Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Valeriy Pecheykin

Pecheykin Valeriy Valeryevich (1984-yil 7-oktyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rus dramaturgi, ssenariynavis, jurnalist, pedagog.

 Biografiyasi 
Valeriy 1984-yil 7-oktyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan. U Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Pecheykin Toshkentda Oʻzbekiston Vazirlar Mahkamasining „Pravda Vostoka“ gazetasida katta muxbir, „Ilhom“ teatrida rejissyor yordamchisi boʻlib faoliyat olib borgan. U oʻzining badiiy rahbari Mark Vayl bilan birgalikda teatr sahnasida qoʻyilgan Aleksandr Nikolayev ijodi haqida „Radeniye s granatom“(Dmitriy Tixomirov taxallusi bilan) pyesasini yozdi.

Valeriy Valeryevich Royal Court teatrida dramaturglar uchun xalqaro seminar rezidenti hamda Rossiya Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi boʻlgan.

2013-yildan Gogol nomidagi teatrda dramaturg boʻlib ishlagan. Teatrning ochilish spektakli uchun Pecheykin „Den“ spektaklini yozdi. 2017-yildan „Gogol+“ yoʻnalishi kuratori boʻldi.

 Pedagogik va ijodiy faoliyati 
Pecheykin Oliy Iqtisodiyot maktabida, Maya Kucherskayaning Creative Writing maktabida, Gogol maktabida dars bergan.

U Voznesenskiy markazida „Kutprosvet“ dasturini olib borgan.

Valeriy Bookmatening „Listay vpravo“ kitob podkasti boshlovchisi boʻlgan.

 Jurnalistika 
thumb|250x250px| Pecheykin 2013-yil
Valeriy Moskvich Mag, GQ, S7, Forbes, Kommersant Lifestyle, Storytel, Moskva Karnegi markazi nashrlari uchun kolumnist boʻlib faoliyat yuritgan.

 Mukofotlari 
Pecheykin 2007-yilda „Sokoli“ spektakli uchun drama nominatsiyasida „debyut“ mukofoti laureati va shu spektakli uchun „Novaya drama“ festivalida birinchi mukofot sovrindori boʻldi. „Moya Moskva“ spektakli uchun A. M. Volodin xotirasiga bagʻishlangan „Pyat vecherov“ tanlovi laureati.

 Spektakllari 
Valeriy 2005-yil „Sokoli“, 2008-yil „Moya Moskva“, 2009-yil „Net“, 2011-yil „Rossiya, vperyod!“, 2013-yil „Lutsifer“ va 2018-yil „Filosofi“ spektakllarini yaratdi.

 

Turkum:Rossiyalik jurnalistlar
Turkum:Rossiya ssenariychilari
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1984-yilda tugʻilganlar
Turkum:7-oktyabrda tugʻilganlar
Sayid Sulton Ali masjidi

Sayid Sulton Ali masjidi Iroqning Bagʻdod shahrida joylashgan qadimiy masjiddir. U shaharning madaniy meros obyektlari qatoriga kiradi, masjid Rusafa tarixiy hududining janubiy qismida, al-Rashid koʻchasida, Dajla daryosiga tutash al-Ahror koʻprigi yaqinida joylashganالدليل السياحي للأضرحة والمقامات في العراق – دائرة الأضرحة والمقامات والمراقد السنية العامة – ديوان الوقف السني في العراق. p.38. Masjid birinchi marta 1590-yilda Ali Posho hukmronligi ostida tashkil etilgan. Masjidning nomi unda dafn etilgan Sayid Sulton Ali nomi bilan ataladi.

2001-yilda masjidda qayta tiklash ishlari amalga oshirildi. Masjidni rivojlantirish Iroqning sobiq prezidenti Saddam Husayn buyrugʻiga koʻra amalga oshirildi.

 Qurilishi 
Masjidda shayx Ahmad Shaks al-Alusiy singari taniqli ulamolar dars bergan madrasa mavjud. Madrasa 1873-yilda qayta tiklandi, uning maydoni ga qadar kengaytirildi. Shuningdek, unda Tekyeh Quratun Ali nomi bilan mashhur takya ham bor. Masjidga gʻishtdan qurilgan, Usmonli meʼmoriy uslubi shaklini olgan, hamda koʻk koshinlar bilan bezatilgan minora biriktirilgan. Haram maydonni tashkil etadi va oʻzida 1000 ta namozxonni sigʻdira oladi. Haramda eski mehrob va minbar mavjud boʻlib, devor yuzasiga Qur’on oyatlari bitilgan دليل الجوامع والمساجد التراثية والأثرية – ديوان الوقف السني في العراق. p.36..

Masjidning chap tomonida Sayid Sulton Ali ziyoratgohi va maqbarasi joylashgan boʻlib, uning shaxsi haligacha ochiqlanmagan, baʼzi odamlar uni Rifoiy tariqatining asoschisi Ahmad ar-Rifoiyning otasi deb taʼriflaydilar. Biroq iroqlik tarixchi Muhammad Bahja al-Atoriy uni Imom Jafar as-Sodiq, Sulton Ali ibn Ismoil ibn Jafarning avlodi deb hisoblaydi va avvalgi nazariyani uydirma deb biladi. Yana bir hurmatli avliyo Imom ar-Ravos Sulton Alining yoniga dafn etilgan.

Oʻng tomonda madrasaga kirish eshigi hamda Xotun binti Dorush Jalabiyning qabri joylashgan. Markazda masjid koridoriga kirish eshigi mavjudجامع السيد سلطان علي . Al-Zawra. Retrieved January 27, 2018..

 Yana qarang 

 Iroqda islom
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:16-asr masjidlari
Begum Shohi masjidi

Begum Shahi masjidi , rasman Mariyam Zamani Begum masjidi , 17-asr boshlariga oid masjid boʻlib, Pokistonning Panjob shtatidagi Lahor shahrida joylashgan. Boburiy imperatori Maryam-uz-Zamoniy, imperator Akbarning sevimli turmush oʻrtogʻi tomonidan qurilgan Pokistondagi eng yirik masjidlardan biridir. Masjid 1611—1614-yillarda Boburiy imperatori Jahongir davrida qurilgan.

Bu Lahordagi eng qadimgi Boburiy davridagi masjiddir. Masjid gulli naqshlar bilan ishlanganligi, shuningdek, Allohning ismlari yozuvlari bilan mashhur.

 Fon 
Masjid Boburiy imperatori Akbar, imperator Jahongirning onasi va imperator Maryam-uz-Zamoniy tomonidan barpo etilgan. Jahongirning imperatorlik davrida davrida, milodiy 1614-yilda (hijriy 1023-yil) qurilgan.

Maryam Zamoniy, asli hindu malikasi. Musulmonga turmushga chiqqan va diniy toʻsiqlar bilan cheklanmasdan, xristianlar hukmron boʻlgan suv yoʻllarida savdo qilgan.

Ushbu masjid umumiy xotirada „Begum Shohi masjidi“ nomi bilan mashhur boʻlib, uning unvonlaridan biri „Shohi Begum“ ( imperator ayoli).

 Joylashuvi 
Masjid Lahor qal’asining sharqiy devorlariga qarama-qarshi boʻlgan devor bilan oʻralgan Lahor shahrining eski Masti darvozasi yaqinida joylashgan.

 Tarixi 
Bu masjid Jome masjid sifatida qurilgan. Qurilish 1611-yilda boshlanib, 1614-yilgacha davom etgan. Masjid porox zavodiga aylanguniga qadar ikki yuz yildan koʻproq vaqt davomida Boburiy zodagonlari va oddiy odamlar namoz oʻqishgan.

Lahordagi sikxlar hukmronligi davrida bu masjid Ranjit Singx tomonidan porox zavodiga aylantirilgan va u oʻsha paytda Barudxona Vali masjidi („Porox masjidi“) nomi bilan tanilgan.

Milodiy 1850-yilda oʻsha paytda Lahor komissarining oʻrinbosari boʻlgan mayor Makgregor masjidni, unga biriktirilgan doʻkonlar va uylar bilan birga musulmonlar ixtiyoriga qaytardi va hozirgi rasmiy nomi – „Mariyam Zamoniy masjidi“ nomini oldi.

 

Turkum:Lahordagi masjidlar
Turkum:Boburiy masjidlari
Turkum:Lahor devorli shahri
Turkum:1614-yilda qurilgan diniy binolar va inshootlar
Turkum:1610-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar
Turkum:Mariam-uz-Zamoniy
Al-Asifiya masjid-madrasasi

Al-Asifiya masjid-madrasasi  – Iroqning Bagʻdod shahrida Dajla daryosi boʻyida joylashgan masjid va madrasa majmuasi. Masjid va unga tegishli majmua, shu jumladan maktab binolari, eski sudlar va boshqa sobiq hukumat binolari va saroy umumiy maydonga ega boʻlib, Dajla daryosi boʻyida joylashgan. Majmua YuNESKOning taxminiy Jahon madaniy meros obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.

Masjid majmuasi, shuningdek, al-Kulayniy jasadi dafn etilgan kichik ziyoratgohni ham oʻz ichiga oladi.

 Tarixi 

 Maʼlumotlar va asos 
Qabrning qurilish usuli bu ziyoratgoh dastlab Abbosiy xalifasidan birining qabri boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. Chunki majmua qurilgan hudud baʼzi tarixchilar taʼkidlaganidek, Banu Abbos qabristoni tasarrufida boʻlgan. Abbosiy xalifalari bunga oʻxshash ziyoratgoh qurish uchun oʻn ming dinorga yaqin mablagʻ sarflashlari odatiy hol edi va oʻsha paytda odamlar islomiy urf-odatlarga koʻra qabr joylarini hech qachon bezatishmagan, shuning uchun ham bu inshoot dastlab Abbosiy xaliflardan birining qabri boʻlgan boʻlishi mumkin. Masjid – madrasa tarkibidagi inshoot va jihozlaridan biri boʻlgan, shuning uchun ham yuqorida tilga olingan madrasa quruvchisi shu yerga dafn etilgan boʻlishi ham mumkin.
left|thumb| 1930-yilda al-Katʼa koʻprigiga qaragan masjid.
Majmua dastlab masjid, tekye va karvonsaroydan iborat boʻlib, Mavla Xona Tekeyiya deb atalgan. Keyinchalik asl majmuaga tegishli boʻlgan bino eroziyaga uchragani sababli buzib tashlanishi kerak boʻlgan. Shundan soʻng majmua soʻfiy tariqatiga mansub boʻlgan tekyeh shogirdlaridan birining tasarrufiga o‘tgan, 1596-yilda bino Muhammad Jalabiy Xatib Al-Divoniy tomonidan taʼmirlangan. Keyin u Mustansiriya madrasasining muassasasiga aylantirilgan. Bino 1825-yilda Bagʻdod valiysi Vazir Dovud Posho tomonidan qayta taʼmirlangan. Oʻsha davrda boshlangʻich va oʻrta bosqich talabalari uchun ikkita madrasa qurilgan boʻlib, ularga vaʼz maydoni va minora biriktirilgan. Shuningdek, Dovud Posho kattaroq namozgohli masjidni ham barpo ettiradi va masjidning janubida toshdan yasalgan va koshinlar bilan bezatilgan ikkita minora qurdiradi. Bino devorlariga Shayx Solih at-Tamimiy sheʼrlari oʻyib yozilgan.

 Keyinchalik sodir boʻlgan voqealar 
Majmuada dars bergan shayxlar orasida 1917-yilda vafot etgan shayx Ali bin Husayn al-Kutiy va madrasadagi oxirgi muallim 1957-yilda vafot etgan Shayx Abduljalil bin Ahmad al-Jamil bor edi. Madrasadagi darslik uning vafotidan keyin bekor qilingan va majmuaning arxeologik kutubxonasi Bagʻdoddagi Bob al-Muazzamda joylashgan Xalq vaqflari kutubxonasi tasarrufiga oʻtkazilgan.

 Dafn marosimlari 
 Muhammad ibn Yaʼqub Ishoq al-Kulayniy, taniqli shia musulmon olimi.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Iroqda islom
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Iroqdagi madrasalar
Turkum:16-asr masjidlari
Turkum:Gumbazli masjidlar
Robert Pinxasov

Robert Abramovich Pinxasov – buxoro yahudiylari jamoat va fan arbobi, tibbiyot xodimi, dotsent, bir qator kitoblar, darsliklar, maʼruzalar va maqolalar muallifi va hammuallifi.

Robert 1992-yildan „Roshnoy“ ijtimoiy ilmiy markazi prezidenti, loyiha rahbari, muharriri va ikki jildlik „Istoriya buxarskix yevreyev. Noviy i noveyshiy period“ (2005) kitobi hammuallifi. 1993-yildan beri Amerika-Rossiya Tibbiyot Jamiyati ARMS vitse-prezidenti lavozimida faoliyat olib borgan.

Pinxasov 2002–2006-yillar oralogʻida Butunjahon rusiyzabon yahudiylar kongressi (WKRE) muvofiqlashtiruvchi kengashi aʼzosi boʻlgan. Nyu-Yorkda buxoro yahudiylari tarixi va madaniyatiga bagʻishlangan I, III, V ilmiy-amaliy konferensiyalardagi (1995, 2000, 2012) tashkiliy qoʻmita raisi. Buxoro yahudiylarining tarixi va madaniyati boʻyicha IV konferensiya tashkiliy qoʻmitasi aʼzosi (2003, Quddus). Robert rusiyzabon shifokorlar va biologlarning ikkita xalqaro konferentsiyasi tashkilotchisi (1997, 1998. Nyu-York). U, shuningdek, Nyu-York va AQShning boshqa shaharlari tibbiy idoralarida maslahatchi boʻlib faoliyat yuritadi.

Robert Pinxasov 1960-yilda Toshkent tibbiyot institutining davolash fakultetini tamomlagan. 340-sonli tuman harbiy gospitalida shifokor boʻlib ishlagan, keyinchalik Toshkent shahridagi 1-sonli klinik gospitalning urologiya boʻlimini boshqargan. Shuningdek, assistent va Toshkent tibbiyot instituti urologiya va operativ nefrologiya kafedrasi dotsenti lavozimida ishlagan.

Shifokor Robert Abramovich 1992-yilda AQShning Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi. U 112 ta ilmiy maqola, 22 ta kitob va 4 ta maʼlumotnoma muallifi va hammuallifi. Robert 1999-yil „Mujchinam o mujchinax“, 2001-yil „Buxarskiye yevrei v meditsine“, 2008-yil „Buxorskiye yevrei. Ensiklopedicheskiy spravochnik“ (2010-yil inglizcha nashri), 2010-yil „Buxarskiye yevreyi“ va 2012-yil „Deyateli iskusstv – buxarskiye yevreyi“ kabi qator kitoblar muallifi. 2011-yil „Na volne pamyati“, 2012-yil „Traditsii i bit buxarskix yevreyev“, 2013-yil „Buxarskiye yevreyi. Kniga pamyati“ kitoblari, shuningdek, 1987-yilda „IV kurs talabalari uchun urologiya darslari uchun uslubiy tavsiyalar“ va 1988-yilda chop etilgan „VI kurs talabalari uchun urologiya boʻyicha qoʻllanma“ darsliklari muallifi.

 

Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1937-yilda tugʻilganlar
Al-Vazir masjidi

Al-Vazir masjidi Iroqning Bagʻdod shahridagi eski masjid boʻlib, u madaniy meros obyekti hisoblanadi. Masjid 1599-yilda Usmonlilar davrida Bagʻdod vaziri Hasan Posho tomonidan qurilgan. Keyinchalik masjidda bir qancha taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan. Masjidning asosiy xususiyati Usmonli meʼmorchiligiga xos ekanligidirHistorical Features of the Tigris River in Baghdad Rusafa, which extends from the school Al-Mustansiriya to the Abbasid Palace. UNESCO. Retrieved January 3, 2018.. U Al-Rusafa tumanida, Souk al-Saray orqasida, Dajla daryosi qirgʻogʻida joylashgan. Masjidda 400 dan ortiq namozxonlar uchun namozgoh mavjud. Masjidning chap tomonida dumaloq minora joylashgan. Masjid tarkibidagi bogʻ maydoni Dajla daryosi qirgʻogʻiga qadar choʻzilganمسجد الوزير . Masajed Iraq. Retrieved January 3, 2018..

Masjid joylashgan hududi, shuningdek, al-Vazir masjidining oʻzi ham YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

 Tarixi 
Masjid qurilish ishlari ilk bor 1599-yilda Usmonlilar imperiyasi davrida Bagʻdodni 1594–1603-yillarda boshqargan Hasan Posho rahbarligida boshlangan. Keyinchalik 1604-yilda Dajla daryosiga qaragan masjid yonida mashhur kafe qurilib, „Hasan Posho kafesi“ nomini olganBaghdad cafes, cultural life exchange, 1999. 1686-yilda „Ahmed ogʻa“ ismli qoʻshin zobitiga masjidning gʻarbiy tomonini qayta qurish vazfasi buyuriladi. U baland gumbaz ham qurib, maydonni kengaytiradi.

Masjidga 1816-yilda ingliz sayyohi va jurnalisti James Silk Buckingham Bagʻdodga tashrifi chogʻida kelgan. U masjidning „nafis gumbazi va baland minorasi“ borlligini taʼkidlagan.

 Arxitektura tavsifi 
left|thumb|288x288px| Minora.
Al-Vazir masjidi Souk as-Sarayning markazida, al-Mutanabbiy koʻchasi yaqinida joylashgan. Masjidda sirlangan koshinlar va marmar bilan qoplangan gumbazdan tashqari anʼanaviy Iroq minorasi ham mavjud. Ichkarida Qur’on oyatlari va gul naqshlari bilan bezatilgan stalaktit va muqarnaslardan iborat bezaklar oʻrnatilgan. Masjidga kirish qismi sargʻish gʻisht bilan oʻralgan va koʻk rang bilan sirlangan yogʻoch eshik oʻrnatilgan. Masjidga kirgandan soʻng, majmuadagi 1000 kvadrat metrdan oshiq maydonga ega keng hovlini ko‘rish mumkin, devorlar naqshlar va yozuvlar bilan bezatilganhttps://tableegh.imamali.net/index.php?id=1471.

Masjid 1000 kvadrat metr maydonda qurilgan boʻlib, unda namoz oʻqiladigan ikkita joy mavjud. Masjidda 330 ga yaqin inson namoz oʻqishiga moʻljallangan yozgi nomozxona va 500 namozxonni sigʻdira oladigan qishki namozxona bor. Masjid Bagʻdoddagi eng goʻzal masjidlardan biri hisoblanadi va Dajla daryosi qirgʻogʻida joylashganligi sababli ham, xalq tomonidan mashhur bir kema halokatidan soʻng masjidning qurilishi amalga oshirilganligii haqidagi ertaklar yaratilgan.

 Galereya 

 Yana qarang 

 Iroqda islom
 Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

 

Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Iroqdagi sunniy masjidlar
Turkum:17-asr masjidlari
Turkum:Gumbazli masjidlar
Dai Anga masjidi

Dai Anga masjidi (urdu: ) – Pokistonning Panjob viloyatidagi Lahor shahrida, Lahor temir yoʻl vokzalining janubi-sharqida joylashgan masjid. Masjid 1635-yilda Dai Anga sharafiga qurilgani aytiladi.

 Tarixi 
Masjid 1635-yilda qurilgani aytilgan, ammo masjiddagi yozuvlar 1649-yilga toʻgʻri keladi. Ranjit Singx hokimiyat tepasiga kelgach, masjid binosi porox saqlash binosi sifatida ishlatilgan. 1849-yilda Britaniya Panjobni anneksiya qilganidan soʻng, masjid Lahore Chronicle muharriri Genri Kopning shaxsiy qarorgohiga aylantirildi. Keyin Cope uni Panjob va Dehli temir yoʻl kompaniyasiga sotdi, uning ostida bino temir yoʻl harakati boshligʻi uchun ofis sifatida ishlatilgan. 1903-yilda bino qayta tiklandi va konservatsiya qilindi.
Mixail Burshtin

Mixail Grigoryevich Burshtin (1943-yil 19-may, Bishkek) – bastakor va pianinochi, Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalari yosh musiqachi-ijrochilar tanlovi laureati (1964).

 Hayoti 
Mixail Grigorievich Burshtin 1943-yil 19-mayda Bishkek shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Grigoriy Mixaylovich Burshtin va onasi Respublikada xizmat koʻrsatgan artist Slava Markovna Okun. Mixail Burshtin 1940-yilda Moskva konservatoriyasini tamomlagan. U davlat musiqa sanʼati rivojiga faol hissa qoʻshgan.

1957-yilda Mixail Burshtin musiqa maktabni tamomlagach, P.Shubin nomidagi Qirgʻiziston Davlat musiqa va xoreografiya bilim yurtining fortepiano boʻlimiga oʻqishga kiradi. 1961-yilda kollejni imtiyozli diplom bilan tugatib, Toshkent Davlat Konservatoriyasining fortepiano boʻlimiga oʻqishga kiradi. 1962-yilda ushbu fakultetdagi darslarni kompozitsiya darslari bilan birlashtirib, A. A. Malaxov, soʻngra professor G. A. Musheldan saboq olgan. 1964-yilda pianinochi sifatida Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalari yosh ijrochilarning II Respublikalararo koʻrik-tanlovida qatnashib, III darajali diplom sohibi boʻladi.

Mixail Burshtin 1966-yilda fortepiano boʻlimini imtiyozli diplom bilan tamomlab, Toshkent Davlat Konservatoriyasida fortepiano kafedrasiga oʻqituvchi lavozimida ishlay boshlagan. 1968-yilda, Burshtin Bishkekga qaytib keladi va Qirgʻiziston davlat sanʼat institutida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi kabi turli lavozimlarda ishlay boshlaydi 1974—1975 yillarda P.Chaykovskiy nomidagi Moskva konservatoriyasining malaka oshirish fakultetida amaliyot oʻtagan. 1981-yilda M.Mussorgskiy nomidagi Ural konservatoriyasida fortepiano boʻyicha oʻqigan.

 Ijodi 
Mixail Burshtin respublikaning yetakchi ijrochi pianinochilaridan biri, koʻplab qirgʻiz mualliflarining fortepianoda yetakchi ijrochisi hisoblanadi.

U 1969-yilda Qirgʻiziston Bastakorlar uyushmasi aʼzosiga aylanadi. 1990-yilda Qirgʻiziston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoniga ega chiqadi.

Mixail Burshtin ijodi keng va rang-barangdir. Bastakorning qiziqishlari qirgʻiz professional musiqa sanʼatida shakllangan odatiy obrazli va janrli gʻoyalar doirasi bilan cheklanmaydi. Bastakor shakl, rejim, garmoniya, polifoniya, ritm sohasida koʻplab yangiliklar yaratgan.

 Asarlari 
Simfonik orkestr uchun
 Sherzo (1965)
 Birinchi simfoniya (1967)
 Simfonik sheʼr (1968)
 Ikkinchi simfoniya (1970)
 Ode (SSSR tashkil topganining 50 yilligiga, 1972-yil)
 „Viktor Yaraning xotirasiga“ rapsodiya-balladasi (1976)
 Issiqkoʻl eskizi (1977)
 Dungan Suitasi (1980)
 Partita (1980)
Pianino va orkestr uchun
 Musiqa (1965)
 Birinchi konsert (1966)
 Konsertino (1968)
 Ikkinchi konsert (1969)
 Uchinchi konsert (1971)
 Sheʼr-rapsodiya (Qirgʻiziston SSR tashkil topganining 50 yilligiga, 1973 yil)
 2-sonli kontsertino (1978)
 „Aforizmlar“ toʻplami (1978)
 Fantaziya (1979)
 Ikki pianino va orkestr uchun kontsert (1980)
 Tor orkestri uchun ariya (1968)
 Pop orkestr uchun divertimento (1968)
 Qirgʻiz xalq cholgʻulari orkestri uchun „Qoʻsh qayriq“ (1981)
Tinch Okeani Qirgʻogʻi

thumb| Tinch okeani bilan chegaradosh davlatlar.
Tinch Okeani Qirgʻogʻi Tinch okeani atrofidagi qirgʻoqlarni anglatadi. Bu termin tinch okeanidagi orollarni ham oʻz ichiga oladi va materikdagi Tinch okeanigacha boʻlgan qirgʻoqqa ega boʻlgan davlatlarni ham oʻz ichiga oladi. Tinch okeani seysmik kamari atamasi ham ushbu muddat koʻlami bilan bir vaqtga toʻgʻri keladi.

 Tinch Okeani Qirgʻogʻida joylashgan mamlakatlar roʻyxati 
Quyida Tinch okeani bilan chegaradosh davlatlar va bu davlatlar Tinch okean sohili nomi bilan mashhur.

 Sharqiy Osiyo
 Rossiya Uzoq Sharq, faqat qisman Tinch okean sohilida joylashgan.
 
 Koreya Xalq Demokratik Respublikasi
 
 
 
 
 
 Janubi-Sharqiy Osiyo
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 Okeaniya (Suveren davlatlar)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kuk orollari

 Okeaniya (Qaram hududlar)
 Avstraliya shtatlari va hududlari
 
 Yangi Zelandiya respublikasi
 
 Fransiyaning Chet eldagi
 
 
 
 Britaniyaning chet eldagi hududlari
 Pitkern orollari
 Amerika Qo'shma Shtatlari Insular maydoni
 
 
 
 
 Gavayi
 
 Pasxa oroli

 Shimoliy Amerika
 
 
 
 Markaziy Amerika
 
 
 
 
 
 
 Janubiy Amerika
 
 
 
 

 Savdo 
Tinch okeani, yaʼni Tinch okeani dunyodagi davlatlar oʻrtasidagi yuk kemalari uchun asosiy faoliyat maydoni hisoblanadi. Shuning uchun ham Tinch okeani qirgʻogʻida dunyodagi eng gavjum 50 ta konteyner portidan 29 tasi joylashgan. Ushbu portlar quyida keltirilgan.

 
 Busan (5-oʻn)
 
 Yokohama (36-oʻn)
 Tokio (25-oʻn)
 Nagoya (47-oʻn)
 Kobe (49-oʻn)
 
 Kaohsiung (12-oʻn)
 
 Gonkong (3-oʻn)

 
 Shanxay (1-oʻn)
 Shenzhen (4-oʻn)
 Ningbo (6-oʻn)
 Guangzhou (7-oʻn)
 Qingdao (8-oʻn)
 Tianjin (10-oʻn)
 Xiamen (19-oʻn)
 Dalian (21-oʻn)
 Lianyungang (30-oʻn)
 Yingkou (34-oʻn)

 
 Manila (37-oʻn)
 
 Saigon (28-oʻn)
 
 Laem Chabang (22-oʻn)
 
 Klang porti (13-oʻn)
 Tanjung Pelepas (16-oʻn)
 
 Singapur (2-oʻn)

 
 Jakarta (24-oʻn)
 Surabaya (38-oʻn)
 
 Vankuver (50-oʻn)
 
 Los-Anjeles (17-oʻn)
 Long Beach (18-oʻn)
 Sietl/Takoma (48-oʻn)
 
 Balboa (43-oʻn)

 Tinch okeanidagi tashkilotlar 
Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi, Sharq-Gʻarbiy markaz, Barqaror Tinch okeani sohil shaharlari loyihasi, Osiyo tadqiqot instituti kabi tashkilotlar, jumladan, turli xalqaro tashkilotlar va nodavlat tashkilotlar tinch okeaniga qaratilgan. Bundan tashqari, AQSh Tinch okeani qoʻmondonligi Tinch okeanida RIMPAC harbiy operatsiyalarini oʻtkazadi.

 

Turkum:Tinch okeani
Mixail Mixutkin

Mixail Andreyevich Mixutkin (1923-yil 25-sentyabr, Rahmanovka – 1968-yil 20-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Qizil Armiya katta serjanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

 Hayoti 
1923-yil 26-sentyabrda Raxmanovka qishlogʻida (hozirgi Saratov viloyatining Pugachevskiy tumani) tugʻilgan. Maktabning yettinchi sinfini tamomlab, Chirchiq shahrida montajchi boʻlib ishladi. 1941-yilda Mixutkin Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. 1942-yildan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida jang qildi.

1944-yil sentyabr oyida katta serjant Mixail Mixutkin 1-Boltiq dengizi 43-armiyasi 306-oʻqchi diviziyasining 935-oʻqchi polkida razvedkachi boʻlgan. Latviya SSR hududidagi janglarda qatnashgan. 1944-yil 19-sentyabrda Mixutkin Riga tumani Baldone qishlogʻi yaqinida nemis tanklarining qarshi hujumini qaytarishda ishtirok etdi va dushmanning ikkita tankini yoʻq qildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan „Nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ katta serjant Mixail Mixutkin Lenin ordeni, 9291-sonli Oltin Yuldiz medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Urush tugagandan soʻng, Mixutkin nogironligi sababli demobilizatsiya qilindi. Umrining oxirida Toshkentda yashagan. U 1968-yil 20-dekabrda toʻsatdan vafot etdi va Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn qilindi.

Shuningdek, u 3-darajali Qizil Yulduz va Shon-sharaf ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

 Xotira 
Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati tomonidan Mixutkin xotirasiga atab yodgorlik lavhasi u oʻqigan Rahmanov nomidagi oʻrta maktab binosiga oʻrnatilgan.

 
 Герои Советского Союза — узбекистанцы. — Ташкент, 1984.
 Джураев Т. Д. Верные сыны Родины. — Ташкент, 1964.
 Казакова А. С. Ими гордится Родина. — Ташкент, 1961.

 

Turkum:Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Turkum:Katta serjantlar (SSSR)
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1968-yilda vafot etganlar
Turkum:20-dekabrda vafot etganlar
Turkum:1923-yilda tugʻilganlar
Turkum:25-sentyabrda tugʻilganlar
Mixail Antonovskiy

Mixail Yakovlevich Antonovskiy (1932-yil, 20-fevral-2019-yil, 11-avgust) – topologiya sohasidagi sovet va rus olimi, fizika-matematika fanlari doktori, professor.

 Hayoti 
Mixail Yakovlevich Antonovskiy 1932-yil 20-fevralda Odessa shahrida tugʻilgan. U Toshkentdagi Oʻrta Osiyo Davlat universitetini tamomlagan. Keyinchalik aspiranturani V.I.Romanovskiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika institutida oʻqiydi. 1959-yilda „Yopiq boʻlmagan toʻplamlarning gomologik halqalari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 1959-yildan boshlab Toshkent Davlat universitetida oʻqituvchilik va ilmiy faoliyatini olib boradi. U 1960-yilda „Yarim maydonlar ustidagi metrik fazolar“ nomli doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Mixail Yakovlevich Moskvaga koʻchib kelganidan soʻng SSSR Fanlar akademiyasining Iqtisodiyot va matematika markaziy institutida ekologik va iqtisodiy tizimlarni matematik modellashtirish sohasida ishlagan. U SSSR Gidrometeorologiya davlat qoʻmitasi va SSSR Fanlar akademiyasining Tabiiy muhit va iqlim monitoringi laboratoriyasining boʻlim boshligʻi lavozimida ishlagan. 1989-yilda tashkilot Roshidromet va Rossiya Fanlar akademiyasining Global iqlim va ekologiya institutiga aylantirilgan. U 2014-yildan Xalqaro amaliy tizimlar tahlili instituti (IIASA) bosh ilmiy xodimi lavozimida ishlagan.

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 2019-yil 11-avgustda vafot etgan.
Vera Merkuryeva

Vera Aleksandrovna Merkuryeva (1876-yil 5-sentyabr, Rossiya imperiyasi – 1943-yil 20-mart, Toshkent) – rus shoirasi va tarjimoni.

 Hayoti 
Vera Merkuryeva 1876-yil 5-sentyabrda Vladikavkazda dehqon oilasida tugʻilgan. 1895-yilda Vladikavkaz ayollar gimnaziyasini tamomlagan. Bolaligidan u karlik va yurak xastaligidan aziyat chekdi. U qirq yoshdan oshgandan keyin sheʼriyat bilan jiddiy shugʻullana boshlagan. Ilk ijodiy ishlarini 1912—1917-yillarda „Teosofiya xabarnomasi“ jurnalida nashr ettirgan. 1917-yilda u Moskvaga koʻchib oʻtdi, Vyacheslav Ivanov va simvolistlar toʻgaragiga qatnay boshladi. Toʻgarak sababli ijodiy namunalarini almanaxlar va jurnallarda nashr ettirdi. 1920-yilda u Vladikavkazga qaytib keldi va u yerda 1932-yilgacha yashab, yana Moskvaga qaytdi. 1914-yilda "Shoirlar bahori saloni" almanaxida Merkuryevaning "Jonsiz narsalarning ruhlari" sheʼrlari toʻplami nashr etilgan. 1926-yilda uning 11 sheʼrdan iborat toʻplami "Oltin Zurna" (Vladikavkaz) almanaxida nashr etilgan.

Moskvada u juda qashshoqlikda yashadi. Urush paytida u Toshkentga evakuatsiya qilingan va 1943-yil mart oyida vafot etgan. U Toshkentdagi Botkin qabristonida dafn etilgan (E.Dmitrievaning qabri yoniga). Ikkalasining qabri bugungi kungacha saqlanib qolmagan.

Merkuryevaning umr bo'yi yagona kitobi 1937-yilda nashr etilgan Percy Bysshe Shelleydan tarjimalar to'plami edi. Shoiraning do‘stlari hayoti davomida she’rlaridan iborat kitob chiqarishga bir necha bor uringaniga qaramay, chop etisha olmagan. Vera Merkuryevaning she'riy merosi birinchi marta muxlislariga 2007-yilda taqdim etilganМеркурьева В. Тщета: собрание стихотворений / Составление, подготовка текста и примечания В. А. Резвого. М.: Водолей Publishers, 2007. ISBN 978-5-902312-34-5.

 
 Гаспаров.М Л.Вера Меркурьева (1876—1943) Стихи и жизнь// Лица. Биографический альманах. Вып. 5. М.-СПб., 1994. С. 65.
 

 

 
 Стихотворения
 Собрание ссылок о жизни и творчестве 
Turkum:Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Vitaliy Martanus

Vitaliy Nikolayevich Martanus (1896-yil 27-aprel – 1955-yil 27-iyun) – SSSR Qurolli Kuchlari general-mayori, Polsha xalq armiyasi brigadasi generali.

 Hayoti 
1896-yil 27-aprelda Jabluvokda (Vilna viloyati, Oshmyaniy tumani) polyak oilasida tugʻilgan. 1913-yilda Daugavlipsdagi maktabni tugatgan. 1915-yilda Rossiya imperatorlik armiyasi safiga chaqirilib, nemis qoʻshinlariga qarshi janglarda qatnashgan. 1916-yilda ofitserlar maktabini tamomlagan. Rossiya imperatorlik armiyasining praporshiki. Avliyo Georgiy xochi bilan taqdirlangan. U urush vaqtida uch marta yaralangan va ikki marta snaryaddan zarba olgan.

1918-yildan Qizil Armiya safida xizmat qilgan, 1919—1921-yillarda Gʻarbiy va Sharqiy frontlarda Rossiya fuqarolar urushida qatnashgan. 528-piyoda polki komandiri boʻlgan. 1942-yil apreldan Butunittifoq Kommunistik partiyasiga (bolsheviklar) aʼzo boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Arzamas pulemyot va minomyot maktabining boshligʻi boʻlib, 3 mingdan ortiq ofitserlarni tayyorladi. 1944-yil 3-iyunda unga general-mayor unvoni berildi .

1944-yil 25-mayda u Polsha xalq armiyasiga xizmat qilish uchun yuborildi, 12-iyunda Ryazandagi Polsha oliy harbiy maktabi (keyinchalik Rembertov shahridagi Oliy ofitserlar maktabi) qoʻmondoni etib tayinlandi. U 1945-yil 30-apreldan 28-avgustgacha Skiernevitsedagi 1-piyoda oʻquv diviziyasi qoʻmondoni boʻldi. Keyinchalik Polsha armiyasining brigada generali lavozimiga koʻtarildi.

Keyinchalik u SSSRga qaytib keldi, 1946-yil noyabrgacha Solnechnogorskdagi „Vystrel“ oliy ofitserlar kurslarining birinchi kursi (miltiq polklari komandirlari) boshligʻi edi. Vitaliy Martanus Toshkentda vafot etdi va Botkin qabristoniga dafn qilindi.

 Mukofotlari 
 Avliyo Georgiy xochi, 4-darajali
 Qizil Bayroq ordeni
 Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasining XX yillik medali (1941)
 Qizil yulduz ordeni
 Lenin ordeni (1945 yil 6-noyabr)

 

Turkum:Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Turkum:Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:General-mayorlar (SSSR)
Turkum:Toshkentda vafot etganlar
Turkum:1955-yilda vafot etganlar
Turkum:27-iyunda vafot etganlar
Turkum:1896-yilda tugʻilganlar
Turkum:27-aprelda tugʻilganlar
Konstantin Semyonov

Konstantin Semyonov ( 1969-yil 20-noyabr) – sovet, belarus va isroil yengil atletikachisi, tayanib sakrash boʻyicha mutaxassis. U 1990-yillarda yengil atletika boʻyicha MDH, Belarus va Isroil terma jamoalari sharafini himoya qilgan, yopiq inshootlardagi Yevropa chempionati bronza medali sovrindori, milliy chempionatlar gʻolibi va medallar sovrindori, Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

 Hayoti 
Konstantin Semyonov 1969-yil 20-noyabrda tugʻilgan.

U 1992-yilgi mavsumda O‘zbekiston SSR terma jamoasi aʼzosi sifatida Moskvada boʻlib oʻtgan MDH qishki chempionatida tayanib sakrash boʻyicha 5,70 metr natija bilan kumush medalini qoʻlga kiritgan. Ushbu musobaqadagi natijasi bilan sobiq ittifoq respublikalari sportchilaridan yigʻilgan terma jamoa tarkibiga kirgan va Genuyadagi yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida qatnashib, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Semyonov Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Belarus terma jamoasi tarkibida yirik xalqaro musobaqalarda qatnashishda davom etgan1992 European Indoor Championships, menʼs pole vault final – Die Leichtatletik-Statistik-Seite. 1993-yilda tayanib sakrash boʻyicha Belarus chempioni boʻlganBelarusian Championships – GBR Athletics.

Keyinchalik u Isroil fuqaroligini qabul qilgan va Isroil terma jamoasiga qoʻshilgan. 1995-yilda Gyoteburgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Isroil sharafini himoya qilgan, ammo oʻzining uchta urinishida ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan1995 World Championships Results – Pole Vault – Men – Qualification – IAAF.org.

1996-yilda Stokgolmda boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida sakkizinchi oʻrinni olgan, Tel-Avivdagi musobaqada esa 5,76 metr natija koʻrsatgan1996 European Indoor Championships, menʼs pole vault final – Die Leichtatletik-Statistik-SeiteIsraeli athletics records . Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritgan. Tayanib sakrash dasturida dastlabki saralash bosqichida 5,40 metr natija koʻrsatib, saralashdan oʻta olmagan.

1997-yilda Parijda boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi jahon chempionatida ishtirok etgan, ammo u yerda hech qanday natija koʻrsata olmagan va uchta urinishda ham muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

1998-yilda Valensiyada boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan va u yerda ham yaxshi natija koʻrsatmagan.

Konstantin Semyonov 2000-yilgi mavsum oxirida sportdagi faoliyatini yakunlaganIAAF id:14199360 name:Konstantin Semyonov.

 

Turkum:Yengil atletikachilar
Turkum:Oʻzbekiston SSSR sportchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Elvira Tkachenko

Elvira Revovna Tkachenko (1963-yil 25-fevral, Moskva) – sovet yengil atletikachisi va qisqa masofaga yugurish boʻyicha mutaxassis. U 1980-yillarda SSSR yengil atletika terma jamoasi sharafini himoya qilib, Moskvada oʻtkazilgan yaxshi niyat oʻyinlarining kumush va ikki marta bronza medali sovrindori, Butunittifoq chempionatlari gʻolibi, 4×100 metrga estafetada SSSR rekordchisi boʻlgan. Keyinchalik u tibbiyot universitetida akusherlik va ginekologiya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Professor. Tibbiyot fanlari doktori.

 Hayoti 
Elvira Revovna Tkachenko 1963-yil 25-fevralda Moskvada tugʻilgan. U Moskva va Toshkentda yengil atletika bilan shugʻullangan hamda „Spartak“ va „Burevestnik“ sport klublari aʼzosi boʻlganKniga:Lyogkaya atletika. Ensiklopediya, 2012—2013.

U 1983-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan SSSR xalqlarining VIII yozgi Spartakiadasi doirasidagi 4×100 metrga estafeta dasturida bronza medali sovrindori boʻlgan.

1984-yilda Donetskda boʻlib oʻtgan SSSR chempionatida 100 metrga yugurishda bronza medali sohibi boʻldi. Oʻzbekiston SSR terma jamoasi bilan esa 4×100 metrga estafetada kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Elvira Revovna Tkachenko 1985-yilda Leningradda boʻlib oʻtgan SSSR chempionatida 200 metrga yugurish va 4×100 metrga estafetada gʻolib chiqdi. Sovet terma jamoasiga qoʻshilgandan soʻng, Moskvadagi Yevropa kubogida ham qatnashdi va u yerda xuddi shu yoʻnalishlar boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi hamda estafeta poygasida oʻz vatandoshlari bilan birgalikda Butunittifoq rekordini oʻrnatdi. Keyinroq u Tokiodagi AQSh terma jamoasi bilan oʻyin doirasidagi estafetada gʻalaba qozondi, Kanberradagi jahon chempionatida esa yana ikkinchi boʻldi.

Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli 1986-yilda u Moskvada boʻlib oʻtgan birinchi yaxshi niyat oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi. Musobaqada 100 va 200 metrga yugurish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi, 4×100 metrga estafetada esa AQSh terma jamoasidan keyin ikkinchi oʻrinni egallashdi. Uning 200 metrga yugurishda koʻrsatgan 22.27 soniya natijasi hozir ham Oʻzbekiston rekordi boʻlib turibdi IAAF id:14345100 name:Elvira Tkachenko.

Sportdagi karyerasini tugatgandan soʻng u oʻzini tibbiyot sohasida sinab koʻrdi. Moskva davlat tibbiyot va stomatologiya universiteti professori boʻldiTkachenko Elvira Revovna. Moskovskiy gosudarstvenniy mediko-stomatologicheskiy universitet. Tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

U taniqli rus biatlonchisi Yekaterina Yurlova-Perxtning qarindoshi hisoblanadiLuchshuyu russkuyu biatlonistku ne dopustili do Igr. Ranshe takoe je sluchilos s eyo tetey. rusbiathlon.ru.

 

Turkum:Moskvada tugʻilganlar
Turkum:Yengil atletikachilar
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Viktor Rijenkov

Viktor Anatolevich Rijenkov (1966-yil 25-avgust, Toshkent shahri) – sovet yengil atletikachisi, tayanib sakrash boʻyicha mutaxassis. U 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlarida yengil atletika boʻyicha SSSR terma jamoasi aʼzosi, yopiq inshootlardagi jahon chempionati kumush medali sovrindori, mamlakat va butunittifoq chempionatlari gʻolibi. Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi.

 Hayoti 
Viktor Anatolevich Rijenkov 1966-yil 25-avgustda O‘zbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan.

U 1980-yildan yengil atletika bilan shugʻullana boshlagan, murabbiy V.Kogan rahbarligida mashgʻulot oʻtkazgan. U Qurolli Kuchlar safida xizmat qilgan.

U tayanib sakrashda ilk bor 1984-yilgi mavsumda Toshkentdagi musobaqada 5,30 metr natija koʻrsatgan.

1989-yilda Gomelda boʻlib oʻtgan SSSR qishki chempionatida 5,65 metr natija bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan.

U 1990-yilda Germaniyaning Rostok shahrida boʻlib oʻtgan turnirda ochiq stadionda tayanib sakrash bahslarida oʻzining shaxsiy rekordini oʻrnatdi (5,80 metr). Kiyevdagi SSSR chempionatida esa bronza medali sohibiga aylandi.

Viktor Anatolevich Rijenkov 1991-yilda Volgograddagi SSSR qishki chempionatida va Sevilyadagi yopiq inshootlardagi jahon chempionatida kumush medallarni qoʻlga kiritdi (ikkala musobaqada ham hozirgi jahon rekordchisi boʻlgan vatandoshi Sergey Bubkaga yutqazdi)Pole Vault – men – senior – indoor All Time Best. IAAF. Retrieved on 2015-07-14.. Biroz vaqt oʻtgach, San-Sebastyandagi musobaqada 5,91 metr balandlikda shaxsiy rekord oʻrnatdiBUBKA BECOMES 1ST VAULTER TO CLEAR 20 FEET . Washington Post (1991-03-16). Retrieved on 2015-07-14..

U oxirgi marta 1992-yilgi mavsumda Madriddagi musobaqada 5,81 metrga sakrab xalqaro maydonda sezilarli natija koʻrsatgan edi.

Viktor Anatolevich Rijenkov sportdagi katta yutuqlari uchun „Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi“ faxriy unvoni bilan taqdirlanganKniga:Lyogkaya atletika. Ensiklopediya, 2012—2013.

 

Turkum:Yengil atletikachilar
Turkum:Sovet sportchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Tatyana Gridneva

Tatyana Gridneva (1958-yil 23-may) – sovet yengil atletikachisi, uzoq masofalarga yugurish va marafon boʻyicha mutaxassis. Marafon boʻyicha jahon kubogi gʻolibi, Moskvada oʻtkazilgan Yaxshi niyat oʻyinlarida bronza medali sovrindori, Butunittifoq musobaqalari sovrindori, bir qator yirik xalqaro musobaqalar ishtirokchisi. Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi.

 Hayoti 
Tatyana Gridneva 1958-yil 23-mayda tugʻilgan. U Taganrogdagi „Trud“ sport klubida yengil atletika bilan shugʻullangan hamda RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy Aleksandr Aleksandrovich Lebedinskiyning shogirdi boʻlgan. Keyinchalik Boku, Toshkent va Olmaota shaharlarida yashab, mos ravishda Ozarbayjon SSR, Oʻzbekiston SSR va Qozogʻiston SSR terma jamoalari sharafini himoya qilgan.

U birinchi marta 1981-yilning may oyida Kishinyovda boʻlib oʻtgan Butunittifoq musobaqalarida 3000 metrga yugurish boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritib, oʻzining shaxsiy rekordini oʻrnatgan (9:11.6). Shuningdek, oʻsha mavsumda Ujgorodda marafon yugurish boʻyicha SSSR kubogida 15-oʻrinni egalladi (2:58:24).

1982-yilda u Podolskdagi musobaqada 5000 metrga yugurishda 4-oʻrinni oldi.

1983-yilda Moskvadagi SSSR xalqlarining VIII yozgi Spartakiadasi dasturida marafon boʻyicha SSSR chempionatida 11-oʻrinni egalladi (2:41:30), Ujgoroddagi marafonda esa 9-oʻrinni oldi(2:41:30).

1985-yilda Mogilevda boʻlib oʻtgan SSSR marafon chempionatida 12-natijani koʻrsatdi (2:38:47). Leningraddagi SSSR chempionatida 5000 metrga yugurishda ham 12-oʻrinni oldi.

Tatyana Gridneva 1986-yilda Karl-Marks-Shtadtdagi marafonda ikkinchi oʻrinni egalladi (2:45:03) hamda Leningraddagi musoboqada 10 000 metrga yugurishda kuchli oʻnlikka kirdi. U Moskvada oʻtkazilgan Yaxshi niyat oʻyinlarida Sovet Ittifoqi sharafini himoya qilib, 2:34:40 natijasi bilan vatandoshlari Nadejda Gumerova va Irina Bogachevagalardan ortda qoligan holda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik, Kiyevdagi Qurolli Kuchlar chempionatida 32:29:39 natija bilan 10000 metrga yugurish boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2:32:06 natija bilan esa Ujgoroddagi marafon gʻolibi boʻldi.

1987-yil may oyida Olmaotada boʻlib oʻtgan musobaqada 20 000 metrga yugurishda Qozogʻiston rekordini oʻrnatdi (1:09:34,10).

1988-yilda Tallindagi SSSR marafon chempionatida 17-oʻrinni (2:46:52) va Chikago marafonida (2:37:36) 12-oʻrinni egalladi.

1989-yilda u Bila Tserkva shahrida boʻlib oʻtgan SSSR marafon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi (2:34:13). Gonolulu marafonida esa 9-oʻrinni egalladi (2:51:52).

Sportdagi katta yutuqlari uchun Tatyana Gridnevaga „Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi“ faxriy unvoni berildi.

 

Turkum:Yengil atletikachilar
Turkum:Sovet sportchilari
Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar
Shaukat Xabibullin

Shaukat Taipovich Xabibullin (1915-yilda tugʻilgan, 1996-yilda vafot etgan) – sovet va rus astronomi.

 Hayoti 
Xabibullin 1915-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1939-yilda Qozon universitetiga oʻqishga kirib, shu yerda aspiranturani tamomlagan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi – Moskva mudofaasida, Kursk bulgʻozidagi janglarda, Dneprdan oʻtishda, Varshavani ozod qilishda, Berlinni egallashda qatnashgan. 1948-yildan Qozon universitetida assistent va dotsent, 1958-yildan boshlab professor va astronomiya kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan. 1960—1963-yillarda fizika fakulteti dekani, 1965-yildan fan boʻyicha prorektor sifatida faoliyat olib borgan. 1949—1958-yillarda – V. P. Engelxardt rasadxonasining astrometrik boʻlimi mudiri, 1959—1987-yillarda – Universitet shahar rasadxonasi direktori. 1976-yilda ishga tushirilgan Qozon universitetining Shimoliy Kavkaz astronomik stansiyasini tashkil etishda qatnashgan.

Tatar Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1970), RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1975).

 Fanga qoʻshgan hissasi 
Uning asosiy ishlari Oy aylanish nazariyasi, selenodeziya va yulduzlar astronomiyasi bilan bogʻliq. 1949-yilda F. X. Sirsaning yulduzlar hisob-kitobi maʼlumotlaridan foydalanib, Galaktikada yulduzlar zichliklarining taqsimlanishini oʻrgangan. Qorongʻu tumanliklarni oʻrganish usulini va yulduzlarni ikki nurda hisoblash usulini taklif qilgan. 1949—1953-yillarda dunyoda birinchilardan boʻlib oyning fizik libratsiyasini oʻrganish uchun fotografik kuzatuvlardan muvaffaqiyatli foydalangan. Birinchi sunʼiy yer yoʻldoshi ishga tushirilishidan oldinroq, oyda joylashuvni aniqlash usulini ishlab chiqgan. 1966-yilda amerikalik tadqiqotchi D. Ekxardt bilan deyarli bir vaqtda bir-biridan xabarsiz holda mustaqil ravishda fizik oy libratsiyasining chiziqli boʻlmagan nazariyasini ishlab chiqqan. Oy koordinata tizimlarini aniqlash, oyning geometrik shaklini va uning gravitatsion maydonini oʻrganish, yoʻldoshlarning Markaziy jismlar atrofida harakatini tahlil qilish boʻyicha bir qator tadqiqotlar oʻtkazadi.

 

 
 

 

 Xabibullin Shavkat Taipovich

 

Turkum:Berlinni ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Turkum:Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Turkum:1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Turkum:Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Turkum:Lenin ordeni sohiblari
Turkum:Fizika-matematika fanlari doktorlari
Turkum:1996-yilda vafot etganlar
Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:1915-yilda tugʻilganlar
Turkum:7-fevralda tugʻilganlar
Allahlu

Allahlu (forscha: لله لو, Allahlū deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, ‘Alavī, Alyali, Lalahlū, Lalallū, Laleh Loo, va Lalehlū nomlari bilan ham keng tarqalgan)  – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Ozomdel-e Jonubi shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 820 nafarni tashkil etgan.

 

Turkum:Varziqon shahristoni aholi punktlari
Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Armen Azatyan

Armen Arshavirovich Azatyan (1915-yil, Varshava, Polsha Qirolligi, Rossiya imperiyasi – 1995-yildan oldin) – sovet biogeografi, iqtisodiy geograf va geografiya tarixi boʻyicha mutaxassis. Geografiya fanlari doktori, Toshkent iqtisodiyot instituti professori. E.P.Korovinning shogirdi.

 Hayoti 
Armen Arshavirovich Azatyan 1915-yil 13-aprelda Varshavada tugʻilgan.

1937-yilda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo davlat universitetini biogeografiya fakultetini tamomlagan.

1937–1941-yillarda mazkur universitetda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan hamda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali bilan taqdirlangan.

1945-yildan Toshkent xalq xoʻjaligi institutining iqtisodiy geografiya kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan.

1950-yilda geografiya fanlari nomzodi boʻlgan.

1964-yilda geografiya fanlari doktori va professor ilmiy darajalarini olgan. Asarlari Oʻrta Osiyoni oʻrganilish tarixi, uni oʻrganishdagi atoqli olimlarning tutgan oʻrniga bagʻishlangan.

Armen Arshavirovich Azatyan „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi“ unvoniga sazovor boʻlgan.

 Ilmiy ishlari 
Armen Arshavirovich Azatyan koʻplab ilmiy ishlari muallifi. Jumladan, „N.A.Severtsov Oʻrta Osiyo tabiatining koʻzga koʻringan tadqiqotchisi“ (1956-yil), „A.P.Fedchenko: geograf va sayohatchi“ (1956-yil), „Oʻrta Osiyoning koʻzga koʻringan tadqiqotchilari“ (1960—1966-yillar), „Vasiliy Fedorovich Oshanin: entomolog va sayohatchi“ (1961-yil), „Markaziy Osiyo geografik bilimlarida klassik davr“ (1962-yil), „Geografik jamiyat va uning Oʻrta Osiyoni oʻrganishdagi oʻrni“ (1969-yil), „Sovet Osiyosining ochilishi va tadqiqi tarixi“ (1969-yil), „Gvozdetskiy va boshqalar“ (1969-yil), „Sovet Osiyosining kashfiyoti“ (1969 yil), „Dokuchayev hayoti va ilmiy ijodi“ (1970-yil), „Markaziy Osiyoning asosiy geografik muammolari“ (1975-yil), „Sovet davrida Oʻrta Osiyo geografiyasining asosiy yoʻnalishlari“ (1976-yil) kabi ilmiy ishlarni yozgan.

 
 (в пер.)

 

Turkum:1915-yilda tugʻilganlar
Turkum:Biogeograflar
Turkum:Geograflar
Turkum:XX asr geograflari
Nadejda Pishulina

Nadejda Vladimirovna Pishulina (Ryaxova) (1983-yil 23-yanvar, Toshkent) – rossiyalik eshkak eshish boʻyicha sport ustasi, 2000-yillarning ikkinchi yarmida Rossiya terma jamoasi safida qatnashgan. Yevropa chempionati kumush medali sovrindori, jahon chempionatining koʻp karra chempioni, milliy va yoshlar oʻrtasidagi regatalar gʻolibi. U musobaqalarda Omsk viloyatini himoya qilgan, xalqaro sport ustasi.

 Biografiyasi 
Nadejda Pishulina 1983-yil 23-fevralda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tavallud topgan. U bolaligidanoq baydarka sporti bilan shugʻullangan. 2005-yilda boʻlajak turmush oʻrtogʻi Anton Ryaxov bilan birga Omskga koʻchib oʻtgan. Nadejda Omsk davlat olimpiya zaxiralari maktabida Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Aleksandr Shishkin rahbarligida shugʻullangan. Bu vaqtda Jahon kubogi bosqichlarida oltin va bronza medallarini qoʻlga kiritgan va oʻsmirlar oʻrtasida Yevropa chempioni boʻlgan edi.

Pishulina 2006-yilda Butunrossiya chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shundan soʻng Afinada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etdi va 500 metrlik masofaga toʻrt kishi jamoa boʻlib qatnashadigan musobaqada gʻolib chiqdi. Bundan tashqari, jahon chempionatining turli bosqichlarida shohsupaning uchinchi, ikkinchi va birinchi pogʻonasiga koʻtarildi.

Nadejda birinchi marta 2008-yilgi mavsumda kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosda oʻzini namoyon qildi, va yana Rossiya terma jamoasining asosiy roʻyxatiga qoʻshildi. U bir qator muvaffaqiyatli oʻyinlari tufayli Milanda boʻlgan Yevropa chempionatida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga sazovor boʻldi.

Pishulina 2011-yilgacha faol sportchi boʻlib qoldi. Butunrossiya chempionatlarida medallar qoʻlga kiritdi va yirik xalqaro regatalarda qatnashdi. Professional sportchi sifatidagi faoliyatini yakunlagach, Zlata va Yaroslava ismli ikki qizini tarbiyalay boshladi. Katta sport yutuqlari uchun unga „Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi“ faxriy unvoni berildi.

 

Turkum:Toshkentda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1983-yilda tugʻilganlar
Turkum:23-yanvarda tugʻilganlar