Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Qoraxoniylarning Xuroson ishgʻoli

Qoraxoniylarning Xuroson ishgʻoli — X asr oxiri va XI asr boshlarida Qoraxoniylar davlati va Gʻaznaviylar davlati oʻrtasida Xuroson mintaqasiga egalik qilish uchun olib borilgan harbiy harakatlar va siyosiy kurashlar majmuasidir. Ushbu to'qnashuvlar Somoniylar davlati parchalanganidan so'ng Markaziy Osiyodagi ikki yangi qudratli turkiy sulolaning o'zaro raqobati natijasida yuzaga kelgan.

 Tarixiy holat 
999-yilda Somoniylar davlati qulagach, Amudaryo ikki yangi davlat — shimolda Qoraxoniylar va janubda Gʻaznaviylar o'rtasidagi tabiiy chegara sifatida belgilangan edi. Biroq, Xurosonning boy savdo yo'llari va strategik shaharlari (Nishopur, Hirot, Balx) Qoraxoniylar hukmdori Nasr ibn Ali (Nasr eloqxon) e'tiborini tortib kelgan. G'aznaviylar sultoni Mahmud Gʻaznaviy Hindistonga yurishlar bilan band bo'lgan vaqtda, Qoraxoniylar ushbu qulay vaziyatdan foydalanishga qaror qilishdi.

 Harbiy harakatlarning boshlanishi 
1006-yilda Qoraxoniylar qo'shini ikki yo'nalishda Xurosonga bostirib kirdi:
 Nishopur yo'nalishi: Suboshitegin boshchiligidagi qo'shinlar Nishopurni egalladi.
 Balx yo'nalishi: Qoraxoniylarning asosiy kuchlari Balx shahrini ishg'ol qildi.

Mahmud Gʻaznaviy Hindistondagi yurishini zudlik bilan to'xtatib, katta qo'shin bilan Xurosonga qaytdi. G'aznaviylar qo'shini tarkibida o'rgatilgan jangovar fillar bor edi, bu esa qoraxoniylar otliqlari uchun kutilmagan zarba bo'ldi. 1008-yil yanvar oyida Balx yaqinidagi Sharxyon tekisligida hal qiluvchi jang bo'lib o'tdi. Ushbu jangda Mahmud Gʻaznaviy o'zining harbiy mahorati va fillari yordamida Nasr ibn Ali qo'shinlarini tor-mor qildi.

 Ikkinchi urinish va Katvon jangi oldidagi holat 
Birinchi mag'lubiyatdan so'ng, Qoraxoniylar taslim bo'lishmadi. Ular o'zlarining boshqa bir bo'g'ini bo'lmish Qodirxon Yusuf bilan birlashib, 1010–1011-yillarda yana Xurosonga yurish qilishdi. Biroq, Mahmud Gʻaznaviyning kuchli razvedka tizimi va diplomatik hiylalari tufayli Qoraxoniylar o'rtasida o'zaro ishonchsizlik paydo bo'ldi. Bu yurishlar ham jiddiy natija bermadi va Qoraxoniylar Amudaryoning shimoliy qirg'oqlariga chekinishga majbur bo'lishdi.

 Ishg'olning oqibatlari va ahamiyati 
Qoraxoniylarning Xurosonni egallashga bo'lgan urinishlari muvaffaqiyatsiz tugagan bo'lsa-da, bu voqealar mintaqa tarixida muhim iz qoldirdi:
 Chegaralarning mustahkamlanishi: Amudaryo uzoq vaqt davomida ikki turkiy davlat o'rtasidagi rasmiy chegara bo'lib qoldi.
 Turkiy elementning kuchayishi: Xuroson mintaqasida turkiy qabilalarning joylashishi va siyosiy ta'siri yanada ortdi.
 Madaniy aloqalar: Harbiy to'qnashuvlarga qaramay, ikki davlat o'rtasidagi savdo va madaniy almashinuvlar butunlay to'xtab qolmadi.

 
1. Abu Said Gardiziy. "Zayn al-axbor" (Tarixiy xabarlar bezagi).
2. Abu Nasr Utbiy. "Tarix al-Yaminiy" (Mahmud G'aznaviy tarixi).
3. Bartold V.V. "Turkiston mo'g'ullar istilosi davrida".
4. Goʻyunch O. "Qoraxoniylar va Gʻaznaviylar raqobati".
5. O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. Qoraxoniylar va G'aznaviylar bo'limi.

Turkum:Afgʻoniston tarixi
Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:Qoraxoniylar davlati
Turkum:Gʻaznaviylar davlati
Turkum:Oʻrta asrlar urushlari
Turkum:Xuroson
Bolo Hisor (Kobul)

Bolo Hisor — Afgʻoniston poytaxti Kobul shahrining janubiy-sharqiy qismida joylashgan qadimiy va ulkan mudofaa qal'asi. Qal'a Sherdarvoza tog'ining etagida qad ko'targan bo'lib, asrlar davomida mintaqaning strategik va harbiy markazi, hukmdorlarning qarorgohi bo'lib xizmat qilgan.

 Tarixi 
Bolo Hisorning poydevori juda qadimiy bo'lib, ba'zi ga ko'ra, uning qurilishi milodiy V asrlarga, ya'ni Eftaliylar (Oq hunlar) davriga borib taqaladi. "Bolo Hisor" nomi forscha "Yuqori qal'a" degan ma'noni anglatadi.

 O'rta asrlar va G'aznaviylar davri 
O'rta asrlarda qal'a bir necha bor vayron qilingan va qayta tiklangan. Gʻaznaviylar davlati va G'uriylar davrida qal'a muhim mudofaa istehkomi vazifasini o'tagan. Boburiylar davlati asoschisi Zahiriddin Muhammad Bobur 1504-yilda Kobulni egallaganidan so'ng, Bolo Hisorni o'zining asosiy qarorgohiga aylantirgan. Bobur o'zining "Boburnoma" asarida qal'aning havosi va strategik joylashuvi haqida alohida to'xtalib o'tgan.

 Durroniylar davri 
XVIII asrda Temurshoh Durroniy poytaxtni Qandahordan Kobulga ko'chirganidan so'ng, Bolo Hisor afg'on shohlarining rasmiy saroyi va davlat boshqaruv markaziga aylandi. Qal'a ichida chiroyli bog'lar, masjidlar va hashamatli saroylar barpo etildi.

 Arxitekturasi va tuzilishi 
Bolo Hisor ikki asosiy qismdan iborat:
 Yuqori qal'a (Citadel): Tog' tepasida joylashgan eng mustahkam qism bo'lib, u yerda asosan harbiy zaxiralar va kuzatuv minoralari joylashgan.
 Quyi qal'a: Hukmdorlar yashaydigan saroylar, davlat idoralari va harbiy garnizonlar joylashgan keng hudud.

Qal'a devorlarining qalinligi ba'zi joylarda 5-7 metrga yetadi, balandligi esa 15-20 metrni tashkil qiladi. Qal'a atrofida chuqur xandaqlar bo'lgan bo'lib, u dushmanning to'satdan hujum qilishidan himoyalangan.

 Ingliz-afg'on urushlari davrida 
XIX asrda, birinchi va ikkinchi Ingliz-afg'on urushlari paytida Bolo Hisor markaziy jang maydoniga aylangan. 1879-yilda ingliz elchisi Lui Kavanyari o'ldirilganidan so'ng, ingliz qo'shinlari general Roberts boshchiligida qal'aga hujum qilganlar. Janglar natijasida qal'aning ko'plab tarixiy binolari va saroylari vayron bo'lgan.

 Zamonaviy davr va hozirgi holati 
XX asrda qal'a asosan harbiy baza va garnizon sifatida foydalanildi. 1970-1990-yillardagi urushlar paytida ham qal'a strategik balandlik sifatida turli guruhlar tomonidan egallangan va og'ir talofatlar ko'rgan.

2020-yillardan boshlab Afg'oniston hukumati va xalqaro madaniy tashkilotlar (masalan, Aga Khan Trust for Culture) hamkorligida qal'ani qayta tiklash va muzeyga aylantirish bo'yicha loyihalar boshlangan. Hozirda qal'a Afg'onistonning milliy merosi va sayyohlik salohiyati yuqori bo'lgan obidasi hisoblanadi.

 
1. "Bala Hissar, Kabul: The Citadel of Afghanistan". UNESCO Tentative Lists.
2. Babur, Zahiruddin Muhammad. "Baburnama" (English translation).
3. Dalrymple, William. "Return of a King: The Battle for Afghanistan".
4. Dupree, Nancy Hatch. "An Historical Guide to Kabul".
5. Aga Khan Trust for Culture: Restoration of the Bala Hissar Citadel.

Turkum:Afgʻoniston yodgorliklari
Turkum:Kobuldagi binolar
Turkum:Qalʼalar
Turkum:Afgʻoniston tarixi
Turkum:Boburiylar davlati
Jay-Jay Okocha

Augustine Azuka „Jay-Jay“ Okocha (1973-yil 14-avgustda tugʻilgan) — nigeriyalik sobiq professional futbolchi, hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan. U 1993—2006-yillar oraligʻida Nigeriya terma jamoasi safida 73 ta oʻyin oʻtkazib, 14 ta gol urgan. Terma jamoa tarkibida FIFA Jahon chempionatining uchta tarkibida ishtirok etgan. Jay-Jay barcha davrlarning eng buyuk afrikalik futbolchilaridan biri va jahon futboli tarixidagi eng mahoratli dribling ustalardan biri sifatida eʼtirof etiladi.

U oʻz faoliyatini bir nechta ligalarda oʻtkazgan. 1990-yil iyul oyida Germaniyaning uchinchi divizioni hisoblangan Oberliga Südwestda „Borussia Neunkirchen“ klubiga oʻtishidan oldin Nigeriya Professional Futbol Ligasining „Enugu Rangers“ jamoasida oʻynay boshlagan. U 2008-yilda faoliyatini yakunlaguniga qadar Bundesliga, Superliga, Liga 1, Premyer-liga, EFL Chempionshipi va Qatar Yulduzlar Ligasida toʻp surgan.

 Yana qarang 
 Jay Jay Okocha

 

 
 
 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Nigeriyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Rangers International F.C. futbolchilari
Turkum:Borussia Neunkirchen futbolchilari
Turkum:Eintracht Frankfurt futbolchilari
Turkum:Fenerbahçe S.K. futbolchilari
Turkum:Paris Saint-Germain F.K. futbolchilari
Turkum:Bolton Wanderers F.C. futbolchilari
Turkum:Qatar SC futbolchilari
Turkum:Hull City A.F.C. futbolchilari
Turkum:Bundesliga futbolchilari
Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari
Turkum:Liga 1 futbolchilari
Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari
Turkum:Qatar Yulduzlar Ligasi futbolchilari
Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari
Turkum:Afrikada yilning eng yaxshi futbolchisi boʻlgan futbolchilar
Turkum:Nigeriya erkaklar milliy futbol terma jamoasi futbolchilari
Turkum:1994-yilgi Afrika Millatlar kubogi futbolchilari
Turkum:FIFA Jahon chempionati 1994 oʻyinchilari
Turkum:1995-yilgi Qirol Fahd kubogi futbolchilari
Turkum:FIFA Jahon chempionati 1998 oʻyinchilari
Turkum:2000-yilgi Afrika Millatlar kubogi futbolchilari
Turkum:2002-yilgi Afrika Millatlar kubogi futbolchilari
Turkum:FIFA Jahon chempionati 2002 oʻyinchilari
Turkum:2004-yilgi Afrika Millatlar kubogi futbolchilari
Turkum:2006-yilgi Afrika Millatlar kubogi futbolchilari
Turkum:Afrika Millatlar Kubogida gʻolib chiqqan futbolchilar
Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar
Turkum:FIFA 100
Turkum:Nigeriyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Germaniyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Turkiyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Fransiyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Angliyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Qatardagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Turkiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Fransiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Qatardagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Turkiya fuqaroligini olgan kishilar
Myles Lewis-Skelly

Myles Anthony Lewis-Skelly (2006-yil 26-sentyabrda tugʻilgan) — angliyalik professional futbolchi, Premyer-liganing „Arsenal“ klubi va Angliya milliy terma jamoasida chap qanot himoyachisi sifatida toʻp suradi.

Lyuis-Skelli sakkiz yoshidan beri „Arsenal“ tizimida toʻp surib, 2024–25-yilgi mavsumda, yaʼni 2024-yil sentyabr oyida klubning asosiy jamoasida debyut qilgan.

Angliyaning bir nechta yosh toifadagi terma jamoalari sharafini himoya qilgan Lyuis-Skelli 2025-yil mart oyida 2026-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichi uchun kattalar jamoasiga chaqirilgan va Albaniyaga qarshi oʻyinda debyut qilib, oʻzining ilk xalqaro golini urgan.

 Faoliyat statistikasi 
 Klub 

+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollarKlubMavsumLigaAngliya kubogiAngliya liga kubogiYevropaBoshqaUmumiyDivizionOʻyinlarGollarOʻyinlarGollarOʻyinlarGollarOʻyinlarGollarOʻyinlarGollarOʻyinlarGollarArsenal U212022–23————20202023–24————2020Jami————4040Arsenal2024–25Premyer-liga2311050100—3912025–26Premyer-liga140203080—270Jami3713080180—661Umumiy faoliyat statistikasi371308018040701

 Xalqaro 

+ Terma jamoa va yil boʻyicha ishtirok va gollarTerma jamoaYilOʻyinlarGollarAngliya202561Jami61

 Birinchi boʻlib Angliya hisobi koʻrsatilgan. „Hisob“ ustunida Lyuis-Skellining har bir golidan keyingi natija aks etgan.

+ Miles Lewis-Skelly tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati№SanaStadionOʻyinRaqibHisobNatijaMusobaqa12025-yil 21-martWembley stadioni, London, Angliya11–02–02026-yilgi FIFA jahon chempionati saralashi

 Yutuqlar 
Arsenal U21

 Yoshlar oʻrtasidagi Angliya kubogi sohibi: 2022-23
Arsenal

 EFL kubogi sohibi: 2025-26
 Shaxsiy 

 EA Sports FC Premer-liganing mavsumdagi eng yaxshi jamoasi: 2024-25

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Arsenal F.C. futbolchilari
Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari
Victor Boniface

Victor Okoh Boniface (2000-yil 23-dekabrda tugʻilgan) — nigeriyalik professional futbolchi. U Bundesliga klubi „Bayer Leverkusen“dan ijara asosida „Verder Bremen“ klubi va Nigeriya milliy terma jamoasida hujumchi sifatida toʻp suradi.

 Xalqaro faoliyati 
Boniface Nigeriya terma jamoasidagi debyutini 2023-yilning 10-sentyabrda oʻtkazgan. Oʻyinning 64-daqiqada Taiwo Awoniyi oʻrniga maydonga tushgan. U oʻsha oʻyinda Samuel Chukwuezega golli uzatmani amalga oshirgan.

2023-yil 29-dekabrda u Kot-dʼIvuarda boʻlib oʻtgan 2023-yilgi Afrika Millatlar Kubogi uchun Nigeriya terma jamoasiga kiritildi. Biroq, 2024-yil 8-yanvarda Boniface mushaklaridan jarohat olib, Afrika turnirini oʻtkazib yuborishga majbur boʻldi va uning oʻrniga Terem Moffi tarkibga kiritilgan.

 Oʻyin uslubi 
Boniface oʻziga xos oʻyin uslubi bilan tanilgan. Uning oʻyin xususiyatlariga dribling, zarbani yakunlash va bosh bilan zarba berishdagi kuchli tomonlari kiradi. Zaif jihatlari esa oʻyindan tashqari holatni sezish, toʻpni saqlab qolish va himoyaga yordam berishdir.

U dribling qilishni, jamoadoshiga toʻp oshirishni va uzun paslar berishni yaxshi koʻradigan futbolchi sifatida taʼriflanadi. Bu xususiyatlar uning maydonda hujumchi sifatidagi samaradorligini oshiradi.

U futbol oʻynashni Nigeriyadagi harbiy kazarmada oʻrgangan.

Umuman olganda, Victor Bonifacening oʻyin uslubi texnik mahorati, gol urish qobiliyati va oʻziga xos oʻyin afzalliklari bilan ajralib turadi.

 Shaxsiy hayoti 
Boniface nasroniy diniga eʼtiqod qiladi. Boniface gol urganida odamlarni xursand qilish uchun gʻaroyib nishonlash usullarini qoʻllashni yoqtiradi. Uning futboldagi kumiri Neymar boʻlgan.

 Mukofotlar 
Bodyo/Glimt

 Eliteseriya: 2020, 2021
Bayer Leverkuzen

 Bundesliga: 2023-24
 DFB-Pokal: 2023-24
 DFL-Superkubogi: 2024
 Shaxsiy 

 UEFA Yevropa ligasining eng yaxshi toʻpurari: 2022-23
 UEFA Yevropa ligasining mavsumdagi eng yaxshi jamoasi: 2022-23
 Bundesliganing mavsumdagi jamoasi: 2023-24
 Bundesligada mavsumning eng yaxshi yangi futbolchisi: 2023-24

 

 
 Victor Boniface at glimt.no

 Victor Boniface Rasmiy sayti

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Nigeriyalik erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Eliteserien futbolchilari
Turkum:Belgiya Pro-ligasi futbolchilari
Turkum:Bundesliga futbolchilari
Turkum:Real Sapphire F.C. futbolchilari
Turkum:FK Bodø/Glimt futbolchilari
Turkum:Royale Union Saint-Gilloise futbolchilari
Turkum:Bayer 04 Leverkusen futbolchilari
Turkum:SV Werder Bremen futbolchilari
Turkum:Nigeriyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Shimoliy Kiprdagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Norvegiyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Belgiyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Germaniyadagi nigeriyalik muhojir sportchilar
Turkum:Shimoliy Kiprdagi nigeriyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Norvegiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Belgiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar
Igor Tudor

Igor Tudor (1978-yil 16-aprelda tugʻilgan) — xorvatiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, yaqinda Premyer-liganing „Tottenxem“ klubida bosh murabbiy boʻlgan.

Himoyachi yoki tayanch yarim himoyachisi sifatida oʻynagan. Tudor futbolchilik faoliyatining koʻp qismini „Yuventus“ jamoasida oʻtkazgan va oʻsha vaqt ichida bir nechta sovrinlarni qoʻlga kiritgan. Igor UEFA Yevro-2004, 1998 va 2006-yilgi jahon chempionatlarida Xorvatiya terma jamoasining bir qismi boʻlgan, ammo jarohati tufayli 2002-yilgi jahon chempionatini oʻtkazib yuborgan. Tudor 2008-yil 22-iyulda 30 yoshida oʻng toʻpigʻidagi muammolar yana paydo boʻlganidan soʻng faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan. U oʻzining soʻnggi mavsumini „Hajduk Split“ klubida oʻtkazgan.

Murabbiy sifatida Tudor 2013-yildan 2015-yilgacha Hajdukni boshqargan va 2015-16-yilgi mavsumda PAOK bilan sakkiz oy oʻtkazgan. Turkiyada 2016-2017 yillarda „Karabükspor“ jamoasini, 2017-yilda „Galatasaroy“ni boshqargan. 2018-yilning aprelidan iyunigacha Tudor A Seriyaning „Udineze“ klubini boshqargan va shu vaqt ichida klubni B Seriyaga tushib ketishdan saqlab qolgan. 2019-yilning mart oyida u „Udineze“ klubiga qaytgan. 2020-yil yanvar oyida Hajdukka qaytganidan soʻng, Andrea Pirlo 2020-yil avgust oyida Tudorni „Yuventus“dagi murabbiylar shtabiga qoʻshilishga taklif qilgan, Tudor bu taklifni qabul qilgan. 2022-yilda Liga 1 klubi Marselni boshqargan. 2024-yilning mart oyida u A Seriyaga qaytgan va „Latsio“ bosh murabbiyi etib tayinlangan. 2025-yilning mart oyida u „Yuventus“ klubiga bosh murabbiy sifatida qaytgan, ammo oktyabr oyida mavsumni yomon boshlaganidan keyin ishdan boʻshatilgan. 2026-yil fevral oyida u „Tottenxem“ klubiga oʻtdi, ammo mart oyida jamoani tark etgan.

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Xorvatiyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:FIFA Jahon chempionati 1998 oʻyinchilari
Turkum:UEFA Yevro 2004 oʻyinchilari
Turkum:FIFA Jahon chempionati 2006 oʻyinchilari
Turkum:HNK Hajduk Split futbolchilari
Turkum:HNK Trogir futbolchilari
Turkum:Juventus FC futbolchilari
Turkum:Siena FC SSD futbolchilari
Turkum:Xorvatiya futbol ligasi futbolchilari
Turkum:Serie A futbolchilari
Turkum:Serie B futbolchilari
Turkum:Xorvatiyalik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Italiyadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar
Turkum:Xorvatiyalik futbol murabbiylar
Turkum:HNK Hajduk Split murabbiylari
Turkum:PAOK FC murabbiylari
Turkum:Kardemir Karabükspor murabbiylari
Turkum:Galatasaray S.K. (futbol) murabbiylari
Turkum:Udinese Calcio murabbiylari
Turkum:Hellas Verona FC murabbiylari
Turkum:Olympique de Marseille murabbiylari
Turkum:SS Lazio murabbiylari
Turkum:Juventus FC murabbiylari
Turkum:Tottenham Hotspur F.C. murabbiylari
Turkum:Xorvatiya futbol ligasi murabbiylari
Turkum:Turkiya Superligasi murabbiylari
Turkum:Serie A murabbiylari
Turkum:Liga 1 murabbiylari
Turkum:Angliya Premyer-ligasi murabbiylari
Turkum:Futbol murabbiylari
Viktor Davidov

Viktor Aleksandrovich Davidov ( 1948-yil 26-dekabrda, Fargʻonada tugʻilgan) — sovet futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

 Futbolchilik faoliyati 
Viktor Fargʻonaning „Neftyanik“ BOʻSM futbol borasidagi dastlabki saboqlarini olgan. 1967—1968-yillarda Neftchi jamoasi tarkibida „A“ sinfining ikkinchi guruhida oʻynagan. 1969—1975-yillarda Moskvaning „Lokomotiv“ jamoasida oʻynaganDen v istorii. Viktoru Davidovu — 77! Lokomotiv moskva saytida, 2025-yil 26-dekabr. Moskvaliklar tarkibida 1969, 1972, 1975-yillarda oliy ligada 44 ta oʻyin oʻtkazib, ikkita gol urgan. 1976—1977-yillarda Smolenskning „Iskra“ klubi tarkibida ikkinchi ligada oʻynagan.

Keyinchalik Viktor GSVGda xizmat qilgan. Xizmat davrida Veymarning „Motor“ jamoasida oʻynagan (1979—1983).

 

 
 Viktor Davidov Footballfakts.ru saytidagi profili
 Viktor Davidov Transfermarkt.com saytidagi profili

Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Turkum:FC Lokomotiv Moskva futbolchilari
Turkum:FC Iskra Smolensk futbolchilari
Turkum:FC Weimar futbolchilari
Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari
Yan Diomande

Yan Diomande (2006-yil 14-noyabrda tugʻilgan) — ivuarlik professional futbolchi, Bundesliganing RB Leipzig klubi va Kot-d’Ivuar terma jamoasida vinger sifatida oʻynaydi.

 

 
 
 
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Kot-dʼIvuarlik erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari
Turkum:La Liga oʻyinchilari
Turkum:Tercera Federación futbolchilari
Turkum:Bundesliga futbolchilari
Turkum:CD Leganés B futbolchilari
Turkum:CD Leganés futbolchilari
Turkum:RB Leipzig futbolchilari
Turkum:Kot-dʼIvuarlik muhojir erkak futbolchilar
Anastasiya Potapova

Anastasiya Sergeyevna Potapova (2001-yil 30-martda tugʻilgan) Rossiyada tugʻilgan avstriyalik professional tennischi. 2023-yil 19-iyunda WTA (Jahon tennis assotsiatsiyasi) tasnifida yakkalik bahslarida eng yuqori 21-oʻrinni egallagan va bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori natija hisoblanadi. Juftlik bahslarida esa 2022-yil 5-dekabrda dunyo reytingida 40-oʻrinni qayd etgan. WTA turida yakkalik bahsida uch karra, juftlik bahsida ham uch karra chempionlikni qoʻlga kiritgan. Yoshlar oʻrtasida dunyo reytingida 1-raqamli tennischi boʻlgan, 2016-yilgi Wimbledon turniri qizlar oʻrtasidagi yakkalik bahsi chempionligini egallagan.

 Sportfaoliyati 
 Yoshlar 
thumb|left|upright=0.8|Potapova 2015-yilgi US Open yoshlar turnirida

Yoshlar turida Potapova 2016-yil iyulda dunyo reytingida 1-oʻrinni qayd qilgan. Sportchi yoshlar turida katta muvaffaqiyatlarga erishdi, jumladan, 2016-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida yarim final, 2016-yilgi Avstraliya Ochiq chempionati va 2015-yilgi Wimbledon chempionatida chorak final, shuningdek, juftlik bahslarida 2015-yilgi US Ochiq chempionati va 2016-yilgi Fransiya Ochiq chempionati finaliga chiqdi. Tennischi 2016-yilgi Wimbledon chempionatida qizlar oʻrtasida yakkalik bahslarida gʻolib boʻlgan. Ushbu musobaqada sportchi finalda Dayana Yastremskani magʻlub etishga muvaffaq boʼlgan. Aynan shu natija uni yoshlar oʼrtasida dunyodagi birinchi raqamli tennischisiga aylantirgan.

Potapovaning yoshlar oʼrtasidagi musobaqalarda qayd etgan boshqa natijalari qatoriga ikkita A-darajali turnir — Trofeo Bonfiglio va Orange Bowl chempionatlari kirib, ushbu oʼyinlarda sportchi yarim finalga qadar yetib borgan. Wimbledon turniridan tashqari Potapova yana bir yirik musobaqa — yoshlar oʼrtasida Rouhemptonda oʼtkazilgan Nike xalqaro oʼsmirlar 1-darajali turnirida ham chempionlikni qoʻlga kiritgan. Ushbu oʼyinda tennischi chempionlik sari Claire Liu, Jaimee Fourlis, Sofia Kenin, Olga Danilović va Olesya Pervushina kabi yuqori darajadagi yosh tennischilarni magʻlub etgan.

 2017: Dastlabki yuksalish 
thumb|upright=.7|Potapova 2017-yilgi Wimbledon chempionatida
Potapova 2017-yilni reytingsiz boshladi, chunki yil boshiga kelib u atigi ikkita professional turnirda qatnashgan edi. Sportchi Curitibada boʻlib oʻtgan 25 ming dollarlik turnir finalida raqibi Amanda Anisimovani magʻlub etishga erishdi. Bu gʻalabadan soʼng Potapova Teliana Pereiraga qarshi maydonga tushib, uni ham magʻlubiyatga uchratdi va ilk bor reytingda kuchli 200 talikdan joy olgan tennischini yenga oldi. Shundan keyin tennischi oʼz sport faoliyati davomida ilk marta reytingda kuchli 500 talikka kirishga muvaffaq boʼldi.

 

Turkum:2001-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Rossiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr rossiyalik ayol sportchilar
Turkum:21-asr avstriyalik ayol sportchilar
Anastasiya Zaxarova

Anastasiya Vladimirovna Zaxarova (2002-yil 18-yanvarda tugʻilgan) — rossiyalik tennischi. Yakkalik bahslari boʻyicha WTA reytingida eng yuqori natijasi — 74-oʻrin (2026-yil 16-mart), juftlik bahslari boʼyicha — 93-oʻrin. ITF ayollar turida oʻn oltita yakkalik va sakkizta juftlik bahslari chempionligini qoʻlga kiritgan.

 Sport faoliyati 
 2021–2023: WTA turida debyut 
Zaxarova oʻzining WTA turi asosiy toʻr bahslaridagi debyut ishtirokini 2021-yilgi Polsha ochiq turnirida amalga oshirgan. Sportchi ushbu musobaqaning yakkalik bahslariga „lucky loser“ yoʼllanmasini qoʼlga kiritgan. Yaʼni oʼyinlarga yoʼl olgan boshqa sportchi musobaqa ishtirok eta olmasligi tufayli, yoʼllanma keyingi sportchiga, yaʼni Zaxarovaga taqdim etilgan. Zaxarova birinchi davrada Ekaterine Gorgodzega oʼyinni boy bergan.

Sportchi oʻzining ilk WTA turidagi gʻalabasini Xua Xin shahrida oʼtkazilgan 2023-yilgi Tailand ochiq turnirida qayd etgan. Tennischi musobaqada Anna Karolína Schmiedlova ustidan gʼalaba qozonishga muvaffaq boʼlgan. Soʻngra navbatdagi uchrashuvda birinchi raqam ostida saralangan Bianca Andreescuga magʻlub boʻlgan.

 2024: Avstraliya ochiq chempionatida uchinchi davra, Gonkong chorak finali 
Reytingda 190-oʻrinda turgan Zaxarova Avstraliya ochiq chempionati saralashidan oʻtib, Katta dubulgʻa turniridagi debyut ishtirokini amalga oshirdi. U Yuliya Putintseva va Kaya Yuvanni magʻlubiyatga uchratishga erishdi, biroq uchinchi davrada Magdalena Fręchga oʼyinni boy berdi.

Sentyabr oyida Marokashda oʼtkazilgan Jasmin ochiq turnirida Zaxarova birinchi davrada birinchi raqam ostida saralangan Elise Mertensga yutqazdi. Juftlik bahslarida u Alina Korneeva bilan birgalikda finalga chiqdi, biroq raqiblari Anna Blinkova va Mayar Sherif juftligidan magʻlubiyatga uchradi.

Zaxarova oktyabr oyida Gonkong ochiq chempionatida Jan Su-jeongni va yettinchi raqam ostida saralangan Varvara Grachevani magʻlub etib, ilk bor chorak finalga qadar yetib bordi, biroq keyingi bosqichda ikkinchi raqam ostida saralangan Katie Boulterga qarshi oʼyinda magʻlub boʻldi.

 2025: Ilk kuchli 30 talik ustidan gʻalaba, birinchi WTA yarim finali 
Iyun oyida Zaxarova Londondagi Queenʼs Club chempionatiga saralashdan oʻtib, dunyoning 21-raqamli raketka ustasi Donna Vekicni magʻlub etdi. Shu orqali sportchi kuchli 30 talik reytingdagi raqib ustidan ilk gʻalabasini qoʼlga kiritdi. U ikkinchi davrada ikkinchi raqam ostida saralangan Madison Keysga magʻlub boʻldi. Ikki haftadan soʻng Zaxarova Wimbledon turnirining asosiy toʼr bahslarida ilk bor ishtirok etish uchun saralash bosqichidan oʼtishga muvaffaq boʼldi va birinchi davrada Victoria Azarenkani magʻlub etib ikkinchi davraga yoʼl oldi. Ikkinchi davrada esa Zaxarova Dayana Yastremskaga oʼyinni boy berdi.

 

 
 
 

Turkum:2002-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Rossiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr rossiyalik ayol sportchilar
Jek gilami

thumbnail|Jek gilami, Quba gilamchilik maktabi, 19-asr

Jek gilamlari  — Ozarbayjonning Quba hududida yashovchi jek xalqi tomonidan toʻqilgan tuklarsiz va tukli gilamlar uchun ishlatiladigan atama hisoblanadi.

Bu gilamlar Shirvon turiga mansub Quba guruhi tarkibiga kiradi va Jek qishlogʻi nomi bilan ataladi. Chet ellik sanʼatshunoslar ushbu gilamlarni xato ravishda „Dogʻiston gilamlari“ deb atashganKaukasische Teppiche, Ausstellung. Frankfurt, 1962, str. 71. .

250px|thumb|Jek gilami

 

Turkum:Gilamlar
Alina Korneeva

Alina Aleksandrovna Korneeva (2007-yil 23-iyunda tugʻilgan) — rossiyalik professional tennischi. 2024-yil 26-fevralda WTA tasnifida yakkalik bahslarida sport faoliyatidagi eng yuqori koʼrsatkich — 128-oʻrinni, juftlik bahslarida 2025-yil 18-avgustda 223-oʻrinni qayd etgan.

2023-yilda Korneeva qizlar oʻrtasida yakkalik bahslarida ikki marta Katta dubulgʻa turniri gʻolibligini qoʻlga kiritgan. Ushbu gʼalabalar Avstraliya ochiq chempionati va Fransiya ochiq chempionatida qayd etilgan. Shundan soʼng sportchi dunyo boʼyicha ITF oʻsmirlar oʼrtasida kombinatsiyalangan reytingda 1-raqamli raketka ustasiga aylangan.

 Sport faoliyati 
 2021 
Korneeva 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida Yevropa oʻsmirlar chempionati yakkalik bahslarida chexiyalik tennischi Tereza Valentovága magʻlub boʻlib, musobaqani ikkinchi oʻrin bilan yakunlagan.

 2022 
2022-yilda ITF oʻsmirlar oʼrtasidagi musobaqada Korneeva yakkalik bahslarida olti marta gʻolib chiqib, shu yili qizlar oʼrtasida tennis boʼyicha eng koʻp unvonni qoʻlga kiritgan oʻyinchiga aylangan. Sportchi sentyabr oyida Kasablankada ilk bor sovrin jamgʼarmasi 15 000 dollar boʼlgan turnirda gʼalaba qozongan. Tennischi musobaqa finalida Laura Hietarantani magʻlub etishga muvaffaq boʼlgan.

 2023: 1-raqam, WTA turidagi debyut 
thumb|left|Korneva 2023-yilgi Fransiya ochiq chempionati oʻsmirlar bahslarida

Shu yili Korneva oʻsmirlar oʻrtasida ilk bor „Katta dubulgʻa“ turniri — Avstraliya ochiq chempionatida muvaffaqiyatga erishdi. Tennisdagi jufti Mirra Andreeva bilan birga qizlar oʼrtasida juftlik bahslarida yarim finalga yoʼllanma oldi. Qizlar oʼrtasida yakkalik bahsi finalida Andreevani uch setda magʻlub etib, gʻoliblikni qoʼlga kiritdi. Final oʼyini arafasida Andreeva: „U mening juda yaqin dugonam, eng yaqin dugonam“, — degan edi. Oʻyindan soʻng Korneeva kortda unga: „Bu bizning soʻnggi jangimiz emas. Bizda hali koʻp yaxshi oʻyinlar boʻladi, sen yutadigan, men yutadigan… bu ogʻir jang boʻldi“, — deydi. Qizlar oʼrtasida yakkalik bahslarining chorak finalida Korneeva ikkinchi raqamli raketka ustasi Tereza Valentováni magʻlub etdi. Valentová 18 oy avval Yevropa oʻsmirlar chempionatining 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʼrtasida yakkalik bahsi finalida Korneevani yenggan edi.

Mart oyida Korneeva Pretoriyadagi 60 ming dollarlik turnirning asosiy toʻr bahsiga saralash orqali yoʻl oldi va finalda Timea Babosni magʻlub etib, turnir gʻolibiga aylandi. 15 yosh 8 oy 18 kunlik chogʻida Korneeva ITFning 60 ming dollarlik yoki undan yuqori darajadagi turnirida gʻolib chiqqan tarixdagi beshinchi eng yosh oʻyinchiga aylandi.

1-may kuni Korneeva oʻsmirlar oʼrtasida jahon reytingida 1-oʻringa koʻtarildi.

 

Turkum:2007-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Rossiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr rossiyalik ayol sportchilar
Lucy Thoumaian

Lucy Thoumaian yoki Rossye de Visme (1890 — 1940) Armanistonlik ayollar huquqlari va tinchlik faoli edi. Armanistondan quvgʻin qilingach, u yetim armanlar uchun Chigvellda maktab tashkil etishga yordam berdi. U 1915-yilda Gaagadagi ayollar konferensiyasida qatnashishidan avval tinchlik uchun manifest nashr qilgan. Keyinroq u Millatlar Ligasida ishlay boshlagan.

 Hayoti 
Lucy Thoumaian Shveytsariyada tugʻilgan. Unga Rossye de Visme ismi berilgan.
thumb|320px|left|1915-yildagi Xalqaro ayollar kongressi. Chapdan oʻngga: 1. Lucy Thoumaian — Armaniston, 2. Leopoldine Kulka — Avstriya, 3. Laura Hughes — Kanada, 4. Rosika Schwimmer — Vengriya, 5. Anika Augspurg — Germaniya, 6. Jane Addams — AQSh, 7. Eugenie Hamer, 8. Aletta Jacobs — Niderlandiya, 9. Chrystal Macmillan — Birlashgan qirollik, 10. Rosa Genoni — Italiya, 11. Anna Kleman — Shvetsiya, 12. Thora Daugaard — Daniya, 13. Louisa Keilhau — Norvegiya

U va uning eri — ruhoniy professor Garabed Thoumanian, Armanistondan quvgʻin qilindilar va Britaniyada muhojir boʻlib qolishdi. U yerda ular 1906-yilda armanlar uchun Chigvelldagi Oaxurstda. bolalar uyi va maktab tashkil etishgan.

1911-yilda Lucy Thoumaian London shahrida oʻtkazilgan irqchilikka qarshi ilk urinishlardan biri boʻlgan Birinchi Umumjahon Irqlar kongressida qatnashadi. Usmonli imperiyasidan quvgʻin boʻlishiga qaramay, u turk delegatlarini hamkorlik zaruratining ramzi sifatida quchoq ochib kutib oladi.

1914-yilda Lucy Thoumaian „Urush odamlar tomonidan yaratilgan, uni ayollar bekor qilishi kerak“ mavzusidagi tinchlik manifestini nashr qildi. U ayollar urushga sabab boʻlgan nizo hal etilguncha har hafta yigʻilishlar oʻtkazishlari kerakligini taklif qilgan.

1915-yilda Lucy Thoumaian Gaagaga safar qilib, u yerda Gaagadagi ayollar konferensiyasida Armaniston nomidan qatnashadi. U konferensiyaga 1915-yil 25-aprelda kelgan. Bir kun avval esa arman genotsidi boshlangan — yuzlab ziyolilar Armanistonda hibsga olingan edi.

Lucy Thoumaian konferensiyaning asosiy panelida ishtirok etadi. Konferensiyadan soʻng u noyabrgacha Niderlandiyada qoldi. U materiallar tarqatish bilan band edi va Armanistondagi Marsovonda oxirgi marta koʻrgan 30 nafar qarindoshi haqida maʼlumot topishga jon-jahdi bilan urinardi.

Urush tugagach, Lucy Thoumaian Millatlar Ligasi komissiyasida ishlashi uchun WILPF tomonidan ilgari surildi. U Armanistondagi genotsid qurbonlari uchun adolat talab qilib ishlashda davom etadi.

Lucy Thoumaian 1940-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarida vafot etgan.

 

Turkum:Ayollar huquqlari
Turkum:1890-yilda tugʻilganlar
Turkum:1940-yilda vafot etganlar
Turkum:Armanistonlik tinchlik faollari
Larisa Alaverdyan

Larisa Asaturi Alaverdyan (1943-yil 21-sentabrda tugʻilgan) — armanistonlik pedagog va siyosatchi, Armanistonning birinchi Inson huquqlari himoyachisi (ombudsmani), 2007–2012-yillarda Milliy majlis aʼzosi va 2009–2012-yillarda Muassislar parlamenti partiyasi fraksiyasi rahbari boʻlganԼարիսա Ալավերդյան .

 Hayoti 
Alaverdyan hozir Ozarbayjon Respublikasi tomonidan boshqariladigan Boku shahrida tugʻilgan. 1966-yilda Ozarbayjon davlat pedagogika institutini tugatgach, u pedagogik faoliyatini matematika va chizmachilik oʻqituvchisi sifatida boshlagan. 1966–1967-yillarda qishloq oʻrta maktabida matematika oʻqituvchisi boʻlganLarisa ALAVERDYAN.

1991-yildan 1995-yilgacha Togʻli Qorabogʻ bilan bogʻliq masalalar boʻyicha Armaniston Oliy kengashi Maxsus komissiyasining bosh eksperti boʻlgan, 2006-yildan esa „Qonun buzilishiga qarshi“ nodavlat notijorat tashkilotining ijrochi direktori hisoblanadiStaffAzerbaijan should be brought to political arena: Larisa Alaverdyan.

Hozirda u Rus–Arman universitetining Huquq va siyosat instituti direktori boʻlib ishlaydi va 2002-yildan beri u yerda dars beradi.

2008-yil 24–26-noyabr kunlari boʻlib oʻtgan 10-majlisda Yevropa Ittifoqi–Armaniston parlament hamkorlik qoʻmitasida ishtirok etganList and short biographies of Armenian Members.

 Ombudsman sifatidagi faoliyati 
Armanistonning Inson huquqlari himoyachisi yoki ombudsman instituti 2003-yil oktabr oyida qonun bilan tashkil etilgan va 2004-yil 19-fevralda Larisa Alaverdyan prezident farmoni bilan ushbu lavozimga tayinlanganԼարիսա Ալավերդյանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՕՄԲՈՒԴՍՄԵՆԻ ՊԱՇՏՈՆՈՒՄ ՆՇԱՆԱԿՎԵԼ Է ԼԱՐԻՍԱ ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԸ . 2004-yil 1-mart kuni esa lavozimni rasman qabul qilib olgan.

U zoʻravonlik qurbonlari uchun Janubiy Kavkaz reabilitatsiya markazini tashkil etishda yordam bergan. Ushbu markaz 1992–1996-yillar oraligʻida bir qator arman bolalarini uylariga qaytarishga muvaffaq boʻlgan.

 

Turkum:Inson huquqlari
Turkum:Armanistonlik inson huquqlari faollari
Haje Bakoyan

Haje Bakoyan (tugʻilgan yili ) — yazidiy inson huquqlari faoli, asli Armanistondan. U yazidiy ayollarining taʼlim olishini targʻib qilish orqali ularning huquqlarini himoya qilishi bilan tanilgan.

 Hayoti 
Haje Bakoyan Armanistonda yazidiy oilasida tugʻilib oʻsgan. U 18 yoshida turmushga chiqqan va oʻrta maktabni tugatmagan, erining oilaviy sut fermasida ishlashga ketgan. Oʻrta maktabni tugatishga uringanida, oila aʼzolarining qarshiligiga duch kelgan. Haje Bakoyan 49 yoshida oʻqishini tiklagan va Meshrop Mashtots Universitetida psixologiya va filologiya yoʻnalishlari boʻyicha oʻqishni boshlagan.

Koʻp yillar davomida Haje Bakoyan Taperakandagi bir nechta yazidiy maktablarida kurmanjiy tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 2014-yilda Haji Bakoyan Armaniston jamoat radiosining yazidiylar boʻlimida ishlay boshlagan va 2018-yilgacha uning bosh muharriri boʻlib faoliyat yuritgan.

2014-yilda Bakoyan Shams Humanitarian NGO nomli nodavlat tashkilotini tuzadi; ushbu tashkilot Armanistondagi, asosan Ararat viloyatidagi yazidiy jamoasida gender meʼyorlariga qarshi ishlaydi. Haji Bakoyan yazidiy madaniyatida qizlarning taʼlimni toʻxtatib, erta turmushga chiqishi haqidagi kutishlarni tanqid qiladi, bu holat qizlarning turmush va onalikdan tashqarida kelajak haqidagi orzulariga toʻsqinlik qilishini aytgan. U yazidiy ayollarini kuchli qilish uchun oilaviy qoʻllab-quvvatlash, jamoaviy muhit va taʼlimga kirish imkoniyati zarurligini himoya qilib keladi. Haji Bakoyan ayollarni kuchli qilish yazidiy urf-odat va anʼanalariga zid degan fikrga qoʻshilmaydi va bunga qarshi kayfiyatlarni qizlarning uydan uzoqda boʻlishidan qoʻrqish; moliyaviy qiyinchiliklar; hamda ayollar taʼlimini tamgʻalovchi anʼanalar bilan izohlaydi. Bakoyan, shuningdek, Armaniston Ayollar Jamgʻarmasi koʻmagida „Hayot 40 yoshdan keyin yangidan boshlanadi“ tashabbusini yoʻlga qoʻydi; u hayoti oʻzgarmaydi deb hisoblaydigan ayollarga dalda beradi. Dastur doirasida kasbiy tayyorgarlik, ruhiy salomatlik boʻyicha seminarlar, jamoaviy loyihalar tashkil etilib, bandlik va moliya ahamiyati taʼkidlangan.

Bakoyan erta nikohning oldini olish yoki qizlar taʼlimini cheklashga qarshi mexanizmlarning yoʻqligini tanqid qilgan. U Armaniston hukumatining ota-ona roziligi bilan 16–17 yoshli bolalarga turmush qurishga ruxsat beruvchi qonunni bekor qilishini qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa-da, qonundagi oʻzgarish yazidiy jamoalarida keng qabul qilinmaganini taʼkidlagan.

Armanistondagi COVID-19 pandemiyasi va Togʻli Qorabogʻ mojarosi davrida Haji Bakoyan yazidiy jamoalariga shoshilinch yordam koʻrsatgan.

 

Turkum:Inson huquqlari
Turkum:Ayollar huquqlari
Turkum:Armanistonlik inson huquqlari faollari
Turkum:1974-yilda tugʻilganlar
Katie Holtham

Katie Ann Holtham (1986-yil 9-aprelda tugʻilgan) — ingliz ayol futbolchisi, yarim himoyachi ampulasida oʻynagan. U faoliyatini Avstraliya Ayollar A-ligasining „Perth Glory“ klubida yakunlagan.

Holthamning sobiq jamoasi „Leeds Carnegie“ klubidagi murabbiyi Rick Passmoor uni „kuchli, jismonan baquvvat va maydonning ikki tomonida ham samarali harakat qiladigan yarim himoyachi“ sifatida tavsiflagan.

 Karyerasi 
Holtham West Bridgford Schoolda tahsil olgan va yoshligidanoq futboldagi iqtidorini namoyon etga boshlagan. U klub miqyosidagi faoliyatini „West Bridgford Colts“ safida boshlagan hamda bu yerda ingliz kriketchisi va Ayollar Ashes musobaqasi gʻolibi Jenny Gunn bilan birga oʻynagan. Shuningdek, u „Notts County Centre of Excellence“ tarkibida ham toʻp surgan, biroq yoshga oid cheklovlar sabab „aralash jamoalar“da oʻynashni toʻxtatishga majbur boʻlgan. Ushbu muammoni bartaraf etish maqsadida uning otasi „West Bridgford Colts Girls“ jamoasini tashkil etgan.

Holtham keyinchalik „Lincoln City“ tarkibida Angliya Ayollar Premer-ligasining Shimoliy divizionida oʻynagan, soʻng 2004-yilda „Bristol Rovers“ bilan shartnoma imzolagan. „Gas Girls“da sardorlik qilganidan soʻng, u 2006-yilda „Charlton Athletic“ safiga koʻchib oʻtgan.

 Terma jamoadagi karyerasi 
Holtham Angliya ayollar terma jamoasining 17, 19, 20 va 23 yoshgacha boʻlgan yosh toifasidagi jamoalari sharafini himoya qilgan mamlakat sharafini himoya qilgan. U 2005-yilda UEFA Ayollar U-19 Yevropa chempionatida mamlakat jamoasining sardori boʻlgan.

Shuningdek, u bir necha bor kattalar terma jamoasi tarkibiga jalb etilgan, biroq rasmiy uchrashuvlarda maydonga tushmagan.
 

Turkum:Ayol futbolchilar
Turkum:Nottingemda tugʻilganlar
Turkum:Futboldagi ayol yarim himoyachilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Zaruhi Batoyan

Zaruhi Valeriani Batoyan (29-sentabr 1979‑yilda tugʻilgan) — arman siyosatchisi, jurnalist va nogironlar huquqlari faoli, hamda Mehnat va ijtimoiy masalalar vaziri lavozimini Pashinyanning ikkinchi hukumatida egallagan sobiq amaldor.

 Hayoti 
Zaruhi Batoyan 1979‑yilda Yerevan shahrida tugʻilgan. 2008‑yilda u Yerevan davlat universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan. 2012‑yilda u AQShning Mobility International USA tashkiloti tomonidan Eugene, Oregon shahrida oʻtkazilgan „Nogironligi boʻlgan ayollar uchun yetakchilik instituti“ (Womenʼs Institute on Leadership and Disability, WILD) oʻquv dasturida qatnashgan.

1999–2014‑yillarda Zaruhi Batoyan bolalar uchun chiqariladigan „Quyoshgul“ jurnalining bosh muharriri boʻlgan. 2007‑yildan „Umid koʻprigi“ nodavlat notijorat tashkilotida nogironligi boʻlgan insonlar huquqlarini himoya qilish uchun masʼul boʻlgan. 2012‑yildan nogironligi boʻlgan shaxslarning bandligini qoʻllab‑quvvatlaydigan „Zartprint“ MChJ direktori hisoblanadi. 2013–2017‑yillar oraligʻida u „Nogironligi boʻlgan shaxslarni himoya qilish boʻyicha milliy alyans“ yuridik shaxslar uyushmasining ishini muvofiqlashtirgan. 2014‑yildan „Disability Info“ nodavlat tashkilotining asoschi prezidenti boʻlgan.

Nogironligi boʻlgan shaxslar huquqlari boʻyicha ekspert sifatida u Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturi (UNDP), „Armenia Caritas“, „Armenia Mission“, Filarmoniya missiyasining Armanistondagi filiali, Britaniyaning OXFAM tashkilotining Armanistondagi filiali va boshqa tashkilotlar bilan hamkorlikda ishlaganԶԱՐՈՒՀԻ ԲԱԹՈՅԱՆ .

 Siyosiy faoliyati 
2016‑yil 30‑oktabrda Zaruhi Valeriani Batoyan fuqarolik jamiyati partiyasi Boshqaruv kengashi aʼzoligiga saylangan. 2017‑yilda u Way Out alyansi nomidan Yerevan Keksalar kengashi aʼzoligiga saylangan. 2018‑yil 11‑iyunda u Mehnat va ijtimoiy masalalar vaziri oʻrinbosari etib tayinlangan va bu lavozimni 2019‑yil 18‑yanvarigacha egallagan. Armaniston prezidenti Armen Sarkisyan farmoniga koʻra, u 2019‑yil 19‑yanvarda Mehnat va ijtimoiy masalalar vaziri etib tayinlangan va 30‑yanvarda oʻz lavozimiga kirishgan. U nogironlar aravachasidan foydalanadi.

 

Turkum:Armanistonlik inson huquqlari faollari
Sára Bejlek

Sára Bejlek (2006-yil 31-yanvarda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. Sport faoliyati davomidagi eng yuqori natijalari: 2026-yil 23-fevralda yakkalik bahslari boʼyicha WTA reytingida 37-oʻrinni, juftlik bahslari boʼyicha 2022-yil 1-avgust kuni 671-oʻrinni qayd etgan.

Bejlek WTA turi doirasida — 2026-yilgi Abu Dabi Ochiq chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, WTA Challenger turi doirasida toʻrtta turnirda gʻolib boʻlgan.

 Sport faoliyati 
 Yoshlar 
Sára Bejlek 2022-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida Lusie Xavlichkova bilan birga qizlar oʻrtasida juftlik bahslarida gʻalaba qozongan. Bundan tashqari, sportchi yakkalik bahslarida ham yarim finalga qadar yetib borgan.

 2021: Birinchi ITF turniri chempionligi va top–500 
Iyul oyida Bejlek Chexiyaning Olomouc shahrida boʻlib oʻtgan sovrin jamgʻarmasi 60 ming dollar boʻlgan ITS kubogi turniri finalida raqibi Paula Ormaecheani magʻlub etib, oʻzining birinchi va hozirgi kunga qadar eng yirik sovrinli titulini qoʻlga kiritdi. Natijada, WTA reytingida atigi bir oy ichida oʻz oʻrnini 557 pogʻonaga yaxshilab, 447-oʻringa koʻtarilishga muvaffaq boʻldi.

 2022: Katta dubulgʻa va top–200 talikdagi debyut 
Iyun oyida Bejlek Česká Lípada sovrin jamgʻarmasi 60 ming dollar boʻlgan Macha Lake Ochiq turnirida ishtirok etib, final bahsida hamyurti Jesika Malečkováni magʻlub etgan. Keyingi haftada sportchi oʻzining Katta dubulgʻa turniri saralash bosqichidagi debyut ishtirokini Wimbledon chempionatida oʻtkazdi, biroq ushbu musobaqada Emina Bektasga qarshi oʻyinni boy berdi. Oradan bir oy oʻtgach, Bejlek ITS kubogida oʻz titulini muvaffaqiyatli himoya qilib, finalda Lina Gjorcheskani magʻlub etishga muvaffaq boʻldi. Sportchi AQSh Ochiq chempionatida ham muvaffaqiyatli ishtirok etib, saralash bosqichida ketma-ket uchta gʻalabadan soʻng Katta dubulgʻa turnirining asosiy toʻr bahsida ilk bor ishtirok etdi. U turnirning asosiy toʻri bahsining eng yosh ishtirokchisi, saralash bosqichiga toʻgʻridan-toʻgʻri qabul qilingan eng yosh tennischi boʻlgan.

 2023: Australian and French Open debuts 
thumb|200px|right|Bejlek 2023-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida
16 yoshida reytingda kuchli 200 talikdan oʻrin olgan ikkinchi eng yosh oʻyinchi sifatida Bejlek oʻzining debyut ishtirokini Avstraliya Ochiq chempionatida amalga oshirdi. Sportchi birinchi davrada oʻz hamyurti Barbora Krejčíkovága qarshi oʻyinda magʻlub boʻldi. Aprel oyining boshida tennischi Split shahrida boʻlib oʻtgan sovrin jamgʻarmasi 60 ming dollar boʻlgan turnir finaliga chiqishga muvaffaq boʻldi. Biroq finalda raqibi Tara Vürtxga oʻyinni boy berdi.

 

 
 

Turkum:2006-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Chexiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr chexiyalik ayol sportchilar
Julie Fantová-Kusá

thumb|Julie Fantová-Kusá

Julie Fantová-Kusá (1858-yil 17-aprel — 1908-yil 18-may) chex ijtimoiy xodim, homiy, suffrajist va feminist edi. U ayollar uyushmalaridan Vesnani Brno shahrida, shuningdek, Chexiya ayollari Markaziy uyushmasini Praga shahrida hammuassisi boʻlgan.

 Hayoti 
1858-yil 17-aprelda Sedlechkoda, oʻsha paytda Avstriya-Vengriya tarkibiga kirgan (hozirda Chexiya Respublikasi tarkibidagi Neustupovning bir qismi) hududda tugʻilgan Julie Fantová-Kusá yer egasi Josef Michael Kominík va uning rafiqasi Josefa Kateřina Kominíkováning qizi edi. U Amerika xonimlar klubini tamomlagan. 1881–1891-yillar oraligʻida u Brno shahrining ayol meri (mayoress) sifatida faoliyat yuritgan. Uning boshqaruvi davrida u qizlar uchun kasb-hunar maktabini tashkil etgan. Shuningdek, u Brnodagi madaniy faoliyatlarni rivojlantirishda muhim rol oʻynagan.

Julie Fantová-Kusá chex ayollarini ozod qilish harakatining yetakchi namoyandalaridan Eliška Machová, Teréza Nováková, Věnceslava Lužická va Eliška Krásnohorská bilan hamkorlik qilgan. U turli feminist tashkilotlar bilan bogʻlangan va ularni birlashtirish ustida ishlagan. Shuningdek, u ayollar huquqlarini himoya qilish bilan shugʻullangan. U ayollar uchun ijtimoiy imkoniyatlar tengligini, jumladan taʼlimga kengroq eʼtibor berish va saylash huquqini talab qilib chiqqan,

1880-yilda Julie Fantová-Kusá brnolik yurist Wolfgang Kusý bilan turmush qurgan. 1886-yilda beva qolgan. 1895-yilda u Pragalik arxitektor Josef Fantaga turmushga chiqqan.

Julie Fantová-Kusá 1908-yil 18-may kuni Pragada, 50 yoshida vafot etgan.

 

Turkum:Chexiyalik ayol sufrajistlar
Turkum:1858-yilda tugʻilganlar
Turkum:1908-yilda vafot etganlar
Marie Bouzková

Marie Bouzková (1998-yil 21-iyulda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. 2022-yil 12-dekabrda yakkalik bahslarida faoliyatidagi eng yuqori natijani qayd etgan: WTA yakkalik reytingida 24-oʻringa, 2024-yil 6-may kuni juftlik bahslarida 15-oʻringa koʻtarilgan. 2022 va 2025-yilgi Praga Ochiq chempionatida gʻalaba qozonib, yakkalik bahsida ikkita unvonni, WTA turi juftlik bahslarida oltita unvonni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, ITF ayollar turnirida yakkalik oʻyinlarida oʻn ikki marta, juftlik oʻyinlarida uch marta chempionlikka ega chiqqan.

Bouzková 2014-yilgi oʻsmirlar oʻrtasida AQSh Ochiq chempionati yakkalik bahslari chempionligini qoʻlga kiritgan. Sportchi final bahsida Anxelina Kalininani magʻlub etishga muvaffaq boʻlgan. Bouzková WTA turidagi debyut ishtirokini 2015-yilgi Meksika ochiq chempionatida oʻtkazgan va birinchi davradayoq magʻlub boʻlgan. Tennischi 2019-yilgi Rogers kubogi musobaqasida yarim final bahsiga chiqqan. Aynan shundan keyin sportchi tanila boshlagan. Musobaqada Bouzková Sloane Stephens, Jelena Ostapenko va Simona Halepni magʻlub etib, sobiq birinchi raqamli raketka ustasi Serena Williamsga uch setda imkoniyatni boy bergan, biroq birinchi setni 6–1 hisobida yutishga muvaffaq boʻlgan. Sportchi oʻzining ilk WTA juftlik unvonini yana bir chexiyalik tennischi Lucie Hradecka bilan birga 2021-yilgi Birmingem klassik turnirida qoʻlga kiritgan.

 Dastlabki hayoti va kelib chiqishi 
Bouzková 1998-yil 21-iyulda Pragada tugʻilgan. Otasining ismi — Milan, onasining ismi — Kveta. Uning Benjamin Milan ismli ukasi bor. Bouzková tennis oʻynashni ota-onasiga tegishli boʻlgan Pragadagi klubda boshlagan. U oʻn yoshida Floridaga koʻchib oʻtgan. Dastlab ikki yil davomida Bollieteri akademiyasida shugʻullangan, soʻngra yana otasi bilan, 2014-yildan esa Requeni bilan ishlashni davom ettirgan. Marie Serena Williams va Rafael Nadalning oʻyinlarini qoyil qolib tomosha qiladi. Chex tilidan tashqari Bouzková nemis tilida biroz, ingliz va ispan tilida ravon soʻzlasha oladi. Sportchi 2022-yilda Indiana University East oliygohida biznes boshqaruvi yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini egallagan, sport marketingi va menejmenti boʻyicha qoʻshimcha mutaxassislikni tamomlagan.

 Faoliyati 
 2013–15: ITF turnirlarida ilk unvonlar va WTA turidagi debyut 
Bouzková kattalar oʻrtasidagi musobaqalardagi ishtirokini 2013-yil aprel oyida WTA turi doirasidagi Katowice ochiq chempionatida boshlagan. Sportchi saralash bosqichiga yoʻllanma olgan va birinchi davradayoq Katarjina Piterga oʻyinni boy bergan. Ikki oy oʻtib, u ilk bor Zlinda boʻlib oʻtgan sovrin jamgʻarmasi 25 ming dollar boʻlgan ITF ayollar turnirida ishtirok etgan.

 

Turkum:1998-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Chexiyalik ayol tennischilar
Turkum:21-asr chexiyalik ayol sportchilar
Adela Milčinović

Adela Milčinović (14-yanvar 1878 — 18-iyul 1968) xorvat feminist yozuvchi, dramaturg, jurnalist va saylov huquqi uchun kurashchi boʻlgan.

 Hayoti 
Adela Milčinović 14-yanvar 1878-yilda onasi Ludmillaning nikohdan tashqari tugʻilgan qizi sifatida, Avstriya-Vengriya imperiyasidagi (hozirgi Xorvatiya) Xorvatiya-Slaveniya qirolligi Sisak shahrida tugʻilgan. U 1896-yilda Zagrebdagi Mehribonlik opa-singillari monastirida oʻqituvchilik malakasini olgan. Shundan soʻng, u Gamburg va Leipzigda sanʼat tarixi boʻyicha tahsil oldi.

1899-yilda u Zagreb universitetida oʻqiyotgan va oʻqituvchi boʻlgan Andrija Milčinovićga turmushga chiqqan. Shundan keyin, er-xotin Andrija Milčinović oʻqituvchi sifatida ishlagan Zdentsiga koʻchib oʻtishdi. 1902–1904-yillar orasida ular Germaniyada yashashdi, soʻng 1904-yilda Zagrebga qaytishdi, bu yerda uning eri oʻqishini tugatdi va Sanʼat va hunarmandchilik muzeyi xodimi boʻldi. Ularning ikki qizi boʻlgan va ular taxminan 1915-yilda ajrashishgan. Milčinović Birinchi jahon urushi davrini ishgʻol gazetasida — Belgrad yangiliklarida ishlash bilan oʻtkazdi.

U 1918-yilda Zagrebga qaytib, Serb, xorvat va slovenlar qirolligi Milliy ayollar ittifoqida kotiba boʻlib ishlaydiJakobović-Fribec, pp. 340–42. 1930-yillarda u Nyu-York shahriga koʻchib oʻtadi va 1968-yilda vafotigacha u yerda yashadiJakobović-Fribec, pp. 340–42.

 Faoliyati 
Adela Milčinović Uy oʻchogʻi jurnaliga maktub yozgan, unda „u yaxshi ifodalangan feministik tanqidni bayon etib, ayollarning jamoat hayotidan chetlashtirilishini qoralagan va yangi estetika haqidagi oʻz qarashlarini bayon qilgan“Jakobović-Fribec, p. 340. 1903-yilda Germaniyada yashab turgan paytda, Milčinovićlar birgalikda Toʻgʻon ostida nomli hikoyalar toʻplamini nashr etishadi va Adela Zagrebdagi Millat gazetasi uchun ham maqolalar yozadi.

 Tanlangan asarlari 
 Toʻgʻon ostida (1903; hammuallif — Andrija Milčinović).
 Jonni (1905)
 Dragoyla Yarnevich (1907)
 Baxtsiz (1912)
 Soyadagilar (1919)
 Xonim doktor (1921)

 

 
 

 

Turkum:Xorvatiyalik ayol huquqlari faollari