Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Vilma Glücklich

Vilma Glücklich (1872–1927) – vengriyalik taʼlim islohotchisi, patsifist tarafdori va ayollar huquqlari faoli. 1896-yilda Budapesht Davlat Universitetining Falsafa fakulteti diplomini qoʻlga kiritgan Vengriyadagi birinchi ayolga aylangan. Shuningdek, ushbu universitetga oʻqishga qabul qilingan ilk ayol ham aynan Glücklich edi. Rosika Schwimmer bilan bir qatorda XIX asr oxiri va XX asr boshlaridagi Vengriya Ayollar Harakatining ikki yetakchi shaxslaridan biri sifatida tan olinadi. 1902-yilda Ayol Xodimlar Milliy Uyushmasi (National Association of Female Employees)ning prezidentlik qoʻmitasi aʼzoligiga saylangan. 1904-yilda Vengriya Feministlar Uyushmasi (Feministák Egyesülete)ga asos solgan, 1915-yilda esa Tinchlik va Erkinlik uchun Xalqaro Ayollar Ligasi (Womenʼs International League for Peace and Freedom)ning asos solinishiga ham hissa qoʻshgan. 1918-yilda Budapesht shahar boshqaruvi nazorat qoʻmitasi aʼzosi, 1924–1926-yillarda esa Tinchlik va Erkinlik uchun Xalqaro Ayollar Ligasi bosh kotibi sifatida faoliyat yuritgan.

Vilma Glücklich Budapesht va Vengriyada universitetga oʻqishga kirgan birinchi ayol hisoblanadi. Shuningdek, 1896-yilda universitetni muvaffaqiyatli tamomlagan birinchi ayol sifatida ham tarixga kirgan. Glücklich faoliyati davomida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1902-yildan boshlab kasaba uyushmalari faoliyatida qatnasha boshlagan va tez orada ayollar harakatiga ham faol ravishda qoʻshilgan. 1913-yilda Glücklich Rosika Schwimmer bilan birgalikda Budapeshtda Ayollar saylov huquqi boʻyicha Xalqaro Ittifoqning 7-kongressiga mezbonlik qilgan.

Birinchi jahon urushi paytida Glücklich patsifistik harakatlarda faol ishtirok etgan. 1918-yilda demokratik tuzumda faol boʻlgan ikki ayoldan biriga aylangan. Shu sababli ham keyinchalik ishidan mahrum qilingan va 1921-yilda surgun qilingan. Shundan soʻng Shveysariyaga emigratsiya qilgan.

 

 
 
 Helen Rappaport: Encyclopedia of Women Social Reformers – Volym 1 2001
 Katalin Fábián: Contemporary Womenʼs Movements in Hungary: Globalization, Democracy, and … 2009

Turkum:Feministlar
Turkum:1872-yilda tugʻilganlar
Turkum:1927-yilda vafot etganlar
Vanessa Axente

Vanessa Axente (1995-yil 19-noyabrda tugʻilgan) – vengriyalik model.

 Yoshlik yillari 
Vanessa Axente 1995-yil 19-noyabrda Vengriyaning Nagylengyel shahrida dunyoga kelgan. Opasi Benedetta ham model boʻlib, uni Budapeshtdagi model agentligiga borishga va modellik faoliyatini boshlashga koʻndirgan. Vanessa 14 yoshidan boshlab Vengriya, Singapur va Yaponiyada faol ishlagan, 16 yoshga toʻlgach esa Yevropa moda olamiga kirishga qaror qilgan.

 Karyerasi 
Axente oʻz faoliyatini 2009-yilda Attractive Models agentligida boshlagan. Keyinchalik, 2011-yil noyabr oyida Parijning VIVA Model Management, 2012-yil yanvarida esa Nyu-Yorkning DNK Model Management agentligi bilan shartnoma tuzgan.

 2012-yil 
2012-yil fevral oyida Axente Milandagi Prada brendining 2012-yilgi kuz kolleksiyasi koʻrgazmasida eksklyuziv model sifatida podiumni ochib bergan va aynan ushbu namoyish karyerasining boshlanishi hisoblangan. Shuningdek, Parijda Dries van Noten, Givenchy, Christian Dior S. A., Nina Ricci, Louis Vuitton va Miu Miu kabi mashhur brendlar namoyishlarida ham ishtirok etgan. Oʻsha mavsumda Céline va Valentino koʻrgazmalarida ham podiumni aynan Axente ochib bergan.

Axente Prada reklama kampaniyasining 2012-yilgi kuzgi koʻrgazmasida mashhur modellar Magdalena Frackowiak, Iselin Steiro va Anne Vyalitsyna bilan birga suratga tushgan. Tez orada dunyoga mashhur fotograf Steven Meisel bilan eksklyuziv shartnoma asosida ishlay boshlagan. 2012-yil iyul oyida Vogue Italia jurnalining muqovasida, shuningdek, avgust oyi sonidagi maqola hamda dekabr soni muqovasida modelning Meisel tomonidan olingan surati bosilgan.

Shuningdek, Vogue Italia jurnalining 2013-yil mart soni muqovasida Steven Meisel tomonidan Axentening Gustav Swedberg bilan birga olingan surati bosilib chiqqan. Bundan tashqari, model ushbu jurnalning 2014-yil yanvar oyidagi nashrida ham koʻrinish bergan iqtibos kerak .

 

 

 
 
 Meet the New Girl: Vanessa Axente New York Magazinedan
 Model Wall: Vanessa Axente Vogue.comdan

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Modellar (kasb)
Turkum:1995-yilda tugʻilganlar
Turkum:19-noyabrda tugʻilganlar
Turkum:Vengriyada tugʻilganlar
Jurʼat

Jurʼat ( — mardlik, jasorat) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Qozogʻistondagi greklar

Qozogʻistondagi greklar  – mamlakatdagi milliy ozchiliklardan biridir. Ularning asosiy qismi asosan 1944-yildan 1950-yilgacha boʻlgan davrda Qrim, Kavkaz va Janubiy Rossiyadan deportatsiya qilingan pontiyalik yunonlar avlodlaridan iboratdir.

 Tarixi 
XX asrning 40-yillarigacha Qozogʻistonda kichik yunon diasporasi mavjud edi – masalan, 1926-yilda Qozogʻistonda atigi 157 nafar yunon yashagan. 1944-yil 2-iyunda Stalin tomonidan imzolangan 5984-sonli qarorga binoan, Qrimdan taxminan 39 ming nafar yunon, arman va bolgarliklar deportatsiya qilinishi belgilangan edi. Qarorga koʻra, ularning 7000 nafari Qozogʻistonning Guryev viloyatiga, 10 000 nafari Sverdlovsk viloyatiga, 10 000 nafari Molotov viloyatiga, 6000 nafari Kemerovo viloyatiga va 6000 nafari Boshqird ASSRiga koʻchirilgan. 1949-yil iyun, 1950-yil fevral va iyul oylarida esa yunonlar Gruziya SSR, Armaniston SSR hamda Shimoliy Kavkazdan ham deportatsiya qilindi. Umumiy hisobda taxminan 60 000 kishi deportatsiya qilingan.

 Hozirgi holat 
SSSRning 1989-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Qozogʻistonda 46 746 grek yashagan, ammo SSSR parchalanishidan soʻng, Qozogʻistondan greklarning migratsiyasi oshgan. 1999-yilga kelib, Qozogʻistonda 12 703 etnik grek yashagan. Hozirgi kunda Qozogʻistonda 17 grek jamoasi mavjud boʻlib, ularda 8 819 (2014-yil maʼlumotlariga koʻra) kishi yashaydi. Qirgʻizistondagi greklar bilan birgalikda ular Qozogʻiston va Qirgʻiziston Grek Jamoalari Federatsiyasini tuzgan – „FILIA“. Federatsiya gazeta chiqaradi, folklor tadbirlarini tashkil etadi va yunon tilini va madaniyatini oʻrganishda yordam beradi. Hozirgi kunda Qozogʻistonda 6 ta yunon tili oʻqituvchisi faoliyat yuritmoqda, ular chet eldagi yunonliklar Bosh kotibiyati tomonidan moliyalashtirilmoqda. Gretsiyadan 2 nafar oʻqituvchi jalb qilingan, ular ham yunon tilini oʻrgatishmoqda.

 Soni
 Yil umumiy aholi sonidan % Soni 1926 0.00 157 1939 0.02 1 374 1959 0.60 55 543 1970 0.31 39 241 1979 0.34 49 930 1989 0.28 46 746 1999 0.08 12 703 2009Агентство Республики Казахстан по статистике. Перепись 2009. (Национальный состав населения .rar) 0.06 8 846 2014 0.05 8 819

 Yana qarang 
 Yunonlar diasporasi
 Gretsiya — Qozogʻiston munosabatlari

 

 

Turkum:Qozogʻiston xalqlari
Turkum:Yunonlar diasporasi
Eszter Pécsi

Eszter Pecsi (1898-yil 8-martda tugʻilgan – 1975-yil 4-mayda vafot etgan) – vengriyalik birinchi meʼmor ayol va qurilish muhandisi. Vengriya, Avstriya va Amerikada bir qator muhim, ramziy binolarni loyihalashtirgan.

 Yoshlik yillari va taʼlimi 
Eszter Pecsi 1898-yil 8-martda Kecskemét shahrida tugʻilgan. Tavallud paytidagi ismi Eszter Pollák boʻlgan. Otasi Mór Pollák un savdosi bilan shugʻullangan, onasining ismi Sarolta Szántó (qizlik familiyasi Schäfer) edi. Pecsi oilada yetti farzandning biri boʻlgan, oilaning moddiy ahvoli esa ogʻir edi. 1900-yilda oila aʼzolari familiyalarini Pécsiga oʻzgartirgan. Pécsining ikki opasi Vilma va Margit shifokor, uchinchi opasi Berta oʻqituvchi boʻlgan. Akasi Illés esa 1913-yilda muhandislik boʻyicha tahsilini tamomlagan.

Pécsi 1915–1919-yillarda Berlinning Sharlottenburg shahridagi Berlin texnika universitetida tahsil olgan. 1918-yilda Vengriya hukumati ayollarga universitetda oʻqish huquqini beruvchi qonunlarni qabul qilgan, shu sababli Pécsi 1919-yilda tahsilini yakunlash maqsadida Vengriyaga qaytgan va Budapesht Texnologiya va Iqtisodiyot Universiteti (Királyi József Műegyetem)ga oʻqishga kirgan. 1920-yil 8-martda, yaʼni 22 yoshga toʻlgan kuni Pécsi arxitektorlik diplomini olgan va shu tariqa Vengriyada ushbu mutaxassislik boʻyicha oʻqishni tamomlagan birinchi ayolga aylangan. Pécsi ushbu universitetda tahsil olgan dastlabki toʻrt ayoldan biri boʻlgan, u bilan birgalikda Marianne Sternberg-Várnay, mexanik muhandis Villma Máhrer va Irma Simonyi-Hajós ham tahsil olgan edi.

 Dastlabki faoliyati 
Oʻqishni tamomlagandan soʻng Pecsi Budapeshtdagi Guth va Gergely arxitektura muhandislik idoralarida oʻn yil davomida ishlagan. Bir necha yildan soʻng kompaniyada katta loyihachi lavozimiga koʻtarilgan.

Bu davrda Eszter Pécsi Margitszigetdagi Alfréd Hajós suzish havzasi uchun artikulyatsiyalangan temirbeton arkalarni loyihalash bilan shugʻullangan. Bu esa oʻz davrida inqilobiy loyiha hisoblangan, bunga sabab uning Vengriyada qurilgan ilk yopiq suzish havzasi, shuningdek, Yevropada ham eng yirik loyiha ekanligi edi. Havza beshta temirbeton toʻsin bilan yopilgan boʻlib, ularning har biri 31 metr oraliqni qamrab olgan, ichki balandligi esa 14 metrni tashkil etgan.

 

Turkum:1898-yilda tugʻilganlar
Turkum:8-martda tugʻilganlar
Turkum:1975-yilda vafot etganlar
Turkum:4-mayda vafot etganlar
Turkum:Vengriyada tugʻilganlar
Turkum:Meʼmorlar
Price on My Head

„Price on My Head“ – kanadalik repper Navning qoʻshigʻi boʻlib, unda kanadalik xonanda The Weeknd vokali ham ishtirok etadi. Qoʻshiq 2019-yil 26-martda Navning ikkinchi studiyaviy albomi Bad Habitsdan ikkinchi singl sifatida XO Records va Republic Records orqali chiqarilgan. Bu qoʻshiq Nav va The Weekndning 2017-yilgi Navning oʻz nomi bilan chiqqan miksteypidagi „Some Way“ qoʻshigʻidan keyingi ikkinchi hamkorligidir. Qoʻshiqqa kanadalik 88Glam hip-hop duetidan Derek Wise va AlexOnWeed prodyuserlik qilgan.

 Matni 
Qoʻshiqda insonning „shon-shuhrati va boyligi“ uchun hasad qilinishi haqida soʻzlar mavjud.

 Musiqiy klip 
Qoʻshiq uchun Kid. Studio surat olgan videoklip 2019-yil 26-martda chiqarildi. Video Torontoda, Nav va The Weekndning tugʻilgan shahrida suratga olingan boʻlib, „dahshatli“ va „keskin“ deb taʼriflangan.

 Chartlar 
Chart (2019)Eng yuqorioʻrin Hot Singles (RMNZ)12

 Sertifikatsiya 
+„Price on My Head“ning sertifikatsiyasiHududSertifikatsiyaSertifikatlangan birliklar/sotuvlarKanada (Music Canada)Platina80,000

 

Turkum:2019-yil qoʻshiqlari
Turkum:2019-yil singllari
Turkum:Nav qoʻshiqlari
Turkum:The Weeknd qoʻshiqlari
Turkum:The Weeknd tomonidan yozilgan qoʻshiqlar
Turkum:Republic Records singllari
Turkum:XO (yozuv leybli) singllari
Khatia Dekanoidze

Khatia Dekanoidze (gruzincha: ხატია დეკანოიძე, ; 1977-yil 20-yanvarda tugʻilgan) – gruziyalik siyosatchi. 2012-yilda Taʼlim va Fan vaziri boʻlib xizmat qilgan. 2020-yildan beri Gruziya parlamentining aʼzosi. Shuningdek, 2015–2016-yillarda Ukraina Milliy politsiya boshligʻi sifatida faoliyat yuritgan.

Dekanoidze karyerasini 2003-yilgi Atirgullar inqilobi soʻngida boshlagan. Dastlab Ichki ishlar vazirligi va diplomatik lavozimlarda faoliyat koʻrsatgan, soʻngra huquqni muhofaza qilish idoralarida kadrlarni tanlash va islohotlarni nazorat qilish uchun Politsiya akademiyasining rahbari etib tayinlangan. 2012-yilda Milliy Imtihon Markazi rahbari va Saakashvili prezidentligi davridagi Taʼlim va Fan vaziri boʻlib xizmat qilgan. 2012-yilgi parlament saylovlarida UNM (United National Movement – Birlashgan Milliy Harakat)ning magʻlubiyatidan keyin muxolifatga qoʻshilgan va 2015-yilda Ukrainaga koʻchib oʻtib, Petro Poroshenko prezidentligi davrida Milliy politsiya boshligʻi etib tayinlangan.

2016-yilda Gruziyaga qaytgan Khatia Dekanoidze 2020-yilda parlamentga saylangan va 2021-yil may oyida siyosiy inqiroz ketidan eʼlon qilingan boykotdan soʻng parlamentga qoʻshilgan. 2021-yil may oyidan 2023-yil fevralgacha Birlashgan Milliy Harakat (UNM) fraksiyasining raisi boʻlib xizmat qilgan. 2023-yil 24-martda esa oʻz partiyasi bilan yuzaga kelgan mojaro sabab ushbu partiyadan chiqqan.

 Shaxsiy hayoti 
Khatia Dekanoidze 1977-yil 20-yanvarda Tbilisida (oʻsha paytda Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasi poytaxti boʻlgan) tugʻilgan. Xalqaro munosabatlar va diplomatiya boʻyicha tahsil olgan hamda 1999-yilda Tbilisi Davlat Universitetining bakalavr diplomiga ega boʻlgan. Vena shahridagi Markaziy Yevropa Universiteti va AQShda joylashgan RAND korporatsiyasida ham taʼlim olgan.

Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasidagi nutqi davomida Khatia Dekanoidze shunday degan edi:
Susanna Karpenko

Susanna Yevgeniivna Karpenko (1978-yil 28-yanvar, Kiyev, Ukraina SSR, SSSR) – ukrainalik bastakor va qoʻshiqchi. Hozirda Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrining bosh xormeysteri va Bojichi folklor ansamblining hamraisi. Ijrochilik faoliyatidan tashqari, Veryovka Ukraina xalq xorining xor studiyasida anʼanaviy qoʻshiqchilikdan dars beradi va Rayhorodok bolalar folklor ansambliga rahbarlik qiladi.

 Hayoti 
Susanna Karpenko 1978-yil 28-yanvarda Kiyev shahrida tugʻilgan. Karpenko bolaligining katta qismini onasi Valentina Vitaliyevna Karpenko tugʻilgan Baxmach tumanining Krasylivka qishlogʻida oʻtkazgan. Bu yerda uning bobosi va buvisi yashagan va ularning uyi bugungi kungacha saqlanib qolgan. Uning ota-onasi Susanna kichkinaligidayoq ajrashishgan va Susanna oʻn yoshidan oʻn toʻrt yoshigacha bobosi va buvisi bilan yashagan. Aynan shu davrda, Krasylivka maktabida oʻqiyotganda musiqaga boʻlgan muhabbatini kashf etgan. Oʻzi pianino chala boshladi, hatto musiqiy notalarni oʻqishni ham oʻrgangan.

Keyinchalik Karpenko musiqiy taʼlimni olgan va Kiyev Milliy madaniyat va sanʼat universitetining musiqa sanʼati fakultetini folklor boʻyicha tamomlagan.

 Faoliyati 
Oʻqishni tugatgach, Karpenko Barvinok xalq raqs ansambli va 2-sonli bolalar sanʼat maktabida vokal oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Shuningdek, Veryovka Ukraina xalq xorida xalq qoʻshiqchiligidan dars bergan va Ivan Gonchar muzeyida nomoddiy madaniy meros boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan.

2000-yildan beri Ukraina milliy musiqa akademiyasi va Kiyev milliy madaniyat va sanʼat universitetining folklor yoʻnalishi bitiruvchilari – Ukraina anʼanaviy sanʼatining professional musiqachilari va tadqiqotchilarini birlashtirgan Bojichi folklor ansamblining rahbari va ijrochisi. 2012-yilda Golos Kraini (Mamlakat ovozi) televizion dasturida ishtirok etgan. 2020-yildan Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrining bosh xormeysteri lavozimida ishlab kelmoqda.

 Shaxsiy hayoti 
Karpenko musiqa konferensiyasida turmush oʻrtogʻi Ilya Fetisov bilan tanishgan. Turmush oʻrtogʻi ham musiqachi va ularning anʼanaviy musiqaga boʻlgan umumiy ishtiyoqi ularni ham shaxsiy, ham kasbiy jihatdan birlashtirgan. Er-xotin Kiyevda, Ilyaning ota-onasi yordamida qurilgan ikki xonali kamtarona kvartirada yashaydilar. Ularning uyi musiqa va oilaviy hayotga toʻla. Serafina ismli qizi bor.

 Mukofotlari 
 Kiyev pektoral teatri mukofoti (2014)
 Shevchenko nomidagi Milliy mukofot (2024)Decree of the President of Ukraine from 5 March 2024 year № 143/2024 „Pro prisudjennya Natsіonalnoї premії Ukraїni іmenі Tarasa Shevchenka“ 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1978-yilda tugʻilganlar
Tetyana Ovsiychuk

right|thumb| „Konotop jodugari“ spektaklining ijodiy jamoasi (Tetyana Ovsiychuk, Susanna Karpenko, Ivan Urivskiy) va Yevgen Nishchuk Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti topshirilishi marosimida (2024-yil mart)
Tetyana Ovsiychuk (1995-yil 27-iyun) – ukrainalik postanovkachi rassom.

 Hayoti 
Ovsiiyhuk 1995-yil 27-iyunda Rovno viloyati Ostrox shahrida tugʻilgan.

2022-yilda Milliy tasviriy sanʼat va arxitektura akademiyasini (Ukrainada xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi Andriy Oleksandrovich-Dochyovskiy va Sergiy Masloboishchikov studiyasi) tamomlagan. Rassom hozirda Kievda yashaydi. „Konotop jodugari“ spektakli uchun qilgan dekoratsiya ishlari oʻz navbatida uning magistrlik dissertatsiyasi ishi ham boʻlgan. Spektakldagi kelin-kuyov liboslarini buvasi va buvisining kelin-kuyovlik libosida tushgan fotosurati orqali yaratgan.

2021-yildan Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrida postanovkachi rassom.

Spektakllar uchun quyidagi ishlarni amalga oshirgan: X. Kvitka-Osnovianenkoning „Konotop jodugari“ (2023, dekoratsiya va kostyumlar dizayneri); I. Karpenko-Kariyning „Isteʼdodsiz“ (2021, postanovkachi rassom); A. Kamyuning „Kaligula“, B. Brextning „Toʻxtatilishi mumkin boʻlgan Arturo Uining faoliyati“ (ikkalasi 2022), F. Shillerning „Mariya Styuart“ (2024, liboslar dizayneri).
 Mukofotlari 
Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti (2024-yil 5-mart) — Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrida Grigoriy Kvitka-Osnovianenko romani asosida „Konotop jodugari“ spektakli uchunDecree of the President of Ukraine from 5 березня 2024 year № 143/2024 «Про присудження Національної премії України імені Тараса Шевченка» .

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1995-yilda tugʻilganlar
LinkedIn

LinkedIn  – kasbiy munosabatlarini oʻrnatish uchun yoʻnaltirilgan ijtimoiy tarmoq sayti. 2023-yil noyabr holatiga koʻra, LinkedIn tarmogʻida 1 milliard roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchi bor. 200 ta mamlakatda 150 dan ziyod sektorni ifodalaydiWhat is LinkedIn? .

Sayt 25 ta tilda mavjud.

2016-yil iyun oyida sayt Microsoft tomonidan 26,2 milliard dollarga sotib olindi. 2016-yil 17-noyabrdan boshlab Rossiya Federatsiyasi hududida bloklangan.

 

Turkum:Ijtimoiy tarmoqlar
Marjan Aqjigit

Marjan Aqjigit (2000-yil 29-iyun tugʻilgan) — qozogʻistonlik fristaylchi. 2018-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlari ishtirokchisi.

 Hayoti va faoliyati 
Marjan Aqjigit 2000-yil 29-iyun tugʻilgan. 2018-yil 24-fevralda bo‘lib o‘tgan fristayl chang‘i bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatida Marjan Aqjigit ayollar o‘rtasidagi aerials yo‘nalishida 9-o‘rinni egallagan. Bu musobaqada 17 nafar sportchi ishtirok etgan. 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining birinchi saralash bosqichida 79,17 ball bilan 14-oʻrinni egalladihttps://www.pyeongchang2018.com/en/game .

Ikkinchi saralash bosqichida 70,20 ball toʻplab 12-oʻringa joylashdi va final bosqichiga yoʻl ola olmadi. 2019-yil fevral oyida AQShning Yuta shtatida o‘tkazilgan fristayl chang‘i va snoubord bo‘yicha jahon chempionatida Marjan Aqjigit ayollar o‘rtasidagi aerials musobaqasida ishtirok etishi kerak edi. Biroq, u musobaqada qatnashmaganStart list.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Vera Kobalia

Vera Kobaliya (gruzincha: ვერა ქობალია; 1981-yil 24-avgustda tugʻilgan) – gruziyalik siyosatchi. 2010-yil 2-iyuldan 2012-yil 25-oktyabrga qadar Gruziya Vazirlar Mahkamasida Iqtisodiyot va barqaror rivojlanish vaziri lavozimida faoliyat yuritgan.

 Yoshlik yillari 
Kobalia 1981-yil 24-avgustda Gruziyaning Abxaziya mintaqasidagi Suxumi shahrida tugʻilgan. 1996-yilda uning oilasi Gruziya–Abxaziya mojarosi keltirib chiqargan beqarorlik sababli Kanadaga koʻchib ketgan. Dastlab King George oʻrta maktabida oʻqigan, soʻngra Britaniya Kolumbiyasining Bernaby shahridagi Britaniya Kolumbiyasi Texnologiya institutida tahsil olgan. 2004-yilda esa Biznes boshqaruvi hamda axborot texnologiyalari yoʻnalishi boʻyicha diplom olgan.

 Siyosiy faoliyati 
Kobalia 2009-yil oxirigacha Kanadada istiqomat qilgan va Vancouverda otasi tomonidan 2001-yilda asos solingan European Breads Bakery kompaniyasida ishlagan. Shundan soʻng, Gruziyaga qaytib kelgan. 2010-yil fevral oyida Kobalia „Adolat uchun koalitsiya“ tashkilotiga asos solgan. Ushbu tashkilot Gruziya hududidagi majburan koʻchirilgan shaxslarning huquqlarini himoya qilish hamda gruziyalik IDPlar (majburan koʻchirilgan shaxslar) muammolari haqida jahon hamjamiyatining xabardorligini oshirishga qaratilgan.

2010-yil iyun oyida Kobalia Gruziya Prezidenti Mixail Saakashvili tomonidan Iqtisodiyot va barqaror rivojlanish vaziri lavozimiga tayinlangan, uning nomzodi 2010-yil 2-iyulda Gruziya Parlamenti tomonidan tasdiqlangan. Kobalia oʻz faoliyatida qishloq xoʻjaligi va turizmning eng ustuvor ikki soha sifatida belgilaganini aytgan hamda vazirlikdagi institut­sional korrupsiyani yoʻqotish maqsadida boshqaruvni „tanish-bilishchilikka yoʻl yoʻq“ shiori ostida qayta tashkil etishga vaʼda bergan.

Jahon Iqtisodiy Forumi 2012-yilda Gruziyaning Iqtisodiyot va barqaror rivojlanish vaziri Vera Kobaliani „Yilning yosh global yetakchisi“ sifatida eʼtirof etgan. Vera Kobalia ushbu mukofotni qoʻlga kiritgan yagona gruzin siyosatchisi hisoblanadi.

 

Turkum:Siyosatchi ayollar
Turkum:Suxumida tugʻilganlar
Liza Nakashidze-Bolkvadze

Elisabed „Liza“ Nakashidze-Bolkvadze (gruzincha: ელისაბედ ლიზა ნაკაშიძე-ბოლქვაძე; 1885-yil avgustda tugʻilgan – 1938-yil 22-fevralda vafot etgan) – Gruziyaning Sotsial-demokratik partiyasi aʼzosi, siyosatchi. 1919-yildan 1921-yilga qadar Gruziya Taʼsis majlisi aʼzosi. 1921-yilda Sovet Ittifoqi Gruziyani egallagan, biroq Elizabed ushbu yangi tuzumga qarshi boʻlganligi sababli muntazam ravishda taʼqib etilgan va Sibirga surgun qilingan va 1937-yilda oʻsha yerda qatl etilgan.

 Biografiyasi 
Liza Nakashidze 1885-yilda Rossiya imperiyasi nazorati ostidagi Gruziyaning Guria mintaqasida zodagon oilada dunyoga kelgan. Keyinchalik Bolkvadze familiyali kishiga turmushga chiqqan va 1904-yilda Sotsial-demokratik partiyasiga qoʻshilgan. Shuningdek, „Guriya Respublikasi“ nomli mahalliy inqilobiy harakatda ham faol ishtirok etgan. 1905-yilgi Rossiya inqilobi davrida Guria ayollarining Sotsial-demokratik guruhiga rahbarlik qilgan. Sotsial-demokratik partiya ichidagi boʻlinishda esa bolsheviklarga qarshi chiqib, mensheviklar tomonini olgan. Nakashidze imperiya politsiyasi tomonidan hibsga olinib, surgun qilingan. 1917-yilgi Fevral inqilobi natijasida Rossiya monarxiyasi agʻdarilganidan soʻng esa yana faol siyosiy hayotga qaytgan. 1917-yil mart oyida Guriyaning Ayollar jamiyati raisi etib saylangan va 1919-yilda mustaqil Gruziya Taʼsis majlisi aʼzoligiga Sotsial-demokratik partiya vakili sifatida saylangan. Shunday qilib, Nakashidze Gruziya tarixida ilk bor umumiy va teng saylov huquqi asosida demokratik tarzda shakllantirilgan parlament, 130 nafar aʼzodan iborat Taʼsis majlisiga saylangan besh nafar ayol deputatdan biri boʻlgan. Taʼsis majlisida Nakashidze mehnat qoʻmitasi aʼzosi boʻlib ishlagan va 1921-yilgi konstitutsiyani ishlab chiqishda ishtirok etgan.

1921-yilda Gruziya Respublikasi bolsheviklar bosqinidan soʻng qulagach, Nakashidze-Bolkvadze sovet tuzumiga qarshi yerosti harakatida ishtirok etgani sababli hibsga olingan. 1923–1925-yillarda esa Uralga surgun qilingan. 1926-yilda qisqa muddatli amnistiyadan soʻng Tbilisidagi yangi hukumatning ichki savdo agentligida ishlagan, biroq tez orada yana bir necha bor hibsga olinib, surgun qilinishda davom etgan. Oxir-oqibat, 1938-yil fevral oyida Minusinsk shahrida surgunda boʻlgan vaqtida NKVD uchliklari sud hay’ati tomonidan shoshilinch sud qilingan va Yevropadagi gruzin siyosiy muhojirlari bilan aloqada boʻlganlikda va aksilinqilobiy tashkilotni boshqarganlikda ayblangan. Shu yili Nakashidze-Bolkvadze oʻlim jazosiga hukm qilinib, otib oʻldirilgan. Keyinchalik vafotidan soʻng, yaʼni 1956-yilda oqlangan.

 

Turkum:1938-yilda tugʻilganlar
Turkum:Gruziyada tugʻilganlar
Turkum:1938-yilda vafot etganlar
Turkum:22-fevralda vafot etganlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Anna Sologashvili

Anna „Ola“ Sologashvili (gruzincha: ანნა ოლა სოლოღაშვილი; 1882-yilda tugʻilgan – 1937-yilda vafot etgan) – Gruziya Sotsial-demokratik partiyasiga mansub siyosatchi. 1919-yildan 1921-yilga qadar Gruziya Taʼsis majlisi aʼzosi sifatida faoliyat yuritgan. 1921-yilda Sovet Ittifoqi Gruziyani bosib olganidan keyin yerosti muxolifat harakatlarida ishtirok etgan va keyinchalik oʻqituvchilik bilan shugʻullangan. 1937-yilda davlatga xiyonat aybi bilan sud qilinib, qatl etilgan.

 Biografiyasi 
Anna Sologashvili 1882-yilda oʻsha paytda Rossiya imperiyasi nazorati ostida boʻlgan Gruziyaning Gori yaqinidagi Mejvriskhevi qishlogʻida zodagon oilada tugʻilgan. Xarkov universitetini tarix yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan. 1903-yilda Sologashvili Sotsial-demokratik partiyaga qoʻshilib, qishloq joylarda marksistik ni targʻib qilishda faol ishtirok etgan. Partiya ichidagi boʻlinishda Sologashvili bolsheviklarga qarshi chiqib, mensheviklar tomonini olgan. 1912-yilda inqilobiy faoliyati uchun hibsga olingan, biroq keyinchalik oqlangan. 1917-yilda boʻlib oʻtgan Fevral inqilobi Rossiya monarxiyasini agʻdarib tashlagach, Sologashvili Gruziya Milliy Kengashiga aʼzo boʻlib kirgan va 1918-yil may oyida Gruziya mustaqilligini qoʻllab-quvvatlab ovoz bergan. Soʻngra Tbilisi shahar kengashiga deputat etib saylangan. 1919-yilda boʻlib oʻtgan parlament saylovlarida Sologashvili Sotsial-demokratik partiya nomzodi sifatida ishtirok etgan va aynan shu partiyaning saylov roʻyxati orqali parlamentga saylangan. Shu tariqa u Gruziya tarixida ilk bor umumiy va teng saylov huquqi asosida demokratik tarzda shakllantirilgan parlament, 130 nafar aʼzodan iborat Taʼsis majlisiga saylangan besh nafar ayol deputatdan biri boʻlgan. Majlisda Sologashvili kutubxona, nafaqa va saylov boʻyicha komissiyalar aʼzosi boʻlib ishlagan hamda bir necha qonun loyihalarining mualliflaridan biri boʻlgan.

1921-yilda Gruziya Respublikasi bolsheviklar tomonidan bosib olingach, Anna Sologashvili yangi sovet tuzumiga qarshi yerosti siyosiy qarshilik harakatlarida ishtirok eta boshladi. U Gruziya Sotsial-demokratik partiyasining Ayollar qoʻmitasi aʼzosi boʻlib, ushbu qoʻmita siyosiy mahbuslar va ularning oilalariga yordam koʻrsatish bilan shugʻullangan. 1922-yilda qoʻmita koʻp partiyali yerosti tashkilotiga aylantirilib, „Gruziya Siyosiy Qizil Xochi“ deb nomlangan. 1924-yilda sodir boʻlgan muvaffaqiyatsiz antisovet qoʻzgʻolonidan soʻng, Sologashvili siyosatdan butunlay chetga chiqqan va yangi tashkil etilgan Janubiy Osetiya Avtonom viloyatida oʻqituvchi sifatida ishlagan. Stalin davridagi „Katta tozalash“ (katta repressiya) avjiga chiqqan paytda Sologashvili „antisovet targʻiboti“, „shovinizm“ va chet elda muhojirlikda yashayotgan siyosatchi Noe Ramishvili bilan aloqadorlikda ayblanib, NKVD uchliklari hay’ati tomonidan shoshilinch tarzda sud qilingan va oʻsha yili otib oʻldirilgan.

 

Turkum:1882-yilda tugʻilganlar
Turkum:1937-yilda vafot etganlar
Turkum:Siyosatchi ayollar
Eleonora Ter-Parsegova-Maxviladze

Eleonora „Lola“ Ter-Parsegova-Maxviladze (gruzincha: ელეონორა ლოლა ტერ-ფარსეგოვა-მახვილაძე; 1875-yil 18-avgustda tugʻilgan – taxminan 1930-yillarda vafot etgan) – gruzin-arman millatiga mansub siyosatchi. Sotsial-demokratik partiya aʼzosi, 1919-yildan 1921-yilga qadar Gruziya Taʼsis majlisining aʼzosi boʻlib xizmat qilgan. 1921-yilda Sovet Ittifoqi Gruziyani bosib olganidan soʻng yerosti (yashirin) muxolifat harakatida ishtirok etgan va keyinchalik oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

 Biografiyasi 
Eleonora Ter-Parsegova 1875-yil 18-avgustda oʻsha vaqtda Rossiya imperiyasi tarkibida boʻlgan Tbilisi shahrida dunyoga kelgan. Ulgʻaygach, gruzin shifokori Vladimir Maxviladze bilan turmush qurgan. 1902-yilda Sotsial-demokratik partiyaga aʼzo boʻlgan. 1905-yilda eri bilan birga Suxumiga koʻchib oʻtgan. U yerda oʻqituvchi boʻlib ishlagan hamda inqilobiy harakatlarga faol qoʻshilgan. Oktyabr manifestidan koʻp oʻtmay, Ter-Parsegova aʼzo boʻlgan Rossiya Sotsial-demokratik ishchilar partiyasining Batumi qoʻmitasi Suxumi boʻlimi shahar boshqaruvini oʻz qoʻliga olgan va qisqa muddat imperiya maʼmuriyatining oʻrnini egallagan. Eleonora oʻsha vaqtda koʻpincha namoyishlarning old qatorlarida yurishi bilan mashhur boʻlgan. U oʻz oʻquvchilari orasida inqilobiy gʻoyalarni targʻib qilgan va ularga „La Marseillaise“ (Fransiya milliy madhiyasi)ni oʻrgatgan, shuningdek, ushbu qoʻshiq soʻzlariga Rossiya imperatori Nikolay II haqida iqtiboslar ham kiritgan. Inqilob muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Eleonora 1908-yilda qamoqqa olingan va 1917-yilda Rossiyada imperiyasi agʻdarilib ketgunga qadar yana ikki marta hibsga olingan.

Gruziya mustaqil davlatga aylangach, 1919-yilda Eleonora Ter-Parsegova-Maxviladze Sotsial-demokratik partiya roʻyxati boʻyicha Taʼsis majlisiga saylangan. Shu tariqa u Gruziya tarixidagi birinchi demokratik tarzda saylangan, 130 nafar aʼzodan iborat parlamentga kirgan besh nafar ayoldan biriga aylangan. Majlisda Eleonora mehnat va sogʻliqni saqlash masalalari boʻyicha komissiya aʼzosi sifatida faoliyat yuritgan. 1921-yilda Gruziya respublikasi bolsheviklar bosqinidan keyin qulagach, Ter-Parsegova-Maxviladze yangi sovet tuzumiga qarshi yerosti siyosiy qarshilik harakatiga qoʻshilgan. Eleonora Gruziya Sotsial-demokratik partiyasi huzuridagi Ayollar qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan hamda siyosiy mahbuslar va ularning oilalariga yordam koʻrsatgan. 1922-yilda ushbu qoʻmita koʻp partiyali yerosti tashkiloti – Gruziya Siyosiy Qizil Xochiga aylantirilgan. 1926-yilga kelib, Ter-Parsegova hibsga olinib, Gruziyadan surgun qilingan. 1930-yillarda esa Eleonora vataniga qaytib kelgan. Eleonora Ter-Parsegova-Maxviladzening qachon vafot etgani nomaʼlum.

 

Turkum:Gruziyalik siyosatchilar
Kabir (ism)

Kabir ( — katta, buyuk) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Kabir — hind shoiri;
 Kabir Bedi — hind aktyori;
 Kabir Komilov — huquqshunos. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

 Familiyalar 

 Kabirov
 Kabirova

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Kalon

Kalon ( — katta, ulkan) — kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Familiyalar 

 Kalonov
 Kalonova

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Dmytro Zajciw

Dmytro Zajciw (1897-yil 17-fevral – 1976-yil dekabr) — ukrainalik va braziliyalik entomolog boʻlib, koʻplab qoʻngʻizlarni kashf etganligi va noyob kolleksiyasi bilan mashhur boʻlgan. Olim Ukrainaning Velikomixaylivka shahrida tugʻilib, Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida vafot etgan. Zajciw „Two new genera and species of neotropical Longhorn beetles (Coleoptera Cerambycidae)“ (1957) hamda „Contribution to the study of Longhorn beetles of Rio de Janeiro (Coleoptera Cerambycidae)“ (1958) nomli asarlarni yozgan. Shuningdek, Zajciw qoʻngʻizlarning AdesmoidesBezark, Larry G. A Photographic Catalog of the Cerambycidae of the World: Adesmoides flava . Retrieved on 4 July 2015. va PseudogrammopsisBezark, Larry G. A Photographic Catalog of the Cerambycidae of the World: Pseudogrammopsis lineata . Retrieved on 4 July 2015., Beraba angusticollisBezark, Larry G. A Photographic Catalog of the Cerambycidae of the World: Beraba angusticollis . Retrieved on 4 July 2015. va Mionochroma subaurosumBezark, Larry G. A Photographic Catalog of the Cerambycidae of the World: Mionochroma subaurosum . Retrieved on 4 July 2015. kabi koʻplab turlarni birinchi boʻlib tavsiflagan olim sifatida tanilgan.

 Hayoti 
Zajciw 1897-yil 17-fevralda hozirgi Ukraina hududidagi Dnepropetrovsk viloyatiga qarashli Velikomixaylivka shahrida tugʻilgan. 1926—1929-yillarda Xarkov xalq taʼlimi institutida aspiranturani oʻtagan. Oʻqish davomida 1928-yilda Xarkov ilmiy jamiyatining tabiiy tarix boʻlimi kotibi lavozimida ishlagan. Oʻqishni tugatgach, 1930—1941-yillarda V. Dokuchayev nomidagi Xarkov milliy agrar universitetining Entomologiya va zoologiya kafedrasida dotsent sifatida faoliyat yuritgan. Bu davrda olim Sovet ittifoqi, ayniqsa oʻz vatani hududidagi qoʻngʻizlar faunasini tadqiq etgan. Ikkinchi jahon urushidan soʻng Gʻarbga koʻchib ketgan, undan keyin esa Braziliyaga koʻchib oʻtgan.

 Shaxsiy hayoti 
Zajciwning 1898-yilda tugʻilgan Zaytseva Tetyana Varfolomayevna ismli singlisi bor boʻlgan, singlisi lingvistik stilistika, xususan, ukrain tili boʻyicha tadqiqotlar olib borgan.

 

Turkum:1976-yilda vafot etganlar
Turkum:1897-yilda tugʻilganlar
Aleksandr Arxipenko

Aleksandr Porfirevich Arxipenko (1887-yil 30-may, Kiyev – 1964-yil 25-fevral, Nyu-York, AQSH) – ukrainalik va amerikalik haykaltarosh va rassom. Haykaltaroshlikda kubizmning eng yirik vakillaridan biri.

 Hayoti va ijodi 
left|thumb|294x294px| „Gondolyer“, Metropoliten sanʼat muzeyi, Nyu-York
Otasi Porfiriy Antonovich Arxipenko Kiyev universitetida mexanik boʻlib ishlagan. Valkerning real maktabida ikki sinf oʻqigach, Aleksandr 1902-yilda Kiyev sanʼat maktabiga oʻtgan va 1905-yil noyabr oyida 1905—1907-yillardagi inqilobning boshlanishi tufayli oʻquvchilar bilan namoyishda qatnashgani uchun oʻqishdan chetlashtirilgan. 1906-yilda Aleksandr Bogomazov bilan birgalikda Kiyevda oʻz asarlarining birinchi koʻrgazmasini tashkil qilgan. Oʻsha yili Moskvaga koʻchib oʻtgan va u yerda Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va meʼmorchilik maktabida oʻqishni davom ettirgan.

1908-yilda Parijga koʻchib oʻtgan. 1908—1914-yillarda „Ari uyasi“ (fr. La Ruche) xalqaro rassomlar koloniyasida yashagan, 1910-yilda asarlari Société des Artistes Indépendantsda A. Ekster, Malevich, Pikasso, Brak, Deren va boshqalar bilan birgalikda namoyish etilgan.

1921-yilda Berlinda oʻz maktab-studiyasini ochgan. Arxipenkoning asarlari kubizmga yaqin, ungacha rassom-kubistlar rangtasvirda sinab koʻrgan usullarni Arxipenko haykaltaroshlikka oʻtkazgan. Arxipenko haykaltaroshlikda „salbiy makon“ deb ataladigan usuldan faol foydalangan.

1923-yilda AQShga koʻchib oʻtgan, 1929-yilda Amerika fuqaroligini olgan. 1934-yilda Chikagodagi koʻrgazmada Ukraina pavilyonini bezattirgan. 1936-yilda Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan „Kubizm va mavhum sanʼat“ koʻrgazmasida, shuningdek, Yevropa va AQShdagi koʻplab koʻrgazmalarda ishtirok etgan. 1962-yilda Amerika sanʼat va adabiyot akademiyasining aʼzosi etib saylangan. 1937-yildan Yangi Bauxausda dars bergan. Vudlon qabristoniga dafn etilgan.
alt=|left|thumb| Arxipenkoning „Oilaviy hayot“ haykali. 1913. Nyu-York

 Eʼtirof etilishi 
Arxipenkoning toʻrtta haykaltaroshlik asari, shu jumladan „Oilaviy hayot“ va uning beshta rasmi 1913-yilda Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan Arsenal koʻrgazmasida namoyish etilgan. 1912-yilda Arxipenko Germaniyaning Hagen shahridagi Karl Ernst Ostxaus muzeyida oʻzining birinchi shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazgan. Bugungi kunda Arxipenko asarlari Yevropa, AQSH, Isroilning koʻplab yirik muzeylarida namoyish etilmoqda. Uning oʻn ikkita rasmi Ermitajda saqlanadi.

 Xotira 
2016-yilda Kiyevdagi koʻchaga Arxipenko nomi berilgan.

2017-yilda Ukraina Milliy banki rassomga bagʻishlangan 2 grivnalik esdalik tangasini muomalaga kiritgan. Tanganing orqa tomonida uning portreti tasvirlangan.

 

Turkum:1964-yilda vafot etganlar
Turkum:25-fevralda vafot etganlar
Turkum:Kiyevda tugʻilganlar
Turkum:1887-yilda tugʻilganlar
Turkum:30-mayda tugʻilganlar
Yuriy Kovalenko

Yuriy Oleksandrovich Kovalenko (1966-yil 22-mart – 2023-yil 14-mart) – ukrainalik olim, arxeolog, oʻlkashunos, oʻqituvchi, musiqachi va Ukraina Qurolli Kuchlarining shtab serjanti.

 Hayoti 
Kovalenko Sumi viloyatining Gluxiv tumani, Nekrasove qishlogʻida tugʻilgan. Dastlab elektr mutaxassisligini olgan, keyin Aleksandr Dovjenko nomidagi Gluxiv milliy pedagogika universitetida oʻqigan, u yerda maktabgacha taʼlim pedagogikasi va psixologiyasi boʻyicha tahsil olgan. Undan keyin esa Taras Shevchenko nomidagi Kiyev Milliy universitetining tarix fakultetida tahsil olgan. Sovet armiyasida xizmat qilgandan soʻng (xususan, Polsha hududida Sovet armiyasida ikki yil xizmat qilgan), 1987-yilda Kovalenko Kiyevdagi tarixiy joy Podilda ishlaydigan arxeologik ekspeditsiyaga qoʻshildi. 1988-yildan boshlab qidiruv faoliyati bilan shugʻullanadi. 1992—1999-yillarda Ukraina Qurolli Kuchlari safida xizmat qilgan. 1999-yildan „Gluxiv“ milliy qoʻriqxonasi ilmiy-tadqiqot boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlagan. Olim va amaliyotchi arxeolog 2005-yildan beri Baturinning arxeologik ekspeditsiyalarida qatnashgan. Kovalenko Gluxivning oʻtmishini faol oʻrganib, keng koʻlamli arxeologik qazishmalarni tashkil etgan. 2014-yilda Ukraina sharqida urush boshlanishi bilan Kovalenko harbiy arxeolog sifatida „Qora lola“ gumanitar missiyasida ishtirok etgan.

2020-yil dekabr oyidan beri Yuriy Kovalenko Ukraina Qurolli Kuchlari safida boʻlib, 58-motorlashtirilgan brigada tarkibida Avdiyivka uchun janglarda qatnashgan.

2021-yil may oyida harbiy xizmatda boʻlganida „Oʻrta asrlar va ilk zamonaviy davrning Gluxiv davri tarixiy topografiyasi“ mavzusida PhD dissertatsiyasini himoya qilgan. Yuriy Kovalenko 70 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

2022-yil 24-fevralda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishining dastlabki soatlarida Kovalenko Gluxiv uchun janglarda qatnashgan. Keyin 2022-yil fevral-mart oylarida Kovalenko Brovari yoʻnalishi va Chernigov viloyatidagi harbiy harakatlarda qatnashgan. Chernigov viloyati ozod etilgach, bir muddat kasalxonada davolangan. , Kovalenko koʻngillilik bilan shugʻullangan: oʻz brigadasi uchun mashinalar sotib olish boʻyicha muzokaralar olib borgan, oʻzi mashina haydagan. Keyin armiyada ishlagan, lekin tez orada yana frontga qaytgan, avval janubga, keyinchalik sharqqa, u yerda urushning eng qizgʻin nuqtalarida jang qilgan. Snayper boʻlib faoliyat yuritgan.

Kovalenko 2023-yil 14-mart kuni Lugansk viloyati, Severodonetsk tumanidagi Kuzmine aholi punkti yaqinidagi shiddatli janglarda halok boʻlgan.

 

Turkum:2023-yilda vafot etganlar
Turkum:1966-yilda tugʻilganlar
Alpomish (choʻqqi)

Alpomish – Hisor togʻ tizmasidagi choʻqqi, Oʻzbekistonning eng baland nuqtasi. Mutlaq balandligi – 4668 metr. Sovet olimlari "Hazrati Sulton" choʻqqisining balandligini oʻrganish bilan cheklanib, mamlakatning eng baland nuqtasi deya eʼtirof etishgan, biroq „Alpomish“ choʻqqisini oʻrganishmagan. Choʻqqi „Hazrati Sulton“dan 6 km janubda joylashgan. Choʻqqiga koʻtarilish murakkabligi jihatidan „4A“ toifa guruhiga kiradi.

 Oʻrganilishi 
200 px|thumb|1981-yilgi sovet topografik xaritasi
1981-yilda sovet olimlaridan tarkib topgan ekspeditsiya aʼzolari Hisor togʻ tizmasidagi choʻqqilarni oʻrganib chiqishga kirishadi. Ekspeditsiya xulosasiga koʻra, topografik xarita ishlab chiqilib, choʻqqilar xaritaga kiritiladi. Xaritada „Alpomish“ ham koʻrsatilishiga qaramasdan, oʻrganilishi qolib ketadi. 2023-yilda Massachusetts texnologiya instituti tadqiqotchisi Eric Gilbertson choʻqqi ustida tadqiqot olib borgan. Avgust oyidagi tadqiqotida, choʻqqining balandlik miqdorini GPS qurilmalari orqali oʻlchab, „Hazrati Sulton“dan 25 m +/-8 nisbatda balandligini aniqlab, „Alpomish“ Oʻzbekistonning eng baland choʻqqisi deya xulosa qilgan. 2024-yilning 24-iyul kuni bir guruh mahalliy alpinistlar choʻqqiga koʻtarilgan hamda bu choʻqqiga „Yangi Oʻzbekiston“ nomi berilishini taklif etgan.

 

Turkum:Togʻlar
Chahar Suk va Hoj Muhammad Husayn masjidi

Chahar Suq va Hoj Muhammad Husayn masjidi , Eronning Yazd viloyatidagi Ardakan shahri markazida, Ardakan seminariyasi roʻparasida joylashgan shialar masjididir.

Masjid 1834-yilda Qojarlar davrida qurib bitkazilgan va 1975-yil 20-yanvarda Eron Milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan. U Eron Madaniy merosi, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

 Yana qarang 

 Eranda shiʼa islomi
 Erondagi masjidlar roʻyxati

 Izohlar 

 

 

Turkum:19-asr masjidlari
Turkum:Eron Milliy merosi roʻyxatidagi binolar va inshootlar
Turkum:Erondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Erondagi minorali masjidlar
Turkum:1830-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:Yazd viloyati masjidlari
Turkum:Qojar masjidlari
Turkum:1834-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar
Darvazeh no masjidi

Darvozeh No masjidi Eronning Isfahon viloyatidagi Isfahon shahrida joylashgan shialar masjididir.

Masjid Qojarlar davrida qurib bitkazilgan va 1997-yil 2-avgustda Eron Milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan. U Eron Madaniy merosi, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

 Yana qarang 

 Eron masjidlari roʻyxati
 Isfahon viloyatidagi tarixiy inshootlar roʻyxati

 

Turkum:Eron Milliy merosi roʻyxatidagi binolar va inshootlar
Turkum:Isfahondagi masjidlar
Turkum:Qojar masjidlari
Hajar Xatun masjidi

Hojar Xotun masjidi  – Eronning gʻarbiy qismidagi Kurdiston ustonining Sanandaj shahrida joylashgan sunniy masjid va ziyoratgohdir.

Ziyoratgohda Ali ar-Rizoning singlisi – Hojar Xotunning qabri joylashgan.

Masjid Eron Madaniy merosi, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladigan Eron Milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Eranda islom
 Erondagi masjidlar roʻyxati

 

 
 

Turkum:9-asr masjidlari
Turkum:Eron Milliy merosi roʻyxatidagi binolar va inshootlar
Turkum:Kurdiston viloyati masjidlari
Turkum:Kurdiston viloyatidagi diqqatga sazovor joylar
Hoji Ali ogʻa masjidi

Hoji Ali ogʻa masjidi Eronning Kirmon ustonidagi Kirmon shahrida joylashgan shialar masjididir. Masjid 1870-yil Qojarlar davrida qurib bitkazilgan.

Masjid 1966-yil 21-martda Eron Milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan va Eron Madaniy merosi, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Eranda Islom
 Erondagi masjidlar roʻyxati

 

 

 

Turkum:19-asr masjidlari
Turkum:Eron Milliy merosi roʻyxatidagi binolar va inshootlar
Turkum:Erondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Erondagi minorali masjidlar
Turkum:1870-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:Kirmon viloyatidagi masjidlar
Turkum:Qojar masjidlari
Turkum:1870-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar
Hoji Shahbozxon masjidi

Hoji Shahbozxon masjidi , shuningdek Hoji Shahboz Xon masjidi nomi bilan ham tanilgan, Eronning Kirmonshoh ustonidagi Kirmonshoh shahri Ojagh chorrahasida joylashgan masjiddir.

 Tavsifi 
Masjid kuchli poydevorga ega boʻlib, namozxona va hovli atrofidagi xonalardan iborat. Masjid xonalari diniy seminariyalar talabalari uchun dars berish joyi sifatida foydalanilgan.

Masjid mintaqada sodir boʻlgan zilzilalar natijasida jiddiy zarar koʻrgan.

Masjid 2003-yil 23-sentyabrda Eron Milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan va Eron Madaniy merosi, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

 Yana qarang 

 Eronda Islom
 Eron masjidlari roʻyxati

 

 

Turkum:19-asr masjidlari
Turkum:Eron Milliy merosi roʻyxatidagi binolar va inshootlar
Turkum:Kirmonshohdagi binolar va inshootlar
Turkum:1820-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:Kirmonshoh viloyati masjidlari
Turkum:1820-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar
Shayx Fayz masjidi

Shayx Fayz masjidi – Eronning Razaviy Xuroson ustonidagi Mashhad shahrida joylashgan qadimiy sunniy masjid boʻlgan. 1993-yilda buzib tashlanishidan oldin u asosiy shialar diniy maskanlaridan biri hisoblangan.

 Yana qarang 

 Eronda Islom
 Erondagi masjidlar roʻyxati
 Eronda din erkinligi holati

 

 
 

Turkum:1993-yilda buzib tashlangan binolar va inshootlar
Turkum:Mashhaddagi binolar va inshootlar
Turkum:Eronda buzib tashlangan binolar va inshootlar
Turkum:Erondagi sobiq masjidlar
Turkum:Razaviy Xuroson ustuhoni masjidlari
Turkum:Erondagi sunniy masjidlar
Abul-Fido masjidi

Abul-Fido masjidi  – Suriyaning Hamo shahrida, Oront daryosi boʻyida joylashgan Ayyubiylar davriga oid masjid. Masjid 1326-yilda Abul-Fido tomonidan qurdirilgan.

 Yana qarang 
 Suriyada Islom

 

 

Turkum:Suriyadagi Ayyubiylar masjidlari
Turkum:Hamodagi masjidlar
Turkum:Suriya meʼmorchiligi
Turkum:1320-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:1326-yilda qurib bitkazilgan binolar
Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar
Oltunbo‘g‘a masjidi

Oltunboʻgʻa masjidi  – Suriyaning Halab shahridagi eng qadimiy masjidlardan biri. Shaharning qadimiy qismida, Halab qalʼasi sharqida joylashgan. Masjid „Sahat al-Milx“ yoki „Tuz maydoni masjidi“ nomi bilan ham mashhur boʻlib, katta tuz ombori yonida qurilgan.

 Tarixi 
Masjid 1318-yilda Halabning cherkas hukmdori amir Alavuddin Oltin Boʻgʻa an-Nosiriy tomonidan Mamluklar sultoni An-Nosir Muhammad davrida qurilgan. U Halabdagi eng qadimiy masjidlardan biri – „Al-Midon al-Asvad“ masjidi oʻrniga qurilgan. Masjid gumbazi anʼanaviy islom muqarnaslari bilan bezatilgan ichki dekoratsiyasi bilan mashhureAleppo: Altun Bogha mosque.

Zamonaviy davrda masjid 1921-yilda qisman taʼmirlangan.

 

Turkum:Suriyadagi Mamluk masjidlari
Turkum:Halabdagi masjidlar
Turkum:1318-yilda qurib bitkazilgan binolar
Turkum:1310-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:Suriyadagi gumbazli masjidlar
Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar
Al-Atassi masjidi

thumb | right |Masjidning fotosurati.
Al-Atasiy masjidi  – Suriyaning Hims shahridagi masjid.

Masjid qal’a qoldiqlari joylashgan tepalik etagidagi sobiq qabriston hududida qurilgan jamoat bogʻida joylashgan. Masjid Suriya Prezidenti Hoshim al-Atasiy nomi bilan atalgan, u Himsning taniqli yer egalari va siyosiy faol oilasi Al-Atasiy oilasidan chiqqan boʻlib, uch marotaba prezident boʻlgan.

 

 
 Al-Atasiy masjidi

Turkum:Suriya meʼmorchiligi
Turkum:Himsdagi masjidlar
Turkum:Suriyadagi gumbazli masjidlar
Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar
Mahmandar masjidi

Mahmandar masjidi  – Suriyaning Halab shahridagi eng qadimiy masjidlardan biri. Shaharning qadimiy qismida, Halab qalʼasining shimolida joylashgan.

 Tarixi 
Masjid 1303-yilda Halab shahrining yuqori martabali amaldorlaridan biri al-Hasan bin Balaban (shuningdek, mahmandar oʻgʻli sifatida ham tanilgan) tomonidan qurilgan. Mahmandar soʻzi forscha mehmon (mehmon) va dar (amaldor) soʻzlaridan olingan. Masjid dastlab Mamluk, keyinroq esa Moʻgʻul uslubida qurilgan. 1822-yilgi zilzila natijasida masjid jiddiy zarar koʻrganMahmandar masjidi.

Masjid 1946-yilda butunlay qayta tiklangan.

 

Turkum:Suriyadagi Mamluk masjidlari
Turkum:Halabdagi masjidlar
Turkum:1303-yilda qurib bitkazilgan binolar
Turkum:1300-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:1946-yilda qurilgan masjidlar
Turkum:Suriyadagi minorali masjidlar
Qays–Yaman kurashi

Qays–Yaman kurashi – Qays–Mudar va Yaman qabilaviy guruhlari oʻrtasidagi raqobat. Ushbu kurash tarixi, asosan, VII–VIII asrlarda Umaviylar xalifaligi davridagi harbiy kuchlar va boshqaruv tizimida namoyon boʻlgan boʻlsa-da, Usmoniylar (1517–1918) hukmronligi davrida ham arablar orasida turli darajada davom etgan. Qays–Yaman raqobatida odamlar oʻz qabilaviy kelib chiqishiga koʻra ikki guruhga boʻlingan, ular Janubiy Arabiston ajdodlari – Qahtoniylar (Yaman) va Shimoliy Arabiston ajdodlari – Adnoniylar (Qays–Mudar) tarzida ikki guruhga boʻlingan.

 Kelib chiqishi 
Qays–Yaman qarama-qarshiligining ildizlari anʼanaviy ravishda arab qabilalarining shimoliy yoki janubiy Arabistondan kelib chiqqanligiga bogʻliq. Qays qabilalari shimoliy Arabistondan, Yaman esa janubiy Arabistondan kelib chiqqan deb hisoblangan. Nasab nuqtayi nazaridan shimoliy hududdan kelib chiqqan arablar anʼanaviy ravishda Ibrohim paygʻambarning oʻgʻli Ismoilning avlodidan, janubiy huddan kelib chiqqan arablar esa boshqa bir ajdod, yaʼni Qahton avlodidan deb hisoblangan. Tarixiy arab ida janubiy hududdan kelib chiqqan arablar baʼzida „Qahtoniya“ (yaʼni Qahton avlodlari) deb atalgan, lekin koʻpincha ularni „ahl al-Yaman“ (yaʼni Yaman xalqi) yoki „al-Yamaniya“ (yamanliklar) deb atashgan. Shimoliy hududdan kelib chiqqan arablar kamdan-kam hollarda „Ismoilning avlodlari“ (Ismoiliylar) deb atalgan, chunki bu atama barcha arablarni ifodalagan. Aniqrogʻi, shimolliklar, odatda, Ismoildan kelib chiqqan Adnan nomi bilan bogʻlangan va ular „Adnoniylar“ deb nomlangan. Keyinchalik ushbu atamalar Adnonning avlodi boʻlgan Nizor (Nizoriyya), uning oʻgʻli Mudar (Mudariya) va undan kelib chiqqan Qays (Qaysiya) nomlari bilan bogʻlangan. Ammo shimoliy hududdan kelib chiqqan arablarning barchasi ham „Mudar“ yoki „Qays“ deb atalmagan. Masalan, Nizorning yana bir avlodi boʻlgan Rabi‘a qabilasi (Sharqiy Arabistonda yashagan) baʼzida Qays/Mudar bilan, baʼzida Yaman bilan ittifoq tuzgan. Tarixiy da keltirilgan Qays–Yaman qarama-qarshiligida ular koʻpincha uchinchi taraf sifatida tilga olinadi.

 

 

 Arab qabilalarining yashash joylari va sargardonliklari, Geynrix Ferdinand Vüstenfeld, nemis tilida
 Umaviylar davridagi Qays va Yaman siyosiy partiyalar edimi? 

Turkum:Umaviylar xalifaligining harbiy harakatlari tarixi
Abdulloh ibn Yazid

Abdulloh ibn Yazid ibn Muoviya ibn Abu Sufyon , odatda, al-Usvor nomi bilan tanilgan, Umaviylar sulolasining Sufyoniylar avlodidan boʻlgan shahzoda. Xalifa Yazid I ning oʻgʻli. 684-yilda akasi xalifa Muoviya II ning vafotidan keyin Suriyadagi Umaviylarni qoʻllab-quvvatlovchi qabilalar tomonidan u va uning ukasi Xolid ibn Yazid hali yosh boʻlganligi bois Umaviylar hokimiyati ularning uzoq qarindoshi Marvon I nasliga oʻtgan. Abdulloh mashhur kamonchi va chavandoz boʻlib, 691-yilda Ikkinchi fitna paytida Umaviylarga qarshi boʻlgan kuchlardan Iroqni tortib olishda armiya qismlaridan biriga qoʻmondonlik qilgan.

 Oilasi 
right|thumb|300x300px|Abdulloh mansub boʻlgan hukmron oila Sufyoniylarning nasab daraxti.
Abdulloh Umaviylar xalifasi Yazid I ning va uning rafiqasi Ummu Kulsumning oʻgʻli boʻlgan. Ummu Kulsum Umaviylar sulolasiga mansub Banu Abdushams qabilasining taniqli sarkardalaridan biri Abdulloh ibn Amirning qizi edi.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi generallari