Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Andrey Medvedev

Andrey Medvedev (1974-yil 31-avgustda tugʻilgan) — ukrainalik sobiq professional tennischi. Medvedev 1999-yilda Fransiya ochiq chempionatining finaligacha va 1993-yilda yarim finaligacha yetib borgan. Faoliyati davomida toʻrtta Masters turnirida gʻalaba qozongan. 1994-yil may oyida dunyoning 4-raqamli tennischisiga aylangan. Bu faoliyatidagi eng yuqori natija (reyting oʻrni) hisoblanadi.

 Faoliyati 
1991-yilda Medvedev oʻsmirlar oʻrtasidagi Fransiya ochiq chempionatidaning yakkalik yoʻnalishida chempionlikni qoʻlga kiritgan.

1992-yilda, 17 yoshida, Medvedev Genuya va Shtutgartda oʻtkazilgan ATP Tour seriyasiga kiruvchi musobaqalarda chempionlikni qoʻlga kiritgan. Shtutgertdagi turnirda oʻsha paytda jahon reytingida 2-oʻrinni egallab turgan Stefan Edbergni magʻlub etgan. Mavsumni 25-oʻrinda yakunlagan.

Medvedevning eng muvaffaqiyatli turniri Gamburg Masters (sobiq Germaniya ochiq chempionati) hisoblanadi. Mazkur turnirda 3 marta (1994, 1995 va 1997-yillarda) gʻalaba qozonganSampras earns comeback success. The Independent. (17 May 2000).

1990-yillarning oxirida Medvedevning sport formasi va natijalari pasayib ketdi. 1999-yilgi Fransiya ochiq chempionatida 100-raqam ostida ishtirok etgan. Kutimaganda finalgacha yetib borgan. Finalgacha boʻlgan yoʻlda Dinu Pescariu, Pete Sampras, Byron Black, Arnaud Di Pasquale, Gustavo Kuerten va Fernando Meligenini magʻlub etganFinn, Robin (5 June 1999) Medvedev, a Finalist at the French Open, Can Feel the Love. The New York Times.. Medvedev finalda Andre Agassiga qarshi bahs olib borgan. Finalning dastlabki ikki setida gʻalaba qozongan. Lekin keyingi 3 ta setda Agassi gʻalaba qozonib, musobaqa chempioniga aylanganString Quartet . Sportsillustrated.cnn.com (14 June 1999). Retrieved on 22 February 2014.. Shundan keyin Medvedev boshqa aytarli natijalarga erisha olmagan va 2001-yilda faoliyatini yakunlagan.

 Shaxsiy hayoti 
Andreyning singlisi Natalya Medvedeva. 1995-yilda yettinchi marotaba oʻtkazilayotgan Hopman kubogida Andrey Medvedev va Natalya Medvedeva aralash juftlik bahslarida Ukraina sharafini himoya qilishgan. Finalda germaniyalik Boris Becker va Anke Huberga juftligiga magʻlub boʻlishganPast Results — Hopman Cup VII. Hopmancup.com (4 January 2014). Retrieved on 22 February 2014..
 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1974-yilda tugʻilganlar
Mirvarid Dilbazi

Mirvarid Dilbazi (ozarbayjoncha : Mirvarid Paşa qızı Dilbazi ), (1912-yil 19-avgust, Xanliqlar, Ozarbayjon — 2001-yil, 12-iyul Boku) – ozarbayjonlik shoir And death wouldn’t dare to cross it out! Nash Vek. July 20, 2001. Retrieved June 14, 2007.

 

Turkum:1912-yilda tugʻilganlar
Turkum:2001-yilda vafot etganlar
Inessa Kravets

Inessa Nikolayevna Kravets (1966-yil 5-oktyabrda tugʻilgan) — ukrainalik sobiq yengil atletikachi. Yengil atletikaning uch hatlab sakrash va uzunlikka sakrash yoʻnalishlari boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan. Uch hatlab sakrash dasturga kiritilgan har qanday musobaqada yetakchilardan biri boʻlgan. Yulimar Rojas tomonidan 2021-yilgi olimpiya oʻyinlarida yangilanguniga qadar uch hatlab sakrash boʻyicha jahon rekordi Kravetsga tegishli boʻlgan.

 Faoliyati 
Dneproda tugʻilgan. 1991-yilning iyun oyida 14,95 metr masofaga sakrab, uch hatlab sakrash boʻyicha jahon rekordini yangilagan. Dastlabki yirik natijasiga 1992-yilda erishgan. Yengil atletika boʻyicha 1992-yilgi yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatining ayollar oʻrtasida uch hatlab sakrash boʻyicha bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili olimpiya oʻyinlarida Birlashgan jamoa tarkibida uzunlikka sakrash boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritgan.

1993-yilda yopiq inshootlarda oʻtkazilgan jahon chempionatida ayollar oʻrtasidagi uch hatlab sakrashda oltin medalni qoʻlga kiritgan. Ammo doping bilan bogʻliq taqiq tufayli 1993-yilgi yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida ishtirok eta olmagan. Kravets ishtirok etmagan musobaqada rossiyalik Anna Biryukova jahon chempionligini qoʻlga kiritgan. 1994-yilda 1994-yilgi IAAF jahon kubogidaning uzunlikka sakrash yoʻnalishida gʻolib boʻlgan. 1994-yilgi Yevropa chempionatidaning uzunlikka sakrash bahslarida kumush va uch hatlab sakrashda bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

1995-yilda Gyoteborgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 15,50 masofaga sakrab, jahon rekordini yangilagan. Keyingi yili Kravets olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritdi va uch hatlab sakrash boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi olimpiya chempioniga aylandi.

 Taqiqlar 
1993-yilda taqiqlangan preparatlardan foydalanganligi uchun uch oyga sportdan chetlatilganIAAF — Kravets Inessa Biography. Retrieved 2008-08-27.. 2000-yilning iyul oyida doping testi ijobiy natija berganidan soʻng ikki yil muddatga diskvalifikatsiya qilingan.
 

Turkum:Yengil atletika boʻyicha jahon chempionati gʻoliblari
Turkum:Yengil atletika boʻyicha Olimpiyada oltin medali sovrindorlari
Turkum:Yengil atletika boʻyicha jahon chempionati sovrindorlari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1966-yilda tugʻilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Tomas Tuchel

Tomas Tuchel (1973-yil 29-avgustda tugʻilgan) – nemis millatiga mansub, germaniyalik professional futbol murabbiy va sobiq futbolchi. Tomas 2025-yilning 1-yanvarida Angliya terma jamoasi bosh murabbiyi boʻladi. Tuchel taktik innovator sifatida eʼtirof etilgan va dunyodagi eng yaxshi murabbiylardan biri hisoblanadi.

Krumbachda tugʻilgan Tuchel, futbolchilik faoliyatini tizzasidagi xavfli jarohati tufayli 25 yoshida yakunlagan. U oʻzining murabbiylik faoliyatini 2000-yilda VfB Shtutgartning yoshlar jamoasida murabbiy sifatida boshlagan. 2007-yilgi mavsumda FC Augsburg II jamoasida bir yil davomida ishlagan. 2009-yilgi mavsum avvalida „Mainz 05“ jamoasiga bosh murabbiy sifatida tayinlangan. Tomas Tuchel 5 yil davomida Mainz jamoasida ishlagan va 2014-yilda klubni tark etgan. 2015-yilgi mavsumda Dortmundning „Borussiya“ jamoasiga murabbiy sifatida tayinlangan. Dortmund jamoasida 3 mavsum davomida ishlagan va bir bor Germaniya kubogi sohibi boʻlgan. Tuchel 2018-yilda Parij Sen-Jermen jamoasi bilan shartnoma imzolagan va ikki marta liga chempionligini qoʻlga kiritgan, shu jumladan ikkinchi mavsumida klubni birinchi marta UEFA Chempionlar Ligasi finaliga olib chiqqan.

Tuxel 2021-yilda „Chelsea“ da murabbiylik qiladi va debyut mavsumida Chempionlar ligasida gʻolib chiqdi va FIFAning eng yaxshi futbol murabbiyi deb topildi. „Chelsi“ rahbari Todd Beyli bilan kelishmovchilikdan soʻng Tuxel 2022-yilda ishdan boʻshatildi. U 2023-yilda „Bavariya“ bilan shartnoma imzoladi va bir yil oʻtib muddatidan oldin ketishdan oldin Bundesliga chempionligini qoʻlga kiritdi.

 

 

 Profile FC Bayern Munich saytida
 

Turkum:1973-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Germaniyalik erkak futbolchilar
Turkum:Erkak futbol himoyachilari
Turkum:FC Bayern Munich murabbiylari
Olena Starikova

Olena Viktorovna Starikova (1996-yil 22-aprel, Xarkov) — ukrainalik velosportchi. 2020-yilgi olimpiya oʻyinlari vitse-chempioni, jahon va Yevropa chempionatlarining koʻp karra sovrindori.

 Faoliyati 
Faoliyatidagi dastlabki medallarini 2010-yilda Ukraina chempionatida qoʻlga kiritgan. 2010-yildan 2017-yilgacha velotrekning turli yoʻnalishlari boʻyicha Ukrainaning koʻp karra chempioni boʻlgan.

2010-yil sentyabr oyida Xarkovdagi 1-sonli jismoniy tarbiya kollejida tahsil ola boshlagan. Sergey Tepisin murabbiyligida mashgʻulotlarga kirishgan.

2012-yilda veloshosse boʻyicha qizlar oʻrtasidagi jamoaviy bahslarda chempion boʻlgan.

2015-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 500 metrga oʻtkazilgan poygalarda xalqaro miqyosdagi ilk medalini qoʻlga kiritgan.

2017-yilda Olena Starikova sprint boʻyicha jahon kubogini qoʻlga kiritgan.

2018-yildan beri Lvov klubi safida musobaqalarda ishtirok etib kelmoqda.
right|thumb|230x230px| Starikova velotrek boʻyicha 2020-yilgi jahon chempionatida
2018-yil Glazgoda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatining jamoaviy sprint va 500 metrga oʻtkazilgan git bahslarida ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan.

2019-yil yanvar oyida Ukraina Milliy Olimpiya qoʻmitasi Starikovani oyning eng yaxshi sportchisi deb eʼtirof etgan. Oʻsha yili Olena jahon chempionati va Yevropa oʻyinlarining 500 metrga oʻtkazilgan git bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Yil oxirida esa Niderlandiyaning Apeldorn shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatining sprint bahslarida kumush va 500 metrga oʻtkazilgan git bahslarida bronza medaliga sazovor boʻlgan.

2021-yilda Starikova Tokiodagi yozgi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun Ukraina terma jamoasiga safiga chaqirilgan. 2021-yil 5-avgustda u keiring yoʻnalishida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. 2021-yil 8-avgustda sprint boʻyicha bahslarda ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan.

 Davlat mukofotlari 
 I darajali Malika Olga ordeni (2021-yil 16-avgust)
 II darajali Malika Olga ordeni (2021-yil 8-mart)
 III darajali Malika Olga ordeni (2019-yil 15-iyul)

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1996-yilda tugʻilganlar
Turkum:22-aprelda tugʻilganlar
Turkum:Ukrainada tugʻilganlar
Turkum:Ayol sportchilar
Turkum:Velopoygachilar
Krouna

Krouna — Chexiyaning Pardubitsa mintaqasida joylashgan munisipalitet. Unda 1400 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

 Ma'muriy qismlari 
Čachnov, Františky, Oldřiš, Ruda va Rychnov qishloqlari Krounaning ma'muriy qismlari hisoblanadi.

 Joylashuvi 
Krouna — Xrudimdan taxminan janubi-sharqda va Pardubicedan janubi-sharqda. Munitsipal hududining g'arbiy qismi Temir tog'larigacha cho'zilgan, sharqiy qismi esa Yuqori Svratka tog'larida joylashgan. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan baland. Chrudimka daryo shahar hududining janubiy qismidagi o'rmonlardan boshlanadi. Hududning uchdan ikki qismi Žďárské vrchy qo'riqxona landshafti hududida joylashgan.

 Tarixi 
Krouna haqida ilk yozma 1349-yilga tegishli.

Munitsipalitet Krouna poyezdi halokati bilan tanilgan, Halokatda 19 kishi halok bo‘lgan va bu Chexiya tarixidagi eng fojiali, poyezd halokatlaridan biri bo'lgan.

 

Munitsipalitet aholisi 2021-yil holatiga ko'ra 1379 nafarni tashkil etadi.

 Transporti 
I/34 yo'li (Svitavydan Havlíčkův Brodga va undan keyin Cheske Budejovice tomon) munitsipalitet hududidan o'tgan.

Krouna — Svitavy — Žďárec u Skutče temir yo'l liniyasida joylashgan.

 Diqqatga sazovor joylari 
thumb|240x240px|Protestantlar cherkovlari
Krounaning eng muhim yodgorligi-Sankt-Martin cherkovi. Cherkov 1770—1773-yillarda barokko uslubida qurilgan. U 15-asrdan saqlanib qolgan minoraga ega.

Protestant cherkovi neo-Romanesk elementlariga ega bo'lgan qishloqning tarixiy binosi. Uning qurilishi 1896-yilga toʻgʻri keladi.

 

 

 
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Chex Respublikasidagi qishloqlar
Turkum:Chexiya
Doudleby

Dudleby — Chexiya Respublikasining Janubiy Chexiya viloyati České Budějovice tumanidagi municipalitet. Unda 500 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

 Ma'muriy qismlari 

Straňany qishlogʻi Doudlebyning maʼmuriy qismi hisoblanadi.

 Etimologiyasi 
Bu nom 10-asr o'rtalarida bu yerda yashagan Dulebes slavyan qabilasi nomidan olingan.

 Joylashuvi 
Doudleby taxminan České Budejovicedan janubda, Gratzen etaklarida joylashgan. Dudleby municipaliteti Malshe daryosining qirg'og'ida, Straňany qishlog'i esa qarama-qarshi qirg'oqda joylashgan.

 Tarixi 
thumb|213x213px| Saint-Vincent cherkovi
Doudleby — haqida birinchi qo'l yozma Chronica Boemorum yilnomasida bo'lib, u yerda 981-yilga tegishli bo'lgan gord haqida eslatib o'tilgan. Xronikaga ko'ra, bu mustahkam turar-joy o'rta asrlarda slavniklar hududining bir qismi bo'lgan, ammo bugungi tarixchilarning fikriga ko'ra, bu Premyslid gordi edi. Doudleby o'sha paytda ikkita muhim savdo yo'lining chorrahasida joylashgan va mintaqaning markazi bo'lib xizmat qilgan. 1265-yilda Cheske Budejovice shahri tashkil etilgandan keyin, Dudlebyning ahamiyati pasayib ketgan.

 
2021-yil holatiga ko'ra munitsipalitet aholisi 482 nafardan oshadi.

 Transporti 
Municipalitet hududidan temir yo'l yoki yirik avtomobil yo'llari o'tmagan.

 Diqqatga sazovor joylari 
Sent-Vinsent cherkovi birinchi marta 1143-yilda qurilgan. 14-asrdan saqlanib qolgan eng qadimiy qismlar Gotika usulida qurilgan.1708—1709-yillarda cherkov barokko uslubida qayta qurilgan va minora qo'shilgan.

 

 

 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Chexiya
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari Turkum:Chex Respublikasidagi qishloqlar
Yuriy Doljanskiy

Yuriy Moiseyevich Doljanskiy (1923-yil 31-may — 1943-yil 27-noyabr) — sovet ofitseri, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (16.10.1943).

 Hayoti 
1923-yil 31-mayda Vesyolie Terni qishlogʻida (hozirgi Krivoy Rog) tugʻilgan. Urushgacha Namangan viloyatida yashab, tahsil olgan va Namangan harbiy komissarligi tomonidan harbiy xizmatga chaqirilgan. 1941-yil iyulda Krivorojsk konchilik institutining elektromexanika fakulteti talabasi Doljanskiy Qizil Armiya safiga chaqirilgan. 1942-yilda harbiy-siyosiy maktabni tugatgan. Bryansk va Markaziy frontlarda jang qilgan. Volga, Kursk janglarida va Ukrainaning chap sohillarini ozod qilishda qatnashgan. Uning harbiy mahorati Dnepr uchun boʻlgan jangda namoyon boʻlgan.

1943-yil 26-sentyabrda Doljanskiy birinchi koʻngillilar qatorida Parijev qishlogʻi (Chernobil tumani, Kiyev viloyati) yaqinida Dneprni kechib oʻtadi. Boʻlinma daryoni qoʻqqisdan kechib oʻtishga va Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi „kichik hududni“ mustahkam egallashga ulguradi. Bu holni kutmagan fashist oʻqchilari birinchi hujumni boshlaydilar. Doljanskiy bir guruh askarlar bilan yaqinlashib kelayotgan dushmanga toʻqnashib, olov, qoʻndoq va nayzalari bilan qarshilik koʻrsatadi hamda dushmanni halok boʻlganlar va yaradorlarni qoldirib, orqaga chekinishga majbur qiladi. Koʻp oʻtmay desantchilarni birdaniga oʻqqa tutish boshlanadi. Keyin zirhli mashinalar panasida fashistlar oldinga harakatni boshlaydi. Doljanskiy dushmanning oʻziyurar artilleriya qurilmasini tankka qarshi quroldan aniq nishonga olib, yoʻq qilishga muvaffaq boʻladi. Bir nechta zirhli mashinalar qulay pozitsiyaga joylashgan jangchilar tomonidan yakson qilinadi. Fashistlarning oʻqchilari 20-30 metrga yaqinlashganda, buyruqqa binoan ular tomon granatalar otiladi. Portlashdan keyin Doljanskiy okopdan sakrab chiqadi. Uning ortidan qurol ushlashga qodir har bir askar fashistlar bilan qonli jangga kiradi. Dushman shafqatsiz hujumga dosh berolmadi. Yuzga yaqin fashistlar yoʻq qilinadi. Yana bir hujum qaytariladi.

Berestovets qishlogʻi (Boronensk tumani, Chernigov viloyati) yaqinida 300 dan ortiq nemislar tanklar va samolyotlar koʻmagida hujumga oʻtadi. Ana shunday qaltis vaziyatda Doljanskiy shaxsiy tarkibni ruhlantirib, kuch jihatdan teng boʻlmagan dushmanni toʻxtatishga erishadi. Shuningdek, Furmanka qishlogʻi uchun kechgan janglarda shaxsan oʻzi uch nafar nemis askarini asirga oladi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 16-oktyabrdagi farmoni bilan „Frontda nemis-fashist bosqinchilariga qarshi kurashda qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“, Yuriy Doljanskiy Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Ammo jasur ofitserga tirikligida Vatanning munosib mukofotiga sazovor boʻlish nasib etmadi. 1943-yil 27-noyabrda Yuriy Doljanskiy jangda halok boʻladi. Yuriy Doljanskiy Kiyevda Ikkinchi jahon urushi askarlarining abadiy shon-sharaf bogʻiga dafn etilgan.

 Xotira 

 Kievdagi shon-shuhrat bogʻida Doljanskiyga yodgorlik lavhasi oʻrnatildi.
 Krivoy Rog maktabida yodgorlik oʻrnatildi.
 Krivoy Rogda shahar koʻchalaridan biriga Yuriy Doljanskiy nomi berilgan.
Anora (film)

„Anora“  – amerikalik rejissyor Sean Baker filmi. Filmdagi bosh rollarni Mikey Madison, Mark Eidelstein, Karren Karagulian va Yura Borisovlar ijro etishgan. Film premyerasi 2024-yil 21-may kuni Kann kinofestivalida boʻlib oʻtdi.

 Syujeti 
Film voqealari Bruklinda boʻlib oʻtadi. Anora – oʻzini Annie (Mikey Madison) deb ataydigan Sobiq Sovet Ittifoqi xalqlaridan biriga mansub 25 yoshli striptizchi qiz. Annie ishlaydigan klubda u 21 yoshli rus Vanya (Mark Eidelstein) bilan tanishadi. Ularning umumiy tili bor. Vanya qizni hashamatli uyga olib keladi, birgalikda aroq ichadi va PlayStation oʻynaydi. Las-Vegasga uchib, toʻsatdan Anyani turmush qurishga taklif qiladi va toʻrt karatli olmosli uzuk koʻrinishidagi sovgʻa bilan niyatini izhor qiladi. Annie bunga qarshi boʻlmaydi. Vanyaning Moskvadagi ota-onasi (Darya Yekamasova va Aleksey Serebryakov oʻynagan) bunga qarshi. Ular bu masalani hal qilish uchun Nyu-Yorkka kelishadi.

 Rollarda 
 Mikey Madison – Anora
 Mark Eidelstein – Ivan Zaxarov
 Yuriy Borisov – Igor
 Karren Karagulian – Toros
 Ivy Wolk – Crystal
 Vache Tovmasyan – Garnick
 Lindsey Normington – Diamond
 Aleksey Serebryakov – Ivanning otasi
 Darya Yekamasova – Ivanning onasi

 Chiqarilishi 
Suratga olish ishlari 2023-yilda Amerika Qo'shma Shtatlarining Nyu-York (Bruklin) va Las Vegas shaharlarida boʻlib oʻtdi.

Keyinchalik namoyish huquqlari FilmNation tomonidan Fransiya uchun Le Pacte, Isroil uchun Lev, Avstraliya va Yangi Zelandiya uchun Kismet va Focus Features/Universal Pictures International kompaniyalariga berildi. Ushbu huquqlar Shimoliy Amerikani istisno qilganda, butun dunyo bo'ylab Bakerning oldingi „Red Rocket“ filmida qilingan shartnomalarga oʻxshash kelishuvlarda sotildi.. 2023-yil noyabr oyida Neon kompaniyasi filmning Shimoliy Amerikada namoyish etish huquqlarini sotib oldi va uni 2024-yil 18-oktabrda chiqarishni rejalashtirdi.

„Anora“ filmining premyerasi 2024-yil 21-mayda Kann kinofestivalida boʻlib oʻtdi va 25-may kuni festivalning „Oltin palma“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Festival yakunida film 10 daqiqalik olqishlarga sazovor boʻldi. Film, shuningdek, Amerika Qo‘shma Shtatlarda Neon tomonidan namoyish etilgan ketma-ket beshinchi „Oltin palma“ gʻolibiga aylandi. Oldingi gʻoliblar orasida „Parazit“ ham boʻlib, u eng yaxshi film uchun Akademiya mukofotini ham qoʻlga kiritdi. „Titane“, „Triangle of Sadness“ va „Anatomy of a Fall“ filmlari esa eng yaxshi rasm uchun Akademiya mukofotiga nomzod boʻldi. Film, shuningdek, 2011-yilda suratga olingan „The Tree of Life“ filmidan keyin „Oltin palma“ mukofotinini qoʻlga kiritgan birinchi Amerika filmi boʻldi.

 Qabul qilinishi 
„Anora“ filmi sharh agregatori hisoblanadigan Rotten Tomatoes veb-saytida 44 ta tanqidchining 98% ijobiy sharhi va oʻrtacha 8,7/10 reyting balliga ega boʻldi. Metacritic saytida esa filmga 21 ta tanqidchining fikriga asoslanib, 100 balldan 89 ball berildi.

 Yutuqlari 
 Mukofot Marosim sanasi Kategoriya Qabul qiluvchi(lar) Natija Kann kinofestivali 2024-yil 25-may Palme d'Or Sean Baker 

 

 
 
 

Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:2024-yil filmlari
Yelizaveta Yaxno

Yelizaveta Sergeyevna Yaxno (1998-yil 4-iyun, Donetsk, Ukraina) — ukrainalik sportchi. Sinxron suzish boʻyicha juftlik va jamoaviy musobaqalarda ishtirok etadi Jahon va Yevropa chempioni. Xarkov shahrida yashaydi. Tokio-2020 olimpiadasining bronza medali sohibasi.

 Faoliyati 
2015-yil iyun oyida Bokuda boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida Yelizaveta sinxron suzish boʻyicha Yana Narejnaya bilan juftlikda uchta bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2017-yilda Budapeshtda boʻlib oʻtgan suv sporti boʻyicha jahon chempionatida Yelizaveta Yaxno taniqli ukrainalik sinxron suzuvchi Anna Voloshina bilan juftlikda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bu mukofot Yaxno uchun xalqaro darajada dastlabkisi edi. Keyinchalik u erkin duet dasturida ham chempionlikni qoʻlga kiritgan. Umumjamoa hisobida uchinchi oʻrinni egallagan. Ertasi kuni aralash dasturda kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2018-yilda Glazgoda oʻtkazilgan sinxron suzish boʻyicha Yevropa chempionatida Anastasiya Savchuk va Yelizaveta Yaxno duetidan iborat Ukraina terma jamoasi 2-oʻrinni egallab, kumush medalni qoʻlga kiritgan. Ukrainaliklar duetdagi chiqishlari uchun 92,6188 ball olishgan. Ruslarga esa 2,4847 ball kam. Yakkalik erkin dasturda ham ukrainaliklar 2 va 3-oʻrinlarni egallashgan. Bundan tashqari, Ukraina terma jamoasi qizlari aralash dasturda oltin medalni qoʻlga kiritib, Yevropa chempioni boʻlishgan.

2019-yilning 6-8-fevral kunlari Xarkov shahridadagi „Lokomotiv“ suzish havzasida sinxron suzish boʻyicha Ukraina chempionati boʻlib oʻtgan. Yelizaveta Yaxno, Xarkov viloyati-1 jamoasi (Ukraina terma jamoasining asosi) tarkibida mazkur chempionatda qatnashgan. Texnik (92,5434 ball) va erkin (94,0500) dasturlarda jamoasi bilan birgalikda Ukraina chempioniga aylangan.

 Eʼtirof 
Mavsum yakunlariga koʻra, Xalqaro suzish federatsiyasi (FINA) Yelizaveta Yaxnoni 2018-yilda jahonning eng yaxshi sinxron suzuvchisi deb topdi. 20 yoshli ukrainalik sinxron suzuvchi Yelizaveta Yaxno FINA talqiniga koʻra 2018-yilning eng yaxshi sportchilarini taqdirlash marosimida mukofotni shaxsan qabul qilib olgan.
 

Turkum:Donetskda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1998-yilda tugʻilganlar
Turkum:4-iyunda tugʻilganlar
Parij jangi (1814)

thumb| Parij jangi, 1814-yil
thumb| Rus armiyasining Parijga kirishi
Parij jangi — Rossiya, Avstriya, Prussiyadan iborat oltinchi koalitsiya va Fransiya imperiyasi oʻrtasida 1814-yilning 30—31-mart kunlari boʻlib oʻtgan jang. Parij chekkasida bir kun davom etgan janglardan soʻng, 31-mart kuni fransuzlar taslim boʻlib, Oltinchi koalitsiya urushini tugatgan va imperator Napoleonni taxtdan voz kechishga va surgunga ketishga majbur qilgan.

 Maʼlumotlar 
Napoleon 1812-yilda Fransiya-Rossiya urushining muvaffaqqiyatsiz yakunidan soʻng chekingan. Gʻalaba qozongan rus qoʻshinlari Oltinchi koalitsiya ittifoqini Avstriya, Prussiya, Portugaliya, Buyuk Britaniya, Shvetsiya, Ispaniya va Fransiya imperiyasiga dushman boʻlgan boshqa davlatlar bilan tuzgan. Fransuzlar Germaniyadagi yurishlaridagi dastlabki janglarda gʻalaba qozongan, lekin koalitsiya qoʻshinlari 1813-yil kuzida Leipzig jangida Napaleonga qarshi birlashib fransuz qoʻshinini magʻlubiyatga uchratgan. Jangdan soʻng, Fransiyani qoʻllab-quvvatlovchi Reyn pro-fransuz (fransuzlar tarafdori) nemis konfederatsiyasi qulagan. Shu tariqa Napoleonning Germaniya sharqidagi hukumati oʻz kuchini yoʻqotgan. Soʻngra Germaniyadagi koalitsiya kuchlari Reyn daryosidan oʻtib, Fransiyaga bostirib kirishgan.

 

 Parij jangi (1814), xaritalar, rasmlar
Turkum:Napaleon janglari
Turkum:19-asrdagi janglar
Turkum:Urushlar
Turkum:Yevropa poytaxtlari
Klodeta Gjini

Klodeta Gijni (Tirana, 1964-yil 20-avgust) — sobiq albaniyalik balandlikka sakrash boʻyicha shugʻullangan sportchi. U hozirgi milliy rekordchi (1,92 m) isoblanadi. U 1983-yil 7—14-avgust kunlari Xelsinkida (Finlyandiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha birinchi jahon chempionatida"https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/1st-iaaf-world-championships-in-athletics-3/results/women/high-jump/qualification/startlist#resultheader Albaniya terma jamoasining yagona ayol aʼzosi sifatida ishtirok etgan.

 Biografiyasi 
Klodeta oʻz sport faoliyatini „20 Vjetori i chlirimit“ maktabida maxsus sport mashgʻulotlarida boshlagan va oradan koʻp vaqt oʻtmay balandlikka sakrash uning yengil atletikadagi kelajagi ekanligini anglab yetgan. Shu tufayli u sport faoliyati davomida qatorasiga oʻn yil davomida mamlakat chempioni boʻlgan (1980-yildan 1990-yilgacha). Gjini milliy rekordlarda ham muvaffaqiyatga erishgan, 1989-yil 21-avgustda Tiranada u 1.92 metr natija koʻrsatgan va bu koʻrsatkich bugungi kunga qadar Albaniya rekordi hisoblanadi. Sport musobaqalari davomida u beshkurash va pentahtlonda ham yaxshi natijalarga erishgan. Albaniya yengil atletika jamoasi aʼzosi, 1980—1991-yillarda xalqaro musobaqalarda bir necha bor shohsupaga koʻtarilgan, Finlyandiyaning Xelsinki shahrida 1983-yil 7—14-avgust kunlari boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha birinchi jahon chempionatida Albaniya sharafini himoya qilgan yagona ayol sportchi boʻlgan. 1973-yildan 1992-yilgacha u Tirana shahrining vakillik jamoasi „17 Nëntori“ sport klubi aʼzosi boʻlgan va 1992—1993-yilgi mavsumda Italiyaga oʻtganidan keyin Assi Banca Toscana jamoasi aʼzosi sifatida musobaqalarda ishtirok etgan"https://www.youtube.com/watch?v=TGTsI1H2Bfs".

Klodeta Gijni Tirana universitetini biznes iqtisodiyoti boʻyicha tamomlagan (1982—1986) va 1988—1992-yillarda ISEF diplomiga sazovor boʻlgan. Keyinchalik Klodeta 2006-yilda Boloniya universitetida jismoniy tarbiya va sport fanlari boʻyicha qisqa muddatli kursdan soʻng diplomga ega boʻlgan va Italiyaga koʻchib oʻtgan. 2008-yilda moslashtirilgan profilaktik gimnastika boʻyicha ixtisoslashtirilgan kursni tamomlagan. 2017-yilda u Boloniya universitetida marketing menejmenti boʻyicha yana bir daraja olgan. Hozirda u Boloniya oʻrta maktabining Jismoniy tarbiya va sport fanlari professori boʻlib, Felsinean „Acquadela“ jamoasining tajribali murabbiyi sifatida yengil atletika bilan shugʻullanib kelmoqda. U Albaniya Respublikasining „Grossmeysteri“ va „Faxriy sport ustasi“ hamda Permet munitsipalitetining faxriy fuqarosi hisoblanadi"http://www.bashkiapermet.gov.al/?page_id=2109". Gijini shuningdek, sport, salomatlik va marketing mavzularini muhokama qiladigan blog yuritadi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1964-yilda tugʻilganlar
Turkum:Albaniyalik sportchilar
Kler Çaku

Kler Çaku (2010-yil 4-aprelda tugʻilgan) — albaniyalik shaxmatchi.

 Faoliyati 
U 11 yoshida 2021-yilgi Albaniya ayollar shaxmat chempionatida 14 karra Albaniya chempioni Eglantina Shabanajdan yarim ochko oʻzib ketib gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

Kler Arena xalqaro ustasi hisoblandi. 2021-yil fevral oyida u Lichess platformasida oʻtkazilgan Butunjahon oʻsmirlar shaxmat festivali gʻolibi boʻlgan.

2021-yil iyul oyida Kler Çaku 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi „Rudaga-Kaissa 2021“ onlayn turnirida gʻolib chiqgan.

2022-yil iyul oyida Saloniki shahrida yoshlar oʻrtasidagi blits yoʻnalishi boʻyicha Yevropa chempionatida qatnashgan. Kler Çaku 12 ochko bilan musobaqani uchinchi oʻrinda yakunlagan.

2022-yil 29-iyuldan 9-avgustga qadar u Chennai shahrida boʻlib oʻtgan 2022-yilgi 44-Ayollar shaxmat Olimpiadasida Albaniya terma jamoasi safida birinchi marta ishtirok etgan va 10 ta oʻyinda 5 ochko toʻplashga muvaffaq boʻlgan. U shaxmat ustaligiga nomzod boʻlgan (WCM).

2022-yil sentabr oyida Kler Çaku yoshlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Bolqon chempionatida ishtirok etgan hamda standart shaxmat boʻyicha 12 yoshgacha qizlar oʻrtasida Oltin medalni, Open 12 yoshgacha boʻlganlar musobaqasida oʻgʻil bolalar va qizlar oʻrtasida Blits turnirida oltin medalni va 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Rapid turnirida kumush medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan.

2022-yilning noyabr oyida Turkiyaning Antaliya shahrida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasida 2022-yilgi Yevropa chempionlari toji uchun bahslar boʻlib oʻtgan bu musobaqada Çaku magʻlubiyatsiz oʻtkazilgan 9 oʻyinda 6,5 ochko jamgʻarib, musobaqani beshinchi oʻrinda yakunlagan.

2023-yilning 21—25-fevral kunlari Kler Çaku Dyusseldorfda boʻlib oʻtgan qizlar musobaqasida 5 oʻyinda 4,5 ochko toʻplagan holda 1 WORLD CHESS JUNIORS 2023 musobaqasida gʻolib chiqgan.

2023-yil sentabr oyida Sloveniyaning TERME CATEZ shahrida RAPID & BLITZ boʻyicha Yevropa yoshlar chempionlari tojini qoʻlga kiritishga muvvafq boʻlgan. Musobaqada shaxmatchi Kler Çaku RAPID turnirida 7 ta gʻalaba va 2 ta durangga imzo chekkan. BLITZ turnirida u xorvatiyalik shaxmatchi bilan bir xil miqdordagi ochko toʻplagan. Bucholz tizimi natijalariga koʻra u ikkinchi oʻrinni egallagan.

2023-yil dekabr oyida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Albaniya chempionatida Kler 8 turdan soʻng 6,5 ochko jamgʻargan. U 6 gʻalaba, 1 durang va 1 magʻlubiyat bilan ikkinchi birinchi oʻrinni band etgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2010-yilda tugʻilganlar
Uta Ibrahimi

Flutura Ibrohimi Albaniyalik sportchi boʻlib, Uta Ibrohimi nomi bilan mashhur (1983-yil 27-noyabr, Gilan shahrida tugʻilgan) — Kosovolik alban alpinisti.

U dunyodagi eng baland choʻqqi Everestga koʻtarilgan birinchi alban ayoli hisoblanadi.

Everestdan keyin (2017-yil 22-may) Uta Manasulu (8163 m), Cho-Oyu (8201 m), Lxotse (8516 m), Gasherburum (8080 m), Annapurna 1 (8091 m), Makalu (8485 m), Dhaulagiri (8167 m), Nanga Parbat (8125 m), Keng choʻqqi (8047 m) va K2 (8611 m) kabi choʻqqilarni zabt etgan ilk ayol alpinist hisoblanadi.

Muvaffaqiyatidan soʻng Uta Ibrohimi koʻplab mahalliy va xalqaro ommaviy axborot vositalari orqali mashhurlikka erishgan.

Alpinizm faoliyati va ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlari orqali Uta tabiat, togʻlar va inson huquqlari, xususan, Kosovo va Albaniya haqida dunyo hamjamiyatida xabardorlikni oshirishga harakat qilgan.

Uta shuningdek, gender tengligi, yoshlarning imkoniyatlarini kengaytirish va atrof-muhitni muhofaza qilishni targʻib qiluvchi Barqaror rivojlanish maqsadlari musobaqasida mutloq gʻoliblikni ham qoʻlga kiritgan.

 Biografiyasi 
Uta Ibrohimi Kosovo Respublikasining Gilan shahrida tugʻilgan. „Urush paytida Kosovo oʻsib-ulgʻayish uchun oson joy boʻlmagan“, deydi Ibrohimi oʻz xotiralarida. U Prishtina universitetining Iqtisodiyot fakultetini tamomlagan va universitetida marketing boʻyicha diplom olgan.

Uta oʻz faoliyatini turli xususiy kompaniyalarda marketing boʻyicha mutaxassis sifatida davom ettirishga harakat qilga. Uta Ogilvy Karrota marketing agentligi direktori lavozimida ham faoliyat yuritgan. U marketing sohasidagi faoliyati, yirik biznes mijozlari uchun marketing kampaniyalarini ishlab chiqish bilan bir qatorda, inson huquqlariga asoslangan ijtimoiy loyihalar ustida ham ishlagan. Uta shuningdek, DokuFest hujjatli filmlar festivalida marketing boʻyicha menejer, hakamlar hay’ati aʼzosi va tadbir tashkilotchisi sifatida ham oʻzini koʻrsatgan. 2015-yilda u oʻz kuchini alpinistlikka boʻlgan ishtiyoqiga bagʻishlash uchun marketing sohasidagi faoliyatini yakunlagan.

2016-yilda u Kosovada madaniyat va turizmni rivojlantirish maqsadida Butterfly Outdoor Adventures kompaniyasiga asos solgan. Butterfly Outdoor Adventures USAID tomonidan tashkil etilgan „Dinarika“ loyihasining bir qismi boʻlib, Kosovodan Sloveniyaga va aksincha boʻlgan yoʻlni barqarorlashtirdi va Gʻarbiy Bolqon boʻylab masʼuliyatli turizmni targʻib qiluvchi va rivojlantiruvchi doimiy platformaga aylandi.

2019-yilda Uta „Utalaya fondi“ ni tashkil qilgan, uning vazifasi togʻlarni sevadigan va himoya qiladigan yosh alpinistlarning yangi avlodini tarbiyalash boʻlgan. Jamgʻarma faoliyatining asosiy yoʻnalishi sport, alpinizm va atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha aholining xabardorligini oshirish, ayniqsa, olisda joylashgan qishloqlardagi yosh qizlarga qaratilgan edi. U koʻplab mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilgan hamda har yili oʻz loyihalari portfelini kengaytirishda davom etmoqda.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1983-yilda tugʻilganlar
Markela Bejleri

Markela Bejleri (2001-yil 28-mayda tugʻilgan) — futbolchi, Portugaliyaning „Länk Vilaverdense“ klubi yarim himoyachisi u jamoasi bilan Campeonato Nacional Feminino oʻyinlarida ishtirok etadi. Kanadada tugʻilgan boʻlishiga qaramay Albaniya ayollar terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

 Kollejdagi faoliyati 
2019-yilda u Quinnipiac Bobcats jamoasida oʻynay boshlagan. U birinchi golini 2019-yil 1-sentabrda Loyola Greyhounds jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan. Markela 2020 va 2021-yillarda MAAC All-Akademik jamoasi, 2021 All-MAAC ikkinchi jamoasi va 2021 NEWISA All-New England uchinchi jamoalari tarkibida toʻp surgan. 2022-yilda u MAAC All-preason jamoasiga va mavsumdan keyin MAAC All-Championship Team, All-MAAC First Team va MAAC All-Academic Team jamoalariga ijaraga berilgan. 2023-yilgi mavsum oldidan u MAAC All-preseason jamoasiga oʻtgan va mavsum oxirida All-MAAC jamoasiga qaytgan.

 Klubdagi faoliyati 
2018 va 2019-yillarda u Ontario 1-ligasida „Aurora“ klubida toʻp surgan. Bejleri 2018-yil 12-may kuni Ontario 1-ligasidagi birinchi golini urishga muvaffaq boʻlgan. Oʻsha oʻyinda u dubl qayd etgan. Oʻsha oʻyinda uning jamoasi Toronto Azzurri Blizzard ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan. 2018-yilda u jamoasida gol urish boʻyicha yakka peshqadamga aylangan. Liga1da yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi, shuningdek Liga uchinchi jamoasi yulduzlari nomiga sazovor boʻlgan.

2022-yilda u Ontario 1-ligasida Shimoliy Mississauga SC jamoasi safida oʻynay boshlagan. Markela 2023-yilda bir marta maydonga tushgan.

 Xalqaro faoliyati 
2017-yilda u Kanada U17 jamoasidan chaqiruv olgan.

Keyinchalik 2017-yilda u Albaniya U19 jamoasi tarkibida maydonga tushgan . 2018-yilda u Jahon chempionati saralashi uchun Albaniya terma jamoasidan birinchi bora chaqiruv olgan. Markela kattalar safida debyutini 2020-yil 11-mart kuni Jahon chempionati saralashida Kiprga qarshi oʻyin orqali oʻtkazgan.

 

Turkum:Ayollar futboli yarim himoyachilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:2001-yilda tugʻilganlar
Amy Harris-Willock

thumb| Amy Harris-Willock Karib dengizi goʻzali, Buyuk Britaniya 2015-yil

Amy Harris-Willock (1987-yil 14-sentyabrda Birmingemda tugʻilgan) — uzunlikka sakrash musobaqalarida ishtirok etadigan antigualik boʻlgan ingliz sportchisi. Amy Harris Miss Caribbean UK tanlovining sobiq sovrindori.

 Yengil atletika faoliyati 
Oʻzining tugʻilgan ismi Amy Harris va Buyuk Britaniya yengil atletika federatsiyasining aʼzosi boʻlib, u 2004-yilda Viktoriya shtatining Bendigo shahrida boʻlib oʻtgan Hamdoʻstlik yoshlar oʻyinlarida uzunlikka sakrash boʻyicha natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2005-yilda Litvaning Kaunas shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida natija koʻrsatib kumush medalga loyiq koʻrilgan.

U 20 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasida 2006—2012-yillarda sakrash bilan ochiq maydonlarda yengil atletika boʻyicha Angliya chempionatida gʻolib boʻlgan. Amy Birchfield Harriers yengil atletika sport klubi tarkibida shugʻullanadi.

Harris 2008-2012-yillarda Florida shtati universitetida kurslarda qatnashgan va shu vaqt ichida Florida shtati Seminollari va Birchfild Harriers sport jamoalari tarkibida sport bilan shugʻullangan. 2010-yilda u Birmingemdagi Buyuk Britaniya chempionatida kumush va Geytsxeddagi yengil atletika boʻyicha Angliya chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

U 2012-yilda ochiq va yopiq maydonlarda oʻtkazilgan Atlantika sohilidagi konferensiya musobaqasida uzunlikka sakrash boʻyicha chempioni boʻlgan. U musobaqada natija koʻrsatgan bu unga Florida shtatidan toʻrtinchi uzunlikka sakrash boʻyicha chempionlik unvonini bergan.

2014 yilda bobosi Etel Nathaniel Willock 2010-yilda vafotigacha Bolansda yashagan Harris merosini tan olish uchun Antigua va Barbuda fuqoroligini qabul qilgan va Antigua va Barbuda Atletika Assotsiatsiyasining aʼzosiga aylangan. U uzunlikka sakrash boʻyicha milliy rekordchi hisoblanadi. Amy 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida uzunlikka sakrash yoʻnalishi boʻyicha qatnashgan.

 Miss Karib dengizi Buyuk Britaniya 2015 
Amy Harris-Willock 2015-yilgi Miss Caribbean UK tanlovida ishtirok etgan va gʻolib chiqgan. U 2015-yil 25-iyul kuni Birmingemda boʻlib oʻtgan tanlovning toʻrtta finalchisi orasidan tanlab olingan. Keyin u Birlashgan Qirollik boʻylab oʻn oltita boshqa nomzodlar qatoriga qoʻshildi va 5-dekabr kuni Shou teatrida boʻlib oʻtgan Grand Final bosqichiga yoʻl olgan yetti kishidan biri boʻlgan.

U AgyeFrance Design kompaniyasining hodimi Frensis Agyapong tomonidan maxsus tikilgan qizil rangli libosda eng yaxshi kechki libos nominatsiyasida gʻolib boʻlgan. Eng soʻnggida u butun tanlovning 2015-yilgi gʻolibi deb eʼlon qilingan.

 

Turkum:2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida qatnashgan yengil atletikachilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1987-yilda tugʻilganlar
Artur Adson

Artur Adson (1889-yil 3-fevral (22 yanvar), Sänna, Rossiya imperiyasi – 1977-yil 5-yanvar, Stokgolm, Shvetsiya) – estoniyalik shoir, yozuvchi va teatr tanqidchisiDon Rubin, Peter Nagy, Philippe Rouyer, World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Europe, Taylor & Francis, 1995, , p248.

 Hayoti 
Artur Adson (tugʻilganidagi ismi Karl Artur Adson) 1889-yil 3-fevralda (baʼzi maʼlumotlarda 22-yanvar) Rossiya imperiyasi tarkibiga kiruvchi Sänna shahrida tugʻilgan. U Tartu, Sänna va Võru shaharlaridagi maktablarda oʻqigan. Maktabni tugatgandan soʻng Pskovda geodeziya boʻyicha tahsil olgan. 1925—1926-yillar davomida Tartu universitetining adabiyot fakultetida tahsil olgan. Artur Adson Estoniya va Rossiyada tadqiqotchi, jurnalist hamda teatr tanqidchisi boʻlib ishlagan. U boʻlajak rafiqasi Marie Under bilan 1913-yilda tanishgan va ular 1927-yilda turmush qurishgan.

 Adabiyotdagi faoliyati 
thumb|Adson (chapdan ikkinchi) 1917-yilda Siuru harakati aʼzolari bilan
1917-yilda Artur Adson eston adabiyotiga katta taʼsir koʻrsatgan Siuru adabiy harakatining aʼzosiga aylangan. Keyinchalik Adson Tarapita harakatida ham faol ishtirok etgan. Bundan tashqari, u janubiy Estoniyaning voro tilida ijod qiladigan eng koʻzga koʻringan shoirlaridan biri boʻlgan. Artur teatr tanqidchisi va adabiyotshunos sifatida Estoniya Respublikasining madaniy merosiga katta taʼsir koʻrsatgan.

Adson tarjimonlik bilan ham shugʻullangan. U „Doctor Zhivago“ asarini eston tiliga tarjima qilgan.

 Surgun qilinishi 
thumb|Artur Adson va Marie Underning Stokgolm shahridagi qabri
Sovet Ittifoqi Estoniyani bosib olishi bilan Artur Adson va uning rafiqasi Shvetsiyaga surgun qilingan. Artur u yerda arxivchi sifatida ishga joylashgan. Ularning ikkalasi ham eston adabiyotiga hissa qoʻshishni Shvetsiyada ham davom ettirgan. U Stokgolm shahrida 87 yoshida vafot etgan. Artur Adson ham, rafiqasi Marie Under ham Stokgolmdagi Skogskyrkogården qabristoniga dafn etilgan.

 Sheʼriy toʻplamlari 
 Henge palangoq (1917)
 Vana laterna (1919)
 Roosikrants (1920)
 Kaduvik (1927)
 Katai, kibuvits nink kivi (1928)
 Pärlijõgi (1931)
 Lehekülg ajaraamatust (1937)
 Värsivakk (1959)
 Rahumäe kannel (1973)
 Luuletused (1990)

 Pyesalari 
 Toomapäev (1928)
 Neli kuningat (1931)
 Lauluisa ja Kirjaneitsi (1930)
 Kolmas tee (1932)
 Iluduskuninganna (1933)
 Elav kapital (1934)
 Karu läheb mee lõksu (1936)
 Üks tuvi lendab merele (1937)

 Xotiralari 
 Käsikivi (1922)
 Neli veskit (1946)
 Väikelinna moosekant (1946)
 Ise idas – silmad läänes (1948)
 Siuru-raamat (1949)
 Reisiraamat (1950)
 Lahkumine (1951)
 Kadunud maailm (1954)

 Bolalar uchun yozgan kitobi 
 Nakits: lugu väikesest lõbusast ja targast koerast (1944)

 

 
 Artur Adson at Estonian Writers' Online Dictionary

Turkum:3-fevralda tugʻilganlar
Turkum:1889-yilda tugʻilganlar
Turkum:5-yanvarda vafot etganlar
Turkum:1977-yilda vafot etganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar
Teresa Morató

Teresa Morató Armengol (1998-yil 28-martda tugʻilgan) — Andorralik professional futbolchi, Ispaniya ayollar Premier ligasida oʻynaydigan „Vilyarreal“ va Andorra ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

 Klubdagi faoliyati 

 ENFAF 
Morató professional klubdagi ilk faoliyatini ENFAF Crèdit Andorra jamoasida oʻynashdan boshlagan, bu Ispaniyada musobaqalarda qatnashadigan yagona Andorra ayollar klubi boʻlib hisoblanar edi. 2015—2016-yilgi mavsumda u 24 oʻyinda maydonga tushib 61 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan, Kataloniya ayollar birinchi divizionining eng yaxshi toʻpurari boʻlgan (Ispaniyaning toʻrtinchi darajasi). Uning ajoyib oʻyinlariga qaramay, uning jamoasi turnir jadvalida 12-oʻrinni egallagan.

 Barselona B 
Moratóni ENFAF tarkibidagi ajoyib oʻyinlari 2016-yilning yozida „Barselona“ uni oʻzining zaxira jamoasiga qoʻshib olgishiga sabab boʻlgan.

 Rayo Valyekano 
2020-yil iyul oyida Morató Rayo Valyekano jamoasi bilan shartnoma imzolagan va Ispaniya ayollar birinchi divizioniga qoʻshilgan ilk andorralik futbolchiga aylangan. U 2020-yil 18-oktabrda „Real Madrid“ga qarshi oʻyinda ligadagi debyut oʻyinini oʻtkazgan. Teresa 2021-yil 7-mart kuni „Atletik“ ga qarshi ligadagi birinchi golini 60-daqiqada urgan.

 Villarreal 
2021-yil 5-iyulda Teresa Villarreal jamoasiga oʻtganligi eʼlon qilingan. U 2021-yil 5-sentabrda „Sporting de Huelva“ jamoasiga qarshi oʻyinda ligadagi debyut bahsida maydonga tushgan. Teresa 2021-yilning 22-dekabrida „Real Betis“ darvozasiga ligadagi birinchi golini oʻyinning 84-daqiqasida urgan.

 Xalqaro faoliyati 
2016-yilda Teresa Kataloniya U18 terma jamoasiga chaqirilgan.

2022-yil 18-sentabrda u oʻzining birinchi golini oʻrtoqlik oʻyinida Lixtenshteyn darvozasiga kiritgan, oʻsha bahsda Teresa yana ikkita gol urib xalqaro maydonda ilk xettirgini nishonlagan.

 Xalqaro maqsadlar 
№ Sana Joy RaqibGol Natija Musobaqa 1. 2021-yil 18-sentyabr Sportanlage Blumenau, Triesen, Lixtenshteyn 1 — 0 4-2 Oʻrtoqlik 2. 2 — 0 3. 3 — 0 4. 2022-yil 16-fevral Estadi Nacional, Andorra-la Vella, Andorra 1 — 0 4-1 5. 2 — 0 6. 2023-yil 13-iyun Estadi Municipal De Peralada, Girona, Ispaniya 3 — 1 3-1 7. 2023-yil 17-iyun 1 — 0 3-0 8. 2 — 0 9. 2024-yil 5-aprel Podgoritsa shahar stadioni, Podgoritsa, Chernogoriya 1 — 2 1-6 UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2025 saralashi

 

Turkum:Ayol futbol hujumchilari
Turkum:Ayollar futboli yarim himoyachilari
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1998-yilda tugʻilganlar
Esperança Gicaso

Esperança Gicaso (1992-yil 2-iyulda tugʻilgan) — Angolalik paraatletika boʻyicha sportchi. U 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Angolaning bayroqdori boʻlib maydonga chiqqan. Gicaso koʻzi ojiz sportchilar uchun T11 tasnifida sport musobaqalarida ishtirok etadi.

 Faoliyati 
Gicaso sport musobaqasida ishtirok etish uchun mashgʻulotlarini 2008-yilda boshlagan. 2011-yilda u Mozambikning Maputu shahrida boʻlib oʻtgan Afrika oʻyinlarida 100 metrga yugurish boʻyicha T11 musobaqasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. U 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 100 metrga T11 va 200 metrga T11 hamda 400 metrga T12 yugurish musobaqalarida qatnashgan. Gicaso musobaqaning final bahsigacha yetib bora olmagan.

2013-yilda Fransiyaning Lion shahrida boʻlib oʻtgan IPC yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida Gicaso T11 yoʻnalishida 200 metrga yugurish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2015-yilda Kongo Respublikasining Brazzavil shahrida boʻlib oʻtgan Afrika oʻyinlarida u T11 yoʻnalishida 100 metrga yugurishda bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Gicaso Rio-de-Janeyrodagi 2016-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlarining ochilish marosimida Angolaning bayroqdori sifatida maydonga tushgan. U 100 metr, 200 metr va 400 metrga T11 yoʻnalish musobaqalarida qatnashgan.

2017-yilda Londonda boʻlib oʻtgan paraatletika boʻyicha jahon chempionatida Gicaso 100 metrga T11 yoʻnalishi boʻyicha yugurishda kumush medal va 200 metrga T11 yoʻanlish boʻyicha yugurishda bronza medalini qoʻlga kiritgan. U Angola Olimpiya sportchilari assotsiatsiyasi tomonidan 2017-yilning eng qimmat sportchisi deb topilgan.

 Shaxsiy hayoti 
Gicaso Angolaning Maianga shahrida yashaydi. U Luandadagi maktabda portugal tilidan dars beradi.

 

Turkum:1992-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Luana Gomes

Luana Gomes (2003-yil 30-yanvarda tugʻilgan) — portugal-angolalik badiiy gimnastikachi. U xalqaro musobaqalarda Angolani sharafini himoya qiladi.

Luana 2019-yil Bokuda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida debyut musobaqasida maydonga tushgan, u jamoaviy bahslarda 42-oʻrinni egallagan. Koʻpkurashda 102-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 105-oʻrin, toʻp bilan mashqa bajarishda 95-oʻrin, tayoq bilan mashqa bajarishda 125-oʻrin va tasama bilan mashqa baharishda139-oʻrinni egallagan.

2020-yilda Sharm ash-Shayxda boʻlib oʻtgan Afrika chempionatida u halqa, toʻp va tasma bilan mashq qilishda bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2021-yilda u Kitakyusu shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida yagona Angola vakili boʻlib ishtirok etgan. Luana koʻpkurashda 60-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 61-oʻrin, toʻp bilan mashq qilishda 62-oʻrin, tayoq bilan mashq qilishda 62-oʻrin va tasma bilan mashqa qilishda 57-oʻrinni egallagan.

2022-yilda Qohirada boʻlib oʻtgan Afrika chempionatida u jamoalar va klublar bilan bronza medalini qoʻlga kiritdgan Sentyabr oyida u koʻpkurashda 71-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 77-oʻrin, toʻp bilan mashq qilishda 72-oʻrin, tayoq bilan mashq qilishda 78-oʻrin va tasma bilan mashq qilishda 55-oʻrinni egallab, jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan.

U Sofiyada boʻlib oʻtgan 2023-yilgi jahon chempionatida qatnashib, koʻpkurashda 46-oʻrinni, halqa bilan mashq qilishda 46-oʻrinni, toʻp bilan mashq qilishda 45-oʻrinni, tayoq bilan mashq qilishda 43-oʻrinni va tasma bilan mashq qilishda 42-oʻrinni egallagan. Keyin u Bokudagi bosqichda qatnashib, koʻpkurashda 51-oʻrinni, halqa bilan mashq qilishda 50-oʻrinni, toʻp bilan mashq qilishda 51-oʻrinni, tayoq bilan mashq qilishda 31-oʻrinni va tasma bilan mashq qilishda 53-oʻrinni egallagan. Portimaoda esa koʻpkurashda 26-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 29-oʻrin, toʻp bilan mashq qilishda 34-oʻrin, tayoq bilan mashq qilishda 19-oʻrin va tasma bilan mashq qilishda boʻyicha 33-oʻrinni egallagan. Mokadagi 2023 Afrika chempionatida u jamoalarda va koʻpkurashda bronza, toʻp va tasma bilan kumush va halqa hamda tayoq bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan .

 

Turkum:2003-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Nádia Cruz

Nádia Vanda Sousa Eloy Cruz (1975-yil 12-iyulda tugʻilgan) — angolalik sobiq suzuvchisi, brass usulida suzish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan. U 1988-yildan beri Angolani Olimpiya oʻyinlarining barcha toʻrttalasidaishtirok etgan va keyinchalik 2010-yilda Angola Olimpiya sportchilari uyushmasi (AAOA) raisi lavozimida faoliyat boshlagan.

Cruz 1988-yilda Seulda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 13 yoshli oʻsmir sifatida oʻzining ilk Angola terma jamoasidagi ishtirokini boshlagan. U 100 m ga brass usulida suzishda 1:24.46 natija bilan qirq ikkinchi oʻrinni egallagan. Lekin bu natija unga final yoʻllanmasini bermagan.

Cruz 1992-yil Barselonadagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ham xuddi shu yoʻnalish boʻyicha qatnashgan, bu safar u 1:21.50 daqiqada natija koʻrsatgan va seyshel orollik Elke Talma va diskvalifikatsiya qilingan vetnamlik Nguyễn Thị Phươngni magʻlub etib, qirq birinchi oʻrinni egallagan.

Toʻrt yil oʻtgach, 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u 100 metrga brass usulida suzish bahslarida qatnashgan va 1:16,62 natija koʻrsatgan. Bu koʻrsatkich bilan u 46 ta suzuvchi orasida 43-oʻrinni egallagan. U 200 metrga brass usulida suzishda ham qatnashgan va 37-oʻrinni egallagan.

Oʻzining birinchi Olimpiadasida qatnashganidan 12 yil oʻtib, Cruz 2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 25 yoshli ayollar oʻrtasida 100 m masofaga brass usulida suzish boʻyicha qatnashgan. Bu Olimpiya oʻyinlarida Angola jamoasi tarkibida toʻrtinchi bor qatnashishi boʻlgan. Oʻzining ajoyib rekordi tufayli u ochilish marosimida mamlakat bayroqdoriga aylangan. Shuningdek, u Olimpiya birdamligi va universalligi dasturi boʻyicha FINAdan chiptani 1:14.00 da kirish vaqtida olgan. U yana yetti nafar boshqa suzuvchiga, jumladan, 1988-yilda Olimpiadadagi debyutida u bilan raqobatlashgan 26 yoshli Boliviyalik Katerine Morenoga qarshi bahs olib borgan. Dastlabki burilishda soʻnggidan kelgan u Papua-Yangi Gvineyalik Kseniya Peni 1:19,57 natija bilan yettinchi raqam ostidagi pogʻonani egallash uchun soʻnggi bosqichda sprint musobaqasini oʻtkazib yuborgan. Cruz yarim finalga chiqa olmagan, chunki u dastlabki bosqichda umumiy hisobda oʻttiz sakkizinchi oʻrinni egallagan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1975-yilda tugʻilganlar