Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Vosima ibn Muso

Vosima ibn Muso (851-yil 9-dekabrda vafot etgan), al-Vashshaʼ („kashta savdogari“) nomini olgan fors musulmon tarixchisi va ipak savdosi bilan shugʻullangan savdogar.

Vosima Faso shahrida (hozirgi Eronning Xuziston viloyatidagi shahar)da tugʻilgan. Avval Basraga, keyin Misrga, undan soʻng al-Andalusga (Ispaniya) koʻchib oʻtgan. Oxir-oqibat, Fustot shahrida (hozirgi Qohira shahri yaqinida joylashgan) istiqomat qilgan. Vosima hadis ilmini chuqur oʻrgangan. Ibn al-Farodiy bergan maʼlumotlarga koʻra, uning Gʻarbga qilgan sayohatlari, asosan, hadis toʻplash maqsadida boʻlgan. Vosima arab tilida „Kitob fi Axbor ar-Ridda“ („Ridda voqealari haqida kitob“) nomli asar yozgan va bu kitob 632-yildagi buyuk irtidod (islom dinidan qaytish) voqealari haqida edi. Biroq bu asar bizgacha toʻliq holda yetib kelmagan, ushbu kitobdan olingan 110 dan ortiq iqtiboslar boshqa mualliflar, jumladan, Ibn Xallikon, Ibn Shokir al-Kutubiy, Yoqut ar-Rumiy va Ibn Hojar al-Asqaloniy kabi olimlar asarlarida keltirilgan.

Vosima Fustot shahrida vafot etgan. Uning oʻgʻli Umara ibn Vosima ham Fustotda tugʻilgan.

 

 

 
 
 

Turkum:851-yilda vafot etganlar
Turkum:9-asr Abbosiylar xalifaligi tarixchilari
Az-Zubayr ibn Bakkar

Az-Zubayr ibn Bakkor (milodiy 788–870 / hijriy 172–256) – mashhur arab musulmon tarixchisi va nasabshunosi. Sahoba az-Zubayr ibn al-Avvomning avlodidan boʻlgan. U, asosan Hijoz mintaqasida yashovchi arablar, xususan, Quraysh qabilasi nasablari boʻyicha yetakchi mutaxassis hisoblangan. Az-Zubayr ibn Bakkor nasabshunoslikka oid bir qancha asarlar yozgan. Buyuk muhaddis va tarixchi Ibn Hajar al-Asqaloniy uni Quraysh nasablariga oid eng ishonchli muallifi sifatida eʼtirof etgan.

 Hayoti 
Ibn Bakkor Madinada tugʻilib oʻsgan va hijriy 242-yilda Makka qozisi boʻlib xizmat qilganSezgin, GAS, I, p.317. Bagʻdodga qilgan tashriflaridan birida Abbosiylar xalifasi al-Mutavakkil unga oʻgʻliga tarbiya berishni taklif qilgan.

Ibn Bakkor Makkada tomdan yiqilib vafot etgan.

 

Turkum:Madina kishilari
Turkum:788-yilda tugʻilganlar
Turkum:870-yilda vafot etganlar
Turkum:Arab tarixchilari
Bodhichitta

Mahāyāna buddizmida bodhichitta („maʼrifatga intilish“ yoki „uygʻonish fikri“) – bu barcha jonli mavjudotlar foydasi uchun donishmandlik (prajñāpāramitā) va rahm-shafqat (Karuṇā) orqali uygʻonishga qaratilgan ongdir (chitta)Dayal, Har (1970). The Bodhisattva Doctrine in Buddhist Sanskrit Literature, 59-bet. Motilal Banarsidass Publ.Buswell, Robert E; Lopez, Donald S. The Princeton Dictionary of Buddhism, 130-bet. Princeton University Press, 2013-yil 24-noyabr..

Bodhichitta – bu Mahāyāna anʼanasidagi bodhisattvaning (yaʼni, buddalikka erishishga intilayotgan mavjudot) asosiy sifati hisoblanadi. Bodhichittaning yuzaga kelishi (bodhicittotpāda) bodhisattvani aynan bodhisattvaga aylantiruvchi holatdir. Bodhichitta – bodhisattvaning kelajakdagi buddaligiga olib boruvchi sababdir. Oʻn bosqich sutrasiga koʻra, bodhichittaning yuzaga kelishi bodhisattvaning ruhiy yoʻlida birinchi qadamdirDayal, Har (1970). The Bodhisattva Doctrine in Buddhist Sanskrit Literature, 50-bet. Motilal Banarsidass Publ..

 Etimologiyasi 
Etimologik jihatdan bu atama Sanskrit tilidagi bodhi va chitta soʻzlarining qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Bodhi – „uygʻonish“ yoki „maʼrifat“ degan maʼnoni anglatadi. Chitta esa sanskritcha chit so'zidan kelib chiqqan boʻlib, „ongli narsa“, yaʼni „ong“ yoki „shuur“ degan maʼnoga ega. Shu sababli, bodhichitta „ogning uygʻonishi“ yoki „maʼrifatning oydinligi“ deb tarjima qilinadi. Baʼzan bu atama „maʼrifat intilish istagi“ deb ham tarjima qilinadi.

 Izohlar 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 Rahmdillik va Bodhitchitta
 Bodhichitta nima? Yangi boshlanuvchilar uchun buddizm

Turkum:Buddizmning falsafiy tushunchalari
Turkum:Tibet buddizmining falsafiy tushunchalari
Nafl namozi

Nafl namozi (ṣalāt al-nafl) – islom dinida ibodatning bir turi hisoblanadi. Uni bajargan kishiga sunnat namozlaridagi kabi qoʻshimcha mukofot berilishi aytiladi.

Quyidagi hadislarga koʻra, nafl namozlarini ado etish Allohga yaqinlashishga va oxiratda muvaffaqiyatga erishishga yordam beradi:
Mirzo Ahmadxon Saidul Mulk

thumb|Mirzo Ahmadxon Saidul Mulkning fotosurati
Mirzo Ahmadxon Saidul Mulk  – bosh vazir Amir Kabirning birinchi xotinidan boʻlgan yagona oʻgʻli edi. 1837/1838-yillarda tugʻilgan Mirzo Ahmadxonga Amir Kabir hayotligida yoki uning 1852-yilda oʻldirilishidan keyin hech qanday rasmiy lavozim berilmagan. 1858-yilda Mirzo Oqoxon Nuriy bosh vazir lavozimidan chetlashtirilgach, Mirzo Ahmadxon general-mayor etib tayinlangan va bir yildan soʻng „Saeid ul-Mulk“ unvoni bilan taqdirlangan. 1860/1861-yillarda Azizxon Mokriy shahzoda Muzaffariddin Mirzoning oʻrinbosari etib tayinlangach, uning qaynogʻasi boʻlgan Mirzo Ahmadxon Ozarbayjon viloyatidagi qoʻshin qoʻmondoni etib belgilanadi. Mirzo Ahmadxon 1863–1869-yillar oraligʻida vafot etgan va Karbalo shahridagi Imom Husayn ziyoratgohida otasi qabri yoniga dafn etilgan.

 

 
 

Turkum:1830-yillarda tugʻilganlar
Turkum:1860-yillarda vafot etganlar
Turkum:19-asr Eron harbiylari
Mirzo Fazlulloh Xavariy Sheroziy

Mirzo Fazlulloh Xavoriy Sheroziy  – Qojarlar davlatidagi Eron tarixchisi va shoiri boʻlib, „Tarix-e Zul-Qarnayn“ (Ikki asr tarixi) asarining muallifi hisoblanadi. Bu asar Qojarlar davrining dastlabki yillari uchun muhim manbadir.

U Sherozda 1776–1785-yillar oraligʻida tugʻilgan. Otasi Mirzo Abdonabiy Sharifiy Husayniy, onasi esa Ogʻo Muhammad Hoshim Zahabiyning qizi edi. 1849/1850-yillarda Sherozda vafot etgan va shu yerda dafn etilgan. Uning „Mehr-e Xavoriy“ nomli devoni (sheʼrlar toʻplami) 15 000 baytdan iborat boʻlib, unda qasidalar va gʻazallar mavjud.

 

 
 
 
 
 

Turkum:Sherozlik yozuvchilar
Turkum:18-asrda tugʻilganlar
Turkum:19-asrda vafot etganlar
Turkum:18-asr Eron tarixchilari
Turkum:19-asr Eron tarixchilari
Turkum:18-asr Eron shoirlari
Turkum:19-asr Eron shoirlari
Muhibbulloh Allohobodiy

Muhibulloh Allohobodiy (मुिबउल्लाह इााबाी; 1587 – 30-iyul 1648) – Hindiston shimolidagi Prajagraj viloyatida Shoh Jahon hukmronligi davrida faol boʻlgan soʻfiy avliyo va olim. U vahdat al-vujud (baʼzan „Borliqning yagonaligi“ deb ataladi) soʻfiylik taʼlimotining yetakchi tarafdori sifatida eʼtirof etilgan.
 

Turkum:1648-yilda vafot etganlar
Turkum:1587-yilda tugʻilganlar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Mahmud Mirzo Qojar

Mahmud Mirzo Qojar (1905-yil 9-oktabr – 1988-yil 2-iyul) – Eron shahzodasi, Qojarlar sulolasi vakili, Muhammad Ali Shoh Qojarning oʻgʻli.

U 1988-yil 5-mayda jiyani Hamid Mirzo vafot etganidan keyin Qojarlar sulolasining boshligʻi boʻlgan va 1988-yil 2-iyulda vafotigacha bu lavozimda qolgan.

 Avlodlari 
U Afot Ashtiyoniyga uylangan. Ularning bir qizi va bir oʻgʻli bor edi:

 Turanduxt (1940-yil 1-fevral, Deauvilleda tugʻilgan – 2025) – Nosiriddinshohning oʻgʻli shahzoda Kamron Mirzo Nayeb as-Saltana avlodi Keyxosro Kamroniyga (2007-yil 8-yanvar, Parijda vafot etgan) turmushga chiqqan. Ikki farzandi bor: Jahongir Kamroniy (1970-yil 8-yanvar, Parijda tugʻilgan) va Navid (1981-yil 15-iyun, Parijda tugʻilgan).
 Shahzoda Muhammad Ali Mirzo (1942-yil 23-may, Parijda tugʻilgan) – bankir. Avval Muhammad Hasan Mirzoning qizi Giti Afruzning qizi Robin Qojar-Vamboldga uylangan, farzandsizlik sabab ajrashgan. Ikkinchi xotini Sharlotta Furnua bilan Roxanna ismli qizi bor (1993-yil 30-may, Parijda tugʻilgan).

 

 
 Mahmud Mirzoning fotosurati
 Qojarlar sahifasi

Turkum:Qojar shahzodalari
Turkum:1905-yilda tugʻilganlar
Turkum:1988-yilda vafot etganlar
Turkum:Eron shahzodalari
Turkum:Fransiyaga koʻchgan eronliklar
Moʻmin Xon Moʻmin

Moʻmin Xon Moʻmin (1800 – 1852-yil 14-may) – urducha gʻazallari bilan mashhur boʻlgan Boburiylar davri soʻnggi shoirlaridan biri. Gʻolib va Zouq zamondoshi boʻlgan u oʻzining taxallusi sifatida „Moʻmin“ soʻzini ishlatgan. Qabri Dehli, Mavlono Ozod Azad tibbiyot kollejidagi Mehdiyon qabristonida joylashgan.
 

Turkum:1852-yilda vafot etganlar
Turkum:1800-yilda tugʻilganlar
Turkum:Dehlilik shoirlar
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:Kashmir yozuvchilari
Masud Ahmadiy Mogʻaddisiy

Masud Ahmadiy Mogʻaddisiy (‎; 1963 – 2005-yil 2-avgust) – Eronlik sudya, Said Mortazaviyning oʻrinbosari boʻlgan. U Tehronning Ahmad Gʻosir koʻchasida ishdan uyiga qaytayotganida oʻldirilgan.

Qotil Majid Kavousifar boʻlib, u ikki yildan keyin qatl etilgan.

Mogʻaddisiy 1963-yilda Mashhadning Balaxiyabon mahallasida kambagʻal oilada tugʻilgan. Uning oilasi Yazd shahridan edi.

U jurnalist Akbar Ganjiy ishida hukm chiqargan va Ganjiy qamoqqa olingan. Shuningdek, u Zahro Kazemiy ishida ham ishtirok etgan. Mogʻaddisiy Eronning taniqli blogeri Mojtaba Saminejad va uning hamkasblarining sud jarayonini ham boshqargan.

Mogʻaddisiy minglab odamlarning, jumladan 1988-yilda Eron siyosiy mahbuslarining qatl etilishida hukm chiqarish va ijro etish mas’uliyatini ham oʻz zimmasiga olgan.

 

Turkum:1963-yilda tugʻilganlar
Turkum:2005-yilda vafot etganlar
Turkum:Eron sudyalari
Turkum:Mashhadliklar
Turkum:Eron siyosiy qotilliklari qurbonlari
Turkum:21-asr Eron sudyalari
Turkum:2005-yil avgust voqealari (Eron)
Muhammad Bahriy

Muhammad Moʻtazad Bahriy (1918-yil, Sheroz – 2007-yil, Vashington) – eronlik siyosatchi, 1978-yil 27-avgustdan 29-oktabrgacha Eron Adliya vaziri lavozimida ishlaganiichs,..

 

Turkum:Rastaxiz partiyasi bosh kotiblari
Turkum:1918-yilda tugʻilganlar
Turkum:2007-yilda vafot etganlar
Turkum:Eron adliya vazirlari
Turkum:20-asr Eron siyosatchilari
Mahbub Mina Shoh

Aziz Hasan (Hindcha: अज़ीज़ हसन, Urdu: عزیز حسن; Mahbub Mina Shoh ismi bilan mashhur; 1319-sentyabr 3-iyul – 2020-yil 18-sentyabr) – soʻfiy avliyo va ijtimoiy aktivist.
 

Turkum:Hanafiylar
Turkum:Moturidiylar
Turkum:2020-yilda vafot etganlar
Turkum:1934-yilda tugʻilganlar
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:Barelvilar
Muhammad Rahimxon Alouddavla

thumb|Muhammad Rahimxon Alouddavla tasviri, Abulhasan Saniy ul-Mulk tomonidan chizilgan
Muhammad Rahimxon Alouddavla (vafoti 1882-yil) – 19-asrda Qojarlar qabilasidan boʻlgan Eronlik amaldor boʻlib, Nosiriddinshoh davrida yuqori lavozimlarda ishlagan.

Fors shoiri Mavlono Rumiy yozgan „Masnaviy“ asarining eng taniqli nashrlaridan biri Alouddavla tomonidan moliyalashtirilgan. U lugʻat bilan birga 1882-yilda Mirzo Tohir Basir ul-Mulk Shayboniy rahbarligida nashr etilgan.

 

 

 

Turkum:Qojarlar qabilasi
Turkum:1882-yilda vafot etganlar
Turkum:19-asr Eron siyosatchilari
Turkum:Qojarlar hokimlari
Muhammad Taqixon Sheroziy

Muhammad Taqixon Sheroziy  – 18-asrda yashagan Eron amaldori boʻlib, Afshorlar sulolasi shohi Nodirshoh davrida 1734–1744-yillar davomida Fors viloyati hokimi lavozimida ishlagan.

1744-yil yanvar oyida Taqixon Nodirshohga qarshi isyon koʻtargan, bunga javoban shoh Fors viloyatining poytaxti Sherozni qamal qilgan. Toʻrt yarim oylik qamaldan soʻng shoh qoʻshinlari Sherozni egallab, talon-taroj qilishgan. Taqixon asirga olingan va jazo sifatida kastratsiya qilingan va bir koʻzidan mahrum boʻlgan. Biroq Nodirshoh oxir-oqibat uni kechirib, Kobul hokimi etib tayinlagan.

 

 
 
 
 
 

Turkum:Fors viloyati hokimlari
Turkum:Afshoriylar hokimlari
Muhammad Jafar Muntaziriy

Muhammad Jaʼfar Muntaziriy (1949-yilda Qumda tugʻilgan) – Eronlik din ulamosi va huquqshunos, 2023-yil 6-avgustdan beri Eron Oliy sudi raisi. 2016-yil 1-apreldan 2023-yil 6-avgustgacha Eron Bosh prokurori lavozimida ishlaganHojat ul-Islom Muntaziriyning mamlakat bosh prokurori etib tayinlanishi haqida farmon. Ilgari Eron Maʼmuriy adolat sudi raisi boʻlgan. Hozirda Maxsus ulamolar sudi raisi hamdir.

 Sanksiyalar 
Qoʻshma Shtatlar va Birlashgan Qirollik tomonidan sanksiya qilingan.

 

Turkum:1949-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Qumlik diniy yetakchilar
Turkum:Eron prokurorlari
Miyan Mir

Miyan Mir yoki Mian Mir (taxminan 1550-yil – 1635-yil 22-avgust) – mashhur soʻfiy musulmon avliyo. Lohurda, hozir Dharampura deb nomlanuvchi mahallada istiqomat qilgan.

Miyan Mir xalifa Umar ibn al-Xattobning bevosita avlodi boʻlib, tasavvufning Qodiriy tariqatiga mansub edi. Boburiylar imperatori Shoh Jahonning toʻngʻich oʻgʻli Dara Shikohning ustozi boʻlganligi bilan mashhurHanif, N. (2000). Biographical Encyclopaedia of Sufis: South Asia. Sarup & Sons, New Delhi. . pp. 205–209.. U Qodiriy tariqatining Miyan Xel nomli ichki tariqati asoschisi sifatida tanilgan. Uning singlisi Bibi Jamol Xotun uning shogirdi boʻlib, oʻzi ham mashur soʻfiy avliyo edi.

 

Turkum:1635-yilda vafot etganlar
Turkum:Qodiriya tariqati
Turkum:Lohur
Turkum:1550-yillarda vafot etganlar
Turkum:17-asr hind faylasuflari
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:16-asr hind faylasuflari
Murtazo Qulixon

Murtazo Qulixon (forscha: میرزا قلی‌خان) – Eron amaldori boʻlib, asli turkman boʻlgan. U 1651-yildan Gruziyadagi Kaxeti viloyatining beglarbegi (hokimi) lavozimida ishlagan. Shu yildan boshlab u bir vaqtning oʻzida Qorabogʻ-Ganja hokimligi lavozimida ham faoliyat yuritgan. Murtazo Qulixon Qojarlar qabilasining Ziyodoʻgʻli boʻlimiga mansub edi.

 

Turkum:Safaviylar Eronidagi 17-asr shaxslari
Turkum:Eron turkmanlari
Turkum:Qojarlar qabilasi
Abdulnabiy Musaviy Fard

Abdulnabiy Musaviy Fard ( 1956-yilda Jahromda tugʻilgan, Xurramshahrda oʻsgan) – Eronlik shia ulamosi, 2019-yil 30-apreldan buyon Eron Oliy rahbari Ali Xomanaiyning buyrugʻi bilan Xuziston viloyatidagi vakili va Ahvoz juma namozi imomi lavozimlarida ishlab kelmoqda.

„Hujjat ul-Islom Musaviy Fard“ nomi bilan ham tanilgan ruhoniy, Eron-Iroq urushidan keyin Qumga borib diniy taʼlim olganKhordad 1342 was a powerful beginning to overthrow the Taghut regimeDeprivation is one of the main strategies of the Islamic Republic. Ilgari Xuziston viloyatidagi Ramhormoz (5 yil davomida) va Xurramshahr shaharlarida juma namozi imomi boʻlib ishlagan.

2019-yil 15-fevralda sogʻligʻi sababli isteʼfoga chiqqan Muhammad Ali Musaviy Jazoiriy oʻrniga Ali Xomanaiy tomonidan Xuziston viloyatidagi Valiy Faqih vakili va Ahvoz juma namozi imomi etib tayinlangan.

 

Turkum:Eron oliy rahbarining viloyat vakillari
Turkum:Eron oyatullohlari
Turkum:1956-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Jahromliklar
Asad ibn al-Furot

Asad ibn al-Furot (taxminan 759-yilda tugʻilgan – taxminan 828-yilda vafot etgan) – Ifriqiyada yashagan musulmon huquqshunos va ilohiyot olimi, arablarning Sitsiliyani bosib olishida muhim rol oʻynagan.

 Hayoti 
Uning oilasi Yuqori Mesopotamiyadagi Harron shahridan boʻlgan, keyinchalik Asad bilan birga Ifriqiyaga hijrat qilgan. Asad Madinada molikiylik mazhabining asoschisi Molik ibn Anasdan, Kufada esa hanafiylik maktabining asoschisi Abu Hanifaning shogirdlaridan biridan taʼlim olgan. Asad diniy huquqqa oid qarashlarini „Asadiyya“ nomli toʻplamda jamlagan boʻlib, bu asar Ifriqiyada katta taʼsirga ega boʻlgan.

Ifriqiyaga qaytgach, Asad Qayravon shahrida qozi etib tayinlangan, ammo oradan koʻp oʻtmay, amir Ziyodatulloh I (817–838) bilan mojaroga borgan. Bunga Asad amirning dabdabali va dindan yiroq hayot tarzini tanqid qilgani sabab boʻlgan. Undan qutulish maqsadida Ziyodatulloh Asadni Sitsiliyaga qarshi yurishga boshliq qilib tayinlagan. 827-yilda Asad arab qoʻshini bilan yurish qilib, Vizantiya qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratganidan soʻng, Siracusa shahrini qamal qilgan. Biroq shaharni zabt etish imkoni boʻlmagan va oradan koʻp oʻtmay, vabo kasalligidan vafot etgan.

 
 Encyclopædia Britannica

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:828-yilda vafot etganlar
Turkum:759-yilda tugʻilganlar
Turkum:9-asr arab shaxslari
Humoyuniy

Abdugʻafur Pechuho (Humoyuniy va Muftun Humoyoniy nomi bilan mashhur) – islom olimi, avliyo va shoir. Muhammad Yoqubning (otasi) shogirdi boʻlgan u Qodiriya tasavvuf tariqatidan boʻlgan va Katta Sindda tasavvufiy anʼanani boshlagan. Hayoti haqida maʼlum boʻlgan narsalarning aksariyati soʻfiylik anʼanalari boʻlib, uni tarixiy haqiqatdan ajratish qiyin.

 

Turkum:XX asr musulmon ulamolari
Turkum:1918-yilda vafot etganlar
Turkum:Soʻfiy shoirlar
Muhammad ibn al-Fadl

Muhammad ibn al-Fadl – Agʻlabiylar davlati harbiy qoʻmondoni, 882–885 hamda 892-yilda Sitsiliya amiri lavozimini egallaganAlex Metcalfe, The Muslims of Medieval Italy (Edinburgh University Press, 2009), p. xii, citing Ibn al-Athir and Ibn Idhari.. Vizantiya imperiyasiga qarshi jang qilgan. Caltavuturo jangida Agʻlabiylar magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, Sitsiliyaning Agʻlabiylar nazoratidagi qismiga hokim etib tayinlangan.

 

Turkum:9-asr arab shaxslari
Hisorak KGES

Quvvati 45 MVt boʻlgan Hisorak GES bilan adashtirib yuborilmasin.

Hisorak KGES – Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumani Miroqi shaharchasida Oqsuv daryosida joylashgan gidroelektr stansiya. Rasmiy ochilish marosimi 2025-yil 30-yanvar kuni Oʻzbekiston bosh vazirining oʻrinbosari Ochilboy Ramatov, Oʻzbekgidroenergo Boshqaruvi raisi Abdugʻani Sanginov va boshqa mas’ullar ichtirokida oʻtkazilgan.

 Umumiy tavsifi 
Hisorak kichik GES 2025-yilda foydalanishga topshirilgan. Stansiya 1988-yilda sugʻorish uchun suv toʻplash maqsadida yaratilgan Hisorak gidrouzeli toʻgʻoniga tutashtirilgan. Suv omboridan sugʻorish uchun chiqariladigan suv ajratmalari asosida ishlaydi.

Kichik GES quvvati – 3,5 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarishi – 17,5 mln kVt*soat.

Loyiha qiymati 1,5 mln AQSh dollarini tashkil qiladi. Hisorak KGES faoliyati tufayli yiliga oʻrtacha 5 mln m³ tabiiy gaz tejaladi. Stansiyada generatsiya qilingan elektr 7 300 ta xonadonga yetadi

Kichik GES qurilishi toʻliq mahalliylashtirish doirasida amalga oshirilgan. Loyihalash ishlarini Oʻzbekgidroenergo tarkibidagi Gidroproyekt, qurilish-montaj ishlarini „Gidroqurilish buyurtmachi xizmati“ MCHJ bajargan.

GES toʻgʻoni Hisorak suv omborini hosil qiladi. Suv ombori umumiy hajmi 170 mln m³ boʻlib, foydalaniladigan qismi 162 mln m³ tashkil etadi.

 

Turkum:Oʻzbekiston gidroelektr stansiyalari
Turkum:Oʻzbekgidroenergo
Turkum:Shahrisabz tumani
Abdulloh ibn Ibrohim

Abu al-Abbos Abdulloh I ibn Ibrohim I ibn al-Agʻlabiy  – Ifriqiyada hukmronlik qilgan ikkinchi Agʻlabiylar amiri, 812-yil oktyabr/noyabr oylaridan boshlab 817-yil 25-iyungacha hukmronlik qilgan.

Abu al-Abbos nafaqat oʻzining husni bilan, balki zolimona boshqaruvi bilan ham tanilgan. U odatdagi hosildan bevosita olinadigan soliq, yaʼni ushr oʻrniga, naqd pulda olinadigan soliq turini joriy qilgan. Bu esa xalq orasida katta norozilik uygʻotgan. Oradan koʻp oʻtmay, Abdulloh vafot etgan va bu hodisa koʻpchilik tomonidan unga berilgan ilohiy jazo sifatida talqin etilgan.

Uning oʻrniga ukasi Ziyodatulloh I hokimiyatni egallagan.

 

 
 

Turkum:817-yilda vafot etganlar
Turkum:8-asrda tugʻilganlar
Abu Iqol al-Agʻlab ibn Ibrohim

Abu Iqol al-Agʻlab ibn Ibrohim  – Ifriqiyaning toʻrtinchi Agʻlabiy amiri, 838-yildan 841-yilning fevraligacha (vafotiga qadar) hukmronlik qilgan. Oʻzining bilimdonligi, aql-zakovati va boshqaruv qobiliyati bilan mashhur boʻlgan. Vafotidan keyin uning oʻrniga oʻgʻli Muhammad I taxtga oʻtirgan.

 

 
 

Turkum:841-yilda vafot etganlar
Ibrohim II

Abu Is’hoq Ibrohim II ibn Ahmad (850-yil 27-iyun – 902-yil 23-oktyabr) – Ifriqiya amiri. 875-yildan 902-yilda taxtdan voz kechguniga qadar Ifriqiya amiri sifatida hukmronlik qilgan. Akasining vafotidan soʻng, Ibrohim amir sifatida tan olingan va oʻz hududida xavfsizlikni yaxshilash hamda savdo faoliyatini rivojlantirish yoʻlida harakat qilgan. Jamoat ishlarini rivojlantirgan, ulkan suv havzasi qurdirgan, shahar devorlarini tiklagan, masjidlar va Raqqada oʻzining saroyini barpo etgan.

Markazlashtiruvchi boshqaruv tarafdori boʻlgan Ibrohim Ifriqiyadagi eski arab zodagonlariga ishonmagan va ularga nisbatan ehtiyotkor munosabatda boʻlgan. Misrdagi Tuluniylar davlati bilan ziddiyatlarga aralashgan. Tuluniylar 868-yilda Misrni, 878-yilda esa Bilod ash-Shom va Hijozni egallagach, Ifriqiyaga qarshi yurishga tayyorgarlik koʻrgan. 896-yilda Misrda tartibsizliklar boshlangach, Ibrohim 896–897-yillarda Tuluniylarga qarshi yurish olib borib, oʻzining sharqiy chegaralarini qayta tiklashga harakat qilgan.

 Hokimiyat 
Abu Is’hoq Ibrohim Ifriqiyadagi Agʻlabiy amiri Abu Ibrohim Ahmad ibn Muhammadning oʻgʻli edi. 863-yilda otasining vafotidan keyin Ifriqiya amirligi Abu Ibrohimning ukasi Ziyodat Alloh II ga oʻtgan, biroq yangi amir oradan koʻp oʻtmay vafot etgan va hokimiyatni Abu al Gʻaroniq Muhammad II egallagan.

Muhammad II yengiltak va zavq-shavqni sevuvchi hukmdor edi. Muhammad II amir boʻlgan davrda Ibrohim II Qayravon hokimi lavozimiga tayinlangan va bu vazifaga nihoyatda jiddiy qaraganAbu Nasr (1987:p.58). Bu esa unga xalq orasida katta hurmat va eʼtibor keltirgan. Muhammad II 875-yil fevral oyida vafot etgach, uning oʻrniga Ibrohim II kelgan. Uning nomzodini xalq faol ravishda ilgari surgan, shuningdek, Qayravon ulamolari ham bu qarorni qoʻllab-quvvatlaganAmari (1858: v.2, pp. 46-47).

 

Turkum:850-yilda tugʻilganlar
Turkum:902-yilda vafot etganlar
Turkum:27-iyunda tugʻilganlar
Turkum:23-oktyabrda vafot etganlar
Turkum:Ifriqiyadagi Agʻlabiy amirlari
Ibrohim I ibn al-Agʻlab

Ibrohim I ibn al-Agʻlab (756—812) – Agʻlabiylar oilasidan (800—812) boʻlgan birinchi Ifriqiya amiri.

 Kelib chiqishi va dastlabki faoliyati 
Ibrohim I Abbosiylar inqilobi davrida Abu Muslimning hamrohi boʻlgan xurosonlik arab al-Agʻlobning oʻgʻli edi. U 765–767-yillarda Ifriqiya hokimi boʻlib xizmat qilgan, biroq al-Hasan ibn Harb qoʻzgʻoloni paytida oʻldirilgan.

„Islom entsiklopediyasi“da Ibrohim „gʻayratli va dono, aqlli va zukko, jasur jangchi, shuningdek, mohir siyosiy arbob“ deya taʼriflangan. Ibrohim chuqur bilimga ega boʻlgan, ayniqsa, islomiy fiqh, shuningdek, sheʼriyat va notiqlikda ham isteʼdodli edi.

795-yilda Ibrohim Zab hokimi etib tayinlangan. Shu lavozimni egallab turgan vaqtida Ifriqiya Abbosiylar hokimi Muhammad ibn Muqotil al-Akkiyga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonni bostirishda muhim rol oʻynagan. Mukofot sifatida 800-yil 9-iyul kuni xalifa Horun ar-Rashid uni Ifriqiya amiri deb tan olgan va unga deyarli toʻliq mustaqillik bergan. Buning evaziga Ibrohim har yili Abbosiylar xazinasiga har yili 40 000 oltin dinor toʻlash majburiyatini olgan. Bu qaror Ibrohimga va uning avlodlariga Agʻlabiylar sulolasini barpo etish imkonini yaratgan.

 

 

 Hitti, Philip K. A History of the Arabs, 5th ed. London, 1951.
 

Turkum:Moʻtazila
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:812-yilda vafot etganlar
Turkum:756-yilda tugʻilganlar
Abdulloh ibn Ahmad

Abdulloh ibn Ahmad 922—923-yillarda hukmronlik qilgan Seyiston amiri.

Abdulloh 922-yil 8-oktyabr kuni kechasi Zaranjda Ahmad ibn Qudamga qarshi qoʻzgʻolon boshlab, amir maqomiga erishdi. Zaranj aholisining katta qismi Abdullohni qoʻllab-quvvatlashi natijasida Ahmad shaharni tark etishga majbur boʻldi. Ahmad ar-Ruxxoj va Bust tomon yoʻl oldi. Abdulloh Ahmadni choʻl boʻylab taʼqib qilmoqchi edi. Biroq Ahmad yoʻldagi barcha quduqlarni zaharlaganidan xabar topdi. Uzoqroq yoʻlni bosib oʻtganiga qaramay, Abdulloh 923-yil yanvarda Ahmadga yetib olib, uni jangda magʻlub etdi va asirga oldi.

Ahmadni magʻlub etganidan koʻp oʻtmay, Abdullohning hokimiyati xavf ostida qoldi. Chunki avvaliga uni qoʻllab-quvvatlagan xalq asta-sekin undanyuz oʻgira boshladi. Ahmadning Bust va Zaranj aholisiga nisbatan qattiq soliq siyosati hamda Zaranjni tark etib, Bustga koʻchib oʻtish qarori oxir-oqibat 923-yil may oyida Zxaranj aholisining qoʻzgʻolon koʻtarishiga sabab boʻldi. Oʻn yildan ortiq vaqt davomida birorta ham Safforiy Seyiston ustidan hukmronlik qilmagan boʻlsa-da, xalq oʻz rahbari sifatida Safforiylardan Abu Jaʼfar Ahmadni tanladi.

Abdullohning oʻgʻli Aziz Zaranjni qaytarib olishga urinib koʻrgan boʻlsa-da, ayyarun orasida bir muddat tartibsizlik hukm surganiga qaramay, ularning Safforiylarga nisbatan sadoqati tufayli shaharni Azizdan muvafaqqiyatli himoya qilishga erishdi. Shundan soʻng, Abdullohning ishlari tezda barbod boʻldi. Abdullohning ar-Ruxxojdagi vakili Abu Jaʼfarga sadoqatini eʼlon qilgach, Bust aholisi ham Safforiylarni qoʻllab-quvvatlashini eʼlon qildi. Abdulloh Seyiston chegaralarida oʻz mavqeini saqlab turdi. Biroq jangda Abu Jaʼfar tarafdorlaridan magʻlubiyatga uchradi. Somoniylar Xurosoni tomonga qochishga harakat qildi. Biroq 923-yil 26-oktyabr tunda qoʻlga olinib, Zaranjga keltirildi. Ushbu maʼlumot da Abdulloh haqidagi soʻnggi maʼlumot boʻlib, shundan soʻng, ehtimol u qamoqqa tashlangan yoki oʻldirilgan. Oʻgʻli Aziz 925-yil oxirigacha Abu Jaʼfarga qarshilik koʻrsatib, oxir-oqibat otasi kabi magʻlubiyatga uchragan.

 
 Bosworth, C. E. The History of the Saffarids of Sistan and the Maliks of Nimruz (247/861 to 949/1542-3). Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 1994.

Turkum:Seyiston amirlari
Turkum:Oʻrta Sharqning 10-asr monarxlari
Ahmad ibn Qudam

Ahmad ibn Qudam -yildan 923-yilgacha hukmronlik qilgan Seyiston amiri.

Ahmad 919-yilda Seyiston hukmdori Kasir ibn Ahmad oʻldirilgach, hokimiyat tepasiga keldi. Abbosiylar xalifaligi bilan doʻstona munosabatlarni saqlab qolish maqsadida Kasir Bagʻdodga toʻlashni vaʼdar bergan oʻlponni toʻlashga harakat qildi. Oʻldirilgan Kasir ibn Ahmadning kuyovi, Zobuliston hokimi Muhammad ibn Qosim Ahmadning hukmronligini tan olmay, atrofiga oʻz tarafdorlarini yigʻa boshlagach, ichki muammolar yuzaga kela boshladi. Muhammad qoʻshin bilan Bustdan yetib kelib, Ahmadning hokimiyatini deyarli agʻdarib tashladi, ammo yakunda magʻlubiyatga uchradi. Muhammad dastlab Zobulistonga qochib ketdi. Keyin Seyistonga qaytdi. U yerda esa Ahmadning tarafdorlari tomonidan oʻldirildi.

Muhammad ibn Qosim magʻlub boʻlgan boʻlsa-da, Ahmad hamon oʻz hokimiyatiga qarshi tahdidlarni bartaraf etishi lozim edi. Bust va Zamindavarda Toʻgʻon ismli turkiy qoʻmondon Ahmadning hokimiyatiga qarshi chiqqan edi. Shu sababli, Ahmad unga qarshi ikki marta harbiy yurish uyushtirdi. Dastlab magʻlubiyatga uchragan boʻlsa-da, ikkinchi yurish muvafaqqiyatli boʻlib, 922-yil yanvarda Toʻgʻon oʻldirildi. Oradan toʻqqiz oy oʻtmay, Zaranjda Ahmadga qarshi fitna uyushtirildi. Abdulloh ibn Ahmad boshliq Zaranj aholisi fitnani qizgʻin qoʻllab-quvvatladi. Fitnachilar Ahmadning boyligi va qurol-yarogʻini tortib oldi, tarafdorlarining katta qismi esa uni tark etdi.

Ahmad Zaranjda ishlari barbod boʻlganini bilib, shaharni tark etdi. Faqatgina hind shaxsiy gvardiyasi Ahmadga ergashdi. Ahmad Bust va ar-Ruxxojga yoʻl oldi. Biroq yana muvafaqqiyatsizlikka uchradi. Shaxsiy qoʻriqchilar qoʻmondoni Ahmadni tark etib, Abdulloh ibn Ahmad tomoniga oʻtib ketdi. Soʻngra Abdulloh Ahmadni Zaranjdan Bustgacha sahro orqali taʼqib qilishni rejalashtirdi. Biroq Ahmad yoʻldagi barcha quduqlarni zaharlagani maʼlum boʻldi. Shunday boʻlsa-da, Ahmad 923-yil 17-yanvarda Bust yaqinidagi jangda Abdullohdan magʻlub boʻldi. Ahmad asir olindi. Shu bilan Ahmadning amirlik davri butunlay yakunlandi.

 
 Bosworth, C. E. The History of the Saffarids of Sistan and the Maliks of Nimruz (247/861 to 949/1542-3). Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 1994.

Turkum:Seyiston amiri
Turkum:Osiyodagi 10-asr monarxlari
Eron—Isroil urushiga munosabatlar

2025-yil iyun oyida Eron—Isroil urushi boshlanganidan soʻng, hujum va davom etayotgan qarshi hujumlarga turli hukumatlar va nodavlat tashkilotlar har xil munosabat bildirdi. Eron hukumati, xalqi va chet eldagi vatandoshlari bu voqealarga oʻz munosabatini bildirdi. Isroil bosh vaziri Benjamin Netanyahu Eron fuqarolariga murojaat qildi. Shuningdek, dunyoning koʻplab mamlakatlari urushga nisbatan oʻz fikrlarini bayon qildi. Ular asosan Isroil va Eronni keskinlikni yumshatishga, umuman olganda esa Yaqin Sharqdagi vaziyatni barqarorlashtirishga chaqirdi. Urushga qarshi ayrim namoyishlar ham oʻtkazildi.

 Xalqaro munosabatlar 
 : Bu urushga nisabatan Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi oʻz xavotiri bildirib, ikkala tomonni ham „toʻliq vazminlikka, harbiy harakatlarni darhol toʻxtatishga va nizoni siyosiy-diplomatik yoʻl bilan hal etishga“ chaqirib bayonat berdi.

 

Turkum:Qurolli toʻqnashuvlarga xalqaro munosabatlar
Yolgʻonlar shahri

„Yolgʻonlar shahri“ (toʻliq nomi: ) — jurnalist Ramita Navaining 2014-yilda nashr etilgan nobadiiy kitobi. Ushbu asar zamonaviy Erondagi jamiyat va undagi axloq qonunlari hamda senzuraning taʼsirini yoritib beradi.

 Oʻzbekcha nashri 
Ramita Navaining ushbu asari 2020-yilda Asaxiy Books loyihasida doirasida Ziyoda Gʻulomova tarjimasi asosida nashr etilgan.
Brahmavihara

(oltin fazilatlar, soʻzma-soʻz: „Brahma maskanlari“) – bu Buddizmda eʼtirof etilgan toʻrtta yuksak fazilat va ularni rivojlantirish uchun bajariladigan meditatsiya amaliyotlaridir. Ular shuningdek toʻrt oʻlchovsiz fazilat (pali tili: ) yoki toʻrt cheksiz ong holati (Xitoycha: ) nomlari bilan ham mashhur.

 quyidagilardan iborat:
 Maitrī – mehr-shafqat yoki muruvvat 
 Karuṇā – rahm-shafqat 
 Muditā – boshqalarning baxtidan xursand boʻlish 
 Upekxa – xotirjamlik va betaraflik 

Metta Suttaga koʻra, bu toʻrtta oʻlchovsiz fazilatni rivojlantirish orqali, amaliyotchi „Brahma olami“ga (pali tili: ) qayta tugʻilish imkoniyatiga ega boʻladi.

 

Turkum:Buddizmning falsafiy tushunchalari
Turkum:Buddist meditatsiyasi
Turkum:Pali so‘zlari va iboralari
Temir gumbaz

„Temir gumbaz“ ( – Kipat barzel) – 4 dan 70 kilometrgacha boʻlgan masofani boshqaruvsiz taktik raketalardan himoya qilish uchun moʻljallangan taktik raketaga qarshi mudofaa tizimi. Isroilning Rafael kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Har bir batareya 150 kvadrat kilometr maydonni himoya qila oladi // Jerusalem Post.

Birinchi batareya 2011-yil mart oyida jangovar navbatchilikka qoʻshilgan; 2014-yil iyul oyidan butun Isroil boʻylab 9 ta batareya jangovar navbatchilik qila boshladi. 2014-yil oxiriga kelib, „Temir gumbaz“ batareyalari 1200 ta raketani muvaffaqiyatli tarzda urib tushirgan | defensenews.com.
 

 

Turkum:Mudofaa
Muso Beg

Muso Beg – Safaviylar davlatining soʻnggi yillarida yashagan amaldor boʻlib, Shoh Sulton Husayn I (1694-1722) hukmronligi davrida 1713–1714-yillarda „moayyer ol-mamalek“ (zarbxona nazoratchisi) lavozimida ishlagan. U armanlar avlodidan boʻlib, bobosi islom dinini qabul qilgan edi.

 

Turkum:Fors armanlari
Turkum:Safaviylar imperiyasining zarbxona nazoratchilari
Turkum:Arman shia musulmonlari
Turkum:18-asrda vafot etganlar
Atefe Nabaviy

Atefe Nabaviy – Eronlik talabalar faoli. 2009-yil noyabr oyida u saylovdan keyingi norozilik namoyishlarida qatnashgani uchun 4 yilga qamoq jazosiga hukm qilingan. U 2009-yilda bahsli saylovdan keyin namoyishlarda qatnashgani uchun qamoqqa olingan va hukm qilingan birinchi ayol hisoblanadi.

Nabaviy qamoqda deyarli uch yil oʻtirgach, 2012-yil may oyida ozodlikka chiqarilgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Eron faollari
Nodir Mirzo Qojar

thumb|Nodir Mirzo Qojarning fotosurati
Nodir Mirzo Qojar (vafoti 1885-yil) – 19-asr Qojarlar Eroni tarixchisi boʻlib, 1884-yilda fors tilida „Tarix va jogʻrofiya-ye Dor us-Saltana-ye Tabriz“ tarixiy yilnomasini yozgan.

 

 
 
 

Turkum:19-asr Eron tarixchilari
Turkum:1885-yilda vafot etganlar
Muhammad I ibn al-Agʻlab

Abu al-Abbos Muhammad I ibn al-Agʻlab (856-yilda vafot etgan) – Agʻlabiylar sulolasining beshinchi amiri, 841-yildan to vafotiga qadar Ifriqiya, Malta va Sitsiliyaning katta qismini boshqargan. Shuningdek, arablarning Rimga yurishiga ham boshchilik qilgan.

Muhammad I sulolaning toʻrtinchi amiri Abu Iqolning (838—841) oʻgʻli edi. U Ifriqiyaning mashhur hukmdori boʻlgan amakisi Ziyodat Alloh I va raqibi Asad ibn al-Furot kabi yirik sarkarda va iqtisodiy strateg sifatida tanilgan. Uning hukmronligi davrida Agʻlabiylar hududi Oʻrta yer dengiziga qadar kengayishda davom etdi. Messina, Taranto, Apuliyaning katta qismlarini egallab oldi va amir Kalfünning islomiy Bari shahriga asos solishini qoʻllab-quvvatladi.

Muhammad I tomonidan uyushtirilgan arablarning Rimga yurishi alohida eʼtiborga loyiq boʻlib, bu yurish tarixda musulmonlar tomonidan „Caput Mundi“ („Dunyo markazi“ – Rim) va katolik cherkovining markaziy boshqaruviga qilingan ilk bosqindir iqtibos kerak . 846-yilda Abu al-Abbos oʻzining yirik qoʻshini bilan Porto va Ostiaga keldi. Tibr hududidan oʻtib, Ostiense va Portuense hududlarida raqib kuchlariga zarba berishda davom etdi, Rim harbiylari esa oʻsha zahotiyoq shaharning mustahkam devorlari ichiga chekinib olishdi. Shu bilan bir vaqtda, uning boshqa qoʻshinlari Tirren dengizi boʻyidagi Civitavecchia portiga tushishdi. Abu al-Abbos Vatikan tepaligini talon-taroj qildi, biroq Rim shahrini himoya qiluvchi Aurelian devorlarini yorib oʻta olmadi. Shunga qaramay, uning qoʻshinlari dunyodagi eng katta cherkov Avliyo Pyotr sobori hamda Devor tashqarisidagi Avliyo Paul Bazilikasini talon-taroj qilishga muvaffaq boʻldiItalian Peninsula, 500–1000 AD .

 Oʻlimi 
Muhammad I 856-yilda Palermoda vafot etgan. Vafotidan keyin uning oʻrniga oʻgʻli Abu Ibrohim Ahmad ibn Muhammad (856—863) oʻtirgan. Abu Ibrohimning hukmronligi davrida Agʻlabiylar saltanati oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqqan.

 

 
 

Turkum:856-yilda vafot etganlar
Mehrnoush Najafiy Ragʻib

Mehrnoush Najafiy Ragʻib (1979-yilda Hamadonda tugʻilgan) – Eronlik huquqshunos, bloger, ayollar huquqlari himoyachisi va Hamadon shahar kengashi aʼzosi (2006-yil dekabrdan beri)„Construction Project Threatening Hamedan Mound“, Iran Daily, August 31, 2010..

U xalqaro huquq boʻyicha magistr darajasiga ega. Hamadon advokatlar palatasida Inson huquqlari komissiyasini tashkil etgan va unga rahbarlik qiladi. Shuningdek, u atrof-muhit va tarixiy yodgorliklarning vayron qilinishiga qarshi chiqadigan faol kengash aʼzolaridan biri boʻlib, bu haqda oʻz blogida yozadi.

Hozirda u Eronda ayollarga qarshi kamsituvchi qonunlarni oʻzgartirish uchun kuchli saʼy-harakat qilayotgan advokatlardan biridir.

 

 
 https://web.archive.org/web/20110402031839/http://najafiragheb.ir/
 http://hamedanbar.academia.edu/MehrnoushNajafiRagheb

Turkum:Eron faollari
Turkum:Eron ayol huquqshunoslari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:21-asr Eron huquqshunoslari
Turkum:21-asr ayol huquqshunoslari
Kashf al-Mahjub

Kashf al-Mahjub  – fors olimi al-Hujviriy tomonidan 11-asrda tuzilgan tasavvuf haqidagi birinchi rasmiy risola. Asarda tasavvufning taʼlimot va amaliyotlari bilan toʻliq tizimi mavjud. bahslar va zamonaviy qarashlar tasvirlangan boʻlib, muallif oʻz tajribalarini bayon etish orqali koʻp narsalarni oydinlashtiradi. Falsafiy mulohazalar va badiiy tasvirlar bilan boyitilgan bu fors uslubidagi kitob al-Hujviriyning oʻziga xos shaxsiyatini aks ettiruvchi asardirPilgrims of Love: The Anthropology of a Global Sufi Cult; Pnina Werbner, Pg 4, Published 2003 °C. Hurst & Co.
 

Turkum:Eron kitoblari
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:11-asr forscha kitoblari
Turkum:Islom ilohiyoti kitoblari
Nizomiddin Ahmad Giloniy

Nizomiddin Ahmad Giloniy (1585 – 1662-yildan keyin; forscha: نظام‌الدین احمد گیلانی), shuningdek, Hakim ul-Mulk (حکیم الملک) laqabi bilan ham tanilgan, – Eronlik faylasuf va tabib boʻlib, Gilon viloyatida tugʻilgan. U Hindistonning Dakkan mintaqasida hukmronlik qilgan Qutb Shohiylar sulolasi xizmatida boʻlgan.

Nizomiddin Ahmad 1585-yilda Eron shimolidagi Kaspiy dengizi sohilidagi Safaviylar davlati Gilon viloyatining Moridan qishlogʻida tugʻilgan. Uning oilasi Kar-Kiya sulolasi (1370-yillar–1592) markazi boʻlgan Malat qishlogʻi yaqinidan edi. Nizomiddin Ahmad tabib Ali va Hasan ismli kishining nabirasi edi. U Gilonlik mashhur munajjim va geomant Nizomiddin Ahmadning evarasi boʻlishi mumkin, u Temuriylar imperiyasi hukmdori Sulton Husayn Boyqaro davrida Hirot shahriga borgan edi. Dakkanda boʻlgan davrida ham Nizomiddin Ahmad oʻz qishlogʻidagi odamlar va boshqa Gilonlik olimlar bilan yaqin aloqada boʻlgan.

 

 
 

Turkum:17-asr Eron faylasuflari
Turkum:Gilon viloyati vakillari
Turkum:Golkonda sultonligi
Turkum:Hindistonga koʻchgan eronliklar
Bahar Nuhiyan

Bahar Nuhiyan – Eronlik kino aktrisasi. U 2017-yilda suratga olingan Ava filmidagi roli bilan tanilgan‘AVAʼ receives 8 nominations from Canadian Screen Awards. Mehr News Agency, January 20, 2018.. Ushbu roli uchun u 6-Kanada ekran mukofotlari marosimida „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan„'The Breadwinner' among early Canadian Screen Awards winners“ . Metro, March 11, 2018..

 

 
 

Turkum:Eron kino aktrisalari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Kambiz Navroʻziy

Kambiz Navroʻziy (forscha: کامبیز نوروزی) – Eronlik huquqshunos, universitet professori, Eron Jurnalistlar Assotsiatsiyasining huquqiy maslahatchisi. U 2002-yilda gazetalarning yopilishiga qarshi chiqqan holda soʻzlagan nutqlari bilan tanilgan. Shuningdek, u Erondagi Ommaviy axborot vositalari taʼlim markazida dars bergan

 Qamoqqa olinishi va hukm qilinishi 

Navroʻziy 2009-yilgi bahsli prezidentlik saylovidan keyingi norozilik namoyishlari paytida qamoqqa olingan. 2009-yil noyabr oyida u „milliy xavfsizlikka qarshi fitna uyushtirish“, „hukumatga qarshi targʻibot olib borish“ va „jamoat tartibini buzish“ ayblovlari bilan 2 yil qamoq jazosiga va 74 qamchilashga hukm qilingan.

 

 
 Kambiz Navroʻziyning qamoqqa olinishi va hukmi
 Eron jurnalistlar uyushmasi aʼzolari roʻyxati: Kambiz Navroʻziy. Xalqaro Jurnalistlar Federatsiyasi
 Eron jurnalistlarining ahvoli: Kambiz Navroʻziy. PBS

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:21-asr Eron huquqshunoslari
Turkum:Eron yozuvchilari
Muhammad II (Ifriqiya)

Abu al-Gʻaroniq Muhammad II ibn Ahmad (875-yilda vafot etgan) 864–875-yillarda hukmronlik qilgan Ifriqiyaning sakkizinchi amiri.

Abu al-Gʻaroniq 863–864-yillarda hukmronlik qilgan amakisi Ziyodat Alloh II ibn Muhammadning (863—864) oʻrnini egallagan hamda barqaror va farovon davlatni meros qilib olgan edi. Sharob va ovni yaxshi koʻradigan inson boʻlib, isrofgarchilik va dabdabaga berilgan. Uning hukmronligi davrida Malta zabt etilgan, Salerno hududi qamal qilinib, Italiyaning quruqlikdagi asosiy qismiga doimiy yurishlar uyushtirildi. Bu yurishlar natijasida Rim papasi John VIII majburiy ravishda xiroj toʻlay boshladi.

Ammo uning hukmronligining oxirlariga kelib, Makka shahridan kelgan haj ziyoratchilari karvoni orqali Ifriqiyaga vabo kasalligi kirib keldi. Ushbu davr va undan keyin kechgan qurgʻoqchilik ogʻir oqibatlarga olib keldi va aholi sonining keskin kamayishi va amirlikning zaiflashishiga sabab boʻldi.

875-yil 20-iyulda Abbosiy xalifasi al-Mu’tamid davlat boshqaruvi va taxt vorisligi masalasini rasmiy tarzda tartibga soldi, O'g'li Jaʼfarni (unga al-Mufavviz illalloh, yaʼni „Allohga topshirilgan“ unvoni berilgan) o'zining asosiy vorisi deb eʼlon qildi va unga xalifalikning gʻarbiy yarmini boshqarish topshirildi. , al-Mu’tamidning akasi Abu Ahmadga (al-Muvaffaq nomi bilan tanilgan) sharqiy viloyatlar boshqaruvi topshirilgan. Xalifa vafot etgan vaqtda agarda uning oʻgʻli Jaʼfar hali voyaga yetmagan boʻlsa, xalifalik taxtiga Abu Ahmad oʻtirishi mumkin edi. Al-Mufavviz Ifriqiya, Misr, Shom, Jazira, Mosul, Armaniston, Mihrajanqadhaq va Hulvon hududlarini boshqargan. Uning vakili sifatida esa Musa ibn Bugʻo tayinlangan.

Muhammaddan keyin hokimiyat tepasiga uning ukasi Abu Is’hoq Ibrohim II (875—902) kelgan.

 

 
 
 

Turkum:875-yilda vafot etganlar
Navroʻz Beg

Navroʻz Beg (vafoti 1640-yil) – Safaviylar davri davlat arbobi boʻlib, gruzinlarning Tulashvili urugʻidan chiqqan. U Abbos I (1588-1629) va Safiy I (1629-1642) hukmronliklari davrida xizmat qilgan. U taniqli safaviylik-gruzin harbiy va siyosiy rahbar Imomqulixonning qiziga uylangan. 1626–1627-yillarda Abbos I Navroʻz Begni Qorabogʻdagi Javanshir urugʻi boshqaruvchisi qilib tayinlagan, uning qaynogʻasi Dovudxon Undiladzeni Qorabogʻning hokimi etib tayinlagan.

 

 
 

Turkum:1640-yilda vafot etganlar
Turkum:Gruziyadan boʻlgan shia musulmonlar
Mir Sayyid Muhammad Kalpviy

Mir Sayyid Muhammad Kalpviy (1593 1661; shuningdek, Mir Sayyid Muhammad Kalpviy nomi bilan ham tanilgan) – Silsila Aaliyah Qodiriya Barakatiya Razviya Nuriyaning islomiy maʼnaviy silsilasida eʼzozlanadigan shaxs. Bundan tashqari, Uttar-Pradesh shtatining Kalpi shahrida joylashgan Muhammadiya Kalpiyya xonaqohining asoschisi, 30-imom va tariqat shayxi boʻlgan.

 

Turkum:Hanafiylar
Turkum:Hindistonlik soʻfiylar
Turkum:1661-yilda vafot etganlar
Turkum:1593-yilda tugʻilganlar
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Mirzo Og‘axon Nuriy

Mirzo Ogʻaxon Nuriy (forscha: میرزا آقاخان نوری), Etimod ud-Davla (اعتماد الدوله; taxminan 1807-yilda tugʻilgan – 1865-yilda vafot etgan) – Qojarlar davri siyosatchisi boʻlib, Nosiriddinshoh ( 1848–1896) hukmronligi davrida 1851–1858-yillarda bosh vazir („sadr-i aʼzam“) lavozimida ishlagan. U Xoja Nuriylar oilasining taniqli aʼzosi edi.

 Hayoti 
Mirzo Ogʻaxon Nuriy Mirzo Asadulloh Nuriyning ikkinchi oʻgʻli boʻlib, otasi Ogʻa Muhammadxon Qojar va Fath Alishoh hukmronliklari davrida qoʻshin bosh hisobchisi lavozimida ishlagan. Ular Xoja Nuriylar oilasi nomi bilan tanilgan boʻlib, Mozandaron ustonining Nur mintaqasining mahalliy zodagonlaridan boʻlgan va 18-asr oʻrtalaridan davlat byurokratiyasi hamda armiyada muhim rol oʻynagan. U 1865-yil 10-martda Qum shahrida vafot etgan. Ehtimol dushmanlari tomonidan uyushtirilgan suiqasd qurboni boʻlgan boʻlishi mumkin.

 

 

 

Turkum:1800-yillar tugʻilganlar
Turkum:1865-yilda vafot etganlar
Turkum:Eron Bosh vazirlari
Turkum:19-asr Eron siyosatchilari
Turkum:Nur (Eron) shahridan odamlar
Turkum:Qojarlar davri shaxslari
Muhammad Madni Ashraf Ashrafiy al-Jiloniy

Sayyid Muhammad Madni Ashraf (koʻpincha Shayxul-Islom va Madni Miyon nomi bilan tanilgan; milodiy 27-avgust 1938-yilda tugʻilgan (hijriy 1357-yilning 1-rajab) – hindistonlik ulamp, maʼnaviy yetakchi. Hindistonning Uttar-Pradesh shtati Ashrafpur Kichxauchhadan. U oʻz nutqlari bilan tanilgan, islom falsafasi, islom muqaddas qonuni va fiqh boʻyicha mutaxassis.

 

Turkum:Hanafiylar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1938-yilda tugʻilganlar
Turkum:Hindiston sunniy musulmonlari
Turkum:Hanafiy fiqh ulamolari
Turkum:Shayx ul-islomlar
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:Islom faylasuflari
Turkum:Soʻfiy yozuvchilar
Turkum:Chishtiylar
Turkum:Musulmon islohotchilari
Turkum:Sunniy imomlar
Turkum:Hind muftiylar
Anvar Husayn Panohiy

Anvar Husayn Panohiy (forscha: انور حسین‌پناهی) – Eronlik kurd oʻqituvchisi va siyosiy faol. U 2007-yil 5-noyabrda hibsga olingan va 2008-yil iyul oyida Inqilob sudi tomonidan „milliy xavfsizlikka qarshi ish koʻrish“ va „Xudoga dushmanlik“ ayblovlari bilan oʻlimga hukm qilingan. Biroq 2009-yil mart oyida unga 6 yil qamoq jazosi berilgan. U Sanandaj qamoqxonasida saqlangan, 2013-yil 13-avgustda, jazo muddatining tugashiga 3 oy qolganda, kafolat evaziga ozod qilingan. 2017-yil 27-iyunda Anvar yana hibsga olinib, Tehronga olib ketilgan va 2 kunlik hibsdan soʻng, Kurdiston ustoniga qaytmaslik sharti bilan ozod qilingan

 Hayoti 
Anvarning bir oʻgʻli Milad (1999-yilda tugʻilgan) va ikki qizi bor: Mahtab (1996) va Mahshid (2005). Uning Zibar va Ahmad ismli ikki ukasi bor.

Ozodlikka chiqqanidan beri u ukasi Raminning ozodligi uchun harakat olib bormoqda.

2007-yilgacha u boshlangʻich maktab oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Eron kurdlari
Turkum:Eron faollari
Janulloh Shoh Muhammad

Jan Muhammad (yoki Sayyid Jan Muhammad Soʻfiy, Jan Muhammad Darvesh) – Jalna shahrida (hozirgi Maxarashtra shtatida) soʻfiy avliyo.

1679-yilda Maratha rahbari Shivaji Jalnani uch kun davomida talon-taroj qildi. Shivaji odatda diniy joylarni bezovta qilmasligini bilgan shaharning koʻplab boylar shahar chekkasidagi avliyoning dargohiga panoh izlab bordi. Biroq, bu safar Shivaji ilgarigi anʼanasiga xilof ravishda dargohni ham talon-taroj qildi. Shivaji 1680-yilda, toj kiyganidan atigi besh oy oʻtgach vafot etganda, musulmonlar uning oʻlimini Jan Muhammadning laʼnati bilan bogʻlagan. Ularning fikriga koʻra, bu laʼnat Shivaji shahar aholisi va ularning boyliklariga boshpana bergani uchun soʻfiyni tahdid qilgani sababli yuz bergan edi.
 

Turkum:Boburiylar imperiyasi soʻfiylari
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:Shivaji
Turkum:17-asr Boburiylar imperiyasi kishilari
Jamali Kamboh

Shayx Jamoli Kamboh (Shayx Jamoluddin Kamboh Dehlvi; shuningdek, Shayx Hamid bin Fazlulloh, Darvish Jamali Kamboh Dehlvi, Shayx Jamoluddin Kamboh Dehlvi yoki Jalol Xon nomi bilan ham tanilgan) – 16-asrda yashagan panjob musulmon shoiri, Suhravardiya tariqatining soʻfiysi va Jomiy hamda Shayx Samoaddin Kambohning shogirdiA Critical Study of Indo-Persian Literature: During Sayyid and Lodi Period, p 41,Syeda Bilqis Fatema Husaini – Persian literature.The Gazetteer of India : History and Culture,, 1973, p 460, Pran Nath Chopra, India (Republic) Central Gazetteers Unit, India Gazetteers Unit – India..
 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Dehli xalqi
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Turkum:1536-yilda vafot etganlar
Usmon Horuniy

Xoʻja Usmon Horuniy (1107-yil 6-may 1220-yil 3-dekabr, ) – Hindistondagi Islomning ilk zamonaviy soʻfiy avliyosi, Sharif Zandoniy vorisi. Muiniddin Chishtiyning ustozi edi. Usmon Horuniy Eronning Horun shahrida tugʻilgan. Uning tavallud topgan yili 1096, 1116 va 1131-yillar (490, 510 va 526 hijriy) deb turlicha koʻrsatilgan. Abu Nur va Abu Mansur laqablari bilan ham mashhur.

 

Turkum:Hanafiylar
Turkum:1220-yilda vafot etganlar
Turkum:Chishtiylar
Vajihuddin Alvi

Shoh Vajihuddin Alvi Gujarati , Haydar Ali Saani  – Shattariy tariqati olimi va soʻfiy.

 Hayoti 
Vajihuddin Alvi Gujarotiy 1504-yili Ahmadobodda soʻfiy ulamo va huquqshunoslar oilasida tugʻilgan. 1528-yilda u Alvi madrasasini asos solgan, u Ahmadobodning bir yarim asrdan koʻproq vaqt davomida eng koʻzga koʻringan islomiy taʼlim markazi boʻlgan. 1590-yilda oʻz madrasasida vafot etgan.
 

Turkum:1580-yilda vafot etganlar
Turkum:Shattariyya
Turkum:Gujarotlik olimlar
Turkum:Soʻfiy yozuvchilar
Turkum:Ahmadobodlik yozuvchilar
Turkum:Hind soʻfiy avliyolari
Majididdin Xavofiy

Majididdin Xavofiy (? — 1443-yilda vafot etgan) — taniqli alloma, fahiq, voiz. Uning „Xoriston“ nomli asari mavjud.
Marhota

Marhota - Pokistonning Azad Kashmir viloyati Kotli tumanidagi qishloq . Qo‘shni aholi punktlari orasida Bindian va Banabona joylashgan.

 

Turkum:Pokiston
Amerikaning Eron yadroviy obʼyektlariga zarbalari

2025-yil 22-iyunda Eron—Isroil urushi doirasida AQSH Harbiy-havo kuchlari va Harbiy-dengiz floti Erondagi bir nechta yadroviy obyektlarga „Midnight Hammer“ operatsiyasi nomi ostida hujum uyushtirdi. Fordow uran boyitish zavodi, Natanz yadro kompleksi va Isfahondagi nomaʼlum obyekt Northrop B-2 Spirit radar uchun sezilmaydigan bombardimonchi samolyotlari tomonidan tashilgan oʻnlab 30 000 funtlik (13 600 kg) GBU-57A/B MOP bombalari, shuningdek, suv osti kemalaridan otilgan „Tomahawk“ qanotli raketalar bilan nishonga olindi. Ushbu yadroviy inshootlar Eronning eng muhim uran boyitish markazlari hisoblanadi. 13-iyundan beri davom etayotgan urushda Eron va Isroil o‘rtasida keng ko‘lamli janglar kuzatilmoqda.

AQSH prezidenti Donald Tramp „juda muvaffaqiyatli hujum“ haqidagi xabarni Truth Social orqali ommaga e’lon qildi.
Kongressdagi respublikachilar asosan Trampning bu harakatini qo‘llab-quvvatladilar, aksar demokratlar va ayrim respublikachilar esa bu qarorning konstitutsiyaviyligidan xavotirga tushdilar. Xalqaro hamjamiyat esa, Eronning qasos olishi va vaziyatning yanada keskinlashuvi haqida tashvish va xavotir bilan munosabat bildirdi.

 Izohlar
Ovoz yozish studiyasi

thumb
Ovoz yozish studiyasi — cholgʻu yoki vokal musiqa ijrolari, nutq va boshqa ovozlarni yozib olish uchun moʻljallangan maxsus joy.
Ummu Zarʼ hadisi

Ummu Zarʼ hadisi  – Buxoriy, Imom Muslim va boshqa muhaddis imomlar rivoyat qilgan mashhur hadis. Hadisning markaziy mavzusi oʻn bitta ayolning oʻzaro ahd qilishi va ularning har biri oʻz erining xabarlarini va u bilan boʻlgan ahvolini hech narsani yashirmay aytib berishidir.

 

 
 Умму Заръ ҳадиси
Ziyodat Alloh I

Abu Muhammad Ziyodat Alloh I ibn Ibrohim ibn al-Agʻlab (838-yil 10-iyunda vafot etgan) – 817-yildan to 838-yilda vafotiga qadar Ifriqiyaning Agʻlabiy amiri. Uning hukmronligi davrida Ifriqiyadagi amirlar uchun kuchliroq nazorat va barqarorlikka tomon oʻzgarish yuz berdi.

 Hukmronligi 
Ifriqiya ustidan mustaqil hukmdor boʻlganiga qaramay, Ziyodat Alloh Abbosiylar xalifaligi davrida hokimlik qilgan avvalgi hukmdorlar duch kelgan koʻplab muammolar bilan yuzlashdi. Ziyodat Alloh Ifriqiyada sodir boʻlgan eng yirik jund (harbiy qoʻshin) qoʻzgʻoloniga duch keldi, biroq bu qoʻzgolon hududda sodir boʻlgan eng oxirgi qoʻzgʻolon edi. 824-yilda qoʻzgʻolon koʻtarilib, Ifriqiyaning koʻp qismi jund tomonidan bosib olingan. Odatda, amirlar bir vaqtning oʻzida ham jund, ham berberlar muammosi bilan kurashishga majbur boʻlgan, natijada bu ikki guruh bir-birining muammosini yanada ogʻirlashtirar edi. Ammo Ziyodat Alloh berberlar bilan hamkorlik munosabatlarini yoʻlga qoʻyishga muvaffaq boʻlgan boʻlishi mumkin. Aynan shu aloqalar orqali u berberlarni isyonchilarga qarshi kurashish uchun jalb qildi. Ushbu ittifoq unga halokatdan saqlanib qolish va hokimiyatni mustahkamlash imkonini berdi.

 

Turkum:Moʻtazila
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:838-yilda vafot etganlar