Al-Xadra masjidi

Al-Xadra masjidi  — Gʻarbiy Sohildagi Nablusning Eski shahri janubi-gʻarbiy kvartalidagi Gerizim togʻining quyi etagida joylashgan masjid. Masjid toʻrtburchak shaklda boʻlib, minorasi Pringle, 1993, pp.112..

 Tarixi 
Mahalliy musulmon urf-odatlariga koʻra, masjid Yoqub Yusufning qonga botgan koʻylagini koʻrsatgandan keyin yigʻlagan joyda joylashgan (hovlining oʻng tomonida Yoqub oʻtirib yigʻlagan joy deb aytilgan kichkina xona bor)Feyerick (1996) p 148. Shuning uchun masjidning muqobil nomi „Robbimiz Yoqubning qaygʻusi“Luke, 1922, p.102..

Samariyalik anʼanaga koʻra, al-Xadra masjidi salibchilar tomonidan vayron qilingan sinagoga boʻlgan. Ularning taʼkidlashicha, uning arabcha nomi al-Xadra („yashil“) samariyalik Mahallat Xadradan („yashillar joyi“) olinganPringle, 1993, p.111. Arxeolog Michael Avi-Yonah Xadra masjidini samariyalik oliy ruhoniy Akbon tomonidan milodiy 362-yilda qurilgan sinagoga bilan aniqlagan.

Ibodatxona 1137-yilda Akkolik Ab Giluga tomonidan qayta qurilgan. Biroq, bir qancha gʻarb olimlari, hozirgi masjidning ayrim qismlarida gotika meʼmorchiligi namunalari tufayli, 1170-yillarda salibchilar cherkovi va qoʻngʻiroq minorasi boʻlgan deb hisoblashadiPringle, 1993, p.111. Arab geografi Yoqut al-Hamaviyning qayd etishicha, 1225-yilda Nablus Ayyubiylar hukmronligi davrida binolar qayta tiklangan va u samariyaliklar hurmat qiladigan „katta masjid“ deb ataganal-Hamawi quoted in le Strange, 1890, p. 512. Minora devoridagi samariyalik yozuvlar aynan shu davrdan boshlab yaratilganHerbermann, 1913, p.417.

Ammo 1242-yilda Templar ritsarlari binoga zarar yetkazgan, keyinchalik u 1260-yilda moʻgʻullar tomonidan vayron qilinganPringle, 1993, pp.112-113.. 1290-yilda Sulton Qalavun davrida mamluklar tomonidan masjidga aylantirilganligi vaqf yozuvi bilan tasdiqlanganDumper, Stanley and Abu-Lughod (2007) p 266. Qurilishning aksariyati Mamluk meʼmorchiligiga oʻxshaydi va masjidga mehrob qoʻshilganPringle, 1993, pp.112..

 Ikkinchi Intifada 
Falastin hukumati va Gush Shalom maʼlumotlariga koʻra, 2002-yilda Nablus jangida Ikkinchi Intifada paytida Isroil buldozerlari masjidning 85 foizini, jumladan Mamluk davridagi mehrobni vayron qilganGresh (2004) p 171. Al-Xadra masjidining hozirgi imomi Maher Xaraz („Oq arslon“) 1996-yilda Falastin maʼmuriyatining jangari imomlarga qarshi „qizgʻish“dagi vazifasidan chetlatilgan, ammo 2006-yilda qayta tiklanganHaʼaretz 30 June 2007 Hamas preacher defies PA gov’t ban on incitement in mosques By The Associated Press Xaraz, HAMAS aʼzosi va Fathning muxolifi, haftalik juma vaʼzlarida Fath boshchiligidagi Falastin milliy maʼmuriyatiga muntazam ravishda qarshi chiqdiHamas preacher defies government order to stop talking politics in mosques International Herald Tribune and Associated Press. 2007-06-28.. Xaraz 2007-yilning 23-sentyabrida Fath yetakchiligidagi boshqa bir „Hamas“ga qarshi „bostirish“da hibsga olinganSeattle Times 1 November 2007 Abbas takes textbook approach to security By Karin Laub The Associated PressGuardian 2 November 2007 Fatah targets mosques in latest anti-Hamas campaign.

 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 

 
 
 
 
 
 
 

Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Masjidga aylantirilgan diniy binolar va inshootlar
Turkum:Nablusdagi masjidlar
Turkum:13-asrda Mamluklar sultonligidagi muassasalar
Turkum:13-asr masjidlari
Turkum:1290-yilda qurilgan diniy binolar