Fon radiatsiyasi

thumb|230x230px| Favqulodda vaziyatlar xizmatlari va huquqni muhofaza qilish organlari uchun fon radiatsiyasini o'lchash uchun turli xil qurilmalar

Fon radiatsiyasi - bu radiatsiya ining ataylab kiritilishi bilan bog'liq bo'lmagan ma'lum bir joyda atrof-muhitda mavjud bo'lgan ionlashtiruvchi nurlanish darajasining o'lchovidir.

Fon radiatsiyasi tabiiy va sun'iy turli xil dan kelib chiqadi. Bularga kosmik nurlanish va tabiiy radioaktiv materiallardan (masalan,radon va radiy) kelib chiqadigan atrof muhit radioaktivligi, shuningdek, sun'iy tibbiy rentgen nurlari, yadroviy qurol sinovlari va yadroviy avariyalar kiradi.

Radioaktiv fondan ximoyalanish.

Kiruvchi nurlanish ta'sirini cheklash uchun vaqt, masofa, ekranlashdan foydalanish kerak.

Vaqtni qisqartirish: Radiatsiya manbasiga ta'sir qilish vaqtini qisqartirish orqali doza shu vaqtga to'g'ridan to'g'ri mutanosib ravishda kamayadi. 

Masofa: Radiatsiya manbasidan ta'sir qilish darajasi uning manbadan masofaning kvadratiga mutanosib ravishda kamayadi.

Himoyadan foydalaning: To'g'ri radiatsiya qalqonlari, avtomatik blakirovka va joylarda radiatsiya monitorlaridan foydalanishga tayanadi.

Qanday radioaktiv fon meyor hisoblanadi?

Taxminan 0,5 mkZv/soat yoki soatiga 50 mikrorentgencha bo'lgan radiatsiya darajasi xavfsiz hisoblanadi. Inson tanasining tashqi ta'sirining eng xavfsiz darajasi "radioaktiv fon normal" bo'lganda 0,2 mkZv/soat . 

+Yiliga millizievertda (mSv) ionlashtiruvchi nurlanishga insonning o'rtacha yillik ta'siri Radiatsiya manbai Dunyo AQSh Yaponiya Rossiya Izoh Havoning inhalatsiyasi 1.26 2.28 0,40 2.0 Asosan radondan, xonada gaz to'planishiga bog'liq Oziq-ovqat va suv iste'moli 0,29 0,28 0,40 0,17( 40K ), 0,133 (oziq-ovqat), 0,038 (suv) (K-40, S-14 va boshqalar. ) Erdan kelib chiqadigan radionuklidlarning tashqi ta'siri 0,48 0,21 0,40 0,67 Tuproqqa va qurilish materiallariga bog'liq kosmik nurlanish 0,39 0,33 0,30 0,339 Balandlikka bog'liq Oraliq jami (tabiiy) 2.40 3.10 1.50 3.36 Muhim populyatsiyalar 10-20 mSv oladi Tibbiyot 0,60 3.00 2.30 0,62 Jahon ahamiyati radiatsiya terapiyasini o'z ichiga olmaydi; AQSh qiymati asosan KT va yadroviy tibbiyotdir . Iste'mol tovarlari — 0,13 — sigaretalar, havo sayohatlari, qurilish materiallari va boshqalar. d. Atmosfera yadroviy sinovlari 0,005 — 0,01 — 1963 yilda 0,11 mSv cho'qqisiga chiqdi va shundan beri pasayib bormoqda; test saytlari yonida yuqori daraja Professional ta'sir qilish 0,005 0,005 0,01 Dunyo bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich ishchilar uchun atigi 0,7 mSv ni tashkil qiladi, bu asosan shaxtalardagi radon tufayli; Qo'shma Shtatlar asosan tibbiyot va aviatsiya xodimlariga bog'liq. Chernobil avariyasi 0,002 — 0,01 0,006 (14 ta hudud) 1986 yilda 0,04 mSv cho'qqisiga chiqdi va shundan beri pasayib bormoqda; stansiya yonida yuqori daraja Yadro yoqilg'i aylanishi 0,0002 0,001 Ob'ektlar yaqinida 0,02 mSv gacha; kasbiy ta'sirni o'z ichiga olmaydi Boshqa — 0,003 Sanoat, xavfsizlik, tibbiyot, ta'lim va tadqiqot Oraliq jami (sun'iy) 0,6 3.14 2.33 General 3.00 6.24 3.83 3.98 yiliga millisievert

Har xil turdagi asboblardan foydalangan holda real vaqt rejimida nurlanishni o'lchash uchun davlat muassasalari ro'yxati:

 Yevropa va Kanada: Yevropa radiologik ma'lumotlar almashinuvi platformasi (EURDEP) oddiy gamma dozasi tezligi xaritasi
 AQSh: Shtat bo'yicha EPA Radnet real vaqt va laboratoriya ma'lumotlari

 GMC xaritasi: http://www.gmcmap.com/ (eski ma'lumotlarni qidirish stantsiyalari va real vaqtga yaqin stantsiyalar kombinatsiyasi)
 Netc: http://www.netc.com/
 Radmon: http://www.radmon.org/
 Radiatsiya tarmog'i: http://radiationnetwork.com/
 Radioaktiv @ Uy: http://radioactiveathome.org/map/ 
 Safecast: http://safecast.org/tilemap (yashil doiralar real vaqtda detektorlardir)
 uRad Monitor: http://www.uradmonitor.com/

 Eslatmalar 
Atom energiyasi bo'yicha xalqaro agentlik shunday deydi.

 "Tabiiy dan radiatsiya ta'siri ham ish, ham jamoat muhitida kundalik hayotning muqarrar xususiyatidir. Ushbu ta'sir ko'p hollarda jamiyat uchun juda kam yoki umuman tashvishlanmaydi, lekin ba'zi holatlarda, masalan, uran va toriy rudalari va boshqa tabiiy ravishda uchraydigan radioaktiv moddalar ( NORM ) bilan ishlashda sog'liqni saqlash choralarini ko'rishni hisobga olish kerak. Bu holatlarga soʻnggi yillarda Agentlik katta eʼtibor qaratmoqda”  .

 ↑ International Atomic Energy Agency. IAEA Safety Glossary: Terminology Used in Nuclear Safety and Radiation Protection, 2007. ISBN 9789201007070. 
 ↑ Jump up to:2,0 2,1 2,2 United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation. Sources and effects of ionizing radiation. New York: United Nations, 2008 — 4 bet. ISBN 978-92-1-142274-0. 9-noyabr 2012-yilda qaraldi.  Manba xatosi: Invalid tag; name "UNSCEAR2008" defined multiple times with different content
 ↑ Jump up to:3,0 3,1 Ionizing radiation exposure of the population of the United States. Bethesda, Md.: National Council on Radiation Protection and Measurements, 2009. NCRP No. 160. ISBN 978-0-929600-98-7. 9-noyabr 2012-yilda qaraldi. 
 ↑ „Naturally-Occurring Radioactive Materials (NORM)“. World Nuclear Association (mart 2019). 20-yanvar 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-avgust 2014-yil.
 ↑ „Exposure to radiation from natural sources“. Nuclear Safety & Security. IAEA. 9-fevral 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2016-yil.

Turkum:Pages with unreviewed translations