Sidney aeroporti

Sidney Kingsford Smit aeroporti (soʻzlashuvda Maskot aeroporti, Kingsford Smith aeroporti yoki Sidney aeroporti deb ham ataladi) – Avstraliyaning Sidney shahridagi xalqaro aeroport, Sidney markaziy biznes tumanidan janubda, Maskot shahar cheti hududida joylashgan. Aeroport Sydney Airport Holdings kompaniyasiga tegishli. Sidneyga xizmat koʻrsatadigan asosiy aeroport boʻlib, Qantas uchun asosiy markaz, shuningdek Virgin Australia va Jetstar uchun ikkinchi darajali markaz, shuningdek, Air New Zealand uchun ikkilamchi havo tugunidir.

Botanika koʻrfazining yonida joylashgan aeroportda 3ta uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud. Sidney aeroporti dunyodagi eng uzoq faoliyat yuritayotgan tijoriy aeroportlaridan biri va Avstraliyaning eng gavjum aeroporti boʻlib, 2016—2017-yillarda 42,6 million yoʻlovchiga va 348 904 parvozga ga xizmat koʻrsatgan. Bu 2016-yilda dunyodagi eng gavjum aeroportlar roʻyxatida 38-oʻrinni egalladi. Hozirda Sidney 46 ta mahalliy va 43 ta xalqaro yoʻnalishlar toʻgʻridan-toʻgʻri xizmat koʻrsatmoqda. 2018-yilda aeroport yiliga 40–50 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan aeroportlar boʻyicha dunyo boʻylab kuchli beshlikka kirdi va Skytrax World Airport Awards mukofotida dunyoning 20 eng yaxshi aeroporti deb topildi..

thumb|Sidney aeroportidagi taksi yoʻli katta yoʻldan oʻtadi

 Tarixi 
thumb|KLM Duglas DC-8 xalqaro terminalning 2-darvozasida, 1972-yil
alt=|thumb| Qantas samolyoti 3-terminalda
right|thumb| Sidney aeroporti havo harakatini boshqarish minorasi

 1911—1930: Dastlabki tarixi 
Aeroport uchun foydalanilgan yer buqalar oʻtlogʻi boʻlgan, Maskot atrofidagi koʻp joylar esa botqoq edi. Parvozlar kamida 1911-yildan boshlab ushbu maydonlardan amalga oshirilgan, aviatorlar bir necha yil oldin Anderson Park, Neytral Bay kabi Sidneyning boshqa joylaridan foydalangan. Birinchi jahon urushida uchuvchi boʻlgan Nigel Love mamlakatdagi birinchi samolyot ishlab chiqaruvchi kompaniyani yaratishga qiziqadi. Bu gʻoya undan shaharga yaqin joyda zavod va aerodrom qurishni talab qiladi. Sidneydagi koʻchmas mulk idorasi unga Kensington poyga klubiga tegishli boʻlgan baʼzi yerlar haqida gapirib berdi, bu yerlar Randvikdagi hukumatga qarashli joyni yoʻqotishdan himoyalanish uchun saqlanayotgan edi. Joy qoʻy va qoramollarni boqish uchun yopilayotgan mahalliy qassobxona tomonidan foydalanilgan. Bu yerning yuzasi mukammal tekis boʻlgani va bufalo oʻtlari bilan qoplanganligi sababli, Lovega yoqadi. Oʻtloqda qoʻylar va qoramollar shunchalik bir tekis oʻtlagan ediki, uni samolyotlarga xizmat qilish uchun juda oz narsa kerak boʻladi, toʻrt tomondan yaqinlashishda hech qanday toʻsiq yoʻq edi. Hudud Ascot poygasi, bogʻlar, daryo va Botanika koʻrfazi bilan chegaralangan edi.

Love Maskotdagi aerodromni shaxsiy konserni sifatida tashkil etib, Kensington poyga klubidan uch yilga 80 gektar yerni ijaraga oladi. Dastlab u kichkina kanvas tuzilishiga ega edi, ammo keyinchalik import qilingan Richards angar bilan jihozlanadi. Maskotdan birinchi parvoz 1919-yilning noyabr oyida Love Avro havo kemasida shtatdan tashqari kinofotograf Billi Marshallni olib yurganida sodir boʻldi. Rasmiy ochilish parvozi 1920-yil 9-yanvarda boʻlib oʻtdi, u ham Love tomonidan amalga oshirildi.

1921-yilda Hamdoʻstlik hukumati jamoat aerodromini yaratish uchun Maskotda sotib oldi. 1923-yilda Lovening uch yillik ijara muddati tugagach, Maskot yerini Hamdoʻstlik hukumati poyga klubidan majburiy ravishda sotib oldi. Birinchi muntazam parvozlar 1924-yilda boshlangan.

 1930—1960-yillar 
1933-yilda birinchi shagʻalli uchish-qoʻnish yoʻlaklari qurilgan. 1949-yilga kelib aeroportda uchta uchish-qoʻnish yoʻlagi bor edi. 11/29, 16/34 va 04/22. Sidenhamdan Botanikagacha boʻlgan temir yoʻl liniyasi oxirgi uchish-qoʻnish yoʻlagini shimoliy uchidan taxminan kesib oʻtgan va maxsus xavfsiz ishlov berish vositalari bilan himoyalangan. Kuks daryosi 1947—1952-yillarda aeroport uchun koʻproq yer ajratish uchun hududdan boshqa joyga yoʻnaltirildi va boshqa kichik oqimlar toʻldiriladi. Sidney aeroporti 1920-yilda aerodrom deb eʼlon qilindi. 1936-yil 14-avgustda aeroport nomi avstraliyalik aviatsiya kashshofi Charlz Kingsford Smit sharafiga Sidney (Kingsford Smit) aeroporti deb oʻzgartirildiSydney Morning Herald 9 August 1938 p.12. 1960-yillarning boshlariga qadar sidneysaydliklarning aksariyati aeroportni Maskot deb atashgan. Birinchi asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi 07/25 edi. Keyingi qurilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi 16/34 (hozirgi 16R/34L) 1959-yilda yetib kela boshlagan reaktiv samolyotlarni qabul qilish uchun Botanika koʻrfaziga qadar kengaytirildi. 07/25 uchish-qoʻnish yoʻlagi asosan yengilroq samolyotlar tomonidan qoʻllaniladi, lekin shartlar talab qilinganda barcha samolyotlar, shu jumladan Airbus A380larni ham qabul qila oladi. 16R/34L uchish-qoʻnish yoʻlagi hozirda Avstraliyadagi eng uzun uchish-qoʻnish yoʻlagi boʻlib, asfaltlangan uzunligi va zebra ostonalari orasida. 16L/34R uchish-qoʻnish yoʻlagi asosan mahalliy samolyotlar va A330, B787, B772, A359 oʻlchamigacha boʻlgan samolyotlar tomonidan qoʻllaniladi, lekin boshqa uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud boʻlmaganda B77W, A35K, B747, A380 kabi yirik samolyotlarni ham qabul qiladi.

 Zamonaviy tarixi 
left|thumb| Aeroport va uning atrofining yuqoridan olingan tasviri, 2016-yil
1960-yillarga kelib, yangi xalqaro terminalga ehtiyoj sezildi va ish 1966-yil oxirida boshlandi. Yangi terminalning katta qismi Paynter va Dixon Industries tomonidan Kosten tomonidan tayinlangan bosh pudratchi tomonidan ishlab chiqilganKingsford Smith Airport Australian Transport April 1968 page 43.

Yangi terminal 1970-yil 3-mayda qirolicha Yelizaveta II tomonidan rasman ochilgan. Aeroportga qoʻngan birinchi Boeing 747 „Jumbo Jet“-Pan Am aviakompaniyasining Clipper Flying Cloud(N734PA) samolyoti 1970-yil 4-oktyabrda yetib keldi. Sharqiy-gʻarbiy uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻsha paytda uzunlikda ediAviation Daily 27 July 1971. 1970-yillarda shimoliy-janubiy uchish-qoʻnish yoʻlagi kengaytirildi va janubiy yarimshardagi eng uzun uchish-qoʻnish yoʻlaklaridan biriga aylandi. Xalqaro terminal 1992-yilda kengaytirilgan va oʻshandan beri bir necha taʼmirdan oʻtgan, jumladan, 2000-yil boshida Sidneyda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlari vaqtidagi asosiy taʼmirdan chiqqan. Aeroportda 2010-yilda tranzit zonasini kengaytirish boʻyicha yana bir loyiha ishlab chiqildi, bu esa yangi bojsiz obyektlar, doʻkonlar va yoʻlovchilar uchun dam olish joylari paydo boʻlishiga olib keldi.

Bir-birini kesib oʻtgan ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlish cheklovlari aniq boʻldi va hukumat oʻnlab yillar davomida Sidney aeroportining sigʻimi bilan kurashib keldi. Oxir-oqibat, uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini qurish boʻyicha munozarali qaror qabul qilindi. Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud 16/34 uchish-qoʻnish yoʻlagiga parallel boʻlib, butunlay Botanika koʻrfazidan qayta tiklangan yerlarda edi. 2009—2012-yillarda Kingsford Smit aeroporti 2030-yilga kelib bardosh bera olmasligi haqidagi xabarlardan keyin Sidney chekkasida taklif qilingan yangi aeroport 2004-yilda toʻxtatilgan edi.

 Zamonaviy tarixi 
2011-yil dekabr oyida Sidney aeroporti aeroportni aviakompaniyalar alyansiga asoslangan ikkita uchastkaga boʻlish taklifini eʼlon qildi; unga koʻra, 2019-yilga qadar xalqaro, mahalliy va mintaqaviy xizmatlarni bir tom ostida birlashtiriladi. Hozirgi mahalliy 2-terminal va 3-terminaldan Qantas, Jetstar va oneworld alyansi aʼzolari, xalqaro 1-terminaldan esa Virgin Australia va uning xalqaro hamkorlar foydalanadi. Boshqa xalqaro aviakompaniyalar T1 dan oʻz faoliyatini davom ettiradi.

2012-yil sentyabr oyida Sidney aeroporti boshqaruvchi direktori va bosh direktori Kerri Meter aeroport „aniq aviakompaniya talablari va transfer (yoʻlovchilar) oqimlari asosida“ terminallar foydasiga alyans asosidagi terminallarni yaratish taklifidan voz kechganini eʼlon qildi. Uning soʻzlariga koʻra, reja terminallar oʻrtasida oʻtadigan yoʻlovchilar sonini minimallashtirish edi.

2013-yil iyun oyida aeroport oʻzining 2033-yilgi Bosh rejasining qoralama versiyasini chiqardi, unda bir xil terminallardan „aylanuvchi darvozalar“ yordamida ichki va xalqaro reyslarni amalga oshirish hamda Airbus A380 ni joylashtirish uchun 3-terminalni (hozirgi Qantas ichki terminali) modernizatsiya qilishni taklif qiladi.

2014-yil 17-fevralda Avstraliya hukumati Sidney aeroportining 2033-yilga moʻljallangan bosh rejasini tasdiqladi, unda aeroportning 2033-yilda 74 million yoʻlovchiga boʻlgan prognoz talabini qondirish rejalari koʻrsatilgan. Reja Sidney aeroportining birinchi integratsiyalashgan yer transporti rejasini oʻz ichiga oladi.

 Terminallari 
thumb|Aeroport xaritasi
Sidney aeroportida uchta yoʻlovchi terminali mavjud. Xalqaro terminal (1-terminal) boshqa ikkita ichki terminaldan (2 va 3-terminallar) 16R/34L uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan ajratilgan; shuning uchun ulangan yoʻlovchilar 30 daqiqadan bir soatgacha yoki undan koʻproq vaqt oraligʻida bu terminallarga yetib borishi mumkin.

 Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 

 Yoʻlovchi tashish 

 Yuk tashish 

 Yoʻl harakati statistikasi 
thumb|Sidney aeroportidan xalqaro yoʻnalishlar
thumb|Terminal 1
thumb|Terminal 2 havo tomoni
thumb|3-terminalning roʻyxatdan oʻtish joyi

 Jami 

+ Sidney aeroportining yillik yoʻlovchilar oqimi statistikasi Yillar Mahalliy Xalqaro Jami Oʻzgarishi 1998 14,275,077 6,933,551 21,208,628 1.4% 1999 14,877,901 7,388,153 22,266,054 5.0% 2000 16,240,310 8,237,223 24,477,533 9.9% 2001 16,563,296 8,228,973 24,792,269 1.3% 2002 15,187,908 8,006,775 23,194,683 −6.4% 2003 16,548,322 7,929,841 24,478,163 5.5% 2004 18,246,249 8,951,825 27,198,074 11.1% 2005 18,940,167 9,515,983 28,456,150 4.6% 2006 20,119,000 9,865,970 29,984,970 5.4% 2007 21,469,055 10,378,240 31,847,295 6.2% 2008 22,345,905 10,552,900 32,898,805 3.3% 2009 22,362,772 10,635,270 32,998,042 0.3% 2010 24,194,804 11,455,537 35,650,341 8.0% 2011 23,925,351 11,748,582 35,673,933 0.1% 2012 24,638,877 12,369,193 37,008,070 3.7% 2013 25,216,661 12,933,885 38,150,546 3.1% 2014 25,417,107 13,315,835 38,732,942 1.5% 2015 25,897,619 13,911,228 39,808,847 2.8% 2016 26,905,944 15,111,977 42,017,921 5.5% 2017 27,291,874 16,038,186 43,330,060 3.1% 2018 27,667,273 16,762,485 44,429,758 2.5% 2019 27,538,404 16,890,441 44,428,845 0.0% 2020 7,444,780 3,782,912 11,227,692 −74.7% 2021 7,171,759 729,529 7,901,288 −29.6% 2022 20,872,921 8,110,953 28,983,874 266.8%202324,110,00014,540,00038,650,000 133.4%

 Mahalliy 
Sidney aeroporti 2023-yil 31-dekabrda yakunlangan yil davomida 24,1 milliondan ortiq ichki yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatgan, bu asosan COVID-19 dan aviatsiya inqirozi kuzatilgan 2021-yilga nisbatan sezilarli oʻsishdir.
+Eng gavjum mahalliy yoʻnalishlar (2023-yil 31-dekabrda tugaydigan yil) Oʻrni Aeroport Tashilgan yoʻlovchilar soni (ming kishi) % oʻzgarishi Aviakompaniyalar 1 Melburn 8,202.4 Jetstar, Qantas, Rex Airlines, Virgin Australia 2 Brisben 4,579.5 Jetstar, Link Airways, Qantas, Rex Airlines, Virgin Australia 3 Gold Kost 2,649.8 Jetstar, Qantas, QantasLink, Virgin Australia 4 Adelaida 1,879.7 Jetstar, Qantas, Rex Airlines, Virgin Australia 5 Pert 1,721.8 Jetstar, Qantas, Virgin Australia 6 Cairns 959.7 Jetstar, Qantas, Virgin Australia 7 Sanshayn Kost 821.6 Jetstar, Qantas, QantasLink, Virgin Australia 8 Hobart 801.4 Qantas, QantasLink, Virgin Australia 9 Kanberra 645.7 Qantas, QantasLink, Virgin Australia 10 Ballina 581.7 Jetstar, QantasLink, Virgin Australia 11 Lonseston 361.1 Jetstar, Virgin Australia 12 Hamilton oroli 267.9 Jetstar, Virgin Australia 13 Coffs Harbour 232.2 QantasLink, Rex Airlines 14 Dabbo 190.1 QantasLink, Rex Airlines 15 Port Makkuayr 180.1 QantasLink, Rex Airlines

 Xalqaro 
thumb|Sidney aeroportidan uchadigan xalqaro yoʻnalishlar
Sidney aeroporti 2023-yil 31-dekabrda tugaydigan yilda 14,6 million xalqaro yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan.
+Eng gavjum xalqaro yoʻnalishlar (2024-yil 30-iyunda tugaydigan yil) Oʻrni Aeroport Tashilgan yoʻlovchilar soni % oʻzgarishi Aviakompaniyalar1 Singapur1,683,0685.8British Airways, Qantas, Scoot, Singapore Airlines2 Oklend1,359,14215.0Air New Zealand, China Eastern Airlines, Jetstar, LATAM Chile, Qantas3 Dubay796,83616.0Emirates4 Denpasar782,40542.1Batik Air Malaysia, Garuda Indonesia, Jetstar, Qantas, Virgin Australia5 Los Anjeles778,47111.0American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines, Qantas6 Hong Kong 762,02385.2Cathay Pacific, Qantas7 Seul 743,17058.8Asiana Airlines, Jetstar, Korean Air, Qantas, Tʼway Air8 Tokio650,305 65.6All Nippon Airways, Japan Airlines, Qantas9 Nadi571,8600.8Fiji Airways, Jetstar, Qantas, Virgin Australia10 Kuala Lumpur–Xalqaro 539,72329.4AirAsia X, Batik Air Malaysia, Malaysia Airlines11 Bangkok483,95817.0Qantas, Thai AirAsia X, Thai Airways12 Manila 431,8197.1Cebu Pacific, Philippine Airlines, Qantas13 Guanchjou421,621266.9China Southern Airlines14 Xoshimin413,93236.4Jetstar, VietJet Air, Vietnam Airlines15 Christchurch396,64646.6Air New Zealand, Emirates, Jetstar, Qantas

 Yuk tashish 
2019-yilda Sidney aeroporti 521 014 tonna xalqaro havo yuki va 23 260 tonna xalqaro havo pochta joʻnatmalarini amalga oshirdi.

 Yer usti transporti 
 Avtomobil yoʻli 
thumb|2 va 3-terminallarga yoʻl kirish
Sidney aeroporti barcha yoʻnalishlarda avtomobil yoʻli bilan bogʻlangan. Southern Cross Drive (M1), avtomagistral, shahar markazi bilan eng tezkor aloqadir. M5 janubi-gʻarbiy avtomagistrali(shu jumladan M5 Sharqiy avtomagistrali) aeroportni Sidneyning janubi-gʻarbiy chekkalari bilan bogʻlaydi. Aeroport atrofida aylanma yoʻl oʻtadi, unda Airport Drive, Qantas Drive, General Holmes Drive, M5 East Freeway va Marsh Street joylashgan. General Holmes Drive asosiy shimoliy-janubiy uchish-qoʻnish yoʻlagi ostidagi tunnel va uchta taksi yoʻliga ega, shuningdek, samolyotni koʻrish zonasiga kirishni taʼminlaydi. Aeroport ichida yarim halqa yoʻli – Ross Smit avenyu (Ross Makferson Smit nomi bilan atalgan) – Ichki terminalni boshqaruv minorasi, umumiy aviatsiya hududi, avtoulovlarni ijaraga beruvchi kompaniya omborlari, uzoq muddatli avtoturargoh, vertolyot porti, turli savdo operatsiyalari va mehmonxona bilan bogʻlaydi. Perimetr yoʻli faqat ruxsat berilgan transport vositalari uchun himoyalangan hudud ichidan oʻtadi.

Yangi Janubiy Uels hukumati WestConnex avtomagistrali va Sidney aeroporti terminallari oʻrtasidagi asosiy yoʻl almashinuvi boʻlgan Sidney Gatewayni qurishni rejalashtirmoqda. Loyiha toʻgʻridan-toʻgʻri terminallargacha boʻlgan avtomobil yoʻlini taʼminlaydi. Qurilish 2021-yilning boshida boshlanishi va 2024-yilda tugallanishi kutilmoqda.

Aeroportda bir nechta rasmiy avtoturargohlar ishlaydi – ichki qisqa muddatli, ichki masofaviy uzoq muddatli va xalqaro qisqa/uzoq muddatli.

Xalqaro terminal keng piyodalar va velosiped yoʻlakchasi yonida joylashgan. Shimoli-sharqdagi Maskot va Sidney shaharlarini Tempe (Aleksandra kanali ustidagi piyoda koʻprik orqali) va janubi-gʻarbdagi Botanika koʻrfazi bilan bogʻlaydi. Barcha terminallar velosiped tokchalarini taklif qiladi va ularga yaqin atrofdagi joylardan ham piyoda osongina kirish mumkin.

 Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1920-yil 10-sentyabrda Yangi Zelandiyaning Vellington shahrida yashovchi Artur Gerbert Tattl boshiga Maskotning uchish-qoʻnish yoʻlagida havoga koʻtarilayotgan samolyot urilishi natijasida halok boʻldi. U ikki doʻstining samolyotda uchayotganini koʻrish kelgan va uchish yoʻlagida kamera bilan vizörga qarab turganida, tez yaqinlashib kelayotgan samolyotning tezligini, balandligini yoki uchuvchining baqirgan ogohlantirishni payqamadi. U Janubiy Sidney kasalxonasiga olib ketilgan va u yerda „miya chayqalishi“ tufayli koʻp oʻtmay vafot etganSydney Morning Herald, 11 September 1920, p.13 Voqea boʻyicha surishtiruv „tasodifiy oʻlim“ haqidagi xulosani qaytardi va Yangi Janubiy Uelsdagi samolyot halokatidan kelib chiqqan birinchi tergov boʻldi.The Herald (Melbourne), 15 September 1920, p.10.
 1945-yil 19-iyulda Qirollik havo kuchlari (RAF) tomonidan boshqariladigan Consolidated C-87 Liberator Express samolyoti Sidneyning hozirda mavjud boʻlmagan 22 uchish-qoʻnish yoʻlagidan havoga koʻtarilgandan soʻng yetarli balandlikka chiqa olmadi, daraxtlarga urildi va Brighton-Le-Sandsning shimoliy qismida Muddy Creek tomon quladi. Samolyot toʻqnashganda portlab ketgan va bortdagi barcha 12 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari halok boʻlgan. Qurbonlarning barchasi harbiy xizmatchilar boʻlib, besh nafari RAFdan, biri Yangi Zelandiya Qirollik havo kuchlaridan va olti nafari Qirollik dengiz flotidanHobbins, Peter, "Tragedy at Mascot; Sydney’s forgotten aviation disaster, „ History (Magazine of the Royal Australian Historical Society), September 2019, No.141, pp.18-21.
 1950-yil 18-iyun kuni Ansett Airways aviakompaniyasining Duglas DC-3 samolyoti 22-qoʻnish-qoʻnish yoʻlagidan Brisbenga tungi yoʻlovchi reysini amalga oshirish maqsadida uchish uchun ketayotib, uchish-qoʻnish yoʻlagini kesib oʻtgan temir yoʻl liniyasida harakatlanayotgan koʻmir poyezdiga urilgan va qisman relsdan chiqib ketgan. Faqat ikkinchi uchuvchi jarohat olgan.
 1961-yil 30-noyabrda Ansett-ANA 325 reysi, Vickers Viscount samolyotida parvozdan koʻp oʻtmay Botanika koʻrfaziga qulab tushdi. Samolyot momaqaldiroqqa duch kelganidan keyin oʻng bort (oʻng) qanoti ishdan chiqdi. Bortdagi 15 kishining barchasi halok boʻlgan.
 1969-yil 1-dekabrda Pan Am kompaniyasining Boeing 707-320B samolyoti N892PA roʻyxatidan oʻtkazildi va 812-reysi sifatida ishlayotgan qushlarning zarbalari tufayli parvoz paytida uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Baxtsiz hodisani tergov qilish shuni koʻrsatdiki, samolyot qanotlari va 1, 2 va 3 dvigatellari (chap qanotdagi ikkita dvigatel va oʻng qanotning ichki dvigateli) oldingi qirralariga kamida 11 ta qushlar bilan chaykalar galasiga urilgan. Xususan, 2-raqamli dvigatelning 14 pichogʻi (chap qanotdagi bort dvigateli) bitta qush tana goʻshti tomonidan shikastlangan va parvozni toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishidan oldin quvvatini yoʻqotgan (bu V1 yoki uchish qarori tezligida sodir boʻlgan). Samolyot 16-uchish-qoʻnish yoʻlagining (hozirgi 16R) oxiriga qolganda toʻxtaydi. Halokat paytida 2-raqamli dvigatel yerga urilgan va shikastlangan. Burun va chap asosiy qoʻnish moslamalari ishdan chiqdi va samolyot 1 va 2-dvigatellar, burun va asosiy qoʻnish moslamasining qolgan qismi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan holda toʻxtab qoldi. 125 yoʻlovchi va 11 ekipaj aʼzosi orasida jabrlanganlar yoki halok boʻlganlar yoʻq. Baxtsiz hodisani tekshirish shuni koʻrsatdiki, trayektoriyadan chiqib ketishdan qochib boʻlmasdi.
 1970-yilda Rendviklik oʻsmir bola Tokioga joʻnab ketayotgan Japan Air reysi gʻildiragi qudugʻiga oʻtirdi. Samolyot havoga koʻtarilayotganda u yiqilib vafot etdi. Fotosuratchi tasodifan voqeani suratga oldi.
 1971-yil 29-yanvarda Trans Australia Airlines aviakompaniyasining Boeing 727 (roʻyxatdan oʻtgan VH-TJA) va 592-reys sifatida havoga koʻtarilgan Kanada Tinch okeani havo yoʻllarining (301-reys sifatida roʻyxatga olingan CF-CPQ) taksichi Duglas DC-8 samolyotining dumiga urildi. DC-8 ekipaji qoʻngandan keyin qaysi chiqishdan foydalanish boʻyicha koʻrsatmalarni notoʻgʻri talqin qildi va uni taksi yoʻliga oʻchirish oʻrniga uchish-qoʻnish yoʻlagi boʻylab orqaga qaytdi va minora boshqaruvchisi uchish-qoʻnish yoʻlagi aniq degan notoʻgʻri fikr bilan 727 ni uchish uchun tayyorladi. 727 ekipaji parvoz paytida DC-8 ni koʻrdi, keyin qochish choralarini koʻrmay, parvozni davom ettirdi. 727 bortning oʻng qanoti va fyuzelyajida shikastlangan va uning gidravlik tizimlaridan birida bosimni yoʻqotgan, ammo xavfsiz tarzda qaytib, qoʻnishga muvaffaq boʻlgan; yerdagi binoga 727 ning oʻng tomonidagi qoʻnish qismi eshiklarining qoʻnishga yaqinlashganda qulab tushgan qismlari urilgan. DC-8 dumining ustki sakkiz yarim fut (taxminan 2,6 m) qismi va rulning tegishli qismi yirtilgan.
 1971-yilda terrorchi aeroportda toʻxtab turgan Pan Am Boeing 747 samolyotini olib qochmoqchi boʻlgan. U immigratsiya va xavfsizlik tekshiruvidan oʻtishga muvaffaq boʻlgan. Keyin esa bir ayolni garovga olgan va baʼzi talablar qoʻygan. Politsiya uni otib oʻldirishga muvaffaq boʻladi.
 1980-yil 21-fevralda Beechcraft Super King Air VH-AAV-ni roʻyxatdan oʻtkazgan va Advance Airlines 4210-reysini amalga oshiruvchi Sidney aeroportidan uchib ketdi va dvigatel ishdan chiqdi. Uchuvchi samolyotni aeroportga qaytardi va qoʻnishga urindi, lekin 16/24 (hozirgi 16R/34L) uchish-qoʻnish yoʻlagi atrofidagi dengiz devoriga qulab tushdi. Hodisa oqibatida bortdagi 13 kishining barchasi halok boʻlgan“13 die in Sydney crash, " Sydney Morning Herald, 22 February 1980, p.1: Air Safety Investigation Branch, Advance Airlines of Australia Beech Super King Air 200 VH-AAV Sydney (Kingsford Smith) Airport, New South Wales 21 February 1980, Australian Government Publishing Service, Canberra, 1981.
 1994-yil 24-aprelda Janubiy Tinch okeani aviakompaniyasining Duglas DC-3 roʻyxatdan oʻtgan VH-EDC samolyoti Norfolk oroliga charter reysda parvoz qilganidan koʻp oʻtmay dvigatelda nosozlik yuz berdi. Dvigatel tukli edi, lekin havo tezligi pasayib ketdi va balandlikni ushlab turishning iloji yoʻqligi aniqlandi. Botanika koʻrfaziga muvaffaqiyatli ariq tashlandi. Norfolk oroliga Anzak kunini nishonlash marosimida qatnashish uchun ketayotgan barcha toʻrt ekipaj aʼzosi va 21 yoʻlovchi – Shotlandiya kolleji oʻquvchilari va oʻqituvchilari hamda jurnalistlar samolyotni xavfsiz evakuatsiya qildi. Tekshiruv natijasida aniqlanganidek, samolyot haddan tashqari yuklama bilan uchgan va parvoz toʻliq yakunlanmagan.
 1994-yil 19-oktyabrda Ansett Australia 881-reysi, Sidneydan Osakaga parvoz uchun roʻyxatdan oʻtgan Boeing 747-300 VH-INH samolyoti qaytib, burun gʻildiragi choʻzilmagan holda Sidneyga qoʻndi. Yoʻlga chiqqandan taxminan bir soat oʻtgach, ekipaj birinchi raqamli dvigatelni moy oqishi sababli oʻchirib qoʻydi. Ular samolyotni Sidneyga qaytarishdi, u yerda qoʻnish moslamasi uzaytirilgunga qadar yaqinlashish odatdagidek davom etdi. Qoʻnish moslamasining ogohlantirish shoxi chala boshladi, chunki burun shassi uzatilmagan. Parvoz ekipaji ogohlantirish sababini aniqlashga urinib koʻrdi. Ekipaj qoʻnishni yakunlashni tanladi, natijada samolyot burun moslamasi tortilgan holda qoʻndi. Yongʻin boʻlmagan va qoʻmondonlikdagi uchuvchi favqulodda evakuatsiyani boshlamaslikka qaror qilgan. Barcha yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolari xavfsiz evakuatsiya qilingan.

 Eslatmalar 

 
 

 

 

 
 Rasmiy veb-sayt
 Sidney minorasi
 Sidney aeroporti chastotasi va havo yoʻllari maʼlumotlari

Turkum:Avstraliyaning xalqaro aeroportlari