Petrica Kerempuh

right|thumb|Haykaltarosh Vanja Radauš tomonidan yasalgan Petrica Kerempuh haykali (1955)
Petrica Kerempuh  – Xorvatiya va Yugoslaviya asarlarida uchraydigan adabiy personaj. Eng mashhuri Miroslav Krleza tomonidan yaratilgan „Petrica Kerempuhning balladalari“ boʻib, koʻplab maqtovlarga sazovor boʻlgan. Xorvatiya adabiyotida Petrica Kerempuh odatda xalq paygʻambari va kuchlilarni masxara qiladigan zamonaviy voqealarning beadab sharhlovchisi sifatida tasvirlanganhttp://www.zagreb-touristinfo.hr/brosura/korak_po_korak/brosura%20korak%20po%20korak_HR_web.pdf Preuzeto 23. prosinca 2011..

 Kelib chiqishi 
Bu ism „qorin“ degan maʼnoni anglatuvchi „kerempuh“ soʻzidan olingan boʻlib, majoziy maʼnoda ayyor yoki quvnoq odamni anglatadi. Ushbu soʻz vengriyadan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

Qahramonning eng qadimgi kelib chiqishi Petrica Kerempuh iliti čini i življenje človeka prokšenoga nashridan kelib chiqqanga oʻxshaydi. 1834-yildagi Till Eulenspiegelning sayohatlari va sarguzashtlari haqidagi nemis kitobida ham mavjudMiroslav Krleža: Balade Petrice Kerempuha, Klasici hrvatske knjževnosti: pjesništvo, Naklada Bulaja, Zagreb 2000..

1860-yillardan boshlab, Pragada Avgust Şenoa oʻzining koʻplab asarlarida Petrica Kerempuh ismidan taxallus sifatida foydalangan.

 Xorvat adabiyotida 
1936-yilda Lyublyanada „Petrika Kerempuhning balladalari“ asari nashr etildi va u juda yaxshi qabul qilindi. Kitob XX asr Markaziy Yevropa adabiyotida muhim asar hisoblanib, mintaqada yaratilgan eng yaxshi asarlardan biri boʻlib qoldihttp://www.lzmk.hr/hr/vijesti-zavoda/iz-medija/510-petrica-kerempuh-prvi-put-u-italiji Preuzeto 23. prosinca 2011.. Krleja ushbu personaj orqali xalqning boshiga tushgan koʻp asrlik zulmga qarshiligini bildirdi. Kerempuh koʻpincha Eulenspigel ertaklaridagi Zagorje, shuningdek, xorvatiyalik yozuvchi Titush Brezovački tomonidan yaratilgan Mátyás Garabonciás Diák personajlari bilan taqoslanadi.

Qahramonning yana bir versiyasi Domjanićning unchalik mashhur boʻlmagan „Petrica Kerempuh i spametni osel“ qoʻgʻirchoq teatrida ham uchraydi. Asarda 1920-yillardagi xorvat ziyolilari tanqidiy va satirik tarzda tasvirlanadi. Petrica Kerempuh adabiy qahramon boʻlishidan tashqari, teatrda ham koʻp qoʻllanganhttp://www.tportal.hr/kultura/kazaliste/46572/Petrica-Kerempuh-prosetao-centrom-Zagreba.html Preuzeto 23. prosinca 2011..

 Meros 
Kerempuh adabiy xorvat tilida, xususan, mamlakatning Kaykav tilida soʻzlashadigan qismlarida mashhur boʻlgani sababli, bu atama satirik yoki hazilkash xarakterni berish uchun metonimik tarzda ishlatiladi. Zagrebda Kerempuh nomli haftalik satirik gazeta boʻlib, 1945-yildan 1958-yilgacha nashr etilgan va keyinchalik 1965-yilgacha Vjesnik gazetasining yakshanba kungi sonining bir qismiga aylangan„kerempuh“. Hrvatski jezični portal. Zagreb: Znanje i Srce. 2006. Retrieved 2 November 2023.. Shuningdek, Zagrebda personaj nomi bilan atalgan Kerempuh satirik teatri mavjudde Haro García, N.; Mayayo, P.; Carrillo, J. (2020). Making Art History in Europe After 1945. Taylor & Francis. ISBN 9781351187572. Retrieved 2 November 2023..

Bugungi kunda Zagrebdagi Dolac bozorida 1955-yilda haykaltarosh Vanja Radauš tomonidan oʻrnatilgan Petrica Kerempuhning haykali mavjud. Dolac shimolida Petrica Kerempuh maydoni ham boʻlib, u yerda odatda gullar sotiladi.

 Galereya 
center|150x150px Miroslav Krleža tomonidan yaratilgan „Balada Petris Kerempuha“ asaricenter|150x150px Gornja Stubica shahridagi Petrica Kerempuh haykali

 

Turkum:Adabiy qahramonlar
Turkum:Xorvatiya madaniyati
Turkum:Xorvatiya