Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Grafik va analitik usullar - nochiziqli zanjirda

Chiziqli boʻlmagan doimiy elektr zanjirlari
Bunday sxemalarning chiziqli boʻlmagan xususiyatlari ulardagi chiziqli boʻlmagan rezistorlar mavjudligi bilan belgilanadi.

Chiziqli boʻlmagan rezistorlarda kuchlanish va oqim oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri proportsionallik yoʻqligi sababli ularni bitta parametr (bitta R qiymati) bilan tavsiflash mumkin emas. Umumiy holatda bu miqdorlar orasidagi nisbat nafaqat ularning oniy qiymatlariga, balki vaqt hosilalari va integrallariga ham bogʻliq.

 Chiziqli boʻlmagan rezistorlarning parametrlari 
Chiziqli boʻlmagan rezistorning ish sharoitlariga va muammoning tabiatiga qarab, statik, differentsial va dinamik qarshiliklar farqlanadi.

Agar chiziqli boʻlmagan element inertial boʻlsa, u sanab oʻtilgan parametrlarning birinchi ikkitasi bilan tavsiflanadi.

Statik qarshilik qarshilik elementidagi kuchlanishning u orqali oʻtadigan oqimga nisbatiga tengdir:
 

Differensial qarshilik ostida kuchlanishning cheksiz kichik oʻsishining tegishli oqim oʻsishiga nisbati tushuniladi:
 

 Grafik hisoblash usullari 
Ushbu usullardan foydalanganda muammo tekislikdagi grafik konstruktsiyalar bilan hal qilinadi. Bunday holda, zanjirning barcha tarmoqlarining xarakteristikalari bitta umumiy argumentning funktsiyalari sifatida yozilishi kerak. Shu tufayli tenglamalar tizimi bitta nomaʼlum boʻlgan bitta chiziqli boʻlmagan tenglamaga keltiriladi. Rasmiy ravishda, hisoblashda ketma-ket, parallel va aralash ulanishlarga ega boʻlgan sxemalar ajratiladi.

 Rezistiv elementlarning ketma-ket ulanishi bilan sxemalar.
 Rezistiv elementlarning parallel ulanishi bilan sxemalar.
 Rezistiv elementlarning ketma-ket parallel (aralash) ulanishi bilan sxemalar.

 Ikki tugun usuli 
Ikki tugunni oʻz ichiga olgan yoki qisqartiradigan sxemalar uchun ikkita tugun usulidan foydalanish mumkin. Usulni amalga oshirishning toʻliq grafik usuli bilan u quyidagicha:

Barcha i-tarmoqlardagi oqimlarning -bogʻliqlik grafiklari umumiy qiymat funksiyasi sifatida chizilgan — m va n tugunlari orasidagi kuchlanish , buning uchun dastlabki egri chiziqlarning har biri kuchlanish oʻqi boʻylab oʻziga parallel ravishda siljiydi, shuning uchun uning boshlanishi i-tarmoqdagi EYK ga toʻgʻri keladigan nuqtada, keyin esa bu nuqtada tiklangan perpendikulyaga nisbatan aks ettiriladi.

 
 X.Nigʻmatov „Radioelektronika asoslari“
 N.Sh. Turdiyev „Radioelektronika“
 
 Hisoblash usullari haqida qoʻshimcha maʼlmotlar
SSSR rus shashkasi boʻyicha ayollar chempionati 1982

1982-yilda Andijonda shashka boʻyicha ayollar oʻrtasida Rossiyaning 26-SSSR chempionati davra tizimida oʻtkazildi. Gʻalaba uchun 1 ochko, durang uchun ½ ochko va magʻlubiyat uchun 0 ochko berildi. Ballar teng boʻlgan taqdirda, oʻrin eng yaxshi koeffitsientlarga koʻra aniqlandi.

O‘n yetti yoshli Vladislava Androloyts mamlakat chempioni bo‘ldi. Ikkinchi oʻrin Rema Gagarinaga nasib etdi. Alla Naumova uchinchi o‘rinni egalladi.

 Turnir jadvali 
№Ishtirokchi12345678910111213141516Ochko1Valadislava Androloytslink=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px11½½0½½1½011½1½9½2Rema Gagarina0link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px½½½½½½1½½11½119½3Alla Naumova0½link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px00½½1½11½11½194Lyudmila Makusheva½½1link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px11½½0½½½01½½8½5Elena Sorkina½½10link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px½½0101½½11½8½6Lyudmila Benderskaya1½½0½link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px1½½00½½½1187Alevtina Lazarenko½½½½½0link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px1½½1½0½½½7½8Alina Tixeeva½½0½1½0link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px½0½11½½½7½9M. Shavkunova00½10½½½link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px1½½011½7½10Alla Mishkina½½0½11½½0link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px1½½000711Zinaida Belkina1½0½010½½0link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px0½1½1712Nune Vardaniyan00½½½½½0½½1link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px½½½1713Irma Nakhor0001½½101½½½link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px0016½14K. Mirzayeva½½000½½½010½1link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px½16½15E Tkachenko00½½00½½01½½1½link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px½616Stase Ingaunite½00½½0½½½10000½link=Fayl:Chess_j0l44.png|20x20px4½

 

 „Checkers“ jurnallari arxivi, 1983 yil 2-son
Turkum:Andijonda sport
Turkum:Oʻzbekistonda Shashka
Kashmir qoʻshigʻi (Ikki dil dostoni)

„Kashmir qoʻshigʻi“ (hamda „Ikki dil dostoni“) — yozuvchi hamda davlat arbobi Sharof Rashidov tomonidan 1956- hamda 1959-yillarda yozilib chop etilgan qissa va kino ssenariy. 

Tavsifi
Qissada hind xalqining ozodlik kurashi bosh mavzu boʻlgan boʻlsa, Ikki dil dostoni kino ssenariysida romantik sevgi mavzusi koʻrsatilgan. Kashmir qoʻshigʻi qissasi bilan 1997-yilgi nashrda birga oʻrin olgan „Ikki dil dostoni“ aslida kino ssenariy oʻlaroq yozilgan. Kashmir qoʻshigʻi Sharof Rashidov ijodida alohida oʻrin tutgan asarlardan biri sifatida eʼtirof etiladi. 

 Sanʼatda 
Kashmir qoʻshigʻi qissasi teatr sahnalarida juda koʻp bora namoyish etib kelingan. Ikki dil dostoni asari asosida esa kinofilm suratga olingan.
Yulduzlar jangi filmlar ro‘yxati

Yulduzlar jangi franshizasi bir nechta jonli va animatsion filmlarni o‘z ichiga oladi. Film seriyasi medias res orqali o‘rnatilgan trilogiya bilan boshlandi, keyinchalik "Skywalker Saga" deb nomlanuvchi trilogiyalar trilogiyasiga kengaytirildi.

1977-yilgi o‘z-o‘zidan nomli film, keyinchalik IV qism - Yangi umid taglavhalari, keyinchalik Saltanatning javob zarbasi (1980) va Jedayning qaytishi (1983) seriallari, mos ravishda V qism va VI qism sifatida taglavha qilingan; bu filmlar asl trilogiyani tashkil qiladi. O‘n olti yil o‘tgach, "Yulduzlar jangi"dan iborat prekvel trilogiyasi chiqdi : I qism - Yashirin tahdid (1999), II qism - Klonlar hujumi (2002) va III qism - Sithlar qasosi (2005). Ijodkor Jorj Lukas 2012 yilda Lucasfilm’ni Disneyga sotganidan so‘ng, VII dan IX gacha qismlardan iborat "Yulduzlar jangi: Kuchning uyg‘onishi" (2015), "So‘nggi jeday" (2017) va "Skywalker yuksalishi" (2019) dan iborat davomiy trilogiya chiqdi. .

Birinchi uchta spin-off filmlari televidenie uchun tayyorlangan "Yulduzlar jangi bayrami" (1978), "Evok sarguzashti" (1984) va "Evoks: Endor uchun jang" (1985) edi. 2012 yilda Disney franchayzani sotib olgandan so‘ng, ushbu oldingi filmlar rasmiy kanondan chiqarildi, ammo teatrlashtirilgan animatsion film Yulduzlar jangi: Klon urushi (2008) va uning teleseriallarining davomi o‘zlarining kanonik maqomini saqlab qoldi. Ikkita mustaqil film ishlab chiqarilgan va davomiy trilogiya filmlari orasida chiqarilgan: Ibtido (2016) va Han Solo: Yulduzlar jangi (2018), ikkalasi ham asl va oldingi trilogiyalar o‘rtasida joylashgan. Taika Waititi, Jeyms Mangold, Deyv Filoni va Sharmin Obaid-Chinoyning nomsiz filmlari yozilgani rasman e’lon qilingan, boshqa noma’lum filmlar esa rivojlanishning dastlabki bosqichida ekani xabar qilingan. 

Filmlarning umumiy kassa daromadi o‘n milliard dollardan ortiqni tashkil etadi va hozirda u eng ko‘p daromad keltirgan ikkinchi kino franshizasidir . Asosiy jonli filmlar (shu jumladan Skywalker Saga barcha filmlar) Akademiya mukofotlariga nomzod bo‘ldi. Asl film eng yaxshi film, eng yaxshi rejissyor, eng yaxshi original ssenariy va Alek Ginnes (Obi-Van Kenobi rolini o‘ynagani) uchun eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor, shu jumladan, asosiy yo‘nalishlarning ko‘pchiligiga nomzod bo‘lgan. Alohida toifalar. Bir nechta rasmiy "Yulduzlar jangi" teleseriallari ham chiqarildi, ularning barchasi hozir Disney+ da.

 Izohlar 
 

 

Turkum:Robotlar haqidagi filmlar
Aleksey Pokrovskiy

Aleksey Alekseyevich Pokrovskiy (1916-yil 27-noyabr, Skobelev, Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasida tugʻilgan — 1976-yil 28-noyabr, Moskva, SSSR vafot etgan) — sovet biokimyogari, SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasi akademigi (1969—76).

 Hayoti 
Aleksey Pokrovskiy 1916-yil 27-noyabrda Fargʻonada shifokor Aleksey Ivanovich Pokrovskiy oilasida tugʻilgan. 1923-yilda oila Voronejga koʻchib oʻtdi, u yerda Aleksey Voronej tibbiyot institutiga oʻqishga kirdi va 1940-yilda qizil diplom bilan tugatdi. Tibbiyot instituti rahbariyati Aleksey Alekseevichga Moskvada ishlashni tavsiya qiladi. 1940-yildan to vafotigacha Aleksey Pokrovskiyning ilmiy faoliyati Moskva bilan bogʻliq edi. Moskvadagi bir qator ilmiy-tadqiqot institutlarida ishlagan. 1952—1976-yillarda 1 va 2-Moskva tibbiyot instituti biokimyo kafedrasi professori, 1961—1976-yillarda SSSR Fanlar akademiyasining Oziqlantirish instituti enzimologiya laboratoriyasining direktori va mudiri lavozimlarida ishlagan.

Aleksey Pokrovskiy 1976-yil 28-noyabrda Moskvada, 60 yoshini nishonlashdan bir kun oʻtib vafot etdi.

Akasi — Vadim Alekseyevich Pokrovskiy (1909—1987), Tibbiyot fanlari doktori, Voronej tibbiyot instituti kafedra mudiri va bir qancha sheʼrlar toʻplami muallifi. U Mandelshtam bilan Voronej surgunida tanish boʻlgan, u haqida sheʼrlarida tilga olganM. Yu. Knijnik. Pro Mandelshtama i „krolikovoda“ Pokrovskogo: opit literaturnogo rassledovaniya // "Neujeli kto-to vspomnil, chto mi bili…" Zabitie pisateli / Sost. i red. E. F. Shafranskaya. — SPb.: Svoyo izdatelstvo, 2019. — S. 200-208. — ISBN 978-5-4386-1766-2..

 Ilmiy ishlari 
Asosiy ilmiy ishlar oziqlanish biokimyosiga bagʻishlangan. Aleksey Alekseyevich 350 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

U oziqlanishning hujayra membranalarining tuzilishi va funksiyasiga taʼsirini isbotladi.

U SSSR aholisining turli guruhlari uchun ovqatlanish standartlarini aniqlashtirishga rahbarlik qildi.

 Jamiyatda 
Xalqaro dietologlar ittifoqi kengashi aʼzosi.

Bir qator boshqa ilmiy jamiyatlarning aʼzosi.

 Mukofotlari 
 Qizil yulduz ordeni (ikki marta)
 Lenin ordeni (1976)K 100-letiyu akademika Alekseya Alekseevicha Pokrovskogo (1916-1976 gg.) / Piщevaya promishlennost, № 5, 2016
 Oktabr Inqilobi ordeni
 Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni
 SSSR Davlat mukofoti (1971)
 Chexoslovakiya tibbiyot jamiyatining Ya. Purkine medali.

 

 
 Biologlar. Biografik qoʻllanma. — Kiev: Nauk. dumka, 1984. — 816 b.: silt

 
 Aleksey Pokrovskiy Personality veb-saytidagi da Arxivnaya kopiya .
 Aleksey Pokrovskiy (mavjud havola) RMAPO muzeyining veb-saytida.
 Aleksey Pokrovskiy Events Informer veb-saytidagi Arxivnaya kopiya .
 vrnguide.ru/bio-dic/p/pokrovskij-aleksej-alekseevich.html Aleksey Pokrovskiyning tarjimai holi Voronej qoʻllanma veb-saytida.
 POKROVSKY Aleksey Alekseevich Arxivnaya kopiya // Katta tibbiy ensiklopediya, 3-nashr

Turkum:Tibbiyot fanlari doktorlari
Turkum:Sovet Ittifoqi kishilari
Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Buloq mozor ziyoratgohi

Buloq mozor ziyoratgohi — Namangan viloyati Norin tumanida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi 
Hozirda bu tepalik mahalliy aholinig aytilishlariga qaraganda 4-5 metrlar chamasi cho‘kkanligini aytishmoqda, mahalliy aholi esa bu yodgorlik yo‘lning u betidagi ziyoratgox joy yaʼni buloqqa nisbat berib, Buloqmozor buvam deb aytadilar. Yodgorlikning o‘rtasi ancha baland bo‘lganligi va bunga sabab buloq suv yo‘lining ko‘zi shu tepalik ostidan chiqishida deb bilishadi.
Yakov Leibov

Yakov Leibov(1902-yil 18-dekabr, Vitebsk viloyati Osveyada tavallud topgan — 1945-yil 12-yanvar, Shatoralyauihey, Borsod-Abauy-Zemplen) — Sovet badiiy va hujjatli filmlar operatori. Ulugʻ Vatan urushi yillarida front operatori.

 Faoliyati 
Vitebsk viloyati (Belarus) Osveya qishlogʻida yahudiy oilasida tavallud topgan.

1921-yilda Osvey volost ijroiya qoʻmitasining kotibi boʻlib ishladi.

1922-yildan boshlab okrug ijroiya qoʻmitasi va oziq-ovqat qoʻmitasi ruxsati bilan harbiy komissarlik instruktori boʻlgan.

1922—1923-yillarda G‘arbiy okrugda harbiy-siyosiy maktabida faoliyat koʻrsatgan.

1923—1925-yillarda Qizil Armiya safida.

1925-yildan RCP(b) aʼzosi .

Kino faoliyatini 1926-yilda Leningraddagi Belgoskino studiyasida „Iblis unchalik dahshatli emas“ filmida fotograf sifatida ishladi.

1927-1930-yillarda Leningraddagi „Sovkino“ kinozavodlarida („Soyuzkino“) operator boʻlgan.

1929-yilda foto-kino texnikumining kamera boʻlimini tamomlagan.

1930—1933-yilgacha—„Soyuzkino“ „Rosfilm“ Moskva kino zavodida ishlaydi.

1933—1935-yil Qizil Armiyada faoliyat koʻrsatgan.

1944-yil—Zakarpat Ukraina koʻngillilari Qizil Armiya safiga qoʻshilgan.

 Hujjatli filmlari 
1929-yil—„General Toptygin“ (P. Palley bilan birga).

1930-yil—„Lyagavy“ (P. Palley bilan birga).

1931-yil—„Marhota qahramonlari“ (G. Egiazarov bilan birga).

1933-yil—„Garri siyosatga kirdi“.

1935-yil—„Kanal“.

1938-yil—„Pedro“.

1941-yil—„Bokschilar“.

1930-yil—„Unutilgan front“.

1930-yil—„SSSRda moʻynali kiyimlar“.

1940-yil—„Don“.

1943-yil—„Oʻrta Osiyo xalqlarining fashizmga qarshi mitingi“ (A. Bulinskiy bilan birgalikda).

1943-yil—„Oxunboboev xotirasiga“ (bir guruh operatorlar bilan birgalikda).

1943-yil—„Musulmonlar qurultoyi va Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston maʼnaviyat boshqarmasi saylovi
“.
Zaynul Obiddin Imom ota ziyoratgohi

Zaynul Obiddin Imom ota ziyoratgohi — Namangan shahar, Pop tumanida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi 
Imom ota ziyoratgohi – Parda Tursun qishlog‘i, Imom ota MFYda joylashgan. XVIII asrga oid. xalq orasidagi ma’lumotlarga qaraganda Imom Zaynil Obiddin qatl qilinganlaridan keyin jasadlarini xorlamasliklari uchun boshlarini dushmanlardan olib qochib kelishgan va Shohsuvor G‘oziy tomonidan boshni shu yerga dafn etilgan. XVIII asrda maqbara bunyod etilgan. Hozirgi kunda maqbara ziyoratgohga o‘zgacha ko‘rk berib turibdi.
Fargʻona fronti

Fargʻona fronti — Fuqarolar urushi davrida Turkiya Respublikasining mahalliy fronti. 1919-yil 23-fevralda Turkistonda Sovet Respublikasi Inqilobiy Harbiy Sovetining buyrug‘i bilan Farg‘ona viloyatidagi bosmachilarga qarshi kurashishga rahbarlik qilish uchun tuzilgan.

Bu urushda Fargʻona dehqon armiyasidan foydalanildi.

 Tarkibi va tuzilishi 
Farg‘ona fronti shtab-kvartirasi saylangan organ bo‘lib, sovet muassasalari, partiya va jamoat tashkilotlari, harbiy qismlar vakillaridan iborat edi. Ularga rais boshchiligidagi shtab Prezidiumi rahbarlik qildi.

1919-yil avgustda RVS Fargʻona fronti tuzilib, front shtab-kvartirasi unga boʻysunishi belgilab qoʻyildi. Saylovlar tugatilib, Inqilobiy Harbiy Kengash qoshida siyosiy bo‘lim tashkil etildi. Farg‘ona fronti hududiy tezkor shtabga boʻysunuvchi alohida bo‘linmalar va mahalliy qo‘shinlarni o‘z ichiga olgan edi.

 Jang qilish 
1919-yil oktabr—noyabr oylarida toʻrtta qoʻshin guruhi tuzildi (1- Skobelev uyezdida (keyinchalik Marg‘ilon uyezdi), 2-Qoʻqon uyezdida, 3-chi Andijon uyezdida, 4-chi Namangan uyezdida), okrug shtab-kvartirasi tugatildi.

Fargʻona fronti qoʻshinlari Katta Ergash, Madaminbek, Konstantin Osipov, Konstantin Monstrov va boshqa otryadlariga qarshi kurashdilar.

Ayniqsa, qiyin vaziyat 1919-yil sentyabr oyida, bosmachilar harakatida mintaqaning bir qator shaharlarini egallab olganlarida yuzaga keldi. Sovet qoʻshinlari rus ishchilari va dehqonlarning bir qismining yordamiga tayanib, bosmachilarni magʻlub etdilar.

1919-yil 22-noyabrda Fargʻona fronti tugatilib, uning qoʻshinlari Fargʻona oʻqchi diviziyasi (keyinchalik 2-Turkiston oʻqchi diviziyasi)ga qisqartirildi.

 Qoʻmondonlik xodimlari 
Front shtab prezidiumi raisi:

 D. I. Spasibov (1919-yil 26-fevral — 16-avgust)

Komandirlar:

 Mixail Safonov (1919-yil 26-fevral—16-sentyabr)
 Sokolov A. P. (1919-yil 16-sentyabr—16-noyabr)
 Nemudrov G. M. (1919-yil 18—22-noyabr).

RVS aʼzolari:

 D. I. Spasibov
 S. T. Filippov (1919-yil 16-avgust—16-sentyabr)
 Ivanov V. I. (1919-yil 16-sentyabr—16-noyabr)
 Xabibulin Ya. (1919-yil 16-sentyabr—18-noyabr)
 Slepchenko (1919-yil 18—22-noyabr)
 Mzokov (1919-yil 18—22-noyabr)

 Adabiyot 

 SSSRdagi fuqarolar urushi va harbiy interventsiya. Entsiklopediya. M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1983-yil.

 

Turkum:Fargʻona viloyati (Rossiya imperiyasi)
Turkum:Fuqarolar urushi davridagi Sovet frontlari
Hazrati Bob Farg‘oniy ziyoratgohi

Hazrati Bob Farg‘oniy ziyoratgohi — Namangan shahar Pop tumanida joylashgan ziyoratgoh hisoblanadi. Hazrati Bob Farg‘oniy qadimiy Farg‘onaning mashhur shayxlaridan bo‘lib, „Bob“ taxallusi bilan nom qozongan.
 Tarixi 
Pop tumani bilan Chinor qishlog‘i o‘rtasida Olmossoy bo‘yida Hazrati Bob nomli qabriston mavjud. Hazrati bob X asrning ikkinchi yarmi XI asrning birinchi yarimida yashab o‘tgan ulug‘ valiylardan biri sifatida Islom olamida shuhrat taratgan. Hazrati Bob Farg‘oniy haqida maʼlumotlar juda kam saqlanib qolgan. Faqatgina Abdurahmon Jomiy o‘zining „Nafahot ul-uns min hazarot il-quds“ (Hamsuhbatlarning yoqimli iforlari) nomli tazkirasida Bob Farg‘oniyga nisbatan shunday taʼrif beradi: Bu kishining nomi Umar bo‘lib. U diyorning darveshlari, buyuk shayxlari va donishmandlarini Bob deb ataganlar. Shunga ko‘ra, ushbu alloma Bob laqabi bilan tanilgan. Bob Farg‘oniy karomatliklari sezilib va ko‘rinib turgan ulug‘ kishi edilar. Hazrati Bob Farg‘oniy umrining so‘nggi yillarini o‘ziga nisbat berilgan Bob mavzesida o‘tkazgan va shu yerda vafot etgan. 1927-yilda maqbara buzib tashlangan. Hozirgi kungacha mahalliy aholi Hazrati Bob Farg‘oniy qabrlarini ziyorat qilib kelishadi. Pop tumani markazida „Hazrati Bob“ qabristoni mavjud bo‘lib, Hazrati Bob Farg‘oniyning hoki ham shu yerga dafn etilgan. Hazrati Bob Farg‘oniy mamlakatimizning 4 ta tasavvuf ilmi va diniy ahkomlaridan biri bo‘lib, Imom al-Buxoriyga tenglashtirilgan.

 

Turkum:Namangan meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Ziyoratgohlar
Turkum:Pop tumanidagi ziyoratgohlar
Chilla mozor ziyoratgohi

Chilla mozor ziyoratgohi — Namangan shahar Pop tumanida joylashgan Uyg‘ur qishlog'ida joylashgan antik o’,rta asrlar arxeologiya yodgorligi hisoblanadi.
 Tuzilishi 
Maydoni 300 kvadrat metr, tuproqli tepalik. Ayrim da nekronim Chillamozortepa shaklida kuzatiladi. U yerda qadimiyqayroqtoshlarga yozuv bitilgan qabrtoshlari mavjud bo’lib, ayrimlari sindirilgan. Ilmiy jihatdan o’rganilmagan va tadqiqot olib borilmagan.
Bibi ona ziyoratgohi

Bibi ona ziyoratgohi – Namangan viloyat Chust tumanida joylashgan ziyoratgoh. Bronza davriga oid arxeologik yodgorlik hisoblanadi.

 Tarixi 
Chust madaniyati nomi bilan YUNESKO himoyasiga olingan. Ziyoratgoh 1950-yilda arxeolog M. E. Voronets tomonidan kashf etilgan. Ziyoratgoh 1951 – 1961-yillarda arxeolog V. I. Sprishevskiy tomonidan,1974-yil va 1982-yillarda tarix fanlari doktori, Yu. A. Zadneprovskiy, 1982 – 1984-yillarda tarix fanlari doktori, professor Ahmadali Asqarov rahbarligida bir necha olimlar tomonidan tarixiy hamda arxeologik jihatdan oʻrganilgan. Bibiona ziyoratgohining xronologik sanasini M. E. Voronets miloddan oldingi ІІІ – ІІ ming yilliklar, A. N. Bernshtam eramizdan oldingi ІІ ming yilliklar, akademik Ya. Gʻ.Gʻulomov miloddan avvalgi ІІ ming yilliklarning oxiri – І ming yilliklarning dastlabki asrlari deb koʻrsatganlar. Keyingi tadqiqotlar natijasida Bibiona yodgorligining yoshi miloddan oldingi ІІ ming yillikning oxirlari – miloddan oldingi X-VІІІ asrlarga toʻgʻri kelgan.

Ziyoratgoh 2800 – 3000-yillik tarixga ega. Arxeolog V. I. Sprishevskiy Bibionadagi bronza asriga – bundan 4 ming yillar avvalgi davrlarga oid turarjoy va qabrlarni qazib, anchagina uy-roʻzgʻor ashyolari, sopol idishlar, ibtidoiy kishilarning suyaklarini topib tekshirgan. U Bibiona yodgorligini ibtidoiy qishloq deb hisoblagan. Oʻsha vaqtda Yahyo Gʻulomov ham shu fikrda boʻlgan. Ammo keyingi tadqiqotlar natijasida Bibiona Buvanamozor qishloq emas, shahar boʻlganligini, dastlabki Chust shahri oʻrni ekanligini qayd etganlar. Buvanamozordagi qadimiy buloq suvi ham ilohiylashtirilgan. Qadimgi dehqonlar ana shu buloq atroflarini makon tutishgan. Bibiona moʻtabar ayol boʻlib Qosimshayxning singillari boʻlgan ekan. Ular XVІ asrda yashab oʻtgan chustlik mashhur alloma Mavlono Lutfullohga zamondosh boʻlganlar. Bibiona Chustning ilk sivilizatsiya markazi boʻlib, bundan 40 asr avval yuzaga kelgan. Qadimda qabilalarni ayol kishi boshqargan. Shuning uchun ham qabila boshligʻini „bibiona“ deb atashgan. Oʻsha davrda aholi toʻkinchilik, shodu xurramlikda yashagan ekan. Ana shunday kunlarning birida Bibionaning yurtiga dushmanlar bostirib keladi. Aholini oʻldira boshlaydi. Shunda Bibiona yaratganga nola qilib koʻz yosh toʻkadi. Uning nolalari Allohga yetib borib, Bibiona yer ostiga gʻoyib boʻladi va u yerdan buloq chiqadi. Oʻsha paytda u yerlar choʻl va dashtliklardan iborat boʻlgan ekan. Tarixchi olim Y. Qosimov manzilgohda hayot miloddan oldingi XVІІІ asrlarda toʻxtagan, turar joylar esa vaqtlar oʻtishi bilan shamol, qor va yomgʻirlar taʼsirida yemirilib tepalikka aylanib qolgan. Mahalliy aholi kerakli narsalarni oʻzlari bilan birga olib ketib, boshqa qulay joyga oʻrnashganlar. Vaqtlar oʻtishi bilan bu tepalik katta ona yoki boshliq ona – "Bibi ona " deb yuritilib, keyinchalik odamlar unga sigʻina boshlagan. Manzilgohni qazish vaqtida 4 ta qabr topilgan. Ulardan ikkitasi buzilgan, ikkitasi butun holda boʻlgan.
 

Turkum:Namangan meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Namangan viloyati
Turkum:Chust tumani
Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar
Turkum:Ziyoratgohlar
Turkum:Namangan viloyatidagi ziyoratgohlar
Turkum:Chust tumanidagi ziyoratgohlar
Termogravimetrik tahlil

Termogravimetrik tahlil (TGA) termal tahlil usuli boʻlib, harorat oʻzgarganda namunaning massasi vaqt oʻtishi bilan oʻlchanadi . Bu oʻlchov faza oʻtishlari, yutilish, adsorbsiya va desorbsiya kabi fizik hodisalar haqida maʼlumot beradi; shu jumladan kimyoviy hodisalar xemosorbtsiyalar, termal parchalanish va qattiq gaz reaktsiyalari haqida maʼlumot beradi.

 Termogravimetrik analizator 
Termogravimetrik analiz (TGA) termogravimetrik analizator deb ataladigan asbobda oʻlchanadi. Termogravimetrik analizator namunaning haroratini vaqt oʻtishi bilan oʻzgarganda doimiy ravishda massasini oʻlchaydi. Massa, harorat va vaqt termogravimetrik tahlilda asosiy oʻlchovlar hisoblanadi, shuningdek ushbu uchta asosiy oʻlchovdan koʻplab qoʻshimcha oʻlchovlar olish mumkin.

Odatda termogravimetrik analizator dasturlashtiriladigan nazorat haroratiga ega boʻladi. Harorat odatda doimiy tezlikda koʻtariladi va termal reaksiyaga kirishadi. Issiqlik reaktsiyasi turli atmosferalarda sodir boʻlishi mumkin, shu jumladan: atrof-muhit havosi, vakuum, inert gaz, oksidlovchi/qaytaruvchi gazlar, korroziy gazlar, karburizatsiya qiluvchi gazlar, suyuqlik bugʻlari shuningdek, turli bosimlar, jumladan: yuqori vakuum, yuqori bosim, doimiy bosim yoki boshqariladigan bosim.

 TGA 
Termogravimetriyaning uch turi mavjud:

 Izotermik yoki statik termogravimetriya: Ushbu texnikada namunaning ogʻirligi doimiy haroratda vaqt funktsiyasi sifatida qayd etilishi oʻlchanadi.
 Kvazistatik termogravimetriya: Ushbu texnikada namuna harorati izotermik intervallar bilan ajratilgan ketma-ket bosqichlarda koʻtariladi, bunda namuna massasi keyingi harorat shkalasining boshlanishidan oldin barqarorlikka erishadi.
 Dinamik termogravimetriya: Ushbu texnikada namuna harorati chiziqli tarzda oʻzgartiriladigan muhitda isitiladi va oʻlchanadi.

 Ilovalar 

 Termal barqarorlik 
TGA materialning termal barqarorligini baholash maqsadida ishlatilishi mumkin. Istalgan harorat oraligʻida, agar modda termal barqaror boʻlsa, massa oʻzgarishi kuzatilmaydi. Arzimas massa yoʻqolishi oʻlchashda xatoliklarga sabab boʻlishi mumkin. Shuningdek, materialning yuqori haroratida ham foydalanish imkonini beradi. Bu haroratdan keyin material xususiyatlarini yuqota boshlaydi.

 Oksidlanish va yonish 
Materiallarning eng oddiy tavsifi reaksiyadan keyin qolgan qoldiq hisoblanadi. Misol uchun, yonish reaktsiyasida namunani normal sharoitda termogravimetrik analizatorga yuklash orqali tekshirish mumkin. Olingan TGA egri chizigʻi y oʻqi bilan boshlangʻich massaning ulushi sifatida egri chiziqning oxirgi nuqtasida qoldiqni koʻrsatadi.

 Termogravimetrik kinetika 
Turli materiallarning va yonish jarayonlarida ishtirok etadigan termal (katalitik yoki katalitik boʻlmagan) parchalanishning reaktsiya mexanizmlarini tushunish uchun termogravimetrik kinetikani oʻrganish kerak.

Parchalanish jarayonining faollashuv energiyalarini Kissinger usuli yordamida hisoblanadi.

Doimiy isitish tezligi keng tarqalgan boʻlsa-da, doimiy massa yoʻqotish tezligi oʻziga xos reaksiya kinetikasini koʻrish mumkin.
Qiz mozor maqbarasi

Qiz mozor maqbarasi — Namangan viloyat To‘raqo‘rg‘on tumanida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi 
 

Turkum:Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar
Lyudmila Kovtun

Lyudmila Stepanovna Kovtun (1916-yil 17-mart, Harbin — 2001-yil 14-oktyabr, Sankt-Peterburg) — sovet va rus tilshunos, tarixiy leksikologiya va rus tili tarixi boʻyicha mutaxassis. Filologiya fanlari doktori (1964), Leningrad davlat universiteti professori (1970).

 Biografiya 
1916-yil 17-martda Xarbin shahrida davlat xizmatchisi oilasida tugʻilgan.

1934-yilda u oʻrta maktabni tugatib, onasi bilan Moskvaga keldi. 1934-1939-yillarda. Elektrolayt zavodida buxgalter-iqtisodchi lavozimida ishlagan. 1939-yilda u Moskva davlat pedagogika institutiga oʻqishga kirdi. Til va adabiyot fakultetida oʻqidi.

1943 yilda Farg‘ona davlat pedagogika institutining rus tili va adabiyoti fakultetida tilshunoslik yo‘nalishida o‘qib, uni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. 1943-yil sentyabrdan 1944-yil maygacha Farg‘ona viloyatidagi oʻrta maktabda ishlagan.

1945-1948-yillarda SSSR Fanlar akademiyasi Rus tili institutining Leningrad filialida professor Boris Larin rahbarligida aspiranturada tahsil oldi, 1948-yilda „Qadimgi slavyan-rus lugʻati“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. (Qadimgi davr rus leksikografiyasi tarixi boʻyicha).

1949-yilda Lyudmila Kovtun Zamonaviy rus adabiy tili lugʻati guruhiga ishga qabul qilindi va u lugʻat yozuvlari muallifi va muharriri edi. 1960-yildan Idoralararo lug‘at idorasi xodimiga aylandi.

1964-yilda „Oʻrta asrlarning rus leksikografiyasi“ kitobi boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1970-yildan Leningrad davlat universitetining rus tili kafedrasi professori. U umrining oxirigacha Rossiya Fanlar akademiyasining lug‘at bo‘limida ham ishlagan.

 Ilmiy faoliyat 
Asosiy ilmiy qiziqishlar sohasida Lyudmila leksik semantikani oʻz ichiga oladi, XI—XVII asrlar rus leksikografiyasi tarixi, keng slavyan tili fonida, semantika va leksikografiya tilining shakllanishi (XI-XVII asrlarning rus qoʻlyozma iga koʻra), soʻzlashuv nutqi, badiiy uslublari haqida oʻrganishlar olib boradi.

 Asosiy ishlar 

 Kovtun L. S. Russkaya leksikografiya epoxi srednevekovya. — M.—L.: Nauka, 1963. — 445 s.
 Kovtun L. S. Leksikografiya v Moskovskoy Rusi XVI — nach. XVII vv.. — M.—L.: Nauka, 1975. — 351 s.
 Kovtun L. S. Drevnie slovari kak istochnik russkoy istoricheskoy leksikologii. — L.: Nauka, 1978.
 Kovtun L. S. O neyavnix semanticheskix izmeneniyax // Voprosi yazikoznaniya — № 5. — 1971.

 

 Adabiyot 

 

 

 Sankt-Peterburg davlat universitetining idoralararo lugʻat idorasi veb-saytidagi sahifa 

Turkum:1916-yilda tugʻilganlar
Turkum:17-martda tugʻilganlar
Turkum:2001-yilda vafot etganlar
Turkum:14-oktyabrda vafot etganlar
Turkum:Ayol tilshunoslar
Turkum:Fargʻona davlat universiteti bitiruvchilari
Avliyo Aleksandr Nevskiy kapellasi (Fargʻona)

Muqaddas Aleksandr Nevskiy ibodatxonasi — Skobelev shaharchasida joylashgan Rus pravoslav cherkovining Markaziy Osiyo metropolitan okrugi Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining Fargʻona shahrida joylashgan, faol boʻlmagan pravoslav cherkovi hisoblanadi. Rus qabristonining chekkasida osmon-moviy gumbazli va xuddi shu rangdagi kirish darvozasi boʻlgan kichik ibodatxona mavjud. U 1898-yilda Andijon qoʻzgʻolonida halok boʻlgan rus askarlari xotirasiga qurilgan.

Ibodatxona maqbarasi 1891-yilda tashkil etilganKniga. Ivanov Al. A., 1892-yilda L. Burmeister loyihasi boʻyicha qurilgan. Chapel 1892-yil 6-dekabrda Aleksandr Nevskiy sharafiga muqaddas ibodatxona qilingan. 50 parishioner uchun moʻljallangan. 1934-yilda yopilganKniga. Ruzaev B. A.. Ibodatxona buzilmagan. Shtatga koʻra, ibodatxonaga bitta ruhoniy tayinlangan. Patronal bayrami esa 6-dekabr etib belgilandi.

 Tarix 
1898-yilda Oʻzbekistonda Andijon qoʻzgʻoloni boʻlib, Fargʻonada rus askarlari oʻldirildi. Ularning barchasi mahalliy rus pravoslav qabristoniga dafn qilindi, shundan soʻng mahalliy gʻazna hisobidan ibodatxona qurishga qaror qilindi.
left|thumb|300x300px| Oʻlgan rus askarlariga yodgorlik va maqbara
Cherkov pishiq gʻishtdan, shuningdek, xazina hisobidan qurilgan. Ichkarida, shuningdek, rus qiruvchisining barcha oʻlgan pastki darajalari ismlari yozilgan belgilar bor edi, afsuski, ular saqlanib qolmagan. U Muqaddas Buyuk shahid Avliyo knyaz Aleksandr Nevskiy sharafiga bagʻishlangan. Maʼbadda davlatga koʻra, u qoʻyilgan: ilohiy xizmatlarni oʻtkazgan bir ruhoniy, juda kam uchraydigan hodisa.

U Nicholas the Wonderworker cherkoviga tayinlangan, Turkiston yeparxiyasi maʼmuriyatining yurisdiktsiyasi ostida edi.

1910-yilda zilzila sodir boʻldi, natijada u qisman tomdan qulab tushdi. Bir yil oʻtgach, u tiklandi. 1932-yilda cherkov yopildi. Bino bugungi kungacha saqlanib qolgan. Ammo qabristondan faqat xotiralar qoldi.

 Galereya 
 

 

 Adabiyot 

 Fotosurat va tavsif bilan buklet. Ivanov An. A. — Rossiya Turkistonining shahar va qishloqlariga sayohatlar. Qishloq va shaharlar tekshirildi va suratga olindi, 110 ta fotosurat va 54 ta matn . Sankt-Peterburg, 1910 yil.
 Kitob. Ivanov Al. A. — Fargʻona harbiy okrugi tarixi . Qo‘qon, 1911 yil.
 Fargʻona jurnali. Maqola — Aleksandr Nevskiyning Fargʻona ibodatxonasidagi mo''jiza . Bookinist nashriyoti, Farg‘ona 1956 yil
 Kitob. Golenberg B. A. — Turkiston oʻlkasining qadimiy ibodatxonalari . Toshkent, 2011 yil.
 Kitob. Ruzaev B. A. — Oʻzbekistonda cherkovlar tarixi . Toshkent, 2014 yil.

Turkum:Fargʻona meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Oʻzbekiston ibodatxona cherkovlari
Turkum:Fargʻona bino va inshootlari
Falasbon buva maqbarasi

Falasbon buva maqbarasi — Namangan viloyat To‘raqo‘rg‘on tumanida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi 
 

Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Avliyo Aleksandr Nevskiy ibodatxonasi (Fargʻona)

Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi — Rossiya imperiyasining Skobelev shahrida (hozirgi Oʻzbekistonning Fargʻona shahri) yoʻqolgan pravoslav cherkovi. U rus pravoslav cherkovining Oʻrta Osiyo metropolitan okrugining Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasiga tegishli edi. U 1936-yilda vayron qilingan.
 Tarix 
left|thumb|250x250px| Skobelevdagi Aleksandr Nevskiy cherkovi, 1907-1909 yillardagi otkritka.
Fargʻona vodiysidagi eng katta ibodatxonaga 1891-yil 23-iyulda mahalliy Turkiston yepiskopining duosi bilan asos solingan. Gʻazna mablagʻlari hisobidan qurilgan va 1899-yilning birinchi yarmida qurib bitkazilgan. Oʻsha yilning 17-may kuni muqaddas olijanob knyaz Aleksandr Nevskiy sharafiga bagʻishlangan.

Neo-Vizantiya uslubida pishgan temir gʻishtdan qurilgan, u shaharning markazida (oʻsha paytda u Skobelev deb nomlangan), asosiy shahar maydonida joylashgan edi. Ibodatxona 700 kishiga moʻljallangan. U uchta qavatda qurilgan va pastki qavatda 18 ta, oʻrtada 20 ta va yuqori gumbazda 8 ta derazadan iborat edi. Ichkari gipslangan va har xil ranglarga boʻyalgan; dekor bezaklari bilan toʻldirildi, pollar yogʻochdan edi. Gʻarbiy shift qismida ikki massiv qaragʻay nurlari bilan jihozlangan. Maʼbadda beshta pech bor edi.

1898-yilda Andijon qoʻzgʻoloni tugashi munosabati bilan Afos rohiblari cherkovga sovgʻa sifatida Fargʻona viloyati qoʻshinlariga fotiha beish bilan birga Avliyo Aleksandr Nevskiy ibodatxonasi ikonasi va siymosini olib kelishdi. Har xil turdagi yogʻochlardan yasalgan uch qavatli ikona 1899-yilda xazina hisobidan sotib olingan.

1900-yilgacha 1876-yilda tashkil etilgan cherkov va ruhoniylar Turkiston yeparxiyasi hokimiyati tasarrufida boʻlib, oʻsha 1900-yil 23-martda general-gubernator va okrug qoʻshinlari qoʻmondoni Sergeyning iltimosiga binoan, boshqa ruhoniylar va cherkovlar qatorida ular komendant idorasida roʻyxatdan oʻtgan harbiy va dengiz ruhoniylarining protopresviteri yurisdiksiyasiga oʻkazildi (1895-yilda u Fargʻona idorasi, keyin esa Skobelev harbiylari deb oʻzgartirildi). 1911-yil 22-dekabrda Oliy Kengash tomonidan tasdiqlangan Harbiy Kengashning buyrug‘i bilan Skobelev harbiy qo‘mondonligi idorasi huzuridagi ruhoniylar shtabi tugatilib, 8-Turkiston otishma polkida yangisi ochildi, u yerda ruhoniylar maʼbad bilan birga kiritilgan. Shtatga koʻra, maʼbadga bitta ruhoniy tayinlangan.

Cherlovning asoschisi va uning birinchi rektori, protoreys Afanasiy Ryshkin cherlovning qurbongoh qismining janubi-sharqiy devori yaqinida dafn etilgan, dafn qilinadigan joy qabr toshi bilan belgilangan.

1936-yilda maʼbad yopildi, uning binosi buzildi. Barcha mulk boshqa ibodatxonalarga topshirildi.

 Adabiyot 

 Golenberg V. A. „Turkiston oʻlkasining qadimiy ibodatxonalari“. Toshkent 2011 yil.

 

 

 Muqaddas oʻng dindor Buyuk Gertsog Aleksandr Nevskiy cherkovi

Turkum:Fargʻona tarixi
Turkum:Fargʻona meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Oʻzbekistonning vayron qilingan cherkovlari
Turkum:Fargʻonadagi pravoslav cherkovlari
Turkum:Fargʻonaning yoʻqolgan bino va inshootlari
Turkum:Avliyo Aleksandr Nevskiy ibodatxonasi
Andrey Timoshenko

Andrey Stanislavovich Timoshenko (1972-yil 21-aprelda; Fargʻona, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rus zobiti, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni.

 Tarjimai holi 
1972-yil 21-aprelda Fargʻona shahrida tugʻilgan.

1993-yilda Ryazan oliy havo-desant qoʻmondonlik maktabini tamomlagan. 98, 7-gvardiya havo-desant diviziyalarida va 10-alohida parashyut polkida vzvod komandiridan parashyut batalyonining shtab boshligʻigacha boʻlgan lavozimlarda xizmat qilgan.

2001-yilda Qoʻshma qurolli kuchlar akademiyasiga oʻqishga kirgan va oʻqishni 2003-yilda tamomlagan. Shundan soʻng 7-gvardiya desant-shturm diviziyasi (Stavropol shahri) 247-havo-desant polki komandirining oʻrinbosari etib tayinlangan. 2007-yildan – Havo-desant kuchlari kichik mutaxassislari uchun 242-oʻquv markazining 285-havo-desant oʻquv polkining komandiri (Omsk). 2001-yildan 2003-yilgacha – Tashkiliy va shtat ishlari bilan bogʻliq holdu 35-alohida qoʻriqchilar motorli miltiq brigadasi komandirining oʻrinbosari etib tayinlangan. 2013-yilning noyabridan 2015-yilning fevraligacha 201-harbiy bazaning 149-gvardiya motooʻqchilar polkiga qoʻmondonlik qilgan.

 Urushdagi faoliyati 

1994-yilda 98-gvardiya havo-desant diviziyasining birlashgan batalyoni konstitutsiyaviy tuzumni tiklash uchun Checheniston Respublikasiga xizmat safariga joʻnatilgan. 1994-yil 31-dekabrdan 1995-yil 1-yanvargacha parashyutchilar bataloni Grozniy shahriga kirib borgan. Leytenant Andrey Timoshenko hujum guruhi qoʻmondoni etib tayinlangan.

1995-yil 2-yanvarda Timoshenko: 1995-yil 12-yanvardan 13-yanvarga oʻtar kechasi Vazirlar Kengashi binosiga bostirib kirish, tungi qoʻriqchini yoʻq qilish va jangarilarning eng muhim qoʻmondonlik punktlarini egallash buyrugʻini olgan. Ertalab soat 5 larda binoga hujum boshlangan. Hujum guruhining yoʻlida tungi qoʻriqchilar yoʻq qilingan va shu bilan batalyonning asosiy kuchlari uchun oʻtish joyi tozalangan. Shundan soʻng, guruhga Vazirlar Kengashi binosining qarama-qarshi tomonida pistirma oʻtkazish va shu orqali Vazirlar Kengashi binosiga yangi jangari kuchlarning oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik vazifasi yuklatilgan. Oʻn nafar jangari yoʻq qilingan. Guruh vazifani yoʻqotishsiz bajargan.

 Mukofotlari 

Rossiya Prezidentining 1995-yil 6-martdagi farmoni bilan maxsus topshiriqni bajarishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun gvardiya leytenanti Andrey Stanislavovich Timoshenkoga „Oltin yulduz“ medali bilan Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni berilgan.

 

Turkum:Fargʻonada tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1972-yilda tugʻilganlar
Turkum:21-aprelda tugʻilganlar
Muqaddas Nikolay mo‘jizakor cherkovi (Farg‘ona)

Muqaddas Nikolay moʻjizaviy cherkovi — Turkiston oʻlkasining Skobelev (hozirgi Fargʻona shahri) shahrida 1907—1927-yillarda mavjud boʻlgan vayron boʻlgan pravoslav cherkovi.

 Tarix 
Maʼbad 1902-yilda Turkiston general-gubernatorligida Termiz, Verniy, Skobelev, Kerki, Kushka, Samarqand, Chardjou shaharlarida garnizon cherkovlarini qurish uchun ishlab chiqilgan meʼmor Fyodor Verjbitskiy va harbiy muhandis Fyodor Smirnovning loyihasi boʻyicha qurilgan. Turkiston harbiy ibodatxonalari uchun namunaga aylangan bu loyiha 1901-yilda tasdiqlangan Fyodor Verjbitskiy polk cherkovining namunali loyihasi asosida yaratilgan edi.

Shunday qilib, soddalashtirilgan rus uslubidagi bino Turkistonning boshqa ibodatxonalariga oʻxshash edi. U pishiq gʻishtdan qurilgan, ichki makonining oʻlchami 24 dan 16 metrga teng edi. Eshiklardan birining tepasida qoʻngʻiroq minorasi bor edi.

Maʼbadning qurilishi 1907-yilda yakunlandi. 1909-yil avgust oyida sobor Muqaddas Nikolay moʻjizaviy sharafiga muqaddas qilindi (patronal bayram kuni 6-dekabr etib belgilangan).

1910-yilning ikkinchi yarmigacha u 3-Turkiston otishma brigadasi idorasiga qarashli 7-Turkiston otishma polkiga mansub edi. 1910-yilda qayta muqaddaslash marosimi oʻtkazildi.

Andijon qoʻzgʻoloni (1898) paytida halok boʻlgan rus askarlari dafn etilgan ibodatxonaga pravoslav qabristonida qurilgan Avliyo Aleksandr Nevskiy ibodatxonasi tayinlangan.

1927-yildan keyin cherkov yopildi, qoʻngʻiroq minorasi buzildi, piktogramma va barcha cherkov mulki boshqa cherkovlarga oʻtkazildi. Bir muncha vaqt sobiq soborda ombor sifatida mavjud edi va keyinchalik u yopildi. Bino 2000-yillarda buzib tashlangan.

 

 Adabiyot 

 „Turkiston o‘lkasida ko‘chirish“ Peterburg, 1911-yil.
 F. B. Karavaeva — „Och dasht oʻtmishi va hozirgi kuni“. Hududi juda katta edi. Petrograd, 1914-yil.
 „Rossiya Turkistonining shahar va qishloqlariga sayohatlar“. Qishloqlar va shaharlar koʻzdan kechirildi va suratga olindi: Voskresenskoye, Blagoveshchenskoye, Bogoroditskoye, rus, Spasskoye, Chinazskoye, Yangiyulskoye va boshqalar. Sankt-Peterburg, 1900-yil.

Turkum:Fargʻona meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Turkum:Fargʻonadagi pravoslav cherkovlari
Turkum:Oʻzbekistonning vayron qilingan cherkovlari
Kyoning teoremasi (kinetika)

Kinetikada König teoremasi yoki Königning parchalanishi Iogann Samuel König tomonidan olingan matematik munosabat bo'lib, jismlar va zarralar tizimlarining burchak momenti va kinetik energiyalarini hisoblashda yordam beradi.

 Zarrachalar tizimi uchun 
Teorema ikki qismga bo'lingan.

 Kyoning teoremasining birinchi qismi 
Birinchi qism tizimning burchak momenti massa markazining burchak momenti va massa markaziga nisbatan zarrachalarga tatbiq etilgan burchak momentining yig'indisi sifatida ifodalaydi. 

 Isbot 
Koordinata boshi O bo'lgan inersial sanoq sistemasini hisobga olsak, tizimning burchak momentini quyidagicha aniqlash mumkin:

Bitta zarrachaning joylashishini quyidagicha ifodalash mumkin:

Shunday qilib, biz bitta zarrachaning tezligini aniqlashimiz mumkin:

Birinchi tenglama quyidagiga keladi:

 

 

Ammo quyidagi shartlar nolga teng:

Shunday qilib, isbotlandi:

bu yerda M - tizimning umumiy massasi .

 Qattiq jism uchun 
Teoremani qattiq jismlarga ham qo'llash mumkin, bunda ba'zi bir inersial sanoq sistemasida o'rnatilgan N kuzatuvchi tomonidan ko'rilganidek qattiq jismning kinetik energiyasi K, quyidagicha yozilishi mumkin:

bu yerda - qattiq jismning massasi; - inersial sanoq sistemasida N o'rnatilgan kuzatuvchi tomonidan ko'rilgan qattiq jismning massa markazining tezligi; - N inersial sanoq sistemasidagi qattiq jismning massa markaziga nisbatan burchak impulsi; va - N inersial sanoq sistemasiga nisbatan qattiq jismning burchak tezligi R 

 Foydalanilgan ro'yxati 

 Hanno Essen: Oʻrtacha burchak tezligi (1992), Qirollik texnologiya instituti mexanika boʻlimi, S-100 44 Stokgolm, Shvetsiya.
 Samuel König (Sam. Koenigio): De universali principio æquilibrii & motus, in viva reperto, deque nexu inter vim vivam & actionem, utriusque minimo, dissertatio, Nova acta eruditorum (1751) 125-135, 162-176 ( Arxivlangan ).
 Pol A. Tipler va Gen Moska (2003), Olimlar va muhandislar uchun fizika (qog'oz): 1A jild: Mexanika (Olimlar va muhandislar uchun fizika), WH Freeman Ed.,

 Iqtiboslar 

Turkum:Mexanika
Xoja Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi

Xoja Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi — Namangan viloyat Chust tumanida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi 
Usbu ziyoratgoh Chust tumani, Toshqoʻgʻon qishlogʻida joylashgan. Xoja Abdurahmon ibn Avf Samarqandga kelib odamlarni islomga targʻib qoladi hamda u yerda 40 yil hukumdor boʻladi. Soʻngra fargʻona vodiysiga yetib keladi. Xoja Abduraxmon ibn Avf maqbarasi XII asrga mansub. Ziyoratgohda mahalliy sayyohlarni tashrifi uchun sharoitlar yaratilgan. Namangan viloyat hokimining 1999-yil 2-oktabrdagi 283-sonli qarori bilan Namangan viloyati Xalqaro Oltin meros xayriya jamg‘armasiga foydalanishga berilgan.
Burhoniddin Marg‘inoniy yodgorlik majmuasi

Burhoniddin Marg‘inoniy yodgorlik majmuasi — Fargʻona viloyat Marg‘ilon shahrida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi
Bandikushod ziyoratgohi

Bandikushod ziyoratgohi — Fargʻona viloyat Buvayda tumanida joylashgan ziyoratgoh.
 Tarixi 
 

Turkum:Ziyoratgohlar
Turkum:Buvayda tumanidagi ziyoratgohlar
Kastelo Velyodagi Kastro

Kastelo Velyodagi Kastro  — Portugaliyaning Alentexo markaziy hududidagi Alandroal munitsipaliteti hisoblanib, Terena (San-Pedro) fuqarolik cherkovidagi xalkolit shaharchasidir.

 Tarixi 
Birinchi turar-joylar xalkolit davriga toʻgʻri keladi. Bronza davrining oxiriga kelib, bu joy kuchli metallurgiya faoliyati markaziga aylandi.

Mavriylarning joylashishi davrida bu joy musulmon koʻchmanchilar tomonidan ishgʻol qilingan.

20-asrda (1990-yillar) Manuel Kalado aholi punktini oʻrganish uchun hududda birinchi arxeologik qazishmalarni oʻtkazdi.

 Arxitekturasi 
Qadimgi qal’a Rio-Lyusefesit bilan chegaralangan boʻlib u baland togʻ choʻqqilari va sharqiy yon bagʻirlari hududiga qaraydigan kichikroq badavlat qishloq hududida joylashgan. Saytga kirish faqat gina gʻarbiy chekkadan mumkin hisoblanadi. Aholi punkti yaqinida „Kastelo Velho 2“ deb atalgan yana bitta aholi punkti oʻrnatilgan boʻlib, u umumiy xususiyatlarga ega va saytdan Santuário de Endovélico em São Migel da Mota joylashgan hisoblanadi.

Mustahkamlangan turar-joy tartibsiz rejaga ega boʻlib, turli davrlarda foydalanilgan va oʻzgartirilgan. Uning perimetri atrofida past devorlarning koʻrinadigan qoldiqlari boʻlgan qiyalik joylashgan. Ushbu mudofaa tuzilmalari saytdagi turli bosqichlarga mos keladigan alohida rejalarga ega hisoblanadi. Tuzilmalarning qoldiqlari tartibsiz perimetr devorlarida qurilgan, kattaroq tuzilmalar sharq va janubga yaqin joylashgan. Shimoliy qanot boʻylab, ehtimol kon yoki mumkin boʻlgan marosim maydoni bilan bogʻliq kichik va tartibsiz galereyadir.U Galereya Casa da Moura (Ayollar uyi) nomi bilan tanilgan boʻlib, mintaqada mavjud boʻlgan, yaʼni , Pego da Moura yoki Pego da Rocha da Moura (shunga oʻxshash sehrlanganlarga tegishli) kabi etnografik qoʻriqxonalar bilan parallel boʻlishi ham mumkin. Murlar)In the settlement of Mesa dos Castelinho (in Almodôvar there was a similar situation: they discovered an artificial gallery, that was properly attributed to the same circumstances. .

Aholi punktining mudofaa qobiliyati daryo va uning sharqiy va gʻarbiy qirgʻoqlari bilan himoyalangan baland joyda joylashganligi bilan taʼminlangan. Gʻarbda saytga noyob kirish imkonini beruvchi tor yoʻl bor hisoblanadi. Bunga yaqin joyda turar-joyning asosiy kirish eshigi shist platformasi bor va u yerda metallurgiya faoliyati bilan bogʻliq chekka yashash maydoniga toʻgʻri kelishi mumkin boʻlgan keramika, quyma shlak va tuzilmalarning qoldiqlari koʻrinadi.

 

 
 
Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkum:Tarix
Vinning siljish qonuni

Vinning siljish qonuni 
Muvozanatli issiqlik nurlanishi energiyasining to'lqin uzunliklar boʻyicha taqsimlanishini nemis fizigi V.Vin 1893-yilda nazariy jihatdan o'rgandi. Vin ideal ko`zgusimon idish ichida nurlanishning idish hajmi kichrayotgandagi qisilish protsessini termodinamik nuqtai nazardan qarab chiqdi va harakatlanayotgan ko`zgudan qaytayotgan nurlanishning chastotasi o`zgarishini (Doppler prinsipini) e`tiborga olib, qora jismning nurlantirish qobiliyati

 (1)

ko'rishda bo'ladi, degan xulosaga keldi, bu yerda - yorug'likning atrof - muhitdagi (bo`shliqdagi) tezligi, 𝘧 funktsiyasining ko'rinishini aniqlash uchun Vin mulohazalari yetarli bo'lmay qoldi.

Vin erishgan muhim natija  nurlantirish qobiliyatining ifodasiga temperaturaning faqat 𝓥/T nisbat ko`rinishida kirishini topishi bo`ldi. Mana shu holning o`ziyoq bizni qiziqtiruvchi funksiyaning ba`zi bir xususiyatlarini oldindan bilishga imkon beradi.Qator tadqiqotchilarning puxta qilib o`tkazgan o`lchashlari tufayli  funksiyaning empirik grafigi aniqlandi va Vinning nazariy xulosalari tekshirib ko`rildi.

Tadqiqot metodi turli temperaturadagi absolyut qora jism chiqarayotgan nurlanishning spektr bo`yicha energiya taqsimotini o'rganishdan iborat edi. Tajribalarning sxemasi 1-rasmda berilgan.
thumb|329x329px|1-rasm. Qora jism spektrida energiya taqsimotini tadqiq etishga bag`ishlangan tajribalar sxemasi.
Bunda S – muayyan teperaturali absolyut qora jism, - monoxromator, L-nurlanishni R difraksion panjarali monoxramator tirqishiga to`playdigan linza,energiyani sezgir T termoelement yoki bolometr qabul qiladi.
Bu tadqiqotlar oqibatida olingan egri chiziqlar 2-rasmda ko`rsatilgan.Ular ni 𝛌 ning funksiyasi sifatida ifodalaydi.  ning har bir temperatura uchun maksimumi borligi rasmdan ko`rinib turibdi.Bu maksimumning 𝛌 shkalasidagi vaziyatini aniqlash uchun munosabatdan foydalanib ,Vin qonunining ifodasida 𝓥 dan 𝛌 ga o`tamiz, u holda

.
 hosilani nolga tenglashtirib,    maksimumning vaziyati

 (2)
shartni qanoatlantirishini ko`ramiz.Bundagi b miqdor temperaturaga bog`liq emas.(2) – rasmdagi eksperimental egri chiziqlar bu xulosani tasdiqlaydi va b ni aniqlashga imkon beradi. b ning hozirgi qiymati: 
  
thumb|410x410px|2-rasm.Turli temperaturalar uchun qora jism spektrida energiya taqsimotining egri chiziqlari.

Bu ko`rinishida Vin qonuni siljish qonuni  deb ham yuritiladi.Chunki bu qonun temperatura ko`tarila borgan sari  funksiya maksimumining vaziyati qisqa to`lqinlar sohasi tomon siljishini ko`rsatadi.

Yuqorida aytilganlarga binoan, 𝛌/T koordinatalardagi, ya`ni (1) formulaga mos  kelgan spektral taqsimot egri chizig`ining maksimumi haqidagi masalani yechish mumkin. Bu funksiyaning maksimumi vaziyatini    shartdan aniqlab, uning

    

munosabatga mos kelishini topamiz, bundagi a miqdor temperaturaga bog`liq emas va o`lchashlarga muvofiq

     a=0,5100 cm·grad

 egri chiziq maksimumining topilgan vaziyati egri chiziq maksimumining vaziyatidan 1,76 marta farq qiladigan to`lqin uzunlikka mos keladi.
Andrey Xusnutdinov

Andrey Aratovich Xusnutdinov (1967-yil 20-yanvar Fargʻona, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan) — rus yozuvchisi, „Danaysi“, „Stolovaya Gora“, „Gugenot“, „Dni Solnsa“ romanlari, roman va hikoyalar muallifi.

 Hayoti 
Xusnutdinov 1967-yil 20-yanvarda Farg‘ona shahrida tug‘ilgan. Olma-Ota shahridagi S. M. Kirov nomidagi Qozoq davlat universitetining filologiya fakulteti rus tili va adabiyoti fakultetini tamomlagan.

Sovet armiyasida xizmat qilgan.

1990-yil Debultida sarguzasht va ilmiy-fantastik adabiyot janrida ijod qiluvchi yosh yozuvchilarning Butunittifoq seminari ishtirokchisi boʻlgan.

 Kompozitsiyalar 
Romanlar

„Danaysi“ (2004)

Stolovaya Gora (2007), Rossiya Buker mukofoti nominatsiyasi 

Gugenot (2008)

Dni Solnsa (2014, nashr etilmoqda), Yangi ufqlar mukofoti nominatsiyasi 

Ertak

Proval (1988)

Gospodstvuyushaya visota (2011), Belkin mukofoti nominatsiyasi".

Hikoyalar

Chasovoy (1991)

 (1999)

Lingvosfera, dastlab „Familial“ (2001) deb nomlangan.

Karamazovi kazarmi (2001)

Ministerstvo animatsii (2002)

Chistoe zoloto (2005)

Vivisektor (2006)

Solnechnoe spletenie (2007)

Wait, Moscow Noir by Akashic Books — Postoy, v sbornike „Moskva Nuar. Gorod iskoverkannix utopiy“ EKSMO, (2010)

Gadina karusel (2013)

Plyonka (2013)

Najot, „Russkie Jenщini“ toʻplamida (2014)

Maqolalar

Xronicheskiy chelovek. Vopros vremeni (2007)

Fantastika i realizm: mgla na granitsax (2013)

 

 Adabiyot 
Lev Danilkin, Afisha, 2008, Stolovaya Gora

Liza Birger, Kommersant, 2009, Stolovaya Gora

Andrey Stepanov, Prochtenie, 2009, Stolovaya Gora

Vasiliy Vladimirskiy, Mir Fantastiki, 2010, Gugenot

Vasiliy Vladimirskiy, Mir Fantastiki, 2013, Gospodstvuyuщaya visota

Mariya Galina, Noviy Mir, 2015, № 12, Trudnosti forsirovaniya nesuщestvuyuщix ukrepleniy

 

 Stranitsa na sayte Laboratoriya Fantastiki
 Stranitsa na sayte Ridero

Turkum:Rossiyalik yozuvchilar
Turkum:Fargʻonada tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1967-yilda tugʻilganlar
Turkum:20-yanvarda tugʻilganlar
Turkum:Rossiyalik adabiyotshunoslar
Turkum:Rossiyalik mualliflar