Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Ziynat as-Sodot Humoyuniy

Ziynat as-Sodot Humoyuniy , yana Alaviya Humoyuniy, Zinatossodat Alaviy Homoyuniy yoki Humoyuniy, (1917 — 2-iyul 2016)مروری بر زندگی بانو علویه همایونی  — Isfahonda tugʻilgan eronlik diniy ayol olima, Eronning XX asrdagi yetakchi mujtahidalaridan biri Banu Aminning eng mashhur shogirdidir.. 

 Hayoti 
Humoyuniy — shia muallifi, faqih va mujtahida. U Xonim Amin Isfahoniydan taʼlim olgan. U oʻz universitetining kirish imtihonini topshirgan birinchi ayol ilohiyot talabasi boʻlib, 1964-yilda oʻqishga qabul qilingan. 

1965-yilda u mashhur ayol olima Xonim Amin bilan birgalikda ayollar uchun islomiy madrasani — “Maktab-e Fotima”ni tashkil etdi. Humoyuniy maktab direktori boʻlib ishlagan va 1992-yilgacha shu lavozimda qolgan. Maktabni tashkil etish eng avvalo Humoyuniyning gʻoyasi edi. U asosiy maʼmuriy qarorlarni qabul qilgan va oʻquv dasturini ishlab chiqqanSee Nāhīd Tayyibī. Zindagānī-yi Bānū-yi Īrānī: Bānū-yi Mujtahidah Nuṣrat al-Sādāt Amīn, (Qom: Sābiqūn Publishers, 1380 2001), 124ff.. 

Humoyuniy nafaqaga chiqqanida, uning qarindoshi Hajj Aqo Hasan Imomiy maktab direktori lavozimini oʻz zimmasiga oldi.

Humoyuniy arab tilidan fors tiliga ikkita kitobni tarjima qilgan va yana ikki kitob muallifi hisoblanadi.

 Eʼtiroflar 
2009-yilda u Eron Oliy Rahbari tomonidan “sabr-bardoshlilik timsoli” sifatida tanlangan.

2011-yilda Eron prezidenti maxsus elchisining ishtirokida uning faoliyatiga bagʻishlangan konferensiya oʻtkazilgan.

 Kitoblari 
 Shaxsiyat-i zan (Ayolning shaxsiy fazilatlari), Tehron, 1369 1990.
 Zan mazhar-i xalloqiyat-i Alloh, Tehron, Daftar-i Intishorot-i Islomiy, 1377 1998.
 Muḥammad ibn Ibrāhīm Ṣadr al-Din Shīrāzī (1573–1641)ning Isrār al-Āyāt (Qurʼon oyatlarining sir-asrorlari) kitobining forscha tarjimasi, Tehron, 1984.
 Nusrat Aminning Tarjumah-i Arbaʿīn al-Hāshimīyah kitobining forscha tarjimasi, Tehron: Hudo, 1365 1986.
 Xonim Aminning biografiyasi.

 Ustozlari 
 Xonim Amin
 Shayx Heydar Ali Mohagʻegʻ
 Sadr Kupaniy
 Nuriddin Ashniy
Nermin Vlora Falaschi

Nermin Vlora Falaschi (1921-yil 19-aprelda tugʻilgan — 2004-yil 28-noyabrda vafot etgan) — albaniyalik ziyoli oiladan chiqqan shaxs, feminist va Ismoil Qemalining chevarasi. Otasining ismi Hajit bey Zarshati, onasining ismi esa Belkize Hanemi boʻlgan.

Nermin Vlora Kamzëdagi Kirias maktabida tahsil olgan. 1934-yilda esa Tiranadagi „Nana Mbretneshe“ institutida oʻqishni davom ettirgan. Oʻn yetti yoshida u italiyalik ofitser, keyinchalik elchi boʻlib faoliyat olib borgan Renzo Falascho ismli kishi bilan tanishgan va ular turmush qurishgan. Kommunistlar hokimiyatni egallaganidan keyin ular Italiyaga qochib ketishgan. Nermin Vlora yozish va tarjima qilishni boshlangʻich maktabdayoq boshlagan, u, shuningdek, fransuz va italyan tillaridan sheʼrlarni Tiranadagi radio uchun tarjima qilgan. Italiyada u huquqshunoslikni oʻrgangan va bir necha tillarda soʻzlasha olgan. Nermin yetuk tadqiqotchi sifatida u 35 dan ortiq sheʼriy toʻplamlar, romanlar va ilmiy tadqiqotlar muallifi hisoblanadi.

Alban madaniyati uchun uning „Lashtësia e gjuhës shqipe –sipas dokumenteve epigrafike nga Egjeu deri në Atlantik“ (Albaniya tilining qadimiyligi — Egey dengizidan Atlantikagacha boʻlgan epigrafik hujjatlar asosida) nomli tadqiqoti alohida ahamiyatga ega.

 Hayoti 
Nermin yozuvchilik, arxeologiya, tarix va antropologiyani oʻrgangan hamda alban feministi sifatida tanilgan. Shuningdek, qadimgi bitiklarni tadqiq va talqin etgan. Nermin Vlora faoliyati davomida Xitoy, Angliya, Portugaliya, Uganda, Kolumbiya va AQShga sayohat qilgan. U Italiyaning Rim shahrida joylashgan Oʻrta yer dengizi akademiyasi va Dragan Yevropa fondida, Sienadagi Rotssi akademiyasida hamda Fermodagi litseyda maʼruzalar oʻqigan. Shuningdek, Nermin Kosovodagi Prishtina universitetida ham maʼruza qilgan. 1988-yil aprelida unga Angliyaning Coventry shahridagi Warwick universitetida epigrafik ishlari haqida nutq soʻzlash taklifi berilgam va Nermin ham bu taklifni qabul qilgan. 1989-yil oktyabrida u Lissabondagi Yangi universitetda pelasglar lahjasi haqida maʼruza oʻqigan.

 Mukofotlari 
Nermin Vlora Falaschga Arizona shtatining Tuson shahridagi Xalqaro universitet tomonidan qiyosiy tilshunoslik boʻyicha faxriy daraja berilgan. Shuningdek, Bogotadagi Kolumbiya hukumati uning Tilshunoslik akademiyasida maʼruzalar oʻqiganini inobatga olib, Chibcha prekolumb sivilizatsiyasi boʻyicha tadqiqotlari va kashfiyotlari uchun San-Karlos ordeni bilan taqdirlagan.

Bundan tashqari, Nermin „Iliria“ madaniyat akademiyasiga asos solgan.

Nermin Vlora Falaschi 2004-yilda vafot etgan. Undan yirik hajmdagi qoʻlyozmalar va nashrlar meros boʻlib qolganAlbanian Catholic Bulletin, 1990 p. 138-139 Volume 11.

 

Turkum:1921-yilda tugʻilganlar
Turkum:2004-yilda vafot etganlar
Turkum:Albaniyalik feministlar
Turkum:El Salvadordagi muhojirlar
Gentiana Susaj

Gentiana Susaj (-yilda tugʻilgan) — albaniyalik inson huquqlari faoli. Inson huquqlari boʻyicha huquq sohasidagi faoliyatidan soʻng aykidoni oʻrganishni boshlagan va qora kamar sohibasiga aylangan. Shundan beri Albaniyadagi ayollarni kuchaytirish va himoya qilish vositasi sifatida jang sanʼatidan foydalanishni faol targʻib qilib kelmoqda.

 Hayoti 
Susaj Albaniyaning shimolidagi qishloq hududida tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan. Dastlab Tirana universitetida huquqshunoslik boʻyicha taʼlim olgan, shundan soʻng Ekvadordagi Lotin Amerikasi ijtimoiy fanlar fakultetida Xalqaro migratsiya, inson huquqlari va taraqqiyot yoʻnalishi boʻyicha magistr darajasini egallagan. Albaniyaga qaytgach, Susaj inson huquqlari boʻyicha huquq sohasiga eʼtibor qaratib, asosan, Albaniyada va gender masalalarini hal etish ustida ish olib boradi.

Keyinchalik Susaj aykidoni oʻrganishni boshlagan va 2018-yilda qora kamar sohibasiga aylangan. Shu tariqa Albaniyada qora kamarni qoʻlga kiritgan birinchi ayolga aylangan. U keyinroq Albaniyada ayol kishi rahbarligidagi ilk jang sanʼatlari markazi — Aikido Albania tashkilotini tuzgan. Susaj odam savdosi va maishiy zoʻravonlikdan jabr koʻrganlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida aykido, shuningdek, ongli xabardorlik va oʻzini himoya qilish usullarini oʻqitishni targʻib qilgan. U, shuningdek, COVID-19 pandemiyasi davrida „Aikido Albania Better Together“ tashabbusini ilgari surgan holda koronavirus va uning kundalik hayotga taʼsiridan zarar koʻrgan ayollarga amaliy, moliyaviy hamda ruhiy koʻmak taqdim etgan. 2025-yil holatiga koʻra, Susaj 6000 dan ortiq ayollarni qoʻllab-quvvatlagan, 200 kishini oʻzini oʻzi himoya qilishni oʻqitishga tayyorlagan.

2019-yilda Susaj ayollarni kuchaytirish va ularga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish mqsadida jang sanʼatlaridan foydalanishni targʻib qiluvchi, Nyu-Yorkda joylashgan Empowerment Through Self-Defence (ESD) tashkilotida murabbiy sifatida sertifikat olgan. Keyinchalik u Yevropa boʻyicha ESDning mintaqaviy koordinatori boʻlgan, shuningdek, uning direktorlar kengashida ham faoliyat yuritgan. Susajning lobbi faoliyati Albaniya hukumatining ESD usullarini milliy yoshlar siyosatiga kiritishiga olib kelgan. Buning natijasida 2022-yilga kelib, 60 ta maktabda oʻzini himoya qilish klublari tashkil etilgan.

Susaj PPP kampaniyasini ochiq qoʻllab-quvvatlagan. U Albaniyada ayollarni zulm va gender tengsizligiga qarshi kurashish uchun „qoʻzgʻolon“ga chaqirgan. Susajning fikricha, asrlar davomida shakllangan afsonalar, rivoyatlar va ijtimoiy meʼyorlar albaniyaliklarning ongini „zaharlab“, patriarxat hamda ayollarga nisbatan zoʻravonlikni odatiy hol sifatida qabul qilishiga olib kelganini taʼkidladi.

2025-yil holatiga koʻra, Susaj Tiranada ikki oʻgʻli bilan yashaydi.

 

Turkum:1976-yilda tugʻilganlar
Turkum:Albaniyalik inson huquqlari faollari
Turkum:Tirana universiteti bitiruvchilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Albaniyalik huquqshunoslar
İmren Aykut

İmren Aykut (1940-yilda tugʻilgan) — turkiyalik ayol iqtisodchi, kasaba uyushmasi faoli, siyosatchi va sobiq hukumat vaziri.

 Yoshligi 
İmren Aykut 1940-yilda Kozan shahrida Evket Shadi va Emine oilasida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni Atatürk boshlangʻich maktabida, oʻrta taʼlimni esa Adana qizlar litseyida olgan.

Istanbul universiteti Iqtisodiyot fakultetida tahsil olib, 1964-yilda uni tamomlagan.

İmren Aykut Angliyadagi Oksford universitetida „ish beruvchi—ishchi munosabatlari“, „sanoat munosabatlari“ va kasaba uyushmalari boʻyicha ixtisoslashgan. Shuningdek, Norvegiyadagi Oslo universitetida „ishchilarning boshqaruvda ishtiroki“ dasturini tamomlagan.

Bundan tashqari, AQShda „arbitraj va vositachilik“, Angliyada „kasaba uyushmalari tuzilmasi va ishchilarni tayyorlash“ boʻyicha tadqiqotlar olib borgan. Buyuk Britaniyada Kasaba uyushmalari konfederatsiyasi hamda Mehnat departamentida turli ilmiy tadqiqotlar va ishlanmalar olib borgan.

İmren Aykut Istanbul universitetidan „(Turkiyadan tashqaridagi) ishchilar uchun valyuta kurslari va ularning turk iqtisodiyoti nuqtayi nazaridan tahlili“ mavzusidagi dissertatsiyasi bilan doktorlik darajasini olgan.
 Kasbiy faoliyati 

İmren Aykut 1964—1975-yillarda ikki kasaba uyushmasida jamoaviy muzokaralar va tadqiqotlar boʻlimi rahbari sifatida ishlagan. 1975—1976-yillarda Şişecamda sanoat munosabatlari boʻyicha mutaxassis boʻlgan. 1976—1983-yillarda esa Qogʻoz sanoati ish beruvchilari kasaba uyushmasining bosh kotibi lavozimida faoliyat yuritgan.

 Siyosatda 

İmren Aykut 1981-yilda Turkiya maslahat parlamenti aʼzosi etib tayinlangan. 1983-yilda Milliyatchi demokratiya partiyasining asoschilaridan biri boʻlgan. Ushbu partiya 1986-yilda tugatilgach, Ona Vatan partiyasiga qoʻshilgan.

1987, 1991 va 1995-yillardagi umumiy saylovlarda Istanbuldan, 1999-yilda esa Adanadan parlament deputati etib saylangan.

İmren Aykut 1987-yil 21-dekabrdan 1991-yil 23-iyungacha Turgut Özal va Yıldırım Akbulut hukumatlari tarkibida Mehnat va ijtimoiy taʼminot vaziri lavozimida ishlagan. Keyinchalik Mesut Yılmaz boshchiligidagi 48- va 53-hukumatlarda davlat vaziri sifatida faoliyat yuritgan.

1991-yil 23-iyunda İmren Aykut Mesut Yılmaz hukumatida Atrof-muhit va shaharsozlik vaziri etib tayinlangan. Uning bu lavozimdagi faoliyati 1991-yil 20-noyabrda yakunlangan.

İmren Aykut umumxalq saylovlari orqali parlamentga kirib, vazirlik lavozimini egallagan ilk turkiyalik ayol vazir hisoblanadi.

 

Turkum:1940-yilda tugʻilganlar
Turkum:Kozanda tugʻilganlar
Turkum:Istanbul deputatlari
Turkum:Turk ayol iqtisodchilari
Turkum:Istanbul universiteti bitiruvchilari
Turkum:Adana deputatlari
Turkum:Turk kasaba uyushma faollari
Turkum:Turkiya ayol vazirlari
Xiaomi SU7 Ultra

Xiaomi SU7 Ultra — Xiaomi kompaniyasining yuqori texnologiyali va yuqori quvvatli flagman elektromobili bo‘lib, u 2024-yilda taqdim etilgan. Ushbu model o‘zining rekord darajadagi ko‘rsatkichlari bilan dunyoga tanildi.
SU7 Ultra uchta dvigatelli to'liq g'ildirakli haydovchi tizimidan foydalanadi, bunda bitta dvigatel old aksga, ikkitasi orqaga joylashtiriladi. Ushbu konfiguratsiya 1526,6 ot kuchigacha bo'lgan umumiy tizim ishlab chiqarish quvvatini ta'minlaydi, "V-8 tipidagi" elektr motorlari daqiqada 27 200 aylanish tezligigacha aylanishga qodir - bu ishlab chiqarish modeli uchun misli ko'rilmagan muvaffaqiyat. Bu 0-62,1 milya tezlikni atigi 1,98 soniyada va soatiga 217,5 milya tezlikda erishgan holda ajoyib ishlashni anglatadi. 

Xiaomi, shuningdek, tana innovatsiyalari haqida gap ketganda, hech qanday tosh qoldirmadi. Yuqori qat'iylik va past og'irlik uglerod tolali korpus panellari va hujayradan tanaga konstruktsiyasidan keng foydalanish orqali amalga oshiriladi, batareya va shassisni muammosiz birlashtiradi. Shuningdek, u ommaviy ishlab chiqarish avtomobillarini ishlab chiqarishda yangi davrdan darak beruvchi so'nggi "Gigacasting" ishlab chiqarish texnikasini qo'llaydi. Tashqi ko'rinishi maksimal aerodinamik samaradorlik uchun ishlab chiqilgan bo'lib, uglerod tolali korpus to'plami 628 funtgacha tushirish quvvatini ishlab chiqaradi. Tormozlash samaradorligiga ham alohida e'tibor berildi - uning tormozlari avtomobilga 62,1 milya tezlikdan atigi 101 futda to'liq to'xtashgacha sekinlashishiga imkon beradi. O'zining hashamatli interyeri, elektron boshqariladigan faol suspenziyasi va ADAS texnologiyasidagi eng so'nggisi bilan SU7 Ultra ham yuqori narx ko'rsatkichlarini ta'minlaydi. Ushbu yakuniy mobillik yechimi BEVs tarixida burilish nuqtasini belgilaydi.
Umara al-Yamaniy

Najmiddin Umara al-Hakamiy al-Yamaniy  — yamanlik sunniy taniqli tarixchi, huquqshunos va shoir boʻlib, Misrning soʻnggi Fotimiylar xalifaligi bilan yaqin boʻlgan. Fotimiylar hukmronligini tiklashga qaratilgan fitnada ishtirok etgani uchun Salohiddin buyrugʻi bilan Qohirada 1174-yil 6-aprelda qatl etilgan. Uning Tarix al-Yaman asari islomiy davrdan boshlab Yaman tarixini yoritgan eng qadimgi hamda ayrim jihatlarda eng muhim manbadir.

 Izohlar 

 

 
 
 
 

Turkum:1121-yilda tugʻilganlar
Turkum:1174-yilda vafot etganlar
Turkum:Oʻrta asrlar islom olamining 12-asr tarixchilari
Turkum:12-asr arab tili shoirlari
Turkum:12-asr huquqshunoslari
Turkum:Fotimiylar xalifaligidan bo‘lgan 12-asr kishilari
Turkum:Yamanlik yozuvchilar
Turkum:Ayyubiylar sultonligidan bo‘lgan olimlar
Turkum:Yamanlik sunniy musulmonlar
Turkum:Yaman tarixchilari
Abulgʻanim Muslim ibn Mahmud ash-Shayzariy

Amīn al-Dīn Abu ʾl-Ghanāʾim Muslim ibn Maḥmūd al-Shayzarī give his full name as Amīn al-Dīn Abu ʾl-Ghan̄aʾim Muslim ibn Abi ʾl-Thanāʾ Maḥmūd ibn Sanad al-Dawla Jamāl al-Mulk Abi ʾl-Faḍāʾil Niʿma ibn Sanad al-Dawla Abi ʾl-ʿAṭāʾ Arslān (Raslān) ibn Yaḥyā. , gives his taxallus as Amīn al-Dawla. ( 1201–1225) Suriya tug‘ilgan yamanlik adib va astronom.

Ash-Shayzariy Damashqda Suriyadagi Shayzar hukmdori Usoma Ibn Munqiz xizmatidagi Mamluklarning nufuzli oilasida tug‘ilgan. Otasi 1169-yilda ham hayot bo‘lgan. Keyinchalik ash-Shayzariy Yaman bo‘yicha Ayyubiylar noibi bo‘lgan Al-Muizz Ismail saroyiga ko‘chib o‘tgan. Unga yigirma besh bobdan iborat Odob antologiyasi ʿAjāʾib ash-ashʿār va-garāʾib al-axbārni bag‘ishlagan; undan faqat bitta o‘rta asr qo‘lyozmasi saqlangan bo‘lib, 1291-yil sanasi qo‘yilgan va hozir Peshovarda; ; .. 1225-yilda u Ayyubiylar noibi Al-Masʼud Yusuf uchun o‘n olti kitobdan iborat yana bir antologiya — Jamharat al-Islām dhāt al-nathr wa ʾl-niẓāmni tuzgan; .. Unga o‘zi va o‘g‘li Ahmadning she’rlarini ham kiritgan. Jamharat 1298-yil sanali yagona qo‘lyozmada saqlangan bo‘lib, hozir Leidenda, citing and the facsimile edition of .. Al-Masʿūdga bag‘ishlangan ikkinchi asar ʿĀdāt al-nujūm bo‘lib, 1665 yoki 1666-yillarda ko‘chirilgan qo‘lyozma orqali ma’lum va hozir Sanoda. U Kordova taqvimiga o‘xshash astronomik almanaxdir. Yamanda foydalanish uchun tuzilmagan.

Al-Shayzarīning vafot sanasi noma’lum.

Bibliography

Turkum:12-asrda tug‘ilganlar
Turkum:13-asrda vafot etganlar
Turkum:Damashqliklar
Turkum:13-asr arab tili shoirlari
Turkum:O‘rta asr suriyalik astronomlar
Al-Masʼud Yusuf

Almalik al-Mas'ud Salohididn Abu al-Muzaffar Yusuf ibn Muhammad (‎; 1201 – 1229) 1215-yildan 1229-yilgacha Yamanni boshqargan oltinchi va soʻnggi Ayyubiylar hukmdori edi.

Turkum:1201-yilda tugʻilganlar
Turkum:1229-yilda vafot etganlar
Turkum:13-asr Ayyubiy hukmdorlari
Turkum:Yamanning Ayyubiy amirlari
At-Tutiliy

Abul-Abbos (yoki Abu Jafar) Aḥmad ibn Abdulloh ibn Hurayra al-Utbiy ((yoki al-Kaysy) (1126-yilda vafot etgan), al-Aʼma al-Tutiliy yoki Tudelaning Koʻr shoiri taxalluslari bilan tanilgan), Andalusiyalik arab shoiri. arab tilida ijod qilgan al-Aʿmā means "the blind" and al-Tuṭīlī "the Tudelan".. Tudelada tugʻilgan boʻlsa-da, Sevillada voyaga yetgan At-Tutiliy yerda sheʼriyatga isteʼdodi namoyon boʻlgan. Keyinchalik Mursiyada yashagan. Yosh vafot etganDar al-Tiraz: Hulwu l-majani is a panegyric on the occasion of the accession of Ali ben Yusuf b. Tashufin to the office of Amir al-Muslimin (Samuel Miklos Stern, Hispano-Arabic strophic poetry:studies, Clarendon Press, 1974, p. 100)Emilio Garcia Gómez, In praise of boys: Moorish poems from al-Andalus, 1975, p.25.

 

Bibliografiya
Al-A'ma at-Tutili, Diwan, ed. Ihsan Abbas (Beirut, 1963)
E. Garzia Gomez, las jarchas romances de la serie árabe en su marco (Madrid 1965)
Nykl p. 254-6
al-Acma al-Tutili, El ciego de Tudela: Las moaxajas. Traducción y prólogo: M. Nuin Monreal, W. S. Alkhalifa, 2001

Turkum:Al-Andalusdan bo‘lgan 12-asr yozuvchilari
Turkum:Al-Andalusdan bo‘lgan shoirlar
Turkum:1126-yilda vafot etganlar
Turkum:12-asr arab tili shoirlari
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Berna Gözbaşı

Berna Gözbaşı — turkiyalik ishbilarmon ayol va sport klubi rahbari. Kayserispor futbol klubining tarixidagi ilk ayol prezidenti boʻlgan. Ushbu klub Turkiyaning erkaklar oliy ligasida ishtirok etadi.

 Tarjimayi holi 

1974-yilda Berna Gözbaşı Gelibolu (Chanoqqalʼa viloyati, Turkiya)da tugʻilgan. Otasi harbiy xizmatchi, onasi maktab oʻqituvchisi boʻlgan.

Izmirdagi Dokuz Eylül universitetida ingliz tilida biznes boshqaruvi yoʻnalishida tahsil olib, 1996-yilda bitirgan.

Ikki nafar qizi bor.

 Biznesdagfi faoliyati 

Berna Gözbaşı Kayserida „Çinkır“ rux-qoʻrgʻoshin sanoati korxonasida eksport menejeri oʻlaroq faoliyatini boshlagan.

2001-yilda London metall birjasida xalqaro moliya, meta savdo, fyuchers va opsionlar boʻyicha taʼlim olgach, „BRN Konsalting va tashqi savdo“ kompaniyasiga asos solgan. 2001—2006-yillarda Yaqin Sharq, Sharqiy Afrika va Gʻarbiy Afrikada koʻplab kichik va oʻrta bizneslarga eksport faoliyatini yoʻlga qoʻyishda yordam bergan.

2006-yilda matras va yotoq asoslari ishlab chiqaruvchi „BRN Bed“ kompaniyasini tashkil etgan. Uning mahsulotlari besh qitʼadagi 60 dan ortiq mamlakatga eksport qilingan va u yosh tadbirkorlar uchun namuna sifatida eʼtirof etilgan.

2011-yilda Berna Gözbaşı Yevropa biznes mukofotlari tomonidan „Eng muvaffaqiyatli tadbirkorlar“ oʻntaligiga kiritilgan va „Ruban d'Honneur“ mukofotini olgan. 2012-yilda uning kompaniyasi Turkiya savdo-sanoat palatalari va birjalari ittifoqi hamda Harvard universitetining „All World Network — Turkey“ dasturi tomonidan eng tez rivojlanayotgan 25 kompaniya qatoriga kiritilgan.

Kayseri sanoat palatasining ilk ayol aʼzosi hisoblanadi.
 Sportdagi faoliyati 

Yoshligida Berna Gözbaşı faol basketbolchi boʻlgan. Keyinchalik u Kayserispor futbol klubi boshqaruv kengashiga qabul qilingan va soʻngra rais oʻrinbosari lavozimiga koʻtarilgan.

Kayserispor klubi prezidenti Erol Bedir 2019-yil 6-oktabrda faxriy prezident Mehmet Özhaseki iltimosiga binoan isteʼfoga chiqqan. Shundan soʻng, uch yil davomida klub boshqaruvida ishlagan Berna Gözbaşı mahalliy siyosatchilar, sobiq hukumat aʼzolari, nodavlat tashkilotlar rahbarlari hamda M. Rifat Hisarcıklıoğlu qoʻllab-quvvatlovi bilan klub prezidenti etib saylangan.

Ushbu lavozimga tayinlanishi haqida: „agar jamoa turnir jadvalining oxirida boʻlmaganida, bu lavozim unga taklif qilinmagan boʻlardim“ deya fikr bildirgan. Shunga qaramay, 2019—2020-yilgi Süper Lig mavsumida klub ahvolini yaxshilashga qatʼiy bel bogʻlaganini bildirgan.

2019-yilda Erol Bedir isteʼfosidan soʻng oʻtkazilgan navbatdan tashqari umumiy yigʻilishda Berna Gözbaşı prezident etib saylanib, Süper Lig tarixidagi ilk ayol klub prezidenti boʻlgan. 2021-yilda yana shu lavozimga qayta saylangan.

Berna Gözbaşı — Turkiyaning oliy darajadagi erkaklar futbol ligasida ishtirok etuvchi klubga rahbarlik qilgan ilk ayol prezidentdir.
 
 

Turkum:Geliboluda tugʻilganlar
Turkum:Turkiyalik ayol ishbilarmonlar
Turkum:Dokuz Eylül universiteti bitiruvchilari
Afgʻon ayollari tarmogʻi

Afgʻon ayollar tarmogʻi (qisqartmasi AWN) — Osiyodagi nodavlat tashkilot. Tashkilot 1995-yilda Pekin shahrida boʻlib oʻtgan Ayollar ahvoli boʻyicha jahon konferensiyasidan soʻng Afgʻonistondagi ayollar tomonidan tashkil etilgan boʻlib, ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish hamda ularning afgʻon jamiyatida teng va toʻliq ishtirokini taʼminlash ustida ish olib boradi.

 Faoliyati 
Afgʻon ayollari tarmogʻi 1995-yilda Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan BMTning Ayollar ahvoli boʻyicha toʻrtinchi butunjahon konferensiyasida ishtirok etgan ayollar qarori bilan tashkil etilgan. Tashkilot Afgʻonistonda ayollar va erkaklarni kamsitishdan xoli boʻlgan jamiyat yaratish, davlat ishlarida va mamlakatdagi tinchlik jarayonida ayollarning ishtirokini kuchaytirish uchun kurashadi. Asosiy loyihalari „Ayollar, tinchlik va xavfsizlik“, „Ayollarning siyosiy ishtiroki va yetakchiligi“, „Ayollarni ijtimoiy-huquqiy himoya qilish“. Tashkilot Afgʻoniston va Pokistondagi ayollar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan boshqa nodavlat tashkilotlarni qoʻllab-quvvatlovchi fond sifatida ham faoliyat olib boradi. Tashkilot Fransiya elchixonasi, ActionAid, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi va Roland Berger fondi kabi donor agentliklardan mablagʻ oladi. Tashkilot Kobul, Hirot, Balx, Qandahor, Bomiyon, Paktiya, Nangarhor va Qunduzda ishlaydi. Tashkilot aʼzoligida 125 ta ayollar tashkiloti va 3500 dan ortiq ayollar mavjud. Ijroiya kengashining birinchi tarkibiga Manija Vafeq kirgan, hozirgi ijrochi direktori Hasina Safi. 2013-yilda tashkilot „ArtWORKS Projects for Human Rights“ tashkiloti vakili Leslie Thomas tomonidan tashkil etilgan „Ayollar tinchlik va urush oʻrtasida: Afgʻoniston“ koʻrgazmasini tashkil etishda ishtirok etgan. 2014-yil mart oyida tashkilot Heinrich Böll fondi koʻmagida „Afgʻon ayollarining 2024-yilgi nigohi“ gazetasiga asos solgan. 2014-yilda gazeta har yili afgʻon ayollari orasida 150 ta nomus qotilligi sodir boʻlayotganini maʼlum qilgan. Amerika qoʻshinlari Afgʻonistondan asta-sekin olib chiqib ketilgandan soʻng, tashkilot oʻz eʼtiborini Amerika qoʻshinlari mavjud boʻlgan davrda qabul qilingan ayollar huquqlari imtiyozlarini saqlab qolishga qarata boshladi. 2015-yil fevral oyida tashkilot prezident Ashraf Gʻanidan adolatli gender vakolatni taʼminlash uchun hukumatda ayollar uchun 4 ta vazirlik lavozimini ajratishni soʻrab, namoyish oʻtkazishgan. 2016-yilda Tolibon taʼsirining yana kuchayishidan keyin tashkilot Afgʻonistonda ayollarni ommaviy qatl qilish qayta tiklanishi yuzasidan oʻz xavotir bildiradi.

 

Turkum:Afgʻonistondagi ayollar tashkilotlari
İncili Çavuş

İncili Çavuş (yoki Injili Chavush) — Usmonlilar imperiyasi davrida yashab oʻtgan, oʻzining zukkoligi, latifalari va hajviy hikmatlari bilan tanilgan tarixiy hamda xalq ogʻzaki ijodi personajiWarren S. Walker, Ahmet Edip Uysal, More Tales Alive in Turkey, Texas Tech University Press, 1992, p. 305.. Uning asl ismi Mustafo boʻlib, u haqiqiy tarixiy shaxs boʻlganligi haqida bir qancha dalillar mavjud. U koʻpincha sultonlar saroyida xizmat qilgan va oʻzining oʻtkir zehni bilan ajralib turgan zukko qahramon sifatida tasvirlanadi.

 Kelib chiqishi va ismi 
Uning aniq tugʻilgan yili maʼlum emas, biroq tugʻilgan joyi haqida turli taxminlar mavjud. „Kayseri Ansiklopedisi“ maʼlumotlariga koʻra, u Kayseri (Qaysari) viloyatining Tomarza tumanidagi Tirafshin (hozirgi nomi İncili) qishlogʻida tugʻilganAbdullah Satoğlu, Kayseri Ansiklopedisi, Kültür Bakanlığı, 2002, p. 185..

Uning nima uchun „İncili“ (yaʼni „Injili“) deb atalishi borasida bir nechta qiziqarli nazariyalar mavjud. Birinchi taxminga koʻra, Abdulboqi Goʻlpinarli uning 1933-yilda Kayserida topilgan arab va turk tillaridagi risolasini oʻrgangan. Ushbu risolada Muhammad paygʻambarning ismi Injilda zikr etilganligi haqida soʻz borgani sababli unga „İncili“ (Injilli) laqabi berilganTürk Kültürü Onsekizinci Yıl, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1979, p. 313.. Boshqa bir mashhur rivoyatga koʻra, Sulton Sulaymon Qonuniy (1520–1566) kamondan oʻq otish musobaqasida Mustafoning mahoratidan nihoyatda mamnun boʻladi va unga: „Senga chavushlik unvonini beraman va seni boshqalardan ajratib turish uchun sallasangga marvarid (turkcha inci — inji) taqaman“, deb aytadi. Shundan soʻng u „İncili Çavuş“ nomi bilan tanilgan.

 Tarixiy faoliyati 
Tarixchi Naimaning „Tarih“ asarida qayd etilishicha, u 1615-yilda yaniyacharlar (Janissary) korpusi tarkibida boʻlgan. Boshqa uning Sulton Ahmed I (1603–1617) davrida saroyning eng yaqin suhbatdoshlaridan (musahiblaridan) biri boʻlganini va 1626-yilda Safaviylar davlatiga yuborilgan Usmonli elchilari tarkibida boʻlganini tasdiqlaydiSennur Sezer, Adnan Özyalçıner, İstanbul’un Taşı-Toprağı Altın: Eski İstanbul Yaşayışı va Folkloru, Altın Kitaplar Yayınevi, 1995, p. 235..

Uning latifalari ilk bor 1923-yilda Sulaymon Tavfiq tomonidan toʻplangan va nashr etilgan. Uning hazillari koʻpincha hayotiy haqiqatlar, ijtimoiy tahlil va sultonlarga qarshi aytilgan nozik kesatiqlar bilan sugʻorilgan. İncili Çavuş latifalari oʻzining oʻtkir hajvi bilan Nasriddin Xoʻja latifalari bilan bir qatorda turadi. Ayrim da uning 1632—1633-yillar atrofida vafot etganligi taxmin qilinadi, biroq uning shaxsi va hayoti haqidagi maʼlumotlar koʻproq afsona va rivoyatlar bilan aralashib ketganTürk Kültürü Onsekizinci Yıl, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1979, p. 314..

 Yana qarang 
 Nasriddin Afandi
 Bekri Mustafa

 

Turkum:Turk folklori
Turkum:1630-yillarda vafot etganlar
Turkum:Usmonlilar imperiyasi kishilari
Turkum:Folklor personajlari
Turkum:Kayserida tugʻilganlar
Turkum:Mavjudligi shubhali boʻlgan osiyoliklar
Muhamed Olawale

Muhamed Tehe Olawale (1999-yil 20-fevralda tugʻilgan) — Kot-d’Ivuarlik futbolchi.

 Klubdagi faoliyati 
2021-yil 7-yanvarda Finlyandiyaning Mariehamn jamoasiga ijaraga berildi.

2022-yil 6-yanvarda Ruminiyaning „Voluntari“ klubiga bir yarim yil muddatga ijaraga berildi. 2022-yil 25-iyulda Olawale 2023-yilgi mavsum oxirigacha shartnoma asosida Mariehamn klubiga qaytdi.

2026-yilda Oʻzbekistonning Shoʻrtan futbol klubiga oʻtdi.
 Karyera statistikasi 

KlubMavsumLigaKubokLiga kubogiBoshqaJami Divizion Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar Ishtirok GollarPistoiese2018–2019 Serie CSerie C0000–0000Ponsacco (ijara)2018–2019 Serie DSerie D80001020110Ponsacco2019–20 Serie DSerie D1691110001810Parma2020–21 Serie ASerie A0000–0000TPS (ijara)2020Veikkausliiga21323–20256IFK Mariehamn (ijara)Veikkausliiga-2021Veikkausliiga26631––297Voluntari (ijara)Liga I 2021–22Liga I6010––70IFK MariehamnVeikkausliiga-2022Veikkausliiga1220000–122Veikkausliiga-2023Veikkausliiga1121000–122Veikkausliiga-2024Veikkausliiga2642250–336Veikkausliiga-2025Veikkausliiga321000–42Jami52104250006112Karyerasida jami12928117704015235
 Izohlar 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Kot-dʼIvuarlik erkak futbolchilar
Turkum:Kot-dʼIvuarlik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Serie D futbolchilari
Turkum:Veikkausliiga futbolchilari
Turkum:Liga I futbolchilari
Turkum:Empoli FC futbolchilari
Turkum:FC Pistoiese SSD futbolchilari
Turkum:Parma Calcio 1913 futbolchilari
Turkum:Turun Palloseura futbolchilari
Turkum:IFK Mariehamn futbolchilari
Turkum:FC Voluntari futbolchilari
Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari
Turkum:Italiyadagi kot-dʼIvuarlik muhojir sportchilar
Turkum:Finlyandiyadagi kot-dʼIvuarlik muhojir sportchilar
Turkum:Ruminiyadagi kot-dʼIvuarlik muhojir sportchilar
Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Finlyandiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Ruminiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Oʻzbekistondagi kot-dʼIvuarlik muhojir sportchilar
Pedro Urdemales

Pedro Urdemales (ispancha: „Yovuz rejalarni amalga oshiruvchi Petr“) — Ispaniya hamda Lotin Amerikasi (ayniqsa Chili, Meksika va Gvatemala) xalq ogʻzaki ijodiga mansub afsonaviy personajdir. U folklor anʼanalarida hiylagar, trikster va har qanday vaziyatdan ayyorlik bilan chiqib ketuvchi oʻtkir zehnli qahramon sifatida tasvirlanadi. Braziliya, Portugaliya va luzofoniya (portugal tilida soʻzlashuvchi) madaniyatlarida u Pedro Malasartes (portugalcha: „Yomon sanʼatli Petr“) nomi bilan tanilgan.

 Kelib chiqishi 
Ushbu personajning ildizlari oʻrta asr ispan afsonalariga borib taqaladi. Unga oid eng qadimiy yozma manba XII asr oxiriga mansub aragoncha hujjatda uchraydi va u yerda qahramon „Pedro de Urdemalas“ nomi bilan atalgan. Pedro nafaqat sarguzasht qidiruvchi, balki ijtimoiy adolatni oʻziga xos tarzda (hiyla orqali) oʻrnatuvchi obraz hisoblanadi. U koʻpincha kibrli boylarni, ochkoʻz ruhoniylarni va adolatsiz hokimiyat vakillarini dogʻda qoldiradiCorreia, Paulo. „Les contes facétieux et anecdotes avec trickster au Portugal“. In: Estudis de Literatura Oral Popular. 2013, Núm. 2, pp. 89-96.

 Adabiyotdagi oʻrni 
Pedro Urdemales haqida birinchi adabiy eslatma 1440-yilda Suero de Quiñones tomonidan yozilgan „Libro del paso honroso“ asarida uchraydi. Keyinchalik u ispan dramaturgiyasida oʻziga xos qahramon tipiga aylandi. Juan del Encina, Lope de Rueda va Juan de Timoneda kabi mualliflar oʻzlarining hajviy asarlarida (entremeses) ushbu obrazdan keng foydalanganlar.

Jahon adabiyotining yirik vakili, „Don Kixot“ asarining muallifi Miguel de Cervantes ushbu personajga bagʻishlangan „Pedro de Urdemalas“ nomli toʻliq sheʼriy komediya yozgan. Bu asar 1615-yilda „Ocho comedias y ocho entremeses“ (Sakkiz komediya va sakkiz intermediya) toʻplami tarkibida nashr etilgan. Servantes talqinidagi Pedro hayotning turli jabhalarini koʻrgan va oxir-oqibat aktyorlik kasbini tanlagan murakkab shaxs sifatida gavdalanadi.

 Madaniy taʼsiri 
Lotin Amerikasida Pedro Urdemales haqidagi hikoyalar mahalliy madaniyat bilan qorishib ketgan. Xususan, Chilida u milliy folklorning eng sevimli qahramonlaridan biri hisoblanadi. U haqidagi latifalar va ertaklar avloddan-avlodga oʻtib kelmoqda. Pedro obrazi koʻpincha sodda dehqon qiyofasida boʻlsa-da, u dunyodagi eng aqlli va tadbirli insonlardan ham ustun keladi.

Uning xarakteri boshqa madaniyatlardagi hiylagar qahramonlarga, masalan, nemis folkloridagi Till Eulenspiegel, turk va oʻzbek folkloridagi Nasriddin Afandiga hamda shimoliy Amerika hindulari mifologiyasidagi Koyot (Coyote) obraziga qiyoslanadi.

 Yana qarang 
 Nasriddin Afandi
 Till Eulenspiegel
 Trikster
 Ispan adabiyoti

 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 
 Morillo, María Dolores. „Pedro de Urdemalas: del folclore a la literatura en los siglos XV-XVII“. Frankfurt a. M., Madrid: Vervuert Verlagsgesellschaft, 2023. pp. 83-120.

Turkum:Folklor personajlari
Turkum:Ispaniya madaniyati
Turkum:Lotin Amerikasi folklori
Turkum:Hiylagar qahramonlar
Turkum:Meksika folklori
Ajoyib tentak

Ajoyib tentak (yaponcha: おバカさん, Obaka-san) — mashhur yapon yozuvchisi Syusaku Endo qalamiga mansub boʻlgan roman. Ushbu asar dastlab 1959-yilda Yaponiyaning nufuzli „Asahi Shimbun“ gazetasida boʻlimma-boʻlim, yaʼni serial tarzida nashr etilgan. Romanning bosh qahramoni Gaston Bonapart ismli fransuz boʻlib, u mashhur imperator Napoleon Bonapartning uzoq qarindoshi hisoblanadi. Gaston Tokioda yashovchi eski doʻstini koʻrish maqsadida Yokogama bandargohiga kirib keladi.

 Qisqacha mazmuni 
Gaston obrazi jahon adabiyotidagi „donishmand tentak“ tipajiga mos keladi. U nihoyatda mehribon, begubor va hatto oʻta sodda boʻlib, bu xislatlari tufayli baʼzi odamlar uni yaxshi koʻrib qolsa, boshqalar uning soddaligidan foydalanishga harakat qiladi. Shunga qaramay, Gaston insoniyatning ezguligiga boʻlgan ishonchini hech qachon yoʻqotmaydi hamda eng toshbagʻir kimsalarning ham qalbiga yoʻl topadi. Hikoyaning yengil hazil-mutoyiba bilan sugʻorilgan qatlamlari ostida Syusaku Endoning shaxsiy hayot yoʻli va uning xristianlik eʼtiqodi bilan bogʻliq chuqur maʼnaviy mavjud.

Voqealar Takamori ismli yosh yigit va uning oʻktam singlisi Tomoe yashaydigan xonadonda rivojlanadi. Ular Singapurdan kelgan gʻalati xatni zoʻrgʻa oʻqib, Takamorining qadimgi xat yozishib yuradigan doʻsti Gaston Yaponiyaga kelishini bilib olishadi. Gaston kelganida esa, yapon mezbonlar Napoleon avlodidan kutilgan ulugʻvorlikni emas, balki gʻaribona kiyingan va soddadil yigitni koʻrib hayron qolishadi. Gaston kelishi bilan „Napoleon“ deb ism qoʻygan bir qarovsiz it bilan doʻstlashib oladi.

Gastonning Yaponiyadagi sarguzashtlari kutilmagan burilishlar bilan davom etadi. U uydan chiqib ketib, Sibuya tumanidagi „sevgi mehmonxonasi“ga joylashadi. Kechasi u oʻzi tushunmagan holda bir oʻgʻri fohishaga qochishga yordam beradi va natijada mehmonxonadan haydaladi. Keyinchalik Gastonni ikki nafar sobiq harbiy ofitserdan qasos olmoqchi boʻlgan Endo ismli jinoyatchi (gangster) oʻgʻirlab ketadi. Gaston bu odamni qotillik yoʻlidan qaytarishga harakat qiladi va oxir-oqibat oʻz hayotini xavf ostiga qoʻyib boʻlsa ham uning qonli rejasini amalga oshishiga yoʻl qoʻymaydi.

Asar yakunida Gaston gʻoyib boʻladi, biroq uning Yaponiyaga tashrifi barcha asosiy qahramonlarning, ayniqsa Takamorining dunyoqarashini butunlay oʻzgartirib yuboradi. Gastonning kundaligidan maʼlum boʻladiki, u aslida missionerlik imtihonidan oʻta olmagan boʻlsa-da, Yaponiya xalqi qalbidan joy olishni oʻzining muqaddas burchi deb bilgan.

 Bosh qahramonlar 
 Gaston Bonapart — bosh qahramon, fransuz yigiti. Uning „tentakligi“ aslida dunyoviy narsalarga qiziqmasligi va faqat mehr-oqibatga tayanishini ifodalaydi.
 Takamori — Gastonning yaponiyalik doʻsti. U orqali muallif zamonaviy yapon yoshlarining oʻzlikni qidirishi haqidagi fikrlarini bayon qiladi.
 Tomoe — Takamorining singlisi. U dastlab Gastonga nisbatan shubha va kinoya bilan qarasa-da, asar oxirida uning qadrini anglab yetadi.

 

Turkum:1959-yil romanlari
Turkum:Syusaku Endo asarlari
Turkum:Yapon adabiyoti
Turkum:Satirik romanlar
Turkum:Folklor qahramonlari
Varamin gilami

Varamin gilamlari yoki Veramin gilamlari va paloslari  — Varamin shahri va uning atrofida, Tehronning janubi-sharqida toʻqiladigan gilam va paloslardir. Koʻplab gilam va palos mutaxassislari Varamin gilamlarini anʼanaviy uslub va naqsh nuqtai nazaridan eng asl fors gilami dan biri deb hisoblaydilar .

 Texnika va tugunlari 
Asos, asosan, paxtadan tayyorlanadi, bu gilamlar uchun keng tarqalgan turk tuguniga qarama-qarshi tarzda fors Senneh tuguni qoʻllaniladi. Varamin fors gilamlari elita qatoriga kiradi, deb hisoblanadi. Varamin gilamlari Varamin hududida yashovchi yoki u yerdan oʻtib yuruvchi koʻchmanchi qabilalar tomonidan toʻqiladi. Bu gilamlar odatda tik dastgohda toʻqiladi.
Varamin gilamlarida ishlatiladigan asosiy ranglar odatda xaki yoki toʻq koʻk fon ustida toʻq jigarrang va toʻq qizil rangda boʻladi. Qishloq va ustaxona toʻquvchilari asosan nosimmetrik (forscha) tugundan foydalanadi, koʻchmanchilar esa oʻzlarining etnik kelib chiqishiga qarab, nosimmetrik yoki simmetrik (turk) tugunni qoʻllaydilar .

 Naqshlari 
Varamin gilamlarining oʻziga xos jihati shundaki, ular odatda fil suyagi rangidagi, och koʻk, och yashil yoki oltin kabi yorugʻ fon rangiga ega boʻladi. Rang tanlovi Varamin gilamlarini Koshon kabi shaharlarda ishlab chiqariladigan gilamlardan ajratib turadi. Anʼanaviy qizil va koʻk tuslar ham fon uchun ishlatilgan. Bu ranglar chegaralarda ham oʻzaro almashib qoʻllanadi. Varamin gilamlarida eng koʻp uchraydigan naqsh — bu „Mino Xoniy“ boʻlib, u romb shaklida joylashgan, toʻrt dumaloq, kamalak kabi rayhonga oʻxshash guldonlardan iborat boʻlib, ular bir-biriga orasida kichik gul orqali ulangan va butun maydonda takrorlanib boradi. „Mino Xoniy“ atamasining kelib chiqishi nomaʼlum, biroq „Mino“ ayol ismi hisoblanadi. Mino Xoniy sharqiy Eron hududida keng tarqalgan Herati naqshi bilan ham bogʻliq koʻrinadi.
Boshqa mashhur naqshlarga Zil-i-sulton kiradi; u guldonga joylashtirilgan gullar tasviri boʻlib, fors gilamlarining eng koʻp uchraydigan klassik naqshlaridan biridir; shuningdek, oʻsimliklar va hayvonlar tasvirlari ishlatiladigan naqshlar ham bor boʻlib, ularda murakkab gullar ornamenti orasiga sochib yuborilgan hayvon tasvirlari kiritiladi.

 Gallery 

 

Turkum:Gilamlar
Sheroz gilami

thumb|Sheroz gilami
Sheroz gilami  — Forsning Sheroz shahri atrofidagi qishloqlarda toʻqiladigan bir turdagi fors gilami.

Naqshlar odatda oʻtroqlashgan qabila toʻquvchilaridan kelib chiqqan boʻlib, ular qashqay, Xamse (Basseriy va Xamse arablar) , Afshor, Abade va Lur naqshlarini taqlid qiladi. Toʻquvchilar oʻrnatilgan dastgohlardan foydalanganlari uchun gilamlar koʻproq katta va koʻpincha koʻchmanchilarning gilamlariga qaraganda dagʻalroq boʻladi. Sheroz gilamlari odatda juda nozik tugun bilan toʻqilmaydi, qashqay hamda Abade gilamlarida esa tugunlar nozikroq boʻladi. Sheroz gilamlarida forscha (nosimmetrik) tugun ishlatiladi.

Baʼzi namunalarda Kirusning oq oti tasvirlanadi. Sheroz gilami bulbulni tasvirlaydigan yagona gilam boʻlib, ular burchakli shakldagi qushlar sifatida koʻrsatiladi. Ushbu qushlar rozi boʻlish va baxtiyorlik ramzi, deb aytiladiOriental rugs: a complete guide — Charles W. Jacobsen, C. E. Tuttle Co. 1962.

Fors viloyatining fors qabilalaridan biri boʻlgan Basseriy qabilasi gilamlari oʻzining rang-barang naqshlari bilan mashhur. Toʻq sariq rang Basseriy gilamlariga xos boʻlgan alohida rang hisoblanadi.
Shohsevon gilami

thumb|Ot yopqichi, Shohsevon xalqi, Eronning shimoli-gʻarbiy qismi yoki Kavkaz, 1850–1900-yillar, ipak, metall bilan oʻralgan ipak, 2-koʻrinish — Toʻqimachilik muzeyi, Jorj Vashington universiteti.
Shohsevon gilami yoki Shohsevon kilimi — eroncha uslubda qoʻlda tayyorlanadigan gilam boʻlib, uni Shohsevonlar Ozarbayjon mintaqasida, Eron hududida toʻqiydilar.

 Yana qarang 
 Heriz gilami
 Tabriz gilami

 

Turkum:Gilamlar
Seraband gilami

thumb|Seraband gilami
Seraband gilami yoki Saraband, Eron (fors)ning Ser-e Band tumani (Arokning janubi-gʻarbida joylashgan)dan kelib chiqqan qoʻlda toʻqilgan pol gilamidir. Bu 19-asr va 20-asr boshlariga oid gilamlar diagonal qatorlarda joylashgan mayda nok yoki barg shakllari bilan xarakterlanadigan „mir“ naqshiga egaThe New Encyclopædia Britannica, Micropædia, Volume 10, 1988, pg 644.

 

Turkum:Gilamlar
Qum gilami

thumb|right|100px|Qum gilami
thumb|right|250px|Ruhoniyning Abe uchun sovgʻasi
thumb|right|250px|Abega berilgan gilam
Qom gilamlari (yoki Qum, Ghom, Ghum) Qum viloyatida, Eronning Tehron shahridan taxminan 100 km janubdagi hududlarda toʻqiladi. Garchi Qumda gilam toʻqish soʻnggi 100 yilgacha yirik sanoat ishi boʻlmagan boʻlsa-da, Qumning hashamatli ipak va jun gilamlari yuqori sifati bilan tanilgan va dunyodagi eng qimmat gilamlar qatoriga kiradi. Forscha Qum gilamlari koʻpincha investitsiya sifatida qaraladi, chunki ularning qiymati doimiy ravishda oshib bormoqda.

Hayot daraxti va medalon naqshlari Qumda tugunlangan gilamlarda katta oʻrin tutadi. Rang tuslari koʻk, qizil va fil suyagi kabi fors gilamlarining eng mashhur ranglariga oʻxshash. Qum gilamlari odatda boshqa fors gilamlari ga qaraganda kichikroq boʻladi. Ular koʻpincha devorlarga osib qoʻyiladi.

 Shinzo Abe uchun sovgʻa 
Shinzo Abening Tehronga tashrifi chogʻida unga Hasan Ruhoniy tomonidan juda nafis Qum ipak gilami sovgʻa qilingan.

Ruhoniyning taʼkidlashicha, fors gilamini sovgʻa sifatida tanlash Eron xalqi sabr-toqati, aniqligi va izchilligini namoyon etish bilan birga Eronda gilam toʻqish sanʼatini ham koʻrsatadi.

Oʻlchami 205 × 205 sm boʻlgan va 4 milliondan ortiq tugunga ega gilam ikki nafar qumlik ustoz gilamtoʻquvchi tomonidan uch yil davomida toʻqilgan. Ushbu gilam Husayn Ermi ustaxonasi sanʼat asarlaridan biri boʻlib, u golfarang (atirgul naqshi) va turli xil koʻk rangdagi oltin medalonning goʻzal naqshlari bilan toʻldirilgan. Gilamning oltin lachaklari (burchaklari) markazdagi toranj (medalon) bilan uygʻunlashib, gilamning asosiy hoshiyasi bilan birga eron miniatyurasi uslubidagi yangi qoʻshilma hosil qiladi.

 Yana qarang 
 Fors gilami
Microrape camela

Microrape camela — Megalopygidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1927-yilda Walter Hopp tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Kolumbiyada uchraydi.
 

Category:Megalopygidae
Nizom Nortojiyev

Nizom Normatovich Nortojiyev (1955-yil 13-mart — 2015-yil 16-dekabr) — sovet va oʻzbek futbolchisi, hujumchi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. Oʻzbekiston futbol klublarida bosh murabbiy va yordamchi murabbiylik qilgan.

 Biografiya 
Ota-onasi urush paytida bir sanitariya poyezdida xizmat qilayotganlarida tanishib qolishgan. Onasi hamshira Aleksandra Kiselyova (Nortojiyeva). Ikki akasi va bir ukasi boʻlgan.

12 yoshidan Toshkent yoshlar futbol maktabida murabbiy Sergey Arutyunov qoʻl ostida shugʻullana boshlagan. Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

 Futbolchilik faoliyati 
1972—1975-yillarda „Paxtakor“ klubining oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida faoliyat olib borgan. 1972-yilda Paxtakor jamoasi safida birinchi ligada bitta oʻyin oʻtkazgan, 1973-yilda esa ikkinchi ligada „Yangiyer“ jamoasi sharafini ham himoya qilgan. 1976—1978-yillarda „Meliorator“/"Yangiyer", 1979-yilda „Shahrixonchi“ jamoalarida maydonning barcha pozitsiyalarida toʻp surgan. „Sovetskiy sport“ nashri maʼlumotlariga koʻra, 1979-yilda markaziy himoyachi sifatida oʻynab, 15 ta gol urgan„Sovetskiy Sport“, 1980, № 102 (statistik saytlar maʼlumotlariga koʻra esa — 5 ta gol).

1979-yilda „Paxtakor“ safida SSSR oliy ligasida debyut qilib, toʻrtta oʻyinda maydonga tushgan. 1980-yilda 30 ta oʻyinda oltita gol urgan. 1981-yilda 16 ta oʻyin oʻtkazgach, Samarqandning ikkinchi liga jamoasi „Dinamo“ klubi safiga oʻtgan. Ikki yil davomida maydonga tushmagach, faoliyatini quyi liga klublari — Xalqobodning „Sohibkor“ (1984—1986), „Paxtakor“ (1986—1988), Andijonning „Spartak“ (1989), Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ va Qarshining „Geolog“ (1990), „Sohibkor“ (1991) jamoalarida davom ettirgan. 1991-yil iyun oyidan „Sohibkor“ jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlangan.

 Murabbiylik faoliyati 
Oʻzbekiston chempionatida: „Baxt“ (1992) bosh murabbiyi, MHSK (1993) safida toʻrtta oʻyin oʻtkazgan, „Gʻazalkent“ (1994), „Oqtepa“ (2006—2007) klublarida bosh murabbiy sifatida faoliyat yuritgan.

 Vafoti 
2015-yil 16-dekabrda vafot etgan.

Toshkentda Nizom Nortojiyev nomidagi futbol maktabi ochilganNizom Nartadjiev nomidagi futbol maktabi qabul eʼlon qiladi. Nortojiyev nomidagi futbol festivali tashkil etilgan2007 god pod rukovodstvom novogo trenera prinyal uchastie v futbolnom festivale.

 

 
 Nizom Nortojiyev Footballfakts saytida

Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Yangiyer klubi futbolchilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Shahrixon klubi futbolchilari
Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari
Turkum:Sohibkor futbolchilari
Turkum:Andijon klubi futbolchilari
Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Turkum:Nasaf klubi futbolchilari
Turkum:MHSK klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti bitiruvchilari
Turkum:SSSR futbol murabbiylari
Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Turkum:Sohibkor futbol klubi murabbiylari
Turkum:Oqtepa klubi murabbiylari
Turkum:Gʻazalkent futbol klubi murabbiylari
Turkum:Yoshlik klubi murabbiylari
Muqadasa Ahmadzay

Muqadasa Ahmadzay (1992 yoki 1993-yil, Nangarhor, Afgʻoniston) — 2018-yilgi Afgʻoniston parlament saylovlarida ishtirok etgan afgʻonistonlik jamoat arbobi, siyosatchi va shoira. Muqadasa N-Peace mukofoti sovrindori va 2021-yilda BBCning „100 ayol“ roʻyxatiga kiritilgan. 

 Tarjimayi holi 
Muqadasa Ahmadzay 1992 yoki 1993-yilda Afgʻonistonning Nangarhorda tugʻilgan. 2017-yilda 24 yoshda boʻlgan. Ahmadzayning Nangarhordan boʻlgan jamoat arbobi va shoira ekanligidan xabar topgan olilasi dastlab uning faoliyatidan norozi boʻlishgan hamda Muqadasani jismoniy jazolashgan. Oʻsmirlik chogʻidayoq sheʼriy kitobini nashr ettirgan va kitobga amakisining bergan bahosi tufayli oilasining Muqadasa ijodiga boʻlgan fikrini oʻzgarishiga sabab boʻlgan. Ahmadzay Afgʻoniston Yoshlar parlamentining sobiq aʼzosi va spikeri oʻrinbosari, COVID-19 pandemiyasi davrida ayollar va jamiyatni dezinformatsiyaga qarshi qoʻllab-quvvatlashda jonbozlik koʻrsatgan. Muqadasa yana Afgʻonistondagi Milliy yoshlar kengashi asoschisi boʻlib, Afg‘oniston va Pokiston tinchlik muloqotlari doirasida afg‘on ayollari huquqlarini himoya qilgan. Boshqa ayollar bilan birga Jalolobodda ayollar huquqlarini ommaga xabardor qilish maqsadida shahar devorlarni bo‘yash kampaniyasini boshlagan. Shuningdek, Ahmadzay butun mamlakat boʻylab, jumladan, oʻsha paytda Tolibon nazorati ostida boʻlgan hududlardagi oilaviy zoʻravonlikka duch kelgan ayollarning uylariga tashrif buyurgan 400 nafar ayoldan iborat tarmoqni yaratgan. Afgʻonistonda ayollar huquqlari haqida xabardorlikni oshirishga qaratilgan „Kor“ assotsiatsiyasining asoschisi va direktori hamdir. 2018-yilda Afgʻoniston parlamentiga boʻlib oʻtgan saylovda ishtirok etganHumayoon, Haseeb, and Mustafa Basij-Rasikh. Afghan Women’s Views on Violent Extremism and Aspirations to a Peacemaking Role. United States Institute of Peace, 2020.. Ahmadzay Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi tomonidan N-Peace mukofoti bilan taqdirlangan. 2021-yilda BBCning „100 ayol“ roʻyxatiga kiritilgan. 

 

Turkum:1993-yilda tugʻilganlar
Turkum:Nangarhor viloyatida tugʻilganlar
Turkum:Afgʻoniston siyosatchi ayollari
Turkum:BBC 100 ayol
Stanislav Semyonov (futbolchi)

Stanislav Andreyevich Semyonov (1937-yil 24-avgust — 1988-yil 22-oktyabr) — sovet futbolchisi, yarim himoyachi va himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. Oʻzbekiston klublarida murabbiylik qilgan.

 Biografiyasi 
1957-yilda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi tarkibida „B“ klassida oʻynay boshlagan. 1960—1963-yillarda „A“ klassida toʻp surib, 49 ta oʻyinda ikkita gol urgan. 1960-yil 20-aprelda „Paxtakor“ning „Zenit“ga qarshi oʻz maydonidagi uchrashuvida (0:5) oʻz darvozasiga ikkita toʻp kiritib qoʻygan20 aprelya 1960 goda — rekord matcha „Paxtakor“ — „Zenit“.„Paxtakor“ Tashkent — „Zenit“ Leningrad — 0:5. 1964—1966-yillarda Toshkent viloyatining „Politotdel“ klubi sharafini himoya qilgan.

Olmaliqning „Metallurg“ (1967—1968) va „Yangiyer“ (1969) klublari bosh murabbiyi. „Narimanovets“ jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan.

 Vafoti 
1988-yil oktyabr oyida avtomobil urib yuborishi oqibatida halok boʻlgan.

 

 

 Stanislav Semyonov Transfermarkt saytida
 Stanislav Semyonov Sport-strana.ru saytida
 Stanislav Semyonov Footballfakts saytida

Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari
Turkum:SSSR erkak futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Turkum:SSSR futbol murabbiylari
Turkum:Narimanovets klubi murabbiylari
Turkum:Yangiyer futbol klubi murabbiylari
Turkum:Metallurg (Olmaliq) futbol klubi murabbiylari
Turkum:Avtomobil urib yuborishi oqibatida halok bo‘lgan piyodalar
Turkum:Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Hadicha Sulton saroyi

thumb|right|270px|Hadicha Sulton saroyi
thumb|right|270px|Hadicha Sulton saroyi
Hadicha Sulton saroyi tarixiy yalı boʻlib, Turkiyaning Istanbul shahridagi Ortaköy mahallasida, Bosfor boʻgʻozi boʻyida joylashgan. Dastlab unga egalik qilgan shaxs Hadicha Sulton nomi bilan atalgan. Bugungi kunda suv sporti klubi binosi sifatida foydalaniladi.

Ortaköydagi Defterdarburnudagi ushbu qarorgoh Usmoniylar sulolasi Turkiya Respublikasiga aylantirilgach, dastlab bolalar uyi, keyinchalik esa boshlangʻich maktab sifatida foydalanilgan.

 

Turkum:Istanbuldagi Usmoniylar imperiyasi saroylari
Turkum:Bosfor
Bacalhao oroli

Bacalhao oroli — Kanadaning Nyufaundlend oroli hududidagi Twillingate shaharchasiga qarashli orol. Unda mayoq mavjud. 1911-yilda bu yerda mayoq qoʻriqchilari va ularning oilalari yashagan.

 

Turkum:Kanada orollari
Barnes oroli

Barnes oroli (Barn oroli nomi bilan ham tanilganSailing Directions for Nova Scotia, 1952, US Navy Hydrographic Office) — New Brunswick provinsiyasining Charlotte grafligiga qarashli, oʻzlashtirilmagan 33 akrlik orol

 

Turkum:Kanada orollari
Fotima al-Qobbaj

Fotima al-Qobbaj (arabcha: فاطمة القباج) Al-Qaraviyyin universitetiga qatnashgan ilk ayol talabalardan biri boʻlgan. Keyinchalik u Marokash Oliy Diniy Ilmlar Kengashining yagona ayol aʼzosiga aylangan.

 Taʼlimi 
Fotima al-Qobbaj oʻz taʼlimini qizlar uchun moʻljallangan anʼanaviy marokashcha islomiy maktab — Dar al-Faqihada boshlagan, u yerda u Qur’onni oʻrgangan. Keyin u boshlangʻich taʼlimi uchun Madrasat an-Najohga oʻtkazilgan. Oʻqishini tugatgach, Fotima al-Qobbaj va uning oilasi ayollar uchun oliy taʼlim olish imkoniyatlari cheklanganini anglab yetdi. Ayollarning Al-Qaraviyyin universitetiga qabul qilinishi masalasida bir necha bor muhokama va bahslar olib borilgach, Fotima al-Qobbaj yana toʻqqiz nafar ayol talaba bilan birga universitetga qabul qilindi. Fotima al-Qobbaj u yerda 10 yil tahsil olgan va 1950-yillarning oʻrtalarida uni bitirgan.

Keyinchalik u podshoh va uning oilasiga shariat boʻyicha taʼlim bera boshladi. Uning taʼkidlashicha, ayollar koʻpincha savodsiz va kambagʻal qatlam vakillari bilan davlat tayinlagan imomlarga qaraganda yaxshiroq muloqot oʻrnatishga qodir edi.

Uning tajribasi „marokashlik ayollarning diniy hokimiyatga tarixiy kirish imkoniyati va islom ilmi erkaklar ustun boʻlgan sohasidagi harakatchanligi haqidagi tasavvurlarga qarshi chiqadi“, deb baholangan.