Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Toʻrabek Osmanov

Toʻrabek Osmanov (1983-yil 3-may, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi – 1937-yil 4-oktyabr) – bankir, SSSR davlat bankining Qozogʻistondagi boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari, 1937-yilgi siyosiy qatagʻon qurboni.

 Biografiyasi 
Toʻrabek Osmanov 1983-yil 3-may kuni Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. Uning otasi dehqon va chorvador edi. Oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi rus maktabini 1906-yilda bitirgan. 1910-yil Toshkent oʻqituvchilar seminariyasiga qabul qilinadi. Seminariyani tamomlaganidan soʻng, boshlangʻich taʼlim oʻqituvchisi mutaxassisligini oladi. 1916-yilda Toshkent okrugidagi maktablardan birida oʻqituvchi boʻlib ishlaydi. likda, maktabining moliyaviy ishlari bilan ham shugʻullangan. Toʻrabek Osmanov 1917-yil SSSR Davlat bankining Toshkent idorasida buxgalter yordamchisi boʻlib ishlagan. 1920-yildan 1921-yilgacha Oqmachit xalq komissarligida hisobchi, 1921-1922-yillarda Toshkent isteʼmolchilar kooperatsiyasi rahbari sifatida ishlagan. 1922-yilda Qiziloʻrda ijroiya qoʻmitasi raisi lavozimiga tayinlangan. Toʻrabek Osmanov 1925-yil Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilingan. 1925-yil oʻrtalarida Qiziloʻrda sanoat bankiga rahbarlik qilgan. 1926-yil oktyabr oyida esa, Qozogʻiston SSR qishloq xoʻjaligi birlashmasi raisi lavozimiga tayinlandi va Qiziloʻrda sanoat bankida ham faoliyatini davom ettirdi. Toʻrabek Osmanov 1927-yilda SSSR Davlat bankining Qozogʻistondagi boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishladi. 1928-yilda u Qozogʻiston agrar bankiga boshqaruvchi sifatida ishlaydi. Uning bevosita taklifi va tashabbusi bilan Olmaota iqtisodiyot texnikumi tashkil qilindi.

Toʻrabek Osmanov 1937-yil 4-oktyabrda vafot etgan.

 Xotirasi 
 Qiziloʻrda viloyatining markazida koʻchalarning biriga Toʻrabek Osmanov nomi berilgan.
 Rejissor Beybet Xusanbekov tomonidan Toʻrabek Osmanov hayotiga bagʻishlab, hujjatlli filmni suratga olingan.

 

Turkum:Sirdaryoda tugʻilganlar
Tuyaqushlarning turlari

UCHMAYDIGAN QUSHLAR 
Dunyoda eng yirik uchmaydigan qushlar: tuyaqushlar va ularga oʻxshash emu, nandu va kazuarlar hisoblanadi. Bu qushlarni koʻkraktojsizlar deb ham atashadi. Chunki ularning toʻsh suyagida toʻsh toji yoʻq. Uchadigan qushlarning toʻsh tojiga qanotlarni harakatga keltiruvchi mushaklar birikadi shuning uchun ham ular ucha oladi. Uchmaydigan qushlar guruhi bir necha turkumni oʻz ichiga oladi:
 Afrika tuyaqushi 
thumb|Afrika tuyaqushi
Afrika savannasida yashovchi Afrika tuyaqushi tuyaqushsimonlar turkumiga mansub. Odatda tuyaqushlar 20-30tadan iborat gala boʻlib yashaydi. Tuyaqushlarning qanotlari kalta, oyoqlari esa uzun va nihoyatda baquvvat, lekin oyogʻida ikkitagina barmogʻi boʻladi. Ushbu ulkan qushning boʻyi 2.5m, vazni esa 80-90kg ga yetadi. Tuyaqushlar asoson oʻt, barglar va mevalar bn oziqlanadi, lekin hasharotlar, reptiliyalar, mayda jonivorlar va qushlar bilan ham oziqlanishi mumkin. Tuyaqushlarning patlari oʻziga xos tuzilishiga ega boʻlgani uchun ularning patlari „parli“ boʻlib, parvoz qilishga yaramaydi. Biroq bu chiroyli patlarni deb tuyaqushlar qirilib ketishiga oz qolgan. Chunki qadimda bu qushlarni aynan patlari uchun ov qilib kelishgan. Uning patlari ayollar liboslarini va yelpigʻichlarni bezashda foydalanilgan. Bu esa tuyaqushlarning kamayib ketishiga sabab boʻlgan. Agar tuyaqush patlari modadan qolmaganda Afrika tuyaqushlarining holi nima kechar edi, noʻmalum. Hozirgi kunda Afrikada va baʼzi mamlakatlarda tuyaqushlarni yarim uy sharoitida boqish uchun fermalari tashkil qilingan.
 Nandu 
Janubiy Amerikada nandular yashaydi. Ular tashqi koʻrinishidan tuyaqushlarga oʻxshaydi, lekin mustaqil turkumni tashkil etadi. Ular tuyaqushlardan kichikroq(boʻyi taxmiman 1.5m, vazni esa 50kg), lekin ular ham ucha olmaydi lekin tez yuguradi.
Tabiatda nandu ikki xil koʻrinishda uchraydi: oddiy va shimoliy nandu. XX-asrning boshlarida bu hayvonlarning son-sanogʻi koʻp edi, ammo koʻp oʻtmay, ommaviy qirgʻin tufayli halokatga uchrashdi. Buning sababi asosan ularning mazali goʻshti va tuxumi hisoblanadi.
 Tojdor kazuar 
Avstraliya, Yangi Gvineya va yaqin orollarda kazuarsimonlar turkumi vakillari yashaydi. Ular u yerda harakatlanishga yaxshi moslashgan. Ularning boshida yorqin terili toji bor. Ushbu katta qushning boʻyi 1.5m, vazni esa 80kg atrofida. Kazuarlar juft boʻlib yashaydi.
 

 

Turkum:Tuya Turkum:Tuyalar turkumi
Oleg Mozgoviy

Oleg Anatoliyevich Mozgoviy (1982-yil 24-mart, Ukraina SSR) – ukrainalik futbolchi, hujumchi .

 Klub faoliyati 

2009-yilda Oʻzbekiston chempionatiga safar qildi. Bu mamlakatda u Oʻzbekiston Superligasi klubi Samarqandning "Dinamo" klubi bilan shartnoma imzoladi. Oleg Samarqand jamoasida 14 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan. 2010-yil boshida u yana Ukrainaga qaytib keldi va u yerda „Oleksandriya“ PFK jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Oleg "yangi jamoasidagi debyutini 2010-yil 3-aprelda Alchevskning „Stal“ jamoasiga qarshi Birinchi liganing 21-turi doirasidagi uy uchrashuvida oʻtkazgan. Oleg 65-daqiqada Valeriy Ivashchenkoning oʻrniga maydonga tushdiPFK „Oleksandrіya“ (Oleksandrіya) – „Stal“ (Alchevsk) . 2010-yil aprel oyi boshida u Aleksandriya tarkibida 2 ta oʻyin oʻtkazdi va shundan soʻng jamoani tark etdi. Keyinchalik u Ukraina havaskorlar chempionatida va Kiyev viloyati chempionatida Vishgorodning „Dinaz“ jamoasi uchun oʻynadi. 2016-yildan 2017-yilgacha u Kiyev viloyati chempionatining „Sokil“ (Mykhaylivka-Rubejivka) va „Kristal“ (Kozin) jamoalarida bir mavsum oʻynagan.

 Terma jamoadagi faoliyati 
2006-yildan beri u Ukraina plyaj futboli jamoasi tarkibida oʻynadi. Plyaj futboli boʻyicha birinchi Yevropa chempionatining saralash bosqichida u Ukraina terma jamoasining eng yaxshi toʻpurari boʻldiSbornaya Ukraini po plyajnomu futbolu pobejdaet v otborochnom turnire / Plyajniy futbol. Ukraina vperedi! / Futbol – www.sport.ua.

 Yutuqlar 

 Klublar 

 Vengriya chempionati
 link=Fayl:Gold_medal_icon.svg|15x15px Chempion (1): 2000

 A-liga (Litva)
 link=Fayl:Gold_medal_icon.svg|15x15px Chempion (1): 2004

 Toto kubogi
 link=Fayl:Cup_Winner.png Sohibi (1): 2005

 

 

 Futbolchining oʻyinlari statistikasi FFU rasmiy saytida
 Futbolchining tashrif qogʻozi UPL rasmiy saytida
 
 Mozgoviy Oleg Anatolіyovich
 
 Oʻyinchi profili Wayback mashinasida arxivlangan . worldfootball.net saytida
 „UKRAIN FUTBOLI (tarix va statistika)“ veb-saytidagi oʻyinchi profili
 Futbolinis.lt saytidagi oʻyinchi profili
Turkum:1982-yilda tugʻilganlar
Turkum:24-martda tugʻilganlar
Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar
Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Doktor Eyzenbart

thumb| Ioxann Andreas Eyzenbart, 1717 yil
Ioxann Andreas Eyzenbart - nemis shifokori; nemis folkloridagi mashhur shaxs.

 Biografiya 
Iogann Andreas Eyzenbart Yuqori Pfalzda, hozir Bavariyada katolik oilasida tug'ilgan, otasi ham shifokor bo'lgan. Eisenbarth Bambergda tibbiyotni o'rgangan. Keyin, 1685-yildan u sayyor shifokor sifatida ishlagan. Eyzenbart mamlakatdan mamlakatga ko'chib o'tadi va o'zi ixtiro qilgan davolash usullari va dori-darmonlari yordamida u shuhrat qozonadi. 1689-yilda u Erfurtga joylashdi va o'zini shahar shifokori deb atay boshladi. 1703-yilda u 12 taler uchun Magdeburg fuqaroligini sotib oldi va shu shaharda ishlay boshladi. 1716-yilda qirol Fridrix Uilyam I dan Prussiyada mashq qilish uchun ruxsat olganidan so'ng, uning mashhurligi oshib bordi. Doktor Eyzenbart o'zining "muomalasi" bilan birga, shaharma-shahar yurib, bozor maydonlarida to'xtab, u yerda hammani davolaydi. Shovqinli va tartibsiz hamrohligi va o'zining baland ovozli, bozorga o'xshash xatti-harakati tufayli doktor Eyzenbart nemis xalq san'atining hazil timsoliga, kulgili qo'shiqlar qahramoniga aylanadi. Ehtimol, doktor Eyzenbart haqiqatan ham o'zini reklama qilish uchun o'zi haqida, masalan, rus podshosi va turk sultoniga qanday munosabatda bo'lganligi haqida mish-mishlarni tarqatgandir. Lekin bu aniq emas. , doktor Eyzenbart, shubhasiz, ko'z kataraktalari, churralarni davolashda va siydik pufagidagi toshlarni olib tashlashda mohir shifokor edi. Sayyor shifokor sifatida unga boshqa bir qator kasalliklarni davolash o'sha davr qonunchiligi bilan taqiqlangan edi.

 O'limdan keyingi shon-sharaf 
Germaniyaning Oberfixtax, Bamberg, Fichtax, Magdeburg va Münden shaharlarida ko'cha va xiyobonlar doktor Eyzenbart nomi bilan atalgan. Mundenda, u dafn etilgan, shahar hokimiyati oldidagi maydon shifokor nomi bilan atalgan.Uning vatanida Fichtax va Oberfixtax shaharlarida , Mundenda har yili doktor Eyzenbartning hazil festivallari o'tkaziladi. 19-asr boshlarida talabalar orasida mashhur boʻlgan Ich bin der Doktor Eisenbart qoʻshigʻi shifokorga atalgan. 1952-yilda avstriyalik bastakor Niko Dostal va librettist Hermann Germeke "Doktor Eyzenbart" operettasini yozdilar. Birinchi marta 1952-yil 29-martda Nyurnbergda sahnalashtirilgan. 

 Adabiyot 

 Eike Pies: Ich bin der Doktor Eisenbarth. Arzt der Landstraße. Eine Bildbiographie . Ariston, Genf 1977, ISBN 3-7205-1155-3
 Jozef Vinkler: "Doktor Eyzenbart" Roman, 1929 yil
Turkum:Germaniya shifokori
Mark Dewit

Mark Dewit (1986-yilning 3-noyabr sanasida dunyoga keladi) – Kanadalik professional futbolchi boʻlgan, hozirda esa nafaqaga chiqan agent hisoblanadi. 2008-yilgi CFL loyihasida Toronto Argonauts jamoasida 42-oʻrinni egallagan oʻyinchi. Dewit Kalgari Dinos jamosi safida MDH futbolini ham oʻynagan.

 Hayoti 
Dastlab Dewit futbol oʻynashni Alberta shtatining Kalgari shahridagi Bishop Kerroll High School (Kalgari, Alberta)da maktabida oʻqiyotganda kezlarida boshlagan. 2005-yilda Dewit Kalgari universitetiga oʻqishga kirdi. Usha yilning oʻzidayoq unversitet jamoasiga qoʻshiladi va himoya chizigʻichisi sifatida Kalgari Dinos jamoasi MDH futbolini uch yil oʻynab, futbolchilik faoliyatini davom Dewit hujum chizigʻida ham oʻynagan. 2007-yilda Kanadaning gʻarbiy yulduzi boʻlgan va oʻz vazn toifasida (130) oʻyin natijasi boʻyicha MDH chempionatida gʻolib boʻlgan. Universitetning toʻrtinchi yilida CFLga chaqirilish baxtiga sazovar boʻlgan.

 Professional faoliyati 
Dewit 2008-yilgi CFL loyihasining oltinchi bosqichida Toronto Argonauts jamosi safida boʻlgan. 2010-yil 22-iyunda Argonavtlar safidan chiqib ketishidan oldin Toronto jamoasi uchun ikki mavsum oʻynadi. 2010-yil 26-iyunda Dewit Hamilton Tiger-Cats jamoasi bilan erkin agent sifatida shartnoma imzoladi va ular safida ham ikki mavsum oʻynadihttp://www.ticats.ca/article/ticats-add-pair-to-roster Ticats add pair to roster. 2012-yil 3-yanvarda Dewit Kevin Glenn bilan birga Kalgari Stampeders jamoasi va Genri Burris jamoasi oʻrtasida oʻyinchilar almashinadi Trading Places: Burris and Glenn switch sides. 2013-yil 15-fevralda Dewit Winnipeg Blue Bombers jamoasi bilan erkin agent sifatida shartnoma tuzdi.

 

 

 Winnipeg Blue Bombers Bio
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1986-yilda tugʻilganlar
Turkum:Kalgari shahridan Kanada futboli odamlari
Turkum:Kalgari Dinos futbolchilari
Turkum:Kalgari Stampeders futbolchilari
Oleg Marchuk

Oleg Viktorovich Marchuk (1997-yil 3-iyul) – ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi va hujumchi pozitsiyalarida oʻynaydi.

 Biografiya 

2018-yil iyul oyi oʻrtalarida u „Veres“ jamoasiga koʻchib oʻtdiShestero novachkіv popovnili Veres. U 2018-yilning 22-iyul kuni „A“ guruhi 1-turidan oʻrin olgan uy uchrashuvida „ Rovna“ klubiga qarshi oʻyinda debyut qildi (0:1). Marchuk asosiy tarkibda maydonga tushdi va butun oʻyinni oʻtkazdi va 79-daqiqada sariq kartochka oldi. Biroq, bu oʻyin „Veres“ jamoasidagi yagona boʻlib qoldi va mavsum oxirida yarim himoyachi klubini tark etdi.

2018-yil iyul oyi oxirida u qisman „Ingulets“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Petrovskiy klubi futbolkasida u 2018-yil 3-avgust kuni Volochysk „Agrobiznes“ jamoasiga qarshi uchrashuvida debyut qildi. Oleg 88-daqiqada Nika Sichinava oʻrniga maydonga tushdi.

Oleg 2021-yil Oʻzbekiston Pro ligasida ishtirok etayotgan Samarqand „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoam imzoladi va bir mavsum davomida Samarqand jamoasi tarkibida oʻynadi.

 

 

 Statistika vistupіv v Ukraїnі na ofіsіynomu saytі UAF
 Profіl futbolіsta na ofіsіynomu saytі PFL
 
 Marchuk Oleg Vіktorovich na saytі transfermarkt.com (angl.)
 Marchuk Oleg Vіktorovich na saytі PlaymakerStats.com (angl.)
 
 Profіl gravsya Arxіvovano 23 listopada 2019 u Wayback Machine. na saytі footballdatabase.eu
 Profіl gravsya Arxіvovano 23 listopada 2019 u Wayback Machine. na ofіsіynomu saytі FK „Volin“ (Lutsk)
Turkum:3-iyulda tugʻilganlar
Turkum:1997-yilda tugʻilganlar
Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar
Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Danilo Mamonov

Danilo Serhievich Mamonov (1984-yil 1-mart, Ukraina SSR) – ukrainalik nafaqadagi futbolchi. Havaskorlar Agrobusiness TSK klubi himoyachisi.

 Futbolchining faoliyati 

2009-yilda Oʻzbekistonga koʻchib oʻtdi. Danilo Oʻzbekiston chempionati oliy ligasida „Shoʻrtan“ klubi bilan shartnoma imzoladi. U Oʻzbekiston klubi safida 4 ta oʻyin oʻtkazib, shundan soʻng Ukrainaga qaytdiZayavka klubu na sezon 2011/12 rokіv na saytі footballfacts.ru.

U 2016/2017-yilgi mavsumni havaskor Agrobiznes TSK tarkibida boshladi. Yangi klubi tarkibida u Ukraina kubogida 1 ta oʻyin oʻtkazishga muvaffaq boʻldi.

 Yutuqlar 

 Professional darajada 

 Ukraina ikkinchi ligasi
 link=Fayl:Gold_medal_icon.svg|15x15px Chempion (1): 2012/13 (Grupa B)
 link=Fayl:Gold_medal_icon.svg|15x15px Chempion (1): 2012/13 (Fіnalniy raund)

 Havaskorlar darajasida 

 Havaskorlar oʻrtasida futbol boʻyicha Ukraina kubogi
 link=Fayl:Cup_Winner.png Sohibi (1): 2014

 Havaskorlar oʻrtasida futbol boʻyicha Ukraina chempionati
 link=Fayl:Silver_medal_icon.svg|15x15px Ikkinchi oʻrin (1): 2014

 Kirovohrad viloyati futbol kubogi
 link=Fayl:Cup_Winner.png Sohibi (1): 2014

 Futbol boʻyicha Kirovohrad viloyati chempionati
 link=Fayl:Gold_medal_icon.svg|15x15px Chempion (1): 2014

 

 

 Koʻrsatkichlar statistikasi PFL rasmiy saytida
 soccerpunter.com saytidagi oʻyinchi profili
 Oʻyinchi profili footballdatabase.eu saytida
 Oʻyinchi profili „Ukraina futboli tarixi va statistikasi“ veb-saytida
Turkum:1-martda tugʻilganlar
Turkum:1984-yilda tugʻilganlar
Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar
Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari
Turkum:Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Yuliya Kaplina

Yuliya Vladimirovna Kaplina (1993 yil 11-mayda tug'ilgan) - rossiyalik alpinist, tez ko'tarilish bo'yicha ko'plab musobaqalarda g'olib chiqqan va ko'plab jahon rekordlarini o'rnatgan U 2021-yil 6-avgustgacha ayollar oʻrtasida tezlikka koʻtarilish boʻyicha jahon rekordchisi boʻlib, 2020-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida (6,964) rekord oʻrnatgan ediIuliia Kaplina Sets New Speed Climbing Record.

Uning Jahon chempionatidagi birinchi ishtiroki 2012-yilda Chamonixda bo'lib, u yerda 18-o'rinni egalladi. Uning IFSC Combined Qualifier Toulouse 2019-musobaqasidagi chiqishi unga 2020-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlari yo‘llanmasini taqdim etdi. U yerda u ikkinchi urinishda devor tepasidagi tugmani bosa olmagach, finalga chiqa olmadi va yakunda uning dastlabki vaqti 7,65 bilan qolgan, bu esa birinchi o'ntalikka kirish uchun yetarli emas edi. saralash yakunlandi, chunki u etakchi va bouldering musobaqalarida etarlicha yaxshi natijalarni ko'rsatmadi. Sport-Ekspressga bergan intervyusida u rossiyaliklar haqiqiy saralashdan oldin sinov ko'tarilish imkoniyati haqida bilishmaganini aytdi; tashkilotchilar saralash bosqichida tez alpinistlar uchun sinov ko'tarilishini taqiqladi.  U sinov ko'tarilishlari ushlagichlarning ishqalanishi va atrofdagi iqlimni tushunish uchun muhim ekanligini tushuntirdi«Мои слезы стали рекламой скалолазания». Скалолазка Каплина — о не нажатой в Токио кнопке.

 Reytinglar 

 Toqqa chiqish bo'yicha Jahon kubogi 
Intizom 2012 yil 2013 yil 2014 yil 2015 yil 2016 yil 2017 yil 2018 2019 Tezlik 18 2 2 3 1 2 3 4

 Toqqa chiqish bo'yicha jahon chempionati 
Yoshlar
Intizom 2012 yil Junior Tezlik 3
Voyaga etgan
Intizom 2012 yil 2014 yil 2016 yil 2018 2021 yil Tezlik 2 8 3 13 2

 Toqqa chiqish bo'yicha Jahon kubogidagi medallar soni 

 Tezlik 
Mavsum Oltin Kumush Bronza Jami 2012 yil 2013 yil 3 1 4 2014 yil 2 2 1 5 2015 yil 1 1 2 4 2016 yil 2 4 6 2017 yil 3 2 1 6 2018 1 2 1 4 2019 - - 2 2 2021 yil 1 1 Jami 12 12 8 32

 

 Tashqi 

 Iuliia Kaplina at the World Games 
 Iuliia Kaplina at Olympics.com
 
 

Turkum:1993-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Ahat Andijan

Abdul Ahat Andijan 1951-yil 1-aprelda Afgʻonistonda tugʻilgan turk shifokori, siyosatchi va yozuvchisi .

 Hayoti 
U 1951-yilda Afgʻonistonning Qunduz shahrida oʻzbekistonlik muhojir oilasida tugʻilgan. Otasining ismi Xoji Yoʻldosh, onasining ismi Bibi Hacire. Andijan hozirda oilali va ikki farzandi bor. 1953-yilda oilasi bilan Turkiyaga koʻchib keladi va Akshehir shahriga joylashadi. Akshehirda boshlangʻich va oʻrta taʼlimni tamomlaydi. 1968-yilda Cerrahpasha tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirgan, 1974-yilda oʻqishni tamomlaydi. Harbiy xizmatni tugatib, Cerrahpasha tibbiyot fakulteti umumiy jarrohlik boʻlimiga assistent sifatida ishga joylashadi. Ilmiy faoliyatini 1980-yilda umumiy jarrohlik mutaxassisi, 1984-yilda dotsent va 1991-yilda professor lavozimlarida davom ettirdi. Xuddi shu fakultetda umumiy jarrohlik yoʻnalishi boʻyicha ixtisoslikni tamomlaydi. Ahat Andijon va uning doʻstlari faoliyat olib borgan 1984-yil 12-sentyabrdagi toʻntarishdan keyin yopilgan Turkiston Madaniyat va Ijtimoiy Yordam Jamiyati qayta tashkil etildi va Ahat Andijon uyushma prezidenti etib saylandi . Istanbul universiteti Cerrahpasha tibbiyot fakultetida umumiy jarrohlik kafedrasi mudiri va oʻqituvchisi boʻlib faoliyat yuritadi. U 2003-2016-yillarda Okan universitetida Vasiylik kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan .

2015-yil iyun oyida Turkiyada boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda MHPning Istanbul 2-okrugi deputatligiga nomzod boʻlgan, ammo saylana olmagan. Shundan soʻng IYİ partiyasiga qoʻshildi. 2018-yil 24-iyun kuni boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Istanbul deputati etib saylandi. 2018-yil 8-iyulda Turkiya Buyuk Millat Majlisi IYI partiyasi Guruh raisi etib saylangan va 2018-yil 8-noyabrda guruh raisi lavozimidan ozod etilgan. Istanbulning Boshakshehir shahrida uning nomi bilan atalgan oʻrta maktab qurilgan. U 2023-yil 12-iyunda IYİ partiyasidan isteʼfoga chiqadi. 

 Kitoblar 

 „Turk dunyosi oʻzgarish jarayonida“ 
 „Turkistonning jadidchilikdan mustaqillik sari kurashi“ 
 „Amir Temur-Tarix, siyosat, meros“ 
 „Turkiya va Markaziy Osiyo Usmonlilar imperiyasidan to hozirgi kungacha“ 

 

Turkum:1951-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Schomburgk kiyigi

right|thumb| Shomburg kiyigining dunyodagi yagona tulumi
Schomburgk kiyiklari kiyiklar oilasining yoʻqolib ketgan turi. Markaziy Tailandda yashagan Schomburgk kiyigi 1863-yilda Edward Blyth tomonidan tasvirlangan va 1857-yildan 1864-yilgacha Bangkokdagi Britaniya konsuli vazifasida faoliyat yuritgan ser Robert Herman Schomburgk sharafiga nomlangan. Schomburgk kiyiklari 1938-yilga kelib yoʻq boʻlib ketgan deb ishoniladi, ammo bu tur hali ham mavjudligi haqida taxminlar bor.

 Tashqi koʻrinishi va tuzilishi 
Bu goʻzal kiyik edi, tashqi koʻrinishi barasingaga oʻxshagan. Uning terisi quyuq jigarrang, qorin sohasi och rangda boʻlgan. Quyruqning pastki qismi oq tusli edi. Erkaklarining shoxlari savatsimon boʻlib, yagona asosidan shoxlangan. Urgʻochilarida shoxlari boʻlmagan.

 Yashash hududlari 
Schomburgk kiyiklari Tailandning markaziy qismida, ayniqsa Bangkok yaqinidagi Chao Praya daryosi vodiysida baland oʻt, qamish va butalar bilan qoplangan botqoqli tekisliklarda yashagan. Kiyik oʻsimliklar zich oʻsgan joylardan oʻzini olib qochgan. Ushbu turning bir podasida bitta katta yoshli erkak, bir nechta urgʻochi va ularning bolalari yashagan. Biroq, musson mavsumida sodir boʻlgan suv toshqini paytida, podalar bu davrda orollarga aylanishi mumkin boʻlgan balandroq joylarda toʻplanishga majbur boʻladi. Bu Schomburgk kiyiklarini ovchilar uchun oson oʻljaga aylantirgan.

 Yoʻqolib ketishi 
Tailandda XIX asrning oxirida guruch eksporti boshlangan, bu Schomburgk kiyiklari yashaydigan deyarli barcha yaylov va botqoqli hududlarni guruch plantatsiyalariga aylantirishga olib kelgan. XIX—XX asrlar boshi intensiv ov ni qoʻllagan holda kiyiklar ovlay boshlangan. Bu holat toki turning butunlay yoʻq boʻlib ketginiga qadar davom etgan.

Kiyiklar goʻshti va shoxlari uchun ovlangan, ular anʼanaviy xitoy tibbiyotida qoʻllangan.

Schomburgk kiyiklarining yovvoyi populyatsiyasi 1932-yilda haddan tashqari ovlanish tufayli yoʻqolib ketgan va bu oxirgi kiyik 1938-yilda oʻldirilgan, deb ishoniladi. Bu tur 2006-yilgi IUCN Qizil roʻyxatida yoʻq boʻlib ketish xavfi ostida turgan turlar roʻyxatiga kiritilgan . Ammo baʼzi olimlar bu tur bugungi kunda ham mavjud boʻlishi mumkinligiga ishonishadi. Ayni paytda Parijdagi Milliy tabiiy tarix muzeyida yagona Schomburgk kiyigi tulumi mavjud. Tulum 1868-yilgacha Parijdagi hayvonot bogʻida yashagan kiyikdan qilingan.

1991-yilda Laosdagi anʼanaviy xitoy tibbiyoti doʻkonida gʻayrioddiy kiyik shoxlari topilgan. Birlashgan Millatlar Tashkilotida ishlaydigan agronom Loran Chaze fotosuratlardagi shoxlarni Schomburgk kiyiklariga tegishli ekanligini aniqlagan.

 

 

Turkum:Kiyiklar
Turkum:Janubiy-Sharqiy Osiyo
Aleksandr Kojuxov (pedagog)

Aleksandr Kojuxov (1884-yil, Sirdaryo viloyati – 1938-yil, Toshkent) – Turkman pedagogika texnikumi direktori, OʻzSSR Xalq maorif komissari oʻrinbosari.

Aleksandr Kojuxov 1884-yilda Sirdaryo viloyati Kazalinsk shahrida tugʻilgan. Kambagʻal meshchan oilasidan boʻlib, millati rus. Oʻrta maʼlumotli. Kazalinsk shahrida joylashgan yetti yillik bilm dargohini 3 sinfini tugatgan. 1901—1905-yillarda Toshkent shahridagi oʻqituvchilar seminariyasini tamomlagan. Seminariyada oʻqib yurgan paytlaridayoq xususiy taʼlim berib, oilasiga yordam qilib turgan. Seminariyani tamomlagandan keyin ham Chimgʻondagi ziyoli oilaning qoʻlida xususiy taʼlim olgan. Xususiy olgan taʼlimi natijasida 1905-yildan 1913-yilgacha Perovsk shahrida muallimlik qiladi. Ishchilar namoyishida ham qatnashib turgan. U turgan xonadon noqonuniy faoliyat olib boradiganlar uchun yashirinish joyi boʻlgan.

1917-yilgi fevral inqilobi uning hayotida muhim rol oʻynadi. Lekin bolsheviklar hokimiyatga kelgach, 1918-yilning yanvarida qamoqqa olinadi. Shu yilning may oyida ozodlikka chiqadi. Toshkentga kelib, oʻqituvchilar kursida dars beradi.

Aleksandr Kojuxov 1920—1922-yillarda Marv shahrida xalq maorifi mudiri boʻlib ishlaydi, oʻqituvchilik bilan ham shugʻullanadi. 1922-yildan 1923-yilgacha Samarqand viloyat xalq maorif boʻlimi mudiri, 1923—1924-yillarda Toshkentda Turkiston ASSR Xalq maorifi komissari oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Aleksandr Kojuxov 1924—1928-yillarda Ashxobod xalq maorifi komissari, 1928—1930-yillarda Toshkentda Turkman pedagogika texnikumi direktori, 1930—1931-yillarda SAXIPI direktor oʻrinbosari, 1931—1932-yillarda „OʻzNIKS“ direktor oʻrinbosari, 1932—1937-yillarda OʻzSSR Xalq maorif komissari oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1937-yilga kelib Xalq maorif komissari lavozimidan ozod qilingan.

1938-yil 7-oktyabrda SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasida oʻlim jazosiga hukm qilingan. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib otib tashlangan. Vafotidan keyin oqlangan.

 

Turkum:1884-yilda tugʻilganlar
Turkum:Sirdaryoda tugʻilganlar
Turkum:1938-yilda vafot etganlar
Turkum:Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Batlava ko'li

Batlava koʻli - ( albancha Liqeni i Batllavës ; serbcha . Batlavsko yezero { Batlavsko jezero } ) — Kosovoning shimoli-gʻarbida joylashgan suv ombori hisoblanadi.

 Ko'l 
Pristinaning shimoli-g'arbida joylashgan. Ko'lga eng yaqin shahar markazi - Poduyeva hisoblanadi .

Batlava ko'li bugungi kunda Pristina va Podujeva shaharlarini ichimlik suvi bilan ta'minlovchi asosiy manba hisoblanadi. Yondosh shaharlar, xususan Pristina aholisining ko'l suvidan foydalanishi tufayli ko'lning suv miqdori kamayish holatlari kuzatiladi. Bu ,ayniqsa, yoz faslida sodir bo'ladi.

 Turizm 
Kosovada qirg'oq chizig'ining yo'qligi Batlava ko'lini kosovaliklar uchun turistik dam olish markaziga aylantirdi. Siz ushbu ko'lda ko'lda suzishingiz mumkin. Batlava daryosidan suv oladigan ko'l atrofida Batlava va Orlan qishloqlari mavjud.
Urazimbet Xalmuratov

Urazimbet (Urazmat) Xalmurotovich Xalmuratov (1900-yil, Oqqamish, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi — 1981-yil, Nukus, Qoraqalpoq ASSR, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — sovet shifokori, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Nukus shahridagi respublika shifoxonasi shifokori, Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Sogʻliqni saqlash xalq komissari. Sotsialistik mehnat qahramoni. 

 Biografiyasi 
Urazimbet Xalmuratov 1900-yilda Sirdaryo viloyati, Amudaryo boʻlimining Oqqamish qishlogʻida (hozirgi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Toʻrtkoʻl tumani) dehqon oilasida tugʻilgan. Oilasi kambagʻal boʻlgan, Urazimbet Xalmuratov bolaligidanoq chorvachilik bilan shugʻullangan. 1918-yilda Urazimbet Xalmuratov oʻz ixtiyori bilan Qizil Armiya safiga qoʻshildi. Oʻrta Osiyoda sovet hokimiyatini barpo etishda qatnashgan. Armiyadan qaytgandan soʻng, Urazimbet Xalmuratov oʻzini tibbiyotga bagʻishlaydi. Toshkent tibbiyot bilim yurtini, 1932-yilda Oʻrta Osiyo davlat universitetining davolash fakultetini tamomlagan. 1930-yilda oʻqib yurgan paytida KPSSS safiga aʼzo boʻladi. Toʻrtkoʻl shahridagi tuman kasalxonasida bosh shifokor, jarroh boʻlib ishlagan. 1938-yildan Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Sogʻliqni saqlash xalq komissari. Ulugʻ Vatan urushi yillarida harbiy tibbiy komissiyalarda ishlagan. Vaqt oʻtishi bilan Urazimbet Xalmuratov yuqori malakali mutaxassis jarroh boʻlib yetishgan.

 Mehnatdagi faoliyati
Urazimbet Xalmuratov 1963-yildan Qoraqalpoq respublika kasalxonasining sanitar ambulatoriyasida bort shifokori boʻlib ishlagan. Urazimbet Xalmuratov respublikaning borish qiyin boʻlgan hududlariga favqulodda qoʻngʻiroqlarni amalga oshirgan va 1000 soatdan ortiq vaqtni parvozda oʻtkazgan. 36 yil davomida jarroh sifatida 1000 dan ortiq tibbiy operatsiyalarni amalga oshiradi. Urazimbet Xalmuratov koʻp yillik faoliyati davomida yuzlab feldsherlar, sanitarkalar va hamshiralarni tayyorlagan, yosh jarrohlarning malakasini oshirishga katta eʼtibor bergan. Tibbiyotga oid bir necha oʻnlab risolalar muallifi.

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni 
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1969-yil 4-fevraldagi farmoni bilan sovet xalqining sogʻligʻini muhofaza qilish sohasidagi ulkan xizmatlari uchun Urazimbet Xalmuratovga Lenin ordeni, Oʻroq va bolgʻa oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Jamoaviy ishlarda faol ishtirok etgan. Xalq deputatlari Nukus shahar Kengashining toʻrt chaqiriq deputati etib saylangan. Nukus shahrida yashagan. 1981-yilda vafot etgan.

 Mukofotlari 
Urazimbet Xalmuratov ikkita marta Lenin ordeni (1950, 1969), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1943), Qizil yulduz ordeni (1967), Hurmat Belgisi ordeni (1985), „Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan shifokor“ va „Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan shifokor“ unvonlari bilan taqdirlangan.

 Xotira 
Nukus shahridagi 1-sonli Respublika shifoxonasiga, shuningdek, koʻchalardan biriga uning nomi berildi. 2020-yil 29-fevral kuni Urazmet Xalmuratovich Xalmuratov tavalludining 120 yilligi munosabati bilan Respublika shifoxonasida muzey ochildi.

 

Turkum:Shifokorlar
Kesma o'rta perpendikulari

Kesma oʻrta perpendikulyari – kesmani toʻgʻri burchak (90 gradus yoki eni π/2 radial boʻlgan burchaklar) ostida kesuvchi va teng ikkiga boʻlinadigan toʻgʻri chiziq.
Misol uchun (Kesma oʻrta perpendikulyari grafigiga qarang)
Kesma berilgan undan M toʻgʻri chiziq 90 gradusda oʻtkazilgan. Shundan kelib chiqadiki AB kesma M ga segmentiga oʻrta perpendikulyar ekanligini bildiradi.https://uz.wikipedia.org/wiki/Loyiha:O%CA%BBzME

 Kesma oʻrta perpendikulyarini yasash 

Kompas va toʻgʻri chiziq konstruksiyasidan foydalanib, P nuqta orqali AB chizigʻiga AʼB' kesma oʻrta perpendikulyar qilish uchun quyidagi amallarni bajaring (chap rasmga qarang):

 1-qadam (qizil): AB chizigʻida P dan teng masofada joylashgan Aʼ va B' nuqtalarni hosil qilish uchun markazi P nuqta boʻlgan aylana chizildi.
 2-qadam (yashil): Aʼ va B' kesma markazlarida teng radiusga ega boʻlgan doiralarni qurish. Q va P bu nuqtalar ikki doiraning kesishish nuqtalari boʻlsin.
3-qadam (koʻk): kerakli kesma oʻrta perpendikulyar PQni qurish uchun Q va P nuqtalarini ulang.

 Isbot 
 A'B' kesma, P — A'B' kesma oʻrta perpendikulyarining ixtiyoriy nuqtasi (a-rasm). Bundan A'P = B'P
Isbot. A'PO va B'PO uchburchaklarda:
1. OP – umumiy tomon;
2. A'O = B'O – shartiga koʻra.
3. Burchak A'OP = burchak B’OP = 90° – shartiga koʻra.
Demak, uchburchak tengligining TBT alomatiga koʻra uchburchak A'OP = B'OP. Xususan A'P = B'P

 Misol uchun 

Elements_of_Euclid_page_015_figure_02

ABC uchburchakning AB tomoniga oʻtkazilgan CD oʻrta perpendikulyar tushirilgan. AC = BC = 4, CD = 2 berilgan AB asosi toping.

1. AD = BD chunki AB tomoniga oʻtkazilgan CD oʻrta perpendikulyar tomonni teng ikkiga boʻladi;

2. Pifagor teoremasidan foydalanib (c² = a² + b²) ACD uchburchagining AD tomonini topamiz
c = AC, a = CD, b = AD

4² = 2² + b²

b² = 16 – 4

b² = 9

b = 3

demak b = AD = 3
yuqorida ayganimizdak AD = BD = 3
AB = AD + BD = 6

 Natija 

AB asosi 6 ga teng

 Yana qarang 
 Uchburchak
 Burchak
 Toʻgʻri chiziq
 Perpendikulyar
 Gradus
 Radius
 Pi
 Bissektrisa
 Doira
 Aylana
 Serkul
 Kompas
 Pifagor teoremasi

 

Turkum:Geometriya
Rahim Mavlonov

Rahim Mavlonov (1910-yil, Xoʻjand, Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1968-yil) – Tojikiston SSR Kompartiyasi yetakchisi, 1957-yilda „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni berilgan, biroq 1964-yil iqtisodiy jinoyatlarda ayblanib, ordendan mahrum etilgan.

 Biografiyasi 
Mavlanov Raxim 1910-yil Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida ishchi oilasida tugʻilgan. Millati – tojik. U 1936-yil Stalinobod tumani komsomol komitetining birinchi kotibi boʻlgan. 1939-yilda esa Tojikiston SSR Vazirlar Kengashi huzuridagi musiqa radioqoʻmitasi raisi boʻlgan. 1939-yil oxirida Dushanbe shahri komsomol qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimiga tayinlangan. Mavlanov Raxim 1940-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻldi. U 1940-yildan 1941-yilgacha Tojikiston SSR Kommunistik partiyasining Markaziy Komiteti targʻibot boʻlimi rahbari boʻlgan. Mavlanov Raxim 1941-yildan 1946-yilgacha Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safida xizmat qiladi. Armiyadan qaytganidan soʻng, 1946-yilda Tojikiston SSR Kommunistik partiyasining Markaziy Qoʻmitasi kadrlar boʻlimi boshligʻi sifatida faoliyatini boshladi. 1947-yilda u Voroshilovbal okrug qoʻmitasining birinchi kotibi boʻldi va 1950-yilgacha bu lavozimda ishladi. Mavlanov Raxim 1952-yilda Tojikiston SSR Kommunistik partiyasi Orjonikidzodobod tumani birinchi kotibi boʻlib ishladi. U rahbarlik qilgan tumanda ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishlar sezilarli darajada oʻsganligi uchun SSSR Oliy Kengashi Sovetining 1957-yil 17-yanvarda „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ ordeni bilan mukofotlangan.

 Hibsga olinishi va vafot etishi 
1963-yil 14-avgust kuni Tojikiston SSR Oliy sudi Mavlanov Raximning ishini koʻrib chiqdi. Raxim Mavlanov Kommunistik partiyaning tuman birinchi kotibi boʻlgan paytida kolxozda ishlovchilardan 50 ming rubl pora olgani aniqlangdi. Natijada sud uni 15 yilga ozodlikdan mahrum qilish boʻyicha hukm chiqardi hamda SSSR Oliy Kengashi Sovetidan Raxim Mavlanov olgan mukofotlarni bekor qilish boʻyicha iltimosnoma kiritdi. SSSR Oliy Kengashi Oliy Soveti 1964-yil 17-noyabrda davlatni aldaganligi hamda davlat va jamoat mablagʻlarini noqonuniy oʻzlashtirgani jinoyati bilan sudlanganligi uchun unga taqdim etilgan „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ ordenidan mahrum etdi. Mavlanov Raxim 1968-yil vafot etadi, biroq uning qayerda vafot etganligi boʻyicha hech qayerda maʼlumot uchramaydi.

 

Turkum:1910-yilda tugʻilganlar
Turkum:1968-yilda vafot etganlar
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
IPhone 15

iPhone 15 va iPhone 15 Plus – bu Apple Inc. tomonidan ishlab chiqilgan smartfonlar. Ular iPhone 14 dan keyingi o'n yettinchi avlod iPhone smartfonlari hisoblanadi. iPhone taqdimoti 2023-yil 12-sentabrda iPhone 15 Pro va Pro Max variantlari, Apple Watch 9 seriyasi va Apple Watch Ultra 2 bilan eʼlon qilindi.Yangi iPhone gadjetlari 2023-yil 22-sentyabrdan sotuvga chiqariladi, oldindan buyurtmalar esa 15-sentabrdan boshlanadi.

 Tarixi 
2021-yilda Yevropa Komissiyasi USB-C-ni Yevropa Ittifoqidagi barcha qurilmalarda, shu jumladan iPhonelarda joriy qilish taklifini koʻrib chiqishni boshladi. Apple tahlilchisi Ming-Chi Kuoning taʼkidlashicha, Apple 2023-yilga kelib oʻzining xususiy Lightning ulagichidan voz kechadi. Taklif 2022-yil oktabr oyida qonunga kiritilib, Radio jihozlari boʻyicha direktivaga aylandi. Apple oʻsha oyda Yevropa Ittifoqi qoidalariga rioya qilishini tasdiqladi.

 Texnik xususiyatlari 

 Displey 
iPhone 15 displey Super Retina XDR OLED. Piksel oʻlchami 2556×1179 piksel zichligi 460 PPI. iPhone 15 Plus , piksel oʻlchami 2796 × 1290, piksel zichligi 460 PPI bilan bir xil texnologiyaga ega displey. Ikkala model ham Super Retina XDR OLED displeyiga ega. Odatdagi yorqinligi 1000 nitsgacha, eng yuqori yorqinligi ichkarida(HDR) 1600 nitsgacha va eng yuqori yorqinligi tashqarida 2000 nitsgacha yetadi. Dinamik orol funksiyasi endi iPhone 15 da standart boʻlib, displey burchagini almashtiradi.

 Dizayni 
iPhone 15 va iPhone 15 Plus 5 ta yangi rangda, koʻk, pushti, sariq, yashil va qora ranglarda taqdim etiladi.
Rang Ism Moviy Pushti Sariq Yashil Qora

 Zaryadlash va uzatish tezligi 
iPhone 15 va iPhone 15 Plus USB 2.0 uzatish tezligiga ega (taxminan 480 Mbit/s/60 Mbit/s gacha)USB-C’dan foydalanadi. iPhone 15 Pro va iPhone 15 Pro Max’da esa uzatish tezligi USB 3.1.(taxminan 10Gbps / 1,25GBps gacha).

 Video chiqishi 
Barcha iPhone 15 modellari 4K HDR bilan USB-C video chiqishi orqali DisplayPort alternativ rejimini qoʻllab-quvvatlaydi.

Oldingi iPhone modellari (iPhone 5 dan iPhone 14 gacha) Lightning ulagichidan foydalanilgan bol’sa, endilikda iPhone 15 modelidan boshlab USB ulagichlaridan foydalaniladi.

 Batareya 
iPhone 15 Plus foydalanuvchilarga 26 soatgacha video va 100 soatgacha audio tinglash imkonini yaratadi.iPhone 15 esa biroz kamroq, 20 soatgacha video va 80 soatgacha audio ijro etish imkonini beradi.

 Dasturiy taʼminot 
iPhone 15 va iPhone 15 Plus iOS 17 bilan ishga tushadi. Shu jumladan 15 va 15 Plus modellarida Dynamic Island mavjud.

 Yana qarang 
 iPhone modellari roʻyxati
 iPhone tarixi
 Smartfonlarni taqqoslash
 Eng koʻp sotiladigan mobil telefonlar roʻyxati
 iPhone modellari xronologiyasi

 

Turkum:IPhone
Məmmədtağı Bağırov

Bagirov Mamedtagi Abbos oʻgʻli (1890-yil 5-avgust – 1961-yil 16-aprel) – ozarbayjon-sovet opera baritoni, Ozarbayjon Davlat opera va balet teatrining solisti, Ozarbayjon SSR xalq artisti (1938).

 Tarjimai holi 
Mamedtagi Bagirov 1890-yilda Bokuda tugʻilgan. Ikki yil mullaxonada (musulmon ruhoniy maktabida) tahsil olgan, besh yil ilgʻor rus-tatar maktabida oʻqigan. Ilk bor 1909-yilda „Nicat“ teatr truppasida ijro etilgan Uzeyir Hojibeyovning Layli va Majnun operasida xor tarkibida sahnaga chiqqan, bundan tashqari dramatik va komediya spektakllarida epizodik rollarni ijro etgan. Xonanda 1914-yildan beri yakkaxon ijrochi sifatida faoliyat yuritgan.

1914—1919-yillarda Mamedtagi Bagirov Huseyngulu Sarabskiy yaratgan „Safo“, „Musulmon opera artistlari“, „Aka-uka Zulfugar Bey va Uzeyir Bey Hojibeyovlar boshqaruvi“ teatr truppalarida chiqish qilgan. Oʻsmirlik yillaridanoq „Aragi“ laqabini oldi. Baʼzi dastur plakatlarida uning taxallusi „Iroqlik“ deb berilgan.

Mamedtagi Bagirov 1920-yildan Ozarbayjon drama teatrining opera truppasida ishlagan. 1925-yilda jamoa Ozarbayjon drama teatrini tark etib, rus operasiga oʻtgandan soʻng, Mamedtagi Bagirov yangi teatr truppasiga qoʻshilgan.

Mamedtagi Bagirov 1934-yilda Glierning „Shohsanam“ operasida Shohvalad rolini, keyinchalik Muslim Magomayevning „Nargiz“ operasida Ogʻalarbey obrazini, shuningdek, 1937-yilda Uzeyir Hojibeyovning „Koʻrogʻli“ operasida Hasanxon rolini ijro etgan.

1938-yilda Bagirovga Ozarbayjon SSR xalq artisti unvoni beriladi. Mamedtagi Bagirov 1959-yilgacha Ozarbayjon opera va balet teatri sahnasida chiqishlar qilgan.

1938-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan Ozarbayjon sanʼati va adabiyotining oʻn kunlik festivalida M. T. Bagirov muvaffaqiyatli ishtirok etgan. Oʻn kunlik festivaldan soʻng Rossinining „Sevilya sartaroshi“ operasida Don Bazilio, „Arshin mal alan“ operettasida Sulton Bey obrazini va boshqa rollarni ijro etgan.

 Mukofotlari 
 Ozarbayjon SSR xizmat koʻrsatgan artist – 1934-yil 25-may
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni – 1938-yil 17-aprel
 Ozarbayjon SSR xalq artisti – 1938-yil 4-dekabr
 „Kavkaz mudofaasi uchun“ medali
 „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
 „Hurmat Belgisi“ ordeni

 

Turkum:Ozarbayjon qoʻshiqchilari
Turkum:Opera
Turkum:Opera bastakorlari
Katsuura (Chiba)

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

 – Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahar hisoblanadi.

 Geografiyasi 
Katsuura Chiba prefekturasining janubi-sharqiy sohilida, Bōsō yarim orolining tahminiy markazida boʻlib, prefektura poytaxti Chibadan tahminan 55 kilometr va Tokio markazidan 70-80 kilometr uzoqlikda joylashgan. Sharqdan Tinch okeani bilan chegaradoshNihon Daihyakka Zensho (Nipponika) (日本大百科全書(ニッポニカ). Hachiman-misaki. Tokyo: Netto Adobansusha, viewed November 7, 2011.. Shaharning uchdan ikki qismi togʻlidir. Shaharning bir qismi Minami Bōsō Quasi milliy bogʻida joylashgan.left|thumb|250x250px| Katsuura shahar hokimiyati
 Atrofdagi munitsipalitetlar 
Chiba prefekturasi

 Kamogava
 Isumi
 Otaki
 Onjuku

 Iqlimi 
Katsuura, Kuroshioga yaqin boʻlgani tufayli nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Katsuura, Chōshi shahri bilan birga, Chiba prefekturasida eng salqin oylari yozga toʻgʻri keladi Avgust – eng issiq oy, oʻrtacha harorat va baʼzi kunlar dan oshadi. Eng sovuq oy yanvar oyi hisoblanib, oʻrtacha harorat .

 
Yaponiya aholini roʻyhatga olish maʼlumotlariga koʻraKatsuura population statistics, Katsuura aholisi soʻnggi 70 yil ichida asta-sekin kamayib borayotgan hudud sifatida topildi.

 Hukumati 
Katsuura toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan hokim va 14 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. U Chiba prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazariga koʻra, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 11-okrugiga kiradi.

 Iqtisodiyoti 
Katsuura tarixan baliq ovlash porti sifatida tanilgan va hozirda Chiba prefekturasida Chōshi shahridan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Katsuurada toʻqqizta faol baliq ovlash porti mavjud, ularning eng kattasi Katsuura porti hisoblanadi.

 

Turkum:Yaponiyadagi port aholi punktlari
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mahmud Ismoilov

Mahmud Ismoilovich Ismoilov (1929-2010) – sovet va tojik botanik olimi, Tojikiston Respublikasi Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1991).

 Hayoti 
Mahmud Ismoilov 1929-yil Samarqand shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlagach Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetiga oʻqishga kirdi va universitetni 1949-yilda tamomladi. Bir muddat Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanidagi maktabda oʻqituvchilik qilgan (1949—1952). Keyinchalik Tojikiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti aspiranti akademik P.N.Ovchinnikov rahbarligida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi (1954). Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi Botanika instituti Dushanbe botanika bogʻi kichik, katta ilmiy xodim (1955—1960), direktor (1960—1967) lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1967—1993-yillarda Botanika instituti Dushanbe botanika bogʻi rahbarligiga tayinlangan. Mahmud Ismoilov Tojikiston Davlat universitetining botanika fakultetida dars bergan. U 1993—1998-yillarda Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi Botanika instituti direktori boʻlgan. 1998—2008-yillarda Tojikiston Fanlar akademiyasi „Tojikles“ oʻrmon xoʻjaligi birlashmasida bosh ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

Ilmiy qiziqishlari: fitotsenologiya, oʻsimliklar sistematikasi va introduksiyasi.

Biologiya fanlari doktori (1976), professor (1980). Tojikiston Respublikasi Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1991).

Tojikiston SSR xalq taʼlimi aʼlochisi. Tatariston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi. V.I.Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan „Jasoratli mehnati uchun“ medali va „Mehnat faxriysi“ ordeni bilan taqdirlangan. Tojikiston Oliy Kengashi Prezidiumining faxriy yorligʻi berilgan.

Biologiya, ekologiya, dendrologiya, fitosenologiya, ijtimoiy-siyosiy sohalarda 10 ta kitob va 220 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 20 dan ortiq talabalarning nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalariga rahbarlik qilgan.

Mahmud Ismoilov 2010-yilda Dushanbeda vafot etdi.

 
 Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷилди 3. – Душанбе, 1981. – С. 31-32
 Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе: Дониш, 2011. – 216 с.

 

Turkum:Dushanbeda vafot etganlar
Turkum:2010-yilda vafot etganlar
Turkum:Samarqandda tugʻilganlar
Turkum:1929-yilda tugʻilganlar
Narashino

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

 Geografiyasi 
Narashino Chiba prefekturasining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, janubi-gʻarbda Tokio koʻrfazi va sharqda Chiba prefekturasi poytaxti bilan chegaradosh. Tokio markazidan taxminan 20-30 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Shahar Shimōsa Plateauda joylashgan.

 Atrofdagi munitsipalitetlar 
Chiba prefekturasi

 Chiba
 Funabashi
 Yachiyo

 Iqlimi 
Narashino nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa), yozi issiq, qishi salqin va qor yogʻmaydi. Narashinoda oʻrtacha yillik harorat 15,4 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1410 mm, eng yomgʻirli oy sentyabr oyidir. Avgustda eng yuqori harorat 26,9 atrofida °C, eng pasti esa yanvarda, 4,9 atrofida °C boʻladiNarashino climate data.

 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻraNarashino population statistics, Narashino aholisi 1950-yil va 1990-yillar orasida tez oʻsgan.

 Tarixi 
Meiji qayta tiklanishidan soʻng, 1889-yil 1-aprelda Chiba okrugida umumiy aholisi 4500 kishi boʻlgan beshta kichik qishloqni birlashtirib, tashkil etilgan. Hudud faqat temir yoʻlning kelishi bilan rivojlana boshlagan va Tsudanuma 1903-yil 3-martda 6000 aholiga ega shahar maqomiga koʻtarildi.

 Hukumati 
Narashino toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 30 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Narashino Chiba prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 2-okrugiga kiradi.

 Iqtisodiyoti 
Sohilboʻyi hududi, asosan, qayta tiklangan yerlarda joylashgan Keiyō sanoat zonasining bir qismi boʻlib, koʻplab ogʻir sanoat, ayniqsa kimyoviy ishlov berish bilan bogʻliq.

 

Turkum:Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Chiba prefekturasidagi shaharchalar
Yelena Valbe

Yelena Valeryevna Valbe (1968-yil 20-aprelda tugʻilgan) rossiyalik sobiq changʻi sport turi ustasi edi. U changʻi sport turi boʻyicha Jahon chempionati doirasida rekord darajadagi 14ta oltin medalni qoʻlga kiritgan.

2010-yildan beri Rossiya Changʻi sporti Assotsiatsiyasining Rossiyadagi prezidenti, 2012-yildan esa Rossiya Milliy jamoasi menejeri lavozimida ishlab kelgan. 2020–2021- yillarda Valbe haqidagi ''Oq qor'' biografik sport dramasi omma eʼtiboriga taqdim etilgan.

U 2021-yilda Xalqaro changʻi sporti Federatsiyasi Kengashi uchun saylangan, ammo u 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishini qoʻllab-quvvatlaganidan soʻng, bir nechta Yevropa Changʻi sporti Federatsiyalari uning 2022-yilgi saylovda ishtirok etishiga qarshilik bildirishdi. Finlyandiya, Shvetsiya, Polsha kabi davlat vakillari Valbening nomzodiga qarshi chiqishdi. Natijada, eng kam ovoz toʻplagani sababli, u lavozimidan chetlashtirildi. 

 Keyingi faoliyati 
Valbe 2010-yilda Rossiya davlati mamlkatlararo Shangʻi sporti Uyushmasining prezidenti qilib saylanadi. 2010-yil 29-iyun maqolasi 2010-yilning 30-iyunida kiritilgan. 2012-yilning oxirlarida, Sochi shahrida boʻlib oʻtadigan 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Rossiya mamlakatlararo jamoasining menejeri lavozimini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻladi. Shuningdek, 2006-yil Turin shahrida tashkillashtirilgan Qishki Olimpiya oʻyinlari paytida, Rossiya terma jamoasining menejeri sifatida oʻz faoliyatini olib borgan edi.
 Shaxsiy hayoti 
Oldin estoniyalik chanigʻi uchuvchisi Urmas Valbega turmushga chiqqan. Ularning Frans ismli farzandi boʻlgan. Keyinchalik Maksim Dovolnovga turmushga chiqadi va Polina va Varvarani dunyoga keltiradi. Hozirda u Moskva viloyatida yashaydi. Glava Federatsii lijnix gonok Rossii Yelena Vyalbe, kotoroy ispolnilos 50 let

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1968-yilda tugʻilganlar
Tateyama (Chiba)

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

 Geografiyasi 
Tateyama Bōsō yarim orolining janubiy qismida, sharq va janubda Tinch okeaniga qaragan, gʻarbda Tokio koʻrfaziga kirishda joylashgan. U prefektura poytaxti Chibadan 70 kilometr va Tokio markazidan 70-80 kilometr uzoqlikda joylashgan.

 Qoʻshni munitsipalitetlar 
Chiba prefekturasi

 Minamibōsō

 Iqlimi 
Tateyama nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa), yozi issiq, qishi salqin va qor yogʻmaydi. Tateyamada oʻrtacha yillik harorat . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori .

 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻraTateyama population statistics, Tateyama aholisi soʻnggi oʻn yilliklarda kamaygan.

 Tarixi 
Hozirgi Tateyama hududi Tateyama qal’asida hukmronlik qilgan Sengoku davridagi Satomi urug'i hukmronlik qilgan qadimgi Awa viloyatining bir qismi edi. Edo davridan keyin hududning koʻp qismi feodal mulki tarkibiga kirgan.

 Hukumat 
Tateyama toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Tateyama Chiba prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 12-okrugiga kiradi.

 Iqtisodiyoti 
Tateyama iqtisodiyoti tijorat baliq ovlash, bogʻdorchilik va yozgi turizmga asoslangan.

 Taʼlim 
Tateyamada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan uchta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun toʻrtta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud. Milliy Tateyama dengiz politexnika maktabi Tateyama shahrida joylashgan.

 

Turkum:Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda