Estádio Nacional

Estádio Nacional (inglizcha: National Stadium), shuningdek, Milliy stadion sport majmuasi nomi bilan va Jamor sport majmuasi sifatida ham tanilgan, 2018-yildan beri Portugaliya terma jamoasi va Belenenses SAD tomonidan foydalaniladigan milliy futbol stadioni. U Algés fuqarolik cherkovida, Linda-a-Velha e Cruz Quebrada-Dafundo, Oeyras munitsipalitetida, Lissabon okrugining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan.

Stadion UEFA tarixida UEFA klub musobaqalarida oʻtkazilgan birinchi oʻyinga mezbon sifatida kirdi. Oʻyin 1955-yil 4-sentabrda Primeira Divisaoning uchinchi oʻrindagi jamoasi „Sporting CP“ va Yugoslaviya chempioni Serbiyaning „Partizan Belgrad“ jamoasi oʻrtasida boʻlib oʻtdi. Bu 3-3 hisobidagi durang bilan yakunlandi va Yevropa kubogining birinchi nashrida oʻtkazilgan birinchi oʻyin boʻldi.

 Tarixi 
1933-yilda Jamor darasi yoniga milliy stadion qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Dizayn muallifi Fransisko Kaldeyra Kabral va Konrad VaysnerDo Estádio Nacional ao Jardim Gulbenkian, Francisco Caldeira Cabral e a Primeira Geração de Arquitectos Paisagistas, de Teresa Andresen va Jakobetti Rosa tomonidan 1939-yilda boshlangan.

U 1944-yil 10-iyunda (Portugaliya kuni) Kengash prezidenti Antonio Oliveyra Salazar tomonidan ochilgan.

Kvinta da Grasada (1953-yilda) Komissão Administrativa do Estádio Nacional (Milliy stadion maʼmuriy komissiyasi) oʻrnatish boʻyicha ishlar tugallandi.

1961-yilda Serviços de Construção e de Conservação (Qurilish va konservatsiya xizmatlari) tomonidan oʻq otish poligonidagi ishlarning birinchi bosqichiga qoʻshimcha ravishda, hippodrom qurilishi boshlandi.

Plano de Ordenamento do Complexo Desportivo da Jamor (Jamor sport majmuasini rivojlantirish rejasi) 1982-yil iyul oyida DGEMN Direção-Geral de Edifícios e Monumentos Nacionais (Binolar va milliy yodgorliklar boʻyicha Bosh direktor) tomonidan buyurtma qilingan, arxitektor Vasco, Croft (koordinator), Nuno Bártolo va Joaquim Cadima va peyzaj firmasi professori Caldeira Cabral, Associados, Estudos e Projectos, Ld. (landshaft arxitektorlari Fransisko Kaldeira Kabral va agronom muhandis João Kaldeira Kabral rahbarligidagi guruh tomonidan tuzilgan. Ushbu bosqichda kompleksning strategik ahamiyatini qayta shakllantirish va qayta baholash uchun diagnostika tadqiqotlari oʻtkazildi.

1993-yilda Jamorda sport pavilonini qurish loyihasi eʼlon qilindi.

2012-yil sentabr oyida Portugaliya futbol federatsiyasi stadionda taʼmirlash ishlari 2014-yilda boshlanishini eʼlon qildi.

Regbi boʻyicha ERC boshqaruv organi tomonidan 2-sentabr kuni Portugaliya terma jamoasi uy oʻyinlarini „Estadio Nacional“da oʻtkazishini eʼlon qildi. Biroq, ularning barcha uy oʻyinlari Portugaliya milliy regbi jamoalarining uy stadionida, Universitário de Lisboa stadionida oʻtkazildi.

2015-yil 6-fevralda regbi maydoni uchun tomoshabinlar oʻrindiqlarining gʻarbiy chekkasini qoplash uchun tender eʼlon qilindi.

 Arxitektura 
Arxitektura nuqtai nazaridan stadion sharqiy tomoni ochiqligi bilan diqqatga sazovordir. Uning hozirgi sigʻimi 39 000 kishini tashkil etadi va u Portugaliya futbol kubogi finali oʻtkaziladigan joy hisoblanadi.

 Sport 

 Futbol 
Stadion anʼanaviy tarzda Portugaliya kubogi finaliga mezbonlik qiladi (1946-yildan); atigi besh marta bu oʻyin boshqa maydonlarda oʻtkazilgan va jami 52 kubok finali maydonchada oʻtkazilgan. Portugaliyalik futbol muxlislari qulayliklar yoʻqligi sababli tarixiy stadiondan nolishadi; Yevro-2004dan soʻng, tadbirni Yevro futbol chempionatlari uchun qurilgan maydonlardan biriga koʻchirish harakati bor edi.

1949-yilning 3-mayida bu yerda esda qolarli oʻyin boʻlib oʻtdi, oʻshanda „Benfika“ oʻz sardori Fransisko Ferreyraning „Torino“ga qarshi oʻyinida 4:3 hisobida gʻalaba qozongan va bu ertasi kuni Superga havo falokati tufayli Grande Torinoning oxirgi oʻyiniga aylangan.

Estádio Nacionalda oʻtkazilgan eng nufuzli xalqaro oʻyin 1967-yilgi Yevropa kubogi finali boʻlib, u „Seltik“ va "Internasionale" oʻrtasida oʻtkazilgan va 2:1 hisobida gʻalaba qozongan (Lissabon sherlari laqabli birinchi Britaniya Yevropa chempioni jamoasi boʻldi).

1945-yildan beri Portugaliya terma jamoasini qabul qilishdan tashqari, stadion Portugaliya uchun 49 ta xalqaro tadbirlarni oʻtkazdi.
OʻyinSanaHisobRaqibMusobaqa1.1945-yil 11-mart2-2Oʻrtoqlik oʻyini2.1946-yil 14-aprel2-1Oʻrtoqlik oʻyini3.1946-yil 16-iyun3-1Oʻrtoqlik oʻyini4.1947-yil 5-yanvar2-2Oʻrtoqlik oʻyini5.1947-yil 26-yanvar4-1Oʻrtoqlik oʻyini6.1947-yil 25-may0-10Oʻrtoqlik oʻyini7.1947-yil 23-noyabr2-4Oʻrtoqlik oʻyini8.1948-yil 23-may2-0Oʻrtoqlik oʻyini9.1949-yil 20-mart1-1Oʻrtoqlik oʻyini10.1949-yil 15-may3-2Oʻrtoqlik oʻyini11.1950-yil 9-aprel2-2Jahon chempionati 1950 saralash12.1950-yil 14-may3-5Oʻrtoqlik oʻyini13.1950-yil 21-may2-2Oʻrtoqlik oʻyini14.1951-yil 8-aprel1-4Oʻrtoqlik oʻyini15.1951-yil 17-iyun1-1Oʻrtoqlik oʻyini16.1952-yil 14-dekabr1-3Oʻrtoqlik oʻyini17.1953-yil 22-noyabr3-1Oʻrtoqlik oʻyini18.1953-yil 29-noyabr0-0Jahon chempionati 1954 saralash19.1954-yil 28-noyabr1-3Oʻrtoqlik oʻyini20.1954-yil 19-dekabr0-3Oʻrtoqlik oʻyini21.1955-yil 20-noyabr2-6Oʻrtoqlik oʻyini22.1956-yil 25-mart3-1Oʻrtoqlik oʻyini23.1956-yil 8-aprel0-1Oʻrtoqlik oʻyini24.1956-yil 3-iyun3-1Oʻrtoqlik oʻyini25.1956-yil 9-iyun2-2Oʻrtoqlik oʻyini26.1957-yil 26-may3-0Jahon chempionati 1958 saralash27.1960-yil 8-may2-1Yevro 1960 chorak final28.1961-yil 19-mart6-0Jahon chempionati 1962 saralash29.1961-yil 21-may1-1Jahon chempionati 1962 saralash30.1961-yil 4-iyun0-2Oʻrtoqlik oʻyini31.1963-yil 21-aprel1-0Oʻrtoqlik oʻyini32.1964-yil 17-may3-4Oʻrtoqlik oʻyini33.1965-yil 24-yanvar5-1Jahon chempionati 1966 saralash34.1965-yil 13-iyun2-1Jahon chempionati 1966 saralash35.1966-yil 12-iyun4-0Oʻrtoqlik oʻyini36.1966-yil 26-iyun3-0Oʻrtoqlik oʻyini37.1966-yil 13-noyabr1-2Yevro 1968 saralash38.1967-yil 17-dekabr0-0Yevro 1968 saralash39.1968-yil 27-oktabr3-0Jahon chempionati 1970 saralash40.1969-yil 6-aprel0-0Oʻrtoqlik oʻyini41.1970-yil 10-may1-2Oʻrtoqlik oʻyini42.1979-yil 1-noyabr3-1Yevro 1980 saralash43.1984-yil 2-iyun2-3Oʻrtoqlik oʻyini44.1985-yil 24-fevral1-2Jahon chempionati 1986 saralash45.1986-yil 12-oktabr1-1Yevro 1988 saralash46.1987-yil 14-fevral0-1Yevro 1988 saralash47.1999-yil 18-avgust4-0Oʻrtoqlik oʻyini48.2003-yil 10-iyun4-0Oʻrtoqlik oʻyini49.2014-yil 31-may0-0Oʻrtoqlik oʻyini

 Regbi 
Regbi boʻyicha ERC boshqaruv organi 2014-yil 2-sentabrda Portugaliyaning Lusitanos XV klubi Amlin Challenge Cup 2013-2014-yilgi uy oʻyinlarini Milliy stadionda oʻtkazishini eʼlon qildi. Biroq, 2013-2014-yilgi Amlin Challenge kubogidagi barcha uy oʻyinlari Portugaliya milliy regbi jamoalarining uy stadionida boʻlib oʻtdi.
 

Turkum:Stadionlar
Turkum:Portugaliya futbol stadionlari