 112, Iss. 4. — P. 1487. — ISSN 0004-6256; 1538-3881 — doi:10.1086/118116.

 Kash etish tarixi 
1764-yilda Charlz Messier tomonidan kashf etilgan.

 Qiziqarli xususiyatlar 
Toʻplamning koʻrinadigan diametri taxminan 20' ni tashkil qiladi, bu Yerga 14 masofani hisobga olgan holda 83 yorugʻlik yilining diametriga toʻgʻri keladi 300 yorugʻlik yili. Toʻplamda faqat 4 ta oʻzgaruvchan yulduz topilgan.

 Kuzatishlar 
left|thumb|200x200px| Ilontashuvchi yulduz turkumidagi M 10
Ilontashuvchi markazidagi bu yorqin sharsimon toʻplamni Rossiyaning markaziy qismida qisqa yoz tunlarida kuzatish mumkin. Siz hatto durbina bilan ham koʻrishingiz mumkin. Oʻrta diafragma teleskopida (127-180 mm) M 10 yulduzlarga qaratiladi va uning yadrosi haloga nisbatan siljiganga oʻxshaydi — kometa boshlari odatda shunday koʻrinadi. Kattaroq teshiklarda (350 mm dan) yadroning ikki tomonlamaligini va yadrodan tarqalayotgan bir juft yulduz novdalarini koʻrish mumkin.

 Messiye katalogidagi osmon qo‘shnilari 

 M 12 — (gʻarbda) kamroq konsentratsiyalangan, unchalik yorqin emas;
 M 14 — (uzoqroq sharq yoʻnalishuda) bizdan uzoqda joylashgan juda konsentrlangan va zich globular toʻplam;
 M 107 — (janubga) xira va kamroq koʻrinadigan.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 57 → M 12 → M 10 → M 107 → M 80 …

 

 
 Messier 10, SEDS Messier pages
 Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
 Informatsiya
 VizieR
 NASA/IPAC Extragalactic Database
 Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 6254
 Messier 10, SEDS Messier pages
Turkum:toʻp klasterlari
Turkum: Messie Obʼektlari
Jigarrang sous

Jigarrang sous  — fransuz oshxonasidagi asosiy, klassik souslardan biri. Uning juda koʻp mavjud. Fransuz klassik oshxonasida jigarrang sous odatda goʻshtli shoʻrvaning qaynatilishidan hosil qilinadi, baʼzan quyiltirish uchun unga roux qoʻshiladi. Jigarrang sousga misollar espanol, demiglas va boshqa ni misol qilish mumkinEspagnole (Brown Sauce) & Demi-Glace|publisherSous korichneviy. Domashnie sousi. Ketchup, adjika i drugie/ Dobrova Ye. V. — Moskva, Ripol-Klassik, 2014. — 256 s. ISBN 9785386070915.
thumb| Jigarrang sousda pishgan shved frikadelkasi. IKEA likopchasida qoʻyilgan

 Skandinaviya 
Daniya oshxonasida jigarrang sous (brun sovs) juda keng tarqalgan sous boʻlib, goʻshtli souslar turiga kiradi. (bugungi kunda koʻpincha bulyon kublaridan tayyorlangan shoʻrvalar bilan almashtiriladi). Roux bilan quyultiriladi, baʼzan karamellangan shakar bilan rang beriladi (brun kulør yoki madkulør). Variatsiyalariga qoʻziqorin sousi, piyozli sous va jigarrang oʻtlli sousi kiradiBrun sovs.

Norvegiya versiyasida (brun saus) Daniya jigarrang sousi bilan bir xil tarzda, odatda bugʻdoy unidan tayyorlanadi. Qayla avval sariyogʻni tovada qizdirishdan boshlanadi. Soʻngra bugʻdoy uni qoʻshib, yanada toʻq rangga kirishi kutiladi. Baʼzida ozuqa boʻyoqlari (sukkerkulør, soʻzma-soʻz " rang beruvchi shakar "), soya sousi va Brunust pishlogʻi qoʻshiladi. Sousning taʼmi unda pishgan goʻshtga qarab turli xil taʼmga ega boʻlishi mumkin, chunki odatda goʻshtni dasturxonga tortishdan oldin sousda bir muncha vaqt pishiriladiBrun saus.

Shvetsiya (brunsås) va Finlandiyada (ruskeakastike) frikadel taomi odatda espanol sousi bilan bir xil tarzda tayyorlanadigan, och jigarrangdagi sous bilan dasturxonga tortiladi, qora va xushboʻy murch, soya sousi, qoraqat jelesi, olma, piyoz, xantal, tomat pyuresi kabi lazzatli ingredientlar qoʻshiladi. Doʻkonlarda tayyor yoki quritilgan holda uchratish mumkinBrunsås.
Yovvoyi o‘rdak to‘plami

Yovvoyi oʻrdak toʻplami M 11, Messier 11 yoki NGC 6705 nomi bilan ham tanilgan yovvoyi oʻrdak oʻplami bizdan 6000 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan Qalqonsimon yulduz turkumidagi ochiq yulduz toʻplamidir.

 Kash etish tarixi 
Toʻplam 1681-yilda nemis astronomi Gotfrid Kirch tomonidan kashf etilgan. Uning teleskopida u tumanli dogʻga oʻxshardi va faqat 1733-yilda ingliz ruhoniysi va astronomi Uilyam Derem undagi alohida yulduzlarni tekshirdi. Charlz Messier esa uni 1764-yilda oʻz katalogiga kiritgan.

 Qiziqarli xususiyatlar 
Yovvoyi oʻrdak toʻplami maʼlum boʻlgan eng zich va eng ixcham toʻplamlardan biridir; 2900 ga yaqin yulduzni oʻz ichiga oladi. Toʻplamning yoshi 220 million yil deb baholanadi. Uning diametri deyarli 20 yorugʻlik yili.

 Kuzatishlar 
left|thumb|200x200px| Yovvoyi oʻrdak toʻplami Qalqonsimon yulduz turkumida joylashgan.
Bu toʻplam Qalqonning eng yorqin obyekt, Burgut va Ilon oʻrtasidagi kichik yozgi yulduz turkumidir. Butun yulduz turkumi Glaktika yoʻli yulduzlarining bitta katta buluti boʻlib, qorongʻu chang yenglari bilan chegaralangan. Yaxshi tiniq va yoritilmagan osmon ostida siz M 11 ni tumanli „yulduzcha“ koʻrinishida shunchaki koʻz bilan ham topishga harakat qilishingiz mumkin — l Eagledan a Shieldgacha. Toʻplam durbin orqali aniq koʻrinadi. Ammo toʻplamning shimoli-gʻarbiy chekkasida kichik diafragma (100-127 mm) teleskop orqali qanotlari yoyilgan oʻrdakning qorongʻi tasviri koʻrinadi, bu obyektga oʻz nomini berdi. Ushbu toʻplamning markaziy qismida yulduzlar muntazam toʻrtburchaklar tartibda joylashgan. Toʻplamda juda koʻp yulduzlar bor va u tarqalgandan koʻra sharsimonga koʻproq oʻxshaydi.

Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari 

 M 26 — (janubda) yulduzlarga unchalik boy boʻlmagan ochiq toʻplam;
 M 16 — (janubiy-gʻarbda, Ilon ichida) oʻxshash shakldagi ochiq toʻplami, shuning uchun u past yorqin tumanlikka botgan „burgut“ deb ataladi;
 M 17 — (janub ichkarisida, Oʻqotar) yorqin Omega tumanligi, uni baʼzan „Oʻrdak“ yoki „Oqqush“ deb ham atashadi.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 

… M 62 → M 19 → M 11 → M 39 → M 26 …
 
 Messier 11, SEDS Messier pages
 Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
 Informatsiya
 VizieR
 NASA/IPAC Extragalactic Database
 Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 6705
 Messier 11, SEDS Messier pages
 Zvezdnoe skoplenie „Dikie Gusi“ 
Turkum: Messie Obʼektlari
Messier 12

M 12 sharsimon toʻplam (shuningdek, M 12 yoki NGC 6218 nomi bilan ham tanilgan) Ilontashuvchi yulduz turkumidagi sharsimon toʻplamHarris W. E. A catalog of parameters for globular clusters in the Milky Way (англ.) // Astron. J. / J. G. III, E. Vishniac — IOP Publishing, American Astronomical Society, University of Chicago Press, AIP, 1996. — Vol. 112, Iss. 4. — P. 1487. — ISSN 0004-6256; 1538-3881 — doi:10.1086/118116.

 Kashf etish tarixi 
U 1764-yil 30-mayda Charlz Messier tomonidan kashf etilgan.

 Qiziqarli xususiyatlar 
M 10 dan 3 ° uzoqlikda, M 12 16000 masofada joylashgan Yerdan yorugʻlik yili uzoqlikda va diametri 75 yorugʻlik yili. Eng yorqin yulduzlar M 12 koʻrinadigan kattaligiga ega 12 m Sharsimon toʻplam uchun M 12 yulduzlarining kontsentratsiyasi past hisoblanadi, shuning uchun bir vaqtlar M 12 zich ochiq yulduz turkumi hisoblangan. Unda 13 nafar oʻzgaruvchan yulduzlar topilgan.

 Kuzatishlar 
left|thumb|200x200px| Ilontashuvchi yulduz turkumidagi M 12
Ushbu toʻplam yozgi Ilontashuvchi yulduz turkumi markazining gʻarbiy tomonida joylashgan. Durbina yordamida uni xaritadan topish oson. Ammo qoʻshni sharsimon toʻplam M 10 bilan batafsil kuzatish va taqqoslash uchun 150 mm yoki undan ortiq diafragmali bilan teleskopdan foydalanish yaxshiroqdir. M 12 koʻproq „boʻshashgan“ toʻplam boʻlib, tarqalgan koʻrinishga ega. Toʻplamjuda yorqin fon yulduzlari bilan oʻralgan.

 Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari 

 M 10 — eng yaqin qoʻshni — sharsimon toʻplam 7 daraja janubi-sharqda:
 M 107 — (janubga) kamroq konsentrlangan sharsimon toʻplam;
 M 14 — (sharqda) ikki baravar uzoqroq va shunga mos ravishda kamroq yorqin sharsimon toʻplam;
 M 5 — (uzoq gʻarbda, Serpenlarda) shimoliy osmondagi eng yorqin sharsimon toʻplamlardan biri.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 5 → M 57 → M 12 → M 10 → M 107 …
 Yana qarang 
 Messiye obʼektlari ro'yxati
 Yangi umumiy katalog
 

 
 Messier 12, SEDS Messier pages
 The Case of the Stolen Stars
Turkum: Messie Obʼektlari
.doc

.doc yoki .DOC  — bu belgili yoki belgisiz matnni ifodalovchi fayllar uchun ishlatiladigan fayl nomi kengaytmasi.

 Umumiy maʼlumot 
".doc" kengaytmasi koʻpincha formatlanmagan matnni oʻz ichiga olgan matnli fayllarni belgilash uchun ishlatilgan, keyinchalik belgilash bilan ikkilik formatlar uchun ishlatilgan.

== Microsoft ==
1990-yillarda Microsoft oʻzining "Microsoft Word" matn prosessori uchun bir qator xususiy fayl formatlari uchun „.doc“ kengaytmasidan foydalanishni boshladi. Microsoft kompaniyasining ofis mahsulotlari bozoridagi monopoliyasi natijasida „doc“ soʻzi Microsoft Word dasturining fayl formatini bildiradigan boʻldi. „.doc“ kengaytmasining boshqa maʼnolari IBM PC platformasida foydalanishdan toʻxtadi.

Ikkilik „doc“ fayllari txt, RTF va boshqa formatlardagi fayllarga qaraganda koʻproq maʼlumotni (masalan, matn formatlash, shakllar, skriptlar haqida koʻproq maʼlumot) oʻz ichiga oladi, lekin uchinchi tomon matn prosessorlari bilan kamroq mos keladi. Microsoft Wordning turli versiyalari tomonidan yaratilgan. doc fayllari har doim ham bir-biriga mos kelmaydi.

2007-yilda Microsoft. docx kengaytmali yangi hujjat formatidan foydalanadigan „Microsoft Word 2007“ni chiqardi.

2008-yilda Microsoft „hujjat“ formatining spesifikatsiyasini taqdim etdi, ammo undan faqat notijorat maqsadlarda bepul foydalanish mumkin. Keyinchalik bu format bahsli MOSP ga kiritilgan.

 Tanqid 

 Microsoft formatidagi doc fayllarida viruslar boʻlishi mumkin. Bu. EXE fayllariga qaraganda tez-tez kuzatiladi.

 Yana qarang 
 .docx
 .rtf
 .txt
 

 
 Microsoft опубликовала спецификации на бинарные форматы «doc», «xls» и «ppt».
Turkum: matn hujjat formatlari
Turkum:Microsoft Office
Navarcha gulmohi (forel)

thumb| Navarradagi alabalık
Navarcha uslubda pishirilgan gulmohi (Trucha a-la Navarra, ) Navar oshxonasining klassik baliqli taomidiJaime del Burgo, Rafael Bozano, (1967), "Navarra"Néstor Luján, Juan Perucho, (2003), El libro de la cocina española, Tusquets, pp.199. Uning turli-tuman tayyorlanish usullari mavjud boʻlib, butun Ispaniyada mashhur. Asosiy retsept bu serrano jamon somonchalari bilan toʻldirilib, tovada qovurilgan gulmohi baligʻidan tayyorlangan taomdir. Choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadigan bekonTeresa Barrenechea, (2005), "The cuisines of Spain: exploring regional home cooking",Ten Speed Press, ISBN 1-58008-515-6, pp. 227Andy Symington, (2003), "Northern Spain handbook",Footprint Handbooks, ISBN 1-903471-15-X, pp. 42ning mayda boʻlakchalari bilan toʻldirilgan yoki jamonning butun boʻlaklariga oʻralgan va tishchoʻplar bilan mahkamlangan Navarracha gulmohi reseptlari ham mavjud.

Benediktin Emerik Piko Avliyo Jakov yoʻlida pishirilgan gulmohi baligʻini XII asrdayoq Kaliksta kodeksida olqishlaganNéstor Luján, Juan Perucho, (2003), El libro de la cocina española, Tusquets, pp.199. Ernest Xeminguey Encierroda vafot etgan doʻstini eslarkan, Navarracha gulmohi taomi haqida yozadiJosé Luis Castillo Puche, (1968), "Hemingway, entre la vida y la muerte", pp. 143.

 

 

 ABC Sevilla retsepti )
Turkum: alifbo tartibida oziq-ovqat
Turkum:Taomlar
Turkum: qovurilgan ovqatlar
Turkum: baliq ovqatlarni
Rigo Yanchi

Rigo Yanci ― anʼanaviy venger shokoladli tort, shokoladli krem va marmeladli pechene. U mashhur venger loʻli skripkachisi Rigó Jancsi (1858—1927) sharafiga nomlangan boʻlib, Avstriya-Vengriya va Italiyada tezda shuhrat qozonganGundel’s Hungarian Cookbook, Karoly Gundel.

 Tarixi 
right|thumb| Klara Uord va uning ikkinchi eri Rigo Janci nemis otkritkasida. 1905-yil
Klara Uord, malika de Karaman-Chime, Detroyt millionerining qizi va Yanci 1896-yilda Rigaud Yanchi Parij restoranida skripka chalayotgan paytda tanishdilar, u yerda Klara eri Belgiya shahzodasi Jozef bilan birga ovqatlanayotgan edi. Bir qator maxfiy uchrashuvlardan soʻng, Uord va Rigaud 1896-yil dekabrda qochib ketishdi. 1896—1898-yillar orasida gazetalar skripkachining Belgiya malikasi bilan toʻyi haqida koʻp yozdilar.

 tortnig kelib chiqishiga koʻpgina bahslashadilar. Baʼzilar Rigaud uni qandolatchi doʻsti bilan Klarani ajablantirish uchun yaratgan deb daʼvo qiladi. Sevishganlar koʻpincha Budapeshtda hali ham Blaha Lujza tér maydonida joylashgan Nemzeti Szálló mehmonxonasida turar edilarRigo Jancsi . Aynan oʻsha yerda Rigaud oʻzining qandolatchilik asarini ixtiro qilgan deb ishoniladi.

Boshqalar esa Rigo Janci bu qandolatni Parij kafelaridan birida Klaraga olib kelganini va qandolatchi keyinchalik uni Rigo Yanci deb nomlaganini daʼvo qiladi. 1897-yil 19-yanvarda Uord shahzoda Jozef bilan ajrashadi va er-xotin ehtimol Vengriyada turmush qurishdi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, ular tez orada Misrga koʻchib oʻtishgan, u yerda Klara Rigo Yansiga oʻqish va yozishni oʻrgatgan. Farovonlik uzoq davom etmadi, Rigaud uni aldadi. Ular ajrashishdi, Uord tez orada italiyalik Peppino Rikkardoga turmushga chiqdi, xabarlarga koʻra, u poezdda tanishgan ofitsiant.

 Tort 
Tort ikki qatlamli shokoladli biskvitdan iborat. Shokoladli biskvit koʻpirtirilgan tuxum oqi, eritilgan shokolad, sariyogʻ, shakar, un hamda tuxum sarigʻidan tayyorlanadi. Shokoadli biskvit Ikki qatlamini oʻrtasida qalin shokoladli krem va yupqa qatlamli oʻrik murabbosi yoki djem surtilgan. Oq krem bilan ham retseptlar mavjud. Magʻzi bir oz qora rom yoki vanilni oʻz ichiga olishi mumkin. Tort qora shokoladli glazur bilan qoplangan. Marxamat qilishdan oldin u sovutiladi va mayda boʻlaklarga boʻlinadi.

 

 
 
Turkum:Shokolad
Frankfurt toji

thumb|„Frankfurt toji“ sariyog 'kremi, moʻrt va kokteyl gilosi bilan bezatilgan
"Frankfurt toji" (shuningdek, "Frankfurt gulchambari",  — yogʻli krem bilan 4-5 marta qatlangan, grilyaj, yaʼni yongʻoqli konfet bilan bezatilgan halqasimon shakldagi Germaniya qaymoqli tortiClaus Schünemann. Lernfelder der Bäckerei und Konditorei — Verkauf. 2008 ISBN 978-3-7734-0170-0. Tort noni umatilib ketadigan, Vena yoki biskvit xamiridan oʻrtada teshik hosil qiladigan shaklda pishiriladi. Idish diametri 26-28 sm.ni tashkil etadi. Tort, odatda 12-18 porsiyaga taqsimlanadiClaus Schünemann. Lernfelder der Bäckerei — Produktion. 2006. ISBN 978-3-7734-0165-6. 100 g Frankfurt tojining kaloriyasi 316 kilokaloriyadir.

„Frankfurt toji“ning yumaloq shakli, gilosli kokteyl va uni bezashda yongʻoqli konfetning koʻp ishlatilishi Mayn daryosi boʻyidagi Frankfurt shahrida taxtga chiqqan Rim imperiyasi hukmdorlarining yoqutlar bilan bezatilgan oltin tojlarining ramziy timsolini yodga solishi kerak. Tort 1735-yilda ilk marotaba tayyorlangan, ammo eng qadimgi saqlanib qolgan resept XX asr boshlariga toʻgʻri keladifrankfurt.de: Geradezu königlich — Der Frankfurter Kranz. Tortning ustki va yon tomonlari ham yogʻli krem bilan bezatiladi. Konfet tayyorlashda bodom, oʻrmon yongʻogi yoki yunon yongʻogʻi foydalaniladi. Tort nonlarini qatlashda murabbo yoki jeledan foydalanish mumkinPrinsipi proizvodstva muchnix konditerskix izdeliy.

 

 

 
 Erhard Gorys. Frankfurter Kranz // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 158. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. Frankfurter Kranz // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 228—229. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

 

 Retsept
 Brigitte.de: retsept )
Aziza (ism)

Aziza ( azizakh) — arab tilidan olingan qizlar ismi. Kelib chiqishi arabcha erkaklar ismi Azizdan olingan maʼnosi „buyuk; qimmat; mustahkamlovchi“. D.G.Zaynullin ismni arabchadan „qudratli; qimmat; muqaddas, muqaddas, samoviy“ deb rus tiliga tarjima qilgan.

Islom diniga eʼtiqod qiluvchi xalqlar orasida keng tarqalgan bu ism, xususan, lazgin, qorachay-bolkar, qumik, lak tillarida koʻp uchraydi. Shuningdek, qizlar ismi ham Baraba-Turash tatarlari orasida mashhur.

Aziza ismining qisqartirilgan shakli zaza.

 

 
 
 
 
 

Turkum:Arabcha ayollar ismlari
Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
LightSail-2

LightSail-2 (oldingi nomi LightSail-1) 2019-yil 25-iyun kuni ishga tushirilgan quyosh yelkani loyihasidir. Falcon Heavy raketa-tashuvchisida uchirilgan. Planetar jamiyat tomonidan ishlab chiqilgan (astronomiya, sayyoraviy fanlar, kosmik tadqiqotlar va ilm-fanni ommalashtirish sohasidagi loyihalar bilan shugʻullanadigan Amerika notijorat tashkiloti). 2009-yilda eʼlon qilingan kosmik kemaning koʻndalang kesimi 32 kvadrat metr boʻlib, uni boshqarish va diagnostika qilish uchun uskunalar bilan jihozlanadi.

2015-yil 20-may kuni LightSail-1 (LightSail-A) deb nomlangan kichikroq prototipi sinov tariqasida uchirildi, u 2015-yil 7-iyun kuni quyosh yelkanini yozdi va 14-iyun kuni sinov parvozini muvaffaqiyatli yakunladiLightSail 2 po-prejnemu rabotaet na solnechnoy energii//AstroNews.-15 yanvarya 2020 goda.

 Tarixi 
right|thumb| Yelkani yozilgan NanoSail-D.
2005-yilda Planetar jamiyat oʻzining birinchi quyosh yelkani Kosmos-1 ni orbitaga yuborishga harakat qildi, ammo Volna raketa-tashuvchisi dvigatelining birinchi pogʻonasi oʻz-oʻzidan ishlamay qoldi, buning natijasida raketa orbitaga chiqish uchun zarur boʻlgan tezlikka erisha olmay, okeanga qulab tushdi. Boshqa bir NanoSail-D loyihasi 2008-yil avgust oyida Falcon 1 raketa-tashuvchisi nosozligi tufayli orbitaga chiqa olmadi. (uning nusxasi NanoSail-D2 2011-yil boshida yelkanni yozishga muvaffaq boʻldi.)

2009-yil noyabr oyida Jamiyat Vashingtonda LightSail-2 ni qurib, ishga tushirish rejalarini eʼlon qildi. LightSail-2 ning taxminiy qiymati 1,8 million dollarni tashkil etdi, bu aʼzolik badallari va xususiy hisobidan yigʻilgan. Kosmik kema prototipi (LightSail-1) San-Luis-Obispoda Stellar Exploration Inc tomonidan qurilgan.

 

Turkum:Havo kemalari
Hermes (fazo kemasi)

Germes — Yevropa kosmik agentligi tomonidan ishlab chiqilgan qayta foydalanish mumkin boʻlgan kosmik kema loyihasi.

 Tavsifi 
"Germes" dasturi YKA tomonidan 1986-yil oʻrtalarida Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari uchun umumiy dastur sifatida tasdiqlangan. Loyiha 1978 -yilda Fransiya hukumati tomonidan tasdiqlangan boʻlsa-da, ishlab chiqish 1987-yilning noyabrida boshlanganObzor devyati sereznix proektov nesereznogo Kickstarter. Loyihada birinchi kema 1995—1997-yillarda, keyin esa har yili taxminan ikkitadan boshqariladigan kosmik kema uchirilishi nazarda tutilgan edi. „Germes“ ni ishga tushirish uchun Kuru kosmodromidan uchiriladigan „Arian-5“ raketa tashuvchisini yaratish rejalashtirilgan va „Germes“ gorizontal holatda odatiy uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻnishi kerak edi. Ular har biri 15-20 yil ishlaydigan ikkita qayta foydalanish mumkin boʻlgan „Germes“ kemasini yasashni oʻylashdi. „Germes“ qanotlari kengligi 10 metr, vazni 20 tonna va uzunligi 18 metr boʻlishi kerak edi. Kabina germetik va hajmi 26 m³, foydali yuk xonasi esa 35 m³ boʻlishi kerak edi. Avvaliga 4,5 tonna ogʻirlikdagi foydali yukni olib chiqish rejalashtirilgan edi, ammo 1987-yil bahorida u 3 tonnagacha qisqartirildi. Germesni orbitaga olib chiqadigan, kosmosda manyovr qiladigan va orbitadan chiqadigan dvigatel bilan jihozlash rejalashtirildi. Dasturning qiymati 5,3 milliard dollarga baholangan. „Germes“ yordamida 1 kilogramm foydali yukni koinotga uchirish narxi 3000 dollarga baholangan.
Biroq, siyosiy vaziyatning oʻzgarishi va moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar 1993-yilda loyihaning yopilishiga olib keldiObzor devyati sereznix proektov nesereznogo Kickstarter. Birorta ham bunday kema yasalmadi.

Star Systems kompaniyasining xususiy kosmonavtika muvaffaqiyatidan ilhomlangan bir guruh mutaxassislari kraudfanding orqali pul yigʻib loyihani tiklashga qaror qilishdiObzor devyati sereznix proektov nesereznogo Kickstarter. Dvigatelning soʻnggi sinovlari 2012-yilda boʻlib oʻtdi.

 

 

 Vozdushno-kosmicheskiy samolet (VKS) „Germes“

Turkum:Havo kemalari
Turkum:Pages with unreviewed translations
Qisqichbaqali kotlet

Qisqichbaqali kotlet ( ― qisqichbaqa goʻshti,qotgan non boʻlaklari, mayonez, xantal (odatda tayyorlanadigan xantal, lekin baʼzan xantal kukuni), tuxum va ziravorlar kabi boshqa ingredientlardan tayyorlanadi. Kotletni dimlashadi, duxovkada pishirishadi, gril yoki frityurda qovurishadi. Mazkur taom Amerika Qoʻshma Shtatlarida, Chesapeake koʻrfazi atrofidagi hududda, xususan, Merilend va Virjiniya shtatlarida keng isteʼmol qilinadi.

"Qisqichbaqali kotlet" atamasi dastlab 1939-yilda Crosby Gagening Nyu-Yorkdagi Butunjahon yarmarkasining oshxona kitobi"da, " Baltimor qisqichbaqali kotleti" sifatida keltirilgan va shuningdek, 1891-yilda nashr etilgan Tomas J. Murrayning "Qovurma taomlar kulinariyasi" kitobida ham uchratish mumkin.

Qisqichbaqali kotletlari, AQShda ayniqsa, Oʻrta Atlantika va Janubiy Atlantika shtatlari qirgʻoqlarida, qisqichbaqa sanoati rivojlangan yerlarda mashhurdir. Ularni shuningdek, Yangi Angliyada, Meksika koʻrfazi sohilida, Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida va Shimoliy Kaliforniya qirgʻoqlarida tez-tez uchratish mumkin. Koʻpgina restoranlar va baliq bozorlari qisqichbaqli kotletlarini "Merilend qisqichbaqali kotleti" yoki "Merilendcha qisqichbaqali kotlet" deb reklama qiladilar.

Qisqichbaqaning har qanday turidan olingan goʻshtdan foydalanish mumkin boʻlsa-da, Chesapeake koʻrfazida yashaydigan koʻk yoki moviy rang Qisqichbaqa eng yaxshi taʼm beruvchi va eng koʻp foydalaniladigani hisoblanadi. Tinch okeanining shimoli-gʻarbi va shimoliy Kaliforniyasidagi restoranlarda Dungeness qisqichbaqasini maʼqul koʻrishadi.

Odatda Osiyodan import qilinuvchi arzonroq variant koʻk suzuvchi qisqichbaqadan foydalanish ham keng yoʻlga qoʻyilgan. Xorijdagi mahsulot koʻpincha AQShda qoʻllanishi mumkin boʻlmagan usullar va amaliyotlar yordamida qoʻlga kiritiladi. Chunki Aqshda Qisqichbaqa sanoati barqarorlikni taʼminlash maqsadida qattiq nazorat qilinadi.

 
right|thumb|200x200px| Yaponiyadagi Misawa havo kuchlari bazasidagi qisqichbaqali kotletlar
Kotletlar qiyma goʻshtdan tayyorlanadi, buning uchun qisqichbaqa goʻshti eziladi, soʻngra unga boshqa ingredientlar qoʻshiladi.

Kotlet ichiga qoʻshimcha mahsulotlar solinmasdan ham qisqichbaqaning yirik goʻsht boʻlaklaridan tayyorlanadi. Soʻng laganda yoki sendvich ichida beriladi.

Baʼzi mamlakatlarda qisqichbaqa goʻshti oʻrnini bosuvchi sifatida Qisqichbaqa tayoqchalaridan foydalanishadi.

Odatda garnirga kartoshka frisi, kartoshka, karamli yoki makaron salat bilan birga dasturxonda uzatiladi. Restoranlarda ushbu taom limon boʻlagi va shoʻr krekerlar bilan, baʼzan esa remulad, tartar sousi, xantal, kokteyl sousi, ketchup yoki vuster sousi kabi boshqa souslar bilan beriladi. Qisqichbaqali kotletlar kichik pechene hajmidan gamburgergacha boʻlgan oʻlchamlarga ega boʻladi.
Pissaladière

Pissaladyer (Nitsa dialekti pissaladina, , Liguriycha piscialandrea)Marco Guarnaschelli Gotti, Grande enciclopedia illustrata della gastronomia, a cura di Università degli Studi di Scienze Gastronomiche, Milano, Mondadori, 2007 1990, p.849-854. – ISBN 978-88-04-56749-3 – Liguriyadan (xususan, Genuyadan) kelib chiqqan, xamirturushli xamir asosidagi ochiq pirog.. U koʻpincha pitsa bilan taqqoslanadi, hatto Genuya pitsasi deb ham ataladi. Bu taom butun geografik va etnik-madaniy Liguriyada, yaʼni Magra va Var daryolari orasida keng tarqalgan. Shuningdek, Nitsa kabi janubi-sharqiy Fransiyaga xos. Nitsa grafligi Fransiyaga qoʻshilganidan soʻng, Nitsa oshxonasi fransuz oshxonasiga qoʻshildi, shuning uchun endi koʻplab Liguriya taomlari fransuzcha „leybl“ bilan taʼminlangan.

 Etimologiya 
Bu soʻzning etimologiyasi lotincha piscis „baliq“ soʻzidan olingan boʻlib, u oʻz navbatida, anchousli qayla yoki pasta nomi boʻlgan pissalat soʻzidan olingan (via peis salat, qadimgi liguriya tillarida va Niçardda, Nitssa dialektida „tuzlangan baliq“)Benvenuto, Alex. Les cuisines du Pays niçois, Serre éditeur. Nice: 2001. . Boshqa versiyaga koʻra, Pissalandrea soʻzi italyancha Pizza allʼAndrea yoki Pizza dʼAndrea soʻzlaridan kelib chiqqan. Pirog birinchi marta taxminan XV asrning oxirida tayyorlangan, u oʻsha paytda Genuya Respublikasining yetakchi siyosatchisi boʻlgan Admiral Andrea Doria sharafiga „d’Andrea pitsasi“ deb nomlanganIl grande mosaico della cucina italiana. Francesco Soletti. Touring Club Italiano, 2009. – ISBN 88-365-4675-7.

 Tayyorlash 
Pissaladyer uchun xamirturushli xamir (fokachcha kabi) odatda klassik Margarita pitsasiga qaraganda qalinroq boʻladi, anʼanaviy nachinka esa odatda karamelizatsiyalangan, zaytun moyida dimlangan piyoz, qora zaytun va anchousdan tashkil topgan (baʼzan anchousli pasta yoki sousning bir turi boʻlgan pissalat (pissalat yoki pissala) bilan tayyorlanadi). Piyoz qora murch, toshchoʻp, baʼzan pomidor bilan dimlanadi. Anchouslar yogʻda konservalangan holda ishlatiladi, ular yuviladi, uzunasiga kesiladi va piyoz qatlami ustiga qoʻyilib, toʻr naqshi hosil qilinadi. Anchouslarning tanalari orasiga zaytunlar joylashtiriladiJulia Child (1961) Mastering the Art of French Cooking Vol. 1, Alfred A. Knopf, New York.

 

Turkum: Italiya oshxonasi
Fricassée

thumb|Bezatish uchun shampignon va guruch bilan frikass
FrikaseСогласно словарю В. С. Елистратова, фоли-жоли — шутливое пародирование названий блюд во французской кухне. ( — „har xil narsa“, — „qovurish, dimlash“) — oq qaylada dimlab pishirilgan oq goʻshtli ragu, qovurma. Fransuz oshxonasi taomi. Odatda, buzoq, tovuq yoki quyon kabi yosh hayvonning suyakli mayin goʻshtidan tayyorlanadi. Shuningdek, kaptar goʻshti, qoʻzichoq va choʻchqa goʻshtidan ham tayyorlanadigan frikasse namunalari mavjud. Fricassee koʻpincha qaynatilgan guruch bilan birga dasturxonga tortiladi. Fransuz oshxonasida frikasega oʻxshash blanket taomi ham bor. Uning eng ommabopi buzoq goʻshtidan tayyorlanadi.

E. I. Moloxovets kitobida toʻsh yoki buzoq qoʻl qismi goʻshtidan tayyorlanib guruch bilan beriluvchi hamda buzoq goʻshti qiymasi va qisqichbaqa magʻzi bilan toʻldirilgan frikassee resepti ham uchraydi. P. P. Aleksandrova-Ignatyeva qaynatilgan xoʻroz toji bilan birga joʻja goʻshtidan dumaloq idishda tayyorlangan frikasseeni tavsiya qilgan.

Klassik frikase uchun goʻsht mayda boʻlaklarga boʻlinadi, sariyogʻda ozgina qovurilgach, ustiga un bilan sepiladi va goʻsht yoki tovuq shoʻrvasida dimlanadi. Ovqatda hosil boʻlgan suyuqlik qaymoq va tuxum sarigʻi bilan aralashtirilib, limon sharbati va murch bilan ziravorlanadi. Taomga, shuningdek, qoʻziqorin, yashil noʻxat, qushqoʻnmas va kovul ham qoʻshiladi.

 

 

 Belovinskiy L. V. Frikase // Illyustrirovanniy ensiklopedicheskiy istoriko-bitovoy slovar russkogo naroda. XVIII — nachalo XIX v. / pod red. N. Yeryominoy. — M.: Eksmo, 2007. — S. 720. — 784 s. — 5000 ekz. — ISBN 978-5-699-24458-4.
 Glinkina L. A. Frikase // Illyustrirovanniy slovar zabitix i trudnix slov russkogo yazika: ok. 7000 edinits: bolee 500 il. / L. A. Glinkina; xudoj. M. M. Saltikov. — M.: Mir ensiklopediy Avanta+, 2008. — S. 333. — 432 s. — ISBN 978-5-98986-208-5.
 
 
 Ratushniy A. S. Frikase // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 405. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
 Frikase // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 382. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
 Erhard Gorys. Frikassee // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 160. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. fricassee // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 231. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
Aruna

thumb| Vat Arun — Tailanddagi buddistlar ibodatxonasi boʻlib, Aruna xudosi sharafiga nomlangan.
Aruna (sanskriptchadan: अरुण, IAST: aruṇa, tom maʼnoda „qizgʻishroq“ maʼnosida) — hind mifologiyasida maʼbuda Ushasdan vazifasini meros qilib olgan tong xudosi.

Aruna sharqda joylashgan quyosh xudosi Suryaning aravachasiMifi narodov mira / Red. S. A. Tokarev. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1991. — T. 1, s. 109. yoki oddiygina „quyoshning xabarchisi“ hisoblangan. Uni bu joyga Brahmaning oʻzi dunyoni chidab boʻlmas issiqlikdan himoya qilish uchun yuborgan ediXopkins E. V. Epicheskaya mifologiya. — Strasburg: K. Dj. Trubner, 1915. — S. 84. — ISBN 0-548-71855-5.. U akasi Garuda bilan birga AdityalarMaxabxarata. Kniga pervaya. Adiparva. / Per. s sanskr. i komment. V. I. Kalyanova. — L.: Nauka, 1950. — S. 180. qatoriga kirdi. Eng muhimi, qahramon doston va puranlardan tanilgan. Arunaning onasi sifatida Vinata, Kadru va Danu berilgan edi (puranalarda). Otasi oʻzgarmagan — rishi Kashyapa edi.

Arunaning oʻzi tugʻilishi bilan bogʻliq ikki afsona mavjud. Ulardan birinchisiga koʻra, Arunaning onasi Vinata faqat Valaxilya donishmandlarining zohidlik harakatlaridan va u ikki oʻgʻil tugʻishini aytgan eri Kashyapaning duosidan soʻng homilador boʻlishga muvaffaq boʻldi. Shunday qilib, „rivojlanmagan tana“ bilan Aruna va uning kichik ukasi GarudaMaxabxarata. Kniga pervaya. Adiparva. / Per. s sanskr. i komment. V. I. Kalyanova. — L.: Nauka, 1950. — S. 97—99. tugʻildi. Ikkinchi afsona aynan personajning rivojlanmaganligi sababini tushuntiradi. Kashyapa Kadru va Vinataga uylanib, ularning gʻayratidan juda xursand boʻlib, buning uchun xotinlarini mukofotlaydi. Kadruning mukofoti 1000 ta Naga oʻgʻillari, Vinataga esa faqat ikkita, lekin Kadru avlodlaridan ancha kuchli va kuchliroq oʻgʻil edi. Shunday qilib, vaqt oʻtdi va Kadru mingta tuxum, Vinata esa ikkita tugʻdi. 500-yil oʻtgach, Kadruning tuxumidan mingta naga oʻgʻli chiqdi, Vinata esa hali ham farzandsiz edi. Bundan xafa boʻlib, u oʻzi tuxumlaridan birini ochdi va shu bilan Aruna nomi bilan mashhur boʻlgan oʻgʻlining toʻliq rivojlanishiga toʻsqinlik qildi. U gʻazablanib, onasini qullik uchun laʼnatladi va u keyinchalik Kadruga qul boʻldiMani, Vettam. Puranicheskaya ensiklopediya. — Nyu-Deli: Motilal Banarsidass, 1975. — S. 55. — ISBN 0-8426-0822-2 .

Arunaning oʻzi va uning rafiqasi Shvenining ikkita oʻgʻli bor edi — Sampati va Jatayu.

 

Turkum:Hinduizm xudolari
Turkum:Mifologik qahramonlar
Anaxibia

Anaksibiya  — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Bir qator qadimiy ga koʻra, Anaxibiya Plisfenning qizi, Agamemnon va Menelayning singlisi edi. Ota tomonidan u Atreyning nabirasi edi. Turli da Anaksibiyaning onasi Aeropa, Kleolla va Erifila deb ataladi. Fokida qiroli Strofiyning xotini va Piladning onasi.

Nemis tarixchisi Konrad Vernik bir qancha qadimiy dan olingan maʼlumotlarni solishtirdi. Yevstafiy Solunskiy „Iliada“ izohlarida Nestorning rafiqasi Agamemnonning singlisi ekanligini yozgan. Psevdo-Apollodor „Nestor Kratiyeyning qizi Anaksibiyaga uylangan“ deb koʻrsatdi. Kratiyey boshqa joyda qayd etilmaganligini hisobga olsak, ehtimol gap ohangdosh boʻlgan Atrid, yaʼni Atreyning oʻgʻli haqida boradi. Shunday qilib, qadimgi yunon afsonalarida Anaksibiyaning birinchi eri Nestor, ikkinchisi esa Fokida qiroli Strofiy boʻlishi mumkin.

Agamemnon oʻlimidan soʻng uning oʻgʻli Orestni Anaksibiya va Strofiy asrab oldi va oʻz farzandi Pilades bilan birga oʻstirdi.

Bir qator da Orestni asrab olgan Agamemnonning singlisi, Strofiyning xotini Astioha va Kidragora deb ataladi.

 

 
 
 
 
 Wernicke K.de. Anaxibia 3 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : nem. / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 335—336.
 Wernicke K.de. Anaxibia 3 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft : nem. / Georg Wissowa. — Stuttgart : J. B. Metzler’sche Verlagsbuchhandlung, 1894. — Bd. I, Zweite Hälfte (I, 2). — Kol. 2081—2082.

Turkum:Mifologik belgilar
Turkum:Mifologik qahramonlar