Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Gorgofona (Perseyning qizi)

Gorgofona (grekcha Gorgofono) — yunon mifologiyasidagi personaj, Persey va Andromedaning qizi. Uning ismi „gorgon-qotil“ degan maʼnoni anglatadi. Qadimgi adiblar Gorgofonani ikki erkakning xotini — Perier va Ebal deb atashadi. U beva qolgan va yana turmushga chiqqan birinchi ayol sifatida tanilgan.

Gorgofon toʻrt oʻgʻil tugʻgan: Levkippa, Afarey, Tindarey va Ikariya. Apollodorning soʻzlariga koʻra Perier. toʻrttasining otasi boʻlgan va Pavsaniy Ikariy va Tindareyni Ebalning oʻgʻillari deb ataydiPavsaniy. Opisanie Elladi, III, 1, 4.. Otaning Kinort ekanligini daʼvo qiluvchi mavjud. Gorgofonaning qabri Argosda, Meduza Gorgon qabri yodgorligi yonida joylashgan ediPavsaniy. Opisanie Elladi, II, 21, 7..

Gorgofonaning qabri Argosda, Meduza Gorgon qabri yodgorligi yonida joylashgan edi. Bundan oldin eri vafot etgandan soʻng, xotin oʻz joniga qasd qilishi kerak degan fikr bor edi; Graves bunday oʻz joniga qasd qilish haqidagi afsonalarda qadimgi hind-yevropa odatlarining aksini koʻradi.
Vendi

left|thumb|287x287px| Vendi Darling tomonidan chizilgan 
Vendi, shuningdek, Vendi, Uendi — ingliz tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda koʻpincha qizlarga beriladigan ism.

AQShda Vendi ismi XIX asrning boshidan beri maʼlum boʻlib, 1880-yilgi aholini roʻyxatga olishda u taxminan yigirma marta tilga olingan. Buyuk Britaniyada oʻgʻil bolalarni shunday chaqirishardi. Bundan tashqari, u Gvendolin ismining erkalash shakli sifatida va kamida XVII asrdan beri otasining ismi sifatida ishlatilgan.

Ismning kelib chiqishi koʻpincha „Piter va Vendi“Was the name Wendy invented for the book Peter Pan? at The Straight Dope orqali ommalashtirgan. Qahramonning nomi Jeymsga doʻsti Uilyam Xenlining qizi Margaret Xenli tomonidan berilgan taxallusdan kelib chiqqan. U „r“ tovushini talaffuz qila olmagan va Jeymsni my fwiendy-wendy, „oʻrtogʻim“ oʻrniga „mening oʻltogʻim“ deb atar ediХэнкс, Патрик|Патрик Хэнкс||Patrick Hanks, Флавия Ходжес, Dictionary of First Names, 1990 .

Bundan tashqari, Vendi baʼzan Vanda ismining bir varianti hisoblanadiThink Baby Names — Wanda.

Bir nechta Xitoy imperatorlarining ismi Ven-di, xit. 文帝 xitoylik ayollar deb talaffuz qilingan, uning ismi oʻxshash boʻlib, uni Vendi yoki Vendy deb inglizlashtirishdai (masalan, Rupert Myordokning rafiqasi Vendi Den shunday qilgan).

 

Turkum:ingliz ayol nomlari
Alfeya

AlfeyaЛюбкер Ф. Meleager // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 849—850. (Althea yoki Althaya, boshq.λλθαία) — Yunon mifologiyasida Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.63 — Festiya va Yevritemidning  (yoki Leucippus) qizi Гесиод. Перечень женщин, фр.23а, ст.5 М.-У. , Oyneyaning ayoli, Tokseus , Tireya, Klimen, Gorgi, shuningdek (Oyneya yoki Dionisadan) Deyanira va (Oyneya yoki Ares dan) Meleagralarning onasi. „Iliad“ (IX 555) da qayd etilgan. U goʻzal deb hisoblangan Ovidiy. Nauka lyubvi II 700 .

Versiyaga koʻra Dionis Oyneyning mehmoni boʻlganida, u Alfeyani sevib qoldi. Oyney oʻzini vuqaddas ishni bajarayotgandek koʻrsatish uchun shaharni tark etdi, Alfeyaning Dionisdan Deyanirni dunyoga kektirdi, Dionis Oyneyning mehmondoʻstligi uchun novda sovgʻa qildi Gigin. Mifi 129; Nonn. Deyaniya Dionisa XLVIII 553 .

Bir kecha-kunduzda, Alfeys Oyney va Ares bilan birga, Meleagr tugʻildi. U tugʻilganida, uchta moyra paydo boʻldi va uning taqdirini kuyladi: Kloto-u olijanob boʻladi, Lahesis-Jasur, Atropos — oʻsha paytda yonib turgan soʻxta oʻtin yonib tugamagunicha yashaydi. Keyin Alfeya olovni oʻchirdi va uni koʻmdi Gigin. Mifi 171 (yoki qutiga yashirdi).

Meleagr, katta boʻlib, Kalidon ovida ishtirok etdi, shundan keyin u amakisi, Alfeyaning akasi, Pleksippani (yoki bir nechta aka-ukalarni) oʻldirdi. Gomer kuretlar urushini va etolian Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 34, 5 keyingi urushni tasvirlaydi Гомер. Илиада IX 549; Гесиод. Перечень женщин, фр.25, ст.13 М.-У. .

Akasining oʻlimi uchun qasos olayotganda, Alfya Meleagerning hayoti bilanbogʻliq boʻlgan qutidan soʻxta oʻtinni olib olovga tashladi va shu bilan oʻgʻlini oʻldirdi Esxil. Xoefori 604—611; Ovidiy. Metamorfozi VIII 445—525 . Keyinchalik, pushaymon boʻlgan Alfeya oʻz joniga qasd qildi. Boshqa variantlarga koʻra, Meleager jangda halok boʻlgan va Alfeya oʻzini osib oʻldirgan Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 7, 10; 8, 1-4 .

Frinixning „Plevronian“ fojeasining qahramoni va Meleager haqidagi oʻyinlar Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека I 7, 10; 8, 1-4 .

1872-yilda kashf etilgan asteroid (119) Alfeya nomi bilan atalgan.

 

Turkum:Etolia Afsonalari
Turkum:Qadimgi yunon afsonalarining qahramonlari
Nepotizm

Nepotizm (jins. n. nepotis "nabira; jiyan", shuningdek, qarindosh-urugʻchilik) — qarindoshlargahttp://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/nepotism?fallbackFrom=learner-englishhttp://enc-dic.com/sociology/Nepotizm-4870/ yoki doʻstlargahttp://slovariki.org/tolkovyj-slovar-usakova/51613 kasbiy koʻnikma va qobiliyatlaridan qat’i nazar (masalan, ishga qabul qilishda) imtiyozlar berishdan iborat boʻlgan favoritizm turi.

Bu atama Oʻrta asrlarda paydo boʻlgan va dastlab papalar tomonidan foydali mavqelarni, yuqori cherkov martabalarini yoki yerlarni yaqin qarindoshlariga oʻz kuchini mustahkamlash uchun taqsimlanishini bildirgan. Nepotizmning gullagan davri XV—XVI asrlarga toʻgʻri keladi

 Tarixi 
 Katolik cherkovida 
Oʻrta asrlarda papalar oʻz kuchlarini mustahkamlash borasida qaygʻurib, eng yuqori cherkov lavozimlarini, birinchi navbatda, kardinal qalpoqlarini qarindoshlariga tarqata boshladilar. Birinchi navbatda ular orasida jiyanlar boʻlgan, "nepotizm" atamasi ham aynan shundan kelib chiqqan. Keyinchalik, ayniqsa XV—XVI asrlarda ularning oʻrnini noqonuniy tugʻilgan farzandlar egallay boshladiAdam Bellows. In Praise of Nepotism. Misol uchun, Aleksandr VI oʻz oʻgʻli Chezarni kardinal etib tayinladi, Rim papasi Pavel III nevaralariga shunday maqom berdi. Nepotizm Uygʻonish davrida, Rim papalari italyan knyazlariga aylanib, oʻzlarining koʻplab avlodlari uchun knyazlik va knyazliklarga ega boʻlishga intilishganda oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Butun "papa" sulolalari paydo boʻldi. Masalan, Orsini, Konti, della Rovere, Medici, Borjia, Pikkolomini, Savelli oilalari. Keyinchalik "qora zodagonlar" atamasi ham shakllanib, ular orasidan nepotlarning avlodlari hisoblangan, keyinchalik knyaz va gersoglik familiyalariga aylangan Bonkompagni, Borgeze, Barberini, Pamfili, Chigi, Odeskalchi, Ludovisi, Albani, Ruspoli, Ruffo va boshqalar oʻrin oldilar.

Nepotizm XVIII asrga kelib, surib chiqarila boshlandi. Papa Innokentiy XII farmoni bilan Kardinallar kollegiyasida faqat bitta nepot boʻlishi mumkinligi belgilab qoʻyildi. XIX asrga kelib, cherkov ierarxiyasidagi qarindosh-urugʻchilik asta-sekin yoʻqolib bordihttp://catholic-forum.com/saints/ncd05726.htm.

 Zamonaviy siyosatda 
Bugungi dunyoda mutaxassislar u yoki bu shaklda koʻpchilik mamlakatlarga xos boʻlgan qarindosh-urugʻchilikning mavjudligini ham qayd etishmoqda. Qonunlarga muvofiq, yuqori amaldorlar oʻz vakolatlarini bevosita farzandlariga oʻtkaza olmaydilar; biroq ular lavozim imkoniyatlaridan va norasmiy shaxsiy aloqalardan oʻzlarining yaqin qarindoshlarini, masalan, yirik biznes tuzilmalarida boshqaruv lavozimlari bilan taʼminlash uchun foydalanadilar. Nepotizmning zarari shundaki, maʼlum bir nomzod yangi lavozimga kasbiy saralashdan oʻtmasdan tayinlanadi va koʻpincha yaxshi mutaxassis boʻlmaydi. BMTning tegishli konvensiyasida qarindosh-urugʻchilik korrupsiyaning bir turi hisoblanadi.

 

 

Turkum:Nepotizm
Alfito

Alfito  — qadimgi yunon mifologiyasidan maxluq boʻlib, enagalar itoatsiz bolalarni shu maxluq bilan qoʻrqitgan. Birinchi marta Plutarx tomonidan qayd etilganPlutarch, Moralia 1040B, „Contradictions of the Stoics“ (De stoicorum repugnantiis 15): τῆς Ἀκκοῦς καὶ τῆς Ἀλφιτοῦς δ᾽ ὦν τὰ παιδάρια τοῦ κακοσχολεῖν αἱ γυναῖκες ἀνείργουσιν.. Jonzot ismining kelib chiqishi „alfita“ — „oq un“ va alfitomanteyey-arpa uniga fol ochish (-mantiya) turi bilan bogʻliq Georg Luck, Arcana Mundi: Magic and the Occult in the Greek and Roman Worlds (The Johns Hopkins University Press, 1985, reissued 2006), p. 495.. Jonzot oq, un rangli sochlari boʻlgan keksa ayolga oʻxshaydi James Redfield, "From Sex to Politics: The Rites of Artemis Triklaria and Dionysos Aisymnetes at Patras, " in Before Sexuality: The Construction of Erotic Experience in the Ancient Greek World (Princeton University Press, 1990), p. 102..

XIX asrda folklorshunos Vilgelm Mannhardt Alfitoni „oʻsimlik ruhi“ deb tasniflashga harakat qildi. Keyinchalik, turli tadqiqotchilar Alfitoni Persefon, „oq maʼbuda“, moxov ruhi va boshqalar Robert Graves, The White Goddess: A Historical Grammar of Poetic Myth (New York, 1948, 1975, 1999 printing), p. 66. bilan bogʻlashga harakat qilishdi, ammo bunga ishora qiladigan qadimiy yoʻq.

Soʻngi paytlarda tadqiqotchilar Alfitoni Akko, Gello va Mormo kabi bolalarning koʻpayishi va tarbiyalashga tahdid soladigan boshqa jinlar qatorida koʻrib chiqmoqdalarJan N. Bremmer, The Early Greek Concept of the Soul (Princeton University Press, 1987), pp. 101—102 online; John Kevin Newman, Roman Catullus and the Modification of the Alexandrian Sensibililty (Georg Olms, 1990), p. 223, note 46..

 Yana qarang 
 Empusa

 

Turkum:Qadimgi yunon mifologiyasida afsonaviy maxluqlar
Turkum:Mifologik qahramonlar alifbo tartibida
Galirrofiy

Galirrofiy ( „shovqinli dengiz suvi“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoniMifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.262, Lyubker F. Реальный словарь классических древностей. M., 2001. V 3 t. T.2. S.86. Poseydon va nimfa Evritaning oʻgʻliPsevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 14, 2 (boshqa ga koʻra afinalik Poseydon va Bafikleaning oʻgʻliSxolii k Pindaru. Olimpiyskie pesni X 83 // Gesiod. Polnoe sobranie tekstov. M., 2001. S.114). Alkippani (Ares va Agravlaning qizi) zoʻrlamoqchi boʻlgan va Ares uniYevripid. Elektra 1260 jinoyat joyida oʻldirgan. Bu Afinadagi buloq yaqinida edi, uning yonida keyinchalik AsklepiyaPavsaniy. Opisanie Elladi I 21, 4 ibodatxonasi qad koʻtargan.

Boshqa versiyaga koʻra Galirrofiy otasi tomonidan Afinaning muqaddas zaytun daraxtini kesish uchun yuborilgan, ammo bolta Galirrofiyning qoʻlidan qochib qutulib, uni oʻlimga mahkum qiladiSxolii k Aristofanu. Oblaka 1005. Sm.: Mifi narodov mira. M., 1991. V 2 t. T.1. S.262. Boltaning sudlanishi haqida yana bir hikoya borPavsaniy. Opisanie Elladi I 28, 10.

Shu munosabat bilan Afinada qotillik boʻyicha birinchi sud jarayoni boʻlib oʻtdi. Poseydon 12 ta olimpiya xudosining bir qismi sifatida sudga murojaat qildi, ammo sud Aresni oqladi. Shuning uchun sud areopag deb atala boshlandi. Parian yilnomasiga koʻra, bu toshqindan 3 yil oldin, Kranaya davrida, yaʼni miloddan avvalgi 1531-yilda sodir boʻlganParosskaya xronika 3. Areopag instituti da tez-tez tilga olinadiYevripid. Ifigeniya v Tavride 945; Orest 1648-51; Demosfen. Rechi XXIII 66.
Larissa

LarissaЛариса // Namedb.ru.  — yunon mifologiyasida Argos nimfasi. Shuningdek, fessaliy nimfasi deb ataladi.
right|thumb|300x300px| Old tomonida Larissaning old tasviri bilan kumush draxma. Orqa tomonda otda chavandoz tasvirlangan. Miloddan avvalgi 380-365-yillarda Larissa shahrida ishlab chiqarilgan. 
right|thumb|300x300px| Larissa nimfasi tasvirlangan kumush draxma. Orqa tomonda: jilovli chopayotgan ot, shuningdek, ΑΑ va ΑΑΙΣΑ yozuvlari. Miloddan avvalgi 410-405-yillarda Larisa shahrida ishlab chiqarilgan.

 Mifologiya 
Geograf Pausaniasning taʼriflariga koʻra, Larisa Argos shohi Triopning oʻgʻli Pelasgusning qizi ediPausanias. Description of Greece. 2. 24. 1. // Perseus.. Tarixchi Hellanicus, Larissaning Poseydondan Achaeus, Phthias va Pelasgusni oʻgʻillari bor, deb daʼvo qildi. Ularning oʻgʻillari Argosni tark etib, Tesaliyaga yetib kelishdi va u yerdan vahshiy aholini quvib chiqarishdi. Ular yangi yerni uch qismga boʻlishdi, ularning har biri navbati bilan aka-ukalar sharafiga nomlangan: Phthiotis, Achaea va PelasgiotidaDionysius of Halicarnassus. The Roman Antiquities. 1. 17. 3 // Penelope..

Argos akropolisi, shuningdek, boshqa ikkita shaharning akropollari (Larissa va Peneadagi), ehtimol bu nimfaWilliam Smith. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. — 1849. — S. 722. sharafiga nomlangan.

 Numizmatikada 
Miloddan avvalgi 400-yildan 340-yilgacha boʻlgan davrda Larissa shahrida chiqarilgan oddiy draxmalarning old tomonida Larissa tasvirlangan. Uning tangalarga bosilgan surati yuzining toʻrtdan uch qismiga, sochlari toʻkilganOtto Mørkholm. Early Hellenistic Coinage from the Accession of Alexander to the Peace of Apamaea (336—188 BC). — Cambridge: Cambridge University Press, 1991. — P. 85. ISBN 0-521-39504-6.. Bu uslub Sirakuzan tetradraxmalarida boshqa nimfa Arethusa boshini tasvirlagan Kimondan koʻchirilganJennifer S. Larson. Greek Nymphs: Myth, Cult, Lore. — Oxford: Oxford University Press, 2001. — P. 165—166. ISBN 0-19-514465-1.. Tesaliyadan toʻplangan dalillarga koʻra, bu tanga chop etilishi miloddan avvalgi 320-yilgacha boʻlganA. R. Bellinger. The Thessaly hoard on 1938. In: INC Rome Atti, 1965. P. 57—60.. Boshqa tangalarda Larissa buloq yonida hidriya bilan oʻtirgani tasvirlangan, bu uning nimfa maqomini tasdiqlaydi.

 Astronomiyada 
1981-yil 24-mayda Neptunning yoʻldoshi astronomlar Garold Reitesma, Uilyam Xabbard, Larri Lebofskiy va keyinchalik Larissa nomini olgan Devid Tolen tomonidan kashf qilindi.

 

 
 LarissaTora.com // Archive today.
 Silver coin with head of Larissa // Image of Dewing 1397.
Turkum:Argolide Afsonalari
Demonassa

Demonassa  — argos siklidagi yunon mifologiyasining qahramoni, Amfiarayning qizi, Fiva qiroli Tersandrning rafiqasi va Tisamenning onasi. Qadimgi rassomlar uni bolaligida otasi bilan xayrlashayotganida tasvirlashgan.

 Mifologiyada 
Demonassa Argosda hukmronlik qilgan Melampod sulolasiga mansub edi. U shoh Amfiaray va uning xotini Erifilaning qizi, Alkmeon va Amfiloxning singlisi edi. Ota Demonassani Fiva qiroli Tersanderga uzatdi va undan oʻgʻli Tisamen tugʻildi.

Psevdo-Higin Demonassani (aniq xato) Argosning boshqa shohi Adrastning oʻgʻli Egialeyning onasi deb atagan.

 Sanʼatda 
right|thumb|290x290px| Berlin muzeyidan Korinf krateri. Markaziy polosada Amfiaraning oilasi, jumladan, Demonassa bilan xayrlashayotgani tasvirlangan.
Qadimgi rassomlar, koʻpincha, Demonassani ota-onasi bilan xayrlashayotgan qizaloq koʻrinishida tasvirlashgan. Ushbu tasvirlarda Erifila Amfiarayni Fivaga qarshi yurishda kuzatib boradi, ammo unga qaytish nasib qilmaydi. Aynan shu sahna Berlin muzeyida saqlanuvchi Korinf kraterida boʻlgan va hozir yoʻqolgan; uni milodiy II-asr geografi Pavsaniy tasvirlagan. U Zevsning Olimpiya ibodatxonasida oltin, fil suyagi va kedrdan yasab, tasvirlar tushirilgan Kipsel qutisini koʻrgan. Rassom Erifila va uyning oldida turgan bolalarni, Amfiaray esa aravada ketayotganini tasvirlagan. Taxminlarga koʻra, bu syujet Fiva eposiga borib taqaladi.

 

 

 
 
 Bethe. Demonassa 2 : nem. // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1905. — Bd. V, 2. — Kol. 143.
 Bethe. Demonassa 3 : nem. // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1905. — Bd. V, 2. — Kol. 143.

Turkum:Yunon mifologiyasi
Girtak

Girtak  — yunon mifologiyasida qirol Priam birinchi xotinini qoldirgan troyalik.

 Mifologiyasi 
Bugungi kunga qadar Girtakning kelib chiqishi, uning nasl-nasabini aniqlash mumkin boʻlgan mavjud emas. Maʼlumki, u Troya qiroli Priamning yaqin hamkori boʻlgan, shu jumladan, u hali birinchi xotini yaʼni shoh Perkotning qizi, Merop tushlarining tarjimoni ArisbeПсевдо-Аполлодор. Biblioteka. III. 12. 5. bilan turmushi davom etayotganda ham hamkorlikni bardavom qilishgan. Arisba Priamga u hukmdor boʻlishidan oldin turmushga chiqdi, nikohda ularning oʻgʻli Esak bor edi, u bobosining qobiliyatlarini meros qilib oldi va u kabi tushlarning mohir tarjimoniga aylandi. Keyinchalik Priam Arisba bilan ajrashdi, chunki u Gomerning taʼrifiga koʻra Frigiya shohi Dimantning qizi boʻlgan yangi sherigiga — Hekubaga uylanishga qaror qildi. Priam sobiq xotinini Girtakga turmushga berib, undan yana uchta oʻgʻil tugʻilishiga muvaffaq boʻldi. Girtakning nomiga kelsak, u Kritdan kelib chiqqan boʻlishi mumkin, chunki Krit orolining janubi-gʻarbiy qismida bir vaqtlar Girtak yoki Girtakiya deb nomlangan qadimiy shahar boʻlgan.

Girtak va Arisbaning birgalikdagi farzandlaridan biri Asiy edi, u keyinchalik mohir jangchi, Troya urushi qahramonlaridan biriga aylandiГомер. Илиада. II. 837.Psevdo-Apollodor. Biblioteka. Epitoma kn. IV. 3. 35.. Virgiliyning „Eneida“ kabi iga koʻra Girtak va Arisbaning qolgan ikki oʻgʻli NisВергилий. Энеида. V. 294; IX. 177 i 406. va GippokonVergiliy. Eneida. V. 492 deb nomlangan.

 

 

 Girtakus // Perseus.
Xush ko‘rish

Xush koʻrish ( „hamdardlik; oʻzaro yoqtirish“ „birga“ + „hissiyot, ehtiros; yoqtirish“ maʼnosida) — kimgadir yoki biror narsaga barqaror emotsiyonal moyillik hissiSimpatiya. Antipatiyaning aksiСимпатия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

Simpatiya, odatda, umumiy qarashlar, qiziqishlar va qadriyatlar asosida, shuningdek, boshqa odamning tashqi koʻrinishi, xatti-harakati va feʼl-atvoridan taʼsirlangan ijobiy munosabat natijasida yuzaga keladiSimpatiya . Bir kishining boshqasini xush koʻrishi instinktiv moyillik, ular oʻrtasidagi ichki qarindoshlik hissi sifatida namoyon boʻladi. Bu insonga boʻlgan qiziqishning ortishi, yaxshi niyat, eʼtibor va yordam koʻrsatishda ifodalanadi. Baʼzi madaniyatlarda xush koʻrish boshqalarning muammolari va baxtsizliklariga hamdardlik tuygʻusini va hamdardlik bildiradigan shaxsning baxtga erishish tilagini anglatishi mumkin. Odamlar bir-birlari bilan muloqot qilishdan zavqlanib, mehr-muhabbat his qilsalar, doʻstlikda ham xush koʻrish paydo boʻlishi mumkin.

 Yana qarang 

 Empatiya

 

 
 Gozman L. Ya. „Hissiy munosabatlar psixologiyasi“. — M.: Moskva davlat universiteti nashriyoti, 1987. — 175 b.
Turkum:His-tuygʻular
4k Download

4k Download – Rossiyaning Nijniy Novgorod shahrida joylashgan „Open Media“ MCHJ tomonidan ishlab chiqilgan bir qator umumiy dasturlar toʻplami 4K Download foydalanuvchilarga YouTube, Facebook, Vimeo kabi saytlardan video va audiolarni yuklab olish, Instagram fotosuratlarini zaxiralash, slayd-shou yaratish va almashish hamda videolardan audio chiqarish imkonini beradi. Loyihaning nomi 4K piksellar soniga ega video nomiga ishora qiladi.

 Dasturlar 
4K Download 5 ta dasturni oʻz ichiga oladi:

 4K Video Downloader — YouTube, Facebook, Vimeo, Dailymotion va Metacafedan video, audio, subtitr va pleylistlarni yuklab olish imkonini beradi.
 4K Strogram — Instagramdan ish stoli kompyuterga suratlarni zaxira nusxasi qiladi.
 4K YouTube to MP3 — bu internetda joylashtirilgan videolarni YouTubega aylantirish va MP3 ga aylantirish yoki yuklab olish uchun boshqa hosting xizmatlarini tanlash imkonini beradi.
 4K Slideshow Maker — Ken Berns effekti bilan slayd-shoularni yaratadi va nashr etadi. Unda yuzni tanish oʻrnatilgan.
 4K Video to MP3 — mahalliy saqlangan videolarni MP3 audio formatiga oʻzgartiradi.

 Ochiq kodli ilovalar 
Ilovalar ochiq kodli kutubxonalar va ramkalardan foydalanadi: Qt, FFmpeg, boost. 3-versiyadan oldin u ochiq kodli dasturiy taminot sifatida mavjud boʻlgan.

 Video yuklab oluvchi 
4K Video Downloader ― YouTube, Vimeo, Dailymotion, Facebook, Flickr va Metacafe kabi mashhur saytlardan video va audiolarni yuklab olish uchun koʻp platformali dastur. Quyidagi chiqish formatlari qoʻllab-quvvatlanadi: MP4, MKV, OGG Theora, MP3 va M4A. Dastur foydalanuvchiga kanallar, pleylistlar va subtitrlarni yuklab olish imkonini beradi, shuningdek, yangi videolar foydalanuvchi tomonidan belgilangan YouTube kanaliga joylanganda avtomatik ravishda yuklab olinadigan obuna funksiyasi.

Xususiyatlar
 Kanallarni yuklab olish
 Sarlavhalarni va qo'shimcha sarlavhalarni xar bir til uchun.srt formatdagi fayllarni yuklab olishLogo download
 Oynatma ro'yxatini yuklab olish

Qo'llangan veb-saytlar
 Dailymotion
 Facebook
 Flickr
 Metacafe
 SoundCloud Downloader
 Vimeo
 YouTube
Video sifatini tanlash imkoniyatlari
 4K
 8K
 Yuqori sifatli
 Past sifatli
 Standart sifatli
Video formatlari
MP4, MKV, FLV, 3GP
Audio formatlari
 MP3, M4A, OGG
 4K Video Downloader Steaming GreenLight Jamoasi uchun o'zini namoyon etib, o'rtacha 1,500 ovozni qo'lga chiqardi.

Tab
 Smart Mode foydalanuvchilarga videoni faqat bir marta bosib yuklash imkoniyatini beradi; format, sifat va chiquvchi papkasi tanlanganidan so'ng, dastur barcha qo'shimchalarni bir qatorda sozlaydi.
 Sozlamalar foydalanuvchilarga imkoniyatlar beradi:

 Yuklab olish darajasini tanlash
 Yuklab olish tezligini chegaralash
 Qo'shimcha musiqa ro'yxati uchun fayl nomiga raqam qo'shish
 Yuklab olinayotgan oynatma ro'yxati uchun .m3u fayl yaratish
 Yuklab olinayotgan videoni va ovozni to'g'ridan iTunes'ga qo'shish
 O'ynatma ro'yxatidagi nusxalarini o'tkazib yuborish
 Agar mumkin bo'lsa, videoga xaritalash sarlavhasini qo'shish
 Qo'shimcha xususiyatlar
 Yuklanayotgan video tugagandan so'ng ovozni o'ynatish
 Chop etilgan videoni yuklab olish uchun proksi o'zgartirish.

 
 Rasmiy sayt
 obzori

 

Turkum:Dasturlar
Kuyov bazmi marosimi

thumb|300x300px| K. Geysler. Toʻy arafasida hammomga yoʻlga otlangan kuyov. 1801-yil
Kuyov bazmi (yigitlar bazmi,yoshlar bazmi, kuyov ziyofati) — toʻy marosimi, toʻydan bir kun oldin yoki qoʻl urishtirish marosimidan to toʻygacha boʻlgan vaqtda oʻtkaziladi. Kuyovning boʻydoq tengdoshlari bilan bazm uyushtirishi boʻydoqlik hayoti, kayf-safo, „erkinlik“ bilan xayrlashish, uylanmagan tengdoshlar safidan chiqishga ishora qiladi. Kuyov bazmi kelin bazmi marosimiga oʻxshash tarzda paydo boʻlgan va shunga koʻra nomlanganMalchishnik // Rossiyskiy gumanitarniy ensiklopedicheskiy slovar. — M.: Gumanit. izd. sentr VLADOS: Filol. fak. S.-Peterb. gos. un-ta. 2002..

Shuningdek, har qanday erkaklar ziyofati „yigitlar bazmi“ deb atalishi mumkinMalchishnik // S. I. Ojegov, N. Yu. Shvedova. Tolkoviy slovar russkogo yazika (1992).

 Marosim slavyanlar orasida 
Sharqiy slavyanlar orasida kuyov bazmi keng tarqalmagan va kelin bazmidan koʻra kamroq ahamiyatga ega. Rossiyaning shimolida boʻydoq yigitlar kuyovni „ichiradilar“. Bolgariyada toʻy arafasida kuyovlar uchun baʼzi joylarda oʻyinlar boshlaydilar, niqoblar kiydiradilar, topishmoqlar, ertaklar aytadilar (Plovdiv), kelin bazmini parodiya qiladilar, non tayyorlash marosimi (Bolg.) boʻlib oʻtadi. Gʻarbiy Bolgariyada kuyov bazmining bir koʻrinishi sifatida choʻqintirgan ota (kumova vecher) sharafiga kechki ovqat tashkil etiladi, u oʻsha paytdan boshlab marosim vakolatlarini oladi. Boshqa hududlardagi janubiy slavyanlarda kuyovning qarindoshlari va doʻstlari ishtirok etadigan, qoʻshiqlar va raqslar bilan oʻtkaziladigan kuyov bazmlari ham boʻladi. Slovaklarda kuyovning doʻstlari u bilan aylana holatida turib boʻydoqlikning soʻnggi raqsini (pokonny mládenecky tanec) ijro etishadi, baʼzida kelin ham kuyov bazmiga keladi. Polyaklar orasida ziyofat rahnamo yoki toʻy oqsoqolining uyida boʻlib oʻtishi mumkin, u yerda boʻydoqlik ila xayrlashish munosabati bilan kuyov tomonidan qoʻyilgan aroq ichiladi. Baʼzida kuyovning opa-singillari ham bazmda qatnashishadi.

Avvallari toʻy arafasida kuyovlar hammomga borishgan, ammo kelin bazmidan farqli oʻlaroq, bu allaqanday oʻziga xos odat va marosimlarsiz kechadigan oddiy yuvinish boʻlgan.

 Zamonaviy anʼanalar 
Hozirgi kunda kuyov bazmlari erkin koʻrinishda nishonlanadi, yoshlar toʻydan oldingi soʻnggi kunni qizgʻin nishonlashni afzal koʻrishadi. Bu doʻstlar bilan sauna, restoran, striptiz klubiga borish yoki uyda qiziqarli bazm oʻtkazish boʻlishi mumkin. Avvallari kuyov bazmi tashkil qilishni ota yoki aka-uka oʻz zimmasiga olgan boʻlsa, zamonaviy kuyov bazmlari koʻpincha kuyovning doʻstlari tomonidan tashkil etiladi. Kelin kuyov bazmida ishtirok etmaydi, odatda kelin aynan mana shu vaqtda dugonalari bilan xuddi shunday oqshom tashkillashtiradi, uni kelin bazmi deb ataydilar. Baʼzida kuyov va kelin bazmlari umumiy qilib oʻtkaziladi.

 Yana qarang 

 Kelin bazmi
 Polterabend

 

 

 Kanun svadbi / Gura A. V. // Slavyanskie drevnosti: Etnolingvisticheskiy slovar : v 5 t. / pod obщ. red. N. I. Tolstogo; Institut slavyanovedeniya RAN. — M. : Mejd. otnosheniya, 1999. — T. 2: D (Davat) — K (Kroshki). — S. 454-457. — ISBN 5-7133-0982-7.
Ashraf Ali Tahonaviy

Ashraf Ali Tahonaviy (1862 1943) yillarda tugildi haKim al-Ummat nomi bilan mashhur boʻlgan. XIX asr oxiri -XX asr Janubiy Osiyoda islom dini, ma'naviy va intellektual hayotining masosi va bugungi kunda ham yuqori ta'sirga ega. U Chishti ordeni muallifi, huquqshunosi va so'fiy ustozi edi. U Dorul Ulum Deobandning bitiruvchilarini tarbiyalagan va bir necha yuzlab kitoblar, jumladan, Bayan Ul Qur'on va Bahishti Zevar muallifi boʻlgan. Uning an'anaviy islom bilimlarini qayta ishlab chiqishi va shariatni ma'naviyatlashtirib, uni oddiy xalqqa yetkazishi zamonaviy islomga bevosita ta'sir ko'rsatdi. Shunday qilib, 100 dan 150 milliongacha tarafdorlari boʻlgan va oddiy musulmonlarning ma'naviy tarbiyasiga rahbarlik qiluvchi asosiy transmilliy islomiy harakat " Tablig'i jamoat" Uning asarlari va faoliyatidan sezilarli darajada ilhomlangan.

 Erta hayot va martaba 

 Adabiy asarlar 

 Hanafiy fiqhida qonun tamoyillari va kodekslari
 Modernizmga javob
 Muqaddas Qurʼondan davolar : Aʼmaale Qurʼanining qisqartirilgan tarjimasi
 Mavlana Tahonaviyning avliyolar haqidagi hikoyalari : tarjima, Qisasul akbir
 Islom falsafasi
 Istalgan va dahshatli o'rtasidagi ob'ektiv farq ot
 y Amal va qasos : savolga islomiy yondashuv
 Islom butun haqiqat
 Oxiratga intilish
 Qurg'oqchilik va ofatlarga davo

Tahonaviy 1943-yilda vafot etdi. U o'zi tug'ilgan Tana Bxavan shahrida dafn qilindi.  Uning farmonlari va diniy ta'limotlari hatto ko'plab raqiblari tomonidan ham obro'li deb topilgan. Bir kuni Muhammad Iqbol o'zining bir do'stiga Rumiy ta'limoti haqida yozgan edi, u Tahonaviyni eng buyuk tirik hokimiyat deb biladi.Maqalat-e-Iqbal; Compiled by Syed Abdul Wahid Mueeni Zamondoshlarining koʻplari ham undan maslahat soʻrab, hurmatini baland koʻtardilar. Masalan, hind olimi, tarixchi va tilshunos Sayyid Sulaymon Nadviy islom ma’naviyatini izlamoqchi boʻlganida, Thana Bhavan huzuriga borib, boshqa bir hind olimi Abdul Majid Dariyobodiy ham xuddi shunday yoʻl tutgan. Biroq, meros uning vafotidan keyin uzoq vaqt davomida ko'plab tillarga tarjima qilingan yozma asarlari bilan qo'llab-quvvatlandi.

 Qo'shimcha o'qish 

 

Turkum:1943-yilda vafot etganlar
Turkum:1862-yilda tugʻilganlar
Bogʻlovchi dasturiy taʼminot

Bogʻlovchi dasturiy taʼminot (oʻrta dastur, oʻrtakash dasturiy taʼminot, oʻrta qatlam dasturiy taʼminoti, ost-dasturiy taʼminot, oʻzaro platformali dasturiy taʼminot sifatida ham tarjima qilinadi) turli ilovalar, tizimlar, komponentlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirni taʼminlash uchun texnologik dasturiy taʼminot qatlami yoki majmuasini bildiruvchi keng qoʻllaniladigan atamadir.

Bogʻlovchi dasturiy taʼminotning bir nechta asosiy mavjudAleksandr Kasatkin. Sredstva middleware i ix klassifikatsiya, PCWeek, (193) 19`1999:

 taqsimlangan obyektlar tizimi (DOS, ) yoki taqsimlangan obyekt texnologiyasi (DOT, )
 maʼlumotlar bazasiga yoʻnaltirilgan 
 tranzaksiya monitorlari
 masofaviy protsedura (jarayon) chaqiruvi (RPC, )
 xabarlarga ishlov berishga yoʻnaltirilgan (MOM))

 Atamaning kelib chiqishi 
Ehtimol, oʻrta dastur atamasi birinchi marta 1968-yilda NATO Ilmiy qoʻmitasi konferensiyasi hisobotida ishlatilganMiddleware term in 1968 NATO Report.

Zamonaviy aksar talqinlar orasida oʻrta dastur atamasining eng koʻp qoʻllaniladigan talqinlari:

 dasturiy taʼminotning mijoz qismlari va maʼlumotlar bazalari oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir uchun qatlam,
 tizim va amaliy dasturlarning oʻzaro taʼsiri uchun dasturiy taʼminot,
 operatsion tizimlar va amaliy dasturiy taʼminot oʻrtasidagi dasturiy taʼminot qatlami,
 turli xil dastur komponentlari va maʼlumotlar bazalarining oʻzaro taʼsiri uchun dasturiy taʼminotThe software „glue“ that helps programs and databases (which may be on different computers) work together. Its most basic function is to enable communication between different pieces of software.

Umuman olganda, oʻrta dastur atamasi koʻpincha veb-serverlar, dastur serverlari, tranzaksiya monitorlari, xizmat avtobusi dasturiy taʼminoti, kontentni boshqarish tizimlarining infratuzilmalariga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Oʻrta dastur XML, SOAP, veb-xizmatlar va xizmatga yoʻnaltirilgan arxitekturaga asoslangan zamonaviy IT-yechimlarning yadrosidir.

 Oʻrta dasturiy taʼminot bozori 
2010-yildagi Gartner tahliliga koʻra, jahon bozorida „dasturlar infratuzilmasi va oʻrta taʼminot“ segmenti koʻlamini shakllantirish boʻyicha IBM yetakchi hisoblanadi, Oracle undan deyarli ikki baravar orqada, Microsoft, Software AG va Tibco ham muhim oʻrinlarini egallab turgan.
Yetkazib beruvchi 2009-yilda segmentdagi daromad, milliard AQSH dollari 2009-yilda segmentdagi ulushi IBM 5.0346 31,5 % Oracle 2.6634 16,7 % Microsoft 0,6216 3,9 % Software AG 0,4762 3,0 % Tibko 0,4179 2,6 %
Bozorning umumiy hajmi 16 milliard dollarga baholanmoqda.
Pavlov (ariq)

Pavlov — Toshkent shahar Shayxontohur tumanidagi kichik sugʻorish kanali (ariq), Qalqauz kanalining chap tarmogʻi (Katta Kalkauz).

 Tavsif 
1983-yil maʼlumotlariga koʻra, kanalning uzunligi 1 km ga yaqin, kanaldagi birinchi inshoot oʻrnida (Qalqauzdan suv olish) suv sarfi 0,3 m³/s, Shayxontohur tumanidagi sugʻoriladigan maydonlar 1983 y. 150 gektar.

Pavlov kanalining bosh inshooti Qalqauz kanalining chap qirgʻogʻida, Soyboʻyi koʻchasi boʻylab unga yaqinlashish joyida, katta Kechquruk kanali ketishidan oldin joylashgan. 1983-yildan boshlab ariq Pushkin nomidagi madaniyat va istirohat bogʻiAbdulla Qodiriy nomli park tomonga oqib oʻtib, unga yetib bormasdan, Jangʻob kanaliga quyiladi.

 

 

 Xolmatov K., Baratov P. Toshkent shahrining irrigatsiya shohobchalari. - Toshkent: "Fan", 1983. S. 23, 25.
Turkum:Boʻzsuvga oqadigan kanallar
Turkum:Toshkent kanallari
Gʻavvos

thumb|right|Qadimgi suv ostiga shongʻish uslubi

 Gʻavvos  — suv ostiga shoʻngʻuvchi odam. Suv ostida elektr payvandchi, slesar, montajchi, quruvchi vazivasini bajarishi mumkin. Gidroproelektr stansiyalari, shlyuzlar, koʻpriklar qurilish, suv osti kabellarini oʻtqazish ishlarini amalga oshiruvchi odam.

Mohir shoʻngʻuvchilar 4 ming yil avval dengiz tubidan marvarid, marjon shoxchalari, qimmatbaho chigʻanoqlar olib chiqishgan. Bu qiyin va xavfli ish. Kamdan-kam shoʻngʻuvchilar suv ostida ikki daqiqadan ortiq tura olishi mumkin. Insonning suv ostiga shoʻngʻishi uchun qadimgi moslamalardan biri gʻavvoslar qalpogʻi hisoblanadi. Dastlab u tubi yuqoriga qaratib arqonga osilgan yogʻoch bochkadan iborat boʻlgan va shu holatda suvga shoʻngʻitilgan. Bochka ichida qolgan havo unda oʻtirgan gʻavvosga nafas olish uchun imkon bergan. Vaqt oʻtishi bilan gʻavvoslar qalpogʻi takomillashdi, insonning suv ostida ishlashini yengillashtiruvchi turli xil moslamalar bilan jihozlandi. U gʻavvoslarni ish joyiga yetkazishda, suv osti kemalari falokatga uchraganda kishilarni qutqaruv ishlari uchun qoʻllaniladigan boʻldi. Gʻavvoslik qalpogʻining suv ostida harakat imkoniyati cheklanganligidan 19-asr oxirida gʻavvoslik skafandri yaratildi.

Gʻavvosga, havo rezina naycha — shlang orqali yuborilgan. Ushbu usul tufayli odam suv ostida bir necha soatlab ishlash imkoni tugʻilgan, suv ostida sovqotmasligi uchun jundan toʻqilgan ichki kiyim, ustidan esa „koʻylak“ — rezina kostyum kiyilgan. Rezina kostyumga shisha darchali metall qalpoq mahkamlangan. Suv gʻavvosni yuqoriga chiqarib yubormasligi uchun uning orqasi va koʻkragiga maxsus qorgʻoshin yuk osilgan, muvozanatni saqlash uchun oyogʻiga qoʻrgʻoshin tagchamli metal botinka kiygizilgan va pishiq arqonda suv tubiga tushirilgan.

Bunday ogʻir kiyimda odam qovusholmagan. Tezlikni oshirish va qulaylik yaratish maqsadida gʻavvoslar uchun yengil, qoʻrgʻoshin yuklarsiz va qoʻrgʻoshin tagcharmsiz boshqa kiyim oʻylab topilgan boʻlib unda shlang ham yoʻq: gʻavvos havoni yelkasiga ortilgan ballonlarda oʻzi bilan birga olib yurgan, oyoqlariga esa rezina lappaklar kiyilgan. Ushbu uskuna yordamida gʻavvos istalgan yoʻnalishida suza olgan.

 
 Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmmiy nashriyoti, 2000-yil
 Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmmiy nashriyoti, 2002-yil
Aydınoğulları bekligi

Aydınoğulları bekligi  — 1308-yil Muharizalsîn Gazi Mehmed Bey tomonidan asos solingan va 1426-yilga qadar tarixda oʻz mavjudligini saqlab qolgan Onadoʻlidagi turk bekligi. Ushbu davlatda hukmronlik qilgan sulola Aydınoğulları, davlat esa Aydın deb ham atalgan. Ushbu sulola va davlat oʻz nomini davlatning asoschisi Muharizalsîn Gazi Mehmed Beyning otasi, Saljuqiylar imperiyasi sarkardasi Aydın bek ismidan olgan.

 Beklikka asos solinishi va tugatilishi 
Beklikka 1308-yilda Muharizalsîn Gazi Mehmed Bey asos solgan. Beklik Hızıroğlu İsa Bey hukronligidan soʻngra Usmonlilar imperiyasi tarkibiga qoʻshilgan. Anqara jangida Usmonlilar imperiyasining Amir Temurga yengilganidan soʻng, boshqa Onadoʻli bekliklari singari Aydınoğulları ham oʻz mustaqilliklarini qoʻlga kiritganlar. 1426-yil beklik butunlay Usmonlilar imperiyasi tarkibiga qoʻshib olingan.

 Beklar 
 No Bey Hukmronlik yiliBosworth, Clifford (1996),The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual, New York: Columbia University Press s. 226 Izohlar1 Muharizalsîn Gazi Mehmed Bey 1308-1334 Beklikning asoschisi.2 Umur Bey 1334-1348 3 Mehmedoğlu Hızır Bey 1348-1360 4 Hızıroğlu İsa Bey 1360-1390 Usmonlilar imperiyasiga qoʻshildi. Usmonlilar imperiyasi 1390-1402 5 İsaoğlu Musa Bey 1402-1403 Anqara jangidan soʻng beklik mustaqil boʻldi.6 Musaoğlu II. Umur Bey 1403-1405 7 İzmiroğlu Cüneyd Bey 1405-1426 Usmonlilar imperiyasiga qoʻshildi va beklik butunlay tugatildi.

 

Turkum:Aydınoğulları bekligi
Turkum:Onadoʻli bekliklari
Muharizalsîn Gazi Mehmed Bey

Muharizalsîn Gazi Mehmed Bey — Aydınoğulları bekligiga asos solgan turk hukmdor. Beklik oʻz nomini Mehmed Beyning otasi Aydından olgan. Mehmed Egey dengizidagi ikkita port shaharni — Ayasoluk va Izmirni oʻz nazorati ostida tutgan. Mehmed boshchiligida beklik floti yaratildi va uning oʻgli Umur Bey koʻplab yunon orollariga hujumlar uyushtirdi. Ushbu voqealik beklik bosqinlaridan aziyat chekayotgan nasroniy kuchlarini turklarga qarshi ittifoqqa birlashishga majbur qildi.

Mehmed oʻsha vaqtlarda turk beklari ichida birinchi boʻlib oʻzini Gʻoziy deb atagan. Mehmed hukmronligi davrida beklikka Ibn Battuta tashrif buyurib, Mehmed va uning oʻgʻillari haqida maqtovli sharhlar yozib qoldirgan. Mehmed ham xuddi oʻgʻli Umur kabi XV asrda yashagan Usmonli tarixchisi Enveriy qalamiga mansub „Dusturname“ dostonining qahramonlaridan biridir.
 Hukmronlik va beklik boshqaruvi 
Germiyanoğulları bekligi qoʻshinida qoʻmondon boʻlgan Mehmed dastlab Menteşe bekligining kuyovi boʻlgan Sasa Beyga Aydın viloyatini egallashi uchun oʻz yordamini berdi. Ammo keyinroq ushbu hududlarni oʻz nazoratiga olib, 1308-yilda Aydınoğulları bekligiga asos soldi. Shundan soʻng koʻplab hududlarni, xususan, Izmirning musulmon hududini, Selçuk, Tire, Sultanhisar va Bodemyani qoʻlga kiritdi. Shu tariqa katta yerlarga ega boʻlgan Mehmed Bey oʻz tasarrufidagi yerlarni besh oʻgʻli oʻrtasida boʻlib beradi va kenja oʻgʻli bilan Birgi shaharchasiga joylashadi. Beklik katta dengiz floti bilan Sakız orolini qamal qiladi. Ikki yarim yillik qamaldan soʻng Izmir shahrining port qismi 1328-29-yillarda egallanadi. Ushbu orolni qaytarib olgan Vizantiya imperatori Andronikos III turklar bilan yaqinlashish siyosatini olib borib, Aydınoğulları bekligi va Saruhanoğulları bekligi bilan shartnomalar tuzadi. Ammo Izmir beki boʻlgan Umur Bey shartnomaga amal qilmasdan, Bozcaada, Semadirek orollari, Gümülcine va Mora sohillariga hujumlar amalga oshirdi. 1332-yilda Umur Bey Arxipelag gersogligi va Negropont triarxiyasini soliq toʻlashga majbur qildi.

Muharizalsîn Gazi Mehmed Bey 1334-yilda vafot etdi. Uning vafotidan soʻng beylik taxtiga oʻgʻli Umur Bey oʻtirdi.
 

Turkum:1334-yilda vafot etganlar
Turkum:Aydınoğulları bekligi
Abu Bakr Samarqandiy

Abu Bakr Muhammad al-Yamān al-Samarqandi  – faylasuf va ilohiyotchi. „Maolim uddin“ („Dinning belgilari“), „at-Tibb ur-ruhoniy“ („Ruh tabobati“) nomli falsafiy asarlari bor.

Uning vatandoshi Abu Mansur al-Moturidiy Abu Bakr Samarqandiy boshlagan yoʻldan yurgan. Abu Bakr al-Samarqandiy tomonidan quyidagi asari tasnif etilgan: „Ar-rad ala-l-karromiya“ („Karromiyalarga raddiya“), „Kitobu-l-anvor“ („Nurlar kitobi“), „Maolimu-d-din“ („Dinning belgilari“), „At-tibbu-r-ruhoniy“ („Ruh tabobati“) nomli asar.
K. Brokkelman „Arab adabiyoti tarixi“ nomli kitobida Abu Bakr al-Samarqandiyni faylasuf va ilohiyotchi olim deb taʼrif bergan. K. Brokkelmanning yozishicha, bu kitob Abu Xotam Roziyning (313—925-yili vafot etgan. Muhammad ibn Zakariyo Roziydan boshqa kishi) falsafiy qarashlariga qarshi yozilganOʻrta asr sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy-falsafiy merosi ensiklopediyasi. – Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2016. – B. 534..

 Asarlari 
da uning toʻrtta asarining nomi tilga olingan:
 Kitab al-Anwar.
 Kitab al-I’tisam, hadisga bagʻishlangan.
 Kitab al-Radd 'ala al-Karramiyya''', karromiylarga inkor.
 Kitab Maʼalim al-Din'' („Imon chizigʻi“)
 Vafoti 
Abu Bakr butun umrini tugʻilib oʻsgan shahri Samarqandda oʻtkazgach, hijriy 268, milodiy 881 —882-yili vafot etgan.

 Yana qarang 
 Imomi Aʼzam
 Abu Mansur al-Moturidiy

 

Turkum:Shaxsiyatlar
Turkum:Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Turkum:Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Shirin Abidova

Shirin Raximjanovna Abidova (tugʻ. 1984-yil 29-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston volontyorlari va jamoat arbobi, 2020-yil Oʻzbekiston Volontyorlari Assotsiatsiyasi rahbari.

 Biografiya 
2002-yilda Toshkent davlat texnika universitetini (marketing), 2008-yilda Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat institutini (ijtimoy yoʻnalish), 2019-yilda Toshkent davlat pedagogiga universitetini (psixologiya) tamomlagan.

1999-yildan hozirgi kunga qadar yumshoq qobiliyatlar (soft skills) boʻyicha mustaqil trener hamda mintaqaviy expert. 1998-yildan hozirgi kungacha volontyorlik faoliyatini boshlagan (UNESCO klubi, Karl Popper munozara das, Parlament debat dasturi, „Vremya Chudes“ volontyorlik guruhi). 2004-yildan 2008 yilgacha birinchi nodavlat telekanal teleboshlovchisi hamda korrespondenti. 2008-yildan 2010 yilgacha Oʻzbekistonda birinchi marotaba amalga oshirilgan SOS Kinderdorf International qoshida „Oilani mustahkamlash loyihasi“ ijtimoiy hodimi. 2014 – yildan 2017 yilgacha ZoʻrTv telekanal boshlovchisi hamda muharriri. 2017-yildan Respublika „Mehrli qoʻllar“ markazida psixolog lavozimida ishlab kelmoqda.

2019-yilda „Bolalar va yoshlar oʻrtasida volontyorlar harakatini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun“ Toshkent shahridagi „Vremya Chudes“ („Moʻjizalar vaqti“) volontyorar harakati koordinatori Shirin Abidova "Tahsin" mukofotiga sazovor boʻldihttps://www.gazeta.uz/ru/2019/12/17/tahsin/.

2020-yil 5-dekabr kuni Oʻzbekiston Volontyorlari Assotsiatsiyasining birinchi rahbari boʻldihttps://uzorg.info/info-id-609958https://uz.sputniknews.ru/20201206/V-Uzbekistane-poyavilas-Assotsiatsiya-volonterov-15544360.htmlhttps://kun.uz/uz/news/2020/12/05/ozbekiston-volontyorlari-assotsiatsiyasi-tashkil-etildi.

 Mukofotlar 

 2019-yil „Shuhrat“ medali
 2019-yil „Tahsin“ mukofoti
 2020-yil Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Mehr-saxovat“ koʻkrak nishoni
 2022-yil Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqiligining 30 yillik koʻkrak nishoni
 2023-yil Oʻzbekiston Respublikasi „Tabiat himoyachisi“ koʻkrak nishoni 

 

Turkum:Volontyor
Turkum:Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti bitiruvchilari
Turkum:Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari
Chastushka

Chastushka – rus xalq qoʻshiqlari, folklorining eng ommaviy janrlaridan biridir. U toʻrt misrali qoʻshiq boʻlib, aytuvchilar mustaqil toʻrtliklarni ulash asosida kompozitsiya yaratadilar. Chastushka tez aytilishi jihatidan oʻzbek xalq laparlariga oʻxshab ketadi. Bu janr XIX asrning oxirgi choragi, XX asrning birinchi yarmida keng tarqaldi.

Chastushka oʻz tabiatiga koʻra, kundalik voqelikka javob tariqasida improvizatsiya yoʻli bilan yaratiladi va shundan soʻng xalq oʻrtasida tarqalib, qayta-qayta aytilishi natijasida sayqal topadi. Chastushkalarning mavzu doirasi keng, hissiy ta’siri kuchli boʻladi.

Chastushkalar lirik, oʻtkir publisistik, doʻstona yumoristik va shafqatsiz hajviy ruhda boʻladi. Ular an’anaviy xalq qoʻshiqlari va qisman yozma poeziya uslubida, xorey vaznida yaratilib, uch xil shaklda (a-b-v-b; a-a-b-b; a-b-a-b) qofiyalanadi. Chastushkalarda parallelizm keng qoʻllanadi, ya’ni toʻrtlikning birinchi ikki misrasi ramziy obrazlar asosiga qurilsa, keyingi ikki misrada asosiy maqsad, hayotiy xulosa bayon qilinadi.

Keyinchalik folklor ta’sirida rus she’riyatida yozma chastushkalar ham yaratildi. Uning namunalari D.Bedniy, A.Prokofyevlar ijodida uchraydi.

 

 JAHON ADABIYOTI TERMINLARINING QISQACHA IZOHLI LUGʻATI

 

Turkum:Musiqa
Turkum:Musiqa asboblari
Shumka

SHUMKA – bir yoki bir necha toʻrtliklardan iborat boʻlgan hazilomuz ukrain xalq qoʻshigʻi. Shumka, odatda, oʻyinga tushib ijro etiladi. Uning misralari sakkiz hijodan iborat boʻladi va har misraning toʻrtinchi hijosidan keyin sezura tushadi. Misradagi ikki ritmli guruhda hijo bir xil nisbatda boʻladi. Shumkadagi ritmik qisqalik bevosita uning oʻyin-harakat paytidagi ijrosi bilan bogʻliqdir. Ukrain yozma adabiyotida T.G.Shevchenko, S.Rudanskiylar shumka shaklida she’rlar ijod qilishgan.

 
JAHON ADABIYOTI TERMINLARINING QISQACHA IZOHLI LUGʻATI Toshkent Navroʻz nashtiyoti 2019-yil
Yokyoku

YOKYOKU – Oʻrta asrlar yapon dramaturgiyasi janrlaridan biri. Yokyoku nazm va nasrning asosiy xususiyatlarini, xalq qoʻshiqlari, qadimgi mifologiya hamda buddizm falsafasini oʻzida mujassamlashtirgan edi. Dastlabki yokyokularda epiklik ustunlik qilgan boʻlsa, mumtoz yokyokular asta-sekin lirik xarakter kasb etdi, ularda she’riy parchalar bilan nasriy parchalar navbatlashib keldi. Yokyokularning mualliflari buddizm monaxlari boʻlib, ular oʻz asarlarida yangi sujetlar yaratmay, koʻproq xalq oʻrtasida yurgan afsona va tarixiy rivoyatlarga, xitoy adabiyotidan oʻtgan jangnomalarga asoslanib asar yaratdilar. Shuning uchun ham aksariyat yokyokularda diniy marosim, urf-odat va mistik motivlar yetakchilik qildi, ularning asosiy qahramonlari esa ilohiy kuchlar, ruhlardan
iboratdir. Yokyokular uslubi koʻtarinki, balandparvoz boʻlib, asar ichidagi nasriy parchalar ham sajlangan shaklda uchraydi. Tuzilishi jihatidan yokyokular kichik epigraf (q)dan boshlanib, oʻz navbatida bir necha koʻrinishlarga boʻlinuvchi ikki yoki uch pardadan tashkil topgan. Oddiy soʻzlashuv yokyokularda ikkinchi oʻrinda turadi va aksariyat asarlar tragediyalardan iborat boʻlib, yetakchi artistlar maxsus nidob kiyib sahnaga chiqishgan. Yapon dramaturgiyasining birinchi janri boʻlmish yokyokularning ajoyib namunalari Kanama Kiyostugu va Seama Motokyolar ijodida uchraydi. XIV-XV asrlarga kelib yokyokular oʻz mashxurligini yoqotib asta-sekin rivojlanishdan toʻxtab qoldi.

 
JAHON ADABIYOTI TERMINLARINING QISQACHA IZOHLI LUGʻATI Toshkent Navroʻz nashtiyoti 2019-yil

Turkum:Yaponiyalik aktrisalar
Turkum:Yaponiyalik aktyorlar
Turkum:Yapon ixtirolari
Turkum:Yaponiya shirkatlari
Turkum:Yapon sanʼati
Turkum:Yapon tili
Turkum:Yapon tilidagi albomlar
Turkum:Yaponiyalik yozuvchilar
Turkum:Yaponiyalik musiqiy guruhlar
Turkum:Drama
Turkum:Dramaturgiya
Lanspik

thumb|Lanspikdagi qaynatilgan tuxumdan yaxna gazak

Lanspik (aspig,  — „quyilgan“) — pazandachilikda yarim tayyor mahsulot, jele zichligidagi va qaynatib pishirilgan mahsulotlarning taʼmi ega boʻlgan, yopishqoq shaffof va muzlatilgan goʻsht yoki baliq bulyoni. Lanspik sardakli taomlarlarni pishirishda, issiq ovqatlarni xushboʻylashda va boʻlaklangan koʻrinishda yaxna gazaklarni bezashda ishlatiladi.

Anʼanalarga koʻra, lanspik sabzavotlar (sabzi, piyoz, petrushka, selderey), ziravorlar (qalampir, dafna yaprogʻi), tuz, sirka bilan tili va miyasi olib tashlangan buzoq boshi yoki oyoqlarini ochiq idishda quyultirib qaynatilgan bulyondan tayyorlanadi. Lanspikni suyak goʻshti, parranda goʻshti, ovlangan qushlar va baliq qaynatilgan bulyondan ham tayyorlash mumkin, ammo bu holda bulyonni qotirish uchun jelatin ishlatiladi. Shaffoflikka erishish uchun esa turli xil qoʻshimchalar (xom mol goʻshti yoki tovuq filesi, qora ikra, koʻpirtirilgan oqsil) qoʻllanadi. Lanspik tarkibiga qizdirilgan shakar qoʻshilishi hisobiga tillarang tusga ega boʻladi. Baliqli lanspik uchun baliq qoldiqlari (suyaklar, suzgichlar, teri, jabralari olib tashlangan bosh qismi, koʻzlari va tangachalari) hamda mayda baliqlardan foydalanish mumkin , E. I. Moloxovets yorsh baligʻini tavsiya etgan. Lanspikning sifati aralashma solingan qoshiqni muz ustiga qoʻyish orqali tekshiriladi: u bir necha daqiqa ichida qotishi kerak. Lanspik mahkam yopilgan idish ichida sovuq joyda saqlanadi.

Shuningdek, oʻziga xos qilib kesilgan, sabzavotlar bilan bezatilgan, ayniqsa, banket stolining ajralmas qismi hisoblangan mashhur sardakli taom ham lanspik deb atalishi mumkin. Bunday taom „koʻylak“ deya nomlanadigan maxsus qoliplar yordamida tayyorlanadi. Buning uchun qolip chetlariga qadar lanspik aralashmasi bilan toʻldiriladi va qotishi uchun chetlaridan 1 sm oraliq joy qoldirib muzdek suv ichiga joylashtiriladi. Toʻliq qotib ulgurmagan lanspik qolipdan quyib olinadi, qolipning chetlari koʻkatlar, chiroyli shaklda kesilgan sabzavotlar bilan bezatilgach, qolip qaytadan muzdek suvga solinadi. Shundan keyin goʻshtli yoki baliqli asos chetlaridagi qatlami qotgan qolip ichiga joylashtiriladi va ustidan lanspik bilan quyiladi. Tayyor lanspik bayramona stolga maxsus taglik — pergament qogoʻz bilan qoplangan guruch yoki manna yormasida ustida tortiladi.

 

 

 Poxlyobkin V. V. Lanspik // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 153. — 224 s. — 200 000 ekz. — ISBN 5-345-00218-5.
 Lanspik // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 180—181. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
 
 
 
 
 
 Charles Sinclair. aspic // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 39. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Turkum:Alifbo boʻyicha taomlar
Sovchi

thumb| Sovchilik. Charxdagi suratdan parcha. 20-asr boshlari, Arxangelsk viloyati, Borok qishlogʻi
Sovchi (Ayol sovchi) — qizning otasiga kuyov nomidan qizning qoʻlini soʻrab keladigan shaxs yoki koʻpincha oʻz farzandlarini unashtirish toʻgʻrisida bir-biri bilan kelishib oladigan ikki yoshning otasi Сват // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

 Sovchilar turli mamlakat va madaniyatlarda 
Sovchilar nikohni tashkil qiluvchi shaxslar maʼnosida qadimgi yunonlar (promnestrii) va atseklar orasida boʻlgan. Qadimgi hindilarda esa ikkita sovchi gullar va mevalar bilan qizning ota uyiga tashrif buyurgan.

Rossiyada Inqilobdan oldingi davrda sovchi bitta, Ukrainada esa sovchilar (yoki oqsoqollar) soni har doim ikkita boʻlgan, ular koʻp hollarda oʻzlari bilan non olib yurishgan. Orlov viloyatida galitsk-ruslarning sovchilari va chexlarning oldavachlari kabi kuyov tomonidan ham, kelin tomonidan ham bittadan sovchi boʻlgan.

Rossiyada nikoh marosimlari sovchilar tomonidan uyushtirilgan; Ukrainada yoshlarning oʻzaro munosabatlarida ularning onalariga shunday nom berilgan. Ukrainalik sovchilar — kuyovning ayol qarindoshlari, asosan akalarining xotinlari hisoblangan. Ukrainaning sovchilik marosimlarida vakillar qizning uyiga qoʻllarida tayoq bilan kelishgan, tayoq vakolatning ramziy maʼnosiga ega boʻlgan.

Germaniyada kelinning otasi yoniga ham ikkita sovchi tashrif buyurgan.

 Yana qarang 

 Sovchilik
 Yangi turmush qurganlar
 Qarindoshlik

 

Turkum:Oila