Yuty (krater)

right|thumb|300x300px| CTX mozaikasi ( MRO )
Yuti-Paragvaydagi Yuti shahri nomi bilan atalgan. Xryse Planitiadagi Marsdagi krater. Uning diametri taxminan bo'lib, mars zarbasi kraterlarining o'ziga xos xususiyati bo'lgan murakkab ejektal loblar bilan o'ralgan. Carr, M. H.; Saunders, R. S.; Strom R. G. Geology of the Terrestrial Planets. NASA Scientific and Technical Information Branch: Washington DC, 1984, p. 220.

 Tavsifi 
Marsdagi ekvatorial va o'rta kenglikdagi ko'plab kraterlar ejekta morfologiyasining ushbu shakliga ega bo'lib, u ta'sir qiluvchi obyekt yer osti muzlarini eritganda paydo bo'ladi. Chiqarilgan materialdagi suyuq suv sirt bo'ylab oqadigan loyqa loyni hosil qiladi. Xarakterli lob shakllarini hosil qiladi.Hartmann, W. K. A Traveler’s Guide to Mars: The Mysterious Landscapes of the Red Planet; Workman: New York, 2003, pp. 99–100. Yutining janubi-gʻarbiy chekkasida oldindan mavjud boʻlgan, qisman koʻmilgan krater mavjudligi ejektaning yupqa ekanligidan dalolat beradi.Carr, M. H.; Saunders, R. S.; Strom R. G. Geology of the Terrestrial Planets; NASA Scientific and Technical Information Branch: Washington DC, 1984, p. 221.

Yuty Viking 1 qo'nish joyining umumiy hududida joylashgan. U 1970-yillarda Viking orbitalari tomonidan yaxshi suratga olingan va natijada uning tasviri o'sha davrning ko'plab kitoblari va maqolalarida Mars kraterlari morfologiyasining namunasi sifatida paydo bo'ladi.

Yuti kabi kraterlarning o'ziga xos lobat ejecta naqshlari Mars tadqiqotchilari orasida chalkash terminologiyani keltirib chiqardi. Ba'zan norasmiy ravishda "splosh kraterlar" deb nomlanadi, Yuty tipidagi kraterlar, shuningdek, gulbarg yoki gul kraterlari va suyuq ejekta kraterlari deb ham ataladi.Carr, M. H. The Surface of Mars; Cambridge University Press: New York, 2006, p. 33. Ko'pincha ular qal'a kraterlari deb ataladi, chunki ejekta loblari kavisli tizmalar yoki qal'alarda tugaydi. Bugungi kunda afzal qilingan terminologiyadaBoyce, J. M. The Smithsonian Book of Mars; Konecky & Konecky: Old Saybrook, CT, 2008, p. 203. Yuty ko'p qatlamli ejekta (MLE) devor krateri sifatida tavsiflanadi. Chunki uning chiqishi uch yoki undan ortiq diskret qatlamlar qatorida joylashgan.Barlow, N. G. et al. (2000). "Standardizing the Nomenclature of Martian Impact Crater Ejecta Morphologies". J. Geophys. Res., 105 (E10). Bir nechta ejektor qatlamlarining mavjudligi muzning bir nechta qatlamlariga yoki suyuq suv bilan to'yingan er osti qatlamiga ta'sirni aks ettirishi mumkin. Aniq jarayon hali ham bir oz munozarali.Barlow, N. G.; Sharpton, V.; Kuzmin, R. O. "Impact Structures on Earth and Mars", in The Geology of Mars: Evidence from Earth-Based Analogs, Chapman, M. G., Ed.; Cambridge University Press: Cambridge, UK, 2007, pp. 58–59.

Yuty oddiy (piyola shaklidagi) kraterdan farqli o'laroq, murakkab kraterdir. Murakkab kraterlar ko'tarilgan markaziy cho'qqi majmuasi va ichki devor bo'ylab teraslar bilan ajralib turadi. Marsda murakkab krater morfologiyasi 5 dan 8 gacha bo'lgan krater diametrlarida paydo bo'la boshlaydi. Yutidagi markaziy cho'qqining o'lchami boshqa sayyoralardagi taqqoslanadigan kraterlardagi markaziy cho'qqilardan kattaroqdir. Bu Marsdagi murakkab kraterlarga xos ko'rinadi va lobate ejecta naqshlari singari, Marsga xos bo'lgan er osti geologik sharoitlari (masalan, muzning mavjudligi) bilan bog'liq bo'lishi mumkin.Boyce, J. M. The Smithsonian Book of Mars; Konecky & Konecky: Old Saybrook, CT, 2008, p. 201.

 Yana qarang 

 

Turkum:Sayyoralar paradi
Turkum:Krater