Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Eriu

Eriu (qad.irlan. Ériu, genitativ holatda Érenn) - Irlandiya mifologiyasida, Tuata De Danann qabilasidan bo'lgan ayol, Irlandiyaning shu nomdagi ma'budasi Bresning onasi. U bilan birga Banba va Fodla ham xuddi shu nomdagi ma'budalar edi, lekin Eriu nomi saqlanib qoldi, bu ko'pincha dostonlarda Irlandiya yeriga murojaat qilish uchun ishlatilgan. "Qadimgi joylar" da Irlandiya Banba nomi bilan atalgan. Ko'rinishidan, Banba va Fodla Eriuning gipostazlari, chunki irlandlar boshqa xalqlar singari o'z xudolarini uch marta ko'paytirishga xos bo'lgan.

 Erin - dostonlarda Irlandiya nomi 
Dostonlarda aytilishicha, Mil o'g'illari Irlandiyani zabt etganlarida, o'zlarining yurishlarida ular navbatma-navbat Banbu va Fodla bilan uchrashishgan, ularning har biri orolga uning nomini berishni so'rashgan. Goidellar mamlakatning markaziy nuqtasi bo'lgan Usnexga yetib borganlarida, ular uchinchi ma'buda Eriu bilan uchrashishdi, u Mil o'g'illariga xush kelibsiz deb murojaat qilib, Goidellarning kelishini donishmandlar oldindan ko'rishganini aytdi. Ammo bosqinchilardan biriga ma’budaning soʻzlari yoqmadi. U Mil o'g'illari o'zlarining g'alabalari uchun faqat o'z xudolariga qarzdor deb hisoblardi va Eriu javob berdi: "Buni aytishingiz yaxshi emas, chunki u holda bu orol sizga yaxshilik keltirmaydi va sizning naslingiz bu yerda ko'paymaydi. Mening iltimosimni bajaring, ey, Mil va Bregon oilasining avlodlari, bu orol mening nomim bilan atalsin! “Avvalgi ikki ma’budaga ularning iltimosini bajarishga va’da bergan shoir Amergin endi Eriuga va’da berdi. Keyinchalik, Goidels Erin (Eriu ismining shakllaridan biri) nomi bilan Irlandiya yeriga qo'shiq kuylaydilar, bu esa Tuatning sehrini buzadi va bo'ronni to'xtatadi.

 Unumdorlikni boshqaruvchi xudolar 
Eriu va Mil o'g'illari haqidagi afsona irlandlarning Irlandiyaning boshqaruvchi kuchlari va uning ko'pligi Danu ma'budasi qabilalarining kuchida ekanligiga ishonishini aks ettiradi, ehtimol shuning uchun ular nasroniylik davrida tug'ilish ruhlari darajasiga tushirilgan. Qizig'i shundaki, Fomoriyaliklar Tuatha De Danannga nisbatan xuddi shunday rol o'ynagan. Danu ma'buda qabilalari bu jinlar ustidan g'alaba qozonganida, Tuatlar Bresni qo'lga olishga muvaffaq bo'lishdi. Mahbus, agar uni saqlab qolishsa, "Irlandiya sigirlarining suti hech qachon tugamaydi", deb va'da berdi. Ammo Lug xudosi druidlar bilan maslahatlashgandan so'ng, Bresga u endi mamlakat sigirlari ustidan hokimiyatga ega emasligini aytdi. Keyin Bres mamlakat mahsuldorligini oshirish orqali qatlni to'lashga harakat qildi, ammo bu imkoniyatdan foydalanish mumkin emas edi, chunki irlandlar hali ham shunday tezlikda o'sib borayotgan yangi hosilni yig'ib olishga ulgurmagan bo'lar edi. Natijada, Bres qishloq xo'jaligi sirlarini sotib oldi.

 

 Широкова Н. С. Мифы кельтских народов — М.: Астрель: АСТ: Транзиткнига, 2005. — 431 (1) с.: ил. — (Мифы народов мира). ISBN 5-17-019444-7 (ООО «Издательство АСТ»), ISBN 5-271-08709-3 (ООО «Издательство Астрель»), ISBN 5-9578-0397-9 (ООО «Транзиткнига»).
 Роллестон Томас Мифы, легенды и предания кельтов. / Пер. с англ. Е. В. Глушко. — М.: ЗАО Центрполиграф, 2004. — 349 с. ISBN 5-9524-1063-4

Turkum:Mifologik qahramonlar
Abant

Abantv tekste sxoliy soderjitsya napisanie „Ambant“, no v literature predlagaetsya vozmojnoe ispravlenie na bolee rasprostranyonnoe imya „Abant“ (yoki Ambant, boshq.ββας ,βμβας) — yunon mifologiyasida, elevsiyalik qirol Keley va uning rafiqasi Metaniraning oltiGreyvs, R. Mifi Drevney Gresii — M. : Progress, 1992, S. 65. oʻgʻilining eng kattasi, Demetraning bir koʻza yalpizGreyvs, R. Mifi Drevney Gresii — M. : Progress, 1992, S. 65. bilan xushboʻy arpa qaynatmasini ichganini koʻrib, xitob qildi: „Oh, qanday ochkoʻzlik bilan ichyapsan!“ — kattalarga va xudolarga boʻlgan hurmatsilik bilan haqoratlangani uchun, uni kaltakesakga aylantirdi.

Oʻzining qilmishidan uyalgan Dimetra, akasi Demofontga boqiylikni sovgʻa qilishga qaror qildi, lekin tasodifan oʻldirib qoʻydi. Kaley ikki oʻgʻliga achchiq aza tutib dedi: „Baxtsizlik mening uyimga keldi!“. Oʻsha paytdan u „Disavl“ deb nomlangan. Maʼbuda uning boshqa oʻgʻli TriptolemgaGreyvs, R. Mifi Drevney Gresii — M. : Progress, 1992, S. 65. saxiylik hadya qilishga vaʼda qilib, unga tasalli berdi.

Ambant haqida hikoya Nikanderning „Teriaka“ sheʼrida uchraydiSxolii k Nikandru. Teriaka. 484. Xuddi shunday hikoya Misma oʻgʻli Askalab haqida ham aytilgan (E. Kirnes hikoyalarning oʻxshashligi haqida gapiradi)Kearns E. The Heroes of Attica. University of London, 1989. P. 150; A. P. Kondrashov, Bogi i geroi drevney Gresii i Rima, 7.

 Sanʼatda 
Nemis rassomi Adam Elxaymer Tsereru ichib turayotganini Abant masxara qilayotgan tasvirni tasvirlagan (garchi baʼzida rasmda Askalab tasvirlangan deb taxmin qilinadi).Tserere va Abant haqidagi hikoyali rasmni gollandiyalik rassom Mattias Stomer tomonidan ham yaratilgan („Staraya pinakoteke“, Myunxen).

 

Turkum:Attika haqidagi afsonalar
Turkum:Qadimgi yunon miflarining qahramonlari
Fransiya masonlik instituti

Fransiya masonlik instituti (FMI) (IMF) — 2002-yil oktabr oyida „fransuz masonligi“ ning toʻqqizta itoatkorligi tashabbusi bilan yaratilgan. Institut Fransiyada masonlikning rivojlanishi, shuningdek, fransuz masonligining turli xil itoatkorliklari oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir bilan shugʻullanadi.

 Institut taʼsischilari 

 Fransiyaning Buyuk Sharqi
 Fransiyaning Buyuk Lojasi
 Xalqaro aralash Inson huquqlari mason ordeni
 Fransiya ayollarining katta lojasi
 Opera katta anʼanaviy ramziy lojasi
 Fransiya katta aralash lojasi
 Katta aralash universal loja
 Memfis ayollar katta lojasi — Mizraim
 Milliy fransuz lojasiPod redaksiey Danielya Ligu. Daniel Ligu i dr.. "Istoriya Frankmasonov vo Fransii. 2. ISBN 2-7089-6839-4

 Institut maqomi 
Ushbu institut 1901-sonli qonunga binoan, bosh qarorgohi Parijda boʻlgan (75011) notijorat birlashma va u Malevart 6 yopiq villasida joylashganLes 100 mots de la franc-maçonnerie, écrit avec Alain Bauer, Paris, PUF, coll. " Que sais-je ? ", 2007.

 Institutning maqsadlari 
Fransiya Masonlik institutining asosiy maqsadi qiziquvchilarga oʻzlarining tarixiy, adabiy va badiiy asarlari orqali masonlikning madaniy va axloqiy qadriyatlarini kashf qilish imkonini berishdirDes maçons opératifs aux francs-maçons spéculatifs. Les origines de l’Ordre maçonnique, coll. " L’Encyclopédie maçonnique ", EDIMAF, 2001. (ISBN 2-903846-87-1).

FMIda masonologiya boʻyicha tajribali tadqiqotchilar va mutaxassislar mustaqil ilmiy ishlarni olib boradilarDaniel Ligou Dictionnaire de la franc-maconriairie — Paris, 2006. — P. 477; Initiations Magazine.

Roje Dashez masonlikning turli jihatlari haqida imkon qadar koʻproq maʼlumot berishni maqsad qilgan institutning hozirgi prezidenti. Institut bosh kotibi — Erik Algren, tahririy koordinatori — Alen-Jak Lako. Institut mavzularida tashkil etilgan konferensiyalar, seminarlar va simpoziumlar turli nashrlar uchun olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar va loyihalarni muvofiqlashtiruvchi forumga aylanishi kerakHistoire de la franc-maçonnerie française, Paris, PUF, coll. " Que sais-je ? ", 2003. (ISBN 2-13-055807-0).

FMI Parijdagi Pyuto 8 da joylashgan Fransiyaning Buyuk Lojasi mason ibodatxonasida har yili mason kitob salonlarini tashkil qiladi.

 Yana qarang 

 Fransiyadagi masonlik
 Roje DashezRoje Dashez
 Masonologiya
 Quatuor Coronati

 

Turkum:Masonlik
Turkum: Fransiyada Masonluk
Turkum:Masonik tadqiqot tashkilotlari
Totalitar rejimlarni oʻrganish instituti

Totalitar rejimlarni oʻrganish (tadqiqot) instituti (ÚSTR) — Chexoslovakiya — natsist va kommunistik totalitar rejimlarni oʻrganuvchi Chexiya davlat ilmiy tashkiloti.

Pragada, Rishard Sives koʻchasida joylashgan. „Paměť a dějiny“ jurnalini nashr etadi (chex tilida — "Xotira va tarix").

Institut tarkibiga Chexoslovakiya Davlat xavfsizlik xizmati arxivi (StB) („Xavfsizlik organlari arxivi“) kiradi. Xavfsizlik xizmati arxivi Securitas Imperii toʻplamini nashr etadi. Institut tashkilotchilarining fikricha, arxivlar va boshqa tarixiy materiallarning oshkor etilishi Chexiya tarixini buzib koʻrsatishning oldini olishi kerak.

 Tashkil etilishi 
2007-yil 1-avgustda tashkil etilgan (2008-yil 1-fevralda ish boshlagan). Institutning oliy organi Chexiya Respublikasi Senati tomonidan besh yil muddatga saylanadigan yetti aʼzodan iborat kengash hisoblanadi. 2008-yil 1-yanvardan beri institutning asoschisi va birinchi direktori jurnalist va tarixchi Pavel Jachek hisoblanadi.

 Koʻrgazmalar 
2009-yilda Chexiya Respublikasining Bryusselda joylashgan Yevropa Ittifoqidagi doimiy vakolatxonasida „Praga maxfiy politsiya obyektivida“ koʻrgazmasi taqdim etildi. Garvard Sovuq Urush loyihasi direktori Mark Kramerning soʻzlariga koʻra, koʻrgazma kommunistik rejim odamlarni qay darajada nazorat qilishga intilayotganini koʻrsatib berdi: „Chexiya maxfiy politsiyasi butunlay zararsiz odamlarni kuzatib borish uchun bor kuchini sarfladi. Bular terrorist emas edi. Ular davlat uchun xavfli emas edi“.

 Tanqid 
Institut faoliyati koʻpincha tanqid obyektiga aylanadi, ayniqsa, ushbu institut shugʻullanadigan masalalar koʻlamini hisobga olgan holda. Xususan, Chexiya Ozodlik kurashchilari ittifoqi institutning Chexiya Respublikasi tarixidagi fashistlar rejimini yetarlicha oʻrganmaganligidan shikoyat qiladi. Kasaba uyushmasi Gestapo agentlari roʻyxatini eʼlon qilish talabini surdi, institut buni bajardi

 Munozaralar 

 Milan Kundera

2008-yilda institut yozuvchi Milan Kundera politsiya xabarkashsi boʻlganligi va 1950-yilda talabalar yotoqxonasi mehmoni hibsga olinishiga sabab boʻluvchi maʼlumotni taqdim etgani haqidagi daʼvo bilan OAV eʼtiborini tortdi. Hibsga olingan Miroslav Dvorjachek josus sifatida 22-yilga ozodlikdan mahrum etilgandi. U 14-yil qamoqda jazo oʻtagan, jumladan, uran shaxtasida ogʻir mehnat qilgan.

Institut bu ayblov asos qilib olingan 1950-yilgi politsiya hisobotining haqiqiyligini tasdiqladi, biroq baʼzi muhim faktlarni aniqlab boʻlmaganini bildirib oʻtgan. Kundera bu ishga aloqadorligini rad etib, „Men bu ayblovlarga qatʼiy eʼtiroz bildiraman, bu mutlaqo yolgʻondir“ degan.

 Rahbariyati 

 Pavel Jachek (2008—2010)
 Yirji Pernes (2010)
 Zdenek Hazdra (2010 va. haqida.)
 Daniel German (2010—2013)
 Pavla Foglova (2013—2014)
 Zdenek Hazdra (2014-)

 

Turkum:Ilmiy-tadqiqot institutlari
Turkum:Chexiya
Turkum:Dekommunizatsiya
Turkum: totalitar kommunistik rejimlarning jinoyatlari
Turkum: Chexiya fan
Turkum:Praga Tashkilotlari
Rossiya biatlonchilar ittifoqi

Rossiya biatlonchilar ittifoqi — bu butunrossiya jamoat tashkiloti. Xalqaro biatlon ittifoqining (IBU) vaqtinchalik aʼzosi (Xalqaro biatlon ittifoqining 2017-yil 10-dekabrdagi qarori).

 RBI faoliyatining maqsadlari 

 fuqarolarning sogʻlom turmush tarzini shakllantirish omillaridan biri sifatida maʼnaviy va jismoniy tarbiyaning birligiga qaratilgan jismoniy tarbiya va sportga boʻlgan huquqlarini amalga oshirishga koʻmaklashish;
 Rossiya Federatsiyasida biatlonni rivojlantirish, takomillashtirish, targʻib qilish va ommalashtirish, shaxsning har tomonlama va barkamol rivojlanishida biatlonga asoslangan jismoniy tarbiya va sportning rolini oshirish, xalqaro miqyosda biatlonning mavqeini mustahkamlash va nufuzini oshirish;
 sport harakatida doʻstlikni mustahkamlash va biatlon sohasida xalqaro sport aloqalarini amalga oshirish;
 sportchilarning yuqori koʻrsatkichli sport boʻyicha natijalarga erishish mahoratini oshirish, shuningdek, sport zaxiralarini tayyorlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish;
 Rossiya Federatsiyasida biatlonni rivojlantirish uchun sharoit yaratishda yordam berish.

 Tarixi 
Rossiya biatlonchilar ittifoqi (RBI) 1992-yilda tashkil etilgan va Rossiya Federatsiyasining 49 ta subyektining sport tashkilotlarini birlashtiradi.

2017-yil dekabr oyida IBU Rossiya biatlon ittifoqining huquqlarini chekladi. Bunga Rossiya sportidagi qator „doping mojarolari“ sabab boʻlgan. Rossiyalik biatlonchilar xalqaro musobaqalarda qatnashish huquqini saqlab qolishdi, ammo mamlakat IBU va uning xalqaro federatsiyadagi vakillari shafeligida turnirlar oʻtkazish huquqidan mahrum boʻldiRasxodi Soyuza biatlonistov Rossii na vosstanovlenie prav previsili €1 mln.

 RBI prezidentlari 

 Novikov Evgeniy Petrovich (1992-yil 26-fevral — 1995-yil 25-sentabr)
 Tixonov Aleksandr Ivanovich (1995-yil 25-sentabr — 2008-yil 27-oktabr)
 Proxorov Mixail Dmitriyevich (2008-yil 27-oktabr — 2014-yil 20-may)
 Kravtsov Aleksandr Mixaylovich (2014-yil 20-maySmenщik Proxorova vzyal noviy kurs. — 2018-yil 18-may)
 Drachev Vladimir Petrovich (2018-yil-18-may — 2020-yil 11-iyul)Chepikov: novoe rukovodstvo SBR namereno sozdat blagopriyatniy klimat v sbornoy Rossii
 Maygurov Viktor Viktorovich (2020-yil 11-iyuldan boshlab)

 Rahbariyati 
2014-yil 20-may holatiga koʻraSostav Pravleniya SBR sokraщen do vosmi chelovek..
Boshqaruv organi

 Kravtsov A. M. prezident
 Kalashnikov V. L.
 Tixonov A. VA.
 Aleksashin D. I.
 Yakushev V. DA.
 Maygurov V. DA
 Melixov V. VA.
 Park A. DA. Nazorat-taftish komissiyasi

 Oleg Mixeyev
 Aleksey Stejka
 Marina Sviridenko
 Viktoriya Pavlovskaya

 Yana qarang 

 Rossiya Olimpiya qoʻmitasiga aʼzo boʻlgan sport federatsiyalari roʻyxati

 

 

 Rossiya biatlonchilar ittifoqining rasmiy sayti
 Rossiya biatlonchilar ittifoqi ilmiy-metodik markazining rasmiy sayti
 Rossiya biatlonchilar ittifoqi Facebook ijtimoiy tarmogʻida
 Twitter ijtimoiy tarmogʻida Rossiya biatlonchilar ittifoqi
 Vkontakte ijtimoiy tarmogʻida Rossiya biatlonchilar ittifoqi
Turkum:Biatlon
Turkum:Rossiyada biatlon
biatlon
Vabishevich-Plotnitski

Vabishevich-Plotnitski  — sobiq Turov-Pinsk knyazligi yerlarida XV-asr oxiridan maʼlum boʻlgan Yunchik gerbining qadimgi zodagonlar urugʻi.

 Qisqacha genealogik maʼlumotlar 
Urugʻ vakillari haqida birinchi qaydlar 1524-yilda qirolicha Bona Sforzaning Plotnitsa, Staxovo, Ruxcha (hozirgi Belorussiya, Brest viloyati, Stolin tumani) chekkasida yerga egalik qilish imtiyozida bor. Keyinchalik, urugʻ vakillari 1528 va 1567-yillardagi Litva Buyuk Gersogligi qoʻshinlarini roʻyxatga olishda va Litva Buyuk Gersogligi, Hamdoʻstlik va Polsha boʻlinganidan keyin Minsk viloyatida (Pinsk tumanida) turli xil yerlarni sotib olish va sotish aktlarida eslab oʻtilgan.

 Zodagonlik 
1802-yil 27-dekabrda Vabishevich-Plotnitskilar, yaʼni uchta opa-singilning avlodlari: Pronya (Proxora), Goraina (Iyeronima) va Iyeremiya Minsk zodagonlar assambleyasi tomonidan aslzoda va qadimgi polshalik zodagonlar deb tan olingan va Minsk guberniyasi kitobining birinchi qismiga kiritilgan. Oliy Hukumat Senatining 1801-yil 5-maydagi farmoni asosida oila rus zodagonlari deb tan olingan va rus zodagonlari kitobining 1-qismiga kiritilgan. Oilada „Juńczyk“ gerbi bor edi. Hozir urugʻ vakillari Belarus, Polsha, Germaniya, Rossiya, AQSh, Litva, Latviya, Estoniya, Ukraina va Janubiy Amerikada yashaydi.

 

 Vabishevich-Plotnitskilar oilasining rasmiy sayti
 Belarus zodagonlarini muhofaza qilish rasmiy veb-sayti
Wabishchevici
Vavel ajdahosi

Vavel ajdahosi ― afsonaviy ajdaho boʻlib, u Krakovdagi Vavel tepaligi etagidagi gʻorda (Ajdaho chuquri deb ataladi) yashagan ekan.

 Afsona 
Vinsenti KadlubekMistrz Wincenty tzw. Kadłubek: Kronika Polska. Wrocław: Ossolineum, 2008. ISBN 83-04-04613-X. tomonidan bayon etilgan ushbu afsonaning eng qadimiy (XII asr) versiyasiga koʻra, qirol Krak (Krakovning afsonaviy asoschisi, shahar nomini olgan) davrida Krakovda tirikyutar (— yaʼni qurbonlarini butunicha yutib yuboradigan jonzot) degan mavjudot — ajdaho paydo boʻlgan. Ajdahoga haftada bir marta sigir keltirish kerak edi; Agar unga yemish keltirishmasa, evaziga u odamlarni yutib yuborardi. Shaharni yovuz hayvondan qutqarish uchun Krak ikki oʻgʻli Krak va Lexni ajdahoni oʻldirishga yubordi. Oʻgʻillari jangda ajdahoni yenga olmay, hiyla-nayrangga oʻtishadi. Ular sigirning terisini oltingugurt bilan toʻldirishadi va ajdaho bu tulumni yutib, boʻgʻilib oʻladi. Yovuz maxluqning oʻlimidan soʻng, aka-uka gʻalaba qaysi biriga tegishli ekanligi haqida tortishib qoladi. Inisi Lex ogʻasini oʻldiradi va qalʼaga qaytib, Krak ajdaho bilan jangda halok boʻlganini aytadi. Biroq, birodarkushning siri oshkor boʻladi va Lex mamlakatdan chiqarib yuborilib, shahar aybsiz oʻldirilgan Krak sharafiga nomlanadi.

Yan Dlugosh yilnomasida ajdaho ustidan qozonilgan gʻalabani qirolning oʻziga bogʻlagan va birodarkushlik voqeasini Krak allaqachon vafot etgan vaqtga koʻchirgan.

Afsonaning yana bir versiyasi (XVI-asr), Yoaxim Belskiyga tegishli boʻlib, unda etikdoʻz Skuba ajdahoni magʻlub etgani aytiladi. U yirtqich hayvonga oltingugurt toʻldirilgan buzoqni tashlaydi. Buzoqni yegan ajdahoning tomogʻi shunchalik kuya boshlaydiki, Vislaning yarmini ichib, yorilib ketadi.

 Obrazlashtirilishi 
1972-yilda Krakovdagi Chervenskiy bulvaridagi Vavel tepaligi yaqinida ajdaho haykali oʻrnatildi, uning muallifi polshalik haykaltarosh Bronislav Xromiydir. Ajdaho har 5 daqiqada yoki 7168 raqamiga „smok“Pracowity smok wawelski matnini yuborganda olov chiqaradi.

2015-yilda Legendy Polskiye seriyasidan (hisobda birinchi) qisqa metrajli film suratga oldi, unda ajdaho devqomat va tatuirovkali kishi (daniyalik bodibilder oʻynagan) boʻlib, uning ulkan uchuvchi mashinasi boʻladi. Ajdaho goʻzal qizlarning ashaddiy muxlisi boʻlib, ularni oʻgʻirlab ketadi va qishloq villalaridan birida yashirib saqlaydi.

 Galereya 

 

 Yana qarang 

 Zilant
 Varshava suv parisi
 Ajdaho
 Olovli ilon
 Pan Tvardovskiy

 

Turkum:Ertak qahramonlari
Turkum:Ajdarlar
Turkum:Afsonaviy hayvonlar-duragaylar
Turkum:Vavel
Turkum: Ajdaho
Turkum: Krakow urf-odatlari
Turkum: Krakow Yodgorliklari
Turkum:badiiy sudraluvchilar
Vaza darvozasi

Vaza darvozasi ― hozirda mavjud boʻlgan uchta Vavel darvozalarining eng qadimgisidir. Ular Muqaddas Stanislav va Vaslav kafedral sobori va Kafedral uyi binolari oʻrtasida joylashgan. Vaza darvozasi Vavel istehkomlarining elementlaridan biridir. Ilgari, XIX-asrda vayron qilingan darvozalar tepasida qalʼalar va mudofaa minoralari joylashgan edi.

Vaza darvozasi 1591-yilda Vaza sulolasidan boʻlgan Polsha qiroli Sigizmund davrida gotika uslubidagi kirish binosi oʻrnida qurilgan. Oʻsha paytda darvoza hududga yagona kirish eshigi boʻlgan.1820-1827-yillar oraligʻida darvoza toʻliq taʼmirlangan. , darvoza devoriga oʻyib yozilgan lavh oʻrnatilgan.

Shimol tomonda, darvoza devorlari rustika bilan bezatilgan. Darvozaga kirish tepasida lotin tilida: „SENATUS POPULUSQUE CRACOVIENSIS RESTITUIT MDCCCXXVII“ (Senat va Krakov xalqi 1827-yilda yangilangan) yozuvi oʻyilgan planshet bor. Kirish portalining tepasida yopiq balkon mavjud.

Darvozaning janubiy tomonida Polsha va Vasa sulolasi gerbi tushirilgan attik ustiga qoʻyilgan mansarda bor. Yopiq balkonning derazalari tepasida va chodir ostida XV-asrda oʻrnatilgan Krakov yepiskopi Pavel Dembskiyning qabr toshi va zirhli plitalar hamda Polsha burgutining tasviri va 1895-yilda kafedral gʻaznasi binosida oʻrnatilgan Odrovonj gerbi bor.

 

 Kuczman Kazimierz: Wzgórze Wawelskie. Prjevodnik. Wydanie 2 Krakov 1988-yil

 

 zamek_krolewski_na_wawelu.html Brama Vazov )
Turkum:Darvozalar
Turkum:Yodgorliklar
Turkum:Vavel
Turkum: Krakovning me'moriy yodgorliklari
Turkum:Polsha darvozalari
Turkum:Shahar darvozalari
Qirollik bogʻlari (Vavel)

right|thumb|310x310px| Qirollik bogʻlari ekspozitsiyasi
Qirollik bogʻlari  — Vavel (Krakow, Polsha) hududidagi sobiq bogʻ. Hozirgi vaqtda Qirollik bogʻlari hududida 1990-yillardan beri arxeologik tadqiqotlar olib borilmoqda va Qirollik bogʻlarining taxminiy boʻlagini aks ettiruvchi ekspozitsiya namoyish etilmoqda.

Mavjud tarixiy hujjatlar va arxeologik ashyolarga asoslanib, XVI-asrda qirol qalʼasining sharqiy qanoti bilan mudofaa devori oʻrtasida bogʻ boʻlgan, deb taxmin qilinadi. Bogʻ 1536-yilda tashkil etilgan deb taxmin qilinadi. Bogʻ ikki qismga boʻlingan. Mudofaa devorida joylashgan yuqori qismga Sigizmund I ning ikkinchi xotini Bona Sforza qaragan. Bogʻning bu qismida maxsus tayyorlangan eman qutilarida dorivor va xushboʻy oʻtlar yetishtirilgan. Bogʻning pastki qismi podshohga tegishli edi. Pastki bogʻni gʻishtdan yasalgan ohak yoʻlaklari ajratib, ular orasiga tuproq solingan va mevali daraxtlar ekilgan. Bogʻning bu qismida Sigizmund I dam olgan „Jannat“ nomli shiyponcha bor edi. Xuddi shu qismda uzumzorlar va parrandaxona bor edi. Himoya devoridan unchalik uzoq boʻlmagan joyda arxeologlar qirollik hammomiga olib boradigan gʻisht yoʻlak topdilar.

Qirollik bogʻlari XVIII-asr oxirigacha mavjud edi. Shved toshqini paytida qirollik hammomi vayron qilingan. Qirollik bogʻlarining keyingi vayron boʻlishiga XVIII-asr oxirida Avstriya hukumati tomonidan amalga oshirilgan istehkomlarning mustahkamlanishi taʼsir koʻrsatgan. Qirollik bogʻlarini tiklashga birinchi urinishlar ikki jahon urushi oʻrtasida boʻlgan. Ikkinchi Jahon urushi paytida general-gubernator Xans Frank Qirollik bogʻining pastki qismida tennis korti va suzish havzasini qurdi hamda 2004-yilgacha u saqlandi.

Hozirda Qirollik bogʻining pastki qismida arxeologik ishlar olib borilmoqda. Yuqori qismida sayyohlar uchun XVI-asr Qirollik bogʻining tepa qismini ifodalovchi turli xil oʻsimliklar solingan eman qutilar koʻrgazmasi mavjud.

 

 Katarzyna Bik, Raj rozkoszy ziemskich, Gazeta Wyborcza, 2004-yil 16-aprel.
 Agata Seweryn, Historyczne Ogrody Królewskie na Wawelu, Dziennik Polski, 2005-yil 23-noyabr.
Turkum:Bogʻlar
Turkum:Vavel
Turkum: Krakow bog'lari va bog'lari
Vaveldagi qirol qalʼasi - Davlat sanʼat majmuasi

Vaveldagi qirol qalʼasi — Davlat sanʼat majmuasi  — Polshaning Krakov shahrida joylashgan madaniy muassasaning nomi. Tashkilot muzey va madaniyat muassasasi davlat maqomiga ega. Tashkilot maʼmuriyati Vaveldagi Qirol qalʼasi hududida joylashgan.

 Tarixi 
"Vaveldagi qirol qalʼasi - Davlat sanʼat majmuasi" madaniy muassasasi 1945-yilda tashkil etilgan. Hozirgi kunda tashkilot Madaniyat vazirligi tomonidan qayd qilingan Nizom (Dz.Urz. MKiDN nr 4 poz.7 2000-yil) asosida faoliyat yuritadi.

„Vaveldagi qirol qalʼasi — Davlat sanʼat majmuasi“ Milliy madaniy muassasalar reyestrida (№ 21/92) va muzeylar davlat reyestrida (№ 16/98) roʻyxatga olingan.

 Faoliyati 
Nizomning 1-bobida taʼkidlanganidek, tashkilotning maqsadi eng yuqori darajadagi tarixiy yodgorlik, Polsha xalqining diniy va madaniy merosi, jahon merosining elementi boʻlgan Vaveldagi Qirol qalʼasini asrab-avaylashdan iborat. Tashkilot Vavelning tarixiy ahamiyatini Polsha jamiyatining zamonaviy hayotiga kiritish uchun uni turli jihatlarda namoyon qilishga intiladi. Ushbu maqsadlarga quyidagi vositalar orqali erishiladi:

 puxta saralangan sanʼat asarlari va tarixiy yodgorliklarni toʻplash va saqlash;
 tanlangan sanʼat asarlari va yodgorliklarini konservatsiya qilish va saqlash faoliyati;
 Polshada va xorijda Vavel haqidagi maʼlumotlarni tarqatish;
 ilmiy simpozium va konferensiyalar tashkil etish va oʻtkazish;
 nashriyot, taʼlim va axborot faoliyati;
 tashkilot tasarrufidagi madaniyat yodgorliklarni tegishli holatda saqlash.

 Filiallari 

 Peskovoy-Qoyadagi qalʼa.
 Strivshuvdagi uy.

 

 Rasmiy sahifa )
 Staut Zamku Królewskiego na Wawelu — Państwowych Zbiorów Sztuki. Załącznik do zarządzenia Nr 35 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14.07.2011 )
Turkum:Qalʼalar
Turkum:Yodgorliklar
Turkum:Krakow Muzeylari
Turkum:Vavel
Muqaddas Leonard kriptasi

right|thumb|266x266px| Jan Sobieski maqbarasi Sankt-Leonardning qasrida.
Muqaddas Leonard kriptasi ― Krakovdagi Avliyolar Stanislav va Vaslav sobori ostida joylashgan. Bu Romanesk meʼmorchiligining yodgorligi. Kripta XI-asrda (taxminan, 1038-1039-yillarda) oʻz qarorgohini shaharga koʻchirgan qirol Kazimir I buyrugʻi bilan qurilgan.

XI-asrning oxirida "Germanovska" nomi ostida soborda qurilish ishlari boshlangan. Ehtimol, Vladislav I German ushbu loyihaning homiysi boʻlgan. Sobor 1142-yilda muqaddaslashtirilgan. Ushbu bino haqida koʻp narsa maʼlum: uning tasviri XIII-asr muhrlaridan birida bor. Binoning oʻzi, shu jumladan, Kumush qoʻngʻiroq minorasining poydevori qisman saqlanib qolgan.

Butun kriptani sakkizta ustun koʻtarib turadi. 1118-yilda yepiskop Mavriy dafn etilgan, ammo keyinchalik uning daxmasidan patena va cherkov kosasi olib tashlangan.

Koʻplab Polsha qirollari va mashhur tarixiy shaxslar maqbarada dafn etilgan.

 Mixail Koribut Vishnevetskiy — Rech Pospolitaya qiroli
 Yan III Sobiyeski — Rech PospolitayaRech Pospolitaya qiroli va Vena jangi paytida Polsha armiyasi qoʻmondoni
 Mariya Kasimira — Rech PospolitayaRech Pospolitaya qirolichasi va Yan III Sobiyeskining rafiqasi
 Jozef Ponyatovski — Polsha shahzodasi va Fransiya marshali
 Tadeush Kostyushko — Polsha generali, inqilobchi va inqilobiy urush davrida AQSh armiyasining brigada generali
 Vladislav Sikorskiy — surgundagi Polsha hukumati bosh vaziri va Polsha qurolli kuchlari oliy bosh qoʻmondoni

Rim papasi Ioann Pavel II 1946-yil 2-noyabrda, ruhoniylikka tayinlanganidan bir kun oʻtib, Avliyo Leonard kriptasi mehrobida birinchi ibodatini bajardi.

 

 Krakovdagi Vavel soborining qirollik qabrlari
Turkum:Yodgorliklar
Turkum:Vavel
Avliyo bokira Maryam rotondasi (Wawel)

Avliyo bokira Maryam Rotondasi, XIV-asrdan — Avliyo Feliks va Adavkt Rotondasi Krakovdagi Vavel tepaligidagi eng qadimgi bino. XX-asrning birinchi oʻn yilligiga qadar rotonda XIII-asrda vayron qilingan, deb hisoblangan. Polsha meʼmori Adolf Shishko-Bogush tomonidan 1914-yildan 1917-yilgacha amalga oshirilgan Vavelni qayta tiklash ishlari davomida kashf etilgan. Rotonda 1975-yilda yaratilgan „Saqlanib qolmagan Vavel“ ekskursiya arxeologik koʻrgazmasining obyekti hisoblanadi.
left|thumb|211x211px| Interyer
Romanesk rotonda X-XI-asrlar oxirida Krakov Buyuk Moraviyaning bir qismi boʻlgan davrda qurilgan. Radiokarbon tadqiqotlari natijalariga koʻra, rotonda 970-yilda qurilgan. Rotonda saroy butxonasi edi.

Rotonda dumaloq uch bargli planda joylashgan boʻlib, uning ustida toʻrtta apsida bor. Rotonda devorining tashqi tomoniga ohak qorishmasi bilan mahkamlangan yassi qumtosh plitalari qoplangan. Rotonda „Opus incertum“ texnikasida, yaʼni ixtiyoriy oʻlchamdagi toshlarni taxlab joʻn usulda qurilgan. Hozirgacha ikkita deraza va ibodatxonaga tutashgan saroyning yana ikkita binosining elementlari saqlanib qolgan.

Butxona XIII-asrda vayron qilingan knyazlik saroyining binolari bilan oʻralgan edi. 1241-yilda butxona Konrad Mazoveskiy buyrugʻi bilan mustahkamlangan. Bu voqeani Yan Dlugosh Liber beneficiorum xronikasida eslatib oʻtadi. 1340-yilda Kazimir III butxonani avliyolar Feliks va Adavkt sharafiga nomladi. XIV-asrning birinchi yarmida cherkov qayta taʼmirlandi. Keyingi asrlarda butxona asta-sekin yaroqsiz holga keldi. XVII-asrdan unda ibodat qilish toʻxtatdi. Oʻsha vaqtdan beri butxonaning pastki qismi kumush saqlash uchun xona, yuqori tekis qismi esa yashash uchun foydalanilgan. Butxonaning yuqori qismi XIX-asrning boshlarida buzib tashlangan va Avstriya kasalxonasi uchun ishlatilgan.

1914-yildan 1917-yilgacha Vavelda restavratsiya ishlari olib borilganda, polshalik meʼmor Adolf Shishko-Bogush qirol qalʼasining gʻarbiy qismidagi qoʻshimcha binolar orasidan butxonani topdi va uni qisman taʼmirladi.

Hozirda butxonaning ichki qismiga omma kirishi imkoniyati yoʻq.

 

 Dobrowolski Tadeusz, Sztuka Krakova, Krakov: Wydawnictwo Literackie, 1971-yil.
 Podgórnik Iwona, Romanizm v Krakovi, Krakov: Markaziy Osrodek Informacji Turystycznej Oddział v Krakovi, 1985-yil.
 Skarbi madaniyati, Katowice: Videograf II, 2004, ISBN 83-7183-299-0.

 

 Krakov romanskiy )
Turkum:Yodgorliklar
Turkum:Meʼmoriy yodgorliklar
Turkum:Butxonalar
Turkum:Vavel
Turkum: Krakow Ibodatxonalari
Turkum:Muqaddas Bibi Maryamning Ibodatxonalari
Turkum: azizlar Feliks va Adawktning ibodatxonalari / Vavel
Turkum: Krakovning me'moriy yodgorliklari
Turkum: Polshada Virjiniya ibodatxonalari
Turkum: Polshada xarobalar
Sandomir minorasi

right|thumb|290x290px| Vavel xaritasida joylashuvi
Sandomir minorasi ― hozirda Vavel, Krakov, Polshadagi uchta minoradan biri. U Vavel istehkomlarining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Senator minorasi bilan bir qatorda, u XV-asrning ikkinchi yarmidagi Vavel „olov minoralari“ deb ataladigan majmuaning bir qismidir.

Sandomir minorasi birinchi marta „Yangi minora“ nomi bilan 1462-yilda tilga olingan, oʻshanda uning yonida shahar tartibsizliklarining olti ishtirokchisining boshi kesilgan, bu vaqtda Krakovdagi yer egasi Yenji Tenchinskiy oʻldirilgan. Minorada Sandomir zodagonlarining vakillari qamoqda saqlangan, keyinchalik minora zamonaviy nomini olgan deb hisoblanadi.

Minoraning pastki qavatlari XVI-XVII-asrlarda Starostsin piyoda polklariga turar joy sifatida qayta qurilgan. XVIII-asrda minora yomon ahvolda edi. 1856-yilda Avstriya hukumati Sandomir minorasini qayta qurdi, uning tomini oʻzgartirdi va ichki zinapoyani yangiladi. Ushbu oʻzgarishlar 1911-1914-yillarda meʼmor Zigmund Gendl rahbarligida amalga oshirilgan restavratsiya ishlari davomida olib tashlandi.

2003-2004-yillarda oxirgi restavratsiya arxitektorlar Pyotr Stempnya va Stanislav Karchmarchik rahbarligida amalga oshirildi. Bu vaqtda uchta kamon otish erkeri, uchinchi qavatning verandasi, ayvonga olib boradigan tashqi zinapoya qayta tiklandi va minoraning yuqori qavatlarining shiftlari asl koʻrinishida tiklandi.

Sandomir minorasi yaqinida Bernard darvozasi joylashgan. Minora yonida, maysazorlar boʻylab, XIV-asr boshlarida ikki jahon urushi oʻrtasida qurilgan uzun toshli gʻov bor.

 

 Kazimierz Kuczman: Wzgórze Wawelskie: Prjevodnik; Krakko, 1988-yil.
Turkum:Meʼmoriy yodgorliklar
Turkum:Minoralar
Turkum:Vavel
Turkum: Krakovning me'moriy yodgorliklari
Senator minorasi

right|thumb|290x290px| Vavel xaritasida joylashuvi
Senator minorasi yoki Lubranka ― hozirda Vavel, Krakov, Polshadagi uchta minoradan biridir. U Vavel istehkomlarining janubiy qismida joylashgan. Sandomir minorasi bilan bir qatorda, u XV-asrning ikkinchi yarmidagi Vavel „olov minoralari“ deb ataladigan majmuaning bir qismidir.

Minora XV-asrning ikkinchi yarmida qurilgan. Minoraning pastki qismi toshdan, yuqori qismi gʻishtdan qurilgan. 1534-yilda minora qirol saroyining janubiy qanotiga ulangan. , yilnomalarida aytilganidek, „yosh qirol Sigizmund Avgust uchun“ minoraning pastki qavatlari qayta qurildi.

„Lubranka“ degan ikkinchi nomi qalʼaning bosh prokurori Lubransiy shahrilik Gjegoj nomidan kelib chiqqan. XVII-XVIII-asrlarda minora „Olbramka“, „Volbromka“ va „Xoʻjalik minorasi“ nomlarini ham olgan.

Minora bir necha bor, shu jumladan, 1656-yilda Shvetsiya toshqini paytida yongʻinlarga uchragan. 1858-yilda Avstriya hukumati Krakov qalʼasi istehkomlari tizimining bir qismiga aylangan minorani qayta qurdi.

2002-2003-yillarda polshalik arxitektorlar Pyotr Stempnya va Stanislav Karchmarchik rahbarligida restavratsiya ishlari olib borildi.

 

 Kazimierz Kuczman: Wzgórze Wawelskie: Prjevodnik; Krakko, 1988-yil.
 Stepień Piotr, Badania va Konserwacja Baszty Lubranki, „Studia Waweliana“ XIII, 2007, ISSN 1230-3275
Turkum:Meʼmoriy yodgorliklar
Turkum:Qalʼalar
Turkum:Minoralar
Turkum:Vavel
Turkum: Krakovning me'moriy yodgorliklari
Pomada

right|thumb|150x150px|
thumb| „Shirin kashtan tusli sochlar“ — 1947-yilgi labboʻyoq (Gruziya)
Pomada  — sochni parvarish qilish uchun kosmetik mahsulot. XX-asrning oʻrtalarida u taomildan chiqdi. Zamonaviy tilda „pomada“ soʻzi lab boʻyogʻini bildiradi.

„Pomada“ soʻzi roman tillarida ildizlarga ega ( — olma): qadimgi Rimda „pomada“ olma eti va yogʻdan tayyorlangan davolovchi malham edi. Rus tiliga pomada soʻzi XVII-asrda fransuz tilidan yoki nemis tilidan kelgan. Dastlab, ruschada „pomada“ soʻzi diri maʼnosini anglatadi, ammo XIX-asrga yaqinlashgan sari soʻz dekorativ kosmetika vositasi sifatida tushunila boshlandi. XIX va XX-asr boshlarida pomada sochni parvarish qiladigan malham koʻrinishidagi mahsulot boʻlib, u sochni yaltiratar va turmakni yaxshiroq tutib turardi. Pomada ishlab chiqarishda asosiy tarkibiy qism aromatik moddalar va choʻchqa, qoramol yoki boshqa hayvonlardan olingan yogʻ edi.

Pomada XIX-asrning ikkinchi yarmida va XX-asrning birinchi yarmida ayollar va erkaklar orasida mashhur edi. Valentino va boshqa ovozsiz film qirollari sochlarini pomada bilan moylashgan. Pomadaning raqobatchisi soch mumi edi: mumlangan sochlar unchalik yaltiramagan va namlangandek koʻrinmagan. Keyinchalik, lak va soch geli paydo boʻlishi bilan, kosmetika sifatida pomada eskirgan va „pomada“ deganda labboʻyoq tushuniladigan boʻlgan.

 

 
 Личная помада // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1958. — Т. V. — Стб. 87 — 588 с.
Turkum:Kosmetika
Turkum: kosmetika tarixi
Turkum:soch mahsulotlari
Turkum: yillik kosmetika
Virtual smart-karta

Virtual smart-karta — maʼlumot tashuvchi apparatlar (smart-karta, USB-token)ga xos operatsiyalarni toʻlaligicha bajarishga imkon beruvchi smart-kartalarning dasturiy taʼminoti.

Virtual smart-karta odatiy smart-kartaning harakatlarini toʻliq takrorlaydi. Foydalanuvi ishlaydigan kompyuter va ilovalarning operatsion tizimi uchun virtual smart-karta anʼanaviy kartalardan farq qilmaydi.

Virtual smart-karta texnologiyasi Windows Server 2012, Windows 8 va Windows RT OTlarida paydo boʻlgan. Texnologiyaning amalga oshirilishigiga qarab anʼanaviy tashuvi va unga mos oʻquvchi qurilma rolini platforma modulining ishonchli mikrosxemasi (TPM), kalitlar va raqamli sertifikatlarni maxsus saqlovchi, hattoki foydalanuvchining smartfoni bajarib berishi mumkin.

Virtual smart-karta foydalanuvi va kompyuterga ulanadi. Foydalanuvchi uchun virtual smart-karta oʻzida kompyuterda doimiy ravishda mavjud boʻlgan smart-kartani aks ettiradi. Foydalanuvchi smart-kartani bir nechta kompyuterda ishlata olishi uchun karta ularning har biriga kiritilishi kerak. Agar bitta kompyuterda bir nechta foydalanuvchi ishlasa, ularning har biriga alohida virtual smart-karta taqdim etiladi.

 Foydalanish usullari 
Virtual smart-karta anʼanaviy kalit tashuvchilar uchun mavjud boʻlgan barcha foydalanish usullari va toʻplamlariga egalik qiladi. Anʼanaviy smart-kartalar kabi virtual smart-kartalar ham quyidagilarni amalga oshirishga yordam beradi:

 Maʼlumotlarning elektron-raqamli imzolari;
 Maʼlumotlarni shifrlash va shifrni ochish;
 Foydalanuvchilarning ikki omilli audentifikatsiyasi;
 Single Sign-On rejimida kirish.

 Afzalliklar 
Virtual smart-karta anʼanaviy smart-kartadan apparatli tarkibiy qismga ega emasligi tufayli ham bir qator afzalliklari bilan ajralib turadi:

 Virtual smart-karta plastik smart-kartalar, oʻquvchi qurilma, USB-token sotib olish, unga xizmat koʻrsatish va almashtirish kabi xarajatlarni talab qilmaydi.
 Virtual smart-kartani ulash uchun boʻsh USB-port kerak emas.
 Virtual smart-kartani unutib qoʻyish, yoʻqotish yoki hamkasblarga berish (misol uchun, ish joyida ekanligini bildirish uchun) mumkin emas.
 Virtual smart-karta masofadan turib olinadi va xodim yoki administratorning shaxsan tashrif buyurishini talab qilmaydi.

 Yana qarang 
 Autentifikatsiya
 Ochiq kalitlar infratuzilmasi
 Yagona kirish texnologiyasi
 Token (avtorizatsiya)
 Elektron imzo
 
 Виртуальная смарт-карта Indeed Enterprise AirKey 
 Новые возможности смарт-карт в Windows Server 2012, Windows 8 и Windows RT
 Приложение для смартфона КриптоПро AirKey, эмулирующее традиционную смарт-карту 
 Программный аутентификатор eToken Virtual 
 Технология сетевой виртуальной смарт-карты
Turkum:Autentifikatsiya
Turkum: kirish nazorati
Turkum: umumiy kalit kriptografiya
Turkum: Smart Card
Turkum: elektron imzo
Alangasarlar

Alangasarlar, Zerpallar — Udmurt mifologiyasidagi qadimgi devqomatlar. Ertaklarda koʻpincha ahmoq sifatida koʻrsatiladigan qahramonlar.

Afsonaga koʻra, bir vaqtlar bahaybat odamlar daryo boʻylab Udmurt oʻlkalariga koʻtarilib, keyin oʻz yurtlariga qaytib ketishgan, ulardan keyin faqat togʻlar va tepaliklar qolgan (Udmurtiya janubida „Alangasar togʻining“ Alangasar gurez toponimlari saqlanib qolgan). Shunga oʻxshash afsonalar Chepetsk madaniyatining shahrini qahramonlar, qaroqchilar va hattoki E.Pugachev isyonchilari bilan bogʻlashadi. Alangasarlar, afsonaviy devqomatlar haqidagi afsonalar, shuningdek, tatarlar, boshqirdlar, marilar, nogaylar, karaimlar orasida ham uchraydiAxmetyanov R. G. Obщaya leksika duxovnoy kulturi narodov Srednego Povoljya. M.: Nauka, 1981. S. 15.. Alangasarlarning obrazi va nomi („dangasa, ahmoq“) udmurtlar tomonidan tatarlardan oʻzlashtirilgan. Bunda, bu nomning oʻzi Udmurt folklorida juda kam uchraydi va umumudmurt hisoblanmaydiNapolskix V. V. Udmurtskie etimologii. V.E.Vladikin zerpallarni (udm. Odam Zer tomondan) shimoliy Perm xalqlaridan biri (Zer — Zyrliklar) bilan bogʻlaydi, bu xalq, keyinchalik, boshqa etnik guruhlarga qoʻshilib ketgan boʻlishi mumkinVladikin V. Ye. Religiozno-mifologicheskaya kartina mira udmurtov. Ijevsk: Udmurtiya, 1994. S. 99.. „Devqomatlar — pakanalar“ mifologik oppozitsiyasi koʻplab xalqlarga maʼlum va ular aytganidek, eng qadimgilarga tegishli: „devqomatlar — eng qadimgi mavjudotlar … ular yarim odamlar, yarim togʻlar“Steblin-Kamenskiy M. I. Mif. L.: Nauka, 1976. S. 67..

 

 
 Владыкин В. Е. Религиозно-мифологическая картина мира удмуртов. Ижевск: Удмуртия, 1994.
Turkum: udmurt mifologiyasi
Yarovit

Yarovit, Gerovit, buzilgan Verovid yoki Iyrovit (lot. Gerovitus, Herovith) — Boltiq slavyanlarining urush xudosiВеровит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

A.S.Famintsin yozadi:Gavelbergda aprel oyining oʻrtalarida bu Xudoning sharafiga bayram joʻnatilar edi va shahar har tomondan eʼtibor bilan oʻralgan edi. Volgastda sharaflangan Yarovit haqida Gerborddan oʻqiymiz, bu Xudoning ibodatxonasi, devorda, oltin va mohir ish bilan qoplangan katta qalqon osilgan; oʻliklarning hech biri oddiy vaqt ichida unga tegishi mumkin emas edi, chunki Gʻayriyahudiylar bu bilan  qandaydir diniy eʼtiqodni birlashtirar edi; qalqon Yarovitga bagʻishlangan edi — „Mars deb nomlangan lotin tilida“ — Gerbordni qoʻshib qoʻydi — va faqat urush davrida u joydan koʻchib olinishi mumkin edi. Keyin u qoʻshinlar oldida olib ketilar edi va bu orqali urushlarda gʻolib boʻlishiga ishonishar ediFaminsin A. Bojestva drevnix slavyan.Bundan tashqari, Yarovit, ehtimol, hosildorlik bilan bogʻliq edi. Yarovitga hosildorlik bahor bayrami bagʻishlandi; bir manbada, Yarovit ruhoniysi nutq soʻzlaydi, unga koʻra, u koʻkat va yer mevalarini boshqaradi:Men sening xudoingman, men dalalarni chumolilar va oʻrmonlarni barglar bilan kiyintiruvchiman; niv va daraxt mevalari mening hukumronligimda, podalarning nasli va inson foydasiga xizmat qiladigan hamma narsa: bularning barchasi Meni hurmat qilganlarga beraman va Meni rad etganlardan tortib olamanГерборд III, 6..

 Ismlar 
Lotin oʻrta asr yozuvlarida u Rim Marsi bilan taqqoslanadi. Yar (jar) ildiziga ega boʻlgan boshqa soʻzlar kabi, Xudoning ismi bahor unumdorligi haqidagi gʻoyalar bilan bogʻliq (rus „bahor“, „qizgʻin“, „bahor, bahorda ekilgan“, Ukr. yar „bahor“), non (bahor noni, yarina-arpa, yulaf; yar, yaritsa va boshqa non belgilari), hayvonlar (buqa-yarovik, yorqin va boshqalar), bundan tashqari, „gʻazablangan, issiq, olovli“, Ukr maʼnosida rus „gʻazablangan“ bilan solishtirish mumkin. Yariy, "bahor, yosh, kuchga toʻla, ehtirosli" va Janubiy va gʻarbiy slavyanlarning yar ildizi bilan bir xil soʻzlarИванов Вяч. Вс., Топоров В. Н. Исследования в области славянских древностей. М.: Наука, 1974. Архивная копия от 1 октября 2020 на Wayback Machine С. 215..

 

 
 Verovit // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Yarovit, Gerovit Arxivnaya kopiya ot 6 marta 2008 na Wayback Machine // Mifologicheskiy slovar/ Gl. red. Ye. M. Meletinskiy. — M.:Sovetskaya ensiklopediya, 1990. — 672 s.
Turkum:Alfavit tartibida xudolar
Turkum:Urush xudolari
Turkum:Unumdorlik xudolari
Abant (Poseydonning oʻgʻli)

Abant (Boshqaββας) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.21. Abantlar davri Strabon. Geografiya X 1, 3 (str.445) . Poseydon  va Aretusning oʻgʻli Gigin. Mifi 157 . Kanifning otasi, Konfning bobosi Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika I 77 . Halkodontning Otasi. Nevarasi Elefenor tomonidan tasodifan oʻldirilgan Likofron. Aleksandra 1033 .

 

Turkum:Euvbei Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalarining qahramonlari
Barash familiyasi

Barash — yahudiy va rus familiyasi.

Uning kelib chiqishi Rossiyada „barash“ soʻziga borib taqaladi, ushbu soʻz „shoh chodirchisi“, shuningdek "hunarmand („qoplovchi“, „chodirchi“) degan maʼnoni anglatadi. Ushbu kasb vakillari shohning yotoqxonasini jihozlash bilan shugʻullanishgan, yurishlar paytida esa uning dam olishi uchun chodirlarni hozirlab berishgan. „Barash“ soʻzi katta ehtimol bilan rus tiliga arab tilidagi „farrash“ — „choyshab tayyorlovchi hunarmand“ soʻzidan oʻzlashgan holda turkiy tillar taʼsiri ostida kirib kelgan.

Moskvadagi „Barashovskaya sloboda“ hanuzgacha saqlanib qolgan, oʻz vaqtida bu yerga knyaz barashlari kelib joylashgan. Mazkur hududda yashovchi odamlar ham aholi orasida barash deya atalgan, yaʼni Barash familiyasi yashash joyi nomidan kelib chiqqan boʻlishi mumkinligi haqidagi ehtimolni rad etib boʻlmaydi. Barash familiyasiga qoʻshimcha ravishda, Barashkin, Barashkov, Barashnev familiyalari ham „barash“ (kasb-korga urgʻu beruvchi ismlar) soʻzidan kelib chiqqan.

Yahudiylar orasida keng tarqalgan Barash familiyasi qisqartma hisoblanadi. U ravvinning Shlomo, Shmuel, Shimon ismli va ismi Sh harfi bilan boshlanadigan boshqa oʻgʻillariga ham berilishi mumkin edi (Ben Rabbi Sh…).

Karaimlar orasida keng tarqalgan Barash familiyasining kelib chiqishi turkiylarga borib taqaladi va „dumbali qoʻy“ deya tarjima qilinadi.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha familiyalar
Turkum: rus nomlari
Turkum: yahudiy nomlari
Karasyov familiyasi

Ushbu familiyaga ega mashhurlar roʻyxati: erkaklar — , ayollar — .

Karasyov — oʻrta darajada tarqalgan rus familiyasi (Keng tarqalgan 250 ta rus familiyasi roʻyxatiga kirmaydi).

 Familiyaning kelib chiqishi 
Choʻqinmagan Karas ismidan kelib chiqqan. „Baliqli“ ismlar qadimda juda mashhur boʻlib, koʻpincha tashqi omillar taʼsirida emas, balki anʼanalar asosida berilgan. Qadimgi Novgoroddan topilgan qayin poʻstlogʻiga bitilgan qadimiy rus yozuvlariga koʻra, bu yerda Som, Yorsh, Okun, Karas va Sudak ismli aka-uka Linyovlar yashagan.

Pilladan ipak chuvash bilan shugʻullanuvchu usta Karas, Karasnik deb atalgan.

S. B. Veselovskiyning „Onomastikon“ kitobida Karas Tarusmanov Linyov, zodagon, XVII asr boshi, Suzdal; Karas Manuxin Yevsyukov, XVI asr oʻrtalari, Novgorod tilga olinadi:

 Don zodagonlari familiyasi 
S. V. Koryagin tomonidan Donning uchta zodagon sulolasi tasvirlab beriladi:

 Trailinskaya qishlogʻi Karasyovlari (keyinchalik Bagaevskaya);
 Ust-Medvediskayaning qishlogʻi Karasyovlari;
 Aksay qishlogʻi Karasyovlari.

A.A Karasyov: "Ivan Tixonovich oʻz familiyasini Karasev emas, Karasyov deb yozgancha imzo qoʻygan. Donlik taniqli korchalon va yozuvchi Ivan Samoylovich Ulyanov uning qiziga uylangan, mening bobom familiyasini karasya (baliq)dan emas, balki tatarcha soʻzlar — „kara“ va „su“ — „qora“ va „suv“dan olganligini aytgan, shuningdek ushbu bu familiyaning ilk sohibi Donga kelib joylashgan va bu yerda pravoslav dinini qabul qilgan tatar millatiga mansub Karasu ismli shaxs boʻlganini aytib oʻtganKarasyov A. A. Familiya Karasyovix // Oblastnogo Voyska Donskogo Statisticheskogo Komiteta. 1903. Vip. 3. S. 48-53..

 Familiyaning yozilishi va talaffuzidagi oʻziga xosliklar 
Karasyov familiyasini talaffuz qilishning faqat bitta usuli bor — hujjatlarda "yo" harfi yozilishi yoki yozilmasligidan qatʼi nazar, urgʻu oxirgi boʻgʻinga berib oʻqiladi.
Exetl

Exetl yoki Exetley — yunon mifologiyasi va Marafon jangi qahramoni.

U haqidagi hikoyalar Pavsaniy qaydlaridan bizgacha yetib kelgan. Marafon aholisi Exetlni bexad hurmat qilgan. Hikoyalarga koʻra, Marafon jangi davom etayotgan bir vaqtda nomaʼlum shaxs afinaliklarga yordamga kelgan, uning kiyim-kechaklari dehqonlarning liboslarini yodga solgan. U Fors armiyasidan boʻlgan koʻplab varvarlarni omoch tishi bilan oʻldirib, koʻzdan gʻoyib boʻlgan. Afinaliklar uni hech qayerdan topa olishmagan, keyin esa u haqidagi savollar bilan Orakulga murojaat qilishgan, Orakul ularga Exetliy-bahodirni qahramon sifatida hurmat qilishning oʻzi yetarli ekanligini aytganPavsaniy. Opisanie Elladi, I, 32, 5(4).. Uning odamlar qarshisida koʻrinish berishi afsonalarda tez-tez sodir boʻlganidek, xudolar yoki ularning qiyofasidagi qahramonlarning mojaroga aralashuvi deb hisoblanganFink, Dennis. The Battle of Marathon in Scholarship: Research, Theories and Controversies Since 1850. Jefferson, NC: McFarland & Company, Inc., Publishers, 2014, p. 187. ISBN 9780786479733..

Exetl koʻpincha soqolli, yalangʻoch va chorva tomonidan tortib ketilayotgan omochni ushlab turgan holda, Buzigga oʻxshash qiyofada tasvirlangan. Baʼzi olimlar ularning ikkisi orasidagi oʻxshashlik qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliqligini taʼkidlaydilar. Buzig qishloq xoʻjaligining kashshofi hisoblangan qahramon boʻlib, uning ismi "hoʻkizning boʻyinturugʻi "Pausanias’s Description of Greece. Cambridge: Cambridge University Press, 2012, p. 489. degan maʼnoni bildirgan boʻlsa, Exetl ismi esa „εχέτλη“ dan olingan boʻlib, „omoch“Leonhard Schmitz (L. S.). Echetlus // Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ed. by Smith, William. Volume II. London, 1846, p. 3. degan maʼnoni bergan. F. Pfister Exetl haqidagi afsonani Gomer qahramonlaridan yangi klassik xudolarga oʻtish davrining boshlanishi deb hisoblaganFriedrich Pfister. Der Reliquienkult im Altertum. Vol. II, Giessen, 1909—1912, S. 423..
right|thumb| Naqsh solingan devorning Exetl tasviri aks etgan parchasi 
Exetlning jasorati miloddan avvalgi 5-asrda Afina agorasida yaratilgan oʻyma devor yodgorligida tasvirlanganLeonhard Schmitz (L. S.). Echetlus // Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ed. by Smith, William. Volume II. London, 1846, p. 3.. U jangning boshqa epizodlaridagi qahramonlar, masalan, Kallimax va Kichik Miltiad kabi jangchilar orasidan aniq ajralib turadiFerrario, Sarah. Historical Agency and the `Great Manʼ in Classical Greece. Cambridge: Cambridge University Press, 2014, p. 39. ISBN 9781107037342. Afinaliklar nazdida Exetlning afsonaviy maqomi uning Afina, Gerkules va Tesey siymosi aks ettirilgan bir qator suratlarga qoʻshilishi bilan namoyon boʻlgani taxmin qilinadiSteinbock, Bernd. Social Memory in Athenian Public Discourse: Uses and Meanings of the Past. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press, 2013, p. 88. ISBN 9780472118328..

1880-yilda Robert Brauning u haqida „Echetlos“ deb nomlangan sheʼr yozgan.

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Menuxin familiyasi

Menuxin (Minuxin, Mnuxin, Mnushkin) ( — yahudiy familiyasi.

Lotin alifbosiga asoslangan yozuvlarda Menuhin, Menuchin, Menukhin, Minuhin, Minuchin, Minukhin, Mnuhin, Mnuchin, Mnuxin koʻrinishida keladi.

 Etimologiya 
Bibliyadan keyingi Menuxa ayollar ismidan kelib chiqqan matronomik familiya. „Menuxaning oʻgʻli“ degan maʼnoni anglatadi. „Menuxa“ ibroniy tilida „tinchlik“, „xotirjamlik“, „osudalik“, shuningdek, „hordiq“ degan maʼnoni anglatadiaz-libr.ruhttp://toldot.ru. Yevropada bu ismning qoʻllanishi haqidagi birinchi qaydlar 15-asrga toʻgʻri keladi. Dastlabda ushbu ism faqatgina Yevropaning markaziy qismida — Bogemiya va Sileziyada ishlatilgan, keyin esa u yerdan Gʻarbiy va Sharqiy Yevropa hududlariga tarqalgan. Ukraina va Belorussiyada Menuxa ismi 17-asrdan qoʻllanila boshlaganwww.jewage.org. „-in“ qoʻshimchasi familiyaning Rossiya yoki Ukrainada shakllanganini koʻrsatadi. Ushbu familiya vakillari asosan Xerson (Menuxin, Minuxin), Gomel (Menuxin, Mnuxin), Yekaterinoslav (Menuxin), Bobruisk va Vitebsk (Mnuxin) okruglarida, oʻtroq chiziq chegaralarida yashagan.

Minuxin familiyasining barcha egalari qarindosh boʻlishi ehtimoli yuqori ekanligi haqida fikr bildirilganwww.jewage.org, ammo bu shaxsiy ismlardan kelib chiqqan familiyalarga tegishli emasVikipediya: Matronimicheskie familii.

 Shahar folklorida 
Tezisga qarshi, shuningdek, „Odessa Tili“ lugʻatida berilgan yahudiy latifasida familiyadan foydalanish konteksti ham aytiladi („gesheft“ soʻzidan foydalanish misoli (bitim, ish)):
Sudda:

— Guvoh, familiyangiz?

— Menuxin.

— Ismingiz?

— Isaak.

— Yashash joyingiz?

— Berdichev.

— Kasb-koringiz?

— Kichik savdogar.

— Eʼtiqodingiz?

— Janob sudya, ismim Isaak Menuxin boʻlsa, Berdichevda yashasam, savdogarlik bilan shugʻullansam, sizningcha kimman? Buddaviymi?

 

 Yana qarang 

 Menuhin — familiya egalari

Turkum:Alifbo boʻyicha familiyalar
Turkum: yahudiy nomlari