Jumanji

Jumanji—1995-yilda rejissyor Joe Johnson tomonidan yaratilgan dark fentezi sarguzasht janridagi Amerika filmi. Film ssenariy mualliflari Jonathan Hensleigh, Jim Strain hamda Greg Taylorlar boʻlib, Chris Van Allsburgning 1981-yili bolalar uchun yaratgan rasmli kitobiga asoslangan. Ushbu film Jumanji seriali filmlarining dastlabkisi boʻlib, unda aktyorlardan Robin Williams, Kirsten Dunst, David Alan Grier, Bonnie Hunt, Jonathan Hyde va Bebe Neuwirth kabilar rol ijro etishgan. Film voqealari gʻayritabiiy stol oʻyini atrofida kechadi va ushbu oʻyin ishtirokchilari har bir yurish tufayli turli xil xavf-xatarlarga duchor boʻladilar.

Jumanji 1995-yilning 15-dekabrida Sony Pictures Releasing tomonidan taqdim etilgan. Tanqidchilar filmni turlicha baholashgan boʻlishsa-da, u kassa daromadi jihatdan muvaffaqiyat qozongan. Byudjeti 65 million dollarni tashkil etgan boʻlsa, kassa tushumi 263 million dollardan oshgan va 1995-yilning eng kassabop filmlari roʻyxatida 10-oʻrinni egallagan.

Filmdan ilhomlanib animatsion televizion serial yaratilgan hamda 1996-1999-yillar oraligʻida efirga uzatilgan. Shuningdek, keyinchalik Zathura: A Space Adventure(2005) spin-off filmi hamda Jumanjining mantiqiy jihatdan davomi boʻlgan Jumanji: Welcome to the Jungle(2017), Jumanji: The Next Level(2019) singari ikkita film yaratilgan.

 Syujeti 
1969-yil, Alan Parrish New-Hampshirening Brantford shahrida ota-onasi (Sam va Carol) bilan birga yashardi. Bir kuni u bezori bolalardan qochib, otasining poyabzal fabrikasiga borib qoladi. Doʻsti Carl unga oʻzi tikkan yangicha poyabzalni koʻrsatadi. Alan poyabzalni tasodifan notoʻgʻri joyga qoʻyib, unga zarar berib qoʻyadi, lekin Carl javobgarlikni oʻz zimmasiga olib, ishdan boʻshaydi. Bezorilar Alanni quvlab, velosipedini olib qochib ketishganidan keyin, Alan qurilish boʻlayotgan joydan kelayotgan gʻalati doʻmbira ovoziga qiziqib, u tomonga boradi. U ustiga Jumanji deb yozilgan eski oʻyin doskasini topib olib, uyiga olib keladi.

Mahalliy internat-maktabga borish boʻyicha Sam bilan boʻlgan kelishmovchilikdan soʻng Alan qochishni rejalashtiradi. Xuddi shu paytda uning doʻsti Sarah Whittle Alanning velosipedini olib keladi. Alan unga Jumanjini koʻrsatadi va birga oʻynab koʻrishni taklif qiladi. Har tosh tashlashdan soʻng oʻyin donachalari oʻzlari harakatlanishadi va yurishning natijasi doskaning oʻrtasidagi kristal sharda namoyon boʻladi. Alanning bexosdan tosh tashlab yuborishi natijasida oʻyin ishga tushib ketadi va xabar keladi. Unda aytilishicha, yana kimdir beshlik yoki sakkizlik toshni tashlamaguncha, Alan changalzorda jon saqlashi kerak boʻladi va oʻyin Alanni yutib yuboradi. Birozdan keyin esa Sarah koʻrshapalaklar toʻdasidan qochib, uydan chiqib ketadi.

Oradan yigirma olti yil oʻtgach, Judy va Peter Shepherd ota-onasi oʻtgan yil qishda Canadaga changʻida sayohat qilish jarayonida baxtsiz hodisa tufayli halok boʻlganidan soʻng xolasi Nora bilan birga ayni paytda sotuvga qoʻyilgan Parrishlar uyiga koʻchib oʻtishadi. Judy va Peter tomdan Jumanjini topib olishadi va oʻynab koʻrishadi. Ularning tashlagan toshlari oqibatida oʻyin ichidan bahaybat chivinlar va bir gala maymunlar chiqib kelishadi. Qoidalarida oʻyin tugagandagina hammasi oʻz holiga qaytishi aytilganligi sabab ular oʻynashda davom etishadi. Peter besh raqamini tushiradi va natijada oʻyin ichidan arslon hamda katta yoshli Alan chiqib keladi. Tashqariga chiqib ketayotganida Alanning koʻzi eski doʻsti Carlga tushadi, endilikda u politsiya xodimi boʻlib ishlardi. Xarobaga aylangan poyabzal fabrikasiga borganda, Alan, Peter hamda Judy shuni tushunib yetishadiki, Sam yoʻqolib qolgan oʻgʻlini topish uchun poyabzal fabrikasini yopgan va 1991-yili vafot etgunigacha Alanni qidirgan. Fabrikaning yopilishi natijasida Brantford iqtisodiy muammoga duch keladi.

Oʻyinni yakunlash uchun ularga Sarah zarurligini tushunib, uchovlon ham Jumanjining dastidan ham Alanning gʻoyib boʻlishidan tushkunlikda boʻlgan Sarani topib, uni oʻyinga qoʻshilishga koʻndirishadi. Sarah va Alan shu zahoti keyingi yurishni qilishadi natijada Alan birinchi bor oʻyin ichida tanishgan Van Pelt ismli oʻyin ovchisi oʻyindan tashqariga chiqib keladi. Keyingi yurishlar turli hayvonlarning, shu jumladan bir nechta saqoqushlarningm vahimaga toʻlgan suruvini ozod qilib yuboradi, ulardan biri oʻyin taxtasini oʻgʻirlab ketadi. Peter taxtani qaytarib oladi, lekin Carl Alanni hibsga oladi. Bu roʻy berayotgan hodisalar shaharda vayronagarchiliklarni keltirib chiqaradi, Van Pelt esa oʻyin taxtasini oʻgʻirlab ketadi.

Peter, Sarah va Judy yaqin orada joylashgan chegirmalar doʻkoniga borishadi va Oʻyin taxtasini qaytarib olish uchun Van Pelt bilan urishishadi. Bu orada Carl Alanning shaxsi tasdiqlangach, uni qoʻyib yuboradi. Toʻrtovlon uyga qaytgach, Van Pelt yetib kelgunga qadar yana bir ofatni boshlaridan oʻtkazishadi. Vanihoyat Alan tashlagan tosh oʻyinni yutadi va oʻyin sabab vujudga kelgan hamma koʻngilsizliklar oʻyin ichiga kirib gʻoyib boʻladi.

Alan va Sarah oʻsha hammasi boshlangan 1969-yilga, Alan Sam bilan yarashib olishlari uchun ayni mos vaqtga qaytishadi. Sam Alanga u internat-maktabda oʻqishi shart emasligini aytadi. Shunda Alan oyoq kiyimni uning oʻzi yirtib qoʻyganini tan oladi va Carlni qayta ishga olishadi. Oʻyin keltirgan tashvishlar haqida eslashar ekan, Alan va Sarah Jumanjini daryoga uloqtirib yuborishadi.

1994-yilgi Rojdestvoda yaqinda turmush qurgan Alan va Sarah ilk marta farzand kutishayotgan edi. Alanning ota-onasi hali tirik, Alanning oʻzi esa oilaviy biznesni muvaffaqiyatli yuritayotgan edi. Alan va Sarah Judy, Peter va ularning ota-onasi Jim va Martha bilan Rojdestvo bazmida birinchi marotaba uchrashishadi. Alan Jimga ish taklif qilib, ularni changʻi sayrini bekor qilishga koʻndiradi. Bu esa ularni avvalgi vaqt oraligʻida sodir boʻlgan oʻlimdan qutqarib qoladi.

Shu paytda sohil boʻyida, qumlarga chala koʻmilgancha, Jumanji oʻyin taxtasi yotardi. Ikki fransuz qiz sohil boʻylab keta turib oʻyin ichidan taralayotgan baraban ovozini eshitib qolishadi.

 Rollarda 

 Robin Williams Alan Parrish rolida, soʻnggi yigirma olti yil davomida Jumanjida qamalib qolgan odam. Adam Hann-Byrd esa qahramonning yoshligini gavdalantirgan.
 Kirsten Dunst  Judy Shepherd, Peterning singlisi va Noraning jiyani.
 David Alan Grier Carl Bentley rolida, Parrish oilasining poyafzal ishlab chiqarish biznesida ishchi, keyinchalik kasbini politsiyachiga oʻzgartirgan.
 Bonnie Hunt Sarah Whittle rolida, Alanning doʻsti va uning gʻoyib boʻlishiga sabab boʻlgan voqealardan tushkunlikka tushib qolgan muhabbati. Laura Bell Bundy esa qahramonning yoshligini gavdalantirgan.
 Jonathan Hyde esa ikkita rolni:
 Van Pelt, Jumanjidagi Alanni taʼqib qiluvchi ovchi, shuningdek
 Sam Parrish, Alanning otasi rollarini oʻynagan.
 Bebe Neuwirth Nora Shepherd rolida, Judy va Peterning xolasi hamda qonuniy vasiysi.
 Bradley Pierce Peter Shepherd rolida, Judyning ukasi va Noraning jiyani.
 James Handy Parrishning uyidagi koʻrshapalaklarni yoʻqotish uchun Shepherdlar tomonidan chaqirilgan zararkunandalarga qarshi kurashuvchi sifatida.
 Patricia Clarkson Carol Parrish rolida, Alanning onasi.

1995-yilda filmda suratga tushgan aktyorlar orasida, shuningdek rieltor Tomas xonim rolida Gillian Barber, Judy va Peterning ota-onasi rolida Malcolm Stewart va Annabel Kershaw, Jim va Martha, qurol sotuvchisi sifatida Darryl Henriques va feldsherlar jamoasi sifatida rol ijro etgan Robyn Driscoll va Peter James Bryantlar boʻlgan.

 Yaratilishi 
left|thumb| Film New Hampshire shtatining Keene shahrida suratga olingan.