Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Simferopol tramvay tizimi transformator podstansiyasi

thumb|right|200px
"Simferopol shahridagi Belgiya anonim jamiyatining tramvay va yoritish boshqarmasi" transformator podstansiyasi va elektr ustunlari — Simferopol shahridagi milliy ahamiyatga ega fan va texnologiya yodgorligidirUkaz MK Ukraini ot 20.01.2012 №&45 (vklyuchen v gosreestr nedvijimix pamyatnikov Ukraini kak pamyatnik nauki i texniki). 1912-1914-yillarda barpo qilingan. Transformator podstansiyasi shahar tramvay tarmogʻining bir qismi edi.

 Tarixi 
left|thumb|280x280px|Pushkin va Gogol koʻchalarining burchagi, Simferopol tramvay liniyasining 3 podstansiyasi
20-asr boshlarida Simferopol hokimiyati tramvay yoʻllarini yotqizishga qaror qildi va 1914-yil 31-iyulda birinchi tramvay harakatlana boshladi. Oradan ikki yil oʻtib tramvay izlari paydo boʻldi. Bu gʻoya Belgiya anonim aksiyadorlik jamiyati yordamida amalga oshirilgan edi. Oʻshanda, Seminarskiy maydoni yaqinida, Pushkin va Gogol koʻchalari burchagida transformator podstansiyasi va koʻchalarni yoritish ustunlari oʻrnatildi. Har ikki obyekt sanoat industrial modern uslubida qurilgandi.

1970-yil 1-dekabrda Simferopol tramvayi yoʻl, aloqa tarmogʻi va vagonlarni taʼmirlash uchun ehtiyot qismlar yoʻqligi sababli ishlamay qoldi. 2008-yilda deyarli barcha tramvay inshootlari buzib tashlandi. 2012-yilga kelib Simferopolda faqat bir nechta tramvay inshootlari qoldi. Transformator podstansiyasi va elektr ustunlari 2012-yilda rasman Qrim fan va texnologiya yodgorligi maqomini oldi.

 Galereya 

 

Turkum: Simferopol Arxitekturasi
Turkum: Markaziy tuman (Simferopol)
Turkum: 1914-yilda qurilgan bino va inshootlar
Muso Jalil haykali

Muso Jalil haykali ― Moskvada Zyablikovo tumanidagi Musa Jalil koʻchasining boshida oʻrnatilgan Musa Jalil haykali.

 Tarix 
Yodgorlik balandligi 4,6 m boʻlgan haykaltarosh kompozitsiyadir, shoirning ikki metrli figurasi granit poydevorida oddiy „Muso Jalil“ yozuvi bilan qurilgan, uning orqasida tosh devorning bir qismi fashistik zastenki tasvirlangan. Muso Jalil qoʻlida daftarni ushlab turadi-bu nemis asirligida yozilgan va keyinchalik Lenin mukofotiga sazovor boʻlgan Moabit daftarining sheʼrlari. Yodgorlik atrofidagi maydon obodonlashtirildi-maydon tosh bilan qoplangan, yonida gulzor yotqizilgan.

Yodgorlikni oʻrnatish gʻoyasi 2006-yilda Moskva hukumati tomonidan qabul qilingan (Moskva hukumatining 2006-yil 20-iyundagi „Moskvada shoir Musa Jalil haykali oʻrnatilishi toʻgʻrisida“ 1103-RP buyrugʻi). Yodgorlik muallifi Rossiyada xizmat koʻrsatgan rassom Yuriy Zlotya boʻlib, u 2007-yilgi Muse Jalil haykalining eng yaxshi loyihasi uchun gʻolib boʻldi. Haykaltaroshlik kompozitsiyasini yaratish boʻyicha ishlar Tatariston Respublikasi hukumati tomonidan moliyalashtirildi va yodgorlikni oʻrnatish va qoʻshni maydonni obodonlashtirish xarajatlari Moskva hukumati tomonidan amalga oshirildi. Yodgorlik 2008-yilda ochilishi kerak edi, ammo inqiroz tufayli ochilish kechiktirildi.

Yodgorlik 2012-yil 24-avgustda Musa Jalil vafotining 68-yilligi arafasida tantanali ravishda ochildi. Ochilish marosimida Musa Jalil Chulpan Zalilovaning qizi, Tatariston bosh vaziri Ildar Xoliqov, Rossiya federatsiyasi Madaniyat vazirining oʻrinbosari Andrey Busigin va Moskvadagi tatar diasporasi vakillari ishtirok etishdi. Ochilish marosimida Rossiya xalq artisti Sergey Shakurov Muso Jalilning sheʼrlarini oʻqidi.

Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 70-yilligi arafasida, 2015-yil 25-aprel yodgorlik yonida Nilufar, togʻ kul va togʻ qaragʻay koʻchatlari ekilgan.

 

 
 
 
 
 
 
Turkum: Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari mashhur va taniqli insonlar / Jalil
Turkum: Zyablikovo
Turkum:Muso Jalil Yodgorliklari / Moskva
Demodok

Demodok  — Gomerning "Odisseyidagi" qahramon. Feaklar orasida koʻr aed(qoʻshiqchi) Gomer. Odisseya VIII 44 .

Demodok poemalarni oʻzi ijro etgan lira joʻrligida kuylaydi. Feakiyaliklar shohi Alkinoy saroyidagi ziyofat paytida Demodok uch marta qoʻshiq aytadi. U birinchi marta qahramonlar haqida kuylaydi: jasur Axilles va dono Odissey oʻrtasidagi janjal haqida. Bunda, hech kim tanimagan Odissey ziyofatda hozir boʻlib, Demodokni tinglab yigʻlaydi (Axill, bu paytga kelib, Odisseyning doʻstlari boshqa koʻplab qahramonlar kabi oʻlgan edi). Ikkinchi marta Demodok Afrodita eri Gefestga Arey bilan qanday xiyonat qilgani va Gefest ularni toʻshakda ushlab olib, xudolar jazmanlarni koʻrishi uchun chaqirgani haqida kuylaydi. Bu qoʻshiq Alkinoy va Odissey mehmonlarini shodlantiradi. Uchinchi marta Demodok Odisseyning oʻzining iltimosiga binoan kuylaydi, u ayyor Odissey qanday qilib yunonlar Troyani qoʻlga olishda yordam bergan otni yasash gʻoyasini oʻylab topgani haqidagi hikoyani eshitishni xohlaydi. Qoʻshiqni tinglab, Odissey yana koʻz yoshlarini ushlab turolmaydi Gomer. Odisseya VIII, 56-108; 256—371; 456—586..

„Odisseyada“ koʻr Demodok podshoh Alkinoyning iltimosiga binoan jarchi Pontonoy hamrohligida ziyofatga olib kelinadi.

Larissalik Timolayning soʻzlariga koʻra, Femiyning ukasi, Penelopaning qoʻriqchisi Yevstafiy // Altman 1936, s.63-68 . Keyinchalik Klitemestr Lyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.1. S.427 yonida qolgan qoʻshiqchi ham shunday deb ataldi.

Demodok obrazi zamonaviy epos ilmida katta sheʼrlarda ularning siklizatsiyasidan oldingi rus dostonlari kabi „kichik qoʻshiqlar“ kabi epik ijodning bosqichi deb ataladi.

Demodok antik davrda mashhur Amikliyalik Apollon taxtida tasvirlangan Демодок // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:ion dengizi orollari afsonalari
Turkum: afsonaviy qo'shiqchilar va shoirlar
Tezkor xabarlar

Tezkor xabarlar - bu xozirgi voqealar haqida tezkor ma'lumotlardir. Bu turli xil ommaviy axborot vositalari orqali ta'minlanishi mumkin: Tezkor ma'lumot tarqatuvchi saytlar, telekanallarning tezkor xabarlarni yoritib boruvchi teledas va shuningdek gazetalar orqali biz tezkor xabarlar bilan tanishib borishimiz mumkin.

Tezkor xabarlar odatda urush, hukumat, siyosat, taʼlim, sogʻliqni saqlash, atrof-muhit, Iqtisodiyot, biznes, moda, oʻyin-kulgi va sport, shuningdek, gʻalati yoki gʻayrioddiy voqealarni oʻz ichiga oladi. Hukumatning qonunlari, soliqlar, sog'liqni saqlash va jinoyatchilarga oid xabarlarni ham oʻz ichiga oladi.
Leonid Trefolev haykali

thumb|right|300px
L. N. Trefolev haykali — Yaroslavl shahri, Andropov va Trefolev koʻchalari chorrahasida, Qozon monastiri oldidagi maydoniga oʻrnatilgan yodgorlik

Yodgorlik haykaltaroshi A. N. Chernitskiy.

 Tarixi 
Mashhur yaroslavl tarixchisi va mahalliy oʻlkashunos, yozuvchi va shoir Leonid Nikolayevich Trefolev (1839-1905) Yaroslavl viloyatining Lyubim okrug shahrida tugʻilgan. Keyinchalik u Yaroslavl gimnaziyasida, soʻngra, Demidov nomidagi yuridik litseyda tahsil olgan. Yaroslavl viloyat jurnallarida muharrir yordamchisi boʻlib ishlab, adabiy faoliyat bilan shugʻullangan. U yashagan koʻchaga haykal oʻrnatish orqali uning xotirasini abadiylashtirishga qaror qilingan.

 Yodgorlik tavsifi 
Yodgorlik — qatʼiy tekis poydevorga oʻrnatilgan L. N. Trefolev byustidan iborat. Poydevorda L.Trefolev asarlari qahramonlari — Yaroslavl fuqarolari, dehqonlar va shoir tomonidan mashaqqatli taqdiri tasvirlangan barja tashuvchilari — burlaklar tasvirlangan barelyeflar oʻrnatilgan. Yodgorlik joyi tasodifan tanlanmagan. Bu yerda, sobiq Varvarinskaya koʻchasida, Trefolev 1870-yillarda yashab, ishlagan. Uning sheʼrlarida shunday satrlar mavjud: "Kasyan, dehqon Kamarinskiy, Varvarinskaya koʻchasida qanday uxlaydi".

 

 Jelvis V. I. Yaroslavlda yurish: qoʻllanma. — Yaroslavl: Yuqori Volga, 2001-yil.
 Kozlov P. I., Marov V. F. Yaroslavl. — Yaroslavl: Yuqori Volga kitob nashriyoti, 1988-yil.
Turkum:alifbo bo'yicha yodgorliklar
Turkum: yozuvchilar yodgorliklari / Trefolev, Yaroslavl
Trefolev
Turkum: 1958-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Turkum: SSSR yodgorliklari / Trefolev, Yaroslavl
Turkum: Rossiya Büstleri / Trefolev, Yaroslavl
Kategoriya: 1958-yilgi haykallar
Turkum:Yaroslavl viloyatida 1958-yil
Troitskiy qal‘asi uchinchi qo‘rg‘oni

"Troitskiy qal’asi uchinchi qoʻrgʻoni" yodgorligi — 2015-yilda Rostov viloyati, Taganrog shahrida oʻrnatilgan. Petrovskaya koʻchasi, 15-uy boʻylab joylashtirilgan. Yodgorlik oʻrnatilishi uchun Trinity qalʼasi joylashgan hududSobstv. korr. V Taganroge otkrit pamyatnik „3-y bastion Troitskoy kreposti“ // tagancity.ru. — 2015. — 15-maya. tanlangan.

 Tavsifi 
Yodgorlik ochilishi 2015-yil 15-may kuni boʻlib oʻtgan. U Troistskiy qal’asining uchinchi qoʻrgʻoni joylashgan hududga oʻrnatilgan, shundan soʻng, yodgorlikka shu nom berilgan. Asosiy kompozitsion element — toʻp — qal’a devorining parchasi yonida joylashgan. Toʻpning yoʻnalishi tasodifan tanlanmagan — muallif 'oyasiga koʻra, u dushmanlarning dengiz portiga dasht tomondan hujumidan himoya qiladi. Devorning bir parchasi kartografik maʼlumotlar asosida „koʻkrak jangi devori“ oʻrnida joylashtirilgan edi.

Toʻp oʻrnatilgan devor shaharning tarixiy qismini rekonstruksiya qilish chogʻida olingan materiallardan qurilgan. Troitskiy qal’asining uchinchi qoʻrgʻoni yodgorligini yasash va moliyalashtirish gʻoyasi Taganrog tarixiy jamgʻarmasi ishtirokchilariga oid. Taganrog tarixiy fondi asoschisi taʼkidlaganidek, kelajakda Troitskiy qal’asi chegaralarini belgilashda yordam beradigan yana 13 ta yodgorlik oʻrnatilishi mumkin.

Taganrog tadbirkorlari „Troitskiy qal’asining uchinchi qoʻrgʻoni“ yodgorligini qurishda yordam berishgan. Yordam faqat moliyaviy boʻlmagan. Baʼzilar yodgorlikni tayyorlash uchun zarur materiallar bilan taʼminlagan boʻlsa, boshqalar uning baʼzi qismlarini yasagan.

 

Turkum:Taganrog Diqqatga Sazovor Joylari
Turkum: Taganrog yodgorliklari / uchlik qal'asining uchinchi poydevori
Turkum: 2015-yilda paydo bo'lgan
Trinity qal'asi
Mashʼal-2 (futbol klubi)

Mash’al-2 — Muborak shahridagi oʻzbek futbol jamoasi, "Mash’al" jamoasining farm-klubi.

 Tarixi 
2002-yilda Nuriddin Zayniyev va Bahrom Davlatovlar sayi harakati bilan  „Mashʼal“ futbol klubi akademiyasi tashkil qilindi. Hozirgi kungacha  „Mashʼal“ futbol klubi akademiyasida 500 dan ortiq futbolchilar yetishib chiqqan.

2005-yil mobaynida tashkil etilgan. Jamoa asosini asosan akademiya yoshlari tashkil etadi. Oʻzbekiston chempionati Birinchi ligasida 11 mavsum (2006-2012 va 2014—2017-yillar) oʻynagan.

Klub 2005-yilda Yangiyer nomi bilan tashkil topgan. 2006-yildan jamoa nomi Mash’al-2 nomiga oʻzgartirildi. 2010-yildan beri klub „Mashʼal Akademiya“ nomi bilan Oʻzbekiston ligasida ishtirok etadi. Mashʼal-2 asosiy jamoani taʼminlovchi hisoblanadi. Oʻzbekistondagi farm klublari alohida ligada emas, balki oʻzlarining katta jamoasi bilan bir futbolliga tizimida faqat pastki ligada oʻynashadi. Ammo farm jamoalari oʻzlarining katta jamoasi bilan bir divizionda oʻynay olmaydi. Oʻzbekiston kubogida esa asosiy jamoalari bilan birgalikda ishtirok etishlari mumkin.

2009-yilda „Mash’al-2“ O‘zbekiston Birinchi ligasida ikkinchi o‘rinni egalladi, ammo „Mashʼal Muborak“ Oʻzbekiston Ligasida oʻynagani uchun oliy divizionga chiqish huquqiga ega emas edi.

„Mashʼal-2“ning sobiq oʻyinchilari Gʻanisher Xolmurodov va Sardor Rahmonov 2011-yilda Oʻzbekiston U-17 terma jamoasi safida 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etishgan.

 Nomlari 
 2006-2007 — „Mash’al“-2
 2008-2012 — „Mash’al-akademiyasi“
 2013 — „Mash’al“ FK
 2014-yildan — „Mash’al“-2.

 Yutuqlari 
 Birinchi ligada 2-oʻrin (2009).

 Jamoa tarkibi 
2011-yildagi jamoa tarkibiZayavochniy spisok komand Pervoy ligi-2011, 2011 

 

 
 Klub futbol faktlari maʼlumotlar bazasida
 FC Mashʼal-2 — soccerway
Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari
Turkum:Qashqadaryo viloyati futbol klublari
Turkum:Mashʼal Muborak PFK
Turkum:2005-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:2005-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Sapin arxitektura uslubi

right|thumb|267x267px| Villa Fallet, yosh Le Korbusier tomonidan yaratilgan Sapin uslubidagi chalet (1905)
Sapin uslubi yoki qaragʻay daraxti uslubi Shveysariyaning La Chaux-de-Fonds shahrida shveytsariyalik rassom Charlz L’Eplattenye (1874-1946), professori tomonidan yaratilgan Art Nouveauning Shveysariya variantidir. Oʻsha shahardagi sanʼat va dizayn maktabi hisoblanadi. L’Eplattenier tomonidan oʻrgatilgan asosiy tamoyil, sanʼat tabiatdan, bu holda shahar atrofidagi Yura togʻlarini qoplagan qaragʻay daraxtlaridan ilhomlantirilishi kerak ediJeanneret, Jean-Daniel, et al. L’art nouveau à La Chaux-de-Fonds. Revue historique neuchâteloise, 1998, no. 2, pp. 57-127.

L’Eplattenier 1905-yilda mintaqaviy sanʼat maktabida sanʼat va bezakning oliy kursini oʻqitishni boshladi, bu yerda uning shogirdlari boʻlajak Le Korbusier Charlz-Eduard Janneretni oʻz ichiga olgan. U „Tabiat yagona ilhomdir“ deb taʼkidlab, shogirdlarini hududdagi oʻsimliklar, gullar va yovvoyi tabiatni oʻrganishga undadi. Maktab maʼmuriyatiga yozgan rasmiy hisobotida u shunday deb yozgan edi: „Bizning oʻqishimiz yoki bezakimiz poydevori doimo qaragʻay daraxti boʻlib qoladi. Bu daraxt, har xil yoshda, butunligida yoki batafsil oʻrganilgan holda, bezatishning bitmas-tuganmas manbasini taqdim etadi“Rapport de la Commission de l’Ecole d’art, 1911-1912, p. 17. Archive of Museum of La Chaux-de-Fonds.

Maktabning eng mashhur namunasi 1906-yilda oʻn sakkiz yoshli Janeret tomonidan ishlab chiqilgan villa Fallet boʻlib, u old eshik ustidagi qaragʻay daraxti naqshidan boʻlgan frizni oʻz ichiga oladi. Talabalar boshqa turli xil bezak buyumlarini yasab uslubni jozibador qilishdi. 1906-yilda Milanda boʻlib oʻtgan xalqaro koʻrgazmada oʻquvchilar tomonidan yaratilgan sakkiz yuzta dekorativ asarlar toʻplami taqdim etildi va bu maktab faxriy maqtovga sazovor boʻldi. Rassom Genriette Grandjan, yuqori kurs talabasi ham hozir Parijdagi Orse muzeyida saqlanadigan Sapin uslubida koʻplab buyumlar yasaganJeanneret, Jean-Daniel, et al. L’art nouveau à La Chaux-de-Fonds. Revue historique neuchâteloise, 1998, no. 2, pp. 57-127.

 Krematoriya 
La Chaux-de-Fonds krematoriyasi (1909-1910) uslubning eng keng qamrovli namunasidir. U Charlz L’Eplattenier tomonidan fasad haykaltaroshligi va ichki dekoratsiyada qaragʻay daraxti va qaragʻay konusining timsollarining uchburchak naqshlaridan foydalangan holda ishlab chiqilgan. L’Eplatttenierning ramziy suratlari keyinchalik qoʻshilgan. Krematoriyning jabhasi va ichki qismi stilize qilingan qaragʻay konusining haykali bilan bezatilgan, shiftida esa yuqori darajada stilize qilingan qaragʻay daraxti va olov naqshlari mavjud.
 Yana qarang 
 Stile Littorio uslubi
 Slow arxitektura uslubi
 Yakobet uslubi
 Adam arxitektura uslubi
 Galareya 
Sapin uslubining ayrim detallari;

 

Turkum: Arxitektura
Turkum:Arxitekturadagi uslublar
„Belgradni ozod qilganlik uchun“ medali

"Belgradni ozod qilganlik uchun" medali — SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 1945–yil 9–iyundagi farmoni asosida ta'sis etilgan medal. Medalning dizayni rassom A. I. Kuznetsov tomonidan yaratilgan.
150px|thumb|right|„Belgrad ozodligi uchun“ medalining orqa tomoni
Medal to'g'risidagi nizom
"Belgradni ozod qilganlik uchun" medali Qizil Armiya , Harbiy-dengiz floti va NKVD qo'shinlarining harbiy xizmatchilariga 1944-yil 29-sentabrdan 22-oktabrgacha boʻlgan davrda Belgradni qahramonlarcha hujum qilishda ishtrok etganlar va ozod qilishning  bevosita ishtirokchilariga shuningdek shaharni ozod qilish paytidagi harbiy harakatlar tashkilotchilarga va rahbarlariga beriladi. Medal bilan taqdirlash SSSR Oliy Kengashi nomidan Belgradni ozod qilishda haqiqiy ishtirok etganligini tasdiqlovchi hujjatlar asosida topshirildi. Xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilar medalni qism komandiri tomonidan, harbiy xizmatni oʻtagan nafaqaxoʻrlar viloyat, shahar yoki tuman harbiy komissari tomonidan olishadi. "Belgradni ozod qilganlik uchun" medali ko'krakning chap tomoniga taqilgan va SSSRning boshqa medallari boʻlgan taqdirda "Berlinni egallab olganligi uchun" medalidan keyin joylashgan. "Belgrad ozodligi uchun" medali 70 mingga yaqin kishiga topshirilganШуняков Д. В. Награды удостоены… Статистические данные по награждению советскими орденами и медалями в годы Второй мировой войны. //Harbiy tarix jurnali. — 2021. — № 5. — С.48..
Medalning tavsifi
"Belgrad ozodligi uchun" medali tompakdan (guruchdan) yasalgan va diametri 32 mm boʻlgan muntazam doira shakliga ega. Medalning old tomonida aylana bo'ylab "OZODLIK UCHUN" yozuvi, markazda "BELGRAD" yozuvi, uning yuqori qismida besh qirrali yulduzcha, aylana bo'ylab dafna gulchambari tasvirlangan. Medalning old tomoni o'zgacha hoshiya bilan chegaralangan. Medalning orqa tomonida Belgradning ozod qilingan kun sanasi "1944-yil 20-oktabr" sanasi yozilgan,tepasida besh qirrali yulduzcha tasiri joylashgan. Medaldagi barcha yozuvlar va tasvirlar qavariq qilib ishlangan.
Medal ko'z va halqa yordamida kengligi 24 mm boʻlgan yashil ipak muare lentasi bilan qoplangan beshburchak blokga bog'langan. Lentaning o'rtasida 8 mm kenglikdagi qora chiziq bor.
Qabul qiluvchilar (qisman ro'yxati)
Quyidagi shaxslar "Belgrad ozodligi uchun" medali bilan taqdirlanganlar.
Sovet Ittifoqi marshali Fyodor Ivanovich Tolbuxin
Sovet Ittifoqi marshali Sergey Semyonovich Biryuzov
Sapper Vladimir Fedorovich Chekalov
Armiya generali Semion Pavlovich Ivanov
Katta uzunburun

thumb|Katta uzunburun
Katta uzunburun — O'zbekiston Respublikasining fauna Qizil kitobiga kiritilgan hayvon.
 Maqomi 
Zaif, soni kamayib borayotgan uchib oʻtuvchi tur.TMHI Qizil roʻyxatiga kiritilgan.
 Koʻrinishi 
Katta uzunburun oʻlchami 50 dan 60 sm gacha yetadi va ogʻirligi 600 dan 1000 g gacha. Uning qanotlari kengligi 80 dan 100 sm gacha.Ular Yevropada eng keng tarqalgan uzunburunlar. Katta uzunburunning oʻziga xos xususiyati uzun va pastga egilgan tumshugʻidir. Urgʻochi qoida tariqasida, erkaknikidan bir oz kattaroq va tumshugʻi yanada uzunroq va kavisli. Bundan tashqari, har ikkala jins oʻrtasida tashqi farqlar yoʻq. Uzunburunning rangi juda oddiy, patlar bej-jigarrangdan kulrang-jigarranggacha, turli xil chiziqlar va dogʻlar bilan farqlanadi.
 Tarqalishi 
Tekislik va togʻoldi suv havzalari
O'zbekistondan tashqarida:Markaziy Yevropadan to Baykalortigacha Yevroosiyoning oʻrmon va choʻl hududlari.O'rta Yer dengizi,Afrika,Old va Janubiy Osiyo.

 Yashash joylari 
Qirgʻoq boʻylarining botqoqlashgan joylari va tekislik suv havzalarining sayozliklari.Qizilqum choʻli ustidan ham uchib oʻtadi.
 Soni 
Doim kam sonli boʻlgan.Oʻtmishda uchib oʻtish mavsumida 3-15 tadan iborat galalar hosil qilgan boʻlsa, hozirda sanoqli uchraydi.Soʻnggi 15 yilda dunyodagi populyatsiyasi soni 20-30 % ga qisqarib ketgani taxmin qilinadi.
 Yashash tarzi 
Bahorgi uchib oʻtishi — mart-may oylarida, kuzgisi — avgust-oktabr oyida.Baʼzan ayrimlari yozni ham shu yerda oʻtkazadi.Suvda yashovchi umurtqasiz jonivorlar bilan oziqlanadi.
 Cheklovchi omillar 
Uyalash arealida, koʻchish yoʻlida va qishlash joylarida dov-daraxtlar kesilishi, botqoqlar quritilishi, qishloq xoʻjaligi rivojlanishi va boshqalar natijasida yashash joylarining qisqarishi hamda oʻzgarishi, asosiy toʻxtash joylaro oʻzgarishi, ovlash.
 Koʻpaytirish 
Koʻpaytirilmagan.

 

Turkum:Qushlar
Turkum:Tabiat
Turkum:Afrika
„Varshavani ozod qilganlik uchun“ medali

150px|thumb|right|"Varshavani ozod qilganlik uchun" medalining orqa tomoni
"Varshavani ozod qilganlik uchun" medali — SSSR Qurolli Kuchlari Prezidiumining 1945-yil 9-iyundagi farmoni asosida taʼsis etilgan. Medal loyihasi muallifi rassom Kuritsyna.
 Medal toʻgʻrisidagi nizom 
„Varshavani ozod qilganlik uchun“ medali Qizil Armiya, Harbiy-dengiz floti va NKVD qoʻshinlarining harbiy xizmatchilariga 1945-yil 14-17-yanvarda qahramonlarcha hujum oʻtgan va Varshavani ozod qilishda  bevosita ishtirok etganlarga shuningdek shaharni ozod qilish paytidagi harbiy harakatlar tashkilotchilarg va rahbarlariga beriladi. Medal SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi nomidan Varshavani ozod qilishda haqiqiy ishtirok etganligini tasdiqlovchi hujjatlar asosida, qism komandirlari va harbiy tibbiyot muassasalari rahbarlari tomonidan taqdim etiladi. Qizil Armiya va Harbiy dengiz flotining harbiy qismlarida boʻlgan shaxslar  harbiy qismlarning komandirlari, armiya va flotdan isteʼfoga chiqqan shaxslar taqdirlanganlarning yashash joyidagi viloyat, shahar va tuman harbiy komissarlari yetqazib beriladi. „Varshavani ozod qilganlik uchun“ medali koʻkrakning chap tomoniga taqilgan va SSSRning boshqa medallari boʻlgan taqdirda „Belgradni ozod qilgani uchun“ medalidan keyin joylashgan.
Medalning tavsifi
"Varshavani ozod qilganlik uchun" medali tompakdan (guruchdan) yasalgan va diametri 32 mm boʻlgan muntazam doira shakliga ega. Old tomonda aylana boʻylab tepada „OZODLIK UCHUN“ yozuvi oʻrtada „VARSHAVA“ lentasidagi yozuv, yozuvning pastki qismida besh qirrali yulduz undan uzoqlashgan nurlar tasvirlangan. Medalning old tomoni hoshiya bilan chegaralangan. Medalning orqa tomonida Varshavaning ozod qilingan sanasi „1945-yil 17-yanvar“ yozuvi tushurilgan, tepasida besh qirrali yulduzcha tasvirlangan. Medaldagi barcha yozuvlar va tasvirlar qavariq.
Medal koʻz va halqa yordamida kengligi 24 mm boʻlgan koʻk rangli ipak muare lentasi bilan qoplangan beshburchak blokga bogʻlangan. Lentaning oʻrtasida 8 mm kenglikdagi qizil chiziq bor. Lentaning chetlari tor sariq chiziqlar bilan chegaralangan.
 Qabul qiluvchilar (qisman roʻyxati) 
Quyidagi shaxslar „Varshavani ozod qilganlik uchun“ medali bilan taqdirlanganlar.
 Sovet Ittifoqi marshali Vasiliy Ivanovich Chuykov
 Sovet Ittifoqi marshali Konstantin Rokossovskiy
 Kapitan Iosif Zevsovich „Ios“ Teper
 Sovet Ittifoqi marshali Pavel Fyodorovich Batitskiy
 Sovet va Polsha armiyasi generali Stanislav Gilyarovich Poplavskiy
 Artilleriya marshali Vasiliy Ivanovich Kazakov
 Armiya generali Mixail Sergeevich Malinin
 Armiya generali Sagadat Kojahmetovich Nurmagambetov
 Polshalik brigada generali Mieczyslav Cygan
 AQSh armiyasi shtabi serjanti Jozef R. Beyrle
„Kiyevning 1500 yilligi xotirasiga“ medali

150px|thumb|right|"Kiyevning 1500 yilligi munosabati bilan" medalining orqa tomoni.
"Kiyevning 1500 yilligi xotirasiga" medali - SSSR davlat mukofoti. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1982-yil 10-maydagi farmoni bilan Kiyev shahrining 1500 yilligini nishonlash maqsadida tashkil etilgan. Medal chizmasining muallifi rassom E. G. Kud.
 Medal toʻgʻrisidagi nizom 
 Ishchilar, xalq xoʻjaligi mutaxassislari, fan va madaniyat xodimlari, davlat idoralari va jamoat tashkilotlari, harbiy xizmatchilar, nafaqaxoʻrlar va shaharning iqtisodiy va ijtimoiy-madaniy rivojlanishiga hissa qoʻshgan, Kiyevda yoki uning chekkasida kamida 10 yil yashaydigan boshqa shaxslar;
 Ulugʻ Vatan urushi davrida Kiev mudofaasi qatnashchilari „Kiyev mudofaasi uchun“ medali bilan taqdirlanganlar , Kiyev va uning atrofida dushmanga qarshi kurashgan partizanlar va er osti jangchilari,SSSR Qurolli Kuchlari, ularning hozirgi yashash joyidan qatʼi nazar shaharni ozod qilishda qatnashgan shaxslar „Kiyevning 1500-yilligi xotirasiga“ medali bilan taqdirlanganlar. „Kiyevning 1500-yilligi xotirasiga“ medali SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi nomidan xalq deputatlari Kiyev shahar Kengashi Ijroiya qoʻmitasi tomonidan beriladi. „Kiyevning 1500-yilligi xotirasiga“ medali koʻkrakning chap tomoniga taqilgan va SSSRning boshqa medallari boʻlgan taqdirda „Leningradning 250 yilligi xotirasiga“ medalidan keyin joylashgan.
Medalning tavsifi
"Kiyevning 1500-yilligi xotirasiga" medali  diametri 32 mm boʻlgan dumaloq latundan tayyorlangan. Medalning  old tomonda Buyuk Oktyabr Sotsialistik inqilobi sharafiga Kiyev yodgorligi fonida oʻrnatilgan bannerlar va turli xil nurlarning relef tasviri mavjud. Medalning yuqori qismida aylana boʻylab „Kiyevning 1500-yilligi xotirasiga“ yozuvi joylashtirilgan. Medalning orqa tomonida uning yuqori qismida „Oltin Yulduz“ medali tasviri, uning ostida ikki qatorli yozuv bor: „QAHRAMON SHAHARGA SHON-SHARAFLAR!“. Medalning pastki qismida Ukraina SSR Oliy Kengashi binosi tasviri, uning orqasida oʻng tomonda XI asr madaniy yodgorligi Sofiya muzeyi tasviri joylashgan. Medaldagi barcha yozuvlar va tasvirlar qavariq qilib ishlangan. Medalning chekkalari rom bilan chegaralangan.
Medal koʻz va halqa yordamida kengligi 24 mm boʻlgan yashil ipak muar lentasi bilan qoplangan beshburchak blokga har birining kengligi 2 mm boʻlgan qirralari boʻylab qizil va koʻk rangli chiziqlar bilan bogʻlangan. Lentaning oʻrtasida kengligi 8 mm boʻlgan qizil chiziq mavjud boʻlib, qirralari boʻylab har biri 0,5 mm boʻlgan ikkita oltin chiziq bilan chegaralangan, ularning orasidagi masofa 1 mm.
 Qabul qiluvchilar (qisman roʻyxati) 
Quyida sanab oʻtilgan shaxslar „Kiyevning 1500 yilligi xotirasi“ medali bilan taqdirlanganlar.
 Aleksandr Ivanovich Pokrishkin
 Ivan Xristoforovich Bagramyan
 Georgiy Filippovich Baydukov
 Boris Evseevich Chertok
 Boris Aleksandrovich RibakovLeonid Ilich Brejnev
 Mixail Sergeyevich Gorbachev
 Ilya Grigoryevich Starinov
 Ivan Fedorovich LadygaIosif Davydovich
 KobzonVitaliy Ivanovich Popkov
„Baykal-Amur magistralining XXX yilligi“ medali

"Baykal-Amur magistralining XXX yilligi" medali — Rossiya Federatsiyasi Transport vazirligining idoraviy mukofoti  boʻlib , Transport vazirligining 2004-yil 29-iyundagi 6-sonli „Baykal-Amur magistralining XXX yilligi“ esdalik medali toʻgʻrisida"buyrugʻi buyrugʻi taʼsis etilganPrikaz Ministerstva transporta Rossiyskoy Federatsii ot 29 iyunya 2004 goda № 6 "O pamyatnoy medali „XXX let Baykalo-Amurskoy magistrali“.
 Mukofotlash qoidalari 
"Baykal-Amur magistralining XXX yilligi" medali toʻgʻrisidagi nizomga koʻra:
 Vazirlikning markaziy apparati, federal idoralar va Rossiya Transport vazirligining yurisdiktsiyasi ostidagi Transportni nazorat qilish federal xizmati va ularning hududiy organlari, transport tashkilotlari, yoʻl xoʻjaligi, geodeziya va kartografiya xodimlari; 
 Baykal-Amur magistralini qurishda faol ishtirok etgan va kamida 15 yil davomida BAMda benuqson ishlagan;
 Baykal-Amur temir yoʻlining rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan federal ijro etuvchi hokimiyat organlari, Rossiya Federatsiyasining taʼsis sub’ektlarining ijro etuvchi hokimiyatlari va mahalliy hukumatlar xodimlariga mukofotlar topshirilgan. „Baykal-Amur magistralining XXX yilligi“ esdalik medali bilan taqdirlash toʻgʻrisida qaror Rossiya Federatsiyasi transport vaziri tomonidan qabul qilindi. „Baykal-Amur magistralining XXX yilligi“ esdalik medali faqat bir marta berilishi mumkin. „Baykal-Amur magistralining XXX yilligi“ esdalik medali koʻkrakning chap tomonida taqilgan va Rossiya Federatsiyasi , RSFSR va SSSR davlat mukofotlari ostida joylashgan.
 Medalning tavsifi 
„Baykal-Amur magistralining XXX yilligi“ esdalik medali tompakdan (guruchdan) yasalgan va diametri 32 mm boʻlgan doira shakliga ega. Medalning old tomonida ramziy teplovoz,elektrovoz va markazda bir nuqtadan harakatlanayotgan elektropoyezd tasviri joylashgan. Doiraning yuqori qismida „Baykal-Amur magistral liniyasi“ yozuvi, markazning yuqori qismida „XXX yil“ yozuvlari joylashgan. Pastki qismda markazda temir yoʻl gʻildiragi joylashgan boʻlib, uning ikkala tomonida qanotlari tasvirlangan. Medalning orqa tomonining yuqori qismida „1974-yil“, pastki qismida  „2004-yil“ yozuvlari, ular orasida medalning markaziy qismida texnik belgi kesishgan bolgʻa tasviri mavjud. Medaldagi barcha yozuvlar va tasvirlar qavariq qilib ishlangam. Medalning chekkalari rom bilan chegaralangan.
Medal blokka koʻz va halqa bilan 24 mm kengligida qizil rangdagi ipak muare lentasi bilan qoplangan toʻrtburchaklar shaklidagi bogʻlangan, qirralari boʻylab 2 mm kengligida koʻk rangda boʻylama chiziqlar mavjud. Lentaning chetlari 2 mm oq chiziqlar bilan oʻralgan.
Baykal-Amur magistraliga 40 yil medali

"Baykal-Amur magistraliga 40 yil" medali — Rossiya Federatsiyasi Transport vazirligining idoraviy mukofoti. Transport vazirligining 2013-yil 5-noyabrdagi 334-sonli „Yodgorlikni tashkil etish toʻgʻrisida“ buyrugʻi bilan taʼsis etilgan.
 Mukofotlash qoidalari 
„Baykal-Amur magistraliga 40 yil“ esdalik medali temir yoʻl transporti tashkilotlarining ishchilari va sobiq xodimlari va Baykal-Amur magistralini qurish va rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan va Baykal-Amur magistral liniyasi kamida 10 yil ishlagan shaxslarga beriladi. Medal bilan taqdirlash toʻgʻrisidagi qaror Rossiya Federatsiyasi transport vaziri tomonidan qabul qilinadi. „Baykal-Amur magistraliga 40 yil“ esdalik medali koʻkrakning chap tomoniga taqilgan va Rossiya Federatsiyasi , RSFSR va SSSR davlat mukofotlari va boshqa idoraviy mukofotlar ostida joylashgan.
 Medalning tavsifi 
Medal  tompakdan (guruchdan) yasalgan boʻlib, diametri 32 mm boʻlgan doira shaklida, ikki tomoni qavariq. Medalning old tomonida togʻ yonbagʻirlari fonida vagonlar bilan relslar boʻylab oʻngga harakatlanayotgan lokomotivning rel’efi tasvirivirlangan, yuqorida ikki qatorli yozuv „BAIKAL-AMUR MAGISTRALI“ yozuvi, pastki qismida ikki qatordan iborat „40 YIL“ yozuvlari joylashgan. Medalning orqa tomonda toʻrt qatorli yozuv „Rossiya FEDERATSIYASI TRANSPORT VAZIRLIGI“ yozuvi, tepada vazirlikning kichik gerbi, pastda esa oʻngga va chapga ajralib turadigan, ikkita dafna novdalari kesishgan holda bilan birga keladi.
Medal koʻz va halqa bilan 24 mm kengligida rangdagi ipak muare lentasi bilan qoplangan toʻrtburchaklar shaklidagi blokka bogʻlangan, qirralari boʻylab 1,5 mm kengligida koʻk rangda boʻylama chiziqlar mavjud. Lentaning chetlari 2 mm oq chiziqlar bilan oʻralgan.
Norin (futbol klubi)

Norin — Namangan viloyatining Haqqulobod shahridan Sovet va Oʻzbek futbol klubi.

 Tarixi 
1989-yilda tashkil etilgan. Mamlakat futbol divizioni saviyasi va ahamiyati boʻyicha 2-oʻrinda boʻlgan — Oʻzbekiston Pro ligasi ishtirokchisi, unda jami 9 ta mavsum (1992-1997 va 2016—2018-yillar) oʻtkazgan.

 Yutuqlari 
 Oʻzbekiston Birinchi Ligasi — 2-oʻrin (2016).
 SSSRning ikkinchi eng quyi ligasi — zonal turnirda 24-oʻrin (1991).
 Oʻzbekiston SSR chempioni (1990).

 Mashhur futbolchilar 
 Vladislav Epifanov

 

 
 V baze footballfacts
 Matchi kluba v baze Wildstat
 Istoriya futbolnix klubov
Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari
Turkum:Namangan viloyati futbol klublari
Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari
Turkum:1989-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Yusuf Demir

Yusuf Demir (tugʻ. 2003-yil 2-iyun, Vena,Avstriya) — avstriyalik futbolchi, „Rapid“ (Vena) klubi va Avstriya terma jamoasi futbolchisi. Hujumkor yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynaydi.

 Klub martaba 
Vena shahrida tugʻilgan Yusuf 2010-yildan 2013-yilgacha mahalliy Furst klubining futbol akademiyasida oʻynagan. 2013-yilda u Vena Rapid akademiyasiga oʻtdi. 2019-yil 26-may kuni Yusuf Rapid bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi.

2019-yilning 14-dekabrida Yusuf Avstriya Bundesligasida " Admira Vaker Mödling "ga qarshi oʻyinda „Rapid“ safida debyut qildi. U Avstriya Bundesligasida „Rapid Vena“ tarixidagi eng yosh futbolchiga aylandi: debyut paytida u 16 yosh edi. 2020-yil 19-sentyabrda Yusuf Demir Rapid uchun birinchi golini Shturm klubiga qarshi oʻyinda kiritdi.

2021-yilning 9-iyul kuni Yusuf 2021/22-yilgi mavsumni „ Barselona B“ klubida („ Barselona“ klubining zaxira jamoasi) ijara asosida oʻtkazishi maʼlum boʻldi. Ispan klubi ijara uchun 500 000 nevro toʻlaydi, shuningdek, ijara muddati tugagach futbolchini 10 million yevroga sotib olishi mumkin.

2022-yil 13-yanvarda ijara shartnomasi bekor qilindi va Yusuf Avstriyaga qaytdi.

 Jamoa martaba 
Yusuf Avstriyaning yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan, shuningdek, Turkiya terma jamoalarida oʻynashga taklifnoma olgan.

2021-yilning 19-martida u bosh murabbiy Franko Foda tomonidan 2022-yilgi Jahon chempionati saralashida Shotlandiya, Farer orollari va Daniyaga qarshi oʻyinda ishtirok etish uchun Avstriya asosiy jamoasiga chaqirildi. 2021-yilning 28-mart kuni Yusuf 17 yoshida Avstriya terma jamoasi safida 2022-yilgi jahon chempionati saralash turnirining 2-bosqichi oʻz uyida Farer orollariga qarshi oʻyinda (3:1) zaxiradan maydonga tushdi. 85-daqiqada Luis Shaub oʻrniga.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkum:Avstriyalik erkak futbolchilar
Category:SK Rapid Wien futbolchilari
Category:FC Barcelona futbolchilari
Category:Galatasaray S.K. futbolchilari
Category:FC Basel futbolchilari
Fakihe Öymen

Fakihe Öymen, (1900, Shkoder – 6-aprel 1983, Anqara), turk pedagogi va siyosatchisi. Turkiya Respublikasining birinchi ayol deputatlaridan biri. V., VI., VII., VIII. U oʻz davrida Istanbul va Anqarada deputatlik qilgan.

 Yoshlik davrlari va taʼlim olishi 
Fakihe Oymen 1900-yilda Usmonli imperiyasining Shkoder viloyatidagi Shkoder shahrida tugʻilgan. Otasi Istanbullik zobit boʻlgan Ismoil afandi onasi Azize Xonimdir. Boshlangʻich taʼlimni Istanbuldagi Koja Mustafo Posho nomidagi boshlangʻich maktabda tugatgandan soʻng Istanbul qizlar oʻqituvchilik maktabini toʻrtinchi oʻqituvchi boʻlib tugatgan. Oliy taʼlimni bir muddat Inas Darülfünunu (Ayollar universiteti) adabiyot boʻlimida davom ettirdi. Biroq keyinchalik xolasining qizi Shukufe Nihal Hanim bilan geografiya boʻlimiga koʻchib oʻtdi va shu boʻlimni tugatdi.

 Martaba 
1922-yili Qandilli qizlar oʻrta maktabiga geografiya oʻqituvchisi, 1923-yilda Bursa qizlar oʻqituvchilar maktabiga tarix va geografiya oʻqituvchisi etib tayinlangan. U ushbu maktabda dars berish bilan birga direktor oʻrinbosari lavozimida ham ishlagan. 1931-yilda Bursa Qizlar litseyiga direktor etib tayinlandi va siyosatga kirgunga qadar bu vazifani davom ettirdi.

U oʻz nomzodini Turkiya Buyuk Millat Majlisiga kirish uchun 1935-yilgi saylovlarda qoʻydi, oʻshanda ayollar birinchi marta ovoz berish imkoniga ega boʻlgan va saylanish huquqiga ega boʻlgan. Bursalik Ayshe Shekib Hanim ham deputatlikka nomzod boʻlgani uchun bir shahardan ikki ayol nomzod boʻlmasligi uchun Respublika Xalq partiyasidan nomzod boʻldi va Turkiya Buyuk Millat Majlisiga Istanbul deputati sifatida kirdi. V. davrida Byudjet qoʻmitasida qatnashgan. VI. va VII. Davrda Istanbul, VIII. Bu davrda u Anqara deputati sifatida parlamentdagi faoliyatini davom ettirdi. 1936-yilda chaqirilgan III Turk tili qurultoyida Grammatika-sintaksis komissiyasi raisi boʻlib ishlagan.

Mehmet Edip Beyga uylangan va Ismoil Emil Edip ismli oʻgʻil koʻrgan Fakihe Oymen 1983-yil 6-aprel kuni 83 yoshida Anqarada vafot etdi. 9-aprel kuni Cebeci Asri qabristoniga dafn qilindi.

 

Turkum:1983-yilda vafot etganlar
Turkum:1900-yilda tugʻilganlar
Faruk Loğoğlu

thumb|(2003)
Usmon Faruk Logog'lu (1941-yil 15 oktyabr, Anqara, Turkiya), turk byurokrati va siyosatchisi.

 Hayot 
Tarsus Amerika kollejini tamomlagandan so'ng AQShning Brandeys universitetini tamomlagan va Prinston universitetida siyosiy fanlar doktori darajasini olgan. Davlat departamentiga ishga kirishdan oldin u Vermontdagi Midlberi kollejida bir yil siyosat fanidan dars bergan.

U 1971-yilda Tashqi ishlar vazirligiga kirdi va markaziy idoralarda asosan siyosiy masalalar bilan shug'ullandi va Yaqin Sharq, Yevropa, Kipr, Turkiya-Yunoniston munosabatlariga e'tibor qaratdi. Dakka (Bangladesh) (1976-1978), Gamburg (1986-1989), Kopengagen (Daniya) (1993-1996), Boku (Ozarbayjon) (1996-1998) va Vashingtondagi (AQSh) (2001-2006) Bosh konsul. Tashqi ishlar vazirligi qoshida elchi lavozimida ishlagan. Boshqa xorijiy missiyalar mos ravishda Belgiya, Bangladesh, Birlashgan Millatlar Tashkiloti (Nyu-York) va Germaniyada bo'lgan. 1998-yilda Ozarbayjondan markazga qaytgach, dastlab koʻp tomonlama siyosiy masalalar boʻyicha maslahatchi oʻrinbosari (1998-2000), soʻngra vazirlik maslahatchisi (2000-2001) lavozimlarida ishlagan. Tashqi ishlar vazirligida Tashqi siyosat bo'yicha maslahat kengashi a'zosi va YUNESKO bo'yicha Turkiya milliy komissiyasi raisi o'rinbosari lavozimlarida ishlagan.

2010-yil 18-dekabrda CHP partiya majlisi deputati etib saylandi. 2011-yilgi saylovlarda Respublika Xalq partiyasidan Adana deputati etib saylangan. 2011-yil avgust oyida CHP raisining tashqi aloqalar bo'yicha o'rinbosari etib tayinlangan. Shuningdek, Turkiya-AQSh doʻstlik parlamentlararo doʻstlik guruhi a’zosi.

Uning “Ismet İnönü va zamonaviy Turkiyaning shakllanishi” nomli asari va ingliz tilida chop etilgan bir qancha maqolalari bor. U Mevhibe Logog'lu bilan turmush qurgan.

2015-yil 3-noyabrda “ Zaman ” gazetasida yozishni boshlagan.

 Manba 

Turkum:1941-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Mehmet Ali İrtemçelik

thumb|237x237px| Mehmet Ali Irtemchelik
Mehmet Ali Irtemchelik (1950-yil 17-mart, Istanbul), turk diplomati va siyosatchisi. 3 -Turkiya Respublikasi. Berlin elchisi va ilgari 21. Muddati ANAP Istanbul deputati va Davlat vaziri.

1950-yil 17-martda Istanbulda tugʻilgan. Galatasaroy oʻrta maktabini tamomlagan (1968). Bogʻozichi universiteti Iqtisodiyot va ma’muriy fanlar fakultetini tamomlagan. 1975-yilda Tashqi ishlar vazirligida boshlagan ish faoliyatida keyingi yillarda Turkiyaning Chikagodagi Bosh konsulligida konsullik yordamchisi (1977-1980), Turkiyaning Kobuldagi elchixonasida bosh kotiblik va II. Kotib (1980-1982), Tashqi ishlar vazirligi Markaziy koʻp tomonlama aloqalar boshqarmasida boʻlim mudiri (1982-1984), Turkiyaning BMTdagi doimiy vakolatxonasida bosh kotib va maslahatchi (1984-1988), vazir maslahatchisi. 1988-1991-yillarda (1989-yildan beri) O'shandan beri u 1991-yilda yana elchi sifatida Bosh vazir Mesut Yilmazning maslahatchisi.

1991-yil 29-noyabrdan 1995-yil 31-iyulgacha Turkiyaning Ammandagi elchixonasi, 1995-yil 31-iyuldan 1997-yil 3-noyabrgacha Turkiyaning Sofiyadagi elchixonasi lavozimlarida ishlagan. Sofiyadagi elchixonadan soʻng 1999-yil 11-yanvargacha Tashqi ishlar vazirligida ikki tomonlama siyosiy aloqalar boʻyicha maslahatchi oʻrinbosari lavozimida ishladi. 21. Bu davrda Turkiya Buyuk Millat Majlisida ANAP Istanbul deputati sifatida 57 yoshda edi. 1999-yil 28-maydan 2000-yil 6-maygacha boʻlgan davrda Hukumatda Yevropa Ittifoqi ishlari va inson huquqlari boʻyicha davlat vaziri va hukumat matbuot kotibi sifatida qatnashgan. Deputatlik davrida u parlamentning Tashqi aloqalar qoʻmitasi aʼzosi va Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasi Parlament delegatsiyasi aʼzosi boʻlgan. 2003-yil 16-oktyabrda Turkiyaning Berlindagi elchixonasiga tayinlangan va 2008-yil mart oyida bu vazifani Ahmet Acetga topshirgan. 2008-yil 10-iyunda Tashqi ishlar vazirligining Tashqi siyosat boʻyicha maslahat kengashi a’zosi, 2012-yil 28-dekabrda esa Tashqi ishlar vazirligiga maslahatchi etib tayinlangan. 2015-yil mart oyida nafaqaga chiqdi. U fransuz va ingliz tillarida gapiradi. Oilali, uch farzandi bor.

Uning ismi 2006-yil 26-mayda Bosh vazir Rajab Toyyib Erdo'g'an Germaniyaga tashrifi chog'ida fuqarolarni tinglaganida, Mehmet Ali Irtemchelik bir fuqaroning fikr-mulohazalariga "markazdan kelgan ko'rsatmalarga muvofiq harakat qildik" deb javob berganida berilgan. rasmiy jarayonlarda roʻmol oʻragan surat haqida."Qanday koʻrsatma?!" U o'zining debyuti bilan yana birinchi o'ringa chiqdi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1950-yilda tugʻilganlar
Thomas Keller

Thomas Keller (talaffuzi: Tomas Keller; tugʻ.1955-yil 14-oktyabrda, Kemp Pendleton, Kaliforniya) — amerikalik oshpaz, restavrator, pazandachilik boʻyicha kitoblar muallifi, tadbirkor, fransuz oshxonasini ommalashtiruvchihttps://ru.frwiki.wiki/wiki/Thomas_Keller. Kaliforniyaning Napa mashhur „Fransuz kir yuvish“ restoraniga egalik qiladi.

 Biografiya 
Tomas Keller dengiz piyodalari korpusi zobiti va oshpaz oilasida tugʻilgan, ota-onasi u tugʻilgandan koʻp oʻtmay ajrashishgan. Oʻsmirlik chogʻida u yaxta klubida idish yuvuvchi boʻlib ishlagan va bolaligidanoq ovqat pishirishga qiziqqan. Keyinchalik u yoz mavsumida Rod-Aylendda oshpaz boʻlib ishladihttp://facecollection.ru/people/tomas-keller, Tomas yerda fransuz oshpazi Roland Xenin bilan uchrashdi va undan fransuz oshxonasining asoslarini oʻrgandi. Keyinchalik Florida, Nyu-York va Parijda oshpaz boʻlib ishlagan. 1984-yilda Tomas Keller Amerikaga qaytib, u La Reserve restoranida oshpaz boʻlib ishladi. Soʻngra, 1987-yilda Tomas Nyu-Yorkda oʻzining Rakel restoranini ochdi, ammo moliyaviy inqiroz tufayli tez orada uni yopishga majbur boʻldi. 1992-yil bahor oyida u Kaliforniyaning Napa shahridagi eski kir yuvish xonasini qayta jihozladi va uni "Fransuz kir yuvish „ deb nomladi“ va restoranini 1994-yilda ochgan. Restoran 2003-yildan beri uchta Mishel yulduzi bilan taqdirlangan.

 Mukofotlar va unvonlar 
1996-yilda u Kaliforniyaning eng yaxshi oshpazi, 1997-yilda AQShning eng yaxshi oshpazi unvoniga sazovor boʻldi va uning muassasasi mamlakatning 50 ta eng yaxshi restoranlari roʻyxatiga kiritilgan. Shuni aytib oʻtish kerakki, Tomas Keller fransuz oshxonasini ommalashtirishga qoʻshgan hissasi uchun Fransiya faxriy legioni ordeni bilan taqdirlangan.

 

Turkum:Kishilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1955-yilda tugʻilganlar
Turkum:14-oktabrda tugʻilganlar
Turkum:Pages with unreviewed translations
Aytekin Kotil

Aytekin Kotil (1934-yil 21-fevralda tugʻilgan, Chayeli, Rize – 1992-yil 9-avgust, Istanbul) — turk siyosatchisi. Istanbulning 23-Respublika davri. Shahar hokimi (1977—80). U Sotsial-Demokratik Populistik partiyadan (SHP) Istanbul deputati edi. U parlament raisining o'rinbosari lavozimida ham ishlagan.

 Hayoti 
1934-yil 21-fevralda Rize shahrida tugʻilgan. 1956-yilda oʻqishga kirgan Istanbul universitetining huquq fakultetini tamomlagandan soʻng, 1960-yilda Kotil Istanbul Advokatlar uyushmasida mustaqil advokat boʻlib ishlagan. Kotil 1961-yilda rafiqasi Gorsevga uylangan va Dilek, Serhan va Goʻkhan ismli uch farzandi bor edi.

Ali Topuz 1973-yilda parlament a'zosi etib saylanganidan keyin Jumhuriyat Xalq partiyasi (CHP) Istanbul viloyati raisi etib tayinlandi. CHP ichidagi "markaz so'li" siyosatining vakillaridan biri bo'lgan Kotil 1977-yilgi mahalliy saylovlarda g'alaba qozondi va 1977-yil 14-dekabrda Istanbul shahar hokimi lavozimiga kirishdi. Xalqchi va sotsialistik munitsipalitetlik tushunchasi bilan munitsipalitet sifatida ishlagan Kotil, 1980-yil 12-sentabrda Milliy xavfsizlik kengashining qarori bilan 12-sentabrdagi davlat toʻntarishi tufayli lavozimidan chetlashtirildi.

1987-yilda Turkiya Buyuk Millat Majlisiga (TBMM) Sotsial Demokratik Populistlar partiyasidan (SHP) Istanbul deputati sifatida kirdi. 1989-yilda Turkiya Buyuk Millat Majlisi raisi oʻrinbosari etib saylangan. 1991-yilda boʻlib oʻtgan navbatdan tashqari saylovlardan keyin yana deputat boʻlmoqchi boʻlgan Kotil, 1991-yilgi saylovlarda birlamchi saylovlar natijasida 5-oʻrinni egalladi va deputatlikka saylana olmadi.

Shuningdek, uning nomi Shishlidagi ko'chaga berildi. Aylin Kotilning amakisi.

 Oʻlimi 
thumb| Aytekin Kotil oilasi qabri.
U 1992-yil 9-avgustda Istanbulda jigar kasalligidan kelib chiqqan nafas va qon aylanish etishmovchiligi tufayli vafot etdi.

 

 "Istanbulning "Tom Alkala" yoki Qoradengiz siyosatchisi: Aytekin Kotil (1934-1992)", Hakki Uyar , Izmir 2001-yil.

Turkum:1992-yilda vafot etganlar
Turkum:1934-yilda tugʻilganlar
Numan Menemencioğlu

Huseyin Nug'mon Kamol Menemenciog'lu (1891, Bag'dod, Usmonlilar imperiyasi - 1958-yil 15-fevral, Anqara, Turkiya Respublikasi), turk diplomati va siyosatchisi, 1942-yil avgustidan 1944-yil iyunigacha Turkiya tashqi ishlar vaziri bo'lib ishlagan. deputat va elchi bo'lishdan oldin va keyin.

 Hayotiy 
GNAT V. Muddatli (Muddatli saylovlar) Gaziantep deputati (Tashqi ishlar vazirligi bosh kotibi lavozimiga tayinlangani sababli 1937-yil 1-dekabrda iste'foga chiqqan), VI., VII. va XI. Oʻsha davrda Istanbul noibi boʻlgan.

Sharqiy O'rta yer dengizi mintaqasida yashagan Menemencio'g'ullari oilasidan bo'lib, vaqt o'tishi bilan Adana va uning atrofida o'rnashib olgan va mintaqa boshqaruvida so'z olgan taniqli shaxslardan biriga aylangan. U Usmonlilar Imperiyasidagi Ayan Assambleyasining so'nggi raisi bo'lgan Rifat Bey va Namiq Kamolning qizi Feride Xonimning o'g'li. Numan Menemenciog'lu 1891-yilda Bag'dodda tug'ilgan bo'lsa-da, uning shaxsiy guvohnomasida 1893 deb yozilgan.

Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni Salonikida, Terakki taʼlimini Istanbulda, oʻrta taʼlimni fransuz tili oʻrta maktabida va oliy maʼlumotni Lozanna universitetining huquq fakultetida tamomlagan. Arab, fors, fransuz va nemis tillarini o'rgangan.

1914-yilda Vena elchixonasi III. Uning kotibi, keyin II. 1916-yil 1-martda uning kotibi vaqtincha Bern elchixonasi atrofidagilarga tayinlandi. 1920-yil 2-yanvarda u Bern elchixonasi tarkibiga tayinlandi. Istanbul ishgʻol qilingandan soʻng u ham barcha tashqi ishlar vazirlari kabi ochiq qoldirilgan.

1923-yil 20-yanvarda Bern elchixonasi II. 1923-yil 16-iyunda Buxarest vakolatxonasi kotibi, 1926-yil 1-noyabrda Budapesht elchixonasining muvaqqat ishlar vakili, 1927-yil 14-iyunda Bayrut bosh konsulligiga, 1928-yil 1-iyundan esa I. Bosh konsullikka tayinlangan. Tashqi ishlar vazirligi boshqarmasi, 1929-yil 1-iyunda Tashqi ishlar vazirligida birinchi darajali elchi martabasi va unvoni bilan 1933-yil 11-iyun kuni Tashqi ishlar vazirligi maslahatchisi lavozimiga elchi va general unvoni bilan tayinlangan. Tashqi ishlar vazirligi kotibi.Ikkinchi marta tashqi ishlar kotibi boʻldi va 1942-yil 10-avgustdan 1944-yil 15-iyungacha Shukru Sarachogʻli hukumatlarida tashqi ishlar vaziri boʻlib ishladi. Vazirligi davomida u fashistlar Germaniyasini himoya qilish va Turkiyaga hujum qilishining oldini olishga asoslangan tashqi siyosatni belgilab oldi.

1944-yil 30-noyabrda Parij elchixonasiga tayinlangan. Bu vazifadan tashqari u 1949-yil 13-iyunda (1952-yilgacha) Lissabon elchisi vazifasini ham oʻz zimmasiga oldi. 1956-yil noyabrda nafaqaga chiqdi. 1957-yilgi saylovlarda Demokratik partiyadan Istanbul deputati etib saylangan.

1958-yil 15-fevralda vafot etdi.

 Manba 

Turkum:1958-yilda vafot etganlar
Turkum:1891-yilda tugʻilganlar
Fatma Şakir Memik

right|thumb| Fatma Memik
Fatma Shakir Memik (1903—1991) turk shifokori va siyosatchisi.

U 5-davrda (1935) Turkiya Buyuk Millat Majlisiga ayollarning saylash va saylanish huquqini tan olgan holda kirgan 14 nafar ayol deputatdan biridir. Parlament V., VI. va VII. Bu davrda Edirne noibi sifatida xizmat qildi.

 Hayot 
1903-yili Safranboʻluning Akviran qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi novvoy va un savdosi bilan shugʻullangan Shokir Bey, onasi esa Jemile Hanim. 

Safranboluda boshlangʻich taʼlimni boshlagandan soʻng, sakkiz yoshida otasi bilan Istanbulga borib, Beyazit Inas Namuna maktabi va Bezmialem Valide Sulton maktabida tahsil oldi. 1923-yilda oʻrta maktabni tugatib, tibbiyot bilim yurtiga oʻqishga kirdi. Tibbiyot bilim yurtini 1929-yilda birinchi daraja bilan tugatgan.

1929—1931-yillarda Vaqif Gureba kasalxonasida ichki kasalliklar boʻyicha ixtisoslashgan. 1934-yilda internist boʻlganidan keyin u 1935-yilda Gureba kasalxonasida ambulatoriya boshligʻi boʻldi. , u Respublika Xalq partiyasi Eminönü tuman markazi delegatsiyasining asosiy aʼzosi va viloyat markazining zaxira aʼzosi edi.

1935-yil 8-fevralda boʻlib oʻtgan saylovlarda Respublika Xalq partiyasidan Edirne deputatligiga nomzod sifatida koʻrsatilgan. Turkiya Buyuk Millat Majlisiga 5-davrda Edirne deputati sifatida kirdi. Bu davrda u Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy yordam qoʻmitasida kotib boʻlib ishlagan. Shuningdek, u Mehnat toʻgʻrisidagi qonunga qoʻshimcha qonun va „Sport tashkiloti toʻgʻrisidagi qonun“ petitsiyasini muhokama qilish uchun tuzilgan vaqtinchalik qoʻmitalar ishida ishtirok etdi. 

U deputatlikdan tashqari xayriya va madaniy ishlar bilan ham shugʻullangan; Bolalarni himoya qilish agentligi direktorlar kengashi va Qizil yarim oy shtab-kvartirasida ishlagan, haftada bir marta Jamoatchilik markazi ijtimoiy boʻlimining ambulatoriya poliklinikasida ishlagan. 1935—1947-yillar orasida 3 muddat Edirne deputati boʻlgan.Sertel, Savaş (2015). „TBMM'de Bir Cumhuriyet Aydını: Dr. Fatma Memik“ Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Dergisi. ss. 193-204. 1947—1949-yillarda Anqara Numune kasalxonasida ichki kasalliklar mutaxassisi, 1950—1951-yillarda Istanbul Ishchilar sugʻurtasi Beshiktosh dispanserida ichki kasalliklar mutaxassisi, 1951-yildan Shishli bolalar kasalxonasida ichki kasalliklar poliklinikasi boshligʻi boʻlib ishlagan. 1968-yil. 1968-yilda nafaqaga chiqdi.

1991-yil 9-fevralda vafot etdi.

 

Turkum:1991-yilda vafot etganlar
Turkum:1903-yilda tugʻilganlar