FIFA Puskás mukofoti

FIFA Puskás mukofoti – Fédération Internationale de Football Association (FIFA) mukofoti. Ushbu mukofot oʻsha davrdagi FIFA prezidenti Sepp Blatter buyrugʻi bilan 2009-yil 20-oktabrda taʼsis etilgan boʻlib, bir kalendar yil hisobida eng estetik va chiroyli golni urgan erkak yoki ayol futbolchiga taqdim etiladi. Puskás mukofoti har yili eʼlon qilinadi va gʻolib ovoz berish yoʻli bilan aniqlanadi.

right|thumb|250px|FIFA Puskás mukofoti
Mukofot 1950-yillar oxiridan to 1960-yillarning oxirigacha Real Madrid hujumchisi sifatida oʻynagan va Vengriya terma jamoasining eng mashhur futbolchisi boʻlgan Ferenc Puskás sharafiga nomlangan. Puskás koʻpchilik mutaxasislar tomonidan Yevropaning eng kuchli va sermahsul hujumchisi deb topilgan va 1997-yilda IFFHS (Xalqaro Futbol Tarixi va Statistikasi Federatsiyasi) tomonidan XX asrning eng yaxshi toʻpurari sifatida eʼtirof etilgan. Puskás jamoa safida 193 ta oʻyinda 806 ta, terma jamoa safida 90 uchrashuvda 86 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan. Bu oʻsha davrdagi jahon rekordi hisoblanadi.

Blatter Budapeshtda boʻlib oʻtgan, mukofotning dastlabki topshirish marosimida shunday degan edi:
 Tarixda oʻchmas iz qoldirgan buyuk futbolchilar xotirasini doimo asrab-avaylashimiz kerak. Ferenc Puskás nafaqat ulkan isteʼdodga ega oʻyinchi, balki koʻplab faxriy unvonlarni qoʻlga kiritgan ajoyib inson ham edi. Shu sababdan FIFA ushbu mukofotni uning xotirasiga bagʻishlash orqali unga hurmat bajo keltirishdan oʻta mamnundir.

2018-yilga qadar mukofot gʻolibi toʻliqligicha FIFAning rasmiy veb-saytida muxlislar tomonidan ovoz berish yoʻli orqali aniqlangan. Biroq, 2018-yilgi mukofotni topshirish bilan bogʻliq tortishuvlardan soʻng, FIFA tartibni oʻzgartirgan. Shundan soʻng mukofot FIFA tomonidan tanlangan ekspertlar qarori orqali aniqlanadigan boʻlgan. Ular gʻolibni jamoatchilik tomonidan ovoz berilgan eng yaxshi uchta gol ichidan tanlab olishadi.

Ushbu mukofot ilk marotaba Shveysariyada boʻlib oʻtgan FIFA World Player of the Year festivalida taqdim etilgan boʻlib, unga portugaliyalik Cristiano Ronaldo loyiq deb topilgan.

 Mukofot meʼzonlari 
 Mukofotda gʻolib boʻlish uchun gol oʻta chiroyli boʻlishi kerak (ovoz berish va ekspertlar fikri bilan hal qilinadi – gollar asosan uzoq masofadan zarbalar, jamoaviy gollar, rabona, havo zarbalari, individual oʻyindan urilgan gollar, chayon zarbalari kabi gollarni oʻz ichiga olishi kerak).
 Mukofot chempionat, futbolchi jinsi yoki millatidan qatʼiy nazar munosib futbolchiga topshirilish kerak.
 Urilgan gol omad, raqib oʻyinchisining xatosi, boshqa oʻyinchining golga taʼsiri yoki ofsayd pozitsiyasidan urilgan gol boʻlmasligi kerak.
 Gol adolatlii boʻlishi, yaʼni oʻyinchi qoida buzib gol urmasligi yoki doping bilan bogʻliq muammolarga aralashib qolmasligi kerak.
 Bir futbolchi 2 ta gol bilan nomzod qilib koʻrsatilishi mumkin emas.

 Gʻoliblar va nomzodlar 
 2009-yil 

thumb|266x266px|Cristiano Ronaldo 40 metrdan uzoqroq masofaqadan urgan goli uchun mukofotning birinchi sovrindori boʻlgan. Niderlandiya terma jamoasining sobiq futbolchisi Ruud Gullit golni ideal zarba deb atagan. Manchester Unitedning sobiq bosh murabbiyi Alex Ferguson esa: „Men bunday boshqa bir golni topishim uchun xotira bankida uzoq vaqt qidiruv olib borishim kerak“, - degan edi..

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Cristiano Ronaldo Manchester United Portu1–0UEFA Chempionlar Ligasi17.68% 2 Andrés Iniesta Barcelona Chelsi1–1UEFA Chempionlar Ligasi15.64% 3 Grafite Volfsburg Bavariya5–1Bundesliga13.39%4 Eliran Atar Bnei Yehuda Maccabi Netanya1–1Israeli Premier League13.36%5 Fernando Torres Liverpool Blackburn Rovers4–0Angliya Premyer-ligasi9.44%6 Nilmar Internacional Corinthians1–0Campeonato Brasileiro Série A8.71%7 Michael Essien Chelsi Barcelona1–0UEFA Chempionlar Ligasi7.89%8 Luis Ángel Landín Cruz Azul Morelia1–1Liga MX Clausura7.30%9 Emmanuel Adebayor Arsenal Villarreal1–1UEFA Chempionlar Ligasi4.04%10 Katlego Mphela2–2FIFA Konfederatsiyalar kubogi2.59%

 2010-yil 

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Hamit Altıntop2–0UEFA Euro 2012 saralash bosqichi40.55% 2 Linus Hallenius Hammarby Syrianska2–0Superettan13.23% 3 Giovanni van Bronckhorst1–0FIFA Jahon chempionati10.61% Matty Burrows Glentoran Portadown1–0IFA Premiership N/A Lionel Messi Barcelona Valencia3–0La Liga Samir Nasri Arsenal Portu3–0UEFA Chempionlar Ligasi Neymar Santos Santo André2–1Campeonato Paulista Arjen Robben Bavariya Schalke 041–0DFB-Pokal Siphiwe Tshabalala1–0FIFA Jahon chempionati Kumi Yokoyama2–1FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati

 2011-yil 

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Neymar Santos Flamengo4–5Campeonato Brasileiro Série A N/A 2 Lionel Messi Barcelona Arsenal1–0UEFA Chempionlar Ligasi 3 Wayne Rooney Manchester United Manchester City2–1Angliya Premyer-ligasi Benjamin De Ceulaer Lokeren Club Brugge1–2Belgiya Pro Ligasi Giovani dos Santos4–2CONCACAF Julio Gómez3–2 FIFA U-17 Jahon chempionati Zlatan Ibrahimović Milan Lecce1–0Serie A Lisandro López Arsenal de Sarandí Olimpo2–2Primera División Apertura Heather O'Reilly1–0FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati Dejan Stanković Inter Schalke 041–0UEFA Chempionlar Ligasi

 2012-yil 

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Miroslav Stoch Fenerbahçe Gençlerbirliği6–1Süper Lig 78% 2 Radamel Falcao Atlético Madrid América de Cali1–0Oʻrtoqlik oʻyini 15% 3 Neymar Santos Internacional3–1Copa Libertadores 7% Emmanuel Agyemang-Badu1–0Afrika Millatlar Kubogi N/A Hatem Ben Arfa Newcastle United Blackburn Rovers1–1Angliya kubogi Eric Hassli Vancouver Whitecaps Toronto FC1–1Kanada Championship Olivia Jiménez2–0FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati Gastón Mealla Nacional Potosí The Strongest2–2Liga de Fútbol Profesional Boliviano Lionel Messi4–3Oʻrtoqlik oʻyini Moussa Sow Fenerbahçe Galatasaray1–0Süper Lig

 2013-yil 
right|thumb|170px|Zlatan Ibrahimovićning 35 metrdan kiritgan toʻpi ekspertlar olqishiga sazovor boʻlgan. BBC ushbu golni „aql bovar qilmas tasavvur va ekspert texnikasining kombinatsiyasi“ deb atagan.
Quyidagi roʻyxat 2013-yilgi mukofot gʻolib va nomzodlarini oʻz ichiga oladi. Ovoz berish FIFA.com sayti orqali 2013-yil 9-dekabrgacha amalga oshirilgan boʻlib, chempionatlardagi birinchi davra oʻyinlarida kiritilgan gollarga ovoz berilgan. Ikkinchi davradagi gʻalaba goliga mukofot 2014-yil 13-yanvarda topshirilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Zlatan Ibrahimović4–2Oʻrtoqlik oʻyini48.7% 2 Nemanja Matić Benfica Portu1–1Primeira Liga30.8% 3 Neymar1–0FIFA Konfederatsiyalar kubogi20.5% Peter Ankersen Esbjerg Aarhus5–1Daniya SuperligasiN/A Louisa Cadamuro Lyon Saint-Étienne5–0Division 1 Féminine Lisa De Vanna Sky Blue Boston Breakers5–1National Womenʼs Soccer League Antonio Di Natale Udinese Chievo3–1Serie A Panagiotis Kone Bologna Napoli2–3Serie A Daniel Ludueña Pachuca UANL2–1Liga MX Apertura Juan Manuel Olivera Náutico Sport Recife2–0Copa Sudamericana

 2014-yil 
right|thumb|170px|James Rodríguez tomonidan kiritilgan gol Urugvay terma jamoasi murabbiyi Óscar Tabárez tomonidan jahon chempionatlaridagi eng yaxshi gollardan biri deb taʼriflangan. Shuningdek u Jamesni oʻtkazilgan jahon chempioinatining eng yaxshi oʻyinchisi deb atagan..
FIFA 2014-yil 12-noyabrda 10 nafar nomzod roʻyxatini eʼlon qilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 James Rodríguez2–0FIFA Jahon chempionati42% 2 Stephanie Roche Peamount United Wexford Youths2–0Womenʼs National League33% 3 Robin van Persie1–1FIFA Jahon chempionati11% Tim Cahill1–1FIFA Jahon chempionati N/A Diego Costa Atlético Madrid Getafe5–0La Liga Marco Fabián Cruz Azul Puebla1–0Liga MX Clausura Zlatan Ibrahimović Paris Saint-Germain Bastia1–0Ligue 1 Pajtim Kasami Fulham Crystal Palace1–1Angliya Premyer-ligasi Camilo Sanvezzo Vancouver Whitecaps Portland Timbers2–2Major League Soccer Hisato Satō Sanfrecce Hiroshima Kawasaki Frontale2–1J.League Division 1

 2015-yil 
FIFA 2015-yil 12-noyabrda 10 nafar nomzod roʻyxatini eʼlon qilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Wendell Lira Goianésia Atlético Goianiense1–0Campeonato Goiano46.7% 2 Lionel Messi Barcelona Athletic Bilbao1–0Copa del Rey33.3% 3 Alessandro Florenzi Roma Barcelona1–1UEFA Chempionlar Ligasi7.1% David Ball Fleetwood Town Preston North End2–2League One N/A Chory Castro Real Sociedad Deportivo La Coruña2–1La Liga Carli Lloyd4–0FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati Philippe Mexès Milan Inter1–0Oʻrtoqlik oʻyini Marcel Ndjeng SC Paderborn Bolton Wanderers3–1Oʻrtoqlik oʻyini Esteban Ramírez Herediano Saprissa3–1Liga FPD Invierno Carlos Tevez Juventus Parma4–0Serie A

 2016-yil 
FIFA 2016-yil 21-noyabrda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Mohd Faiz Subri Penang Pahang4–1Malaysia Super League 59.46% 2 Marlone Corinthians Cobresal3–0Copa Libertadores 22.86% 3 Daniuska Rodríguez1–0Ayollar U-17 Janubiy Amerika chempionati 10.01% Mario Gaspar1–0Oʻrtoqlik oʻyini N/A Hlompho Kekana2–1Afrika Millarlar Kubogi saralash bosqichi Lionel Messi2–0Copa América Centenario Neymar Barcelona Villarreal3–0La Liga Saúl Ñíguez Atlético Madrid Bavariya1–0UEFA Chempionlar Ligasi Hal Robson-Kanu2–1UEFA Euro 2016 Simon Skrabb Åtvidabergs Gefle1–0Allsvenskan

 2017-yil 
right|thumb|170px|Olivier Giroudning chayon uslubida urgan goli Arsenal bosh murabbiyi Arsène Wenger tomonidan Arsenal tarixidagi eng yaxshi 5 goldan biri deb taʼriflangan.
FIFA 2017-yil 22-sentyabrda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Olivier Giroud Arsenal Crystal Palace1–0Angliya Premyer-ligasi36.17% 2 Oscarine Masuluke Baroka Orlando Pirates1–1Janubiy Afrika Premierasi27.48% 3 Deyna Castellanos2–1FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati20.47% Kevin-Prince Boateng Las Palmas Villarreal1–0La LigaN/A Alejandro Camargo Universidad de Concepción OʻHiggins3–1Campeonato Nacional Apertura Moussa Dembélé Celtic St Johnstone5–2Shotlandiya Premiershipi Avilés Hurtado Tijuana Atlas1–1Liga MX Clausura Mario Mandžukić Juventus Real Madrid1–1UEFA Chempionlar Ligasi Nemanja Matić Chelsi Tottenham Hotspur4–2Angliya kubogi Jordi Mboula Barcelona Borussia Dortmund4–1UEFA Yoshlar ligasi

 2018-yil 
FIFA 2018-yil 3-sentyabrda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan..

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqaOvoz berish natijalari 1 Mohamed Salah Liverpool Everton1–0Angliya Premyer-ligasi38% 2 Cristiano Ronaldo Real Madrid Juventus3–0UEFA Chempionlar Ligasi22% 3 Giorgian de Arrascaeta Cruzeiro América Mineiro1–0Campeonato Mineiro17% Gareth Bale Real Madrid Liverpool3–1UEFA Chempionlar LigasiN/A Denis Cherishev1–0FIFA Jahon chempionati Lazaros Christodoulopoulos AEK Athens Olympiacos2–2Superleague Riley McGree Newcastle Jets Melbourne City1–1A-League Lionel Messi1–0FIFA Jahon chempionati Benjamin Pavard2–2FIFA Jahon chempionati Ricardo Quaresma1–0FIFA Jahon chempionati

 2019-yil 
FIFA 2019-yil 19-avgustda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqa 1 Dániel Zsóri Debrecen Ferencváros2–1Nemzeti Bajnokság I 2 Lionel Messi Barcelona Real Betis4–1La Liga 3 Juan Fernando Quintero River Plate Racing1–0Superliga Argentina Matheus Cunha RB Leipzig Bayer Leverkusen4–2Bundesliga Zlatan Ibrahimović LA Galaxy Toronto FC1–3Major League Soccer Ajara Nchout2–1FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati Fabio Quagliarella Sampdoria Napoli3–0Serie A Amy Rodriguez Utah Royals FC Sky Blue FC1–0National Womenʼs Soccer League Billie Simpson Cliftonville Ladies Sion Swifts Ladies1–2Womenʼs Premiership Andros Townsend Crystal Palace Manchester City2–1Angliya Premyer-ligasi

 2020-yil 
FIFA 2020-yil 25-noyabr kuni 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqa 1 Son Heung-min Tottenham Hotspur Burnley3–0Angliya Premyer-ligasi 2 Giorgian de Arrascaeta Flamengo Ceará3–0Campeonato Brasileiro Série A 3 Luis Suárez Barcelona Mallorca4–1La Liga Shirley Cruz3–1 CONCACAF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati saralashi Jordan Flores Dundalk Shamrock Rovers2–3Irlandiya Premier Division André-Pierre Gignac UANL UNAM3–0Liga MX Clausura Sophie Ingle Chelsi Arsenal3–0 Zlatko Junuzović Red Bull Salzburg Rapid Wien6–1Avstriya Bundesligasi Hlompho Kekana Mamelodi Sundowns Cape Town City1–0Premier Soccer League Leonel Quiñónez Macará Universidad Católica1–02019 Ecuadorian Serie A Caroline Weir Manchester City Manchester United1–0

 2021-yil 
FIFA 2022-yil 17-yanvar kuni 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.
ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqa 1 Erik Lamela Tottenham Hotspur Arsenal1–2Angliya Premyer-ligasi 2 Mehdi Taremi Portu Chelsi1–0UEFA Chempionlar Ligasi 3 Patrik Schick2–0UEFA EURO 2020 Luis Díaz1–0Copa América Gauthier Hein Auxerre Niort3–0Ligue 2 Valentino Lazaro Borussia Mönchengladbach Bayer Leverkusen3–4Bundesliga Riyad Mahrez2–0Afrika Millatlar Kubogi saralash bosqichi Sandra Owusu-Ansah Supreme Ladies Kumasi Sports Academy Ladies1–1Gana Women's Premier League Vangelis Pavlidis Willem II Fortuna Sittard1–0Eredivisie Daniela Sánchez Querétaro Atlético San Luis3–2Liga MX Femenil Guardianes Caroline Weir Manchester City Manchester United3–0

 2022-yil 
FIFA 2023-yil 12-yanvar kuni 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.
ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqa 1 Marcin Oleksy Warta Poznań Stal Rzeszów1–0PZU Amp Futbol Ekstraklasa 2 Dimitri Payet Marseille PAOK2–0UEFA Yevropa Konferensiyalar ligasi 3 Richarlison2–0FIFA Jahon chempionati Mario Balotelli Adana Demirspor Göztepe7–0Süper Lig Francisco González Metilli Central Córdoba Rosario Central1–0Liga Profesional Amandine Henry Lyon Barcelona1–0UEFA ayollar Chempionlar ligasi Théo Hernandez Milan Atalanta2–0Serie A Alou Kuol1–0AFC U-23 Osiyo kubogi Kylian Mbappé2–2FIFA Jahon chempionati Salma Paralluelo Villarreal Barcelona1–0Liga F Alessia Russo4–0UEFA ayollar EURO 2022

 2023-yil 
FIFA 2023-yil 22-sentyabrda 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.
ReytingFutbolchiJamoaRaqibHisobMusobaqa 1 Guilherme Madruga Botafogo-SP Novorizontino1–0Campeonato Brasileiro Série B 2 Nuno Santos Sporting CP Boavista1–0Primeira Liga 3 Julio Enciso Brighton & Hove Albion Manchester City1–1Angliya Premyer-ligasi Álvaro Barreal FC Cincinnati Pittsburgh Riverhounds2–0U.S. Open Cup Linda Caicedo1–0FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati Kang Seong-jin South Korea Jordan2–0AFC U-20 Osiyo chempionati Sam Kerr1–1FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati Brian Lozano Atlas América2–2Liga MX Clausura Iván Morante Ibiza Burgos1–0Segunda Askhat Tagybergen3–2UEFA EURO 2024 saralash bosqichi Bia Zaneratto3–0FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati

2024-yil
FIFA 2024-yil 28-noyabrda 11 nafar nomzodlar ro'yxatini e'lon qilgan.

2024-yildan boshlab FIFA ayol futbolchilar uchun alohida toifa sifatida FIFA Marta mukofotini ta’sis etgan. Ushbu mukofot Braziliya ayollar milliy futbol terma jamoasi hujumchisi va 2002-yildan 2024-yilgacha jamoa sardori bo‘lgan Marta sharafiga nomlangan.

RankPlayerTeamOpponentScoreCompetition 1 Alejandro Garnacho Manchester United Everton1–0Angliya Premyer-ligasi 2 Yassine Benzia3–32024 FIFA Series 3 Denis Omedi Kitara KCCA3–32024 Super 8 4 Mohammed Kudus West Ham United SC Freiburg4–0UEFA Yevropa ligasi 5 Walter Bou Lanús Tigre3–2Argentine Primera División 6 Federico Dimarco Inter Milan Frosinone1–0Serie A 7 Jaden Philogene Hull City Rotherham United1–1Championship 8 Terry Antonis Melbourne City Western Sydney Wanderers7–0A-League 9 Michaell Chirinos1–0Copa América 10 Hassan Al-Haydos1–0AFC Osiyo kubogi 11 Paul Onuachu Trabzonspor Konyaspor2–1Turkiya Superligasi

 Davlatlar boʻyicha mukofotlar soni 
DavlatSoniYili2011, 2015, 20232021, 202420092010201220132014201620172018201920202022

 Eng koʻp nomzodi qoʻyilganlar 
thumb|216x216px|Lionel Messi mukofot tarixidagi nomzodi eng koʻp marotaba qoʻyilgan futbolchi hisoblanadi. 7 marotaba roʻyxatga kiritilgan boʻlsada, u hech qachon mukofotni qoʻlga kirita olmagan..
 Futbolchi Soni Lionel Messi7 Neymar5 Zlatan Ibrahimović4 Nemanja Matić2 Cristiano Ronaldo2 Giorgian de Arrascaeta2 Hlompho Kekana2 Caroline Weir2

 Yana qarang 
 FIFA Oltin toʻp
 FIFA The Best mukofoti

 

 
 

turkum:Ferenc Puskás
turkum:FIFA The Best futbol mukofotlari
Turkum:Yilning eng yaxshi futbol goli sovrinlari
Turkum:FIFA sovrinlari va mukofotlari