Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Zab jangi

Zab jangi , shuningdek, ilmiy manabalarda Buyuk Zab daryosi jangi deb ham ataladi, 750-yil 25-yanvarda hozirgi Iroq hududida joylashgan Buyuk Zab daryosi boʻyida boʻlib oʻtgan. Ushbu jang Umaviylar xalifaligiga yakun yasab, 750-yildan 1517-yilga qadar hukmronlik qilgan Abbosiylar xalifaligiga asos solgan.

 Tarixi 
747-yilda Umaviylar xalifaligiga qarshi yirik qoʻzgʻolon koʻtarildi. Qoʻzgʻolonning asosiy sababi xalifalikning chekka hududlarida yashovchi xalqlar va Damashqdagi Umaviylar hukumati oʻrtasidagi tobora chuqurlashib borayotgan tafovut edi. Umaviylar tomonidan tayinlangan viloyat hokimlari korrupsiyaga botgan, faqat shaxsiy manfaatlarini koʻzlar edi. Bundan tashqari, Umaviylar payg'ambar Muhammad naslidan emas edi, Abbosiylar nasli esa paygʻambarning amakisi Abbos orqali Muhammadga bogʻlanar edi. Aynan shu nars inqilob davomida Abbosiylar tomonidan keng targʻib qilingan.

 Armiyalar 
750-yilda Umaviylar xalifasi Marvon II qoʻshini Abbosiylar, shialar, xorijiylar va iroqliklardan iborat birlashgan kuchlarga qarshi jang qildi. Marvonning qoʻshini yozma maʼlumotlarda raqibnikidan ancha yirik va kuchliroq edi, chunki uning tarkibida Vizantiya imperiyasiga qarshi avvalgi Umaviylar yurishlarida qatnashgan koʻplab tajribali askarlar bor edi. Umaviylar qoʻshini son jihatidan katta va tajribali boʻlishiga qaramay, askarlarning aksariyati xalifa Marvon II ga chin dildan sodiq emasdi. Qoʻzgʻolon davomida ketma-ket magʻlubiyatlar tufayli Umaviylar ruhi susaygan, Abbosiylar armiyasining esa, aksincha, koʻtarilgandi.

 Jang 
Abbosiylar qoʻshini nayzali devor taktikasi – yaʼni jang maydonida saf tortib, nayzalarni dushmanga qarata tutish usulini qoʻlladi. Bu uslubni ular ilgari janglarda kuzatgan holda Umaviylardan oʻzlashtirgan boʻlishlari mumkin. Umaviylar otliq qoʻshini oʻz tajribasiga tayanib, bu devorni yorib oʻtishga qodir ekaniga ishongan holda hujumga oʻtdi. Biroq bu ularning katta xatosiga aylandi, otliq askarlar deyarli butunlay qirgʻin qilindi. Umaviylar armiyasi orqaga chekina boshladi, ularning ruhiyati butunlay yemirildi. Koʻplab askarlar Abbosiylarning qirgʻinbarod hujumlarida halok boʻldi yoki qish faslida sovuq Zab daryosida choʻkib ketdi.

 Oqibati 
Marvon II ning oʻzi jang maydonidan qochib qutulishga muvaffaq boʻlib, Levant (Sharqiy Oʻrta yer dengizi sohili) boʻylab janubga qochgan. Xalifa Abbosiylar tomonidan tinimsiz taʼqibga uchragan. Marvon oxir-oqibat Misrning Nil deltasida joylashgan Abusir (yoki Busir) nomli kichik shaharchaga yetib borgan. Jangdan bir necha oy oʻtib, aynan shu yerda qisqa jangda oʻldirilgan, uning oʻlimidan keyin xalifalik taxtiga 750–754-yillarda hukmronlik qilgan Saffoh oʻtirgan. Shu tariqa Yaqin Sharqdagi Umaviylar hukmronligiga yakun yasalgan.

 Yana qarang 
 Talas jangi

 

 

 
 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:750
Tuluza jangi

Tuluza jangi  – Akvitaniya xristian qoʻshinining Akvitaniya gersogi Buyuk Odo boshchiligidagi qoʻshinning Tuluza shahrini qamal qilayotgan Umaviylar musulmon armiyasiga qarshi kechgan jang. Umaviylar qoʻshiniga al-Andalus voliyi as-Samh ibn Malik al-Xavloniy boshchilik qilgan. Akvitaniyaliklarning hal qiluvchi gʻalabasi Umaviylar qoʻshinining Narbonnedan Akvitaniyaga, hozirgi Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismlariga tarqalishiga toʻsqinlik qilgan.

 Tarixi 
Al-Andalusning Umaviy voliyi (general-gubernatori) as-Samh ibn Malik al-Xavloniy Akvitaniyani zabt etish maqsadida arablar va berberlardan iborat armiya tuzdi. Akvitaniya hozirgi Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan katta knyazlik boʻlib, rasmiy ravishda franklar hukmronligi ostida edi, biroq amalda Akvitaniya gersogi qoʻlida deyarli mustaqil edi. Britaniyalik arxeolog Ian Meadowsning taʼkidlashicha, as-Samhning maqsadi Garonna daryosi vodiysi va Tuluza shahrini egallash hamda butun Atlantika dengizigacha choʻzilgan keng hududni qoʻlga kiritish edi. Bu hudud, oʻz navbatida, Pireney yarim orolida musulmonlar tomonidan boshqarilayotgan yerlar orqali Oʻrta yer dengizi va Shimoliy Afrikaga toʻgʻridan-toʻgʻri chiqish imkoniyatini berardiIan Meadows, „The Arabs in Occitania“, Arab and Islamic Cultures and Connections, Archive: Saudi Aramco World.

 

 
 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:721
Chadda islom

thumb|Chadning Abéché shahridagi masjid
Chadda islom dinining ildizlari Uqba ibn Nafiyga borib taqaladi va uning avlodlari hozirgi kungacha Chad koʻli atrofida yashab kelmoqda. XIV asrda sharqdan koʻplab arab muhojirlari kela boshlagan paytda islom allaqachon yoyilib boʻlgan edi. Chaddagi islomlashuv asta-sekinlik bilan kechdi. Bu islom sivilizatsiyasining oʻz siyosiy chegaralaridan tashqariga sekin-asta tarqalishi natijasi ediLibrary of Congress., and Thomas Collelo. Chad, a country study. 2nd ed. Washington D. C.: Federal Research Division Library of Congress ;For sale by the Supt. of Docs. U. S. G. P.O, 1990. . Chad musulmonlari orasida 48 foizini oʻzlarinisunniy, 21 foizi shia, 23 foizi shunchaki musulmon va 4 foizi esa boshqa yoʻnalishga mansub deb bilishadi.

Chadda islomning yoyilishiga oʻrta asrlarining buyuk tasavvufiy harakatlari yoki boshqa mamlakatlarga yuz bergan diniy inqiloblar taʼsiriga deyarli uchramagan. Gʻarbiy afrikalik musulmon savdogarlar va ziyoratchilar bilan uzoq muddatli aloqalar Chad musulmonlarining Tijaniya tariqati bilan bogʻlashlariga sabab boʻlgan boʻlishi mumkin. Shuningdek, XIX asrning oʻrtalarida Liviyada asos solinganSanusiyya birodarlik tariqati 1900-yillarga kelib Chad koʻli havzasidagi iqtisodiy va siyosiy taʼsirga ega boʻldi. Baʼzi fransuzlarni xavotirga solgan islomiy uygʻonish harakati, Sanusiyya tarafdorlari rahbarligida, faqat Avlad Sulaymon arablari va sharqiy Tibestidagi Toubu qabilalari orasida tarqalgan boʻlib, hech qachon koʻp sonli boʻlmaganLibrary of Congress., and Thomas Collelo. Chad, a country study. 2nd ed. Washington D. C.: Federal Research Division Library of Congress ;For sale by the Supt. of Docs. U. S. G. P.O, 1990. 
 

 
 
Islom
Garonna daryosi jangi

Garonna daryosi jangi, shuningdek, Bordo jangi deb ham ataladiMatthew Bennett The Hutchinson Dictionary of Ancient & Medieval Warfare 1579581161 1998 p319 „In 732 a large army of (70,000-80,000) men led by Abd ar-Rahman defeated the Aquitainians under Duke Eudo at the Battle of Bordeaux“, 732-yilda al-Andalus noibi Abdurahmon ibn Abdulloh al-Gʻofiqiy boshchiligidagi Umaviylar qoʻshini hamda Buyuk Odo boshchiligidagi Akvitaniya kuchlari oʻrtasida kechgan jang.

 Tarixi 
Abdurahmon ibn Abdulloh 730-yilda al-Andalus noibi sifatida oʻz vazifasini boshlaganida Usmon ibn Noissa (Usmon ibn Abi Nes’a Manuza) cismli mahalliy berberlar qoʻmondoniga qarshi kurashishga majbur boʻlgan. Usmonning asosiy bazasi Cerritania shahri (hozirgi Cerdanya, Llívia qal’asi boʻlishi mumkin) boʻlib, bu shahar Pireney togʻlarida joylashgan edi. Munuza Shimoliy Afrikadagi berberlarning zulmiga guvoh boʻlgan, Buyuk Odo bilan tinchlik bitimi tuzib, Kordova markaziy hukumatidan ajralib chiqqan edi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Odo Munuzaga qizi Lampadeni nikohlab berishni vaʼda qilganCoppée, 2002 1881, p. 430.Ellis, 1913.. Bu voqealar al-Andalusdagi Berber va xristian kuchlari oʻrtasidagi siyosiy kelishuvlarni koʻrsatadi. Munuza oʻzining mustaqil kurashini davom ettirishga harakat qilgan, lekin Abdurahman bilan toʻqnashuvlar yuzaga kelgan.

Odo oʻsha vaqtda Akvitaniyaning shimoliy hududlariga bostirib kirayotgan Charles Martelga qarshi kurashish bilan band edi, bu esa gersogning oʻzining janubdagi ittifoqchisi Manuzaga yordam berishiga toʻsqinlik qilardi. Munuzaning oʻlimi Abdurahmon oʻz yurishini boshlashidan biroz oldin sodir boʻlgan. Abdurahmon oʻz yurishi davomida Pireney togʻlarining gʻarbiy qismidan, yaʼni Navarra orqali oʻtib, Gascony (hozirgi janubi-gʻarbiy Fransiya) boʻylab katta tezlikda yurish qilgan. Avval Auch shahrini vayron qilgan, soʻngra yurishini davom ettirib, Bordoga yetib borgan.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:732
Turkum:8-asrda al-Andalus
Mirzo Bashir Ahmad

Mirzo Bashir Ahmad (1893-yil 20-aprel – 1963-yil 2-sentyabr) – Ahmadiya musulmonlar jamoasining diniy olimi va yozuvchisi, Ahmadiya harakatining asoschisi, Messiya va Mahdiy deb daʼvo qilingan Mirzo Gʻulom Ahmadning oʻgʻli

Mirzo Bashir Ahmad 1893-yilda Britaniya Hindistonining Qadian shahrida Mirzo Gʻulom Ahmad va Nusrat Jahon Begum oilasida tugʻilgan. 1916-yilda arab tilida magistr darajasini olgan. Oʻnlab yillar davomida Ahmadiya va Islomga oid koʻplab kitob va maqolalar yozgan. Eng mashhurlaridan biri „Siyrat Xotamun Nabiyyin“ („Paygʻambarlar muhrining hayoti va xarakteri“).

U 1963-yilda Lohurda vafot etgan va keyinchalik Pokistonning Rabvah shahridagi Bahishti Maqbara qabristoniga dafn etilgan.

 Ishlar 

 Siyrat Xotamun Nabiyyin, I, II va III jildlar
 Siyratul Mahdiy, I va II jildlar (Mahdiyning hayoti)
 Silsila Ahmadiya (Ahmadiya Harakati tarixi)
 Alhujjatul Baligʻa (Mukammal dalil)
 Tabligʻi Hidoyat (Hidoyat targʻiboti)
 Hamara Xuda (Bizning Xudoyimiz)
 Kalima-tul-fasal (Hal qiluvchi soʻz)
 Xatmi-nabuvvat-ki-haqiqat (Paygʻambarlikning yakuniyligi haqiqati)
 Chalis Javohir Pare (Qirq qimmatbaho tosh)
 Hayot-e-Tayyiba (Begʻubor hayot)
 Mazamin-e-Bashir (nashr qilingan maqolalar toʻplami)
 

Turkum:1963-yilda vafot etganlar
Turkum:1893-yilda tugʻilganlar
Turkum:Mirzo Gʻulom Ahmad oilasi
Berre daryosi jangi

Berre daryosi jangi  – 737-yilda al-Andalus nomidan Septimaniya viloyatini boshqargan Umaviy noibi Yusuf ibn Abdurahmon al-Fihriyning arab va berber musulmon kuchlari hamda Karolinglar sulolasiga mansub gersog Charles Martel boshchilgidagi xristianlar armiyasi oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang. Ushbu jang Narbonne shahrining qamal qilinishi vaqtida yuz bergan. Hozirgi Fransiyaning Aude departamenti hududidagi Berre daryosi ogʻzida boʻlib oʻtgan bu jang Charles Martel uchun muhim harbiy gʻalaba boʻlgan. Aynan 736–737-yillardagi harbiy yurishlar davomida Charles Martel Umaviylar hududining Pireney togʻlaridan shimolga tomon kengayishini samarali ravishda toʻxtatishga muvaffaq boʻlgan.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:737
Bava Qosim Valiyulloh masjidi

Bava Qossim Valiyulloh masjidi (yoki Bava Qosim Valiyulloh masjidi) – Hindistonning Tamil Nadu shtati, Kanyakumari tumanidagi Nagerkoil shahri yaqinida joylashgan Elankadai qishlogʻidagi masjid.

Masjid nomi 16-asrda Saudiya Arabistonidan Kanyakumari tumaniga koʻchib kelgan Bava Qosim Valiyulloh sharafiga nomlangan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati
Ashrof jangi

Ashrof jangi  – taxminan 740-yilda berberlar qoʻzgʻoloni davrida sodir boʻlgan muhim toʻqnashuv. Chlef daryosi boʻyida (hozirgi Jazoirning ash-Shalif shahri yaqinida) sodir boʻlgan bu jangda berberlar arablar ustidan yirik gʻalabaga erishgan. Jang davomida koʻplab arab zodagonlari halok boʻlganligi sababli bu voqea Ashrof jangi deb nomlangan. Qoʻzgʻolonchi berber askarlarini Zenata qabilasidan boʻlgan Xolid ibn Hamid az-Zanotiy boshqargan.

 Joylashuvi 
Ushbu jangning qayerda boʻlib oʻtgani haqida ikkita taxmin mavjud. Koʻpgina tarixchilarning fikriga koʻra, jang Chelif vodiysida (hozirgi Jazoir hududida joylashgan) sodir boʻlgan.

Fransuz tarixchisi va jurnalisti Charles-André Julien jangning Chelifda boʻlib oʻtganini qayd etar ekan, bu holat xorijiylar qoʻzgʻolonining markaziy Zenetiyaga qadar yetib borganini, bu esa Émile-Félix Gautier tomonidan keltirilgan nazariyani tasdiqlashini aytib oʻtgan. Biroq uning fikricha, Ibn Xaldundan tashqari boshqa arab tarixchilari jangning shimoliy Marokashda boʻlib oʻtganini taʼkidlagan. Joy nomlari orasidagi bu tafovut Ibn Xaldunning matnidan koʻchirilgan nusxada arab tilida oʻxshash yoziladigan „Chelif“ soʻzining „Sebou“ soʻzi bilan almashtirilganligi sababli yuzaga kelgan boʻlishi mumkin. Shu sababli, Ashrof jangining aynan qayerda boʻlib oʻtgani borasida noaniqlik mavjud.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Ahmad az-Zayn

Ahmad az-Zayn (1933 – 2021) – „Levant shayxi“ nomi bilan tanilgan sunniy musulmon olimi. Livan musulmon ulamolari ittifoqining rahbari boʻlgan.

 Hayotning boshlangʻich davri 
1933-yilda Livan janubidagi Saydo shahrida tugʻilgan. Misrdagi Al-Azhar universitetini tamomlagan va 35 yil davomida Livan shariat sudlarining diniy qozisi va Sidondagi Omri Kabir masjidining imom xatibi boʻlgan. U Livanning sunniy olimlaridan biri, Islom tafakkur maktablarining yaqinligi boʻyicha Butunjahon forumi aʼzosi edi.

 Vafoti 
Az-Zayn 2021-yil 2-martda 88 yoshida vafot etgan.

 

Turkum:Islom va siyosat
Turkum:Al-Azhar universiteti bitiruvchilari
Turkum:2021-yilda vafot etganlar
Turkum:1933-yilda tugʻilganlar
Turkum:Islom faylasuflari
Chovk Ke Masjid

Masjid-e-Chovk (yoki Chovk Ke Masjid, Chovk jome masjidi) – Hindistonning Telangana shtati, Haydarobod shahridagi Mahbub Chovk soat minorasi yaqinida joylashgan masjid.

Masjid 1817-yilda Xoja Abdullaxon tomonidan qurilgan. Dastlab u uchta arkali peshayvon bilan bunyod etilgan, keyinchalik binoga yana toʻrtta ark qoʻshilib, toʻrtburchak zal oldida ikkita minora barpo etilgan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Telanganadagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Haydaroboddagi masjidlar
Maskin jangi

Maskin jangi , Dayr al-Jataliq jangi nomi bilan ham tanilgan, Ikkinchi fitna (680-690 yillar) davrida hal qiluvchi janglardan biri boʻlgan. 691-yil oktabr oyi oʻrtalarida hozirgi Bagʻdod yaqinida, Dajla daryosining gʻarbiy sohilida Umaviylar xalifasi Abdulmalik ibn Marvon boshchiligidagi qoʻshin hamda Makka markazida joylashgan raqib xalifa Abdulloh ibn az-Zubayrning Iroqdagi noibi Musʼab ibn az-Zubayr askarlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan.

Jang boshlanganda Mus’ab qoʻshinidagi askarlarning aksariyati yashirincha Abdulmalikka bay’at qilib, jang qilishdan bosh tortgan. Mus’abning yetakchi qoʻmondoni Ibrohim ibn al-Ashtar jangda halok boʻlgan. Oradan koʻp oʻtmay, Mus’abning oʻzi ham oʻldirilgan. Bu esa Umaviylarning gʻalabasi va Iroqning qayta egallab olinishiga sabab boʻlgan. Natijada, 692-yil oxirida Umaviylar uchun Hijoz (Arabistonning gʻarbiy qismi)ni qayta zabt etish uchun yoʻl ochilgan.

 Joylashuvi 
Jang Dayr al-Jataliq (katolikos monastiri) yaqinida, Maskin atrofida joylashgan nestoriylik monastiri hududida boʻlib oʻtgan. Maskin shahri Dajla daryosining gʻarbiy sohilida, sobiq Dujayl kanali boʻyida joylashgan boʻlib, hozirgi Bagʻdod shahridan taxminan shimolda va Sumayka qishlogʻidan 3 kilometr (1,9 mil) janubda joylashgan edi. Qadimgi Maskin shahri hozirda „Xaroib Maskin“ (yaʼni „Maskin xarobalari“) nomi bilan tanilgan. Dayr al-Jataliq esa Sumayka qishlogʻidan 6 kilometr (3,7 mil) janubi-sharqda joylashgan Tell al-Dayr tepaligi boʻlishi mumkin.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:691
Casa Verona masjidi

Casa Verona masjidi – Hindistonning Tamil Nadu shtati, Chennay shahri George Town hududida joylashgan masjid. Bu shahardagi eng qadimiy masjidlardan biri boʻlib, Britaniya Ost-Indiya kompaniyasining dubasi (tarjimoni) boʻlgan Casa Verona tomonidan qurdirilgan.

 Tarixi 
Casa Verona (yoki Kasi Viranna) Golkonda sultonligi bilan savdo qilgan Madraslik hindu savdogari edi. U Golkonda sultonlari bilan juda yaqin munosabatda boʻlgan, hatto unga Hasanxon degan musulmon ismi ham berilgan. Ushbu masjid 1680-yilda, uning oʻlimidan oldin, unga tegishli boʻlgan yerda qurilgan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati

 Izohlar
Dharma Kidangu masjidi

Dharma Kidangu masjidi – Hindistonning Tamil Nadu shtati, Chennay shahri George Town hududidagi Angappa Nayken koʻchasida joylashgan masjid. U Muthialpetdagi eng qadimiy masjid hisoblanadi.

Dastlabki toshdan qurilgan masjid 2008-yilda buzib tashlangan va oʻrniga yangi masjid qurilgan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati
 

Turkum:Chennaydagi masjidlar
Marj Rahit jangi (684)

Marj Rahit jangi  – Ikkinchi fitna davridagi dastlabki janglardan biri. 684-yil 18-avgustda sodir boʻlgan. Umaviy xalifasi Marvon I ning tarafdorlaridan iborat, asosan, Banu Kalb qabilasi yetakchilik qilgan Yaman qabilalar ittifoqi hamda oʻzini Makkada xalifa deb eʼlon qilgan Abdulloh ibn az-Zubayr tarafdori ad-Dahhok ibn Qays al-Fihriy boshchiligidagi Qays qabilalari qoʻshini oʻrtasida kechgan. Yaman qabilalarining gʻalabasi Umaviylarning Bilod ash-Shom (hozirgi Levant) ustidan nazoratini mustahkamladi va Ibn az-Zubayrga qarshi yuritilgan urushda ularning hal qiluvchi gʻalabasiga zamin yaratdi. Biroq ushbu jang Qays va Yaman qabilalari oʻrtasida chuqur adovat va raqobatning boshlanishiga sabab boʻldi, bu esa Umaviylar xalifaligi hukmronligining qolgan yillarida tinimsiz mojarolar va siyosiy beqarorlikka olib boʻldi.

 Oqibati 
Marj Rahitdagi gʻalaba Umaviylarning Suriyadagi mavqeini mustahkamladi va Ibn az-Zubayr tarafdorlariga qarshi hujumga oʻtish imkonini berdi. Oʻsha yilning oxiriga kelib, Misr ustidan nazorat qayta tiklandi, biroq Ubaydulloh ibn Ziyod boshchiligidagi Umaviylar Iroqni qaytarib olishga uringanida, 686-yilning avgustida Mosul yaqinida ularning yurishi al-Muxtor boshchiligidagi Alaviy tarafdorlar tomonidan toʻxtatildi. 685-yil aprel oyida Marvon I ning vafotidan soʻng xalifalikka tayinlangan Abdulmalik keyingi yillarda avvalo oʻz hokimiyatini mustahkamlash bilan shugʻullandi. , 687-yilda Mus’ab ibn az-Zubayr al-Muxtorni magʻlubiyatga uchratib, butun Iroqni oʻz nazorati ostiga oldi. 691-yilda Abdulmalik Zufar al-Kilobiy boshchiligidagi Qays qabilalarini Umaviylar tomoniga ogʻdirishga muvaffaq boʻldi va Iroqqa yurish boshladi. Natijada, Mus’ab ibn az-Zubayr magʻlubiyatga uchradi va halok boʻldi. Umaviylar Sharqdagi barcha hududlar ustidan yana oʻz nazoratini tikladi. 692-yil oktyabrda Makka yana bir bor qamal qilinib, Abdulloh ibn az-Zubayr oʻldirildi va shu bilan ichki urush (Ikkinchi fitna) oʻz nihoyasiga yetdi.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi janglar
Turkum:684
Qutb Shohiy masjidi

Qutb Shohiy masjidi (arabcha: مسجد قطب شاه; urdu: مسجد قطب شاہی) – Hindistonning Telangana shtati, Haydarobod shahri Langar Hovuz hududida joylashgan qisman vayronaga aylangan qadimiy masjid.

Bu masjid 1518–1687-yillarda mintaqada hukmronlik qilgan Qutb Shohiylar sulolasi bilan bogʻliq.

 Tavsifi 
Qutb Shohiy masjidini saqlash va tiklash uchun uning meʼmoriy jihatlarini asrab-avaylash maqsadida turli saʼy-harakatlar amalga oshirilgan. Tarixiy va madaniy ahamiyatini saqlab qolish maqsadida bir qator konservatsiya loyihalari va tashabbuslar ishlab chiqilgan.

Restavratsiya ishlari natijasida masjidning asl meʼmoriy jihatlari saqlanib qolgan boʻlib, binoning umumiy holati yaxshilangan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Telanganadagi masjidlar roʻyxati
 Telanganada davlat tomonidan muhofaza qilinadigan yodgorliklar roʻyxati

 

Turkum:Haydaroboddagi masjidlar
Rahimxon masjidi (Haydarobod)

Rahimxon masjidi – Hindistonning Telangana shtati, Haydarobod shahri Karvan hududida joylashgan masjid.

Masjid 1643-yilda qurib bitkazilgan.

 Tarixi 
Tarixchi Harun Xon Shervaniy taʼkidlashicha, bu masjid Qutb Shohiylar davri masjidlarining deyarli barcha oʻziga xos xususiyatlariga ega. Masjid uchta arkali kirish qismiga ega boʻlib, har ikki tomonda ikkitadan minora joylashgan. Hovli oldidagi qabrlar oldida ayvon mavjud.

Masjidning namoz zali 8.2 metrga 5.5 metr (27 futga 18 fut) oʻlchamga ega. Oʻn qirrali mehrobda Oyatal Kursiy qora bazaltga suls xati bilan yozilgan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Telanganadagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Haydaroboddagi masjidlar
Sonya Yoncheva

Sonya Yoncheva (1981-yil 25-dekabrda tugʻilgan) – bolgariyalik opera ijrochisi (soprano), prodyuser, SY11 Productions kompaniyasi hamda Bulgarian Artist jurnalining asoschisi.

 Yoshlik yillari 
Yoncheva 1981-yil 25-dekabrda Bolgariyaning Plovdiv shahrida dunyoga kelgan. Plovdivdagi Milliy musiqa va raqs maktabida fortepiano va vokal yoʻnalishida tahsil olgan. Oʻsmirlik yillarida musiqaga bagʻishlangan bolgar telekoʻrsatuvini olib borgan. 2000 va 2001-yillarda Bolgariyada boʻlib oʻtgan bir qancha musiqa tanlovlarida gʻolib boʻlgan. 2000-yilda akasi bilan birga Bolgariya Milliy Televideniyesi tomonidan tashkil etilgan va ishlab chiqarilgan „Hit-1“ tanlovida „Yil qoʻshiqchilari“ unvonini qoʻlga kiritgan.

Yoncheva klassik vokal boʻyicha chuqurlashtirilgan tahsilini Genève konservatoriyasida Danielle Borst rahbarligida davom ettirgan va 2009-yilda magistrlik darajasini olgan.

 Karyerasi 
Yoncheva 2007-yilda William Christiening yosh xonandalar uchun moʻljallangan „Jardin des Voix“ akademiyasiga taklif etilgan.

Yoncheva 2010-yilda boʻlib oʻtgan Operalia tanlovida ayollar orasida birinchi oʻrinni egallagan va CulturArte maxsus mukofotini qoʻlga kiritgan. Iyun oyida Yoncheva Adina rolida L’elisir d’amore operasida chiqish qilgan, ushbu spektakl Peynier shahrida oʻtkazilgan Festival Nuits Musicales Sainte Victoire doirasida boʻlib oʻtgan.

2013-yil noyabr oyida Sony Classical leybli bilan shartnoma imzolagan.

 Shaxsiy hayoti 
Yoncheva 2014-yil iyul oyida venesuelalik dirijyor Domingo Hindoyanga turmushga chiqqan. Ular birgalikda Shveysariyada istiqomat qiladi. Juftlikning Mateo ismli oʻgʻli 2014-yil 6-oktyabrda, Sofiya ismli qizi 2019-yil oktyabr oyida tugʻilgan. Yonchevaning ukasi Marin Yonchev sobiq rok ijrochisi boʻlib, 2010-yilda opera qoʻshiqchisi boʻlgan.
 

 

 
 
 Sonya Yoncheva Opéra national de Parisda
 Sonya Yoncheva Archived 2019-04-23 at the Wayback Machine at Sony Classical
 Sonya Yoncheva at Medici.tv

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Prodyuserlar
Turkum:Plovdivlik musiqachilar
Irmena Chichikova

Irmena Chichikova (1984-yil 22-mayda tugʻilgan) – bolgariyalik teatr, televidenie va kino aktrisasi.

 Taʼlimi 
Irmena Chichikova 1984-yil 22-mayda Bolgariyaning Plovdiv shahrida dunyoga kelgan. Plovdiv shahrida voyaga yetgan va shu yerdagi „Antoine de Saint Exupéry“ nomidagi Fransuz tili oʻrta maktabida tahsil olib, 2003-yilda maktabni tamomlagan. Soʻngra Sofiyaga koʻchib oʻtgan va Krastyo Sarafov nomidagi Milliy teatr va kino sanʼati akademiyasida tahsilini davom ettirgan. U yerda professorlar Margarita Mladenova va Ivan Dobchev qoʻl ostida oʻqigan. Irmena, shuningdek, zamonaviy yunon tilini ham oʻrgangan. 2008-yilda oʻqishni tamomlaganidan soʻng mustaqil ravishda aktrisa sifatida faoliyat yurita boshlagan.

 Karyerasi 
Chichikova sahnadagi professional debyutini 2008-yilda „The Art of Sweeping Things Under the Rug“ spektaklida amalga oshirgan. Ushbu spektakl Ingmar Bergmanning „Scenes From a Marriage“ (Nikohdan lavhalar) asari asosida sahnalashtirilgan boʻlib, Chichikova unda Marianne rolini ijro etgan. Bu roli uchun 2009-yilda IKAR mukofotiga nomzodi qoʻyilgan. 2009-yilgi ASKEER teatr mukofotlarida „Eng yaxshi bosh roldagi aktrisa“ sovrinini qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng 2009-yilda „Nirvana“ spektaklida ishtirok etgan. 2010-yilda Kanada va Fransiyada Eugène Ionesco asarlari asosida sahnalashtirilgan „Construction of the Liberated Imagination“ spektakli namoyishi uchun gastrol safarlarida boʻlgan. 2012-yilda Alexandr Vampilovning „Duck Hunting“ spektaklida ishtirok etgan. Ushbu spektakl Bolgariyaning „Ivan Vazov“ nomidagi Milliy teatrida sahnalashtirilgan. 2012-yilda „I Am You“ filmida suratga tushgan, ushbu roli uchun tanqidchilar tomonidan olqishlarga sazovor boʻlgan hamda „Golden Rose“ milliy kinofestivali doirasida „Eng yaxshi bosh roldagi ayol“ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2014-yilda „Viktoria“ filmida Boryana rolini ijro etgan. Boryana – kindiksiz tugʻilgan Viktoria ismli qizaloqning onasi obrazi edi. Film 2014-yilning yanvar oyida Sundance xalqaro kinofestivalining asosiy tanlov dasturida namoyish etilganViktoria: Sundance Review. Keyingi yili, yaʼni 2015-yilda „Sound Hunters“ filmida ham rol ijro etgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1984-yilda tugʻilganlar
Turkum:22-mayda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar
Inoyat

Inoyat ( — iltifot, mehribonlik; gʻamxoʻrlik, parvarish) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Inoyat Turopov — sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Kattaqoʻrgʻon tumani qoʻmitasining birinchi kotibi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Inoyatullaxon — 1929-yil yanvarda uch kunlik Afgʻoniston podshohi. Afgʻon amiri Habibullaxonning oʻgʻli;
 Inoyatxoja Maxdum — naqshbandiya tariqati murshidi.

 Familiya 

 Inoyatov
 Inoyatova

 

Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar
Inqilob (ism)

Inqilob ( — oʻzgarish; toʻntarish, isyon) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Inqilob Yusupova — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi. Bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlash assotsiatsiyasi raisi.

 

Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar
Inʼom

Inʼom ( — hadya, ehson) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Familiyalar 

 Inʼomov
 Inʼomova

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Iqbol

Iqbol ( — peshvoz chiqish; yaqinlashish; qiziqish; baxt, omad) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Iqbol Boboxonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Iqbol Masih — pokistonlik bolalar mehnatiga qarshi kurash olib borgan nasroniy bolalar ishchisi va faoli;
 Iqbol Mirzo — oʻzbekistonlik shoir, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori, davlat arbobi.
 Iqbol Olimjonova — oʻzbe televideniyesi tarixidagi birinchi suxandon
 Iqbol Xon — Pokiston armiyasining yuqori martabali generali;
 Iqboljon Akramov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Iqboljon Malikjonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
 Iqboljon Xoldorov — oʻzbekistonlik bokschisi

 Familiyalar 

 Iqbolov
 Iqbolova

 

Turkum:Oʻzbekcha uniseks ismlar
Chip and Potato

Chip and Potato – Kanada-Britaniya-Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Billy Macqueen, Catherine Williams va Maddy Darrall boʻlib, ushbu multserial Family Jr. telekanalida namoyish etilgan.

 Ovoz berganlar 

 Abigail Oliver – Chip Pug
 Andrea Libman – Potato
 Chance Hurstfield – Spud Pug
 Briana Buckmaster – Little Momma Pug
 Brian Dobson – Little Poppa Pug / Bertie Bumpety-Bump
 Dominic Good – Nico Panda
 Christina Jastrzembska – Grandma Pug
 Evan Byarushengo – Stomp Fant
 Scotia Andersen – Stamp Fant
 Vincent Tong – Pa Fant
 Kathleen Barr – Ma Fant ug Granny Fant
 Teryl Rothery – Amanda Panda
 Deven Mack – Andy Panda
 Alessandro Juliani – Mr. Desmond Diggerty / Mr. Rhino
 Emma Jayne Maas – Gigglish Grand
 Brenden Sunderland – Howie Hyena
 Garry Chalk – Gordie Pug
 Naomi Tan – Glenda
 Melody Nosipho Niemann – Hop Hippo
 Samantha Alarcon – Henrietta Hippo
 Claire Corlett – Roxy Rhino
 Beck Schurko – Humphrey Bumpety-Bump

 

 

 Family Jr.-da
 
 

Turkum:Kanada teleseriallari
Turkum:Buyuk Britaniya teleseriallari
Turkum:AQSh teleseriallari
Turkum:Animatsion teleseriallar
Turkum:Ingliz tilidagi televizion shoular
Turkum:2010-yillar teleseriallari
Turkum:2020-yillar teleseriallari
Turkum:2010-yillar animatsion teleseriallari
Turkum:2020-yillar animatsion teleseriallari
Iroda (ism)

Iroda ( — qasd, niyat, istak) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Iroda Aliyeva — oʻzbekistonlik aktrisa, Oʻzbekiston xalq artisti;
 Iroda Iskandarova — oʻzbekistonlik qoʻshiqchi, xalfa;
 Iroda Sirojiddinova — oʻzbekistonlik olima, Pedagogika fanlari boʻyicha falsafa doktori, dotsent;
 Iroda Toʻlaganova — oʻzbekistonlik tennischi;
 Irodaxon Rustamova — oʻzbekistonlik para kanoe sportchisi;
 Irodaxon Sodiqova — oʻzbekistonlik gimnastikachi.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Mogaidin Andavar masjidi

Mogaidin Andavar masjidi, shuningdek Mogaidin Andavar jome masjidi nomi bilan ham tanilgan, Hindistonning Tamil Nadu shtati, Nagapattinam tumanidagi Thirukkalachery shahrida joylashgan jome masjidi. Masjid „Masjid koʻchasi“da (Pallivaasal koʻchasi; pallivaasal tamilchada „masjid“ degan maʼnoni anglatadi) joylashgan.

 Tarixi 
Bu masjid 1936-yilda mahalliy xayriyachi tomonidan hadya sifatida qurib berilgan. Shuningdek, tub yerlik, Malaya (hozirgi Malayziya) va Fransuz Hindixitoyi (hozirgi Vyetnam)dan kelgan hind muhojirlarining xayr-ehsonlari ham qurilishga sarflangan. Pitchai Ghani Ravuthar va Ave Mummad Yusuf (ikkalasi ham vafot etgan) tomonidan xayr-ehsonlar qabul qilib olingan.

Masjid 1990-yilda Ave Muhammad Yusufning oʻgʻli Ave Abdulhamid tomonidan oʻz mablagʻlari hisobiga qayta qurilgan (jamoat xayr-ehsonlarisiz). Biroq, Ave Abdulhamidning oʻgʻli Ave Abdulbashir, masjidni qayta qurish uchun Shveytsariyadan bir martalik toʻlov sifatida 100 000 AQSH dollari (oʻsha davrda taxminan 4 million Hindiston rupiyasiga teng) xayr-ehson olganini aytgan. Ushbu masjid qurilganidan keyin Ave oilasi yoki ularning avlodlari tomonidan masjid taʼmiri uchun xayr-ehson qilinganligi haqida maʼlumotlari mavjud emas.

Bu masjid Tamil Nadu shtatining Nagapattinam tumanidagi eng katta masjidlardan biridir (Madinadagi paygʻambar Muhammad masjidiga oʻxshash yagona katta gumbazga ega).

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Hindistondagi XX asrda qurilgan masjidlar
Turkum:Nagapattinam tumanidagi binolar va inshootlar
Turkum:Hindistondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Hindistondagi minorali masjidlar
Turkum:1936-yilda qurib bitkazilgan masjidlar
Turkum:Tamil Nadudagi masjidlar
Mohiddin masjidi (Lakshadvip)

Mohiddin masjidi, shuningdek Ujra masjidi nomi bilan ham tanilgan, Hindistonning Lakshadvip hududidagi Kavaratti orolida joylashgan masjid. Masjid hovlisidagi quduqda davolovchi quvvatga ega boʻlgan suv mavjudligi haqida mish-mishlar tarqalgan.

 Tavsifi 
Mohiddin masjidi orolning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. XVII asrga oid bu inshootning bezakli shifti bitta yogʻochdan yasalgan degan taxminlar bor. Masjid ustunlari ham nozik oʻyma naqshlar bilan bezatilgan. Mahalliy afsonaga koʻra, yogʻoch oʻymakorligidagi naqshlar gʻoyasi bir oʻsimlik bargidan ilhomlangan. Hunarmand uni oʻz uyida bezak beribchiroyli holatga keltirishni istagan, ish vaqtida yogʻoch boʻlagi koʻziga tegib, koʻzi koʻrmay qolgan.

Masjid hududida Shayx Muhammad Qosimning qabri joylashgan boʻlib, bu joy orol aholisi tomonidan muqaddas hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati

 

 
 

Turkum:Hindistondagi XVII asr masjidlari
Turkum:Hindistondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Hindistondagi minorali masjidlar
Soʻfi Muhammad Sarvar

Soʻfi Muhammad Sarvar (1933-yil 7-dekabr – 2018-yil 15-may) – Pokistonlik islom olimi, yozuvchi va Jamiya Ashrafiyadagi shayx al-Hadis edi. Jamiya Xayrul Madaris va Jamiya Ashrafiya universitetlarida tahsil olgan.

 Yoshligi va taʼlimi 
Sarvar 1933-yil 7-dekabrda Dera Gʻozixon tumanida tugʻilgan. 10-sinfdan soʻng u diniy taʼlimni Jamiya Ashrafiya asoschisi muftiy Muhammad Hasandan olishni boshlagan. Va keyin Jamiya Xayrul Madarisda oʻqigan. Keyinchalik Jamiya Ashrafiyada hadis kursiga oʻqishga kirdi va uni muvaffaqiyatli tamomladi. Shundan soʻng u bir muddat Karachida Pokiston bosh muftiysi Muhammad Shofiy qoʻlida tahsil oldi.

Aalimiyyatni tamomlagandan soʻng, u Jamiya Xayrul Madaris Moʻltonda uch yil va Dorul Ulum Eidgoh Kabirvalada oʻn yil boʻldi. Jamiya Ashrafiya Lahorda hadis va boshqa fan va sanʼat boʻyicha dars berdi.

 Adabiy asarlar 
U bir qancha kitoblar muallifi. Jumladan:

 Al-Xayr al-Joriy „Sahih al-Buxoriy“da (2001)
 Ilm-o-Amal (Fan va amaliyot)

 Vafoti 
U 2018-yilning 15-may kuni Lohur shahrida qisqa muddatli kasallikdan soʻng vafot etdi va Shershoh qabristoniga dafn qilindi.

Keyin Panjob Bosh vaziri Shahboz Sharif, Jamiyat Ulema-e-Islom markaziy amiri Maulana Fazlur Rahmon, JUI Bosh kotibi Abdul Gʻofur Haydariy, JUI Bosh kotibi oʻrinbosari Maulana Muhammad Amjad Xon, Federal vazir Akram Xon Durroniy, Mavlono Ataurmon Ataur Rah, Axram Ataur Rah va boshqalar uning vafoti munosabati bilan motam tutib, Mavlono Soʻfi Muhammad Sarvarning diniy, oʻqituvchilik va ijtimoiy xizmatlari uzoq vaqt xotirada qolishini taʼkidladilar.

 

Turkum:Deobandiylar
Turkum:2018-yilda vafot etganlar
Turkum:1933-yilda tugʻilganlar
Turkum:Jamiya Ashrafiya bitiruvchilari
Turkum:Jamiya Xayrul Madaris bitiruvchilari
Ala Vardixon masjidi

Ala Vardixon masjidi – Hindistonning Haryana shtati, Gurgaon yaqinida joylashgan masjid. Bu masjid Milliy ahamiyatga ega yodgorlik hisoblanadi.

 Tavsifi 
Masjid Navob Alivardi Xon tomonidan XVIII asrda saroy bilan birga qurilgan. Masjid va saroy kombinatsiyalari ushbu hududda keng tarqalgan boʻlib, Dehlidan Ajmergacha boʻlgan yoʻlda har masofada qurilgan. Masjid Gurgaondagi Eski Tehsil idorasidan uzoqlikda joylashgan.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Hindistondagi XVIII asr masjidlari
Turkum:Hindistondagi gumbazli masjidlar
Turkum:Haryana shtatidagi masjidlar
Turkum:Haryana shtatidagi milliy ahamiyatga ega yodgorliklar
Nagina masjidi

Nagina masjidi, shuningdek Marvarid masjidi va Javohir masjidi nomlari bilan ham tanilgan, sunniy masjid boʻlib, YuNESKO Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan Agra qal’asi hududida, Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Agra shahrida joylashgan. Masjid Boburiylar hukmdori Shoh Jahon tomonidan taxminan 1631–1640-yillar oraligʻida qurilgan.

Bu masjid Milliy ahamiyatga ega yodgorlik hisoblanib, Arxeologik qidiruv xizmati tomonidan nazoratga olingan.

 Meʼmorchiligi 
Nagina masjidi Agra qal’asidagi meʼmorchilik durdonasidir. U yana bir diqqatga sazovor masjid – Moti masjidi va Mina masjidi yaqinida joylashgan.

Nagina masjidi sof oq marmardan qurilgan boʻlib, nozik uslubda bezatilgan namozxona atrofini oʻrab turadi. Nagina masjidi juda sodda meʼmorchilik uslubida qurilgan va kamtarona bezaklarga ega. Masjid uchta boʻlimga boʻlingan boʻlib, har bir boʻlim aarkalar ostida oddiy ustunlar bilan ajratilgan. Markaziy arka kattaroq boʻlib, toʻqqizta burmaga ega, yon tomonlardagi arkalarda esa faqat yettita burma mavjud. Masjid kengligi , uzunligi boʻlib, hovliga ega. Hathi Pol yoʻliga qaragan va masjidning shimoliy tomonida joylashgan ayvon orqali yoʻlning panoramik koʻrinishlarini tomosha qilish mumkin.

Masjid binosi qirollik oilasi ayollari uchun qurilgan boʻlib, uchta ulugʻvor gumbaz va ajoyib arkalarga ega. Nagina masjidi ayvonidan qirollik ayollari „Mina Bozori“ nomli hashamatli bozordan buyumlar sotib olishlari mumkin boʻlgan.

 Yana qarang 

 Hindistonda sunniy islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati
 Agra tumanidagi milliy ahamiyatga ega yodgorliklar roʻyxati

 Izohlar 

 

 

 

Turkum:Hindistondagi XVII asr masjidlari
Turkum:Agra qal’asi
Turkum:Marmar binolar
Turkum:Uttar-Pradesh shtatidagi milliy ahamiyatga ega yodgorliklar
Turkum:Hindistondagi gumbazli masjidlar
Turkum:1640-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:Agra shahridagi masjidlar
Turkum:1640-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar
Turkum:Hindistondagi tosh binolar
Turkum:Hindistondagi sunniy masjidlar
Turkum:Agra shahridagi diqqatga sazovor joylar
Najibobod masjidi

Najibobod masjidi, shuningdek Najibobod jome masjidi nomi bilan ham tanilgan, Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Moradabad boʻlimidagi Bijnor tumani, Najibobod shahrida joylashgan jome masjidi.

Najib ad-Davla 1755-yilda Bijnor tumanidagi eng qadimiy Boburiylar imperiyasi yodgorliklaridan biri boʻlgan Najibobod qal’asini qurdirgan. Masjidning 1797-yilda qurib bitkazilgan deya taxmin qilinadi.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati

 
Turkum:Hindistondagi XVIII asr masjidlari
Turkum:Bijnor tumani
Najibobod
Turkum:Hindistondagi minorali masjidlar
Turkum:1790-yillarda qurilgan masjidlar
Turkum:Uttar-Pradesh shtatidagi masjidlar
Turkum:1797-yilda qurib bitkazilgan diniy binolar
Navob jome masjidi

Navob jome masjidi – Hindistonning Tamil Nadu shtati, Kanchipuram tumani, Chengalpattu shahridagi masjid. U shahardagi eng muhim masjidi hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Hindistonda Islom
 Hindistondagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Tamil Nadudagi masjidlar
Turkum:Kanchipuram tumanidagi binolar va inshootlar
Avignon qamali

thumb|Avignon qamalidan manzara (Fransning Grandes Chroniques tarixiy yilnomasidan, 1332–1350)
Avignon qamali 737-yilda sodir boʻlgan. Karl Martel boshchiligidagi Franklar qoʻshini Avignonda joylashgan Umaviylar garnizonini magʻlub etgan va mustahkam qal’ani vayron qilgan.

 Zamonaviy qarashlar 
Arablar 734-yilda Avignon shahrini egallagan edi, u yerda hukmronlik qilayotgan Provence gersogi Maurontus shaharni Narbonnening Umaviy noibi Yusuf ibn Abdurahmon al-Fihriyga topshirganRiché, Pierre (1993). The Carolingians: A Family Who Forged Europe. University of Pennsylvania Press. , p. 45.. Fredegar yilnomalariga koʻra, Maurontus Yusuf bilan Karl Martelga qarshi ittifoq tuzgan va uni shaharga taklif qilgan. Moissak yilnomasi esa Yusufning qoʻshini arablar nazoratidagi Septimaniyadan Provencega tinch yoʻl bilan oʻtganini va Avignonga hech qanday qarshilik koʻrsatilmasdan kirganini tasdiqlaydi. Bunga javoban, 736-yilda Karl Martel oʻzining ukasi gersog Childebrandni janubga yuborgan, u bilan birga boshqa gersoglar va hisobchilar (graf) ham joʻnatilgan. Childebrand Avignonni qamal qilib, shaharni egallash uchun Karl tayyor boʻlguncha pozitsiyani saqlab turganFouracre, Paul (2000). The Age of Charles Martel. Pearson Education. , p. 96..

Martelning qoʻshinlari Avignon devorlariga hujum qilishda arqonli narvonlar va qamal qiluvchi qoʻrgʻoshinli uskunalardan foydalangan. Shahar qoʻlga kiritilgach, butunlay yoqib yuborilganHalsall, Guy (2003). Warfare and Society in the Barbarian West 450-900. London: Routledge. , p. 226.Mastnak, Tomaz (2002). Crusading Peace: Christendom, the Muslim World, and Western Political Order. University of California Press. , p. 101.. Shundan soʻng, qoʻshin Rona daryosini kesib oʻtib, Septimaniyaga oʻtgan va u yerda Narbonne shahrini qamal qilishga kirishganFouracre, 2000, p. 97..

Bu qamal 736–737-yillardagi harbiy yurishlarning bir qismi boʻlib, bu safar Karl Martel ikkinchi bor Pireney togʻlaridan oʻtib kelgan arab qoʻshinlari bilan toʻqnash kelgan. Ushbu qoʻshin al-Andalusdan jalb qilingan edi. 732–733-yillardagi istilodan farqli oʻlaroq, bu gal arablar dengiz orqali kelgan. Ushbu janglarda alohida eʼtiborga loyiq jihat Martelning mashhur va tajribali frank piyoda askarlar bilan birga qoʻshimcha ravishda jangga ogʻir otliq qoʻshinlar (kavaleriya)ni ham ishga solganidir. Martelning qoʻshinida katapultlar mavjud boʻlsa-da, Avignon shahri, asosan, oddiy, ammo shafqatsiz va toʻgʻridan-toʻgʻri hujum uyushtirish orqali, yaʼni darvozalarni buzib kiruvchi qamal qurollari va devorlarga chiqish uchun ishlatiladigan narvonlar yordamida egallangan.

 

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi qamallar
Turkum:737
Muhammad Hayyat ibn Ibrohim as-Sindiy

Muhammad Hayyat as-Sindiy (1750-yil 3-fevralda vafot etgan) – Usmonlilar imperiyasi davrida yashagan islom olimi. Tasavvufning naqshbandiya tariqatidan ediJohn L. Esposito (edited by), The Oxford Dictionary of Islam, Oxford University Press (2004), p. 296.

 Taʼlim 
As-Sindhiy hozirgi Pokistonning Sind viloyatida tugʻilgan. Ilk taʼlimini shu yerda olgan. Keyin Madinaga hijrat qilib, Ibrohim al-Kuroniy va uning oʻgʻli Muhammad Tohir al-Kuroniy bilan taʼlim oldi. Bu yerda u naqshbandiya tariqatiga kirishgan.

 Taniqli talabalari 
Uning shogirdlaridan biri Muhammad ibn Abdulvahhob boʻlib, u bilan hijriy 1136-yilda tanishgan. Abdulloh ibn Ibrohim ibn Sayf uni Hayyat as-Sindiy bilan tanishtirgan. Sindiy Ibn Abd al-Vahhobning teologik qarashlarining shakllanishiga va uning islohotchilik gʻoyalariga kuchli taʼsir koʻrsatgan.

 Qarashlari 
Hanafiy mazhabida taʼlim olgan boʻlsa-da, hanbaliy mazhabining olimi ham edi. As-Sindiy 18-asrda hadis ilmlariniqayta jonlantirgan katta alloma sanaladi. Sindiy oʻzining barcha risolalarida ijtihod amaliyotiga rioya qilishning zarurligini taʼkidlagan, taqlidni qoralagan, salaf as-Solih taʼlimotlarini qayta tiklashga chaqirgan va hadislarning oʻtmishdagi fiqhiy qarashlardan ustunligini asoslab bergan.
 

Turkum:1750-yilda vafot etganlar
Turkum:Naqshbandiya tariqati
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Turkum:Mujaddidlar
Turkum:18-asr olimlari
Turkum:Musulmon islohotchilari
Carmona fathi

Carmona fathi – 712-yilda Muso bin Nusayr boshchiligidagi Umaviylar qoʻshini tomonidan Carmona shahrining muvaffaqiyatli bosib olinishi.

 Tarixi 
Arab iga koʻra, 712-yil iyul oyida Umaviylar sarkardasi Muso ibn Nusayr 18 000 arab qoʻshini bilan Gibraltar boʻgʻozidan oʻtib, Ispaniyaga kirib kelgan. Toriq ibn Ziyodning erishgan yutuqlaridan xabar topgan Muso unga havas qilib, bu muvaffaqiyatlarda oʻzi ham ishtirok etishga qaror qilgan. Algecirasga yetib kelganidan soʻng, Julian boshchiligidagi vestgot yoʻlboshlovchilari Musoni hali bosib olinmagan muhim shaharlarni zabt etishga yetakladi. Shundan soʻng, Umaviylar Madina-Sidoniya shahriga yetib kelishdi va shahar hech qanday qarshilik koʻrsatmasdan ularga taslim boʻldiDavid James, p. 54Reinhart Pieter Anne Dozy, p. 233.

Vestgot yoʻlboshlovchilari Musoni Carmona shahriga yetaklab bordi. Shaharning Ispaniyadagi eng mustahkam hudud ekanligi, shu sababli uni toʻgʻridan-toʻgʻri hujum uyushtirish yoki qamal orqali egallab olish qiyin boʻlishi haqida ogohlantirdi. Umaviylar shaharga yetib kelgach, yoʻlboshlovchilar Musoga shaharga faqat sirli usul bilan kirish mumkinligini aytdi. Shundan soʻng, Muso bir reja tuzdi. Julianning qurollangan odamlarini shaharga yuborib, ularni jangdan qochgan askarlar sifatida taqdim etdi. Julianning odamlaridan baʼzilari Kordova darvozasiga yetib borib, nima boʻlgani haqida soʻzlab berdi va shahar garnizoni oʻz darvozalarini ularga ochib berdi. Shundan soʻng, tunda Muso otliq qoʻshinini shaharga yubordi. Yoʻlboshlovchilar darvozalarni ochib, musulmonlarga kirish imkonini berdi va ular soqchilarni oʻldirishdi. Shunday qilib, Carmona shahri musulmonlar qoʻliga oʻtdiDavid James, p. 54Reinhart Pieter Anne Dozy, p. 233Agha Ibrahim Akram, p. 120-121.

Carmona shahri musulmonlar qoʻliga oʻtishi bilan Sevilla sharqidagi butun hududda vestgotlarning qarshiliklari barham topdi, bu esa Musoga Sevilla tomon harakatlanish imkonini berdiAgha Ibrahim Akram, p. 121.

 

 
David James (2012), A History of Early Al-Andalus, The Akhbar Majmu'a.
Reinhart Pieter Anne Dozy (1913), Spanish Islam, A History of the Moslems in Spain.
Agha Ibrahim Akram (2004), The Muslim Conquest of Spain.

Turkum:Umaviylar xalifaligi ishtirokidagi qamallar
Turkum:8-asrda al-Andalus
Matthew Perry

Matthew Calbraith Perry (1794-yil 10-aprel, Nyuport, Rod-Aylend, AQSH – 1858-yil 4-mart, Nyu-York, Nyu-York, AQSH) – amerikalik harbiy va siyosiy arbob, ofitser va AQSH dengiz floti kommodori. Angliya-Amerika (1812—1815), Ikkinchi Berber (1815) va Amerika-Meksika urushlarida (1846—1848) qatnashgan. AQSh Qurolli Kuchlarining islohotchilaridan biri boʻlib, shuning uchun „AQSH paroxodlar flotining otasi“ laqabini olgan. Harbiy eskadra boshchiligida Yaponiyada (1852—1854) muvaffaqiyatli diplomatik missiya oʻtkazgan, uning maqsadi mamlakatni tashqi savdo uchun ochish boʻlgan. Syogunlik hukumati bilan Yaponiya va AQSH oʻrtasidagi ikki yuz yillik Sakoku siyosatiga chek qoʻygan birinchi shartnoma – Kanagava shartnomasini imzoladi. Amerika tarixshunosligida anʼanaviy ravishda Yaponiyani Gʻarb dunyosiga ochgan shaxs oʻlaroq koʻriladi.
 

 

 "China Through Western Eyes."
 Black Ships & Samurai Commodore Perry and the Opening of Japan (1853-1854), by John W Dower
 A short timeline of Perry's life
 Perry Visits Japan: A Visual History
 Kitahara, Michio. Commodore Perry and the Japanese: A Study in the Dramaturgy of Power, 1986
 Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan, by M.C. Perry, at archive.org
Al-Xalil

Al-Xalil yoki Xevron (yoki Medieval Islamic Civilization: A-K, index by Josef W. Meri; p. 318; "Hebron(Khalil al-Rahman"; , )– Iordan daryosining Gʻarbiy sohili janubiy qismidagi eng yirik shahar, Falastinning Al-Xalil viloyati markazi..... Quddusdan 30 km janubda, dengiz sathidan 927 m balandlikda joylashgan. 2017-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 201 063 nafar falastinlik, 2019-yilgi roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 1000 ga yaqin isroillik istiqomat qilgan. Al-Xalil hududining 80 foizi Falastin milliy maʼmuriyati, 20 foizi Isroil armiyasi nazorati ostida.

Al-Xalil – dunyoning eng qadimgi shaharlaridan biri, tarixiy Yahudiya viloyati hududida joylashgan boʻlib, yahudiylikda Quddusdan keyin ikkinchi muqaddas shahardir. Al-Xalildagi eng mashhur tarixiy maskan – Patriarxlar gʻori boʻlib, yahudiylar, nasroniylar va musulmonlar uchun muqaddas joydir. Bibliyada tilga olingan – boshpana shaharlardan biri.

Shaharda Xevron universiteti, Falastin politexnika universiteti, shuningdek, Patriarxlar gʻori binosida bir nechta yahudiy diniy iyeshivlari joylashgan.

Injilga koʻra, shaharning asl nomi Kiriaf-Arba (Bit. 23:2), boshqacha yozilishi – Qiriyat-Arba yoki Qiryat-Arbadir. Hozirgi vaqtda Al-Xalilga tutashgan Isroilning Kiryat-Arba shahar posyolkasi shu nom bilan ataladi.

2017-yilda Al-Xalilning eski shahar qismi YuNESKO tomonidan Jahon merosi yodgorligi deb eʼlon qilindi.
 

 

Turkum:Falastin
Sabine Derflinger

Sabine Derflinger (1963-yilda Avstriyaning Wels shahrida tugʻilgan) – avstriyalik kinorejissyor, ssenariynavis, prodyuser hamda dramaturgiya boʻyicha maslahatchi. U Vena va Berlin shaharlarida yashab, ijod qiladi. Derflinger tomonidan suratga olingan koʻplab filmlar bir qator mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan, Geraubte Kindheit, Vollgas, Kleine Schwester, 42plus va Tag und Nacht. U, shuningdek, Tatort nomli mashhur serialdagi bir qator qismlarni sahnalashtirgan rejissyor sifatida ham tanilgan.

2012-yilda u Vena shahrining Ayollar mukofoti bilan taqdirlanganDie Presse: Sabine Derflinger: "Man muss ein Alphatier sein" Wien.goc.at Sabine Derflinger und Gabriella Hauch erhielten am 10. Dezember 2012 den Wiener Frauenpreis 2012 .

 Faoliyati 
1991-yilda Sabine Derflinger Vena Filmakademiyasida (ssenariy va dramaturgiyaning maxsus sohalari) oʻqishni boshladi, bir necha yil kino biznesida rejissyor va prodyuser yordamchisi boʻlib ishlagan. 1996-yilda u „Epik va dramatik struktura orasidagi kino hikoyalari“ (Movie narratives between Epic & Drama) nomli dissertatsiyasi bilan oʻqishni muvaffaqiyatli yakunladi.

Sabine Derflinger bir qator badiiy va hujjatli filmlari bilan tanilgan boʻlib, ularning aksariyati turli mukofotlarga sazovor boʻlgan. U, shuningdek, Germaniya-Avstriya-Shveytsariya hamkorligida ishlab chiqarilgan kult kriminal serial Tatortning Avstriyadagi qismini suratga olgan birinchi ayol rejissyor sifatida tarixga kirganDer Standard - Interview Doris Priessching: "Wahnsinn, welche Bedingungen in der Branche herrschen" . U hozirgacha Tatortning ikkita Avstriyada olingan (Falsch verpackt (False Labelling); Angezählt (Down for the Count) va bitta nemischa (Borowski und das Meer) qismlarini suratga olgan.

Sabine Derflingerning Tag und Nacht filmi ommaviy axborot vositalarida katta eʼtibor qozongan. Mazkur filmda bosh rolni ijro etgan Anna Red 2011-yilda Nyu-York kinofestivali doirasida „Eng yaxshi aktrisa“ mukofotiga sazovor boʻlgan, uning hamkasbi Magdalena Kronschläger esa 2011-yilgi Avstriya kino mukofotida „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan.

 Filmografiyasi 
1991: Es war einmal (Once upon a time) – ssenariy muallifi, rejissyor, prodyuser
1994: Geraubte Kindheit 
1996: Achtung Staatsgrenze 
1998: Aus Liebe 
1999: The Rounder Girls 
2001: Vollgas 
2004: Kleine Schwester 
2004: Schnelles Geld 
2005: DREI, VIER 
2006: In den Straßen von Delhi 
2007: 42plus 
2008: Platz 
2008: Eine von 8 
2009: Was bleibt 
2010: Tag und Nacht 
2011: Hotspot
2012: Tatort 
2012: Literatur hat Recht 
2012: For Those Who Can Tell No Tales 
2013: Tatort - Angezählt 
2013: Paul Kemp - Alles kein Problem 
2013: Tatort - Borowski und das Meer 
2013: Vier Frauen und ein Todesfall 
2014: Vorstadtweiber'' - rejissyor

 

 
 Oficial Homepage
Facebook
 
Austrian Directors website

Turkum:Avstriyalik kinorejissyorlar