Intuitiv ovqatlanish

Intuitiv ovqatlanish – bu tanangizning ochlik va toʻyinganlik signallariga eʼtibor berish sizning dietangizni cheklash, kaloriyalarni hisoblash yoki oziq-ovqatlarni ajratish taktikasiga qaraganda vazn va ovqatlanish xatti-harakatlarini tartibga solishning samarali usuli degan tushunchaga asoslangan ovqatlanishga zamonaviy yondashuvlar sogʻlom" va „zararli“ . Intuitiv ovqatlanish tushunchasi koʻpincha ingliz tilidagi da boshqa nomlar ostida tasvirlangan: „anti-diet yondashuv“, „dono ovqatlanish“, „ongli ovqatlanish“, „deating tuning“ va boshqalar . Intuitiv ovqatlanishni oʻzlashtirish jarayoni oziq-ovqat, tana va ong bilan sogʻlom munosabatlarni oʻrnatishga qaratilgan.

 Intuitiv ovqatlanish tarixi 
Intuitiv ovqatlanish modeli 1970-yillarda, Tima Vayler AQShning Vermont shahrida ovqatlanish markazini ochganida shakllana boshlagan  nomaʼlum atama ayollar uchun, nooziq-ovqat yondashuv asosida. Fox Rundagi Green Mountain bugungi kunda ham mavjud va uning dasturi oʻzgarmagan.

Thama Weiler, diabet bilan ogʻrigan bolalar bilan ishlashning amaliy tajribasiga asoslanib, dietani butunlay rad etadigan va mutlaqo har qanday oziq-ovqat sogʻlom vaznga erishish imkonini beradigan yondashuvni sinab koʻrishga qaror qildi. Soʻnggi 20 yil davomida u bu bolalarni uzoq muddatli cheklovchi dietada oʻrganib chiqdi va ularning koʻpchiligi ortiqcha vaznga ega ekanligini va kattalardagidek ovqatlanish xatti-harakatlarini buzganligini aniqladi.

1988 yilda AQShda „Oʻta ovqatlanishni yengish“ kitobi nashr etilgan va ayollar ongini inqilob qilgan. Kitobda parhez ortiqcha ovlashni yengish uchun boshi berk koʻchaga aylangani va tananing ichki signallariga muvofiq ovqatlanish normal vaznga erishishga, uni bir xil darajada barqarorlashtirishga va majburiy ortiqcha ovqatlanishni toʻxtatishga olib keldi – bu yagona emas, balki vazn ortishining asosiy sababi boʻladi Mualliflar, psixoterapevtlar Jeyn Xirshman va Kerol Myunter 1970-yillardan buyon ayollar uchun dietaga qarshi guruhlarni boshqarib kelmoqda ular tezda juda mashhur boʻlib bormoqda. Hirschmann tugʻilganidan beri shunday yondashuv bilan oʻsgan uchta qizning onasi. Ushbu guruhlardan birida britaniyalik Syuzi Orbax, psixologiya talabasi, boʻlajak psixoanalitik Lady Diana, malikani boʻlimida davolagan, Dove asoschilaridan biri va feministik psixoterapiya boʻyicha dunyodagi eng yirik shaxs xisoblanadi

Keyinchalik Syuzi Orbax oʻzining mashhur „Yogʻ – feministik masala“ kitobini nashr etdi. Bundan tashqari, eng yaxshi xun dieta emas va tananing donoligi sizga ovqatlanishda kerakli narsani tanlashga imkon beradi degan fikrlar mavjud.

Shunday qilib, yondashuv 25 yil davomida (1970-1995) kichik nuanslarga ega boʻlgan turli mutaxassislar tomonidan tavsiflangan va qoʻllangan va ovqatlanish va psixoterapiya sohasidagi mutaxassislarning samarasizligi toʻgʻrisida katta hajmdagi maʼlumotlar toʻplanishiga reaktsiyasi sifatida ishlab chiqilgan. dietalar va ovqatlanish cheklovlari natijasida ovqatlanish buzilishining kuchayishi va rivojlanishi haqida.

90-yillarning oʻrtalarida. Amerika nashriyoti St. Martin Griffin ikki nutritionistni intuitiv ovqatlanish haqida maʼlumotni tashkil qilish, uni yanada nozik va tushunarli qilish va kitob nashr etishga taklif qiladi. 1995 yilda Evelin Triboli va Eliza Reshning „Intuitiv ovqatlanish“ kitobi nashr etildi. Bu ushbu yondashuv haqida eng asosiy va ayni paytda mashhur kitobdir. Ikkala muallif ham, ovqatlanish boʻyicha mutaxassislar bugungi kunda ushbu yondashuvni oʻrgatishadi, ommalashtirishdi va amalda qoʻllaydilar . Kitob bir nechta nashrlardan oʻtdi va ular qoʻllanma boʻlib qolmoqda.

Ayni paytda Qoʻshma Shtatlarda intuitiv ovqatlanish usulini qoʻllaydigan taxminan 15 xil notogʻri ovqatlanish klinikalari mavjud.

 Intuitiv ovqatlanish tadqiqoti 
Bugungi kunga kelib, intuitiv ovqatlanishning tana massasi indeksining pasayishi va ovqatlanish xulq-atvorining yaxshilanishi bilan bogʻliqligini tasdiqlovchi yigirmadan ortiq tadqiqotlar oʻtkazilgan . Intuitiv ovqatlanish tadqiqot bazasi 2005 yilda Linda Bekon muallifligida semiz ayollarda intuitiv ovqatlanishning sogʻliq uchun foydalari boʻyicha birinchi tadqiqoti bilan shakllana boshlangan. . Shuningdek, 2005 yilda Briham Yoshlar Universiteti (Yuta, AQSh) sogʻliqni saqlash fanlari professori Stiven Xoks tadqiqotini nashr etdi.  qayerda? intuitiv ovqatlanish, bu yondashuv tufayli oʻzi 50 funt sterling (22,68 kg) yoʻqotganligi haqidagi daʼvo bilan tasdiqlanadi . Ushbu tadqiqotning nashr etilishi Qoʻshma Shtatlar jamoatchiligida katta qiziqish uygʻotmoqda. Amerika qitʼasi boʻylab intuitiv ovqatlanishning gʻalabali yurishi boshlanadi.

2006 yildan beri Ogayo universitetining psixologiya professori Treysi Tealka intuitiv ovqatlanish boʻyicha bir qator qiziqarli tadqiqotlar olib bormoqda va bu yondashuvga ilmiy asos boʻlib xizmat qilmoqda. Treysining eng mashhur tadqiqoti bu intuitiv ovqatlanish soʻrovnomasini ishlab chiqish boʻlib, u intuitiv isteʼmolchini aniqlaydigan asosiy omillarni aniqladi va shakllantirdi: ovqatlanishga soʻzsiz ruxsat berish, hissiy emas, jismoniy belgilarga asoslangan oziq-ovqat va ochlik va toʻyishning ichki signallariga asoslangan oziq-ovqat. . Ikkinchi tadqiqot 1400 ta intuitiv isteʼmolchi ayolning maʼlumotlarini tahlil qilish boʻlib, ular oʻzlarini sezilarli darajada yaxshi his qilishlarini va ozgʻinlik idealini qondirishga harakat qilmasdan, oʻrtacha tana vazniga ega boʻlishlarini koʻrsatdilar . Bu hozirgacha intuitiv ovqatlanish boʻyicha eng katta tadqiqotdir. Bugungi kunga qadar Teal’c laboratoriyasi intuitiv ovqatlanishning turli jihatlari boʻyicha 10 dan ortiq tadqiqotlar oʻtkazdi. Tealka va Evelin Triboli intuitiv ovqatlanish boʻyicha yangi kitob ustida ishlamoqda, bu usul orqasidagi fanni birlashtiradi.intuitiv ovqatlanish jaroyidagi omillaristemolchining xissiy emas jismoniy harakat qilishga undaydi och qolgan paytida turli xidlar uni harakat qilishga majbur qiladi

 Dietolog Evelin Tribolining shaxsiy sahifasi http://www.intuitiveeating.com
 EveIyn Tribole, Elise Reisch. Intuitiv ovqatlanish: Surunkali dietadan qutulish kitobi; Ovqatlanishning zavqini qaytadan kashf eting va tana qiyofangizni tiklang. Sent-Martin Griffin, 2012 yil. ISBN 978-1250004048
 Syuzi Orbax. Yog 'feministik masala. Cornerstone Digital; Yangi nashr, 2010 yil. ISBN 0099271540
 Jeyn Xirshmann, Kerol Munter. Ortiqcha ovqatlanishni yengish: qanday qilib dietani/binge tsiklini buzish va sogʻlom va qoniqarli hayot kechirish. CreateSpace mustaqil nashriyot platformasi, 2010 yil. ISBN 978-1456413330
 Robert Shvarts. Dietlar ishlamaydi. Moda kitoblari nashriyoti, 2005 yil. ISBN 5-9614-0219-3
 Janine Ros. Ayollar, oziq-ovqat va Xudo. Sofiya nashriyoti, 2010 yil. ISBN 978-5-399-00166-1
 Janine Ros. Oziq-ovqat muammo emas! Oʻzingiz va tanangiz bilan qanday qilib tinchlikda boʻlish kerak. Sofiya nashriyoti, 2012 yil. ISBN 978-5-399-00422-8
 Naomi Wolf. Goʻzallik afsonasi. Ayollarga nisbatan stereotiplar. „Alpina“ nashriyoti, 2013 yil. ISBN 978-5-91671-204-9
 Svetlana Bronnikova. Intuitiv ovqatlanish. Oziq-ovqat haqida qaygʻurishni qanday toʻxtatish va vazn yoʻqotish kerak. EKSMO nashriyoti, 2015 yil. ISBN 978-5-699-75630-8