Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Said Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi

Said Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi, shuningdek Zaviya al-Fassiya nomi bilan ham tanilgan, Marokashning Fes shahridagi eng muhim tarixiy zaviyalardan biri (diniy majmua va soʻfiylar ziyoratgohi) hisoblanadi. U shahardagi yirik XVII asr ulamoi, muftiy va soʻfiy avliyosi boʻlgan va shu zaviya hududiga dafn qilingan Said Abdulqodir al-Fossiy (ismining yozilishi Abdulqodir al-Fassi shaklida ham uchraydi) nomi bilan atalgan. Bino Fosning eski medinasi — Fos al-Balining janubidagi Qalqiliyin mahallasida joylashgan. U shaharda va butun mamlakat boʻylab al-Fassiya tasavvufiy anʼanasi bilan bogʻlangan bir nechta zaviya maskanlaridan biri edi.

 Tarixi 
Birinchi „Zaviya al-Fassiya“ avvaliga Abdulqodirning ajdodi, 1604-yilda vafot etgan, Qasr al-Kabirdan boʻlgan va asl kelib chiqishi andalusiy boʻlgan burjua oilasiga mansub ulamo Abulmahosin tomonidan tashkil etilgan. Fosga kelishidan avval Abuulmahosin 1578-yildagi Qasr al-Kabir jangida (Uch podsho jangi deb ham ataladi) jang qilish uchun joʻnatgan jangchilari tufayli Saʼdiylar sultoni Ahmad al-Mansurning marhamatiga sazovor boʻlgan. U 1580-yilda Fosga koʻchib kelib, al-Muxfiya mahallasidagi (shahar Andalusiyin mavzesi ichida) oʻz uyida dars berish orqali zaviya tashkil etishni boshladi; bu joy tez orada mustaqil ravishda muhim ilmiy markazga aylandi. Abuulmahosin zaviya kengayishi uchun yon-atrofdagi uylarni sotib oldi va 1596-yilda shu uylardan birini oʻz zaviyasi uchun masjidga aylantirdi hamda oʻgʻli Abulabbos Ahmad al-Hofizni imom etib tayin qildi. Zaviya taʼlimoti al-Jazuliy (oʻzi esa Shaziliy tariqati doirasida) maktabi qarashlariga va Fosda yashab oʻtgan hamda Abuulmahosinning ustozlaridan boʻlgan avvalgi soʻfiy shayxi 1569-yilda vafot etgan Abdurahmon al-Majdubning taʼlimotlariga asoslangan edi.

Abuulmahosinning kichik ukasi, 1626-yilda vafot etgan Abdurahmon al-Orif al-Fassiy uning maʼnaviy vorisi boʻldi. U Fosning Qaraviyin mavzesidagi Qalqiliyin mahallasida ikkinchi zaviya tashkil etdi. Bu ikkinchi maskan yangi shogirdlarni irshod qilish va sama kabi yanada botiniy amaliyotlar uchun bagʻishlangan boʻlib, Andalusiyin mavzesidagi asl zaviya esa tariqatning yanada ommaviy va institutsional jihatlari bilan bogʻlana bordi. XVII asr davomida Zaviya al-Fassiya Fosning maʼnaviy hayotiga ustunlik qildi va qoʻshimcha ijtimoiy-siyosiy ahamiyat kasb etdi. Abuulmahosinning boshqa ayrim shogirdlari ham butun Marokash boʻylab yangi zaviya shoxobchalarini tashkil etdilar; ularning eng muhimlaridan biri Qasr al-Kabirda joylashgan edi. Shogirdlardan biri, Muhammad al-Maʼan al-Muxfiya mahallasida oʻz zaviyasini tashkil etgan.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:17-asr masjidlari
Technomyrmex bicolor

Technomyrmex bicolor — Technomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1893-yilda Shri-Lankada tavsiflangan. Ushbu tur Xitoy hududlarida ham uchraydi.
 

 

 at antwiki.org

Category:Dolichoderinae
Wolffs Revier

Wolffs Revier — 1992-yildan 2006-yilgacha efirga uzatilgan nemis kriminal drama teleseriali. Serial Berlin qotillik boʻlimida ishlovchi bosh politsiya inspektori Andreas Wolff haqida hikoya qiladi. Serial Grimme-Preis mukofotini qoʻlga kiritgan hamda 13 mavsumdan iborat boʻlib, jami 173 ta epizoddan tashkil topgan. 2011-yilda koʻrsatuvning davomi sifatida film suratga olingan.

 Rollarda 
 Jürgen Heinrich — Andreas Wolff
 Klaus Pönitz — Gunther Sawatzki
 Gerd Wameling — Peter Fried
 Nadine Seiffert — Verena Wolff
 Steven Merting — Tom Borkmann
Technomyrmex difficilis

Technomyrmex difficilis — Technomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur odatda oq oyoqli chumoli nomi bilan ham tanilgan. Tur Eski dunyo hududlarida tabiiy ravishda tarqalgan bo‘lib, 1986-yildan boshlab Shimoliy Amerikada ham uchray boshlagan.
 

 

 
 
 
 
 

 

 

Category:Dolichoderinae
Zwei Brüder

Zwei Brüder — 1994-yildan 2000-yilgacha ZDF telekanali uchun ishlab chiqarilgan nemis detektiv teleseriali. Serial gʻoyasi Felix Hubyga tegishli boʻlib, u bir necha ssenariylarni ham yozgan. Oʻn bir nafar rejissyor tomonidan 85–90 daqiqalik davomiylikka ega 17 ta epizod suratga olingan. Serial musiqasi Frank Langer va Wilbert Hirsch tomonidan yaratilgan.

 Qismlar 
Quyida epizodlar berilgan:

 1. Zwei Brüder
 2. Die lange Nacht
 3. Die Quirini-Affäre
 4. Der Gassenmörder
 5. In eigener Sache
 6. Die Tochter
 7. Nervenkrieg
 8. Einzelgänger
 9. Kaltes Herz
 10. Tödliche Träume
 11. Verschleppt
 12. Gift
 13. Herztod
 14. Mörderische Rache
 15. Tod im See
 16. Farbe der Nacht
 17. Abschied

 Rollarda 

 Klaus J. Behrendt
 Suzanne von Borsody
 Jacques Breuer
 Anne-Sophie Briest
 Sky du Mont
 Alexander Duda
 Anton Feichtner
 Peter Fricke
 Dirk Galuba
 Gerald A. Held
 Jörg Hube
 
 Oliver Korittke
 
 Axel Milberg
 Franka Potente
 Ralf Richter
 Barbara Rudnik
 Dietmar Schönherr
 Ellen Schwiers
 
 Dietz-Werner Steck
 Oliver Stritzel
 Friedrich von Thun
 Max Tidof
 Christian Tramitz
 Karl-Heinz Vosgerau
 Klaus Wennemann
 Rolf Zacher
Shrabliyyin masjidi

Shrabliyyin masjidi (shuningdek arab yozuvini lotinlashtirishda Shirabliyyin, Cherabliyine va boshqa shakllarda ham yoziladi) — Marokashning Fos shahrida joylashgan, Mariniylar sulolasi davriga oid masjiddir.

 Tarixi 
left|thumb|1916-yilda Talaʼa Kebira koʻchasidan masjid minorasining koʻrinishi

Masjid XIV asrda Mariniylar davrida barpo etilgan. Qurilishning aniq sanasi va homiysi tasdiqlanmagan boʻlsa-da, u milodiy 1331–1348-yillarda hukmronlik qilgan Mariniy sultoni Abu al-Hasan tomonidan qurilgan deb hisoblaniladi.

Abu al-Hasan Mariniylar davrining eng sermahsul quruvchilaridan biri boʻlgan va u Fos hamda uning atrofida bir necha madrasa va masjidlar qurilishiga boshchilik qilgan.

 Meʼmorchiligi 
Masjid ayniqsa oʻzining minorasi bilan mashhur boʻlib, u oʻrta asrlarga xos Marokash–Andalus meʼmorchiligi uslubida (avvalgi Almohadlar davri namunalaridan rivojlangan) juda boy bezatilgan. Minora bezagida darj-v-ktaf yoki sebka naqshi qoʻllanilgan boʻlib, u palmette yoki fleur-de-lis shakllarini eslatadi va fasadlarning katta qismini qoplaydi. Bundan tashqari, poydevor qismida koʻp bargli kamar (polilobli ark) naqshlari, yuqori qismida merlonlar hamda boʻsh joylarni toʻldirib turuvchi rang-barang mozaik plitkalar (zellij) mavjud.

Bu mozaikalardan biri, yaʼni minora ichki hovliga qaragan tomonidagi bezak, kvadrat kufiy uslubidagi mashhur yozuv bilan ziynatlangan. Minoradagi rangli mozaika plitkalari ehtimol Moulay Sulaymon hukmronligi davrida (1792–1822-yillar oraligʻida) qoʻshilgan boʻlishi mumkin, biroq minoraning yuqori qismidagi keng zellij tasmasi katta ehtimol bilan Mariniylar davridagi asl loyihaning bir qismi hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:11-asr masjidlari
Zubeida Rahimtoola

right|thumb|322x322px|Chapdan oʻngga: Habib, Zubeida Rahimtoola, brigadir Sayyid Gʻavos va general SMA Foruqiy Londondagi Pokiston uyida (1951-yil)
Zubeida Habib Rahimtoola (1917-yil 12-avgustda tugʻilgan — 2015-yil 5-iyulda vafot etgan), tavallud paytidagi ismi Zubeida Sulton Chinoy, faol, ijtimoiy xodim, asosan, Karachi shahrida faoliyat yuritgan. Birlashgan Qirollikdagi Butun Hindiston Musulmonlar Ligasi prezidenti hamda Butun Pokiston Ayollar Assotsiatsiyasining taʼsischi aʼzosi boʻlib xizmat qilgan. Pokiston Prezidenti Ayub Xon tomonidan qilgan xizmatlari uchun „Sitara-e-Xidmat“ (Xizmat yulduzi) bilan taqdirlangan.

 Shaxsiy hayoti 
Zubeida Sulton Chinoy 1917-yil 12-avgustda Mumbay shahrida dunyoga kelgan.

1935-yilda Zubeida Habib Rahimtoolaga turmushga chiqqan. Shundan soʻng u Britaniya Hindistonidagi musulmon ayollarni qoʻllab-quvvatlash uchun ijtimoiy farovonlik yoʻnalishida faol ish boshlagan. Pokiston tashkil topganidan keyin esa, asosan, taʼlim atrofida jamlangan bir qator ayollarni rivojlantirish loyihalarida ishtirok etgan.

Zubaida Rahimtoolaning otasi Sulton Chinoy tadbirkor boʻlib, Bombey meri (1938–1939) lavozimida ham faoliyat yuritgan. Habib Ibrohim Rahimtoola va Zebeidaning ikki oʻgʻil va bir qiz farzandi bor.

 Yoshligi va faoliyati 
Rahimtoola boshlangʻich taʼlimni Mumbaydagi Iso va Maryam monastir maktabida olgan, soʻngra Queen Mary’s maktabida oʻrta taʼlimni yakunlagan. Shundan keyin Elphinstone kollejida oʻqib, bakalavr darajasini olgan.

Zubeida Rahimtoola Butun Pokiston Ayollar Assotsiatsiyasining (APWA) taʼsischi aʼzolaridan biri boʻlgan. U 1947-yilgi boʻlinish paytida Birlashgan Qirollikda boʻlgani sababli APWAning Birlashgan Qirollikdagi birinchi prezidentiga aylangan.

Rahimtoola 1953-yilda Pokistonga qaytib, APWA bilan faoliyatini davom ettirgan. U Afro-Osiyo konferensiyalari va Xitoyga tashkilotning turli delegatsiyalariga boshchilik qilib olib borgan. Zubeida Rahimtoola faoliyati davomida Sind APWA prezidenti (1953–1954), soʻngra APWAning milliy miqyosdagi vitse-prezident (1955–1958) boʻlgan. Shuningdek, APWAning uy sanoati boʻlimi raisi (1956–74) lavozimini ham egallagan. Yakunda Rahimtoola Karachidagi APWA raisiga (1991–1997) aylangan. Shuningdek, u Karachidagi Pokiston–Amerika madaniyat markazida kotib lavozimida ham xizmat qilgan.

 Mukofotlari 
Zubeida Rahimtoola 1960-yilda Pokistondagi ayollar tashkilotlariga qoʻshgan hissasi hamda ayollar huquqlarini oʻz ichiga olgan „Gʻarbiy Pokistonning oila qonunlari“ boʻyicha olib borgan ishlari uchun Pokiston Prezidenti Ayub Xon tomonidan „Sitara-e-Xidmat“ (Xizmat yulduzi) bilan taqdirlangan.

 Vafoti 
Zubeida Habib Rahimtoola 2015-yil 5-iyul kuni 97 yoshida Pokistonning Karachi shahrida vafot etgan.

 

Turkum:Pokistonlik ayollar
Turkum:Mumbaylik siyosatchilar
Turkum:1917-yilda tugʻilganlar
Turkum:2015-yilda vafot etganlar
Turkum:Pokistonlik ayollar huquqlari faollari
Bujlud masjidi

Bujlud masjidi  — Marokashning Fos shahrida, Bab Bujlud yaqinida joylashgan Bab Bujludning sobiq Kasba hududidagi tarixiy Almohadlar davri masjididir.

 Tarixi 
thumb|Masjid kirishlaridan biri.|alt=|left
Olim Henri Terrasse maʼlumotiga koʻra, masjid milodiy 1184–1199-yillarda hukmronlik qilgan Almohadlar xalifasi Abu Yusuf Yoqub al-Mansur tomonidan asos solingan. Biroq Richard Parker masjid asos solinishini 1199–1214-yillar oraligʻida hukmronlik qilgan Muhammad an-Nosir tomonidan amalga oshirilgan deb hisoblaydi. Shu sababli u shahardagi eng qadimiy yodgorliklardan biri hamda Fosdagi kam sonli Almohad masjidlaridan biri hisoblanadi.

Oʻsha davrda al-Mansur oʻzidan oldingi hukmdor Abdulmoʻmin tomonidan 1145-yildan keyin vayron qilingan Fos shahar mudofaa devorlarini qayta tiklashni buyurgan edi, biroq bu ishlar uning vorisi Muhammad al-Nasir davrida yakunlangan.

Masjid Fos shahrining gʻarbiy chekkasida, shaharning qolgan qismidan balandroq boʻlgan tekislikda joylashgan sobiq Almoraviylar kasbasi (qal’a) oʻrnida qurilgan.

Muhammad an-Nosir davrida ushbu qal’a, yaʼni Kasba Bujlud qayta qurilib, masjid uning tarkibiga kiritilgan va qal’aning asosiy masjidi sifatida xizmat qilgan.

 Meʼmorchilik 
thumb|Masjid ichki qismiga koʻrinish, uchli taqa shaklidagi arklar va koʻp bargli arklar bilan bezatilgan koʻrinishi

Masjid koʻpgina oʻrta asr Marokash masjidlariga xos boʻlgan meʼmoriy xususiyatlarga ega. U asosan gʻishtdan qurilgan boʻlib, tashqi tomoni oq ohak qatlami bilan qoplangan. Masjid ichki qismi bir nechta qator taqa shaklidagi arklar bilan ajratilgan gipstil tipidagi namoz zalidan iborat boʻlib, ular orasida yoʻlaklar yoki „nef“lar joylashgan. Zalning eng janubiy yoʻlagi, yaʼni qibla devori (namoz paytida yuzlaniladigan yoʻnalish devori) boʻylab joylashgan qismi boshqalariga qaraganda kengroq.

Namoz zali markazida favvorasi boʻlgan kvadrat hovli (sahn) atrofida joylashgan. Masjidning dastlabki toʻrtburchak rejasida hovlining gʻarbiy, sharqiy va janubiy tomonlarida uchta yoʻlak va arklar qatori mavjud boʻlgan, shimoliy tomonida esa galereya hosil qiluvchi bitta yoʻlak joylashgan. Biroq Vattasiylar davrida amalga oshirilgan kengaytirish ishlari gʻarb tomonga notekis toʻrtburchak shaklidagi qoʻshimcha qismni qoʻshgan va tashqi devor qiya shaklda qurilganligi sababli bugungi kunda masjidning umumiy rejasi nosimmetrik koʻrinishga ega.

Namoz zalining janubiy (qibla) devorida joylashgan mehrob (namoz yoʻnalishini bildiruvchi qism) hovlining markaziy oʻqi bilan mos keladi. Masjidning asl kirish eshigi ham ehtimol shu oʻq boʻylab, masjidning qarama-qarshi shimoliy tomonida joylashgan boʻlgan. Biroq Mariniylar davrida qurilgan minora aynan shu joyda barpo etilib, dastlab kirish qismini toʻsib qoʻygan va uning oʻrniga gʻarbiy hamda sharqiy tomonlarda boshqa kirish eshiklari ochilgan.

Mehrobning ikki tomonida joylashgan eshiklar masjid ortidagi kichik qoʻshimcha xonaga olib boradi. Bu xona ehtimol minbar (masjid minbari)ni saqlash joyi hamda imomning xonasi sifatida xizmat qilgan boʻlishi mumkin.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:11-asr masjidlari
Abu al-Hasan masjidi

Abu al-Hasan masjidi — tarixiy mahalla masjidi boʻlib, u Fas al-Boliyda, Marokashning Fos shahridagi qadimgi medinasida joylashgan. U Talaʼa Segʻira koʻchasida, Bou Inania madrasasi yaqinida joylashgan.

 Tarixi 
Masjid 1341-yilda Mariniy sultoni Abu al-Hasan tomonidan qurilgan boʻlib, bu haqda ichkaridagi marmar lavhada oʻyib yozilgan vaqfnomadan maʼlum. U 1792-yildan 1822-yilgacha boʻlgan hukmronligi davrida Alaviy sultoni Muloy Sulaymon tomonidan taʼmirlangan. U sharq tomonda joylashgan Shrabliyin masjidi bilan koʻplab oʻxshashliklarga ega boʻlib, u ham xuddi shu davrlarda bunyod etilgan va keyinchalik taʼmirlangan.

 Meʼmorchilik 

 Umumiy reja va ichki tuzilishi 
Masjid, odatdagidek, eni 17 metr va chuqurligi 10,35 metr boʻlgan toʻrtburchak bino koʻrinishida qurilgan. Masjidning koʻchaga qaragan peshtoqi tuyoqsimon kamon shaklidagi eshik bilan ajralib turadi; eshik usti nafis oʻyma yogʻochdan yasalgan soyabon bilan yopilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:11-asr masjidlari
Bab Guissa masjidi

Bab Guissa masjidi  — Marokashning Fos shahridagi eski shahar qismi — Fos al-Balining shimoliy qismida joylashgan oʻrta asrlarga oid masjiddir. U shu nomdagi shahar darvozasi yonida joylashgan boʻlib, unga tutash madrasa ham mavjud.

 Tarixi 
left|thumb|250x250px|Bab Guissa masjidining kirish qismi (chapda) va galereya favvoralari (oʻngda), taxminan 1920-yil.

Masjiddagi marmar ustunlardan biridagi yozuvga koʻra, masjid qurilishi XIV asrga, yaʼni Mariniylar sultoni Abu al-Hasan hukmronligi davriga borib taqaladi.

XVIII asr oxirida Alaviylar sulolasidan boʻlgan sulton Muhammad ibn Abdulloh masjid yonida madrasa qurdirgan hamda masjidning oʻzini ham taʼmirlab, kengaytirgan. XIX asr oxirida ham masjid katta taʼmirlash va oʻzgartirish ishlari orqali qayta tiklanganligi qayd etiladi.

Masjid nomi yaqinidagi Bab Guissa darvozasi nomidan olingan. Bu darvoza esa oʻz navbatida XI asr Zenata amiri nomi bilan atalgan boʻlib, u shu nomdagi dastlabki darvozani qurdirgan.

 Meʼmorchiligi 
Masjid taxminan maydonni egallaydiMasjid tashqarisida joylashtirilgan rasmiy yozuv.. U Bab Guissa deb ataladigan shimoliy shahar darvozasi ichkarisida joylashgan. Bu joy Fos al-Balining qolgan qismiga nisbatan ancha balandroq hudud hisoblanadi. Shu sababli masjidning minorasi tarixiy shaharning shimoliy manzarasida yaqqol koʻzga tashlanadi.

Minora sodda koʻrinishda boʻlib, deyarli bezaksizdir. Masjidning sharqiy tomonida, minora poydevori yonida masjidning asosiy kirish eshigi joylashgan. Darvoza Marokash meʼmorchiligiga xos bezaklar bilan bezatilgan boʻlib, ular orasida eshik arkasi atrofidagi oʻzaro tutash yarim doira shakllari hamda tashqi tomonini oʻrab turuvchi katta kvadrat ramka mavjud. Bu ramka darj-v-ktaf yoki sebka naqshi bilan bezatilgan boʻlib, undagi shakllar palmette yoki fleur-de-lisga oʻxshaydi.

Eshik ustida oʻyma va rangli bezaklarga ega yogʻoch soyabon joylashgan boʻlib, u ham anʼanaviy Marokash meʼmorchiligiga xos elementdir. Ushbu kirish qismi yonida, shahar devoriga tutashgan holda kichik ochiq galereya mavjud boʻlib, unda tahorat (namozdan oldingi marosimiy yuvinish) uchun devor favvoralari joylashgan. Bu joy zellij mozaik plitkalari bilan geometrik naqshlar tarzida bezatilgan, shuningdek arabesque va arab xattotligi naqshlari bilan bezaklangan plitkalar ham mavjud.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 
 
 Bab Guissa masjid va madrasasi ArchNet saytida. Masjidning tashqi va ichki koʻrinishi fotolari mavjud.

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:14-asr masjidlari
Farida Shahid

thumb|right|Shahid 2016-yilgi AWID Forumda
Farida Shahid  — pokistonlik sotsiolog, feminist, inson huquqlari faoli. 2012-yilda madaniy huquqlar sohasida Birlashgan Millatlar Tashkilotining maxsus maʼruzachisi etib tayinlangan. 2022-yildan taʼlim huquqi sohasida shu lavozimni egallab keladi. Pokistondagi Shirkat Gah ayollar resurs markaziga rahbarlik qiladi. Pokistonda va global miqyosda gender va sinf tahliliga oid keng qamrovli ishlari bilan tanilgan.

 Faoliyati 
Shahid 25 yildan ortiq tadqiqotchilik tajribasiga ega boʻlib, qishloqlarni rivojlantirish, mehnat, madaniyat, din va davlat masalalariga gender hamda feministik yondashuv orqali ish olib boradi. U, ayniqsa, ayollar, kambagʻallar, diniy va etnik ozchiliklar kabi chetga surilgan jamoalar uchun siyosat va loyihalar orqali madaniy huquqlarni ilgari surish va himoya qilishga eʼtibor qaratgan. Shahid, shuningdek, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Pokiston doirasidagi muzokaralar hamda xalqaro, mintaqaviy va milliy darajadagi kelishuvlar boʻyicha mutaxassis hisoblanadi.

Shahid 2009-yildan 2015-yilgacha madaniy huquqlar sohasida BMT maxsus maʼruzachisi boʻlib ishlagan, soʻngra bu vazifani Karima Bennun qabul qilib olgan. 2022-yil avgustida u taʼlim huquqi boʻyicha maxsus maʼruzachi etib tayinlangan.

 Mukofotlari va eʼtirof etilishi 
2014-yil 12-noyabrda Shahid gender, madaniyat, din va davlat mavzularidagi ishlari uchun International Award UCLG — Mexico City Culture 21 mukofoti bilan taqdirlangan. U avvalroq ham bir qator boshqa mukofotlar, jumladan, hammualliflikda yozilgan „Two Steps Forward, One Step Back“ kitobi uchun Pokiston Bosh vaziri mukofotini ham qoʻlga kiritgan edi.

 Nashrlari 
2010-yilda Shahid „Third World Quarterly“ jurnalining maxsus soni uchun „Contested Identities: Gendered Politics, Gendered Religion in Pakistan“ maqolasini yozgan.

1998-yilda Shahid Sohail Akbar Varraich, Cassandra Balchin va Aisha Gazdar bilan hamkorlikda „Shaping Womenʼs Lives: Laws, Practices and Strategies in Pakistan“ kitobini tahrir qilgan. Ushbu kitob Shirkat Gah tomonidan nashr etilgan.

1987-yilda Shahid Khawar Mumtaz bilan hamkorlikda „Women of Pakistan: Two Steps Forward, One Step Back?“ kitobini yozgan, unda XX asr boshidan 1980-yillarning oʻrtalarigacha Janubiy Osiyodagi musulmon ayollar harakatlari yoritilgan.

 

 
 Madaniy huquqlar boʻyicha maxsus maʼruzachi
 Shirkat Gah veb-sayti
 Muslim qonunlari ostida yashovchi ayollar

Turkum:Pokistonlik sotsiologlar
Turkum:Pokistonlik feministlar
Turkum:Pokistonlik inson huquqlari faollari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Pokistonlik ayollar huquqlari faollari
Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi

Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi (Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Кубоги) — har yili oʻtkaziladigan Oʻzbekiston Kubogi musobaqasining 36-mavsumi.

 Final mezboni 

 Qur’a va format 

11-mart kuni saralash bosqichiga qur’a tashlangan.

 Saralash bosqichi 
 Birinchi saralash bosqichi 

 Ikkinchi saralash bosqichi 

 Uchinchi saralash bosqichi 

 Guruh bosqichi 
 Qur’a 

 A guruhi 
 B guruhi 
 D guruhi 
 E guruhi 
 F guruhi 
 G guruhi 
 H guruhi 
 I guruhi 

 Pley-off bosqichi 
 Qur’a 
 Bosqichlar 

 Nimchorak fnal 

 Chorak final 

 Yarim final 

 Final 

 Toʻpurarlar 

 Yana qarang 

 Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
 Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi
 Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi
 Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi

 

 
 Oʻzbekiston Kubogi pfl.uz rasmiy sayti
 OʻzPFL Rasmiy telegram kanali

Turkum:2026-yilda Osiyodagi milliy kuboklar
Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli
Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari
Amar Sindhu

Salma Lagari, asosan, Amar Sindhu nomi bilan tanilgan (1968-yil 28-avgustda tugʻilgan) — pokistonlik muallif, shoir, faol va akademik.

 Yoshligi va taʼlimi 
Sindhuning asl ismi Salma Lagari boʻlib, 1968-yil 28-avgustda Pokistonning Sind viloyati Mirpur Xas okrugidagi Dodo Lagari qishlogʻida Husayn Buxsh Lagari oilasida dunyoga kelgan. Lagari bir marta bakalavr hamda ikki marta magistrlik darajasini olgan.

 Faoliyati 
Sindhu Sind universitetida falsafa boʻyicha dotsent sifatida faoliyat olib boradi. U, shuningdek, sindh tilida sheʼrlar ham yozadi.

 Faolligi 
Inson huquqlari va fuqarolik jamiyati faoli sifatida Sindhu ozchiliklar huquqlari, ayollar, zoʻravonlik kabi bir qator masalalarda faol ishtirok etib kelgan. U, shuningdek, faktlarni aniqlash guruhlari tarkibida ham boʻlgan. Sotsialistik feminist va ayollar huquqlari faoli sifatida Salma Lagari Ayollar harakat forumining faoli, asoschisi va yetakchi aʼzosi hisoblanadi.

2012-yilda Lagari Karachi shahriga ketayotganda unga oʻq uzilgan va natijada yengil jarohat olgan.

2020-yil 8-mart kuni Ayollar kuni munosabati bilan Sukkur shahrida oʻtkazilgan „Aurat Azadi March“ (Ayollar ozodligi marshi)ga aynan Sindhu boshchilik qilgan. Sindhu inson huquqlari faoli Arfana Mallah bilan birga 2008-yilda Haydarobod shahrida Ayollar harakat forumining boʻlimini yoʻlga qoʻygan. Sindhuga bu ishlarni amalga oshirishida Karachi shahridagi Sabeen Mahmudning T2F tashabbusi ilhom bergan. U Haseen Shah va Arfana Malah bilan birga Sindh muzeyida Xanabadosh yozuvchilar kafesini tashkil etib, Haydarobod va Sindning boshqa hududlaridan ziyoli shaxslar hamda ijodkorlar intellektual munozaralar olib borishi mumkin boʻlgan makon yaratgan. 2015-yilda u sind shoiri Shayx Ayaz (1923–1997) hayoti va ijodini nishonlash maqsadida „Ayaz festivali“ni tashkil etgan. Festivalda tazim bajo keltirganlar orasida tajribali siyosatchi Rasool Bux Palijo hamda yozuvchi Noorul Huda Shah ham boʻlgan. 2015-yilda Lagari kafeda shoir va jurnalist Hasan Mujtaba xotirasiga bagʻishlangan tadbir ham oʻtkazgan.

 Maqolalar va nashrlar 
Amar Sindhu yozuvchi va siyosiy tahlilchi hamdir. U ingliz, urdu va sindh tillarida koʻplab maqolalar yozgan. Shuningdek, uning ishlari nemis tiliga ham tarjima qilingan.

Salma Lagari ijtimoiy, siyosiy va madaniy masalalarga bagʻishlangan „Adrish“ nomli jurnalni ham nashr ettirgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1968-yilda tugʻilganlar
Turkum:Pokistonlik ayol faollar
Turkum:Pokistonlik feministlar
Turkum:Pokistonlik ayollar huquqlari faollari
Sidi Muhammad ibn Sulaymon al-Jazuliy zaviyasi

Sidi Muhammad ibn Sulaymon al-Jazuliy zoviyasi — Marokashning Marokash shahridagi zaviya (islomiy soʻfiylik diniy majmuasi)dir. U XV asrda yashagan musulmon olimi va soʻfiy avliyosi Muhammad al-Jazuliy qabri atrofida shakllangan. U Marokash shahrining yetti avliyosidan biri hisoblanadi.

Majmua taxminan 1523–1524-yillarda, Saʼdiylar hukmdori Ahmad al-Aʼraj al-Jazuliy jasadini shu yerga koʻchirganidan soʻng barpo etilgan. Keyingi davrlarda majmua qayta taʼmirlanib va oʻzgartirib turilgan. Majmua asosan masjid va maqbara xonasidan iborat boʻlib, qoʻshimcha ravishda tahorat joyi, koʻcha favvorasi, mehmonxona (xospis), turar joy hamda dars xonasi kabi kichik inshootlarni ham oʻz ichiga oladi. Majmua yonidagi kichik qabristonda Ahmad al-Aʼraj va uning oilasi aʼzolarining qabrlari joylashgan.

 Tarixi 
Al-Jazuliy Marokash soʻfiylik tarixidagi muhim shaxslardan biri boʻlgan. U yashagan davrda mahalliy soʻfiy harakatlar mamlakatga portugallar va ispanlar tomonidan bosqin xavfi kuchayib borayotgan paytda siyosiy yetakchilik boʻshligʻini ham toʻldirib borardi.

U Marokash janubidagi Sous hududidan kelib chiqqan boʻlib, hayotining koʻp qismini Fos shahrida oʻtkazgan. Aynan shu yerda u oʻzining eng mashhur asari — Dalaʼil al-Xayratni yozgan va mamlakat boʻylab zaviyalar hamda muridlar orasida katta taʼsirga ega boʻlgan.

Keyinchalik u Marokash sohillari boʻylab koʻchib yurib, 1465-yilda As-Suveyra yaqinida vafot etgan va Afugal qishlogʻida dafn etilgan.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 Izohlar 

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:11-asr masjidlari
Bin Saloh masjidi

Bin Saloh masjidi yoki Bin Soleh masjidi  — XIV asrga oid masjid boʻlib, Marokashdagi Marokash shahrining tarixiy madinasida joylashgan. U Marokashdagi yirik va saqlanib qolgan yagona Mariniylar davri yodgorligi boʻlib, nafis minorasi bilan mashhur.

 Tarixiy maʼlumotlari 
left|thumb|XX asr boshlarida minoraning koʻrinishi
Masjidning bunyod etilishi va qurilishi tafsilotlari toʻliq aniqlashtirilmagan. Yodgorlikdagi yozuvda minora qurilishi 1321-yil avgust oyida boshlanganligi aytiladi, ammo bunyodkor homiy zikr etilmaydi. Tarixchi Ibn al-Muvakkiyt qurilishni sulton Abu al-Hasan bilan bogʻlaydi, biroq ziddiyatli tarzda, qurilish sanasi sifatida 1318–1319-yillarni keltiradi. Tarixchi Gaston Deverdun esa 1318 va 1321-yillar oraligʻidagi qurilish xronologiyasi eng mantiqli degan xulosaga keladi, bu esa masjid Mariniylar sultoni Abu Said Usmon hukmronligi davrida barpo etilganini anglatadi. Asosiy yozuvda hech bir sulton nomi tilga olinmaganligi bois, Deverdun qurilish ehtimol shaxsiy homiy tomonidan moliyalashtirilganini ham taʼkidlaydi.

Masjid oʻz nomini unga bagʻishlangan mahalliy avliyo, Muhammad bin Saloh (yoki Ibn Solih) nomidan olgan boʻlib, bino uning qabri atrofida qurilgan. Biroq bu shaxs haqida juda oz maʼlumot saqlangan; rivoyatlarga koʻra, u oddiy, ammo oldindan koʻra olish isteʼdodiga ega boʻlgan qassob boʻlgan.

Masjid yonida taxminan 1669–1671-yillarda Alaviy sultoni Muloy Rashid tomonidan madrasa qurilgan. 2012-yilga kelib, madrasa binosini shaharning diniy merosiga oid buyumlar, masalan, minbarlar va qoʻlyozmalar namoyish etiladigan muzeyga aylantirish rejalari mavjud edi.

 Meʼmorchiligi 
thumb|Minoraning gʻarbiy jabhasi, oʻrama ravoqlar va sebka naqshlari koʻrinib turibdi|alt=

Asrlar davomida bir qancha taʼmirlarga qaramay, masjid asl holatini saqlab qolgan. Ichki qismida toʻrtburchak shaklli, eni keng, ammo chuqurligi uncha katta boʻlmagan sahn (hovli) mavjud boʻlib, u atrofini oʻrab turgan ravoqlar bilan oʻralgan va markazida kichik hovuz yoki favvora joylashgan. Sahndan keyin asosiy ibodat zali joylashgan boʻlib, u toʻqqizta yoʻlak hosil qiluvchi ikki qator ravoqlar bilan bezaklangan. Umumiy reja keng tarqalgan „T“ tipiga mansub: yaʼni mehrobga (namoz yoʻnalishini bildiruvchi qism) eltuvchi ravoqli yoʻlak yonidagi boshqa yoʻlaklarga qaraganda kengroq. Ibodat zalining sharqiy va gʻarbiy chekkalaridagi eng chekka yoʻlaklar qisqartirilgan boʻlib, shimol tomonga qadar choʻzilmaydi; bu holat bunday turdagi masjidlarda kam uchraydigan kichik oʻziga xoslikdir (bunga istisno sifatida faqat Chellahdagi boshqa bir Mariniylar masjidi koʻrsatiladi).

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:14-asr masjidlari
Sidi Bel Abbos zaviyasi

Sidi Bel Abbos zaviyasi  — Marokashning Marokash shahrida joylashgan zaviya (islomiy soʻfiylik diniy majmuasi)dir. Majmua 1204-yilda vafot etgan soʻfiy ustoz Abu al-Abbos as-Sabtiy (yoki Sidi Bel Abbos) maqbarasi atrofida shakllangan. U Marokashning yetti avliyosi ichida eng ulugʻlangan shaxs boʻlib, odatda shahar „homiy avliyosi“ deb hisoblanadi.

Zaviyaning meʼmorchiligi qisman Saʼdiylar davrining oxiriga (XVII asr boshlariga) taalluqli boʻlsa-da, u Alaviylar davrida XVII asr oxiridan XIX asrgacha bir necha bor oʻzgartirilgan va qayta tiklangan. Majmua turli vazifalarni bajaruvchi koʻplab binolardan iborat boʻlib, ular ikki hovli yoki maydon atrofida joylashgan. Eng muhim qismlariga avliyo maqbarasi va masjid, shuningdek madrasa, boshpana/xospis hamda boshqa inshootlar kiradi.

 Tarixi 

Abu al-Abbos as-Sabtiy (toʻliq ismi: Sidi Ahmad ibn Jaʼfar al-Xazrajiy Abu al-Abbos as-Sabtiy) 1129 yoki 1130-yilda Seuta shahrida tugʻilgan. U Abu Abdulloh al-Faxxor qoʻlida tahsil olgan, al-Faxxor esa oʻz navbatida Qadi Ayyad (Marokash shahrida dafn etilgan yetti avliyodan yana biri)ning shogirdi boʻlgan.

1146-yilda u Almohadlar tomonidan shahar qamal qilinayotgan paytda Marokashga koʻchib kelgan va shahar egallangach shu yerda yashab qolgan. U asosan Jbel Gilliz (yoki Gueliz) tepaligida istiqomat qilgan. Bu davrda u Almohadlar hokimiyati tomonidan ham maʼlum darajada moddiy qoʻllab-quvvatlangan.

Abu al-Abbosning taʼlimoti nisbatan sodda boʻlib, unda xayriya (zakot va sadaqa)ga katta ahamiyat berilgan hamda boylarni kambagʻallarga yordam berishga undagan. U oʻzining saxiyligi bilan ajralib turgan va aynan shu sababli katta mashhurlikka erishgan.

1204-yilda vafot etgach, u Bab Tagʻzout yaqinidagi (oʻsha davrda shaharning shimoliy darvozasi) sobiq Sidi Marvon qabristonida nomi yozilmagan qabrga dafn etilgan. Vaqt oʻtishi bilan u moʻjizalar koʻrsatgan shaxs sifatida shuhrat qozondi va Marokashning eng muhim homiy avliyosiga, ayniqsa savdo-sotiqning homiy avliyosiga aylangan.

Shuningdek, uning barakasi kasalliklarni davolashga, ayniqsa koʻzi ojizlarga yordam berishga qodir deb ishonilgan. Bu eʼtiqod hozirgi kungacha maʼlum darajada saqlanib qolgan.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:17-asr masjidlari
Yuriy Melkumov

Yuriy Rubenovich Melkumov (Melkumyan) (1944 yil 14-yanvar, Boku — 1995-yil) — sovet futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida o'ynagan.

 Biografiya 
Yuriy futbolchilik faoliyatini Bokuning „Neftyanik“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasida boshlagan. 1961-yildan 1963-yilgacha SSSR chempionatida jamoa safida 8 ta oʻyin oʻtkazgan. 1964-yilgi mavsumda „A“ klassining ikkinchi guruh jamoasi, Qaragʻandining „Shaxtyor“ jamoasida oʻynagan. 1965-yilgi mavsumda „Neftyanik“ jamoasiga qaytib, 1965—1966-yillarda SSSR chempionatining 43 ta oʻyinida 8 ta gol urgan. 1967-yilda u „Shaxtyor“ga qaytib kelganСорок лет назад va u yerda ikki mavsum oʻtkazgan. 

Melkumov 1969-yilda „Paxtakor“ klubi tarkibida oʻynagan. SSSR Oliy ligasining oltita oʻyinida bitta gol urgan. 1970-yilda „Stroitel Ashxobod“ (A klassining birinchi guruhi) va „Metallurg“ (Orjonikidze, KFK) jamoalarida oʻynagan.

 

 

 Yuriy Melkumov Footballfakts saytida

Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Neftçi Boku klubi futbolchilari
Turkum:Shaxtyor Qaragʻandi klubi futbolchilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Kopetdag futbol klubi futbolchilari
Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari
Bin Yusuf masjidi

Bin Yusuf masjidi yoki Ibn Yusuf masjidi Marokashning Madina mahallasida joylashgan masjid boʻlib, u Almoraviy hukmdori Ali ibn Yusuf nomi bilan atalgan. Masjid dastlab XI asr oxiri yoki XII asr boshlarida shahar bosh jome masjidi sifatida barpo etilgan. Asl Almoraviy masjididan deyarli hech narsa saqlanib qolmagan, faqat yaqin atrofdagi Almoraviy qubbasi bundan mustasno. Masjid keyingi davrlarda qayta qurilgan va taʼmirlangan boʻlib, hozirgi bino 1819–1820-yillarda yakunlangan rekonstruksiya davriga taalluqlidir.

 Tarixi 
thumb|1930–1931-yillarda Bin Yusuf masjidi va uning atrofining manzara
Marokashdagi birinchi masjid 1071-yilda, shaharga boshchilik qilish uchun kelganidan koʻp oʻtmay, Almoravid amiri Yusuf ibn Tashfin tomonidan yangi paydo boʻlayotgan shahar uchun markaziy jome masjidi sifatida qurilgan. Bu birinchi masjiddan hech narsa saqlanib qolmagan va uning aniq joylashuvi maʼlum emas. U paxsa usulida qurilgan edi. Tarixiy yilnomalarda qayd etilishicha, Ibn Tashfin shaxsan oʻzi uning qurilishida ishtirok etib, qorishmani oʻz qoʻllari bilan aralashtirgan.

 Tavsifi 
thumb|Masjid, janubi-sharq tomondan koʻrinishi
Masjid kvadrat reja asosida boʻlib, har bir tomoni ni tashkil etadi. Unda katta ichki hovli (sahn) mavjud boʻlib, u oʻlchamga ega, markazida favvora joylashgan va shimol, janub hamda gʻarb tomonlarida ayvonlar bilan oʻralgan. Sharq tomonida esa asosiy gipostil ibodat zali joylashgan boʻlib, u ikki qator ravoqlar bilan shimol–janub yoʻnalishida boʻylama joylashgan uchta koʻndalang yoʻlakka boʻlingan; bu ravoqlar eng chekkadagi sharqiy qibla devori (ibodat yoʻnalishi tomondagi devor)ga parallel. Masjidning mehrobi (qiblani anglatuvchi sharqiy devordagi oʻyma) odatdagidek ot taqasisimon ravoqdan iborat boʻlib, kichik bir tokchaga ochiladi, ravoq atrofidagi devor yuzalari esa oʻyib ishlangan shtukko bilan qoplangan boʻlib, unda geometrik, arabesk va epigrafik bezaklar mujassam. Masjiddagi boshqa diqqatga sazovor bezaklar bu — odatdagi qiyalik shaklidagi, rigellar bilan mustahkamlangan yogʻoch shiftlar boʻlib, ular rang-barang boʻyalgan geometrik va arabesk naqshlar bilan bezatilgan.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 
 
 
 Bloom, J. M. and S. S. Blair editors, 2009, The Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture. Oxford: Oxford University Press. pp.465-66
 
 
 
 Julien, Charles-André. (1931) Histoire de l’Afrique du Nord, vol. 2 — De la conquête arabe à 1830, 1961 edition, Paris: Payot
 Lamzah, Assia (2008) „The Impact of the French Protectorate on Cultural Heritage Management in Morocco: The Case of Marrakesh“, Ph. D dissertation, Urbana: University of Illinois. online
 
 Pâques, Viviana, Les fêtes du Mwulud dans la région de Marrakech, 1971 
 
 
 Van Hulle, Jean-Claude (1994) Bienvenue à Marrakech. Paris: ACR.
 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:11-asr masjidlari
Philidris brunnea

Philidris brunnea — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1949-yilda Donisthorpe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineyada endemik hisoblanadiDonisthorpe, H. 1949b 1948. A fifth instalment of the Ross Collection of ants from New Guinea. Annals and Magazine of Natural History. 12 (1): 487-506 (page 504, worker described).
 

Category:Dolichoderinae
Barrima masjidi

Barrima masjidi (shuningdek, Berrima masjidi tarzida ham yoziladi; ) Marokashning Marokash shahrida joylashgan masjid boʻlib, shaharning qasabasi (qal’a) va qirollik saroyi (shahar Dar al-Maxzan) bilan tutashgan. U Alaviy sultoni Muhammad ibn Abdulloh tomonidan XVIII asr oxirida qurilgan.

 Tarixi 
Sulton Muhammad ibn Abdulloh oʻz hukmronligi uchun rasmiy poytaxt tanlamagan, biroq amalda boshqa shaharlarga qaraganda Marokashda koʻproq istiqomat qilgan. Natijada u shahardagi qirollik qal’asi (qasaba va Dar al-Maxzan) doirasida bir qator taʼmirlash va qurilish ishlarini amalga oshirgan, jumladan asosiy Qasaba masjidini qayta taʼmirlashni ham buyurgan. Uning topshirigʻi bilan yana bir masjid — Barrima masjidi qurilgan boʻlib, rivoyatga koʻra, bunga uning oʻgʻli Maymun saroyga yaqinroq masjid boʻlishini istagani sabab boʻlgan.

Masjid qirollik saroyi hududining sharqiy chekkasida va eski Mellaxning (yahudiy mahallasi) gʻarbiy chekkasida, shu nomdagi shahar darvozasi — Bab Berrima yaqinida joylashgan. U, Meknesdagi Mulay Ismoil qasaba va saroyi uchun xizmat qilgan Lalla Aouda masjidi kabi, rasmiy qirollik masjidi vazifasini bajargan.

 Meʼmorchiligi 
Marokash masjidlarining boshqa namunalariga nisbatan Barrima masjidining shakli va rejalashtirishi noodatiy. Anʼanaviy sahn (ichki hovli) oʻrniga, masjidning katta kvadrat hovlisi — oʻlchamli rasmiy qirollik maydoni maʼnosidagi mashvar deb atalgan. Shu hovli bilan ibodat zali orasida vestibyul va sulton hamda davlat amaldorlari uchun ikki kutish xonasi joylashgan. oʻlchamli ibodat zali hovliga qaraganda kichikroq boʻlib, Marokash masjidlaridagi ibodat zallarining odatiy shakliga mos kelmaydi: ustunli va ravoqli keng makon oʻrniga, u 12 ustunga tayangan gumbaz bilan yopilgan katta kvadrat xona hamda mehrob (qiblani ifodalovchi qism) oldidagi yana bir toʻgʻri toʻrtburchak boʻshliqdan iborat. Ibodat zalining yogʻoch shiftlari masjidning eng chiroyli bezatilgan qismidir.

Masjid uchta kirish eshigiga ega boʻlib, ularning faqat shimoliy tomondagi eshigidan saroy tashqarisidagi oddiy aholi foydalana olgan. Sultonning oʻziga xos shaxsiy kirish eshigi boʻlgan boʻlib, u saroy tomondan kiriladigan va masjid ichida mehrob yonida ochilgan. Uning minorasi oddiygina kichik bir burj boʻlib, balandligi yaqin atrofdagi saroy devorlari balandligidan oshmaydi (bu, ehtimol, saroyning yopiq hududlariga nazar tashlash imkonini beradigan baland nuqta hosil boʻlishining oldini olish uchun ataylab shunday loyihalashtirilgan boʻlishi mumkin). Masjid dastlab unga tutash madrasa va tahorat xonasi (midha) bilan taʼminlangan boʻlib, ammo XX asr oʻrtalariga kelib ular xarobaga aylangan edi.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:18-asr masjidlari
Philidris cordata

Philidris cordata — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1859-yilda Smith tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Indoneziya va Yangi Gvineyada endemik hisoblanadi.
 

Category:Dolichoderinae
Philidris cruda

Philidris cruda — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1860-yilda Smith tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Indoneziyada endemik hisoblanadiShattuck, S. O. 1992a. Review of the dolichoderine ant genus Iridomyrmex Mayr with descriptions of three new genera (Hymenoptera: Formicidae). Australian Journal of Entomological Society 31: 13-18 (page 18, Combination in Philidris).
 

Category:Dolichoderinae
Philidris jiugongshanensis

Philidris jiugongshanensis — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 2007-yilda Wang va Wu tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Xitoyda endemik hisoblanadiWang, W. & Wu, W.-L. 2007. Two new species of Formicidae (Hymenoptera) from Hubei Province, China. Acta Zootaxonomica Sinica 32, 721–723..
 

Category:Dolichoderinae
Philidris

Philidris — Dolichoderinae kenja oilasiga mansub chumolilar urug‘i. Ushbu urug‘ vakillari Sharqiy Hindistondan Shimoliy Avstraliyagacha bo‘lgan tropik o‘rmon hududlarida uchraydi.

Philidris brunnea (Donisthorpe, 1949)
Philidris cordata (Smith, 1859)
Philidris cruda (Smith, 1860)
Philidris jiugongshanensis Wang & Wu, 2007
Philidris laevigata (Emery, 1895)
Philidris myrmecodiae (Emery, 1887)
Philidris nagasau (Mann, 1921)
Philidris notiala Zhou & Zheng, 1998
Philidris pubescens (Donisthorpe, 1949)

 

 Phildris on AntWiki

Category:Dolichoderinae
Philidris pubescens

Philidris pubescens — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1949-yilda Donisthorpe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineyada endemik hisoblanadiDonisthorpe, H. 1949b 1948. A fifth instalment of the Ross Collection of ants from New Guinea. Annals and Magazine of Natural History. 12 (1): 487-506 (page 499, queen described).
 

 

Category:Dolichoderinae
Daru oroli

Daru oroli — Papua-Yangi Gvineyaning Gʻarbiy provinsiyasida joylashgan orol. Torres boʻgʻozi orollari tarkibiga kiradi. Oroldagi shu nomli shahar provinsiya poytaxti hisoblanadi. U yerda orol aholisining katta qismi istiqomat qiladi. Orol aholisi 2009-yilda 20 524 kishini tashkil etgan. Daru oroli elliptik shaklga ega. Uning oʻlchamlari 5,0 × 3,7 kilometr, maydoni 14,7 km², eng baland nuqtasi esa 27 metrga yetadi. Orol shimolda materikdan, xususan Oriomo daryosi quyilish joyidan 3,5 kilometr kenglikdagi Daru Roads boʻgʻozi orqali ajralib turadi. Janubdagi yirikroq Bristow oroligacha (Bobo oroli deb ham ataladi) boʻlgan eng qisqa masofa 1,3 kilometrni tashkil etadi.

 

Turkum:Avstraliya orollari
Bab Doukkala masjidi

Bab Doukkala masjidi yoki Bab Dukkala masjidi — Marokashning Marokashdagi Marrakesh shahrida joylashgan masjid. U yaqinidagi gʻarbiy shahar darvozasi, Bab Doukkala nomi bilan atalgan. Masjid Saadiylar davrida, XVI asrda qurilgan. U, shuningdek, al-Hurra masjidi („Ozod ayol masjidi“) nomi bilan ham maʼlum boʻlib, buning sababi uning asoschisi Massaʼuda al-Vizkitiyaga ishoradir. Janubi-sharqdagi zamondoshi Muvassin masjidi singari, u ham oʻsha paytda yangitdan qayta qurilayotgan mahalla uchun juma masjidi sifatida bunyod etilgan. U tarkibiga madrasa, hammom, kutubxona, favvora va boshqalarni ham olgan katta diniy-xayriya majmuasi boʻlgan.

 Tarixi 
thumb|Masjidning shimolidagi tahoratxonasiga tutashgan favvora, 1915-yilgi koʻrinish|left
Masjidni Lalla Masʼuda binti Ahmad — hukmron Saadiylar sulolasi asoschisi Muhammad ash-Sheyxning xotini va kelajakdagi sulton Ahmad al-Mansurning onasi — qurdirgan. Masjid qurilishi milodiy 1557–1558-yilda (hijriy 965-yilda) boshlangan va ehtimol milodiy 1570–1571-yillarda (hijriy 979-yilda), yaʼni Abdulloh al-Gʻolib hukmronligi davrida yakunlangan. Lalla Masʼudaning qudratli va „ozod“ yoki mustaqil ayol sifatidagi maqomi masjidga uning muqobil nomi boʻlmish Jomeʼ al-Hurra („ozodlik masjidi“) berilishiga sabab boʻlgan boʻlishi mumkin.

 Meʼmorchilik 

thumb|Masjidning shimoli-gʻarbiy kirish qismi (2017-yilgi surat)
thumb|Masjidning shimoliy burchagidan koʻtarilib turgan minorasi
Masjid shakli va reja tuzilishi, undan koʻp oʻtmay qurilgan Muvossin masjidiga juda oʻxshaydi. Shuningdek, u avvalgi Almohadlar davri masjidlari, xususan Kutubiya masjidi va Tinmal masjidining koʻplab meʼmoriy xususiyatlarini davom ettiradi. Muvossin masjididan bir oz kichikroq boʻlsa-da, Bab Doukkala masjidi meʼmorchiligi ayrim jihatlarda yanada murakkab va yanada puxta bezatilgan. Masjidning oʻzi Saadiylar davri uchun odatiy reja asosida qurilgan: uning janubiy qismi ustunli ibodat zali, sal kattaroq boʻlgan shimoliy qismi esa deyarli kvadrat shaklidagi ichki hovli (sahn)dan iborat boʻlib, barcha tomonlaridan tom bilan yopilgan ravoqli ayvon bilan oʻralgan. Hovli 29 ga 30 metr oʻlchamda boʻlib, markazida favvora joylashgan. Minora masjidning shimoli-sharqiy burchagida joylashgan. Uning peshtoqlari darj-va-ktaf naqshlari va soxta lambrekin ravoqlari bilan bezatilgan.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:16-asr masjidlari
As-Sunna masjidi

As-Sunna masjidi yoki Assounna masjidi (shunga oʻxshash boshqa yozilish shakllari ham mavjud; ) — Marokashning Rabot shahrining markazida joylashgan yirik masjid. U Marokashdagi eng katta masjidlardan biri hisoblanadi.

 Tarixi 
Masjid Alaviylar sulolasidan boʻlgan sulton Muhammad ibn Abdulloh tomonidan asos solingan (u bir muddat Rabotni qirollik poytaxti qilgan) va 1785-yilda qurib bitkazilgan. XIX asrda u deyarli toʻliq qayta qurilgan.

1969-yilda, qirol Hassan IIning 40 yoshga toʻlishi munosabati bilan masjid yana taʼmirlandi. Shu paytda masjidning minorasi ham oʻzining dastlabki joyi — shimoli-gʻarbiy burchagidan koʻchirilib, hozirgi janubi-gʻarbiy burchagiga „toshma-tosh“ qayta qurildi. Bu Avenue Muhammad V boʻylab koʻrinishini yanada yaxshilash maqsadida amalga oshirilgan.

 Meʼmorchiligi 
Masjid Avenue Muhammad V koʻchasida joylashgan boʻlib, u Rabot markazidagi asosiy bulvarlardan biridir. Uning gʻarbiy va janubiy tomonida Qirollik saroyi joylashgan.

Bino deyarli kvadrat shaklga ega boʻlib, har bir tomoni taxminan 74 metrni tashkil etadi va umumiy maydoni 5565 m² boʻlib, bu uni Marokashdagi tarixiy masjidlar orasida toʻrtinchi eng katta masjidga aylantiradi.

Masjid Marokash masjidlariga xos anʼanaviy reja asosida qurilgan. Unda galereyalar bilan oʻralgan katta toʻrtburchak hovli (sahn) hamda qibla (janubi-sharqiy) devoriga parallel joylashgan uchta asosiy yoʻlakdan iborat namoz zali mavjud.

Hovlining ikki uchida, yon kirish eshiklari bilan bir oʻqda joylashgan bezakli pavilyonlar mavjud boʻlib, ular al-Qaraviyyin masjidi (Fos)dagi shunga oʻxshash tuzilmani eslatadi.

Masjidning shimoliy qismida avval talabalarga moʻljallangan qoʻshimcha xonalar joylashgan. Minorasi toʻrt tomonida oʻymakorlik bezaklariga ega boʻlib, hozirda janubi-gʻarbiy burchakda joylashgan, ammo dastlab shimoli-gʻarbiy burchakda turgan. Masjidda bir nechta bezakli darvozalar va ichki qismida anʼanaviy Marokash bezaklari mavjud.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:18-asr masjidlari
Philidris laevigata

Philidris pubescens — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1949-yilda Donisthorpe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineyada endemik hisoblanadiShattuck, S. O. 1992a. Review of the dolichoderine ant genus Iridomyrmex Mayr with descriptions of three new genera (Hymenoptera: Formicidae). Australian Journal of Entomological Society 31: 13-18 (page 18, Combination in Philidris).
 

Category:Dolichoderinae
Duncan orollari

Duncan orollari — Avstraliyaning Kvinslend shtatiga qarashli Torres boʻgʻozi orollari arxipelagi.

Quyidagi uch oroldan iborat:
 Kanig oroli
 Maitak oroli
 Meth kichik oroli

 

Turkum:Avstraliya orollari
Halfway oroli (Queensland)

Halfway oroli — Avstraliyaning Kvinslend shtatiga qarashli Torres bo‘g‘ozi orollari arxipelagida joylashgan orol.

 

Turkum:Avstraliya orollari
Philidris nagasau

Philidris nagasau — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1921-yilda William M. Mann tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Fijida endemik hisoblanadi"Ants and epiphytes: A longstanding relationship". (November 22, 2016). ScienceDaily. Retrieved August 11, 2020..
 

Category:Dolichoderinae
Philidris myrmecodiae

Philidris myrmecodiae — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1887-yilda Carlo Emery tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Osiyoda endemik hisoblanadiShattuck, S. O. 1992a. Review of the dolichoderine ant genus Iridomyrmex Mayr with descriptions of three new genera (Hymenoptera: Formicidae). Australian Journal of Entomological Society 31: 13-18 (page 18, Combination in Philidris).
 

Category:Dolichoderinae
Murray orollari

Murray — Torres boʻgʻozidagi arxipelag. Avstraliyaning Kvinslend shtatida joylashgan. 3 oroldan iborat.

 

Turkum:Avstraliya orollari
Poll oroli

Poll oroli (Guijar oroli nomi bilan ham tanilgan) — Torres boʻgʻozi orollari arxipelagiga qarashli Avstraliyaning Queensland shtatidagi orol.

 

Turkum:Avstraliya orollari
Philidris notiala

Philidris notiala — Philidris urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1998-yilda Zhou va Zheng tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Xitoyda endemik hisoblanadiZhou, Shanyi and Zheng, Zhemin 1998b. Philidris (Hymenoptera: Formicidae), a genus new to China, with description of a new species. Entomol. Sin. 5(2): 136-138 (page 136, figs. 1-3 worker described).
 

Category:Dolichoderinae
Ochetellus democles

Ochetellus democles — Ochetellus urug‘iga mansub chumoli turi. Tur ilk bor 1839-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflanganWalker, F. 1839. Monographia Chalciditum. Volume 2. London: Ballière, 100 pp.Bouček Z (1988) Australasian Chalcidoidea (Hymenoptera). A Biosystematic Revision of Genera of Fourteen Families, with a Reclassification of Species: CAB International..
 

Category:Dolichoderinae
Norape miasma

Norape miasma — Megalopygidae oilasiga mansub Norape urug‘iga kiruvchi kuya turi. Ushbu tur 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan.
 

Category:Norape
Abdul Hamid Xurosoniy

Abdul Hamid Xurosoniy (forscha: عبدالحمید خراسانی) — Afgʻonistonlik harbiy qoʻmondon va Tolibon harakati generali. U dastlab Tolibonga qarshi Panjshir qarshilik harakati bilan bogʻliq boʻlgan, ammo 2021-yilda Tolibon tomoniga oʻtgan va Afgʻonistondagi respublikachi qarshilik harakati davrida Milliy qarshilik frontining bir necha aʼzolarini oʻldirgan.

 Shaxsiy hayot 

2024-yil may oyida Abdul Hamid Xurosoniy to‘rtinchi marta turmush qurgan. Biroq, Tolibon harakatining ayrim a’zolari uning to‘yi juda dabdabali o‘tkazilgani uchun uni tanqid qilgan.
Abdul Manan Niyoziy

Mullah Abdul Manan Niazi (pashtucha: ملا عبدالمنان نیازی; 2021-yil 15-mayda vafot etgan) — Afgʻonistonlik siyosatchi va harbiy qoʻmondon. 1990-yillarda u Herat va Balx viloyatlarining gubernatori boʻlib ishlagan. U Mulla Rasul boshchiligidagi Tolibonning ajralib chiqqan guruhining mashhur qoʻmondonlaridan biri bo‘lgan hamda Hibatulloh Oxundzoda yetakchiligidagi Tolibon guruhini qoʻllab-quvvatlagan. Shuningdek, u Afgʻonistonga nisbatan mintaqa davlatlari, ayniqsa Eron va Pokiston siyosatini tanqid qilgan.

 Shaxsiy hayot 

Mulla Abdul Manan Niyoziy 1968-yilda Pashtun Zarghun hududida tug‘ilgan. Uning oilasi aslida Qandahordan bo‘lgan. U diniy ta’limni madrasa (diniy maktab)da olgan.