Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Samarqanddagi jome masjidi

Samarqanddagi jome masjid — VIII asr oʻrtalarida barpo etilgan va 1220-yil mart oyida moʻgʻullar tomonidan shaharga bostirib kirish paytida vayron qilingan masjid, moʻgʻullarga qarshilik qilgan shahar himoyachilarining soʻnggi qalʻasi. Abu Hafs an-Nasafiyning maʼlumoticha, jome masjidi moʻgʻullar bosqinigacha Samarqandda mavjud boʻlgan 15 ta masjidlardan biri boʻlgan. Olimlarning fikricha, Samarqandning jome masjidi Markaziy Osiyodagi arab masjidining ilk namunasi bo‘lgan yagona shakli boʻlgan.

Masjid shahristonning qadimiy qismi, shimolda qalʼaning gʻarbidagi maydonda barpo etilgan. X asr oxirida masjid oʻzining asl koʻrinishida mavjud boʻlgan davrda sayohatchi, geograf Ibn Havqal masjidni shahristonda qalʼa ostida joylashganligini va uni qalʼadan katta yoʻl bilan ajratilganligini qayd etgan. Abu Hafs as-Samarqandiyning XII asrdagi asarida shunday yozilgan: „... Samarqandda joylashgan jome masjidi kofirlar davrida ularning ibodatxonasi va sajdagohi boʻlgan. Xulafoi roshidinning biri amir Usmon xalifaligi davrida Samarqand bosib olinib, o‘sha joydagi butlar boshi yerga qaratilib, sindirildi, ibodatxona shaharning jome masjidiga aylantirildi.“.

XI asrda masjidning ayniqsa, hashamatli g'arbiy devori deyarli butun uzunligi boʻylab vayron qilingan. Bu devorga qaralgan koʻp sonli neflar borligi, bu yerda geometrik hisob-kitoblarga koʻra bir emas, balki bir necha mehroblar boʻlganini faraz qilish imkonini bergan, lekin bu Oʻrta Osiyo masjidlari uchun xos boʻlmagan, biroq bunday qurilishlar gʻarbiy islom meʼmorchiligida uchraydi. Masalan, Damashqdagi Umaviylar masjidi. Mo‘g‘ullar masjidni vayron qilgandan so‘ng, Amir Temur farmoni bilan Samarqandda dunyodagi eng katta masjidlardan biri bo‘lgan yangi jome masjidi qurilgan.
 

 

 

Turkum:Masjidlar
Turkum:Tarixiy yodgorliklar
Turkum:Samarqand tarixi
Ko‘ksaroy (maydon)

Koʻksaroy maydoni – Samarqand va Oʻzbekistondagi eng yirik maydonlardan biri. U shaharning tarixiy markazida, qadimdan XX asr boshlarigacha Samarqand qalʼasi deb ataladigan tepalikda joylashgan.

Maydoni taxminan 21 km² yoki deyarli 21 gektar hududni egallaydi. Maydon hududi qisman davlat idoralari va tashkilotlari binolari, shuningdek, boshqa binolar bilan qurilgan. Xususan, maydonda Samarqand viloyati hokimligi binosi, shuningdek, ikkita koʻp qavatli uy – „Markaziy“ mehmonxona va Samarqand viloyati hokimligining koʻp qavatli binosi – mamlakatimizdagi eng baland binolardan biri joylashgan. Maydon hududida 2018-yil dekabr oyida balandligi 60 metr (bayroq oʻlchamlari 20 dan 10 metrga) Oʻzbekiston bayrogʻi tushirilgan bayroq ustuni oʻrnatilgan katta maydon mavjud. Bu Toshkentdagi 65 metrlik bayroq ustunidan keyin Oʻzbekistondagi ikkinchi eng baland bayroq ustunidir.

Maydonning sharqiy tomonida Dagbitskaya koʻchasi, gʻarbiy tomonida Boʻstonsaroy koʻchasi, janubida Registon koʻchasi, shimolda mahallalar maydonga tutashgan.

Koʻksaroy maydoni egallagan hudud kichik tepalikda, dengiz sathidan oʻrtacha 725 metr balandlikda, shaharning oʻzi esa dengiz sathidan oʻrtacha 715 metr balandlikda joylashgan. Bu koʻtarilish ayniqsa, Samarqandning hozir saqlanib qolgan meʼmoriy yodgorliklarining aksariyati joylashgan sharqiy va janubiy tomonlarda yaqqol seziladi. Aynan shu tepalik hududidan qadimgi Novadon kanalining bir qismi oqib oʻtgan. Oʻrta asrlardan beri bu joy qoʻshinlar joylashgan joylardan biri boʻlgan shaharni kuzatish uchun ajoyib joy hisoblangan.

Butun Samarqand shahri kabi Koʻksaray maydoni ham boshqa arxeologik, madaniy, diniy va meʼmoriy yodgorliklar qatori „Samarqand – madaniyatlar chorrahasi“ nomi bilan UNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

 
Turkum:Oʻzbekistondagi maydonlar
Turkum:Samarqand arxitekturasi
Turkum:Samarqand tarixi
Rus Samarqandi

Rus Samarqandi – Samarqand shahrining arxitektura va tarixda keng tarqalgan gʻarbiy qismining nomi. Ayrim da „Yevropa“ yoki „Yangi“ Samarqand, shuningdek, „Janubiy Peterburg“ deb ham yuritiladi. 1870-yildan boshlab shakllana boshlagan.

 Hayoti 
1868-yilda Samarqand Rossiya imperiyasi qoʻshinlari tomonidan bosib olinib, dastlab Zarafshon tumani, 1887-yildan esa Samarqand viloyati Turkiston general-gubernatorligining markazi deb eʼlon qilindi. Oʻsha yili shahar aholisi oʻrtasida norozilik boshlanib, ular shaharda davlat toʻntarishini amalga oshirishga harakat qilishdi, ammo baron Fridrix Karlovich fon Stempel qoʻmondonligi ostida Samarqand garnizoni samarqandliklarning agʻdarishga urinishini qaytardi. Ruslar oʻzlarini mustahkamlab, Samarqandning gʻarbiy qismida yangi shahar qurishni davom ettirdilar va 1888-yilda unga Kaspiy dengizi temir yoʻli tutashdi.right|thumb| „Ruscha Samarqand“ ning asoschisi – Aleksandr Konstantinovich Abramov|139x139pxRuscha Samarqandning asoschisi Zarafshon okrugi boshligʻi, keyinroq Samarqand gubernatori Aleksandr Konstantinovich Abramov boʻlgan. Qoʻshinlar tomonidan bosib olingan Samarqand ham boshqa barcha qoʻlga kiritilgan aholi punktlari singari mahalliy aholi va Yevropa (rus) qismiga boʻlingan. Samarqand koʻchalarining birinchi topografik surati va maketi meʼmor I. G. Sexanovich tomonidan amalga oshirilgan. Yangi shaharda dastlab yevropaliklarning begona yurtda yashashi uchun eng zarur narsalar yaratilgan: hujumlardan himoyalanish uchun mustahkam qal’a, harbiylar uchun kazarmalar, 19 ta hukumat binolari, bitta shahar binosi va 476 ta xususiy uylar. 1892-yilda Samarqandning Yevropa qismida 10115 nafar turli millat va din vakillari istiqomat qilgan. Aksariyati pravoslav xristianlar – 7 446 kishi va sunniy musulmonlar – 1 054. Shuningdek, shaharda 68 katolik, 75 protestant, 485 yahudiy va arman-grigoriy diniga eʼtiqod qiluvchi 71 kishi istiqomat qiladi. Bu barcha yangi aholi uchun cherkovlar, ibodat uylari va ibodatxonalar qurilgan. Katolik dinidagilarning iltimoslariga qaramay, cherkov qurilishi qoldirildi. Katolik cherkovi (Yohanno Baptist) 1915-yilda qurilgan.

Hozirda Ruscha Samarqand va eski shahar deb ataladigan shaharni Universitet xiyoboni ajratib turadi. Xiyobonning sharqiy tomonida, asosan, qadimiy oʻrta asr tarixiy binolari va yodgorliklari jamlangan eski shahar boshlanadi. Bulvarning gʻarbiy va shimoliy tomonida Yevropa va Sovet tipidagi binolar ustunlik qiladigan yangi shahar boshlanadi. Bugungi kunda Rossiya Samarqandining koʻplab binolari saqlanib qolgan. 2010-yillarda Ruscha Samarqandni rekonstruksiya qilishga qaror qilindiArxitektura dorevolyutsionnogo russkogo Samarkanda.

 

Turkum:Samarqand tarixi
Turkum:Samarqand arxitekturasi
Siyob

Siyob – Samarqand viloyati hududidan, xususan, Samarqand shahri hududidan oqib oʻtuvchi kichik daryo.

Siyob daryosi Oʻzbekistonning Samarqand viloyatining Samarqand va Pastdargʻom tumanlari hududidan, xususan, Samarqand shahri hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi, turli hisob-kitoblarga koʻra, 20 dan 23 kilometrgacha. Siyob manbai Samarqand shahrining chekka sharqiy qismida joylashgan Samarqand eshkak eshish kanalida joylashgan. Keyinchalik, daryo shaharning shimoliy va qisman markaziy qismlaridan oqib oʻtadi va shimoli-gʻarbga – Zarafshon daryosining janubiy tarmogʻiga – Siyobning ogʻzi joylashgan Qoradaryoga boradi. Samarqand shahri hududida daryo sharqdan shimoli-gʻarbga Choʻpon ota tepaligi yaqinida (janubiy), soʻngra Afrosiyob aholi punktining shimoliy chekkasi orqali, Samarqand xalqaro aeroportidan janubda oqib oʻtadi. Keyinchalik, daryo Samarqand viloyati hududidan oqib oʻtib, Pastdargʻom viloyati hududidan atigi bir necha kilometr oqib oʻtib, ogʻziga yetib boradi. Siyob daryosidan bir qancha soy va kanallar boshlanib, Samarqand shahri hududidan oqib oʻtadi. Xullas, Afrosiyob manzilgohi yaqinida Obimashat (baʼzan Obimashhad) Siyobdan, biroz shimolda Obirahmatdan, undan keyin esa Obisiyodan kelib chiqadi. Siyob daryosi shahar va Samarqand viloyati iqtisodiyotida muhim ahamiyatga ega. Tumanning shimoliy va shimoli-gʻarbiy qismidagi qishloq yerlari ham Siyob va boshqa daryo va kanallar orqali sugʻoriladi.

 
Turkum:Samarqand viloyati kanallari
Turkum:Samarqand viloyatidagi daryolari
Omonqoʻton

Omonqoʻton – Oʻzbekistondagi ibtidoiy odamlarning yashash joyi boʻlib, gʻor oʻrta paleolit ​​davri – miloddan avvalgi 100-40 ming yillarga oid.

 Tavsifi 
Omonqoʻton manzilgohi Oʻzbekiston va umuman Oʻrta Osiyo hududida oʻrta paleolit ​​davrining rivojlanish bosqichlaridan birini xarakterlaydi. Topilmalarning oʻziga xos xususiyatlariga koʻra, Omonqoʻton hududi Yevropa, Kavkaz, Shimoliy Afrika va Markaziy Osiyoni qamrab olgan keng musteri madaniyati hududiga kiradi. Gʻordan topilgan suyak qoldiqlari va mehnat qurollari xuddi TeshikTosh grottosidagi kabi tarkib va ​​xarakterga ega boʻlib, Oʻzbekiston hududida inson mavjudligining eng qadimiy dalilidir. Ular faunaning juda xilma-xil dunyosi haqida aniq tasavvur beradi, bu ibtidoiy jamiyatga xos boʻlgan tegishli xoʻjalik turini aks ettiruvchi ushbu hududning qadimgi aholisining ovqatlanishining asosini tashkil qiladi.

 Topilma tavsifi 
Omonqoʻton makoni Samarqand shahridan 45 km janubda, Zarafshon togʻlarining shimoliy yon bagʻrida, taxminan 1300 m balandlikda, Bulbulzorsoy darasidagi shu nomdagi gʻorda joylashgan. Uni 1947-yilda D. N. Lev topib, bu yerda odamning son suyagining qoldiq qismini topdi. 1947–1957-yillarda Oʻzbekiston (keyinchalik Samarqand) davlat universitetining D. N. Lev rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiyasi tomonidan oʻrganilgan.

Omonqoʻton – bu tabiiy grotto, uning kirish qismidan 7,2 m uzunlikdagi koridor boshlanadi va kichik xonada tugaydi. 0,8 m qalinlikdagi kalkerli tuf qatlami bilan ajratilgan madaniy qatlam gʻorning kirish qismida va chuqurligida yotadi.

 Qurollar 
Bu yerda loy qatlamida koʻmir va oʻchoq qoldiqlari koʻp topilgan; kvarts, kvartsit va chaqmoqtoshdan tayyorlangan buyumlar kamroq miqdorda taqdim etiladi. Hammasi boʻlib 140 ta buyum topildi – nuqtalar, qirgʻichlar, pichoq shaklidagi plitalar, katta kvarts bolgʻasi; yagona namuna – yadro (plitalar sindirilgan yadro).

 Suyak qoldiqlari 
Yovvoyi hayvonlarning singan va kuygan suyaklarining koʻpligi alohida ahamiyatga ega: muflon (116 bosh), qizil kiyik, elik, Sibir bugʻusi, qoʻngʻir ayiq (39 bosh), boʻrsiq, yovvoyi mushuk, gʻor giyanasi, toshbaqa, marmot, yovvoyi ot. Yirik hayvonlarning suyaklarining koʻp qismi gʻorning tubida edi. Bu holat D. N. Levni bu hayvonlarni ovlash qishda, oziq-ovqat gʻorga kirishda emas, balki uning tubida tayyorlangan degan taxminga olib keldi.
Samarqand gerbi

Samarqand gerbi Samarqand shahrining rasmiy geraldik ramzidir. Baʼzan Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyatining ramzi sifatida ham qoʻllanadi. Gerb 1994-yil 15-iyulda xalq deputatlari Samarqand shahar Kengashining sessiyasida rassom va haykaltarosh Grigoriy Ilyich Ulko loyihasi asosida qabul qilingan va tasdiqlangan.

 Tarixi va tavsifi 
Samarqand gerbining qadimgi va oʻrta asrlardagi tarixi oʻrganilmagan. Soʻgʻd ixshidiylari davrida y shaklidagi belgi gerb hisoblangan.

Mirzo Ulugʻbek va Yalangtoʻsh Bahodirlar davrida shahar gerbi quyoshli yoʻlbars yoki sher tasviri hisoblangan.

Buxoro amirligining sharqiy qismi Rossiya imperiyasiga qoʻshilgach, Zarafshon tumani, soʻngra uning oʻrniga Samarqand viloyati tashkil topdi. Samarqand uning markaziga aylandi. 1890-yil 31-yanvarda Samarqand viloyati oʻz gerbini oldi: „Koʻk rangli dalada oltin tut shoxlari bilan birga kumush toʻlqinsimon ustun, kumush damashq boshida Temurning qora tamgʻasi bor“. Odatda markaziy shaharning gerbi mintaqaning gerbiga aylandi. Samarqand gerbining oʻzi 1910-yil 14-apreldagi 33359-sonli qonun bilan tasdiqlangan: Koʻk rangli dalada kumushrang toʻlqinsimon ustun bor, uning yon tomonlarida tut daraxtining ikki tilla novdasi bor. Qalqonning kumush damaskasida Temurning tamgʻasi (muhr), yaʼni uchta qora siljishli halqaning belgisi mavjud. Qalqon besh tishli oltin minora toji bilan bezatilgan va Iskandar lentasi bilan bogʻlangan ikkita oltin uzum bilan oʻralgan.

Shoʻrolar davrida, 1969-yilda Samarqand gerbi ishlab chiqildi, biroq markaziy hokimiyatning qarshiliklari uni tasdiqlashga imkon bermadi. Shahar hokimiyati 1968–1969 va 1975–1976-yillarda maxsus tanlovlar oʻtkazdi, ammo gerblarning taklif qilingan variantlari turli sabablarga koʻra hech qachon qabul qilinmadi.

Bu vaqtda samarqandlik, taniqli rassom, koʻplab mashhur kartinalar va yodgorliklar muallifi Grigoriy Ilich Ulko Samarqandning yangi gerbini yaratish boʻyicha oʻtkazilgan tanlovlarda qatnashgan. Bir nechta variantlarni ishlab chiqqan Ulko qanotli leopard tasviriga asoslanib, soʻgʻdliklar orasida qanotli mavjudotlar tasviri anʼanalariga va laqabi Proxor boʻlgan mushukining suratiga tayangan.

 

Turkum:Samarqand
Turkum:Oʻzbekiston shaharlarining gerblari
Samarqand davlat universiteti zoologiya muzeyi

Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universiteti zoologiya muzeyi – Oʻzbekistondagi eng yirik tarix muzeylaridan biri. Samarqand shahrida joylashgan Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universiteti tarkibiga kiradi. Muzeyning ilmiy kolleksiyalarida hozirda 5000 dan ortiq eksponatlar mavjud. Har yili muzeyga bir necha ming kishi tashrif buyuradi. Tabiiy fanlar fakulteti tarkibiga kiradi va muzey Zoologiya kafedrasida joylashgan.

Samarqand zoologiya muzeyi 1934-yilda mashhur sovet zoologi va oʻlkashunosi – Sergey Konstantinovich Dal va uning ukasi Povarov tomonidan asos solingan.

Muzeyning umumiy maydoni 270 kvadrat metrni tashkil etadi, shundan 140 m² ekspozitsiya uchun, 120 m² esa holdinglar uchun ajratilgan. Muzeyning koʻrgazmalar zali tabiiy fanlar fakultetining majlislar zalini ham egallaydi. Muzeyda Oʻzbekiston va boshqa mamlakatlarning „Qizil kitobi“ga kiritilgan qushlar, sudralib yuruvchilar, sudralib yuruvchilar, baliq va hasharotlar namoyish etilmoqda. Eksponatlar orasida faunaning butunlay yoʻq boʻlib ketgan ham mavjud.

Muzeyda bir vaqtlar sovet hayvonot bogʻlaridan birida yashagan urgʻochi filning skeleti namoyish etilgan. Ikkinchi jahon urushi paytida hayvonot bogʻi va shahar Germaniya tomonidan bosib olingan hududda tugadi. Koʻp oʻtmay, nemislar filni Berlin hayvonot bogʻiga olib ketishdi, ammo urushdan keyin Sovet hukumatining talabiga binoan u SSSRga qaytarildi. 1975-yilda hayvonlarni koʻchirish paytida fil vafot etdi (ehtimol qarilikdan) va uning jasadi dashtga tashlandi. Muzey xodimlari filning jasadi shunchaki tashlab ketilganini bilib, uni topib, suyaklarini qayta ishlagandan keyin muzeyga olib ketishdi. Tez orada hech kim skeletni qanday yigʻishni bilmasligi maʼlum boʻldi. Shu munosabat bilan maxsus delegatsiya suyaklarning joylashishini aniqlashtirish va ularni yigʻish sxemasi boʻyicha raqamlash uchun Leningradga joʻnadi. Oʻshandan beri skelet ushbu muzeyda saqlanmoqda.

 
Turkum:Samarqand muzeylari
Samarkand Half Marathon

Samarkand Half Marathon (qisqartma SHM) har yili Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkaziladigan marafon. Tashkilotchi – Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi huzuridagi Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasi, Madaniyat vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, shuningdek, Samarqand viloyati hokimligi. Marafonning maqsadi sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish va madaniy obyektlarda inklyuziv muhit yaratishdir.

 Samarkand Half Marathon 2019 
Yarim marafon anʼanaviy tarzda noyabr oyining birinchi yakshanbasida boʻlib oʻtadi. 2019-yil 3-noyabr kuni boʻlib oʻtgan birinchi poyga 25 mamlakatdan 1176 nafar yuguruvchini birlashtirdi. 21 km asosiy masofaga qoʻshimcha ravishda tadbir ishtirokchilari 2 va 10 km masofani bosib oʻtishlari mumkin edi. „Samarqand Half Marathon 2019“ning asosiy xayriya maqsadi – madaniyat va sanʼat maskanlarida inklyuzivlik masalasiga odamlar eʼtiborini jalb qilish, shuningdek, Oʻzbekistonda sogʻlom turmush tarzini ommalashtirish va sport turizmini rivojlantirishdan iborat. Tadbirdan tushgan mablagʻ Toshkentdagi teatrlardan birida koʻzi ojiz shaxslar uchun qulay muhit yaratish loyihasini amalga oshirishga sarflandi. Dastur teatr sahnasida audio sharhlardan foydalangan holda spektaklni sahnalashtirishni oʻz ichiga oladi.

 Samarkand Half Marathon 2020 
2020-yilda koronavirus infeksiyasi bilan bogʻliq beqaror epidemiologik vaziyat tufayli marafon Respublikaning barcha viloyatlaridan Samarqand shahrigacha ikki formatda – virtual marafon (ishtirokchilar maxsus Strava mobil ilovasi yordamida dunyoning istalgan nuqtasida marafon masofasini bosib oʻtishlari mumkin edi) va 43 nafar professional sportchi ishtirokida oʻtkazildi (masofasi – 21 km). „Samarqand Half Marathon 2020“ missiyasi eʼtiborni autizm muammosiga qaratish edi. Tadbirda autizmga chalingan insonlar uchun inklyuziv muhit yaratish, ularning mamlakatning ijtimoiy, madaniy va ijtimoiy hayotiga integratsiyalashuvi imkoniyatlari muhokama qilindi. Musobaqadan tushgan mablagʻlar Oʻzbekistondagi bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda bolalar ijodiy studiyasini tashkil etishga yoʻnaltiriladi.

 

Turkum:Samarqandda sport
Samarqand respublika eshkak eshish kanali

Samarqand respublika eshkak eshish kanali — Oʻzbekiston Respublikasining Samarqand shahrining sharqiy chekkasida joylashgan sport va gidrotexnika inshooti. Kanalning uzunligi 2215 metr, ikki qismining umumiy kengligi 188 m, dengiz sathidan 710 metr balandlikda joylashgan.
Turkum:Samarqand shahridagi sport inshootlari
Turkum:Samarqand geografiyasi
Ohalik togʻlari

Ohalik togʻlari – Oʻzbekistondagi togʻ tizmasi, Zarafshon tizmasining gʻarbiy qirrasi boʻlib, Samarqand viloyatida, Samarqand shahridan 15 km janubi-gʻarbda, Ohaklisoy daryosi vodiysida joylashgan.

Massivning va butun Samarqand viloyatining eng baland nuqtasi Kemqoʻton togʻidir (2178 m). Togʻlarning oʻrtacha balandligi dengiz sathidan 700 metrdan 900 metrgacha. Quruq va toza shifobaxsh togʻ havosi nafas olish yoʻllari kasalliklarini davolash uchun qulay sharoit yaratadi, shuning uchun Ohalik togʻlarida bir qancha sanatoriylar, jumladan, bolalar silga qarshi sanatoriysi va Ohalik sanatoriysi faoliyat yuritadi.

Togʻlarning asosiy diqqatga sazovor joylari orasida gʻayrioddiy shakldagi qoyalar, koʻplab kanallar va daryolar va soylarning irmoqlari, gullab-yashnagan koʻknori maydonlari va balandligi 8 metrga etgan Devsharshara sharsharasi kiradiPress-slujba departamenta po razvitiyu turizma Samarkandskoy oblasti. Mahalliy aholi togʻlarning oʻtli, mayin yon bagʻirlaridan qoʻy va sigirlarni, shuningdek otlarni boqish uchun foydalanadi.

 Tarixi 
Miloddan avvalgi birinchi asrlar – milodiy birinchi asrlarga oid Ohaliksoy qoʻrgʻonlari arxeologik qiziqish uygʻotadiObelchenko, O. V. Agaliksayskie kurgani/ O. V. Obelchenko // IMKU. – Vip. 9. – Tashkent, 1972.T.Yu. Grechkina. Neolit Agalika.

 Flora va faunasi 
Ohalik massivining florasi juda xilma-xildir. Bu yerda yem-xashak ekinlari keng tarqalgan: tuya tikani, shuvoq, bugʻdoy oʻti, bodom. Yovvoyi oʻsimliklarda olma daraxtlari, zirk, bodom, turli xil yongʻoq daraxtlari, togʻ oʻtlari oʻsadi. Bahorda sayyohlarni ayniqsa goʻzal gullaydigan koʻknori maydonlari oʻziga jalb qiladi.

Bu yerda topilgan hayvonlar orasida quyon, boʻri, turli mayda kemiruvchilar bor. Dasht va yirtqich qushlar kabi ilonlar keng tarqalgan: kalxat, qora lochin va burgutlar.

 Foydali qazilmalar 
1933-yilda V. A. Zilberminets Ohalik uran-vanadiy rudalari konini topdi.

 
Turkum:Samarqand viloyati geografiyasi
Fazliddin Muhammadiyev

Fazliddin Aminovich Muhammadiyev (15-iyun 1928-yil, Samarqand – 16-oktyabr 1986-yil, Dushanbe) – sovet nosiri, ssenariynavis. Tojikiston SSR xalq yozuvchisi (1986). Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi. Tojikiston SSR Kinematograflar ittifoqi aʼzosiSpravochnik Soyuza kinematografistov SSSR. 1951-yildan KPSS aʼzosi. 1957-yildan SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

 Hayoti 
Muhammadiyev 1928-yilda Oʻrta Osiyoning eng qadimiy madaniyat markazlaridan biri – Samarqand shahrida muqovachi oilasida tugʻilgan.

Maktabni tugatgach, kolxoz dala brigadasida xronometr, soʻng „Tojikistoni surx“ (ruscha „Krasniy Tadjikistan“) gazetasida adabiy xodim boʻlib ishlagan.

1951-yilda Moskvadagi Komsomol MK qoshidagi Markaziy komsomol maktabini tamomlagan. Oʻshandan beri u bir necha yil jurnalistika bilan shugʻullanadi.

1962-yilda Moskvadagi Gorkiy nomidagi Adabiyot instituti qoshidagi Oliy adabiyot kurslarini tamomlaganVipuskniki Visshix literaturnix kursov s 1956 po 2003 godi.

„Xorpushtak“ („Yoj“) satirik jurnaliga muharrirlik qilgan, „Tojikfilm“ kinostudiyasi ssenariylar kengashi aʼzosi, „Irfon“ nashriyotida katta muharrir, katta ilmiy muharrir va tahririyat mudiri, „Tojik Sovet Ensiklopediyasi“ Bosh tahririyati, Tojikiston SSR Davlat kino qoʻmitasi bosh muharriri boʻlgan. 1978-yilda Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi kotibi etib saylandi.

1986-yilning iyun oyida Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrining deyarli markazida Fazliddin Muhammadiyev bir guruh nomaʼlum shaxslar tomonidan hujumga uchragan, natijada u koʻplab pichoq jarohatlari olgan va ogʻir ahvolda kasalxonaga yotqizilgan… Shoshilinch sud jarayonidan koʻp oʻtmay, u vafot etdi.

Muhammadiyev Dushanbe shahridagi Luchob qabristoniga dafn etilganKak viglyadyat „prestijnie kladbiщa“ Tsentralnoy Azii. Fotoreportaj.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Turkum:SSSR jurnalistlari
Turkum:Tojikistonlik jurnalistlar
Turkum:Tojikistonlik yozuvchilar
Turkum:Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Turkum:“Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan” medali sohiblari
Turkum:Sovet yozuvchilari
Turkum:Tojikistonlik yozuvchilar
Turkum:SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzolari
Turkum:Tojikiston SSR xalq yozuvchilari
Turkum:Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti laureatlari
Turkum:Tojikiston SSRning xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimlari
Turkum:Luchob (Dushanbe) qabristoniga dafn etilganlar
Turkum:Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi Faxriy yorligʻi bilan taqdirlanganlar
Turkum:Belarus SSR Oliy Kengashi Prezidiumi Faxriy yorlig‘i bilan taqdirlanganlar
Futbol stadionlarining sigʻimlari boʻyicha roʻyxati

Quyida futbol stadionlari roʻyxati keltirilgan. Ular oʻtirish sigʻimi boʻyicha tartiblangan, yaʼni stadion oʻtirgan joylarda sigʻdira oladigan maksimal tomoshabinlar soni. 40 000 va undan ortiq sigʻimga ega boʻlgan futbol stadionlari kiradi. Bu FIFA Jahon chempionati final oʻyinlariga mezbonlik qilish uchun stadion uchun zarur boʻlgan minimal sigʻimdir. Eʼtibor bering, kamida 40 000 sigʻimga ega boʻlgan aksariyat sport maydonchalari futbol uchun ishlatiladi. Roʻyxatda faqat futbol uchun ishlatiladigan stadionlar ham, boshqa sport va futbol uchun ishlatiladigan stadionlar ham mavjud. Baʼzi stadionlar jamoa tomonidan faqat mahalliy derbi yoki kubok oʻyinlari kabi yuqori tomoshabinlar oʻyinlari uchun foydalaniladi.

 Sigʻimi boʻyicha Afrika stadionlari roʻyxati
 Sigʻimi boʻyicha Osiyo stadionlari roʻyxati
 Sigʻimi boʻyicha Yevropa stadionlari roʻyxati
 Shimoliy Amerika stadionlarining sigʻimi boʻyicha roʻyxati
 Imkoniyatlari boʻyicha Okeaniya stadionlari roʻyxati
 Janubiy Amerika stadionlarining sigʻimi boʻyicha roʻyxati

 Sigʻimlari boʻyicha roʻyxati 
qalin Stadion dunyodagi eng katta futbol stadioni ekanligini yoki bir vaqtlar boʻlganligini bildiradi. ♦ Mamlakat yoki hududdagi eng yirik futbol assotsiatsiyasi stadionini bildiradi.

 

 

 GoogleEarth uchun Butunjahon Futbol (Futbol) Stadionlari Atlası ***YANGI***
 TheOffside.com roʻyxatida dunyodagi eng katta 10 ta futbol (yoki futbol) stadionlari
 SoccerLens.com tomonidan dunyodagi eng katta 10 ta futbol stadioni
 TopTensBest.com tomonidan roʻyxatga olingan dunyodagi eng katta 10 ta stadion 2012-10-09 Archived
 TheWondrous.com tomonidan roʻyxatga olingan dunyodagi eng katta 10 ta sport stadioni 29-12-2019-yilda Archived .
 Top10Land.com roʻyxatida dunyodagi eng katta oʻnta sport stadioni 
 Sportskeeda.com roʻyxatida dunyodagi eng qadimgi 10 ta faol futbol stadionlari
 „Real Madrid“ stadioni

Turkum:Futbol stadionlari
Eshonqul Noʻmonov

Eshonqul Usmonovich Noʻmonov (1919-yil 15-iyun, Samarqand, Turkiston ASSR, RSFSR – 29-noyabr 1992-yil, Dushanbe, Tojikiston Respublikasi) – sovet, tojik kimyogari, Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi (1985), professor (1973), Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi V. I. Nikitina nomidagi Kimyo instituti direktori (1971–1988), Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi (1941–1945).

 Hayoti 
Ishonqul Usmonovich Noʻmonov 1919-yil 15-iyunda Samarqandda xizmatchi Usmon Noʻmonov oilasida tugʻilgan.

1936-yilda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining kimyo fakultetiga oʻqishga kiradi, biroq beshinchi kursida Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi sababli oʻqishni toʻxtatishga majbur boʻladi. Noʻmonov urush boshlanganidan keyin koʻngilli ravishda frontga joʻnadi va urush tugaguniga qadar Qizil Armiya saflarida jang qilib, bir qancha jarohatlar oladi (1941–1946).

1946–1948-yillar – SSSR Fanlar akademiyasi Tojikiston filiali Kimyo instituti kichik ilmiy xodimi, 1947-yil – S. M. Kirov nomidagi Leninobod pedagogika institutining tabiiy fanlar fakultetini sirtdan tamomlagan. 1948-yil – KPSS aʼzosi. 1949–1952-yillar – SSSR Fanlar akademiyasining N. D. Zelinskiy nomidagi Organik kimyo instituti aspiranti (V. I. Nikitin tavsiyasi bilan aspiranturaga kiradi). 1952–1958-yillar – SSSR Fanlar akademiyasi Tojikiston filiali Kimyo instituti katta ilmiy xodimi, 1952–1959-yillarda sirtqi boʻlimda dars bergan – Abuali ibn Sino nomidagi Tojikiston Davlat tibbiyot instituti umumiy kimyo kafedrasi mudiri boʻlin oʻz faoliyatini olib borgan.

1972-yilda I. U. Noʻmonov Tojikiston SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi, 1973-yilda professor unvoni bilan tasdiqlangan, 1985-yilda esa Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi aʼzosi etib saylangan.

1959-yildan 1969-yilgacha mehnatkashlar deputatlari Dushanbe shahar kengashi deputati, soʻng Tojikiston Kommunistik partiyasi Dushanbe shahar qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

 

Turkum:Mehnat faxriysi medali sohiblari
Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 40 yilligi medali sohiblari
Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi medali sohiblari
Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 20 yilligi medali sohiblari
Turkum:Berlinni ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Turkum:Pragani ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Turkum:Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Turkum:1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Turkum:Dushanbeda vafot etganlar
Turkum:1992-yilda vafot etganlar
Turkum:29-noyabrda vafot etganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1919-yilda tugʻilganlar
Turkum:15-iyunda tugʻilganlar
Turkum:Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi akademiklari
Boris Preobrajenskiy

Boris Vladimirovich Preobrajenskiy (1937-yil 11-iyul, Samarqand – 2016-yil 21-yanvar, Vladivostok) – sovet va rus ekolog olimi, biologiya, geologiya va geografiya boʻyicha mutaxassis. Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq boʻlimi Tinch okeani geografiya instituti dengiz landshaftlari laboratoriyasining tashkilotchisi va birinchi rahbari, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan ekolog. Geologiya-mineralogiya fanlari doktori, professor.

Boris Preobrajenskiy Primorsk oʻlkasining ekologik muammolari boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengashi va Uzoq Sharqning dorivor va oʻsimlik resurslari boʻyicha kengashining raisi boʻlgan. Boris Preobrajenskiyning paleontologik va ekologik tadqiqotlari Rossiyada va xorijda keng eʼtirofga sazovor boʻldi. Marjonlarning hayot shakllarining zamonaviy matritsali tasnifi va nomenklaturasi muallifi.

 Hayoti 
Preobrajenskiy Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahrida tugʻilgan. Olimning ota-onasi geolog boʻlgan, otasi Vladimir Petrovich Smirnov (1884, Fort Karabutak) geologiya-mineralogiya fanlari doktori, geologiya professori, Angliya Fanlar akademiyasining aʼzosi, onasi Vera Nikolayevna Preobrajenskaya (1902) geologiya-mineralogiya fanlari doktori, Voronej davlat universitetining tarixiy geologiya va paleontologiya kafedrasi mudiri.

Urushdan oldin u oilasi bilan Toshkentga koʻchib oʻtadi va u yerda Stalin nomidagi 50-harbiylashtirilgan maktabga oʻqishga kiradi. 1945-yilda u Voronejga koʻchib oʻtdi. 1954-yilda maktabni kumush medal bilan tugatgan. 1959-yilda Voronej davlat universitetini muhandis-geolog mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. Geologik qidiruv va foydali qazilmalar konlarini qidirish boʻyicha mutaxassis.

1959−1970-yillarda SSSR Geologiya vazirligining Magadandagi Shimoliy-Sharqiy geologiya boshqarmasining markaziy ekspeditsiyasi katta geologi, guruh rahbari boʻlgan. SSSR Davlat geologik xaritasi (1:200000 masshtabli) muallifi.

1970−1982-yillarda katta ilmiy xodim, guruh rahbari, tropik dengizlar laboratoriyasi mudiri, Dengiz biologiyasi instituti direktorining fan boʻyicha oʻrinbosari boʻlgan.

1982−1993-yillarda Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq boʻlimi dengiz landshaftlari laboratoriyasi mudiri.

1993−1994-yillarda Vladivostok shahar maʼmuriyatining ekologiya boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

1994-yildan umrining oxirigacha Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq boʻlimi dengiz landshafti laboratoriyasi mudiri, bosh ilmiy xodim.

1973-yildan 1989-yilgacha Fanlar akademiyasi kemalarida koʻplab xorijiy dengiz ekspeditsiyalariga rahbarlik qilgan.

 Mukofotlari 
Boris Preobrajenskiy 1987-yil UNESCOning „Inson va biosfera“ dasturini ishlab chiqqani uchun medal, 1999-yil „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan ekolog“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Alifbo boʻyicha geologlar
Turkum:Sovet Ittifoqi geologlari
Turkum:XX asr geologlari
Nikolay Paikov

Paykov Nikolay Nikolayevich (1951-yil 14-may, Samarqand – 2010-yil 14-sentyabr, Yaroslavl) – yetakchi nokrasolog, filologiya fanlari nomzodi, 2010-yildan – P. G. Demidov nomidagi Yaroslavl davlat universiteti umumiy va amaliy filologiya kafedrasining birinchi mudiri.

 Hayoti 
Paykov 1951-yil 14-mayda otasi jangovar uchuvchi Nikolay Nikolayevich xizmat qilgan Samarqand shahrida tugʻilgan. Ammo bir yil oʻtgach, Paykovlar Yaroslavlga, onalari Antonina Aleksandrovnaning vataniga koʻchib oʻtishdi. Oʻsha paytga kelib Nikolayning otasi qatagʻon qilinayotgan edi. Onasi bilan Pobeda koʻchasidagi kvartiraga joylashadi. Antonina Aleksandrovna xalq dushmanining rafiqasi sifatida deyarli ishga olinmagan. Nikolay 37-sonli maktabda oʻqigan, shuningdek, Rassomlar uyushmasi qoshidagi ixtisoslashtirilgan maktabni tugatgan.

1968-yilda maktabni tamomlaganidan soʻng Nikolay pedagogika institutining tarix-filologiya fakultetiga oʻqishga kirdi, garchi u oʻqituvchi emas, balki jurnalist boʻlishni niyat qilgan edi. Institutda oʻqib, uni aʼlo baholarga tugatgandan soʻng bir yil Nekrasovskiy tumani Vyatka qishlogʻidagi oʻrta maktabda ishladi. Keyin armiyada xizmat qildi, u yerdan qaytib kelganidan keyin Paykov ikki yil PTIOMES institutida va bir necha oy 39-sonli maktabda ishladi. 1976-yil dekabr oyida oila qurib, Yaroslavl pedagogika universitetiga qaytib keldi. Toʻrt yil oʻtgach, Gertsen nomidagi Leningrad davlat pedagogika institutining kunduzgi aspirantura boʻlimiga oʻqishga kiradi. Nikolay yotoqxonada yashagan va tungi qorovul boʻlib yarim kunlik ishlagan.

Nikolay Alekseyevich Nekrasov Paykov hayotida alohida oʻrin tutgan. U buyuk rus shoiriga mahalliy va butun Rossiya matbuotida nashr etilgan koʻplab materiallarni bagʻishlagan. Karabixa muzey-mulkidan tashqari, Nekrasov yoshlar kutubxonasi bilan yaqin aloqalar oʻrnatgan. 2001-yil sentyabr oyida bu yerda uning „Nekrasov fenomeni“ kitobining taqdimoti boʻlib oʻtdi. Va oktyabr oyida Nekrasov tavalludining 180 yilligiga va kutubxonaga shoir nomi berilganining 100 yilligiga bagʻishlangan Nekrasov ilmiy konferensiyasi boʻlib oʻtdi. Konferensiya raisi Nikolay Nikolayevich Paykov boʻlib, u oʻsha paytda viloyat badiiy boʻlmagan tadqiqotlar markazini boshqargan.

Nikolay Paykov 2010-yil 14-sentyabrda P. G. Demidov nomidagi YarDUga ishga ketganidan ikki hafta oʻtib, yurak xurujidan vafot etdi.

 

Turkum:Moskvada vafot etganlar
Turkum:2010-yilda vafot etganlar
Turkum:14-sentyabrda vafot etganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1951-yilda tugʻilganlar
Turkum:14-mayda tugʻilganlar
Arkadiy Pavlushko

Arkadiy Timofeyevich Pavlushko (1900-yil 1-iyun Samarqand, Samarqand viloyati, Turkiston general-gubernatori – 1966-yil 8-may, Leningrad) – sovet harbiy rahbari, tank qoʻshinlari general-mayori (1945-yil 11-iyul). Sovet Ittifoqi Qahramoni.

 Hayoti 
Arkadiy Timofeyevich Pavlushko 1900-yil 11-iyunda Samarqand viloyatining Samarqand shahri Turkiston general-gubernatorida, ishchi oilasida tugʻilgan.

Samarqand va Urganchda oʻqib, ishlagan.

 Harbiy xizmat 
1918-yil iyun oyidan Qizil Armiya saflarida xizmat qildi. Turkiston frontidagi fuqarolar urushida, shuningdek, Oʻrta Osiyoda bosmachilarga qarshi harbiy harakatlarda qatnashgan. 1918-yilda yaralangan.

 Urushlararo vaqt 
1923-yilda Butunittifoq Kommunistik partiyasi (bolsheviklar) safiga qoʻshildi.

1923-yilda piyoda qoʻmondonlik kurslarini, 1925-yilda Kiyev birlashgan maktabini, 1927-yilda harbiy-siyosiy kurslarni, 1932-yilda Leningrad zirhli qoʻmondonlik kurslarini tamomlagan.

Pavlushko vzvodni boshqargan, shundan soʻng siyosiy lavozimlarda xizmat qilgan va 1930-yillarning boshida 196-piyoda polkida batalyon komandirining yordamchisi boʻlib xizmat qilgan.

1940-yil fevraldan – Oryol zirhli maktabida taktika oʻqituvchisi boʻlgan.

 Ulugʻ Vatan urushi 
1942-yil fevral oyidan beri mayor Arkadiy Timofeyevich Pavlushko Ulugʻ Vatan urushi frontlaridagi janglarda qatnashadi.

1943–1944-yillarda 36-tank brigadasi (11-tank korpusi) komandirining oʻrinbosari boʻlib xizmat qilgan.

1943-yilda u ikki marta yaralangan.

1943-yil iyul oyida 4-tank armiyasi tarkibida Oryol hujum operatsiyasida qatnashdi. Keyin korpus janubga koʻchirildi va avgustdan oktyabrgacha Donbassdagi hujum operatsiyasida qatnashdi.

1944-yil iyuldan u 65-tank brigadasiga (11-tank korpusi) qoʻmondonlik qildi. Belorussiyaning hujum operatsiyasida qatnashgan.

Brigada 8-gvardiya armiyasi tarkibida Magnushevskiy koʻprigidagi janglarda qatnashgan.

Pavlushko 1944-yil oktyabr oyidan boshlab 1944-yil noyabr oyida qoʻmondonlik topshiriqlarini namunali bajarganligi va shaxsiy tarkibning ulkan qahramonligi uchun 66-gvardiya tank brigadasiga aylantirilgan 164-tank brigadasiga qoʻmondonlik qildi. 1944-yil oxirida brigada va korpus 2-gvardiya tank armiyasiga oʻtkazildi.

1945-yil fevraldan martgacha tank brigadasi Sharqiy Pomeraniya operatsiyasida, aprelda esa Berlin operatsiyasida qatnashdi. 18-aprel kuni 66-gvardiya tank brigadasi Berlin chekkasiga kirib, Berlinga kirgan ikkinchi Qizil Armiya tarkibiga kirdi. 24-aprel kuni polkovnik Arkadiy Timofeyevich Pavlushko yaralandi.

 Urushdan keyingi faoliyati 
Urushdan keyin Germaniyadagi Sovet qoʻshinlari guruhida 20-gvardiya mexanizatsiyalashgan diviziyasi qoʻmondoni oʻrinbosari boʻlib xizmat qildi.

1949-yilda I. V. Stalin nomidagi zirhli va mexanizatsiyalashgan kuchlar harbiy akademiyasida ofitserlar malakasini oshirish kurslarini tamomlagan.

Pavlushko 1954-yilda tank kuchlari general-mayori zahiraga isteʼfoga chiqdi. U Leningradda yashagan, 1966-yil 8-mayda vafot etgan va Shimoliy qabristonga dafn etilgan.

 

Turkum:General-mayorlar (SSSR)
Vasiliy Ryasnoy

Vasiliy Stepanovich Ryasnoy (7-mart 1904-yil Samarqand – 12-dekabr 1995-yil Moskva) – NKVD va NKGB boʻlinmalarining sovet rahbarlaridan biri, Ukraina SSR Ichki ishlar xalq komissari (1943-1946), Moskva va Moskva viloyati Ichki ishlar vazirligining boshligʻi (1953–1956). General-leytenant (1945-yil 9-iyul).

 Hayoti 
Ryasnoy 1904-yil 7-mart Samarqandda temiryoʻlchi oilasida tugʻilgan. Ukrain millatiga mansub (boshqa ga koʻra – rus). Boshlangʻich maktabning 4-sinfini tamomlagan. 1919-yilning kuzida Ashxobod temir yoʻl texnikumiga oʻqishga kiradi. 1920-yil yanvardan Qizil Armiyada komsomolda ishlagan, Transkaspiy fronti 1-armiyasining siyosiy boʻlimining jurnalist-ekspeditori.

1920-yil oxirida demobilizatsiya qilindi. 1920–1921-yillarda – Turkmaniston XKM okrug qoʻmitasining mas’ul kotibi boʻlgan.

1922-yilda RKP (b) ga qabul qilindi.

1923-yil yanvardan – ocharchilikka qarshi kurash boʻyicha tuman qoʻmitasining raisi, 1923–1924-yillarda – Rossiya KSM okrug qoʻmitasining tashkiliy boʻlimi boshligʻi, 1924-yildan – Seranskiy volost inqilobiy qoʻmitasi va volost ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, 1924–1926-yillarda – Marevskiy tuman ijroiya qoʻmitasining tashkiliy boʻlimi boshligʻi boʻlib faoliyat yuritgan.

1926-yilda Qizil Armiya safiga safarbar qilingan va Ashxoboddagi 8-temir yoʻl polkida qizil armiya askari boʻlib xizmat qilgan. Demobilizatsiyadan soʻng, 1927-yildan – Turkmaniston Kommunistik partiyasi (b) Iolatan respublika qoʻmitasining tashkiliy boʻlimi mudiri, 1928–1929-yillarda – Ashxobod, Marevskiy, Kerkinskiy tuman partiya qoʻmitalari tashkiliy boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari, Turkmaniston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

1931–1933-yillarda Moskvadagi Butunittifoq sanoat akademiyasida tahsil olgan.

1933-yilda Bolsheviklarning Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi Stalingrad oʻlkasining Rudnyanskiy tumaniga yuborildi va u yerda Lemeshkinskiy MTSning siyosiy boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi. 1935-yildan – KPSS (b) Lemeshkinskiy, keyin esa Rudnyanskiy tuman qoʻmitalari kotibi boʻlgan.

1988-yilda nafaqaga chiqdi. Ryasnoy Moskvadagi Kuntsevo qabristoniga dafn etilgan.

 
Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Turkum:Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari
Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Turkum:Moskvada vafot etganlar
Turkum:1995-yilda vafot etganlar
Turkum:12-dekabrda vafot etganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1904-yilda tugʻilganlar
Samariddin Sagʻdiyev

Samariddin Sagʻdiyev (Saʼdiyev)  – sovet tojik kinoaktyori, televideniye rejissyori, Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1962).

 Hayoti 
Samariddin 1918-yil 10-yanvarda Samarqandda tugʻilgan. Ijodiy faoliyatini 13 yoshida Samarqanddagi „Yashil kaftanlar“ teatrida hajvchi sifatida boshlagan. Samarqand teatr texnikumini (1935) va Toshkent musiqa texnikumini (1936) tugatgan. 1935–1936-yillarda Toshkent „Kichik formalar“ teatrida aktyor boʻlgan. 1936-yilda bir guruh tojik aktyorlari bilan birga Tojikiston SSRga yuboriladi. 1936–1940-yillar – Stalinoboddagi Laxuti drama teatri aktyori, 1940-yilda yangi tashkil etilgan Sadriddin Ayniy nomidagi opera va balet teatriga aktyor boʻladi. 1942–1970-yillarda Tojikiston davlat filarmoniyasining solisti boʻlgan.

 Ijodi 
Aktyor 1941–1949–1957-yillarda Moskvadagi tojik adabiyoti va sanʼati dekadalari ishtirokchisi boʻlgan. Oʻrta Osiyo estrada artistlari tanlovi gʻolibi (1946), hamda adabiy-dramatik nashri uchun bolalar das rejissyori sifatida Tojikiston televideniyesining shakllanishida ishtirok etgan. 1956-yildan – „Tojikfilm“ kinostudiyasi aktyori. S.Sagʻdiyev eng mashhur „Tojikfilm“ musiqali komediyasida etikdoʻz rolini ijro etgan. „Men qiz bilan uchrashdim“ (1957) filmidagi qoʻshiqlar, shu jumladan poyabzalchining „Men tozalovchiman“ qoʻshigʻi (bastakor Andrey Babayev) sobiq SSSR respublikalarida xitga aylandi. Film Osiyo va Afrika davlatlarining birinchi kinofestivalida (1958) namoyish etilgan va „Katta vaza“ mukofotiga sazovor boʻlganYa vstretil devushku ru.wikipedia..

 Mukofotlari 
Samariddin Sagʻdiyev 1946-yilda Markaziy Osiyo estrada artistlari tanlovi laureati diplomi, 1945-yilda „1941–1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali, 1946-yilda „1941–1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali, 1957-yilda „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, 1962-yilda Tojikiston SSR xizmat koʻrsatgan artist va 1975-yilda „1941–1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi“ yubiley medali bilan taqdirlanganAslho va naslho. – Dushanbe,2013, – S. 116. – 184 s. – ISBN 978-99947-958-2-6.

 

Turkum:Sovet aktyorlari
Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi medali sohiblari
Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Turkum:Dushanbeda vafot etganlar
Turkum:1983-yilda vafot etganlar
Turkum:29-mayda vafot etganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1918-yilda tugʻilganlar
Turkum:10-yanvarda tugʻilganlar
Igor Saruxanov

Igor Armenovich Saruxanov (1956-yil 6-aprel, Samarqand) – sovet va rus estrada – rok xonandasi, gitarachi, bastakor va shoir. Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist (1997), Rossiya Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Rossiya Bastakorlar uyushmasi aʼzosi.

 Hayoti 

 Oilasi 
Saruxanov 1956-yil 6-aprelda Samarqand shahrida tugʻilgan, millati arman. Onasi tomondan Gorisdan, ota ajdodlari tomondan esa Stepanakertdan. Uning katta bobosi badavlat kishi boʻlib, gʻalla, yogʻoch, toshni qayta ishlash bilan shugʻullangan, qoʻl ostida bir qancha zavod va fabrikalar boʻlgan. 1921–22-yillarda Volga boʻyidagi ocharchilik davrida u yerga oʻz zavodlaridan don bilan toʻlgan poyezdlarini joʻnatganIgor Armenovich Saruxanov – Biografii, memuari, istorii — „Kontinent“, sentyabr 2010.

Otasi Armen Vaganovich Saruxanov (1930–1991), olim, texnika fanlari nomzodi, texnika universitetida dars bergan. Onasi Rosa Ashotovna Saruxanova (1932–1991), rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi.

Qizlari Lyubov (2008)Igor Saruxanov: Pyat raz jenilsya po gluposti — Собеседник, 29 iyulya 2011, Rozaliya (2015)Peves Igor Saruxanov stal otsom v 58 let — Вести.Ru, 2 fevralya 2015.

 Yoshligi 
Saruxanov Samarqandda tugʻilgan, lekin u yerda koʻp yashamagan. 4 yoshida, oila otasining dissertatsiyasini himoya qilish zarurati tufayli Moskvaga koʻchib oʻtdi.

Dolgoprudniy shahridagi 1-sonli musiqa maktabini klassik gitara boʻyicha tamomlagan. Maktab yillarida oʻzining rok guruhi bilan Dolgoprudniydagi kafe va raqs maydonchalarida konsert berishni boshladi va bu chiqishlari uchun pul kompensatsiyasi oldi. Sovet davrida komsomolchi va maktab oʻquvchisi ishlash huquqiga ega emasligi sababli, ular Saruxanovni maktabdan haydab chiqarishni xohlashdi, ammo otasi tufayli u oʻquv muassasasida qoldiIgor Saruxanov: Pyat raz jenilsya po gluposti — Собеседник, 29 iyulya 2011.

Ota-onalar oʻgʻlini armiyaga yuborishdan qoʻrqishdi va uni Moskva harbiy okrugining ashula va raqs ansambliga yozdilar. Koʻp oʻtmay, 1979-yilda u „Sinyaya ptitsa“ ansambliga, keyinroq „Svety“ guruhiga taklif qilindi va u yerda 1981-yilgacha ijro etdi. Saruxanov 1981-yilda „Svety“ guruhidagi hamkasblari bilan birgalikda „Circle“ guruhini tashkil etdi va 1984-yilgacha unda ishladiIgor Armenovich Saruxanov – Biografii, memuari, istorii  – „Kontinent“, sentyabr 2010.

 Yakkaxon ijodkorlik 
Igor Saruxanovning yakkaxon karyerasi 1985-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan Butunjahon yoshlar va talabalar festivali dasturi doirasida boshlangan. 1986-yilda qoʻshiqchining „Yesli nam po puti“ deb nomlangan birinchi yirik diski chiqdi. Saruxanov shu paytdan boshlab faol gastrol safarlarini boshladi. 1984-yilda Sopot (Polsha) shahrida boʻlib oʻtgan Xalqaro festivalda u „Pozadi krutoy povorot“ qoʻshigʻi muallifi sifatida birinchi mukofotga sazovor boʻldi. 1988-yilda „Bratislava liri“ xalqaro festivalida (Chexoslovakiya) ishtirok etdi. 1990-yilda Igor Saruxanovning „Barber“ qoʻshigʻi uchun birinchi professional videoklip suratga olingan (rejissyor Mixail Xleborodov).

 

Turkum:Rossiyalik shoirlar
Turkum:Rossiyalik qoʻshiqchilar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1956-yilda tugʻilganlar
Turkum:6-aprelda tugʻilganlar
Daniel Radcliffe ekranda va sahnada

Daniel Redkliff sahnada va oynayi jahonda.330x330px Shahzoda Chauncley The Pretty Cool (S2) Muhtaram Ezekiel Braun (S3) Sid (S4) Bosh rol; shuningdek, ijrochi prodyuser 2020 Buzilmas Kimmi Shmidt Shahzoda Frederik Maxsus: " Kimmi muhtaramga qarshi " 2022 Garri Potterning 20 yilligi: Xogvartsga qaytish O'zi Uchrashuv maxsus Rik va Morti Quyosh ritsar Ovoz; Epizod: "Qirol Morturning o'limidagi Rik" 2023 yil Digman! Sebastyan liniyalari Ovoz; Epizod: "Shekspirning yo'qolgan sonneti" 2023 - hozirgi kungacha Mulligan Qirol Jeremi Fitjogg Ovoz; Takroriy xarakter 
Yil Sarlavha Rol Joy 2007 yil Equus Alan Strang Gielgud teatri,West End 2008–09 Broadhurst teatri, Brodvey 2011–12 Haqiqatan ham urinmasdan qanday qilib biznesda muvaffaqiyatga erishish mumkin J. Pierrepont Finch Al Hirshfeld teatri, Brodvey 2013 yil Inishmanning nogironi Billy Claven Noel Qo'rqoq teatri, West End 2014 yil Kort teatri, Brodvey 2016 yil Maxfiylik Yozuvchi Jamoat teatri, Brodveydan tashqari 2017 yil Rosencrantz va Guildenstern o'lgan Rosencrantz Old Vic, London 2018 Faktning umri Fingal Studiya 54, Broadway 2020 Endgame / Teatr II uchun qo'pol Chinnigullar/A Old Vic, London 2022–23 Xursandchilik bilan biz birga aylanamiz Charli Kringas Nyu-York teatr ustaxonasi, Brodveydan tashqari
Yil Sarlavha Rol Ijrochi(lar) 2012 yil "Yangi boshlanuvchilar" Bosh qahramon Sekin klub 2016 yil "Buzg'unchi" Direktor, muharrir Uning vahshiy qotilligi ortida
Yil Sarlavha Rol 2003 yil Hayollarni o'qish: hissiyotlar bo'yicha interaktiv qo'llanma O'zi 

 Manbaalar Ro'yxati 

Turkum:IMDb identifikatori Vikimaʼlumotlarda mavjud boʻlmagan sahifalar
Galina Sevruk

Galina Sylvestrovna Sevruk (1929-yil 18-may, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2022-yil 13-fevral, Kiyev, Ukraina) – sovet va ukrain rassomi, kulol-monumentalist. Mozaikada ham, grafikada ham ishlagan. Ukrainada xizmat koʻrsatgan rassom (2005).

 Hayoti 
Galina Silvestrovna Sevruk 1929-yil 18-mayda Samarqand shahrida meʼmor Silvestr Sevruk va uning rafiqasi Irina oilasida tugʻilgan va ular keyinchalik Ukraina SSRga koʻchib kelgan. 1930-yildan boshlab u ishgʻol ostida boʻlgan Xarkovda yashadi va 1944-yilda uning oilasi Kiyevga koʻchib oʻtdi. T. G. Shevchenko nomidagi Kiyev oʻrta maktabini, 1959-yilda esa Kiyev rassomlik institutining rassomlik fakultetini tamomlaganMuzey ukraїnskogo narodnogo dekorativnogo mistestva .

 Ijodi 
Sevruk oʻzining badiiy mashgʻulotlarini rassom Xryhoriy Svitlitskiydan rasm chizishdan boshlagan. Keyinchalik u bu yillarni iliqlik bilan esladi va bu tajriba uning „haqiqiy rassom“ boʻlish majburiyatini shakllantirganini taʼkidladi.

1947-yildan 1949-yilgacha Sevruk Kiyevda joylashgan Shevchenko rassomlik maktabida oʻqidi va u yerda Yuriy Kyanchenko bilan birga oʻqidi. 1952-yilda Kiyev davlat rassomlik institutiga oʻqishga kirdi va uni 1959-yilda tugatdi. Keyinchalik Viktor Puzirkov kabi taniqli rassomlarni oʻz ichiga olgan Sanʼat instituti fakultetidan olgan koʻrsatmalari uning shaxsiy badiiy intilishlariga mos kelmasligini kuzatdi.

Sevruk 1960-yillarda Badiiy jamgʻarmada binolarning bezakchisi boʻlib ishlagan. U oʻz sanʼatiga Ukraina sanʼati, tarixi, tili va adabiyoti elementlarini kiritish tuygʻusini rivojlantirdi. Les Tanyuk tomonidan asos solingan Kiyevdagi Ijodkor yoshlar klubiga aʼzo boʻldi va u yerda uning gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlovchi hamfikr rassomlarni topdi. 1964-yilda „Lily“ deb nomlangan yana bir mozaikasi koʻrgazmaga qoʻyilgan. Oʻsha yili u kulolchilik bilan shugʻullangan, bu esa oʻzining taniqli asarlarini yaratishga yordam beradi. U Odessadagi Chorne More mehmonxonasi va Xmilnik sanatoriysi kabi muassasalarga oʻrnatish uchun monumental sopol sanʼat asarlarini yaratdi.

Sevruk 1968-yilda qatagʻon qilinganlarni himoya qilish uchun „Norozilik maktubi 139“ ni imzolagani uchun Ukraina Rassomlar uyushmasidan chiqarib yuborildi va keyinchalik Ukraina Rassomlar uyushmasiga qayta tiklandi.

Galina Sevruk 2022-yil 13-fevralda Kiyevda vafot etdi.

 

Turkum:Rassomlar