Niihama

right|thumb|270x270px| Niihama shahar hokimiyati
right|thumb|270x270px| Markaziy Niihamaning tepadan koʻrinishi
 Yaponiyaning Ehime prefekturasida joylashgan shahar. 2022-yil 31-iyul holatiga koʻra, shaharda 57,781 xonadonda 115,824 nafar aholi istiqomat qilgan. Shaharning umumiy maydoni 234,50 kvadrat kilometr (90,54 mi²). Aholisi boʻyicha prefekturada uchinchi oʻrinda. Shahar Bessi mis koni, har yili oʻtkaziladigan Niihama Tayko festivali (shuningdek, „The Man Festival“, otokomatsuri 男祭り nomi bilan ham tanilgan) bilan mashhurdir.

 Geografiyasi 
thumb| 1881-yilda Niihamadagi Kuchiyaning koʻrinishi
Niihama Sikoku orolining shimoliy markazida, Ehime prefekturasining sharqiy qismida joylashgan. Niihama janub va sharqda togʻlar, gʻarbda tepaliklar, shimolda Seto ichki dengizi bilan oʻralgan. Kokuryo daryosi togʻlardan Seto ichki dengiziga oqib oʻtadi va shaharni daryodan sharqdagi - kavahigasi va gʻarbdagi – kavanisi kabi hududlarga ajratadi. Kochi prefekturasi bilan chegara shahar markazidan janubda joylashgan togʻlarda joylashgan. Shaharning asosiy qismidan shimoli-sharqda joylashgan Oshima oroli ham Niihama tarkibiga kiradi. Asosan togʻli Besshi qishlogʻi 2003 yilda Niihama shahriga qoʻshildi, shahar hajmini sezilarli darajada oshirdi.

 Qoʻshni munitsipalitetlar 
Ehime prefekturasi

 Saydzyo
 Sikokuchuyo

Kochi prefekturasi

 Ino
 Okava

 Iqlimi 
Niihama nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Niihamada oʻrtacha yillik harorat 13,2 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1839 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat yanvarda 24,4°C ni, eng pasti ham yanvarda 2,0°C ni tashkil etadiNiihama climate data.

 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻraNiihama population statistics, Niihama aholisi 1980-yillardan beri sezilarli darajada kamaygan.

 Tarixi 
Niihama qadimiy Iyo provinsiyasida joylashgan boʻlib, tarixdan oldingi davrlardan beri yashab kelgan. Edo davri Tokugava syogunati davrida u asosan Sayjo domeni yoki Komatsu domenining bir qismi sifatida boshqarilgan. Besshi mis koni 1744 yilda ochilgan. Niihama qishlogʻi 1889 yil 15 dekabrda Meiji restavratsiyasidan soʻng zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. 1908 yil 1 yanvarda u shahar maqomiga koʻtarildi. 1937 yil 3-noyabrda Niihama Kaneko va Takatsu qishloqlari bilan birlashib, Niihama shahrini tashkil qildi. .

 Hukumati 
Niihama toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 26 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Niihama Ehime prefekturasi assambleyasiga toʻrtta aʼzodan hissa qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Ehime 3-okrugiga kiradi.

 Iqtisodiyoti 
thumb| Bessi mis koni memorial muzeyi
Besshi mis koni (bir paytlar dunyodagi eng mahsuldor konlaridan biri hisoblangan) Sumitomo zaibatsu konini ishga tushishiga sabab bo'lgan. Kon o'sha paytda yopilgan boʻlsa ham, Sumitomo shahardagi katta kon boʻlib qolmoqda. Niihama iqtisodiyoti asosan zavodlar va portlardagi fabrikalar tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi.

 Taʼlimi 
Niihamada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 17 ta davlat boshlangʻich maktabi va 12 ta davlat oʻrta maktabi mavjud. Shaharda Ehime prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan beshta davlat yuqori maktabi mavjud. Niihama Milliy Texnologiya kolleji Niihamadagi texnologiya kollejidir.

 Transporti 

 Temir yoʻllari 
22x22px Sikoku temir yoʻl kompaniyasi – Yosan liniyasi

 Takihama – Niihama – Nakahagi

 Magistral yoʻllar 

 link=|alt=|25x25px Matsuyama avtomagistrali

 Portlari 

 Niihama porti

 Qardosh shaharlar 

  – Dejou, Shandun, Xitoy, 1997-yil noyabr oyidan beri.

thumb| Taiko festivali, 2004-yil.
thumb|Zuio-dzidagi asosiy ibodatxona

 Zuio-dzi ibodatxonasi 
Zuio-dzi – janubiy Niihamadagi togʻlar chetida joylashgan Soto Dzen ibodatxonasi. Ibodatxona mehmonlarni yakshanba tongi dzadzen meditatsiyasida qatnashish yoki bu yerda qolishni tavsiya qiladi. Niihamadagi eng katta buddistlar ibodatxonasidir. 

 Sharsharalari 
Niihama va Bessi qishlogʻi orasidagi togʻli hududda ikkita yirik sharshara: Chosi no Taki va Mato no Taki joylashgan.

 Otedama 
Niihamada Otedama no Kai (お手玉の会, Anʼanaviy yapon jonglyorlik uyushmasi) milliy shtab-kvartirasi joylashgan.

 Planetariy 
2011-yil mart oyida Nagoya shahar ilmiy muzeyi taʼmirlangunga qadar Niihama dunyodagi eng katta planetariyga ega boʻlgan.

 Taniqli shaxslari 

 Nana Mizuki, yaponiyalik dublyaj aktrisasi va qoʻshiqchi

 

 

 
 Niihama concierge (tourism) 
 Niihama Taiko Festival NHK(video)

Turkum:Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Turkum:Yaponiyadagi port aholi punktlari
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda