Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
HDMI

right|thumb|500px|Kabel HDMI
High Definition Multimedia Interface (HDMI; „HDMI“ deb oʻqiladi) – raqamli video maʼlumotlarni va koʻp kanalli raqamli audio signallarni nusxalashdan himoyalangan holda (HDCP) uzatish imkonini beruvchi yuqori aniqlikdagi multimedia interfeysi.

 

 

 Kris Djenkins. HDMI – idealniy interfeys? // DVD Ekspert: jurnal. – 2011. – № 4. – S. 18—20.

 

 Litsenziyalovchi tashkilotning rasmiy veb-sayti ).
 HDMI nima? // 2sat.net, 28/01/2010
 HDMI 1.3: hozirgi va kelajak interfeysi // THG, 2007-yil 16-yanvar
 HDMI 1.4 Ethernet va Ovozni qaytarish kanalini oʻz ichiga oladi // Ferra, 15/09/2009

Turkum:Kompyuter
Turkum:Kompyuter grafikasi
Oʻzbekiston Respublikasi xalq baxshisi

“Oʻzbekiston Respublikasi xalq baxshisi” faxriy unvoni — baxshichilik sanʼatini yanada rivojlantirishdagi, milliy qadriyatlarimizni eʼzozlash va oʻzbek xalq ogʻzaki ijodiyotini keng targʻib etishdagi, oʻz ijodi va ijrochilik faoliyati bilan xalqimizni, ayniqsa yoshlarni koʻp ming yillik madaniyatimiz sarchashmalaridan bahramand qilishdagi hamda Vatan istiqloli va shon-sharafini ulugʻlash yoʻlidagi salmoqli hissalari hamda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini ragʻbatlantirish maqsadida taʼsis etilganOʻzbekiston Respublikasi qonuni, 26.04.1996-yildagi 226-I-son Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlarini ta’sis etish toʻgʻrisida. 
 
 Tavsifi 
Koʻkrak nishoni 0,25 mikron qalinlikda tilla qoplangan 925 probali kumushdan tayyorlanib, diametri 34 millimetrli doira shaklida boʻladi. Nishonning qalinligi 2,2 millimetr. Nishonning hoshiyalangan tekis yuz tomonida milliy cholgʻu asbobi — doʻmbira chalib kuylayotgan baxshi, pastki oʻng chekkasida dafna novdasi tasvirlangan. Ramzlarning yuqorirogʻidan “XALQ BAXSHISI” degan yozuv gorizontal holatda joy olgan. Nishonning orqa tomonida Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan.Tasvirlar va yozuv qabariq. Koʻkrak nishoni ichki qismiga Oʻzbekiston Respublikasining Davlat bayrogʻi ranglaridagi shoyi lenta sirilgan qadagʻichga halqa va ilmoqcha yordamida ulanadiOʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Kengashining qarori, 14.03.2000-yildagi 48-II-son Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlarini ta’sis etish toʻgʻrisidaDavlat mukofoti sovrindorlari e’lon qilindi (toʻliq roʻyxat).

 Sohiblari 

 

Turkum:Oʻzbekiston unvonlari
Air China

Air China Ltd (SEHK: 0753, SSE: 601111, LSE: AIRC) (xitoycha 中国国际航空公司, pinyincha Zhōngguó Guójì Hángkōng Gōngsī, toʻliq inglizcha Xitoy Xalqaro Aviatsiya kompaniyasi, qisqartmasi ) — shtab-kvartirasi Pekinda joylashgan Xitoy hukumatiga tegishli aviakompaniya. Flot hajmi boʻyicha Xitoyning China Southern Airlines kompaniyasidan keyin ikkinchi o'rinda turuvchi yirik aviatashuvchisi. 2007-yil dekabr oyidan beri yoʻlovchi aviatsiyasi global alyansi Star Alliance aʼzosiAir China — Star Alliance hisoblanadi.

 

 

 Air China (RU)
 Rasmiy veb-sayt (ZH)
 Air China Worldwide Arxivnaya kopiya
 Air China Business Jet
 Air China floti 

 Kompaniya haqida maʼlumot 

 kompaniya profili Reuters
 Kompaniya profiliGoogle Finance
 kompaniya profili Yahoo! Moliya

Turkum:Xitoy aviakompaniyalari
Virtual reallik

right|thumb| VR koʻzoynak va qoʻlqoplar
Virtual reallik (VR, , VR, sunʼiy haqiqat) – texnik vositalar yordamida yaratilgan, insonga uning his-tuygʻulari orqali uzatiladigan dunyo: koʻrish, eshitish, teginish va boshqalar.

 

 

 Kengaytirilgan reallik va hamma joyda kompyuterlar kesishmasidagi loyihalar // Computerra, № 34, 2008-yil
 Virtual haqiqat texnologiyalarining rivojlanish tarixi / 2010-05-17
 Virtual maʼruza xonasi  – Dyuk universiteti va Cisco loyihasi
 iCube – uch oʻlchovli virtual haqiqatni yaratish texnologiyasi //dailytechinfo.org, 2009-yil 19-aprel
 VR Oculus bosh olimi Maykl Abrash uchun inson oʻzaro munosabatlarining kelajagi boʻyicha katta muammo / 08/02/2017
 Muzey biznesidagi virtual haqiqat – 
 Yangi VR qoʻlqoplari virtual dunyoni his qilish imkonini beradi

Turkum:Idrok
Turkum:Aql
KLM Cityhopper

KLM Cityhopper – Niderlandiya aviakompaniyasi"Country: NL – NETHERLANDS ." Joint Aviation Authorities Training Organisation. Retrieved on 20 February 2011. „KLM CITYHOPPER BV AOC Num: NL- 2/64 Expiry Date: 01-01-08 Convair Gebouw, Stationsplein 102 1117 BV Schiphol Oost Netherlands.“"Contact ." (Dutch) KLM. Retrieved on 20 February 2011. „KLM Recruitment Services (SPL/GO) Stationsplein 102 (Convair Building) 1117 BV Schiphol-Oost“. Yevropa aeroportlari oʻrtasida qisqa masofali tijorat aviatashuvlarini amalga oshiradi. Cityhopper KLM kompaniyasining shoʻba korxonasi hisoblanib, Air France-KLM aviatashuvchilar xoldingi tarkibiga kiradi"Annual Report 1999." . 35 (36/87). Retrieved on 20 February 2011."World Airline Directory." Flight International. 27 March-2 April 1991. 98 . „Head Office: Building 70, PO Box 7700, 1117 ZL Schiphol Airport (East), The Netherlands.“.

 

 

 KLM Cityhopper rasmiy sayti )
 KLM Cityhopper rasmiy sayti (kerak. )
 KLM Cityhopper KLM veb-saytida

Turkum:Aviakompaniyalar
Turkum:Air France–KLM
Safiy I

Shoh Safiy I (1611-1642) — safaviylar sulolasidan boʻlgan Eron shohi (1629-1642). Abbos I Safaviyning oʻgʻli.

 

 

Turkum:Kishilar
Turkum:Tarixiy shaxslar
Turkum:Davlat yetakchilari
Turkum:1611-yilda tugʻilganlar
Turkum:1642-yilda vafot etganlar
Turkum:Eron tarixi
Astra Linux

Astra Linux („Astra Linux“,  – „yulduz“) – Linuxga asoslangan operatsion tizim, Rossiyada Microsoft Windowsga muqobil sifatida joriy etilmoqda. Ilgari bu RusBITech kompaniyasining mudofaa loyihasi boʻlib, huquqni muhofaza qilish organlari uchun har qanday maʼlumotlarni himoya qilish uchun moʻljallangan edi.

 

 

 
 
 http://mirror.yandex.ru/astra
 http://wiki.astralinux.ru/
 http://rusbitech.ru/products/os/
 astraver.linuxtesting.org 
 http://packages.lab50.net/ – paketi, ne voshedshie v ofitsialniy distributiv

 

 

Turkum:Kompyuter
Air America (aviakompaniya)

Air America – 1946-yilda tashkil etilgan yoʻlovchi va yuk aviakompaniyasi. 1950-yildan 1976-yilgacha Markaziy razvedka boshqarmasi (CIA) tomonidan yashirin ravishda egalik qilingan va boshqarilgan. Aviakompaniya Vyetnam urushi paytida Janubi-Sharqiy Osiyoda yashirin ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlagan va ragʻbatlantirganThe Politics of Heroin: CIA Complicity in the Global Drug Trade, by McCoy, with Cathleen B. Read and Leonard P. Adams II, 2003, p. 385 .

 

Turkum:AQSh aviakompaniyalari
Hydro-Québec

Hydro-Québec — bu Kanadaning Kvebek provinsiyasida elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlashni, shuningdek, AQShning shimoli- sharqiy qismlariga energiya eksportini boshqaradigan davlat xizmati.

U 1944-yilda Kvebek hukumati tomonidan xususiy firmalarning ekspropriatsiyasi natijasida tashkil etilgan. Buning ortidan Jeyms Bay loyihasi kabi gidroelektr loyihalariga katta sarmoya kiritildi. Bugungi kunda 63 ta GESning umumiy ishlab chiqarish quvvati 37 370 megavattni tashkil etadi. Qoʻshimcha quvvat provinsiyadan eksport qilinadi va Hydro-Kvebek Yangi Angliya energiya ehtiyojlarining 10 foizini taʼminlaydiHydro-Québec. „The Board of Directors: Reflecting the diversity of our operations“.
Nabijon Boqiy

Nabijon Boqiy (1956-yil 7-noyabr; Bogʻdod tumani, Oʻzbekiston SSR) — yozuvchi, tarjimon va jurnalist. Panjikent pedagogika institutining faxriy professori. Fargʻona viloyatining Bagʻdod tumanidagi Chuvalanchi qishlogʻida tugʻilgan. Toshkent davlat universtitetining jurnalistika fakultetini tugatgan (1984). Bir qancha asarlari, jumladan, „Bir muhabbat qissasi“ (1990), „Qatlnoma“ (1992), „Gulzamira“ (1994), „Chingiz afandiga maktublar“ (2004), „Anvar poshoning vasiyati“ (2006) kabi qissalari nashr etilgan. Bir necha jahon adabiyoti namunalarini oʻzbek tiliga oʻgirgan. Robert Luis Stivensonning „Katriona“ va „Merosxoʻr“ romanlari va Georgiy Priyaxinning „Tushlarimga kirar Xazora“ romani ana shunday tarjimalaridan hisoblanadi. Nabijon Boqiy 2007-yilda muallifi Sadriddin Ayniy boʻlgan „Sudxoʻrning oʻlimi“ qissasiga asoslanib 10 qismli kinoqissa yozgan. Adib KGB arxivlari asosida yozgan Qatlnoma hujjatli romanini yozishi ortidan mashhurlikka erishgan // Nuriddin Uktamov TV. 2021-yil. 1996-yilda „Shuhrat“ medali bilan taqdirlangan.

Nabijon Boqiy tomonidan 2022-yilda yozib tugatilgan „Qizil toshboʻron“ asari atoqli Hamza Hakimzoda Niyoziyga bag‘ishlangan yirik tarixiy-badiiy asardir.

 

 
 Nabijon Boqiy mutolaa va adabiyot haqida Youtube
 Talabalar bilan oʻtkazilgan adabiy uchrashuv Youtube
 Bugun Qodiriy tirik boʻlganida… Youtube
 Nabijon Boqiy „Qatlnoma“ qissa ziyouz.com
 Qatagʻondan maktublar… Azon TV

Turkum:Adabiyot
Turkum:Adiblar
TamTam

TamTam — xabarlar, musiqa video, rasm, ovozli xabarlar, video xabarlar, giflar, stikerlar yaratish imkonini beruvchi messenjer. Hozirda asosan Rossiya hududida rivojlanib borayotgan faol ijtimoiy tarmoqlardan biri.

 Tarixi 
Ijtimoiy tarmoq birinchi boʻlim OK messager nomi bilan ish faoliyatini boshlagan. Bunga sabab ijtimoiy tarmoq asosan Odnoklassniki saytiga bogʻlangan holda xabar almashishi edi. 2017-yil 25-maydan boshlab ijtimoiy tarmoq TamTam nomiga oʻzgartirildi. 2018 — yilga kelib ijtimoiy tarmoq Odnoklassnikidan mustaqil foydalanish imkoniga ega boʻldi. 2020 — yilga kelib ijtimoiy tarmoq aloqa vazirligi tomonidan „Ijtimoiy tarmoq“ sifatida tan olindi va resurslar roʻyxatiga qoʻshildi.

2021 — yilga kelib esa messenjer Google kompaniyasiga tegishli Play market ilovasi orqali 10 millondan ortiq yuklab olindi.

 Yangilanishlar 
TamTam messenjeri 2019-yilda TamTam bot API, joylashuvni baham koʻrish, xabarlarni tahrirlash, rektsiyalar, postlarga sharhlar qoldrish kabi imkoniyatlar bilan kengaytirdi. 2020-yilga kelib ijtmoiy tarmoq Guruh qoʻngʻiroqlari, yangi stikerlar bilan oʻz imkoniyatlarini yanada boyitdi. 2021-yilda matnlarni formatlash, yangi stikerlar bilan yangilanishlarni yakunladi.

 

 

 Rasmiy veb sayt
 Ilovaing yangilanishlari haqida rasmiy manba 
 BOT API TamTam 
 Ilovaning App storedagi havolasi
 Ilovaning AppGallerydagi havolasi
 Ilovaning Play marketdagi havolasi
Muz vulqoni

thumb|300px|Michigan koʻli ustidagi muz vulqoni.
thumb|300px|Ystad 2018 -dagi muz vulqonlari.

Muz vulqoni — bu quruqlikdagi koʻl ustida suvning otilishi va muz qoplamasi orqali shilimshiqlar natijasida hosil boʻlgan konus shaklidagi muz togʻidir. Jarayon toʻlqinlar bilan boshqariladi, shamol toʻlqinlarning muzni kesib oʻtishi, vulqonlarning shakli va faolligini tatbiq qiluvchi shakllanishlarni yaratishi uchun energiya beradi. Moddalar atmosferaga chiqarilgandan soʻng, suyuq suv va shilimshiq muzlaydi hamda yana yer yuzasiga tushadi. Shunday qilib muz vulqobi hosil boʻladi. Ayrim hollarda vulqonlardan muz otilishi ham mumkin. Bu hodisa koʻpincha Eri koʻli va Ontario koʻlining janubiy qirgʻogʻida kuzatiladi, ushbu hodisa harorat muzlashdan past boʻlganda va shamol kamida 25 mil / soat (40 km/soat) tezlikda quruqlikda esganda kuzatiladi. Hodisa u yerda qirgʻoq eroziyasini kamaytirishi maʼlum. Muz vulqonlaridagi shakllanishlar vaqtinchalik: ular tez-tez boʻronlar va issiq ob-havo tufayli vayron boʻladi. Koʻl butunlay muzlagandan soʻng, vulqonning otilish imkoni boʻlmaydi.

Ushbu hodisa uchun konsensus nom yoʻq. Vulqonizmga va ayniqsa kriovulqonizmga vizual oʻxshashligi tufayli „muz vulqoni“ atamasi tez-tez ishlatiladi, ammo u munozarali boʻlib qolmoqda. Geyzerlar va tegishli tuzilmalardan farqli oʻlaroq, muz vulqonlari gidrotermal emas.

Muz vulqonidagi otilishlar koʻplab tashrif buyuruvchilarni jalb qilishi mumkin, ammo ular xavfli va mutaxassislar odamlarga muz tushishi yoki sovuq koʻlga sirpanib tushishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda. Muz vulqonlari qorli boyqushlar tomonidan suv qushlarini qidirish uchun ov platformasi sifatida ishlatiladi.

 Shakllanishi 
Bu vulqon xususiyatlari bosim tizmalaridan farq qiladi, ular muzning qirgʻoq chizigʻiga yoki boshqa suv oqimiga siqilishi natijasida hosil boʻlgan koʻtarilishdir. Muz vulqonlari muz qatlamining chetidagi nosimmetrikliklar bilan toʻqnashgan toʻlqinlar natijasida hosil boʻladi. Anormalliklar toʻlqin energiyasini kichik maydonda toʻplaydi, bu yerda muz V shaklidagi kanalni hosil qilish uchun eroziyalanadi. Muz va shilimshiq suvlar kanalning qirgʻoq uchida vulqon konusini hosil qiladi. Bu jarayon bir necha soat davom etadi. Keyin kanalning koʻl tomoni muz bilan yopilishi mumkin, ammo vulqon otilishida davom etadi. Toʻlqin amplitudasi otilishlarni qoʻzgʻatish uchun kamida bir metr (3 fut 3 dyuym) talab qilinadi, shuning uchun muz vulqonlari boʻronli shamollarsiz kamdan-kam hollarda faol boʻladi. Quruqlik yaqinida hosil boʻlish hodisa uchun zarur boʻlgan toʻlqin energiyasini oʻzlashtiradigan riflar va qirgʻoqlar tomonidan bostiriladi. Shunga qaramay, ular dengizdan uzoqroqda kattaroq konuslarni ishlab chiqarishi mumkin, bu yerda katta chuqurlik mavjudligi bunga imkon beradi.

„Sovuq nuqta“ deb nomlanuvchi muzli vulqonning bir turi muz togʻchasining chetiga toʻlqinlarning parchalanishini talab qilmaydi. Buning oʻrniga, suv va shilimshiqlar qirgʻoq yaqinidagi zaif muz hududi orqali otilib, tepalik hosil qiladi. Bu geologik faol nuqtaga oʻxshaydi.

 

Turkum:Tabiat
Turkum:Geologiya
Turkum:Astrofizika
ZX Spectrum

ZX Spectrum – Zilog Z80 mikroprotsessoriga asoslangan ingliz kompaniyasi Sinclair Research Ltd tomonidan ishlab chiqilgan 8 bitliSpravochnoe posobie po protsessoru Z80 – Minsk, UKIK „Tsentr“, 1991 g. uy kompyuteri.

 

 

 zx.pk.ru  (rus. ) – ZX Spectrum haqida rus tilidagi forum
 Spektr dunyosi ) Amstrad tomonidan tasdiqlangan rasmiy fan sayti
 Sinclair sayyorasidagi spektr sahifasi )
 speccy.info  (rus. ) – Wiki dvigatelidagi SpeccyWiki ensiklopediyasi

Turkum:Kompyuter
Oʻzbekiston fan arbobi

"Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi" faxriy unvoni – olimlarga fan va texnika sohasidagi gʻoyat qimmatli asarlari, kashfiyot va ixtirolari uchun, Fan va texnikani rivojlantirishdagi, uning yutuqlarini targʻib va joriy etishdagi, respublika xalq xoʻjaligi uchun ilmiy kadrlar va yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashdagi xizmatlari uchun beriladiOʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlarini taʼsis etish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi qonuni, 26.04.1996 yildagi 226-I-sonOʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining oʻttiz yilligi munosabati bilan fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, sport, adabiyot, madaniyat, sanʼat sohalari va ommaviy axborot vositalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 24.08.2021Davlat mukofoti sovrindorlari eʼlon qilindi (toʻliq roʻyxat)Davlat mukofoti sovrindorlari eʼlon qilindi (toʻliq roʻyxat).

 Tavsifi 
Koʻkrak nishoni 0,25 mikron qalinlikda tilla qoplangan 925 probali kumushdan tayyorlanib, diametri 34 millimetrli doira shaklida boʻladi. Nishonning qalinligi 2,2 millimetr.
Nishonning hoshiyalangan tekis yuz tomonida yadro atrofidagi elektronlar trayektoriyasi, pastki oʻng chekkasida dafna novda tasvirlangan. Nishonning chap qismidan „FAN ARBOBI“ degan yozuv gorizontal holatda joy olgan.

Koʻkrak nishoni ichki qismiga Oʻzbekiston Respublikasing Davlat bayrogʻi ranglaridagi shoyi lenta sirilgan qadagʻichga halqa va ilmoqcha yordamida ulanadi.

 Mukofot sohiblari
Xondro distrofiya

Xondro distrofiya— Xondro distrofiya bu suyaklarning ko’p sonli distrofiyasi bo’lib, pakanalikka olib keladi. Xondro distrofiya bilan kasallangan bemorlarning ko’pchiligida gidrosefaliya alomatlari ham kuzatiladihttps://www.hmong.press/wiki/Chondrodystrophy.

Patogenezi

Kasallikning mohiyati – suyaklar enxondral o’sishining buzilishidir. Bunda suyaklarning periostal va endostal o’sishi buzilmaydihttps://www.sechenov.ru/pressroom/publications/akhondroplaziya1/.

 Klinik ko’rinishi 

Kasallikning kechishi klinik belgilariga ko’ra ham o’ziga hosdir(bola bo’yining pastligi,bosh suyagining kattalaigi,qo’l va oyoqlarning kaltaligi). 
Kasallik bola tug’ilishi bilan yaqqol ko’rinadi. Bosh hajmining kattaligi peshona, chakka tepa ensa suyaklarining bo’rtib chiqishi xisobiga vujudga keladi. Bu bemorlaning bo’yi past, yelkasi keng, qorin chiqqan xolatda bo’ladi. Bundan tashqari bel lordozi kuchaygan, qo’l oyoqdagi suyaklar segmentida qiyshayish ko’zga tashlandi, bo’g’imlar yo’g’onlashgan va shakli buzilgan bo’ladi,panjalari yo’g’on va kalta bo’ladi. 
Katta yoshdagi bemorlarning 120 smdan oshmaydihttps://www.probl-endojournals.ru/probl/article/view/12001. Ruxiyati odatiy, ichki a’zolarida deyarli o’zgarishlar kuzatilmaydi. Kasallikni oxirgi o’rganishlar orqali Xondrodistrofiyalarning 80% ona qornida yoki tug’ilgan zahoti vafot etadi. Qolgan 20% chaqaloqlar umrlarining oxirigacha yashashlari mumkin.

 Davolash 

thumb|280px|Kongoda suyaklar displaziyasi bilan tug'ilgan chaqaloq
Asosan ortopedik muolajalar va sanairya kurortlarida davolanish(dengizda cho’milish ,baliq yog’ini ichish,temir preparatlari iste’mol qilish) tavsiya etiladihttps://kiberis.ru/?p=31628.
So’ngi yillarda o’sishni tezlashtirish uchun anabolic garmonlar qo’llanilmoqda. Shakli o’zgargan qo’l oyoqlarni to’g’irlash uchun jarrohlik muolajalaridan foydalanish mumkin. Bunday bemorlarda asosan qo’l va oyoqlarni to’g’irlashda ʻ’to’g’irlovchi osteotomiyadan’’ foydalaniladi. 
Xondrodistrofiyada kasallikni oldini olish juda muhim. Agar deformatsiya bilan tug’ilgan chaqaloqni oyoqqa turg’izishga xarkat qilinsa kasallikning zo’rayishiga sabab bo’ladi. Bunday bemorlar faqat maxsus ortopedik moslamalar orqali xarakatlanishlariga ruhsat beriladihttps://diseases.medelement.com/disease/%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F-%D1%81-%D0%B4%D0%B5%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0-%D1%82%D1%80%D1%83%D0%B1%D1%87%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%85-%D0%BA%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0/14053.

 

 
 «Результаты лечения детейс экзостозной хондродисплазиейсложной анатомической локализации» В.В. Фохтин, Е.П. Кузнечихин, А.С. Кузин, Л.А. Махров(1995)
 Юмашев Г.С. (ред.) Травматология и ортопедия (1990)
Yevropa Universitetlar Assotsiatsiyasi

Yevropa Universitetlar Assotsiatsiyasi (EUA) 48 mamlakatdagi 800 dan ortiq oliy taʼlim muassasalarini ifodalaydi va ularga oliy taʼlim va tadqiqot siyosati boʻyicha hamkorlik va maʼlumot almashish forumini taqdim etadi. Assotsiatsiya aʼzolari — oʻquv va tadqiqot bilan shugʻullanadigan Yevropa universitetlari, rektorlarning milliy uyushmalari va oliy taʼlim va ilmiy tadqiqotlar bilan shugʻullanadigan boshqa tashkilotlar kiradi.

EUA Yevropa universitetlari assotsiatsiyasi va Yevropa Ittifoqi rektorlar konferentsiyalari konfederatsiyasi oʻrtasidagi birlashuv natijasida tashkil qilingan. Birlashish Salamankada 2001-yil 31-martda boʻlib oʻtdi. 

 Aʼzolik 
Quyida EUA aʼzoligining mamlakatlar boʻyicha taqsimoti keltirilgan:  
+Manzil Aʼzolar 582 60Turkiya 57 27Ruminiya 22Norvegiya 17 17Gretsiya 14Qozog'iston 14Bolgariya 9 7 7 6 4Islandiya 4Belarusiya 3 3 2Ozarbayjon 2Moldova 2KosovoKosovo is the subject of a territorial dispute between the Republic of Kosovo and the Republic of Serbia. The Republic of Kosovo unilaterally declared independence on 17 February 2008. Serbia continues to claim it as part of its own sovereign territory. The two governments began to normalise relations in 2013, as part of the 2013 Brussels Agreement. Kosovo is currently recognised as an independent state by 97 out of the 193 United Nations member states. In total, 112 UN member states have recognised Kosovo, of which 15 later withdrew their recognition. 2 1 1 1 1Rossiya 114 Russian EUA members suspended as of 18 April 2022.
2022-yil mart oyida Rossiya rektorlar ittifoqining (RUR) Rossiyaning 2022- yilda Ukrainaga bostirib kirishini qoʻllab-quvvatlagan 2022-yilgi murojaatidan soʻng, 2022-yil mart oyida YeI 12 nafar rossiyalik aʼzoni "Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishda qabul qilgan Yevropa qadriyatlariga keskin qarshilik koʻrsatgani uchun faoliyatini toʻxtatdi.

 Yana qarang 

 Frankofoniya universiteti (AUF)
 Afrika universitetlari assotsiatsiyasi
 Arab va Yevropa universitetlari assotsiatsiyasi (AEUA)
 Hamdoʻstlik universitetlari assotsiatsiyasi
 Tinch okeani Rim universitetlari assotsiatsiyasi
 EURODOC
 Xalqaro taʼlim boʻyicha Yevropa assotsiatsiyasi
 Oliy taʼlim sifatini taʼminlash boʻyicha Yevropa assotsiatsiyasi
 Yevropa oliy taʼlim muassasalari assotsiatsiyasi (EURASHE)
 Yevropa talabalar ittifoqi
 Yevropa universitetlari axborot tizimlari
 Mustaqil Yevropa universitetlari

 

 

 Rasmiy veb-sayt
 Missiya va faoliyat, Nizom 
 Aʼzo universitetlar roʻyxati
 Kengash aʼzolari
Universitetlar xalqaro assotsiatsiyasi

Universitetlar xalqaro assotsiatsiyasi (IAU) oliy taʼlim sohasida faoliyat yurituvchi nodavlat tashkilotdir. U 130 ga yaqin davlatdagi 650 dan ortiq oliy taʼlim muassasalari va tashkilotlarini oʻz ichiga oladi. IAU YUNESKOning rasmiy hamkori hisoblanadi. IAU kotibiyati Parijda, YUNESKO shtab-kvartirasida joylashgan.

 Tarixi 
Universitetlar xalqaro assotsiatsiyasi1950-yil 9-dekabrda Nitssa shahrida boʻlib oʻtgan Xalqaro universitetlar konferensiyasida YUNESKO shafeligida tashkil etilgan. Uning maqsadi butun dunyo boʻylab oliy taʼlim muassasalari oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantirish edi va shunday boʻlib qoladi.

 Boshqaruv 
Universitetlar xalqaro assotsiatsiyasning boshqaruv organlari Bosh assambleya va boshqaruv kengashi hisoblanadi. Kotibiyat boshqaruv organlari tomonidan qabul qilingan strategiyani amalga oshiradi.

 Aʼzolar 
2022-yil 1-yanvar holatiga koʻra, Xalqaro Universitetlar Assotsiatsiyasi dunyoning 130 ga yaqin davlatida 600 dan ortiq aʼzolarni (muassasalar, tashkilotlar, filiallar va assotsiatsiyalar) oʻz ichiga oladi.

 

 

 Veb-sayt
 Jahon oliy taʼlim maʼlumotlar bazasi
 Oliy taʼlim boʻyicha xalqaro bibliografik maʼlumotlar bazasi
 Barqaror rivojlanish uchun oliy taʼlim va tadqiqotlarni ilgari surish uchun IAU Global portali 
 Afrikada doktorlik taʼlimiga innovatsion yondashuvlarni targʻib qilish uchun IAU portali
Vadim Kucherov

Vadim Petrovich Kucherov — sovet, oʻzbek va rus aviakonstruktori, V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviasiya ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktori (1996-2006). Texnika fanlari doktori, professor, ilmiy nashrlar muallifi.

 Tarjimai hol 
Kucherov Vadim Petrovich 1941-yil 7-sentabrda Sverdlovsk viloyati, Aramil shahrida uchuvchi-aviainstruktor oilasida tugʻilgan.

U 1966-yilda Kuybishev aviasiya institutini muhandis-mexanik yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan.

Kucherov V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviasiya ishlab chiqarish birlashmasi (ChnTAICHB) uchuvchi-sinov stansiyasida ishlagan.

Oradaqn biroz vaqt oʻtib, Vladimir Petrovich 1970-yildan Il-76 yigʻish syexining boshligʻi. Keyinchalik - parvoz sinov stansiyasining boshligʻi, An-124, An-225 va An-70 uchun qanotlarning ixtisoslashtirilgan ishlab chiqarish boshligʻI sifatida ishlagan. 1989-yildan Ishlab chiqarish boʻyicha bosh direktorning oʻrinbosari, 1993-yildan — ChnTAICHBning bosh muhandisi boʻlgan.

U 1996-yildan V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviasiya ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktori. Il-114T ni yaratishda va Il-76 ni zamonaviylashtirishda(modernizasiya) ishtirok etgan.

2005-yilda uning rahbarligi ostida Volga-Dnepr aviakompaniyasi - Il-76TD-90VD tomonidan buyurtma asosida PS-90 dvigatelli Il-76 samolyotining modifikasiyasi ishlab chiqarildi. 

2007-yildan buyon u Moskvada yashagan, bosh direktor oʻrinbosari - ishlab chiqarish boʻyicha direktor, “Ile”da Il-76 samolyotlarini ta’mirlash ishlarini boshqargan. 

Texnika fanlari doktori 2013-yildan boshlab Bosh direktorning kadrlar va ma’muriy boshqaruv boʻyicha oʻrinbosari maslahatchisi, S.V.Ilyushin nomidagi Aviasiya majmuasi bosh direktorining maslahatchisi lavozimlarida faoliyat olib borgan. 

Kucherov 2018-yil 14-sentabrda Moskvada vafot etdi. Keyin u Troyekurovskiy qabristoniga dafn etilgan.

 Mukofot va unvonlar 

 Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sanoat xodimi (1996-yil 26-avgust)
 “Mehnat shuhrati” ordeni (2003-yil 21-may)
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 “Faxriy aviaquruvchi” nishoni

 

 Havolar 

 http://www.ilyushin.org/press/news/ev7099/
 http://www.ilyushin.org/press/news/ev6189/?print=y

Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Mehnat shuhrati ordeni sohiblari
Turkum:Moskvada vafot etganlar
Turkum:Kishilar
Turkum:2018-yilda vafot etganlar
Turkum:14-sentabrda vafot etganlar
Turkum:1941-yilda tugʻilganlar
Turkum:7-sentabrda tugʻilganlar
Flammarion oʻymakorligi

"Flammarion Gravür"  — XIX asr fransuz astronomi Kamil Flammarion tomonidan 1888-yilda nashr etilgan „Atmosfera: mashhur meteorologiya“ (Lʻatmosphère: météorologie populaire) kitobidagi birinchi nashri sharafiga oʻz nomini olgan, oʻz vaqtida yogʻoch oʻymakorligi hisoblangan anonim oʻyma.

 Tavsif 
Unda oʻrta asrlarga oid ziyoratchilar kiyimida, qoʻlida tayoq bor odam tasvirlangan. U Yerning chetiga yetib bordi va osmon pardasi orqali koinotning tuzilishini oʻrgandi. Ushbu samoviy mexanikaning elementlaridan biri „Xudoning aravasi“ (Merkava) ning „gʻildirak ichidagi gʻildirak“ koʻrinishidagi Izqiyo paygʻambarning vahiylaridan anʼanaviy grafik tasvirlarini juda eslatadi. Sarlavhada shunday deyilgan: "Oʻrta asr missioneri osmonning Yerga tegib turgan nuqtasini topganini aytadi". Ushbu rasmga qoʻshilgan matnda shunday deyilgan: "U holda, albatta mavjud boʻlgan va kunduzi yulduzlarni bizdan toʻsib qoʻyadigan bu moviy osmon nima?"

Asar koʻpincha arxaik uslubda va yer sharsimon emas, balki tekis tasvirlangani uchun oʻrta asrlar deb taʼriflanadi va qabul qilinadi.

 Ishning tarixi 
1957-yilda astronom Ernst Zinner tasvir XVI asr oʻrtalarida yashagan nemis rassomining ishi ekanligini eʼlon qildi, ammo u 1906-yilgacha boʻlgan nashrlarni topa olmadi. Keyingi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, u turli xil tarixiy davrlardagi uslublar elementlarini oʻzida mujassam etgan va XVIII asr oxirida paydo boʻlgan gravyura asbobi yordamida qilingan. Keyin gravyura birinchi marta Flammarionning kitobida (mustaqil ravishda astrofizik va fan tarixchisi Artur Beer va Tsyurix kutubxonasining noyob kitoblar kuratori Bruno Veber tomonidan) bosilganligi aniqlandi.
left|thumb|200x200px| 1998-yilda Hugo Heikenwelder tomonidan rangli oʻyma
Veber va astronom Jozef Ashbrukning tadqiqotlariga koʻra, osmonni boshqa haqiqatdan ajratib turuvchi samoviy sferaning tasviri Sebastyan Myunsterning 1544-yildagi „Kosmografiya“ kitobidagi rasmga oʻxshaydi, bu kitob Flammarion bibliofil va kollektsioner sifatida boʻlishi mumkin edi. Ziyoratchining yer va osmon uchrashadigan joyni izlash gʻoyasi Rimlik Avliyo Makariusning hikoyasidan ilhomlangan boʻlishi mumkin, bu haqda Flammarion oʻzining „Les mondes imaginaires et les mondes réels“ kitobida batafsil iqtibos keltiradi.

Bundan tashqari, maʼlumki, Flammarion oʻn ikki yoshida parijlik oʻymakor tomonidan oʻqitilgan, u tomonidan nashr etilgan kitoblar uchun koʻplab rasmlar oʻz rasmlari boʻyicha va, ehtimol, uning bevosita nazorati ostida qilingan. Shuning uchun, Flammarionning oʻzi ushbu rasmning muallifi boʻlgan boʻlishi mumkin, ammo bu aniq isbotlanmagan.

 

 Sm. skan etoy stranitsi v Gallike.
 E. Zinner, in Börsenblatt für den Deutschen Buchhandel, Frankfurt, 18.03.1957
 B. Weber, in Gutenberg Jahrbuch, p. 381, 1973
 J. Ashbrook, Sky & Telescope, p. 356, May 1977
Turkum:alifbo tartibida Gravürler / Flam
Turkum: badiiy soxta
Turkum:yassi yer nazariyasi
Mixail Lazarev yodgorligi Sochi

Mixail Petrovich Lazarev haykali — Antarktida kashfiyotchilaridan biriga oʻrnatilgan yodgorlik. U 1812-yilgi Rossiya Vatan urushi qatnashchisi, Rossiya dengiz qoʻmondoni, admiral, navigator, Qora dengiz floti qoʻmondoni boʻlgan. Haykal Sochi shahrining Lazarevskiy tumanida oʻrnatilgan.

 Joylashuvi 
Yodgorlik Sochi shahrining Lazarevskiy tumanida, tuman temir yoʻl vokzalining Lazarevskaya bekati hududida joylashganM.Vostrishev. Vsyo o Sochi. Istoriya i dostoprimechatelnosti. M. Algoritm 2016 g. ISBN: 978-5-4438-0592.

 Yodgorlikni oʻrnatish 
Yodgorlik 1954-yilda monumental haykaltarosh I.P. Shmagun loyihasi boʻyicha oʻrnatilganA.Ivanov, P.Mixaylov. „Sovetskoe Chernomore“ M.1956 god.. Izd „Morskoy transport“. Str. 249.M. Yu. Kruglova „Sochi chernomorskaya Rivera Rossii. istoricheskiy putevoditel“ m.2015 g. .

 Meʼmoriy kompozitsiya 
Yodgorlik balandligi 2,5 metr boʻlgan tabiiy toshdan yasalgan tagkursiga oʻrnatilgan boʻlib, uning poyiga temir langar oʻrnatilgan. Tagkursiga harbiy kiyimdagi Lazarevning bronza byusti oʻrnatilgan. Haykalning balandligi 1 metr 10 santimetr. Poydevorga biriktirilgan marmar lavhada shunday yozuv bor:
 Admiral Mixail Petrovich Lazarev 1788 - 1851.

 Yodgorlikning demontaj qilinishi 
1990-yil avgust oyida Lazarevskoye qoʻrgʻoni tuman deputatlari Kengashi sessiyasida Qora dengiz „Adige Xase“ shapsuglari jamoat tashkilotining murojaatidan soʻng yodgorlikni koʻchirishga qaror qilingan.Tashkilot haykalni Lazarevning tugʻilgan vatani Vladimir shahriga koʻchirishni talab qilganA.V Siver. Shapsugi : etnicheskaya istoriya i identifikatsiya. Poligrafservis i T. 2002 G..

 Qayta oʻrnatilishi 
Lazarevskiy tumani maʼmuriyati rahbarining 2003-yil 6-iyundagi 102-R-son buyrugʻi bilan 2003-yil 12-iyunda tantanali ibodat va mitingdan soʻng M.P. Lazarev haykali buzilishdan oldin boʻlgan joyiga qayta oʻrnatilib ochildi.

 

 

Lazarev
Turkum:alifbo bo'yicha yodgorliklar / Lazarev, Sochi
Lazarev
Turkum:Haykallar
„Uch xoch“ Rembrandt oʻymakorligi

"Uch xoch"  — Rembrandtning eng mashhur oʻymakorlaridan biri boʻlib, beshta holatga ega. Imzolangan va sana faqat uchinchi, shuning uchun qolganlarini Rembrandt oraliq hisoblagan. Beshinchi holat juda kam uchraydi, faqat beshta namunasi maʼlum http://www.metmuseum.org/art/collection/search/354631.

 Tavsif 
Oʻyma Xushxabarda tasvirlangan Goʻlgfa xochida Masihning oʻlimining dramatik lahzasini tasvirlaydi. Rembrandt bu qirqishda misli koʻrilmagan miqyosda kesuvchi va „quruq igna“ texnikasidan foydalangan, bu esa tasvirning kontrastini oshirgan.

2008-yil 2-dekabrda bu oʻymakorlik (IV holat) Christieʼs doʻkonida 421250 funt sterlingga sotildi.

 Uchinchi holat 
Yuqoridan yogʻayotgan nur Masihga, uning chap va oʻng tomonida xochga mixlangan ikki oʻgʻri va olomonga qaratilgan. Rembrandt gʻayrioddiy injillardan baʼzi epizodlarni, masalan, askarlar uning kiyimini kim olishini koʻrish uchun qurʻa tashlagan epizodni qoʻshmagan. Buning oʻrniga, u birinchi oʻrinni Masihning azobidan hayratda qolgan odamlar bilan toʻldirdi. Chap tomonda otli Rim askarlari koʻrinadi, faqat hayratda qolgan yuzboshi otdan tushib, tiz choʻkdi. "Yuzboshi nima boʻlayotganini koʻrib, Xudoni ulugʻladi va dedi: „Haqiqatan ham, bu odam solih odam edi“ (Luqo Xushxabari, 23:47). Oʻng tomonda Masihning izdoshlari. Bokira Maryam hushidan ketdi, Yuhanno mushtlarini koʻtardi, qaygʻuga botgan Magdalalik Maryam xochda changalladi.

 Toʻrtinchi holat 
Toʻrtinchi holatda kompozitsiya chuqur qayta ishlashdan oʻtdi. Toʻrtinchi holat avvalgilariga qaraganda ancha qorongʻi. Toʻsardan kuchli diagonal zarbalar yirtilgan parda taassurotini beradi. Nur endi faqat Masihning suratiga tushadi. U ochiq ogʻzi bilan koʻrsatilgan. Baʼzi belgilar gʻoyib boʻldi va yangilari qoʻshildi. Iso bilan xochning chap tomonida hozir qilich koʻtargan askar turibdi. Oʻsayotgan ot paydo boʻldi. Ioan hozir qoʻllarini keng ochib turibdi.

 

 

 Rijksmuseum veb-saytidagi oʻymakor sahifa
 Rembrandtning toʻliq oʻlchami asl oʻlchamda takrorlangan, Gari Shvarts (muharrir). Nyu-York: Dover, 1994-yil.
 LEKIN. Verjbitskiy. Rembrandtning ishi.
 Melissa Raxit. Rembrandt. Iris-Press, 2006-yil.
 Pol Dekarg. Rembrandt. „Yosh gvardiya“, 2000-yil.
 Christie veb-sayti
Turkum: Rembrandt Gravyuralari
Turkum: Rijksmyuseum uchrashuvlaridan Gravyuralar
"Uch daraxt" Rembrandt oʻymakorligi

"Uch daraxt"  — Rembrandtning, bitta holatda mavjud boʻlgan oʻymakorligidir. Bu Rembrandtning eng katta manzara oʻymakorligidir. Tasvirni talqin qilish qiyin, garchi baʼzi tadqiqotchilar uchta daraxt, uchta xochni ramziy maʼnoga ega deb hisoblashadi.

Markazning chap tomonida gʻalati bulutlarning paydo boʻlishi Rembrandtning „Bokira qizning taxmini“ eskizi uchun rad etilgan lavhadan foydalanganligi bilan bogʻliq. Muallifning imzosi va sanasi juda qiyinchilik bilan koʻrinadi.

 Tavsif 
Oʻymakorlikda uchta katta daraxt toʻliq hukmronlik qiladi, ular bulutlarni haydab chiqaradigan shamollarga qarshi turadilar. Peyzajni, uzoq shaharning minoralariga (ehtimol Amsterdam) yaqinlashib kelayotgan yomgʻir, odamlar, sigirlar va otlar koʻrinadigan dalalar jonlantiradi. Osmonda bir gala qushlar uchib yuribdi. Chap tomonda baliqchi, uning yonida esa savat bilan xotini oʻtiradi. Oʻng tomonda, tepada, rassom joylashgan, undan unchalik uzoq boʻlmagan joyda jabduqli arava bor. Bir-ikki sevishganlar butalar orasiga yashiringan.

 

 Rijksmuseum veb-saytida ishlangan sahifa (mavjud havola)
 Rembrandtning toʻliq oʻlchami asl oʻlchamda takrorlangan, Gari Shvarts (muharrir). Nyu-York: Dover, 1994 yil.
 
 
 
Turkum: Rembrandt Gravyuralari
Turkum: 1643 yil gravyuralari
Turkum: Rijksmyuseum uchrashuvlaridan Gravyuralar
„Masih kasallarni davolaydi“ Rembrandt oʻymakorligi

"Masih kasallarni davolaydi" yoki "Yuz gildiyaning bargi" (— Rembrandt oʻymakorligi, ikki holatda mavjud, birinchisi juda kam uchraydi, bir nechta nusxalari bor.

Oʻymakorlikning ikkinchi nomi — „Yuz gulden bir varaq“, bir tahlilga koʻra, XVII asr meʼyorlariga koʻra, oʻymakorlik bir vaqtlar juda katta miqdorga sotilganidan keyin paydo boʻlgan. Ikkinchi tahlil — Rembrandt oʻzining oʻymakorligini Marcantonio Raimondi, oʻymakor Rafaelning noyob eski asari bilan almashtirdi, buning uchun savdogar dastlab 100 gulden soʻradi.

Rembrandtning eng yaxshi asarlaridan biri, 40 dan ortiq personajlarni aks ettiruvchi oʻymakorligi hisoblanadi.

 Tavsif 
Oʻyma Matfeya Yevangeleyaning 19-bobni tasvirlaydi. Biroq, Rembrandt u yerda tasvirlangan bir nechta epizodlarni, bitta kompozitsiyada birlashtirdi.

Oʻymakorlikning markazida Iso Masih joylashgan. Uni vasvasaga solgan farziylar : "Har qanday sababga koʻra, erkak oʻz xotinidan ajrashishi mumkinmi? " chap tomonda joylashgan. Shuningdek, kompozitsiyaning chap tomonida bolalarni koʻtargan onalar va havoriy Butrus ularni Isoning oldiga qoʻymasdan: "Keyin bolalarni Uning oldiga olib kelishdi, U qoʻllarini ularning ustiga qoʻyib, ibodat qildi; shogirdlar ularni tanbeh qildilar. Lekin Iso dedi: Bolalarni qoʻyib yuboringlar va ularning Mening oldimga kelishiga toʻsqinlik qilmanglar, chunki Osmon Shohligi ana shundaylardandir. Onalar oʻrtasida bir boy yigit „qaygʻu bilan“ oʻtiradi, unga Iso Masih shunday degan: „Mul-mulkingizni sotib, kambagʻallarga beringlar; va osmonda xazinaga ega boʻlasiz.“ Naqshning oʻng tomonida kasal boʻlib, shifo topishga chanqoq: „Koʻp odamlar Unga ergashdilar va U ularni oʻsha yerda davoladi“. Teshikga tuya kiradi, uning yoniga boy kiyimdagi odam chiqadi — bu Isoning soʻzlariga ishora: „Boyning Xudo Shohligiga kirishidan koʻra, tuyaning igna teshigidan oʻtishi qulayroqdir“.

 

 
 
 
 Ofort na sayte Reyksmyuzeuma (nedostupnaya ssilka)
 Allen Memorial Art Museum http://www.oberlin.edu/amam/Rembrandt_HundredGuilder.htm
 The Complete Etchings of Rembrandt Reproduced in Original Size, Gary Schwartz (editor). New York: Dover, 1994.
Turkum: Rembrandt Gravyuralari
Turkum: 1649-yil gravyuralari
Turkum: san'atdagi Iso Masih
Meliss Krit shohi

Meliss (Meliss, , „ari“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Tarixchi Parmeniskning yozishicha, Krit shohi. Adrasteya va Ida nimfalarining otasi, Zevsning boquvchisiПсевдо-Аполлодор. Biblioteka (Mifologicheskaya biblioteka), I, 1, 6.. Yoki Idoteya, Amaltiya va Adrasteyaning otasiGigin ili Псевдо-Гигин. Mifi, 182.. Boshqa bir hikoyaga koʻra, uning qizlarining suti yoʻq edi va Zevsni echki AmaltheaPsevdo-Gigin. Astronomiya, II, 13.Ludwig Weniger: Melisseus 1). In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 2,2, Leipzig 1897, Sp. 2642. boqdi. Orfiklar orasida Meliss Amalteyaning eridir. Didim Xalkenterning yozishicha, u birinchi boʻlib xudolarga qurbonlik qilganЛактанций. Bojestvennie ustanovleniya, I, 22, 19.Leonhard Schmitz (L. S.). Melisseus // Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ed. by Smith, William. Volume II. London, 1846, p. 1022..
 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum: Krit Afsonalari
Turkum: Krit Shohlari
Riyekadagi karnaval

thumb
Riyekadagi karnaval  — Xorvatiyaning Riyeka shahridagi karnaval, har yili Roʻza oldidan boʻlib oʻtadi. Karnaval Venetsiya, Avstriya karnavallari va slavyanlarning niqobli festivallarining elementlarini oʻzlashtirdi. Riyekadagi karnaval 1982-yilda roʻza oldidan Mummerlarning anʼanaviy yurishi va Fiumada (Riyekaning sobiq nomi) oʻtkazilgan karnavallarga qaytish sifatida qayta tiklandi.

 Karnaval taqvimi 
Kattalar uchun asosiy karnaval yurishidan, bir necha hafta oldin, karnavalga tayyorgarlik tadbirlari va bolalar uchun karnaval oʻtkaziladi. Tadbirga tayyorgarlik quyidagilardan iborat:

 koʻchalarni bezash va karnaval yurishi oʻtadigan maydonlarni tayyorlash;
 karnaval malikasi tanlovi;
 karnaval baronining tanlovli tanlovi;
 bolalar karnavali (asosiy kattalar karnavalidan bir hafta oldin);
 kechqurun (qorongʻi tushganda) isinish va odamlarni karnavalga jalb qilish uchun asosiy Korzo koʻchasi boʻylab mahalliy karnaval guruhlari yurishi;
 asosiy karnaval korteji.

Bundan tashqari, bolalar va asosiy karnaval kortejidan soʻng, Korzo bosh koʻchasidagi vitrinalarda bolalarning tanlov rasmlari va mahalliy fotosuratchilarning karnaval fotosuratlari namoyish etiladi.

 Tumor, muhim atributlar va ishtirokchilar 

 Bayroqlar, karton shlyapalar va karnaval emblemasi tushirilgan boshqa atributlar — Romblar fonida Muvr va shahar minorasi.
 karnaval malikasi
 karnaval baroni
 Muvrlar karnaval malikasi va baronining hamrohlaridir. Asosan, bu rolni Muvr kiygan qizlar oʻynaydi.
 Mahalliy ishtirokchilar guruhi „Halubajski zvončari, Viškovo“ yoki aniqrogʻi — „Buqalarning choʻponlar bilan yurishi“. Bu allaqachon asl slavyan anʼanalari ruhida.
 Mahalliy „Xalq militsiyasi“ guruhi

 Yana qarang 

 Zvonchary
 Bushoyaras
 Myasopust

 

 Rasmiy veb-sayt Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 Rijekas karneval Arxivnaya kopiya
Turkum: Rijeka Madaniyati
Turkum:Xorvatiya Madaniyati
Turkum: Karnaval
Suvsar uyi haykali

Suvsar uyi ― suvsarga bagʻishlangan bronza haykali. Ufa shahrining ramzi boʻlgan suvsarga atab XVII asr oʻrtalarida oʻrnatilgan.

 Tarixi 
Dastlab, haykallar kompozitsiyasi Gostiniy Dvorga oʻrnatilgan edi. U 2010-yil 8-iyul — Oila, sevgi va sadoqat kunida fuqarolarning katta yigʻilishi bilan tantanali ravishda ochilgan. Kompozitsiya muallifi Boshqirdiston Respublikasi Rassomlar uyushmasi aʼzosi, Xalqaro haykaltaroshlar tanlovlari sovrindori, avvalroq Ufada farrosh haykali yasagan Xalit Galiullin edi.

Yodgorlik „MegaFon Afsona hadya qiladi“ loyihasi doirasida oʻrnatilgan va darhol norasmiy mashhur nom olgan: „Ish haqi qani?“.

Gostiny Dvor yaqinidagi taʼmirlash ishlari tufayli haykal 2014-yilda Yakutova nomidagi parkning sharqiy kirish qismiga koʻchirilgan va oʻsha yerda qoldirilgan.

 

 

 
Turkum: Ufa Yodgorliklari
Marten
Marten
Palto kiygan ot haykali

Palto kiygan ot — mashhur rus maqoli qahramoniga Sochida oʻrnatilgan yodgorlik. 2007-yil iyun oyida Sochi markaziga „Kim, kim? Palto kiygan ot!“ komediya obrazidan ilhomlanib oʻrnatilgan.

Yodgorlik muallifi — Sochi haykaltaroshi Akop Xalafyandir.

 Yodgorlikning tavsifi 
Qimmatbaho ingliz paltosini kiygan, chap tuyogʻida bir piyola sharob va tishlarida asl tamaki toʻldirilgan trubka tishlab olgan holda old oyoqlarini choʻzgan holda oʻtiradi. Ot oʻziga xos tabassum bilan jilmayadi: hayotdan lazzat olib qol!

 Manzili 
Haykal kompositsiyasi Rossiyaning Krasnodar oʻlkasi, Sochi shahrining Markaziy tumanidagi Teatralnaya koʻchasida joylashgan.

 Tarixi 
Paltodagi ot figurasi 2007-yilda Sochi haykaltaroshi A. A.Xalafyan tomonidan yasalgan. Ogʻirligi 80 kg.dan ortiq boʻlgan qora metalldan yasalgan katta diametrli suv quvurining bir qismidan yodgorlikni yasashda foydalanilgan. Haykaltarosh temirchilik oʻchogʻi, bolgʻa, kuvalda va payvandlash uskunasidan foydalangan.

Haykalni moliyalashtirishni Sochi homiylaridan biri zimmasiga olgan, xarajatlar miqdori 120 ming rublni tashkil etgan. Yodgorlikni Sochi shahri sotib olgan.

 

 M. Yu. Kruglyakova. Sochi. Chernomorskaya Rivera Rossii. — Veche, 2015. — S. 260-261. — ISBN 9785444477458.
 Yuliya Chmelenko. Kulturnaya jizn Kavkaza v preddverii Olimpiyskix igr. Nauchnoe Obщestvo Kavkazovedov, 27.01.2014.
 Tatyana Kireeva. V Sochi poyavilsya pamyatnik Konyu v palto. Komsomolskaya pravda, 25-iyunya 2007
 Skulptor iz Sochi „ojivlyaet“ metall. RIA Novosti (video, tekstovoe izlojenie na sayte informatsionnogo agentstva Sochi-2014 )
 Pamyatniki konyu v palto, yoshkinu kotu i schastyu. Stavropolskaya pravda, 25-fevralya 2012 g.
 „Kto, kto? — Kon v palto!“ — Novomu godu po-kitayski posvyaщaetsya. Sochi-ekspress, 31.01.2014
 Mixail Vostrishev. Vsyo o Sochi. Istoriya i dostoprimechatelnosti. — M. „Algoritm“, 2014 — S. 179
Turkum:Sochi Yodgorliklari
Turkum: hayvonlar yodgorliklari
Turkum: Hazil
Turkum:otlarning haykal tasvirlari
Shon-shuhrat qo‘rg‘oni Odessa

Shon-shuhrat qoʻrgʻoni — Odessa mudofaa chiziqlaridan biri oʻrnida oʻrnatilgan yodgorlik. Ajaliq daryosi va temir yoʻl oʻrtasidagi tepalikda joylashgan. Shon-sharaf mintaqasining bir qismi hisoblanadi. 1964-1967-yillarda Odessa shahri qahramonlik mudofaasi sobiq chizigʻi boʻylab qurilgan yodgorliklar zanjiridan biri.

 Tarixi 
26-chegara otryadi va 3-harbiy-dengiz piyoda askarlariga bagʻishlangan. Odessa uchun janglar boshlanishi bilan otryad Primorye armiyasi nazoratiga oʻtadi va frontning orqa tomonini himoya qilish vazifasi topshiriladi. Biroq frontdagi ogʻir vaziyat tufayli chegara otryadi negizida NKVD qoʻshinlarining 26-chegara polki tuzilib, mudofaaning Sharqiy sektorida oldingi safga chiqarilgan.

 Tavsifi 
Yodgorlik Odessa-Voznesensk avtomobil yoʻli yaqinida Aleksandrovka qishlogʻi yoʻnalishida oʻrnatilgan. Oʻn metr balandlikdagi tik tepalik mudofaa qahramonlari bayrogʻi koʻrinishidagi nayzasimon ustun qad rostlagan. Qoʻrgʻon ostonasidagi choʻyan taxta ustiga: „Shu burilishda 26-chegara polki va 3-dengiz piyoda polkining askarlari Odessani fashist bosqinchilaridan qahramonlarcha himoya qildilar“ degan soʻzlar yozilgan. Keng old zinapoya pogʻonalaridan tepalik yonbagʻri boʻylab maydonga chiqiladi. Uning tirgak devoriga Ona-Vatan, Qizil dengiz floti va Qizil Armiya askari tasvirlangan choʻyan barelyef oʻrnatilgan. Ularning ostida shon-shuhrat timsoli — dafna shoxi bor. Shuningdek, maydonda Vatan himoyachilarining matonat ramzi sifatida — dengiz admiralteti langari oʻrnatilgan. Uning orqasida devorga „Hayot uchun oʻlimgacha kurashganlarga“Pravda za Odessu, „Oboronyat pri lyubix usloviyax …“, 30.08.2019 yozuvlari qayd etilgan.

Loyiha mualliflari hududning tabiiy relyefidan foydalanishgan. Ular tepalikni kompozitsiyaga asos qilib olgan va tabiiy tepalik balandligini shunchaki 10 metrga yetkazishganM. Fyodorova. Poyas Slavi. — Odessa, Mayak, 1968. — 43 s. — S. 27 — 28.

1968-yil 28-oktabrda boʻlib oʻtgan yodgorlik ochilish marosimida Odessa mudofaasi ishtirokchilari Sovet Ittifoqi Qahramoni Ya.G.Breus va Sotsialistik Mehnat Qahramoni B.A. Shevchenko chiqish qilgan.

 Yana qarang 

 Odessa mudofaasi (1941)
 Shon-shuhrat xiyoboni (Odessa)
 Odessaning qahramonlik mudofaasi yodgorligi

 

 Leonid Suxovey Ular birinchi boʻlib dushman bilan uchrashishdi (Vechernyaya Odessa, 24.06.2008)
Shon-shuhrat tepaligi Aleksin tumani

Shon-shuhrat tepaligi — yodgorlik majmuasi. Ulugʻ Vatan urushi chogʻida Aleksin shahri (Tula viloyati) uchun fashist bosqinchilari bilan boʻlgan janglarda halok boʻlgan askarlar xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik. U Aleksin shahridan tashqarida, Aleksin-Jeleznya avtomobil yoʻlining 10-km.da, Aleksin tumani Kaznacheyevo qishlogʻi yaqinida joylashgan.

 Tarixi 
U mahalliy hokimiyat vakillari, Ikkinchi Jahon urushi faxriylari tashabbusi bilan Aleksindagi korxonalar homiylik mablagʻlari hisobidan barpo etilgan. Majmua 1965-1970-yillarda qurilib, yodgorlik 1965-yil 5-oktabrda ochilgan boʻlsa-da, majmuaning oʻzi Buyuk Oktabr inqilobining 50-yilligi kuni (1967-yilnoyabr) tantanali ravishda ochilgan.

 Yodgorlik kompozitsiyasi 
thumb|200x200px| Shuhrat tepaligi oldidagi askar haykali
Yodgorlik Vatan urushi ordeni bilan qoplangan 14 metrli uchli ustun, tepalik, "Askar shon-sharafi" ordenlarining toʻliq kavalerlari Ivan Konstantinovich Lepixov va Sergey Demyanovich Petrov tomonidan Aleksindagi Gʻalaba yodgorligidagi soʻnmas mash’aladan yoqilgan soʻnmas mash’ala, Aleksin tumani, Botnya qishlogʻi yaqinida topilgan nomaʼlum askar qabri, 122 mm.li D-30 gaubitsasi oʻrnatilgan poydevor (1942-yilda chiqarilgan namunasi), „Urayotgan yurak“ metronomiva yodgorlikdan iborat. Tepalik etagida Aleksinskiy tumanida halok boʻlgan askarlarning qabrlaridan olingan tuproq borligi haqida eʼlon bitilgan poydevor oʻrnatilgan. Shuningdek, bolalar Shon-shuhrat tepaligining tagiga Brest qal’asi tuproq bilan toʻldirilgan kapsulani ham joylashgan (1967-yil 30-sentabr). Tepalik perimetri boʻylab balandligi 130 sm boʻlgan beton manjet yastanadi, uning ustiga urush mavzusidagi 25 ta quyma choʻyan barelyeflar joylashtirilgan. Yon tomonlarida oq qayin xiyobonlari tashkil etilgan. Shon-shuhrat tepaligi roʻparasida, yoʻlning qarama-qarshi tomonida bosh kiyyimsiz, pastga osiltirib turgan oʻng qoʻlida oʻqlangan pulemyotni tantanali ravishda ushlab turgan, chap qoʻlini tantanavor ravishda yuqoriga koʻtarib turgan goʻlib askar haykali joylangan.

 Yana qarang 

 Oʻlmaslik tepaligi (Kireevskiy tumani)

 

 

 GUK TO „OTsRK“. Madaniy-maʼrifiy turizm sohasidagi Aleksinskiy tumani munitsipalitetining pasporti. Shon-sharaf tepaligi. 5-bet.
 Aleksinskiy okrugidagi abadiy shon-shuhrat tepaligida: KPSS MK Aleksinskiy byurosining 1967-yil 31-oktabrdagi farmoni. // AHKM arxivi.
 Znamya Ilyich gazetasi. Abadiy shon-shuhrat tepaligi. 27.09.1967.//V. Melxanov. Boqiylik yodgorligi. 10.05.1967.
Turkum:tula viloyati yodgorliklari
Kristo-de-la-Konkordiya

Kristo de la Konkordiya  — Iso Masih haykali. Boliviyaning Kochabamba shahridagi San-Pedro tepaligida barpo etilgan. Haykalning balandligi 34,2 metr, tagkursisi 6,24 metr, umumiy balandligi 40,44 metr. Haykal Rio-de-Janeyrodagi Najotkor Masihning mashhur haykalidan 2,44 metr balandroq boʻlib, u Janubiy yarimshardagi eng katta haykal hisoblanadi p. 221 .

Yodgorlik majmuasi qurilishi 1987-yil 12-iyulda boshlanib, 1994-yil 20-noyabrda yakuniga yetgan. Dizaynerlar Sezar va Valter Terrazas Pardo haykalni Rio-de-Janeyrodagiga oʻxshatib yasagan. Shahar sathidan 256 metr balandlikdagi tepalikka oʻrnatilgan haykal dengiz sathidan 2840 metr balandlikda. Uning ogʻirligi taxminan 2200 tonnani tashkil qiladi. Haykal boshining balandligi 4,64 metr, vazni esa 11850 kg. Qoʻl uzunligi 32,87 metr. Yodgorlik maydoni 2400 kv.m. Haykal ichidagi tomosha maydonchasiga 1399 pogʻona orqali chiqiladi. Haykal poʻlat va betondan yasalgan. „Birdanlik Masihi“ga kanatli yoʻl olib chiqadi, unga taksi va avtobusda ham borsa boʻladi. Istaganlar 2000 pogʻonali zinapoyadan ham chiqishlari mumkin.

 

Turkum: Iso Masih Yodgorliklari
Turkum:Boliviya binolari va inshootlari
Turkum:Boliviya Yodgorliklari
General Manuel Belgrano otliq haykali

thumb|left|300px
right|thumb|258x258px| General Manuel Belgrano haykali
General Manuel Belgrano otliq haykali  — Argentina mustaqillik urushi qahramoniga oʻrnatilgan yodgorlik. U Ispaniya hukmronligiga qarshi kurashgan, Argentina bayrogʻi muallifi.

Argentina poytaxti Buenos-Ayresdagi May maydonida oʻrnatilgan. 1873-yil 24-sentabrda, Tucuman jangining 61-yilligi munosabati bilan prezident Domingo Sarmiyento va 20 mingga yaqin kishi ishtirokida tantanali ravishda ochilgan.

Yodgorlik muallifi fransuz haykaltaroshi Lui-Robert Karyer-Beluzdir.

Yodgorlik Argentina bayrogʻini ushlab turgan holda tasvirlangan general Manuel Belgranoning bronza haykalidan iborat. Granitdan yasalgan tagkursiga oʻrnatilgan.

Yodgorlik poydevorida ikkita lavha bor:

 Old tomonda: „Bayroq muallifiga“ general San Martin talabalar vatanparvarlik assotsiatsiyasidan.
 Orqa tomonda: „Plaza de Mayo onalari. Biz kurashni davom ettiramiz“.

 

 

 General Manuel Belgranoning otliq yodgorligi
 General Manuel Belgranoning otliq yodgorligi 
Belgrano
Turkum:Argentina otliq haykallari
Turkum: bronza haykallar
Turkum: 1873-yilda qurilgan bino va inshootlar
turkum: 1873-yilgi haykallar
Belgrano