Yerdagi zarba kraterlari

Yerdagi zarba kraterlari kraterlarning Yerga koʻrsatgan taʼsirlarini anglatadi. thumb| Kaali kraterlaridan biri
 Tasdiqlangan zarba kraterlari hajmi va yoshi 
Yerdagi zarba kraterlarini meteoritlarning (katta asteroid boʻlaklari) yoki kometalarning (muz, chang zarralari va tosh boʻlaklari) Yer bilan toʻqnashuvi natijasida yuzaga kelgan. Eroziyaga uchragan yoki koʻmilgan kraterlar uchun koʻrsatilgan diametr odatda obyekt asl diametrining mavjud boʻlgan eng mukammal taxminiy natijalarini bildiradi. Lekin bu taxmin mavjud sirt xususiyatlariga mos kelmasligi mumkin. Vaqt birliklari ka (minglab) yoki Ma (million yillar) bilan ifodalanadi.

 10 ka yoki undan kam boʻlgan kraterlar 
Yerdagi zarba kraterlari (EID) orasida oʻn ming kadan kamroq va diametri ga teng yoki undan koʻproq boʻlgan kraterlarning oʻndan kamrogʻi aniqlangan. Bunday turdagi kraterlarning soʻnggi 100 000 yildagi eng kattasi Argentinadagi Rio Cuarto krateri ((100 ka) ) hisoblanadiBland, Phil A.; de Souza Filho, C. R.; Timothy Jull, A. J.; Kelley, Simon P.; Hough, Robert Michael; Artemieva, N. A.; Pierazzo, E.; Coniglio, J.; Pinotti, Lucio; Evers, V.; Kearsley, Anton; (2002); „A possible tektite strewn field in the Argentinian Pampa“, Science, volume 296, issue 5570, pp. 1109-12. Biroq, uning kelib chiqishi va yoshi bilan bogʻliq baʼzi noaniqliklar mavjud. Baʼzi Argentinadagi Rio Cuarto kraterining yoshini < 10 ka deb beradi, EID esa kengroq < 100 ka beradi.

Bronza davridagi Kaali krateri (miloddan avvalgi 2000-yil) Estoniya va Finlandiya mifologiyasi namunalarida uchrayadi. Campo del Cielo krateri (miloddan avvalgi 2000-yil) haqidagi maʼlumotlar baʼzi tubjoy amerikalik qabilalarning afsonalarida uchraydi. Henbury krateri (miloddan avvalgi 2200-y.) avstraliyalik aborigenlarning ogʻzaki ijodida keng qoʻllanadi.
thumb| Macha kraterI dala xaritasi
AD- milodiy sana, BC- miloddan avvalgi sana.
Nom Manzil Mamlakat Diametri(km) Yoshi(ka) Sana Koordinatalar Wabar Rub al Khali choʻli Saudiya Arabistoni 00 0.1 < 0 0,2 Kaali Saaremaa Estoniya 00 0.1 < 0 4.0 0 Campo del Cielo Chaco Argentina 00 0.1 < 0 4.0 0 Henbury Shimoliy hudud Avstraliya 00 0.2 < 0 4.2 0 Morasko Poznan Polsha 00 0.1 < 0 5.0 0 Boxhole Shimoliy hudud Avstraliya 00 0.2 < 0 5.4 0 Macha Sakha Respublikasi Rossiya 00 0.3 < 0 7.3 0 Rio Cuarto (bahsli) Córdoba viloyati Argentina 00 4.5 Ilumetsa Põlva okrugi Estoniya 00 0.08 < 0 6.6 Whitecourt Alberta Kanada 00 0.04 < 0 1.1 
Rio Cuarto kraterlari uchun 2002-yilgi tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ular aslida aeolian tuzilmalari boʻlishi mumkinligi taxmin qilindi. EID ushbu kraterning oʻlchamini taxminan deb hisoblaydi. Ammo boshqa uning koʻrsatkichini keltiradiBobrowsky, Peter T.; Rickman, Hans (2007). Comet/asteroid impacts and human society: an interdisciplinary approach. Springer. pp. 30-31. ISBN 978-3-540-32709-7..

 10 ka dan 1 mln gacha boʻlgan kraterlar 
Nom Manzil Mamlakat Diametri(km) Yosh (ka) Koordinatalar Wolf Creek Gʻarbiy Avstraliya Avstraliya 0,9 Monturaqui Atakama choʻli Chili 0,455 
10 ka dan 1 mln gacha boʻlgan kraterlarning soʻnggi bir million yil ichida eng kattasi Qozogʻistondagi Zhamanshin krateri hisoblanadi. Bu krater yadroviy qish hosil qilish qobiliyatiga ega deb taʼriflanganEssay „Impact Cratering on Earth“, based on: .

, hozirda nomaʼlum boʻlgan ulkan Australasian strewnfield kraterining oʻlchami (taxminan 780 ka) taxminan ga yaqin boʻlishi mumkinligi taxmin qilinmoqdaPovenmire, Harold; Liu, W.; Xianlin, Luo; (1999) „Australasian tektites found in Guangxi Province, China“, in Proceedings of the 30th Annual Lunar and Planetary Science Conference, Houston, March 1999Glass, Billy P.; Pizzuto, James E.; (1994) „Geographic variation in Australasian microtektite concentrations: Implications concerning the location and size of the source crater“, Journal of Geophysical Research, vol. 99, no. E9, 19075-81, September 1994.
right|thumb| Meteor krateri, 
right|thumb| Tenoumer krateri, 
Nom Manzil Mamlakat Diametri(km) Yosh (ka) Koordinatalar Tenoumer Sahara choʻli Mavritaniya 0 0 Yilan Heilongjiang Xitoy 0 0 Meteor krateri Arizona Qoʻshma Shtatlar 0 0 Xiuyan Xiuyan Xitoy 0 0 Lonar Maharashtra Hindiston 0 0 Agoudal Atlas togʻlari Marokash 0 Tswaing Pretoriya Janubiy Afrika 0 Zhamanshin Qozogʻiston Qozogʻiston 

 1 Madan 10 Magacha boʻlgan kraterlar 
right|thumb| Elgygytgyn, yosh
right|thumb| Bosumtwi, 
1 Madan 10 Magacha va diametri 5 km va undan ortiq boʻlgan kraterlar (agar uning yoshiga oid noaniqliklar bartaraf etilsa) soʻnggi 10 million yil ichida eng kattasi ,yoshi 5 milliondan kam boʻlgan EID roʻyxatiga kiritilgan Karakul krateri (yoki Pliocene) boʻladi. Tinch okeanidagi Eltanin krateri (2,5 milya) Pliocene davridagi muzliklar va sovishlarga hissa qoʻshgan.
Nom Manzil Mamlakat Diametri(km) Yosh(Million yil) Koordinatalar Bosumtwi Ashanti Gana 00 ;0 Elgygytgyn Chukotka avtonom okrugi Rossiya 00 ;0 Bigach Qozogʻiston Qozogʻiston 000 ;0 Karla Tatariston Rossiya 00 ;0 Karakul Pomir togʻlari Tojikiston 00 

 10 Ma yoki undan ortiq boʻlgan kraterlar 
Bunday oʻlchamdagi qirqdan ortiq kraterlar mavjud. Bunday oʻlchamdagi soʻnggi yuz million yil ichidagi eng katta ikkita krater Chicxulub va Popigai kraterlari hisoblanadi.
right|thumb| Sudbury Basin, 
right|thumb| Chicxulub krateri, 
right|thumb| Popigai krateri, 
right|thumb| Manicouagan krateri, 
right|thumb| Acraman krateri, 
right|thumb| Charlevoix krateri zarba taʼsiri, 
right|thumb| Nördlinger Ries, yosh
NomManzilMamlakatDiametr (km)Yosh (million yil)KoordinatalarVredefortFree StateJanubiy AfrikaChicxulubYukatanMeksikaSudburyOntarioKanadaPopigaiSibirRossiyaManicouaganQuebecKanadaAcramanJanubiy AvstraliyaAvstraliyaMorokwengKalahari choʻliJanubiy AfrikaKaraNenetsiaRossiyaBeaverheadIdaho va MontanaQoʻshma ShtatlarTookoonookaQueenslandAvstraliyaCharlevoixQuebecKanadaSiljan RingDalarnaShvetsiyaKarakulPomirTojikistonMontagnaisNova ScotiaKanadaAraguainhaMarkaziy BraziliyaBraziliyaChesapeake BayVirginiaQoʻshma ShtatlarMjølnirBarens dengiziNorvegiyaPuchezh-KatunkiNijniy Novgorod viloyatiRossiyaSaint MartinManitobaKanadaWoodleighGʻarbiy AvstraliyaAvstraliyaCarswellSaskatchewanKanadaClearwater WestQuebecKanadaMansonIowaQoʻshma ShtatlarSlate IslandsOntarioKanadaYarrabubbaGʻarbiy AvstraliyaAvstraliyaKeurusselkäGʻarbiy FinlandiyaFinlandiyaShoemakerGʻarbiy AvstraliyaAvstraliyaMistastinNewfaundland va LabradorKanadaClearwater EastQuebecKanadaKamenskJanubiy federal okrugRossiyaSteen RiverAlbertaKanadaStrangwaysJanubiy hududAvstraliyaTunnunikShimoliy-Gʻarbiy hududlarKanadaBoltyshKirovograd viloyatiUkrainaNördlinger RiesBavaria, Baden-WürttembergGermaniyaPresqu'îleQuebecKanadaHaughtonNunavutKanadaLappajärviGʻarbiy FinlandiyaFinlandiyaRochechouartFransiyaFransiyaGosses BluffJanubiy hududAvstraliyaAmelia CreekJanubiy hududAvstraliyaLoganchaSibirRossiyaObolonʼPoltava viloyatiUkrainaDhalaMadhya PradeshHindistonNadir CraterGvineya PlatosiGvineya

 Qitʼalar boʻyicha kraterlar 
Qitʼa qitʼaning
Yerda egallagan
maydoni (% da) Qitʼaning maʼlum
boʻlgan hududidagi
kraterlar (% da) Kraterlar
soni Osiyo va Rossiya 30% 16% 31 Afrika 20% 11% 20 Shimoliy Amerika 16% 32% 60 Janubiy Amerika 12% 6% 11 Antarktida 9% 0% 0 Yevropa 7% 22% 41 Avstraliya 6% 14% 27 Jami 100% 100% 190

 Yana qarang 

 Bolidlar
 Yerga taʼsir maʼlumotlar bazasi
 Yoʻqolib ketish hodisasi
 Taʼsirli hodisalar
 Taʼsir maydonini oʻrganish guruhi
 Yerdagi mumkin boʻlgan taʼsir tuzilmalari roʻyxati
 Falokat izlari, 1998-yil Oy va sayyoralar institutining kitobi, kraterga zarba berish haqidagi ilm-fan boʻyicha keng qamrovli maʼlumot
 Gigant taʼsirli gipoteza

 

Turkum:Krater
Turkum:Yer