Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Al-Baradiya masjidi

Al-Baradiya masjidi Tunis Madinasining shimolida, Bob Suika chekkasida joylashgan kichik masjiddir.

 Joylashuvi 
Masjid Bob Saadoun koʻchasi, 1-uyda joylashgan.
thumb|Bob Bou Saadoun koʻchasidagi yozuv lavha

 Etimologiyasi 
Masjid nomi uning yonida faoliyat yuritgan egarchilardan olinganhttp://www.essahafa.tn/index.phpid=116&tx_ttnews%5btt_news%5d=20762&tx_ttnews%5bbackPid%5d=41&cHash=069b8a362c .

 Tarixi 
Al-Baradiya masjidi 15-asrda, Hafsiylar davrida qurilgan.

 Galereya 

 

Turkum:Tunisdagi masjidlar
Turkum:15-asr masjidlari
Shayx ar-Rasa masjidi

Shayx ar-Rasa masjidi Tunis Madinasining shimolida joylashgan masjididir. Masjid binosi saqlab qolinmaganMohamed Belkhodja, Tārīkh maʼālim al-tawḥīd fī al-qadīm wa-fī al-Jadīd, Tunis, al-Maṭbaʼah al-Tūnisīyah, 1939, 429 p.

 Joylashuvi 
thumb|Koʻchadagi masjidning metall lavhasi
Masjid Hafsiya tumanidagi Souk an-Nihas hududi yaqinida joylashgan.

 Etimologiyasi 
Masjid 1489-yilda vafot etgan Az-Zaytuna masjidi imomlaridan biri boʻlgan avliyo Shayx Rasaa sharafiga shunday nomlanganiqtibos kerak.

 Tarixi 
Masjid Hafsiylar davrida qurilgan. Uning zali va asoschining qabri joylashganiqtibos kerak.
 

Turkum:Tunisdagi masjidlar
Ibn al-Vazir

Muhammad ibn Ibrohim ibn al-Vazir (840/1436) – Zaydiya hadis olimi. Shia jafari maktabini rad etgan va keyinchalik paygʻambar sunnatini hadislar orqali tushunilganini keng himoya qilgan. Eʼtiqodi tarixiy va ilmiy munozaralarga sabab boʻlgan, ammo keyinchalik islom dinining sunniylik yoʻnalishini qabul qilgan. Damaris Wilmersning fikriga koʻra, Ibn al-Vazirning aynan qaysi yoʻnalishga eʼtiqod qilganligi keng muhokama qilingan. Damaris shunday yozgan: „Ibn al-Vazir haqidagi koʻplab tadqiqotlarning umumiy jihati shundaki, u ilohiyot yoki huquqiy maʼnoda yoki ikkalasida ham zaydiy olimimi yoki yoʻqligini aniqlashga urinishdir. Yoki Ibn al-Vazirning individual pozitsiyalarini mavjud tafakkur maktablaridan biri bilan bogʻlashdir. Buni Ibn al-Vazirning zamondoshlari, keyinchalik Zaydiy olimlarining avlodlari, shuningdek, soʻnggi musulmon va Gʻarb olimlari allaqachon amalga oshirgan. Al-Harbi tomonidan aynan shu mavzuda yozilgan dissertatsiya ham bu harakatning yorqin namunasi hisoblanadi. Baʼzilar, masalan, Izzan yoki al-Akva, Ibn al-Vazir Zaydiyaning markaziy xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan deb daʼvo qilishsa, Haykel kabi boshqa olimlar Ibn al-Vazir maktabni butunlay tark etib, boshqa, yaʼni sunniylik belgisini olgan anʼanaviy maktabga eʼtiqod qila boshlagan, degan xulosaga kelishgan“.

Ibn al-Vazirning asarlari orasida Ibn al-Salohning „Tanqih al-anzar“ nomli Muqaddimasi haqida sharh ham bor.

 Asarlari 
Ibn al-Vazir koʻplab asarlar yozgan, shu jumladan:

 al-ʿAwasim wa al-Qawassim fi al-Dhab ʿan Sunnat ʾAbi Qasim.
 al-Burhan al-Qatiʿ fi ʾItbat al-Saniʿ wa Jamiʿ ma Jaʾat bihi al-Charaʾiʿ.
 Īthār al-Ḥaqq ʿala al-Khalq.
 al-Rawd al-Bassim fi al-Dhab ʿan Sunnat ʾAbi Qasim.
 

Turkum:1373-yilda tugʻilganlar
Turkum:1436-yilda vafot etganlar
Kesarcha kesish

thumb
Kesarcha kesish jarrohlik amaliyoti boʻlib, bunda tugʻruq onaning qorin boʻshligʻini kesish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Koʻpincha, tabiiy tugʻruq bolaning yoki onaning hayoti uchun xavf tugʻdirganda qoʻllanadi.
Cotonou markaziy masjidi

Cotonou markaziy masjidi  – Beninning Littoral hududi Cotonou shahridagi masjid. Bu mamlakatdagi musulmonlar uchun eng muhim bino hisoblanadi.

 Yana qarang 

 Beninda din
 

Turkum:Benindagi masjidlar
Dakrupe masjidi

Dakrupe masjidi – Gananing Savanna mintaqasidagi Dakrupe qishlogʻida, Sudan meʼmorchiligi uslubida qurilgan masjid. Bu masjid oʻzi joylashgan qishloq nomi bilan atalgan. U Larabanga masjidiga yaqin hududda joylashgan. Dakrupe qishlogʻi Bole va Laraban qishloqlari oʻrtasida joylashgan.

 Tarixi 
Maʼlumotlarga koʻra, masjid 19-asrda qurilgan. 

Dakrupe masjidi Larabanga masjidiga oʻxshasa-da, lekin hajmi jihatidan kichikroqdir.

 

Turkum:Ganadagi masjidlar
Abdulloh ibn Yazid al-Fazariy

Abu Muhammad Abdulloh ibn Yazid al-Fazariy (taxminan 748–795) – Banu Fazora qabilasidan boʻlgan ibodiy ilohiyot olimi. Asarlari islom ilohiyotining saqlanib qolgan eng qadimgi toʻplamini tashkil etadi va ayrim olimlar tomonidan islomda ilohiyot muhim dan biri sifatida qaraladi.

 Biografiyasi 
Abdulloh Kufa shahrida Abbosiylar xalifaligi hukmronligi ostida gullab-yashnagan shaharda Banu Fazora qabilasiga mansub oilada dunyoga kelgan. Abdulloh Kufada ipak savdosi bilan shugʻullangani maʼlum. Ehtimol, Basra port shahridagi Ibodiy mazhabida ilohiyotni oʻrganish uchun sayohat qilgan. Abdulloh, chamasi, ilohiyot sohasidagi bilimlarini ibodiy olimi Abu Ubayda Muslim ibn Abu Karimadan (vafoti 775-yil) olgan. Abu Ubayda Basrada kuchayib borayotgan ibodiylar jamoasi orasida yetakchi mavqega ega boʻlgan. Abdulloh Abu Ubaydani ibodiylikning ilk asoschisi Imom Jobir ibn Zayd al-Azdiy (vafoti 712-yil) dan keyingina ikkinchi ruhiy rahbar deb hisoblagan. Abdullohning Shimoliy Afrika Ibodiy jamoasida keyinchalik Nukkar nomi bilan tanilgan va ibodiylikning asoschilaridan biri boʻlgan koʻplab izdoshlari bor edi. Jazoirning asosan ibodiylar yashaydigan Mzab hududida 8-asrga oid Abdullohga nisbat berilgan ilohiyotga oid oltita matndan iborat toʻplam yaqinda kashf etildi. Ushbu qoʻlyozmalarda ilohiy sifatlarning nozik tahlili shuni koʻrsatadiki, bu mavzu zamonaviy olimlar ilgari taxmin qilganidan farqli oʻlaroq, islom ilohiyotida ancha oldinroq doimiy rivojlanishda boʻlgan ekan.
 

Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:795-yilda vafot etganlar
Turkum:748-yilda tugʻilganlar
Dondoli masjidi

Dondoli masjidi – Gananing Yuqori Gʻarbiy mintaqasidagi Va shahri yaqinida joylashgan Dondoli qishlogʻida Sudan meʼmorchiligi uslubida qurilgan masjid. Bu masjid oʻzi joylashgan qishloq nomi bilan atalgan.

 Tarixi 
Rivoyatlarga koʻra, Malidan Va hududiga koʻchib kelgan Karimafa ismli kishi masjidni qurdirgan ekan. Aytishlaricha, masjid oʻz asoschisi sharafiga Karimafa masjidi deb atalgan. Bu masjid 19-asrda qurilganligi aytiladi. Gananing shimoliy qismidagi aholining koʻpchiligi musulmonlardir. Taxminan milodiy X asrda islom dini Afrikaga kirib kelgan. U Misrdan Gʻarbiy va Janubiy hududlarga savdo yoʻllari orqali tarqalgan.

Ganada islom savdogarlari, Mande jangchilari va boshqa targʻibotchilar bu savdo yoʻllaridan foydalanganlar. Bu yoʻllar baʼzida Berberlar sulolasining bosqinlari bilan tarxda qolgan. Bu esa mazkur hududda islom dinining tarqalishida muhim rol oʻynagan. Ayrim islom savdogarlariga dam olish joyi sifatida xizmat qilishi uchun yoʻl boʻyida masjidlar qurilgan.
 

Turkum:Ganadagi masjidlar
Rashid al-Marixiy

Shayx Rashid ibn Ibrohim al-Murayxiy Bahrayndagi taniqli soʻfiy, sunniy olimi va ustozidir. U 1988-yilgacha Muharraq shahridagi Shayx Iso Bin Ali masjidining xatibi boʻlgan. U Bahrayndagi sunniy – shia mazhabi oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni bartaraf etishdagi saʼy-harakatlari uchun maqtovga sazovor boʻlgan. U Bahrayndagi shia ulamolari bilan samimiy munosabatlar oʻrnatishga erishgan. Bahrayndagi soʻfiylik anʼanalarining yetakchisi sifatida al-Mavlid al-Nabaviy (Muhammadning tugʻilishi) kabi soʻfiylik marosimida qatnashgani va bu voqea haqida sheʼrlar oʻqiganini uchun puritanik salafiy faollar tomonidan tanqidga uchragan.

Uning oʻgʻli Shayx Ibrohim al-Murayxiy Bahrayndagi Oliy sunniy shariat sudining raisi va Imom Molik ibn Anas jamiyati prezidenti hisoblanadi. Imom Molik jamiyati Bahraynda roʻyxatdan oʻtgan yagona soʻfiy tashkilotdir.

Shayx Rashidning nashr etilgan asarlari orasida Raf’ al-Astar an shubuhat va dalolat sohib al-hivar bor.

Uning ustozlari orasida Muharraqlik Shayx Muhammad al-Hijoziy, hufuflik Shayx Muhammad Abil Mulla al-Hasa, Makkalik Shayx Abbos Bin Alaviy al-Molikiy (Muhammad Alaviy al-Molikiyning ukasi) va Jiddalik Shayx Abdulqodir al-SagʻofSaqqaf bor.
 

 

 Spreading the message of love , Gulf Daily News, 12 July 2009
 Sufi clerics plan German pilgrimage , Gulf Daily News, 12 July 2009
 أكد أنهم أولى بالسلف من غيرهم… شيخ الصوفية في البحرين راشد المريخي: //البحرين – Al Wasat, 7 October 2008
 مبادرات المريخي… أم بيانات السعيدي؟ Al Wasat, 18 October 2008
 Advice to Our Brothers the Ulema of Najd – Yusuf al-Rifaʼi'
 شيخ الصوفية ينفي الاحتفالات المختلطة بين الرجال والنساء – Al Arabiya – 1 July 2007
 Imam Malik Society

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Sunniy musulmon ulamolar
Al-Dabagʻina masjidi

Al-Dabagʻina masjidi yoki koʻnchilar masjidi – Tunisning Madina shahridagi masjidi. Hozirda bu masjid binosi saqlanib qolinmaganMohamed Belkhodja, Tārīkh maʼālim al-tawḥīd fī al-qadīm wa-fī al-Jadīd, Tunis, al-Maṭbaʼah al-Tūnisīyah, 1939, 429 p.

 Joylashuvi 
Masjid souk al-Dabagʻinda joylashgan edi. Masjidning oʻrniga yangi uylar qurilgan iqtibos kerak .

 Etimologiyasi 
U masjid atrofida yashaydigan arabcha Al-Dabagʻina deb nomlangan koʻnchilar sharafiga shunday nomlangan.
 

Turkum:Tunisdagi masjidlar
Amir Abdulqodir masjidi

Amir Abdulqodir masjidi  – Jazoirning Qusantina viloyati markazi boʻlmish Qusantina shahrida joylashgan masjid. Bu Jazoirdagi Jome al-Jazoirdan keyingi ikkinchi eng katta masjiddir.

 Arxitekturasi 
Universitet va masjid marmar hamda granitdan qurilgan. Uning balandligi 107 m boʻlgan ikkita minorasi va gumbazi bor. Masjid 1994-yilda qurib bitkazilgan va foydalanishga topshirilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Amir Abdulqodir universiteti
 Al Amir Abdulqodir Ibn Mahyiddin
Abdussamad ibn Ali

Abdussamad ibn Ali al-Hoshimiy  – Abbosiylar xalifaligi davrida al-Jazira noibi.

Abdussamad Ali ibn Abdulloh ibn Abbosning oʻgʻli boʻlgan. Dastlabki ikki Abbosiy xalifa as-Saffo va al-Mansurning amakisi boʻlib, uni Abbosiylar inqilobidan keyingi dastlabki yillarda yuqori taʼsirga ega boʻlgan „amaki“ („umumah“) lardan biriga aylantirgan.

Jiyani al-Mansur tomonidan; . 772-yilda Madina va Makkaga noib etib tayinlandi. 776-yilda lavozimidan boʻshatildi.

775-yilda Abbosiy xalifa al-Mahdiy al-Fadl ibn Solihni Damashq shimolidagi Jazira viloyatiga noib etib tayinladi. Oʻsha yili al-Jaziraga koʻchib oʻtdi. 780-yilda Quddusga qilgan safaridan soʻng Damashqqa qaytib keldi. Bu safarda u al-Mahdiyning hamrohlaridan biri sifatida qatnashgan ediCobb, 2001, pp.27-28.. Taxminan shu paytda Jazira noibi lavozimidan chetlashtirildi va uning oʻrniga Abdussamad ibn Ali tayinlandiTabari, Kennedy, 1990 p.203..
 
 
 
 
 
 
 

Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari
Turkum:Abbosiylar
Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:730-yillarda tugʻilganlar
Turkum:780-yillarda vafot etganlar
Moon Knight

Moon Knight — Jeremy Slater tomonidan yaratilgan va Disney+ tomonidan namoyish etilgan amerika televizion miniseriali. U Marvel Comicsga asoslangan boʻlib, shu nomdagi qahramonni tasvirlaydi. Bu Marvel Kino Olamining (MCU) oltinchi televizion seriyalidir. Serialda bosh qahramon ikkita shaxsiyatga, Marc Spector va Stiven Grant, shaxsiyatlariga ega boʻladi. Ular Misr xudolari bilan bogʻliq boʻlgan sirni yechishga jalb qilinadi. Slater bosh yozuvchi sifatida, Mohamed Diab esa rejissyorlar jamoasiga rahbarlik qilgan.

Oscar Isaac Marc Spector (Moon Knight) va Steven Grant (Mr Knight) rollarini ijro etgan. Shuningdek, May Calamawy, Karim El Hakim, F. Murray Abraham, Ethan Hawke, Ann Akinjirin, David Ganly, Khalid Abdalla, Gaspard Uliel, Antonia Salib, Fernanda Andrade, Rey Lucas, Sofia Danu va Saba Mubarak ham asosiy rollarda ishtirok etishgan. Serial suratga olinishi 2019-yil avgustda eʼlon qilingan boʻlib, noyabr oyida Slater loyihaga jalb etilgan. 2020-yil oktyabrda Diab toʻrtta qismni suratga olish uchun taklif qilingan. 2021-yil yanvarda esa rejissyorlar juftligi Justin Benson and Aaron Moorhead qolgan ikki qismni boshqarish uchun jamoaga qoʻshilishgan. Oʻsha paytda Isaacning bosh rolni ijro etishi tasdiqlangan; u Spektorning turli shaxsiyatlarini ajratib koʻrsatish uchun turli xil talaffuzlardan foydalangan. Suratga olish ishlari 2021-yilning aprelidan oktyabrigacha asosan Budapeshtda, shuningdek Iordaniya, Sloveniya va AQShning Atlanta shahrida olib borilgan.

„Moon Knight“ seriali 2022-yil 30-martda efirga uzatilgan hamda olti qismdan iborat boʻlib, 4-mayda yakunlangan. U MCUning toʻrtinchi fazasiga kiradi. Serial ijobiy fikrlarga sazovor boʻlgan. Ayniqsa aktyorlarning mahorati (xususan, Isaac, Calamawy va Hawke ijrolari), avvalgi MCU seriallariga nisbatan vahshiyroq uslubda ekanligi hamda dissociative identity disorder (DID) tasvirlashdagi yondashuviga alohida eʼtibor qaratilgan.

 Mazmuni 
Marc Spector, dissociative identity disorder(DID) boʻlgan bir yollanma harbiy. U turli shaxsiyatlar bilan jumladan Steven Grant bilan birgalikda, Misr xudolari bilan bogʻliq oʻlimga olib keladigan sirli voqeaga jalb qilinadi.

 Rollarda 
Oscar Isaak Marc Spector (Moon Knight) / Steven Grant (Mr. Knight) hamda Jake Lockley rolida:

May Calamawy Layla El-Faouly ( Scarlet Scarab) rolida:

Karim El Hakim va F. Murray Abraham Khonshu rolida:

Ethan Hawke Arthur Harrow rolida:

Ann Akinjirin Bobbi Kennedy rolida:

David Ganly Billy Fitzgerald rolida:

Khalid Abdalla Selim rolida:

Gaspard Ulliel Anton Mogart rolida:

Antonia Salib Taweret rolida:

Fernanda Andrade Wendy Spector rolida:

Rey Lucas Elias Spector rolida:

Sofia Danu va Saba Mubarak Ammit rolida:

 

Turkum:2022-yil filmlari
Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari
At-Tiraz masjidi

At-Tiraz masjidi , Tunis Madinasining gʻarbiy qismida joylashgan masjididir.

 Joylashuvi 
Masjidni Sidi Ben Arous koʻchasida joylashgan.

 Tavsifi 
At-Tiraz masjidi 1836-yilda, Husayniylar sulolasi davrida, amir Mustafo Ben Mahmud Ben Muhammad ar-Rashidning buyrugʻiga binoan, fasaddagi lavhaga muvofiq qurilgan. 1982-yilda qayta tiklangan.

 Galereya 

 

Turkum:Tunisdagi masjidlar
Abdurahmon ibn al-Qosim

Abdurahmon ibn al-Qosim al-Utaqiy  – Molikiy mazhabining taniqli ilk huquqshunosi. Molikning eng yaqin shogirdlaridan biri boʻlib, mazhab qarashlarini qayd etishda ulkan hissa qoʻshgan. Ibn al-Qosim Sahnunning „Mudavvana“ asari uchun asosiy manba boʻlgan boʻlib, bu asar Imom Molikning taʼlimotlarini oʻz ichiga oladiExcerpt from the section on Imam Malik in The Four Imams by Muhammad Abu Zahrah.

 Hayoti 
Abdurahmon ibn al-Qosim milodiy VIII asr oʻrtalarida, Abbosiylar musulmon dunyosini Umaviylardan qoʻlga olgan paytda, Misrdagi „Utaqiy masjidi“ deb ataluvchi masjidda tugʻilgan. Ibn al-Qosimning kelib chiqishi Falastinning Ramla shahridan edi. U Muhammad paygʻambar ozod qilgan Toif qullarining avlodidan boʻlgan.

Ibn al-Qosim oʻzining keng bilimi bilan mashhur boʻlgan. Molikdan u va Ibn Vahb haqida soʻralganda, u Ibn Vahb ilmli kishi, Ibn al-Qosim esa haqiqiy faqih edi, deb javob berganQadi Iyad, Tartib al-Madarik, Vol.3, p.245.. Shuningdek, Ibn al-Qosim zohidlik fazilatlari bilan mashhur boʻlib, vaqtining koʻp qismini Qur’on tilovat qilishga bagʻishlagan. Qisqa vaqt ichida koʻp marta Qur’onni xatm qilgan. Misrga qaytganidan soʻng, u badavlat amaldorlarning qizlariga uylanishni rad etib, umuman hukmron tabaqadan uzoqroq yurgan. Milodiy 806-yil 63 yoshida (hijriy 191-yil Safar oyida) Makka ziyoratidan qaytganidan uch kun oʻtib, Misrda vafot etgan. Ibn al-Qosim oʻzidan keyin ikki oʻgʻil – Abdurahmon va Umarni qoldirganQadi Iyad, Tartib al-Madarik, Vol.3, p.260.
 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:750-yilda tugʻilganlar
Turkum:806-yilda vafot etganlar
Turkum:8-asr huquqshunoslari
Turkum:9-asr huquqshunoslari
Ayub masjidi

Ayub masjidi  – Malining poytaxti Bamako shahridagi Hamdallaye Aci hududida joylashgan masjid.

 Tarixi 
Masjid Turkiya hukumati tomonidan toʻliq moliyalashtirilgan 2 milliard frank miqdoridagi mablagʻga qurilgan. Qurilish 2012-yilda boshlangan va bir yildan soʻng, 2013-yilda yakunlangan.

 Arxitekturasi 
Masjid Usmoniylar arxitekturasi uslubida qurilgan. Uning ichki dizayni islomiy xattotlik yozuvlari bilan bezatilgan. Masjid devori marmardan yasalgan va Turkiyadan olib kelingan rangli oynalar bilan ziynatlangan.

 Yana qarang 

 Malida islom
 

Turkum:Malidagi masjidlar
Turkum:Turkiyadagi Usmoniylar masjidlari
Kraven the Hunter

Kraven the Hunter — bu 2024-yilda chiqarilgan amerikalik superhero film boʻlib, unda Marvel Comicsning xuddi shu nomdagi qahramoni tasvirlanadi. Film Kravenning otasi bilan boʻlgan munosabatlarini va uning eng katta ovchi boʻlish yoʻlini oʻrganadi. Filmni J. C. Chandor rejissyorlik qilgan, ssenariy esa Richard Wenk, Art Marcum va Matt Holloway tomonidan yozilgan. Filmda Aaron Taylor-Johnson Kraven rolida, Ariana DeBose, Fred Hechinger, Alessandro Nivola, Christopher Abbott va Russell Crowe ham ishtirok etadi. Columbia Pictures va Marvel Entertainment hamkorligida ishlab chiqarilgan boʻlib, bu Sonyning Spider-Man Universe (SSU) olamidagi oltinchi film hisoblanadi.

Kraven obrazi filmlarda bir necha marta tasvirlanishi ko‘rib chiqilgan bo‘lsa-da, Sony Pictures 2017-yil o‘rtalarida o‘zining yangi umumiy olamining bir qismi sifatida bu qahramonga bag‘ishlangan alohida film yaratishga qiziqish bildirgan. Wenk 2018-yil avgustda loyihaga jalb etilgan. Marcum va Holloway esa keyinroq jamoaga qo‘shilishgan. Chandor 2020-yil avgustda rejissyorlik vazifasi bo‘yicha muzokaralar olib borgan hamda 2021-yil mayda Taylor-Johnson bosh rolga tanlangach, bu tasdiqlangan. 2022-yil boshida qo‘shimcha aktyorlar tarkibga kiritilgan. Suratga olish ishlari mart oyining oxiridan iyun oyining o‘rtalarigacha London, Islandiya va Glazgoda amalga oshirilgan.
Mansur al-Buhutiy

Shayx Mansur Ibn Yunus Al-Buhutiy (taxminan 1592—1641-yil iyul), al-Buhutiy nomi bilan mashhur, misrlik islom ilohiyotchisi va huquqshunosi. U islomning hanbaliy mazhabi vakili boʻlgan va (Xatimat-al-Muhaqiqiy)ning soʻngi muharriri va sharhlovchisi hisoblanadi. Uning huquqiy asarlari chuqur oʻrganilgan va ixchamdir. Shuningdek uning asarlari Saudiya Arabistoni, Suriya, Qatar, Quvayt va Misrdagi hanbaliy doiralarida hanuzgacha oʻrganiladi va yuksak martabaga egadir. Eng koʻzga koʻringan asarlaridan ar-Ravd Al Murbiy Sharh Zad Al Mustaqniy boʻlib, ushbu asar hanbaliy fiqhini oʻrganayotgan oʻrta darajadagi talabalarga moʻljallangan.

Shuningdek, u "Sharh al Muntaho", "Kashhaf al-Qina" kabi yuqori darajadagi fiqh asarlariga sharhlar, shuningdek, boshlangʻich daraja uchun "Umdat at-Tolib" nomli qisqartirilgan matnni yozgan.

1591-yilda Misrning Buhut shahrida tugʻilgan va 1641-yilning iyulida 51 yoshida Qohirada vafot etgan.

 

Turkum:1591-yilda tugʻilganlar
Turkum:1641-yilda vafot etganlar
Turkum:Hanbaliylar
Turkum:Misr sunniy musulmonlari
Sulaymon Bаl

Shayx Tierno Sulaymon Bal hozirgi Senegal hududidagi Futa Toro hududining XVIII asrda yashagan afrikalik lider, jangchi va islom olimidir.

Sulaymon Bal taxminan 1720-yilda Bode shahrida tugʻilgan. 1770-yilda Sulaymon Bal Fulani Denyanke qirolligiga va ularni qoʻllab-quvvatlayotgan Futa Torodni uzoq vaqt talon-taroj qilgan Brakna Mavrlariga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Torodbe rahbarlarining yigʻilishi Denyankening soʻnggi qiroli Sule Bubu Gaissirining taxtdan agʻdarilganini va saylangan imom (almami) boshchiligidagi teokratiya joriy etilishini eʼlon qildi, ammo Bal bu unvonni qabul qilmadi. 1776-yilda mavrlarga qarshi jangda halok boʻldiInstitut Fondamental de l’Afrique Noire. Musée Historique de Gorée Exhibit (August 2024)..

Sulaymon Balning oʻrnini Futa Toro davlatini mustahkamlagan, harbiy va ruhiy aristokratiyani yaratgan va almami unvonini qabul qilgan Gʻarbiy Afrika yetakchilarining birinchilardan boʻlgan Abdu-l-Qodir egalladi. 1796-yilda uning qoʻshini Bounghoy jangida Kayor qirolligi tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Abdu-l-Qodir 1807-yilda oʻldirildi.

 

 Xolger Vayss. Islom iqtisodini oʻrnatishga urinishlar: Bilod as-Sudanning 19-asrdagi baʼzi musulmon davlatlarida zakot boʻyicha soʻrov . SAL-seminarida taqdim etilgan maqola: „Afrikadagi davlat va kundalik hayot“, Akkra, 2000 yil noyabr-dekabr.
 Devid Robinson. Boshliqlar va ruhoniylar: Abdul Bokar Kan va Futa Toro, 1853-1891. Clarendon Press. (1975).

Turkum:1720-yilda tugʻilganlar
Turkum:1775-yilda vafot etganlar
Turkum:Senegal tarixi
Yusuf Shomansur

Yusuf Shomansur (1936-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR—1978-yil, SSSR) – oʻzbek shoiri. Turli yillarda ertak, doston va sheʼrlardan iborat boʻlgan koʻplab toʻplamlari nashr etilgan. Taniqli ingliz dramturgi William Shakespearening sonetlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

 Hayoti 
Yusuf Shomansur 1936-yil Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Toshkent shahrida ishchilar oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlagach, 1956-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutiga oʻqishga qabul qilinadi hamda oliygohni 1960-yilda muvaffaqiyatli tamomlaydi. 1965-yilda Moskva shahridagi oliy adabiyot kurslariga qatnashni boshlaydi va u yerda 2 yil tahsil oladi.

 Ijodi 
Yusuf Shomansur sheʼr va roman janrlarida ijod qilgan. Ilk sheʼrlarini yozishdan oldin, oʻzbek xalq shoiri Gʻayratiy rahbarlik qilgan toʻgarakda Erkin Vohidov, Xayriddin Saloh hamda Toʻlqinlardan sheʼr yozish boʻyicha darslarni oʻzlashtirgan. Institutga qabul qilingach, shoir va yozuvchi Maqsud Shayxzodadan nasr yoʻnalishidagi bilimlarni egallagan. Institutda 2-kursda oʻqiyotgan davrlarda, 1957-yili uning birinchi sheʼriy toʻplari „Gorn sadolari“ nomi ostida chop etilgan. Bundan soʻng esa, bolalar uchun moʻljallangan hikoya, sheʼr va ertaklarini oʻz ichiga olgan bir qancha toʻplamlari nashr etilgan. Jumladan, 1962-yilda „Mehringga toʻymayman“, 1964-yilda „Oydan kelgan bolalar“, 1965-yilda „Sheʼr dardida“, 1966-yilda „Akrom va makaron“, 1968-yilda „Qalam va umr“, 1970-yilda „Yuragim“, 1971-yilda „Tabassum“, 1972-yilda „Xolva“, 1975-yilda „Qiziq-qiziq“, 1977-yilda „Dostonlar“ kabi toʻplamlari nashrdan chiqqan. Shoir 1978-yil vafot etgan boʻlsa-da, vafotidan soʻng, 1979-yilda „Kulguga nima yetsin“, 1981-yilda „Qoʻsh yurak“, 1986-yilda „Men oʻtqazmagan daraxt“, 1987-yilda „Qoʻzivoy“ sheʼriy va nasriy kitoblari chop etilgan.

1975-yilda Yusuf Shomansurning „Qora marvarid“ nomli romani Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Romanda Andijon neft koni geologlari, oddiy ishchilar hayoti bilan birgalikda roman qahramonlari Oqila va Hikmatning sevgi-muhabbatlari ochib berilgan. Romanda muallifning aytishicha, roman shoirning yaqin doʻsti Xayriddin Salohga bagʻishlangan.

Yusuf Shomansur roman yozishdan tashqari dramaturgiya sohasida ham qalam tebratgan. Bunga uning muallifligida yozilgan „Yor qayrilib boqmadi“ komediyasini misol qilish mumkin. Bu komediyada tarbiya olmagan yoshlarning kaltafahmligi oxirida ularning boshiga yetishi ochib berilgan.

Uning 1977-yilda „Sheʼrlar va hikoyalar“ deya nomlangan rus tilida chop etilgan kitobi, hozirgi kunda Rossiya davlat kutubxonasida saqlanadi.

 

Turkum:Oʻzbek shoirlari
Turkum:Oʻzbekistonlik tarjimonlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Toshkentda tahsil olgan talabalar
Turkum:1936-yilda tugʻilganlar
Turkum:1978-yilda vafot etganlar
G‘ulom Muhammad Din Puriy

Gʻulom Muhammad Din Puriy (1835 – 1936) islom olimi, Dinpur asoschisi sifatida ham tanilgan. Asli Jandan boʻlgan va Rind Baloch oilasiga mansub edi. U Ipak xati harakatida ham faol ishtirok etgan.

 Hayoti 
Gʻulom Muhammad 1835-yilda sharqiy Jang tumanidagi Mouza Alam Xonda tugʻilgan.Sindda Mouza Bharchondi Shariflik Hofiz Muhammad Siddiq ismli bir chol bor edi. Mavlono Gʻulom Muhammad ham ulardan taʼsirlangan boʻlib, vaqti-vaqti bilan Choʻundiyga tashrif buyurar va ularning xizmatida qolar edi. Hofiz Muhammad Siddiq Mavlono Gʻulom Muhammadning ichki qobiliyatlarini sinovdan oʻtkazib, ularni takomillashtirdi. Din Puriy 1936-yil 24-martda vafot etdi. Janoza namoziga Bahavalpur universiteti prorektori Mavlono Gʻulom Muhammad Gʻotviy imomlik qildi. U Dinpur qabristoniga dafn etilgan.

 

Turkum:Deobandiylar
Turkum:1835-yilda tugʻilganlar
Turkum:1936-yilda vafot etganlar
Kipr 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Kipr Respublikasi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 15 nafar sportchilar bilan 8 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

 Sportchilar 
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.
Sport turi Erkaklar Ayollar JamiVelosport011Gimnastika112Dzyudo011Yengil atletika123Yelkanli kema sporti224Suzish112Qilichbozlik101Oʻq otish011 Jami 6 9 15

 Medallar 
 Kumush№SportchilarSport turi (yoʻnalishi)Sana 1
 Pavlos Kontides17px Yelkanli kema sporti (ILCA 7)
 7-avgust

 

 
 Kipr XOQ rasmiy sayti

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Turkum:Kipr Olimpiada oʻyinlarida
Hasan ibn Rashid

Hasan ibn Rashid yoki Abu Ali ibn Roshid Ali al-Hadiyning Bagʻdod, Madain va Savoddagi vakili edi. Bu vakillar imomiy shialarning moliyaviy va diniy ishlariga, xususan, Xums kabi diniy soliqlarni yigʻish uchun mas’ul boʻlgan. Shia imomlarining siyosiy tinchlik tamoyiliga amal qilib, ular shia jamoasini boshqarish va tashkil etish vazifalarini oʻz zimmasiga olishgan. Hasan—al-Hadiydan oldin vafot etgan va uning maqtoviga sazovor boʻlgan: „U Hasan hayotidan rozi holida, shahid boʻlib vafot etdi“.

Al-Hadiy vakillari toʻrtta alohida mintaqaga boʻlingan koʻrinadi: birinchisi— Bagʻdod, Madain, Savad va Kufa; ikkinchisi – Basra va Ahvaz; uchinchisi – Qum va Hamadon; toʻrtinchisi – Hijoz, Yaman va Misr. Shayx al-Mufidning yozishicha, Hasandan odamlar halol va harom hukmlarini tanqid va aybsiz olgan, shuningdek mashhur faqih va boshliqlardan biri edi.

 

 Tashqi 

Turkum:Shia imomlari
Turkum:Iroq shia musulmonlari
Abdus-Sator al-Bahadliy

Shayx Abdus-Sator al-Bahadliy iroqlik shialarning yuqori martabali ruhoniysi va Muqtada as-Sadr vakili hisoblanadi.

2004-yil 7-may kuni u Basra shahridagi masjidda nutq soʻzlar ekan, Abu Gʻarib qamoqxonasida amerikalik integratorlar tomonidan mahbuslarga zoʻravonlik qilish holatlariga javoban, naqd pul mukofotlarini ommaviy ravishda eʼlon qildi: amerikalik yoki britaniyalik erkak askarlarni qoʻlga olganga 350 dollar, oʻldirilgan amerikalik yoki britaniyalik erkak askarlar uchun 150 dollarWilliam Clarence-Smith (2020). Islam and the Abolition of Slavery, Oxford University Press.. Asirga tushgan gʻarblik ayol askarlarni qul sifatida saqlashga ruxsat berdi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Iroq shia musulmonlari
Shaytanat (qissa)

Shaytanat (. eng; Kingdom of the Devil) — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Tohir Malik qalamiga mansub qissa. Asar 5 kitobdan iborat boʻlib, 1984-yilda yozish boshlangan. Birinchi qismi ilk bor „Sharq yulduzi“ jurnalida oʻsha vaqtdagi bosh muharrir Oʻtkir Hoshimov tashabbusi bilan 1992-yil nashr etilgan. Asar 2 yildan soʻng „Sharq“ nashriyotida kitob holida bosmadan chiqqan.

2018-yilda O‘zbekiston Matbuot va axborot agentligining „O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyotida kitobning har bir qismi alohida nom bilan nashr etilgan. Bunda birinchi qism „Qasos“, ikkinchi qism „Non bergan jon olmaydi“, uchinchi qism „Semirgan chumoli“, to‘rtinchi qism „Oqqush qo‘shig‘i“, beshinchi qism „Azozil do‘koni“ deb nomlangan.

 Asar haqida 
Qissani yozishdan maqsad odamlarni jinoyat olamining naqadar qabih ekanligidan ogohlantirish boʻlgan. Yozuvchi bu toʻgʻrida shunday degan:

 Ekranlashtirilishi 
1998-yil „Shaytanat“ asari asosida 20 qismdan iborat teleserial suratga olingan va ilk marta 1999-yil 15-fevralda efirga uzatilgan. Serial rejissyori — Yodgor Saʼdiyev.
 Yana qarang 

 Shaytanat (teleserial)
 

 

Turkum:Qissalar
Turkum:1980-yillar kitoblari
Shaytanat (maʼnolari)

Shaytanat:
 Shaytanat (qissa) — Tohir Malik tomonidan yozilgan qissa.
 Shaytanat (teleserial) — qissa asosida suratga olingan serial.
Mohammad Reza Azadi

Mohammad Reza Azadi (1999-yil 7-dekabrda tugʻilgan) – eronlik professional futbolchi. Eron Pro ligasining Esteghlal F.C. va Eron terma jamoasida markaziy hujumchi ampulasida oʻynaydi.

 Klub faoliyati 
U 2020-yil 24-oktyabrda Panetolikos jamoasi bilan shartnoma imzolagan va Gretsiya Superligasida oʻynagan toʻrtinchi eronlik futbolchi boʻlgan.

 Terma jamoadagi faoliyati 
Azadi Eron terma jamoasidagi debyutini 2024-yil 21-mart kuni Turkmanistonga qarshi jahon chempionati saralash oʻyinida oʻtkazgan.

 Faoliyat statistikasi 

 Klub 

KlubDivizionMavsumLigaMilliy kubokXalqaroBoshqaJami Oʻyinlar Gollar Oʻyinlar Gollar Oʻyinlar Gollar Oʻyinlar Gollar Oʻyinlar GollarTractorEron Pro ligasi2017–182713030—3312018–197000——702019–2016340——203Jami5047030—604PanetolikosGretsiya Superligasi2020–2110020—10130Jami10020—10 130EsteghlalEron Pro ligasi2021–22201000—30Jami201000—30Aluminium Arak Eron Pro ligasi2021–2212132——1532022–2329721——318Jami41853——4611NassajiEron Pro ligasi2023–242781064—3412Jami2781064—3412 Umumiy faoliyat13020163941015627

 Yutuqlar 
Traktor

 Hazfi kubogi sohibi: 2019–20

 

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Eronlik erkak futbolchilar
Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar
Turkum:Tractor S.C. futbolchilari
Turkum:Panetolikos F.C. futbolchilari
Turkum:Esteghlal F.C. futbolchilari
Turkum:Al Orooba futbolchilari
Turkum:Eron Pro ligasi futbolchilari
Turkum:Gretsiya Superligasi futbolchilari
Turkum:BAA Pro-ligasi futbolchilari
Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari
Turkum:Eronlik muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Gretsiyadagi muhojir erkak futbolchilar
Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar
Abdurahmon ibn Habib as-Siqlabiy

Abdurrahmon ibn Habib al-Fihriy (as-Siqlabiy nomi bilan ham taniqli) – Abbosiylar davridagi Al-Andalus noibi. Umaviylar noibi Abdurrahmon I ga qarshi kurashish uchun Ifriqiyadan yuborilgan. Tudmirga kelgach, Barselona lashkarboshisi Sulaymon al-Arabiydan boʻysunishni talab qildi. Bu rad etilgach, Al-Fihriy unga qarshi yurish qildi va Valensiya yaqinida magʻlub boʻldi. Koʻp oʻtmay, As-Siqlabiy berber tomonidan oʻldirildi. Bu Abbosiylarning Andalusda oʻz hukmronligini oʻrnatish uchun soʻnggi urinishi boʻldiRoger Collins, The Arab Conquest of Spain, 710–797 (Basil Blackwell, 1989), pp. 174–177..

Ibn Habib Ifriqiyada nufuzli boʻlgan Fihriy oilasiga mansub boʻlgan. Fihriylardan boʻlgan Yusuf ibn Abdurahmon al-Fihriy 756-yilda Abdurrahmon I tomonidan Al-Andalus noibligidan chetlashtirilgan ediPierre Guichard, „The Population of the Region of Valencia During the First Two Centuries of Muslim Domination“, in Manuela Marin (ed.), The Formation of al-Andalus, Part 1: History and Society (Ashgate, 1998), p. 143.. Baʼzi zamonaviy tarixchilarning taʼkidlashicha, Ibn Habib Yusuf bilan nikoh orqali ham qarindosh boʻlgan, biroq bu hech qanday birlamchi manba bilan tasdiqlanmaganAbdurrahman A. El-Hajji, „Andalusian Diplomatic Relations with the Franks during the Umayyad Period“, Islamic Studies 30 (1991), pp. 241–262..
 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:770-yillarda vafot etganlar
Sayyid Nosiruddin

Sayyid Shoh Nosiruddin (bengalcha: শাহ সৈয়দ নাসিরুদ্দীন, arabcha: شاه سيد ناصر الدين) – 14-asrda Bengaliyada islom dinining tarqalishi bilan bogʻliq boʻlgan soʻfiy avliyo va lashkarboshi. Sulton Shamsuddin Firuzshohning qurolli kuchlari qoʻmondoni (Sipohsolor) sifatida Sayyid Nosiruddin birinchi navbatda 1303-yilda Silxetni zabt etishdagi roli bilan mashhur soʻfiy darvesh Shoh Jalol bilan bir qatorda mashhurdir.

 Nasabi 
Nosiruddin Bagʻdoddagi Sayyidlar oilasida, Hasan al-Arabiyning xonadonida (Hasan arab boʻlgan) tugʻilgan. Tarixchi Achyut Charan Choudhuri Nosiruddinning nasl-nasabini shia islomning oʻn ikki imomidan izlaydi va uning naslini aytadi:

 Silxetning zabt etilishi 
1258-yilda Hulokuxon boshchiligidagi moʻgʻullar tomonidan vayron qilinganidan soʻng, shaharni tark etishga majbur boʻlgan Sayyid Nosiruddin birinchi navbatda Bengaliyaga joylashishdan oldin Dehliga koʻchib oʻtdi. Bir paytlar u Suhravardiya soʻfiylik tariqatiga ergashib, bir qancha gʻayritabiiy qobiliyatlarga ega boʻldi. Balki mana shu ruhiy kuchlar hikoyalari orqali u Bengal sultoni Shamsuddin Firuzshohning homiyligiga erishgan.

1303-yilga kelib Sayyid Nosiruddin Sulton qoʻshinining sipohsolori boʻldi. Bu vaqt ichida Firuzshoh Silxetning Hind qiroli Gour Govinda bilan urushda qatnashgan. Govindaga qarshi ikkita muvaffaqiyatsiz hujum allaqachon uning jiyani Sikandar Xon boshchiligidagi sulton qoʻshini tomonidan amalga oshirilgan. Sayyid Nosiruddin boshchiligida uchinchi yurishga buyurildi. Bu qoʻshinga keyinchalik Shoh Jalol va uning 360 nafar izdoshlari qoʻshilgan. Bu hujum oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va Gour Govinda chekinishga majbur boʻldi va shu bilan Silxetni musulmonlar nazorati ostiga oldi.

 Tarafning bosib olinishi 
Silxet zabt etilganidan koʻp oʻtmay, hozirgi Habiganjdagi qoʻshni Taraf qirolligining hukmdori Achak Narayan tomonidan mahalliy qozi qatl etilgani haqida xabar keldi. Bu Nuriddin deb atalgan qozi oʻgʻlining nikohini nishonlash uchun sigir soʻyishiga javoban qilingan, bu hukmdorni xafa qilgan.

Sayyid Nosiruddin bir qancha askar qoʻshini hamda Shoh Jalolning oʻn ikki shogirdi bilan Narayanga qarshi joʻnatildi, ular oldindan bostirib kelganini bilib, oilasi bilan qochib ketishdi. Natijada Taraf osonlik bilan qoʻlga olindi, keyinchalik Nosiruddin unga hokim etib tayinlandi. Soʻng oʻz oʻgʻli Sayiyd Sirojuddinni Nuriddinning qiziga turmushga berib, marhum Qodiyning oilasiga tasalli bermoqchi boʻldi.

 Meros 
Nosiruddin Tarafning Murarband shahrida dafn etilgan, qabri keyinchalik ziyoratgohga (mozor) aylangan. Keyinchalik uning oilasi mintaqaning merosxoʻr hukmdorlari sifatida davom etdi.
Muhammad Zohid Vaxshiy

Muhammad Zohid Vaxshiy (852 – 936) – Naqshbandiya tasavvuf tariqatiga mansub boʻlgan soʻfiy. Vahshiy Hozirgi Tojikistondagi Vaxsh (yoki Vakash) shahrida, poytaxt Dushanbedan 100 km janubda yashagan. Naqshbandiy Xoja Ahrordan soʻfiylik tariqati unga meros qolagan, Vahshiy oʻz navbatida Darvesh Muhammadga taʼlimotini meros qoldirgan. Vahshiy Yoqub al-Charxiyning yaqin qarindoshi boʻlib, baʼzi ga koʻra, ona tomonidan nabirasi deb aytilgan. Qabri Vaxshda.

 

Turkum:Hoshimiy qavmi
Turkum:Moturidiylar
Turkum:Hanafiylar
Turkum:Hanafiy fiqh ulamolari
Turkum:Sunniy soʻfiylar
Turkum:Naqshbandiya tariqati
Morteza Moʻgʻtadoiy

Morteza Moʻgʻtadoiy (Fors. مرتضی مقتدایی; 12 oktabr 1935-yilda Isfahon shahrida tugʻilgan) – eronlik oʻn ikki shia olimi va Qum shahridagi seminar oʻqituvchilari jamiyati vitse-prezidenti. U II, III, IV, V va VI ekspertlar assambleyasiga saylandi. Moʻgʻtadoiy Isfahonda yashagan va shahar seminarida oʻqituvchilik qilgan.

Morteza Mogʻtadoiy 2009-yilgi Eron saylovida namoyish etilgan noroziliklardan „namoyishchilar dunyoning takabburligi yoʻlida yurishgan“ va „rejim ularga qarshi turishi kerak“ deganini aytgan(1 July 2009) Iran hardliners criticise Mousavi after vote upheld Chnnelnewsasia.

 Tarix 

Moʻgʻtadoiy 1935-yilda Isfahon Hakim masjidida tugʻilgan. Uning otasi, oʻsha davrdagi ruhoniylardan biri boʻlgan Mirzo Mahmud Moʻgʻtadoiy Abdulkarim Xoʻriy Yazdiy va Ruhulloh Humayniy va Mohagi Damad, Sayid Ahmad Zanjoniyning shogirdi edi.
Mulla Hamza Gʻiloniy

Mulla Hamza Gʻiloniy (milodiy 1721/1722, hijriy 1134-yilda vafot etgan) – eronlik Shia mazhabi faylasufi. Muhammad Sodiq Ardestoniyning shogirdlaridan biri edi.

 Hayoti 
Mulla Hamza Gʻiloniy Gʻilon viloyatidan kelgan, ammo hayotining koʻp qismini Isfahonda o'tkazgan, shuning uchun u ''Isfahoniy'' deb ham atalgan. Gʻloniy qachon tugʻilganligi aniq emas, lekin Hazin Lahijiyning soʻzlariga koʻra, Mulla Hamza hijriy 1134 yilda vafot etgan. Asosiy manbalrda uning hayoti haqida kam maʼlumot mavjud.

 Taʼlimi 
Mulla Hamza Ardestoniyning eng yaxshi shogirdlaridan biri edi. Biroq, u ustozining davridayoq ham Islom falsafasi boʻyicha yetuk bilimga ega edi. Ashtiyani uni falsafachilar orasida Mulla Sadraning falsafasini davom ettirishga va tanqidchilarga qarshi himoya qilishga harakat qilganlardan biri sifatida tan olgan. U Isfahon falsafa maktabining muhim faylasuflaridan biri hisoblangan.

 Faoliyati 
Gʻiloniy Peripatetizm falsafasi va Mulla Sadra falsafasi boʻyicha bir qancha asarlar qoldirgan. Uning ayrim asarlari:

 Hikamte Sadeqiyah
 A glosses on The Book of Healing
 A treatise on Tashkik
 A commentary on Tjrid al eteqad book.

Mulla Hamza Hikmate Sadeqiyah kitobini yozgan boʻlib, unda Ardestoniyning falsafiy taʼlimotlarini bayon qilgan.

 

 
 Henry Corbin and Sayyed Jalāl-al-Din Āštiāni, eds., Anthologie des philosophes iraniens depuis le XVIIe siècle jusqu’à nos jours/Montaḵabāt-i az āṯār-e ḥokamāʾ-e elāhi-e Irān az ʿaṣr-e Mir Dāmād o Mir Fendereski tā zamān-e ḥāżer, 4 vols., Paris and Tehran, 1971–79.

Turkum:Islom faylasuflari
Turkum:1721-yilda vafot etganlar
Yo Husayn

Yo Husayn arabcha ibora boʻlib, shia musulmonlari tomonidan Husayn ibn Alining xotirasini yodga olish uchun qoʻllaniladi. Bu ibora, ayniqsa, Muharram oyi motam marosimlarida koʻproq tilga olinadi.

Britaniya Hindistonidagi inglizlar Muharram oyida musulmonlarning „Yo Husayn! Yo Hassan!“ (Hasan ibn Alining ukasi Husayn ibn Aliga ishora) deb hayqirishlarini eshitishgan va buni „Hobson-Jobson“ deb talaffuz qilishgan.
 

Turkum:Shia Islom
Turkum:Islom atamalari
Malindi masjidi

Malindi masjidi Tanzaniyadagi Zanjibar orolidagi Stone Town shahrida, port yaqinida joylashgan. U 1830-yillarda qurilgan, ammo ehtimol XVII asr yoki undan ham oldinroq qurilgan qadimiyroq masjid oʻrnida bunyod etilganboʻlishi ham mumkin. Baʼzi sayohat qoʻllanmalarida masjidning qurilishi XV asrga borib taqalishi tilga olinadi.

Hozirgi masjid milodiy 1834-1835-yillar (hijriy 1250-yil) oraligʻida Somalidagi Benadir sohilida Muhammad bin Abdulqodir al-Mansabiy tomonidan qurilgan. U 1820-yillardan 1840-yillargacha Zanjibarda boy savdogar boʻlgan. Bino 1841 va 1890-yillarda ikki marta qayta qurib kengaytirilgan.

Unda baʼzi gʻayrioddiy meʼmoriy xususiyatlar mavjud boʻlib, ularga konus shaklidagi minora (Sharqiy Afrikada bunday shaklga ega boʻlgan atigi uchta minoradan biri) va toʻrtburchak shaklidagi maydoncha kiradi.
 

Turkum:Zanjibardagi masjidlar
Ezulviniy masjidi

Ezulviniy masjidi Esvatini shohligining Hhohho viloyati Lobamba shahridagi sunniy islom masjididir.

 Tuzilishi 
Masjid 1978-yilda qurilgan boʻlib, 370 nafar namozxonga moʻljallangan.

 Yana qarang 

 Esvatinida islom
 

Turkum:Esvatinidagi masjidlar
Qatada ibn Di'ama

Qatoda ibn Diyoma as-Sadusiy yoki Abu Xattob ( hijriy 117-yil (milodiy 735-yil)da vafot etgan boʻlib, Iroqning Basra shahrida yashagan hamda mufassir va muhaddis sifatida tanilgan.

 Hayoti 
Qatoda ibn Diyoma shimoliy arab qabilasi Banu Shaybondan boʻlgan Sadus urugʻidan ediThe Encyclopaedia of Islam. New Edition. Brill. Leiden. Bd. 9, S. 391. Uning hayoti haqida koʻp narsa maʼlum emas va u haqidagi dastlabki maʼlumotlar Ibn Saʼd tomonidan „Asosiy sinflar kitobi“da tuzilganIbn Saad: Biography… (Eduard Sachau). Brill, Leiden 1918. Bd. VII. Theil II. S. 1–3. S. XXXIV (In German language). U koʻr boʻlgan va oʻz hayoti uchun qadrli hisoblangan hadith, tafsir, arab sheʼriyati va nasl-nasab sohalaridagi bilimlarni oʻzlashtirishda bilimlariga tayangan. U bir necha yil al-Hasan al-Basrining shogirdi va hamrohi boʻlgan. al-Mizzī va al-Dhahabining ilmiy tarjimai hollarida tilga olingan baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Qatoda hijriy 117/735-yilda Vasitda vabodan vafot etgan.

 Asarlari 

 Uning tafsir asarlari saqlanib qolmagan. Faqat uchta varaqdan iborat kichik bir parcha mavjud boʻlib, unda Qur’on oyatlarining bekor qilinishi haqida maʼlumot keltirilgan va 1177-yilda Iskandariyada yozuv oʻrganilgani haqidagi qayd mavjud. Bu parcha 1988-yilda nashr etilgan: Kitob an-nasix val-mansux / كتاب الناسخ والمنسوخ / Bekor qiluvchi va bekor qilingaEd. Ḥātim Ṣāliḥ aḍ-Ḍāmin. Beirut 1988. The statement by Fuat Sezgin (1967), pp. 20 and 24: „Apart from the above-mentioned K. an-Nāsiḫ wa-l-mansūḫ of QATĀDA, which we have received …“ is to be corrected. See ibid. P. 31. At-Tabariyda Qur’on tafsiridan olingan anʼana yoʻllarini koʻrsatadigan koʻplab parchalar mavjudFuat Sezgin (1967), p. 32. Uning Qur’on tafsiri ham, bekor qilish haqidagi ishi ham XV asrda maʼlum boʻlgan; Ibn Hajar al-'Asqaloniy ularni oʻzining „ilmiy ensiklopediya“sida, meros olish anʼanasiga ega boʻlgan asarlarning nomlari toʻplamida sanab oʻtadiHeinrich Schützinger: The Kitāb al-Mu'ǧam of Abū Bakr al-Ismā'īlī . Franz Steiner, Wiesbaden 1978. pp. 41-43; Treatises for the Customer of the East (AKM), volume XLIII, 3.
 Kitob al-manosik (كتاب المناسك), Ziyorat marosimlari kitobi uning shogirdi Saʼid ibn Abi’Arub (773-yilda vafot etgan)Fuat Sezgin (1967), pp. 91-92 anʼanasida boʻlib, birinchi marta 2000-yilda Bayrutda nashr etilganEd. 'Āmir Ḥasan Ṣabrī. Dār al-baschā'ir al-islāmiyya.. Asarda Qatodaning ziyorat marosim jihatlariga oid tushuntirishlari va ziyorat marosimlari, ularning mavqelari va al-Harom al-Makkiyning ahamiyatiga oid Qur’on oyatlari tafsirlari keltirilgan.
 

Turkum:735-yilda vafot etganlar
Turkum:8-asr arab shaxslari
Mansur ibn al-Mahdiy

Mansur ibn al-Mahdiy  – Abbosiy shahzoda. Xalifa al-Mahdiyning oʻgʻli hamda xalifa al-Hodiy va Horun ar-Rashidlarning ukasi. Oʻzining jiyani xalifa Muhammad al-Amin hukmronligi davrida Suriya noibi boʻlgan.

 Hayoti 
Mansur al-Mahdiyning oʻgʻli. Onasi al-Bahtoriya boʻlib, fors isyonchisi damovandlik Masmugʻonning zodagon qizi. Mahdiy aynan unga qarshi birinchi marta Xurosonga yuborilgan. Al-Bahtariyaning onasi Bakand boʻlib, u Isbahbodning qizi, Kichik Farruxonning qizi edi. Smir ismli singlisi bor edi. Uning al-Mahdiy bilan Mansur ismli oʻgʻli va Sulayma, Aliya ismli ikki qizlari boʻlgan.

Otasi ikkita katta oʻgʻlini merosxoʻrlikka nomzod qilib koʻrsatdi: Muso al-Hadiy va Horun ar-Rashid. Mansur barcha akalari bilan yaxshi munosabatda boʻlgan.

Mansur 809-yilda Suriya hokimi etib tayinlandi. U lavozimida Al-Amin 809-810-yillar atrofida Sulaymonni Suriyani boshqarishga qayta tayinlagunga qadar qoldi. Bu qayta tayinlash Damashqda yuz bergan tartibsizliklarga javoban amalga oshirildi. Tartibsizliklar amaldagi hokim, Sulaymonning jiyani Mansur tomonidan Umaviylar masjididan qimmatbaho billur koʻza oʻgʻirlanishi oqibatida kelib chiqqan edi. Bu voqea Damashq aholisini shunchalik gʻazablantirdiki, ular Abbosiylar rahbarligida namoz oʻqishdan bosh tortishdi.

Mansur lavozimidan boʻshatilgach, 810-yilda Bagʻdodga qaytib keldi.

 

 
 Houtsma, Martijn Theodoor (1993). E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936. E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936. E.J. Brill
 Al-Tabari; John Alden Williams (1988). Al-̣Tabarī: Volume 1, The Reign of Abū Ja'Far Al-Maṇsūr A. D. 754-775: The Early 'Abbāsī Empire. Al-Tabari. the Early Abbasi Empire. Cambridge University Press.
 

 

Turkum:8-asr arab shaxslari
Turkum:Abbosiy xalifalarning oʻgʻillari
Turkum:810-yillarda vafot etganlar
Turkum:9-asr arab shaxslari
Turkum:Oʻlgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Tugʻilgan joyi nomaʼlum boʻlgan kishilar
Al-Fal masjidi

Al-Fal masjidi yoki „imkoniyat masjidi“ Tunisning Madina shahridagi Azzafine hududida joylashgan kichik masjiddir.

 Joylashuvi 
Masjid Kasbah koʻchasi 101-uyida, Souk En Nihas bozoriga kiraverishga yaqin joyda joylashgan.

 Tarixi 
Tarixchi Muhammad Belxojaning taʼkidlashicha, bu inshoot Ziriylar sulolasi tomonidan qurilgan. Ular 972-yildan 1014-yilgacha butun Magʻrib mintaqasini, soʻngra 1148-yilgacha uning bir qismi boʻlgan Ifriqiyani boshqarganlar.

 Etimologiyasi 
Odamlar oʻzlariga omad tilab masjidga borishsa, ulamolar bu eʼtiqodning xato ekanligini uqtirmoqchi boʻladilar.
 

Turkum:11-asr masjidlari
Esvatinidagi Islom

Esvatini - koʻpchilik nasroniylar davlati boʻlib, islom tarafdorlari ozchilikni tashkil qiladi. Esvatini konstitutsiyasi dunyoviy xususiyatga ega boʻlganligi sababli, musulmonlar mamlakatda diniy targʻibot qilish va ibodatxonalar qurishda erkindir. Mamlakatda milliondan ortiq odamlar yashaydi, ulardan taxminan 2% Musulmon boʻlib, ularning aksariyati islomning sunniy mazhabiga mansub. Esvatinidagi islom tarixi, ehtimol, mustamlaka davriga borib taqaladi. Oʻsha paytda baʼzi musulmonlar Britaniya imperiyasi imperiyasi hukmronligi ostidagi boshqa mamlakatlardan bu yurtga koʻchib kelgan davrga asoslangan. Koloniyalik davrdan keyin islom rasmiy ravishda tan olingan dinga aylandi.

 Tarix 
Mustamlaka davrida musulmonlar Esvatiniga joylashishgan boʻlsa-da, 1960-yillarning boshlarida Malavi musulmonlari Esvatiniga asbest konlarida ishlash uchun kelganida faol jamoa paydo boʻldi. Mahalliy aholining oz qismi dinni qabul qildi va baʼzi kichik shaharlarda Malavi-Svazi jamoalari paydo boʻldi. Islom 1972-yilda Sobhuza II ning roziligi bilan tan olingan dinga aylandi. Oʻshandan beri musulmonlar monarxning farovonligi uchun ibodat qilishga milliy Juma bayramlarida qatnashadilar va shaharlarda koʻplab islom institutlari tashkil etilgan.

 Aholisi 
CIA World Factbook-ga koʻra, Esvatini aholisining taxminan 2% musulmonlar. Esvatinidagi musulmonlar jamoasi mahalliy musulmonlar (ularning aksariyati sunniy musulmonlar deb tan olinadi) va Osiyo va qoʻshni Afrika davlatlaridan qochqinlar va immigratorlardan iborat. Ahmadiyada 250 nafar musulmon jamoasi ishtirok etmoqdaAhmadiyya Muslim Mosques Around the World. The Ahmadiyya Muslim Community. 2008. pg. 107. .

 Huquq va siyosat 
Esvatinidagi musulmon nikohlari fuqarolik nikohlarini tartibga soluvchi 1964-yilgi Nikoh qonuniga kiritilmagan. Biroq, mahalliy imom Luqmon Asookaning soʻzlariga koʻra, musulmon nikohlari „ibodat erkinligi“ni kafolatlaydigan konstitutsiyada ruxsat etilgan odatiy nikohlar sifatida qaraladi.
 

Turkum:Esvatinidagi islom
Fudzi haqida tush

Fudzi haqida tush (shuningdek, „Ninachi qanotlari uchun kuy“) — badiiy film. Kinematografiya agentligi buyurtmasiga asosan „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida suratga olingan.

Filmda bosh qahramon psixolog ayol Umidaning atrofida yuz berayotgan voqealar orqali ayollar dardi, fuqarolarning yumushlari yoritilgan.

Film tizeri 2025-yil 4-fevralda eʼlon qilingan.

 

Turkum:Oʻzbekiston filmlari
Turkum:Oʻzbekfilm kinostudiyasi filmlari
Turkum:2025-yil filmlari
Awn ibn Ja'far

ʿAvn ibn Jaʿfar Muhammadning hamrohi va qarindoshi edi.

U Abyssinyada, Jaʼfar ibn Abi Talib va Asma bint Umais uchinchi oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Oila 628- yilda Madinaga qaytadiMuhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir, vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina, p. 196. London: Ta-Ha Publishers..

U Muhammadning nabirasi boʻlgan amakivachchasi Umm Kulthum bint Ali bilan turmush qurdi. Ularning farzandlari yoʻq ediIbn Saad/Bewley p. 299..

 

Turkum:Sahobalar
Atik Ali posho masjidi

Atik Ali posho masjidi  – Turkiyaning Adirna shahri, Meydan mahallasidagi masjid.

Atik Ali posho koʻchasida, Salimiya masjididan taxminan 1,5 km uzoqlikda joylashgan masjid bugungi kunda tashrif buyurvchilar uchun ochiq hisoblanadi. Vaqflar Bosh boshqarmasi tasarrufidagi bino Adirna madaniy va tabiiy merosni muhofaza qilish kengashining 2003-yil 4-iyuldagi 7697-sonli qaroriga binoan roʻyxatga olingan.

 Tarixi 
Masjidning aniq qurilgan sanasi nomaʼlum boʻlsa-da, uning sulton Boyazid II davrida xizmat qilgan vazirlaridan biri Atik Ali Posho tomonidan qurdirilganligi haqida maʼlumotlar mavjud. Atik Ali Poshsho 1506-yilda vafot etganligi sababli masjid ushbu sanadan oldin qurilgan deb hisoblanadi.

 

Turkum:Adirnadagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Turkiyadagi masjidlar haqidagi chala maqolalar
Turkum:Turkiyadagi masjidlar
Qizilqum kanali

Qizimqum kanali – Qozogʻistonning Turkiston viloyatidagi sugʻorish kanali. Qizilqum choʻlida qishloq xoʻjaligini taʼminlash uchun foydalaniladi.

 Tavsifi 
Qizilqum kanalining uzunligi 120 km (reja boʻyicha 140 km) – Kratkaya geograficheskaya ensiklopediya, Tom 4 / Gl.red. Grigorev A. A. M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1964.. Kanal Sirdaryodagi Chordara suv omboridan boshlanib, odatda shimoliy yoʻnalishda oqadi. nuqtasida bir nechta suv oqimlariga boʻlinadi, ulardan eng uzuni, asosan shimoliy yoʻnalishda oʻtadi, nuqtasiga etadi.

1964-yildan boshlab kanal (suv ombori kabi) qurilmoqda.

Kanal boshidagi suv oqimi tezligi taxminan 140 m³ / s ni tashkil qiladi. Kanaldan 30 ming gektardan ortiq yerni sugʻorish uchun, shuningdek, Chordara suv omboridan toshib ketish xavfi mavjud boʻlganda sel suvlarini chiqarish uchun foydalaniladi. 2007-yilga kelib, Koʻksaroy suv ombori qurilishi boshlanishidan avval ham Qizilqum kanalida sel suvlarini qumlarga yoʻnaltirish uchun oltita shlyuz oʻrnatilgan.

2001-yilda berilgan suv hajmi 0,416 km³.

 Muammolari 
Kanalning noqulayligi shundaki, u kuchli filtratsiyaga ega boʻlgan qumli tuproqqa yotqizilgan tuproqli kanaldir. Qirgʻoqlarining faqat 15-20% qismi beton bilan qoplangan. Kanal hududida 200 ga yaqin kichik koʻllar mavjud boʻlib, ular toʻlguncha kanaldagi suv qolmaydi.

Hatto Sovet davrida ham kanal oʻsha davrning eng yaxshi baliqlarni himoya qilish tizimlaridan biri bilan jihozlangan, ammo soʻnggi yillarda u faol foydalanilmayapti.

 

Turkum:Qozogʻiston kanallari
Turkum:Chordara