Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Adrianopol tinchlik shartnomasi (1713)

Adrianopol tinchlik shartnomasi (1713) ― 1710-1713-yillardagi rus-turk urushini tugatdi. Adrianopolda (hozirgi Turkiya, Edirne)1713-yil 13-(24) iyunda imzolangan. Adrianopol shartnomasining asosiy qoidalari 1711-yildagi Prut tinchlik shartnomasining shartlarini takrorladi. Ushbu shartnomalarga muvofiq, Rossiya Azovni unga tutash Orel daryosigacha boʻlgan hudud bilan Turkiyaga berdi Турецкие войны России // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

„Sovet harbiy ensiklopediyasida“ Adrianopol shartnomasi Rossiyaning katta diplomatik muvaffaqiyati sifatida baholanadi, chunki u hududiy yoʻqotishlarga qaramay, unga Boltiqboʻyi qirgʻoqlari uchun kurashda harakat erkinligini taʼminladi. Adrianopol shartnomasi 1720-yilda Konstantinopolning „abadiy tinchligi“ tuzilgunga qadar amal qildi.

 Oldingi davr 
Muvaffaqiyatsiz Prut safaridan soʻng, Rossiya va Usmonli imperiyasi oʻrtasida shartnoma tuzildi, unga koʻra Rossiya Azovni turklarga qaytarishi va Azov dengizidagi boshqa oʻz qal’alarini yoʻq qilishi kerak edi.

Pyotr I bu shartlarni bajarishni paysalga soldi, lekin turklar ham oʻz majburiyatlarini bajarishga shoshilmadilar. Konstantinopolda Tolstoy va unga yordam berish uchun yuborilgan Shafirov olib borgan muzokaralar davom etdi. Nihoyat, 1712-yil 29-noyabrda sulton Rossiyaga urush eʼlon qilib, Tolstoy va Shofirovni qamoqqa oladi. Biroq, urush boshlanmadi: turklar va Turkiyadagi shved harbiylari oʻrtasida mojaro kelib chiqdi, natijada Buyuk Vazir va urushning boshqa tarafdorlari lavozimdan boʻshatildi, muzokaralar esa davom etdi. Endi Turkiya Moskva podshosidan Qrim xoniga har yili oʻlpon toʻlashini, Rossiya chegarasi Samara va Orel daryolari oʻrtasida oʻrnatilishini va Rossiyani oʻzgartirgan kazaklar unga joylashtirilishini talab qildi. Rossiya diplomatlarining saʼy-harakatlari tufayli yakuniy kelishuvga faqat chegara haqidagi qoida kiritildi.
 

 
 Адрианопольские мирные договоры 1713, 1829 // Военная энциклопедия. — М.: Военное издательство, 1997. — Т. 1. — С. 93.
 Адрианопольские мирные договоры 1713, 1829 // Советская историческая энциклопедия : в 16 т. / под ред. Е. М. Жукова. — М. : Советская энциклопедия, 1961. — Т. 1 : Аалтонен — Аяны. — Стб. 219.
 Адрианопольский мирный договор 1713 // А — Бюро военных комиссаров / под общ. ред. А. А. Гречко. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — С. 117. — (Советская военная энциклопедия : в 8 т. ; 1976—1980, т. 1).
Turkum:1713
Turkum:Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Nish shartnomasi (1739)

Nish shartnomasi (1739)  — 1739-yil 3-oktabrda Rossiya va Usmonli imperiyalari oʻrtasida tuzilgan tinchlik shartnomasi va 1735-1739-yillardagi rus-turk urushini tugatgan Belgrad tinchlik shartnomasiga qoʻshimchaFrédéric Schoell et Franz Xaver Zach, Cours d’histoire des États européens, vol. 37, de l’imprimerie royale et chez Duncker et Humblot, 1833.

 Shartnomaning mazmuni 
Rossiya-turk urushi Rossiyaga Qora dengizga chiqishga yordam berishi kerak edi, ammo rus qoʻshinlarining Turkiya va Qrim xonligiga qarshi janglardagi barcha muvaffaqiyatlari Gabsburg monarxiyasi qoʻshinlarining magʻlubiyati bilan tenglashtirildi. Natijada 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda Belgrad tinchlik shartnomasi imzolandiTreaty of Nis (1739), Alexander Mikaberidze, Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia, Vol. I, ed. Alexander Mikaberidze, (ABC-CLIO, 2011), 647.. Belgrad sulhiga koʻra, Avstriya Shimoliy Serbiya, Shimoliy Bosniya va Olteniyadan voz kechib, ularni Turkiyaga berdi. Rossiya Azovni va Dnepr va Don oʻrtasidagi kichik yerlarni oldi, lekin Qora va Azov dengizlarida dengiz flotiga ega boʻlish huquqiga erisha olmadi. Turk sultoni Avstriya imperatorini barcha nasroniylarning — Usmonli imperiyasi fuqarolarining himoyachisi sifatida tan oldi, garchi Rossiya ham bu unvonni olishga harakat qilgan boʻlsa ham.

Rossiya va Turkiya oʻrtasidagi Belgrad tinchlik shartnomasiga qoʻshimcha ravishda, Nish shartnomasi tuzildi, unga koʻra Rossiya Qora dengiz mintaqasi (jumladan, Qrim va Moldaviya) yerlariga daʼvo qilishdan oʻzining toʻliq voz kechishini tasdiqladi, ammo Azovda savdo porti tuzish huquqini oldi va portda hech qanday harbiy inshootlar va istehkomlar qurmaslik majburiyatini oldi.

 

 
 
 S. J. Shaw (1976), History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Vol.1 Empire of gazis, Cambridge Universiy Press, pp. 245.
Turkum:1739
Turkum:Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Turkum:Shartnomalar
Craig David

Craig Ashley David (talaffuzi: Kreyg Eshli Devid; 5-may 1981-yilda tugʻilgan) ingliz qoʻshiqchisi, qoʻshiqnavisi, reperi va produseridir. Artful Dodger musiqa guruhi bilan hamkorlikda ijro etgan „Re-Rewind“ (1999) qoʻshigʻi ortidan shuhrat qozongan. David 2000-yilda Born to Do It nomli ilk studiyaviy albomini chiqardi. Bundan soʻng, u yana beshta studiyaviy albomini ommaga havola etib, Sting, Tinchy Stryder, Big Narstie, Kano va Jay Sean kabi sanʼatkorlar bilan birga ishladi. Davidning 20 ta ashulasi „Birlashgan Qirollik hit-paradlaridagi eng sara 40 ashula“, yettita albomi esa „Birlashgan Qirollik hit-paradlaridagi eng sara 40 albom“ safiga kirgan. Shu kungacha, umumjahon boʻylab 15 milliondan oshiq albom sotgan.

David koʻplab yutuqlarga, jumladan oʻn toʻrt marotaba Brit Awardsga va ikki marotaba Grammy Awardga nomzod boʻlgan.Babatunde (19 March 2010). „Craig David: The Interview!“. MTV. Archived from the original on 11 October 2010. Retrieved 5 June 2012.

 Diskografiyasi 
 Born to Do It (2000)
 Slicker Than Your Average (2002)
 The Story Goes... (2005)
 Trust Me (2007)
 Greatest Hits (2008)
 Signed Sealed Delivered (2010)
 Following My Intuition (2016)
 Rewind — The Collection (2017)
 The Time Is Now (2018)
 22 (2022)
 Commitment (2025)

 Turnelari 
 The Time Is Now Tour (2018)

 

 

  — rasmiy sayt 
 
 

Turkum:1981-yilda tugʻilganlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Ingliz qoʻshiqchilari
Turkum:Ingliz qoʻshiqnavislari
Turkum:MTV Europe Music Award sovrindorlari
Sheera

Sheera ― Yefremov qabilasining asoschisievr., 1 Paral., VII, 24 Yefremning qondosh qiziШеера // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1903. — Т. XXXIX. — С. 368. Никифор (Бажанов) Шеера // Иллюстрированная полная популярная библейская энциклопедия в 4-х выпусках. Выпуск IV — М.: 1892..

Sheera Bef-Oron quyi va yuqori va Uzzen Sheera shaharlarini qurdi yoki mustahkamladi. Bef-Oron levitlargaI. Nav., XXI, 22 Уззен-Шеера // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892. tayinlangan va keyinchalik Sulaymon3 Tsar., IX, 17; 2 Paral., VIII, 5Шеера // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892. tomonidan mustahkamlangan.

Gerbert LokyerШеера // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. (1886-1984) Sheera „katta jismoniy kuchga ega boʻlgan ayol boʻlishi kerak“Herbert Lockyer. „Sherah, Sheerah“" deb taxmin qilgan, Antye Laban va Exud Ben Svi esa u tomonidan qurilgan Uzzen-Shira shari uning oʻlimidan keyin ham uning nomida qolganligi sababli „uning obroʻsi jamiyatda yuksak boʻlib qoldi“Antje Labahn and Ehud Ben Zvi, „Observations on Women in the Genealogies of 1 Chronicles 1-9,“ Biblica 84 (2003), 475. deb taʼkidlagan.

 

Turkum:Ibtido Kitob Belgilar
Turkum: Tiz Efremovo:Shaxslar / Sheera
Inqilob gʻalabasi

Inqilob gʻalabasi  — Kuba inqilobi gʻalabasini xotirlash uchun har yili 1-yanvarda nishonlanadigan Kuba davlat bayrami sanaladi (xotira kuni). Ozodlik kuni sifatida ham tanilgan (ispancha: Día de la Liberación). Tadbirlar yil oxirida boʻlib oʻtadi va anʼanaviy Yangi yilni nishonlash bilan birlashtiriladi.

1952-yil 10-martdagi davlat toʻntarishi natijasida Kubada harbiy-politsiya diktaturasini oʻrnatgan harbiy Fulxensio Batista hokimiyat tepasiga kelgan. Keyingi yili uning rejimiga qarshi isyonchilarning qurolli kurashi Fidel Kastro boshchiligidagi 26 iyul harakati ostida olib borilgan. Kuba inqilobi 1953-yil 26-iyulda (Monkada kazarmalari kuni) boshlandi va 1959-yil 1-yanvarda qoʻzgʻolonchilarning gʻalabasiga, davlat tuzilishini sotsialistik respublika bilan almashtirilishiga, qadar davom etgan. Batista hokimiyatdan agʻdarilganidan bir necha kun oʻtgach, Fidel Kastro inqilobning gʻalabasi barcha muammolar darhol hal qilinishini anglatmaydi, lekin „har birimiz endi koshonaga ega boʻlamiz va hayotimiz yengillashadi“ deb eʼlon qildi. 1 yanvar kuni u davom etdi, „biz endigina boshlash huquqini qoʻlga kiritdik“.

Kubaliklar uchun Yangi yil qoʻshaloq bayramdir. Bayramlar davomida butun mamlakat boʻylab mitinglar, harbiy paradlar, feyerverklar va kontsertlar oʻtkaziladi. Kuba inqilobiy qurolli kuchlarining birinchi paradi 1960-yilda Inqilob maydonida boʻlib oʻtgan. Kuba jamiyatining muxolifatchi, xususan Florida shtatida surgunda boʻlgan vakillari 1902-yil 20-mayda Ispaniyadan ozod qilinganligini — Mustaqillik kunini milliy bayram sifatida nishonlaydilar. Ular buni inqilobning rasmiy kommunistik gʻalabasi bilan taqqoslaydilar.

Inqilob g‘alabasi Kuba inqilobi sharafiga „Ozodlik oroli“da nishonlanadigan bayramlardan biridir. Bayram har doim, hatto Kastro vafotidan keyin ham, kuchli vatanparvarlik asosiga va inqilobiy tarixiy davr xotiralariga ega boʻlgan. 2-yanvar „Qurolli kuchlarning gʻalabasi“ va 26 iyul Monkada kazarmalari kuni (Milliy qoʻzgʻolon kuni) sifatida tanilgan. 2017-yil 3-yanvar kuni Inqilob maydonida mamlakat qurolli kuchlari tashkil etilganining 60 yilligiga bagʻishlangan harbiy parad boʻlib oʻtishi kerak boʻlgan, lekin Kastroning vafoti munosabati bilan motam eʼlon qilinishi munosabati bilan bir oyga qoldirilgan.

 

 

 
 

 

 
Turkum: Kuba inqilobi
Turkum:unutilmas sanalar
Turkum: Kuba Dam Olish Kunlari
Turkum: bayramlar 1 yanvar
H-xolinomimetiklar

Manba: Farmakologiya-Azizova 2006
H—xolinoretseptorlami qoʻzgʻatuvchi moddalar H-xolinomimetiklar deb ataladi. H — xolinoretseptorlar simpatik, parasimpatik gangliylarda, buyrak usti bezining xromaffm toʻqimalarida, karotid koptokchalarida, tomirlaming xemoretseptorlarida hamda markaziy nerv sistemasida joylashgan. H — xolinoretseptorlami nikotinning kichik miqdori tanlab qoʻzgʻatadi, nikotinning yuqori miqdori esa ulami falajlaydi. Ushbu guruhga nikotin, lobelin va sititon alkaloidlari mansub. Bu guruh dori vositalari n-xolinoretseptorlarga 2 bosqichli taʼsir koʻrsatadi (avval qoʻzgʻatadi, keyin esa susaytiradi).

 Qoʻllanishi 
Amaliy tibbiyotda H-xolinomimetiklardan lobelin va sititon qoʻllanadi. Lobelin lobeliya (Lobelia inflata), sitizon rakitnik (Cytisus laburnum) oʻsimliklamdan olinadigan alkaloidlardir. Sitizinning 0,15 % li eritmasi sititon deb ataladi, kimyoviy tuzilishi piperidin unumlaridan hisoblanadi. Moddalar sinokarotid koptokchalaridagi H-xolinoretseptorlami qoʻzgʻatib, reflektor yoʻl bilan uzunchoq miyadagi nafas va qon tomirlar markazini qoʻzgʻatadi, natijada, nafas tezlashadi va chuqurlashadi, oʻpkada havo almashinuvi oshadi, qon bosimi ham bir oz ortadi. bu moddalar simpatik gangliylaming H-xolinoretseptorlarini ham qoʻzgʻatadi, simpatik nervlar oxirida mediator noradrenalinning ajralishini oshirib, qon bosimini bir oz koʻtaradi. Lobelin va sititon buyrak usti bezining xromaffm toʻqimalaridagi H — xolinoretseptorlami qoʻzgʻatishi tufayli qon bosimi koʻtariladi. Qon bosimi koʻtarilishi buyrak usti bezining miya qismidan adrenalinning ajralishiga ham bogʻliqdir. Lobelin va sititon moddalari reflektor analeptiklar hisoblanadi, ular asosan nafas yetishmovchiligida, markaziy nerv sistemani falajlovchi moddalar (barbituratlar, narkotik analgetiklar) bilan zaharlanganda hamda nafas markazi hujayralarining uglekislotaga sezuvchanligi kamayib ketganda qoʻllanadi. Moddalar CO bilan zaharlanganda, nafas reflektor tarzda toʻxtaganda, baʼzi jarrohliklardan keyin kuzatiladigan oʻpka faoliyatining yetishmovchiligida, pnevmoniya va atelektazlaming oldini olish uchun ham qoʻllanadi.

 Nojoʻya tasirlari 
Moddalar faqat venalarga yuboriladi, taʼsiri 2-3 daqiqadan keyin boshlanib, 3-5 daqiqa davom etadi. Agar moddaning birinchi marta yuborilganda taʼsiri boʻlmasa, uni takror yuborishning hojati boʻlmaydi, chunki bunda nafas markazi falajlangan boʻladi, reflektor yoʻl bilan qoʻzgʻalmaydi. Lobelin va sititon gematoentsefalik toʻsiqdan oʻtib, markaziy nerv sistemasidagi H — xolinoretseptorlami qoʻzgʻatishi mumkin. Agar moddalarning miqdori oshirib yuborilsa, bemor qayt qiladi, uni talvasa tutadi hamda vagus nervi markazining faolligi oshishi tufayli yurak toʻxtab qolishi mumkin.

 Tasir mexanizmi 
M-xolinoretseptorlar:

Retseptor faollashishi > Ion kanallar ochilishi > Hujayraga Natriy (Na) ionlarining kirishi > Depolyarizatsiya

 Silliq mushaklarning qisqarishiga sabab bo'ladi.

 

 

 Farmakologiya (Azizova) 2006
 Retseptura + Xarkevich

 

 https://en.wikipedia.org/wiki/Parasympathomimetic_drug
 https://en.wikipedia.org/wiki/Acetylcholine_receptor

Turkum:Farmakologiya
Turkum:Farmatsevtika
Sotaki

Sotaki (slov. Sotáci) — Slovakiyaning Preshov viloyatida Labortsa, Udava, Tsiroxa, Ondava va Ondavki vodiylari oraligʻida Stropkov, Snina va Gumenne (XX asrning birinchi yarmida aholi punkti sotaklar 50 ga yaqin qishloqni oʻz ichiga olgan) yashovchi slovaklarning subetnik guruhi hisoblanadi. Tarixiy jihatdan sotaklar slovak etnik oʻziga xosligini qabul qilib, ruten tilidan slovak tiliga oʻtgan ruten aholisi boʻlishgan. Tadqiqotchilar, XIX-XX asrlarning boshida, sotaklarni koʻpincha slovaklar va rusinlar oʻrtasidagi oʻtish guruhi sifatida taʼriflashgan. Polsha tadqiqotchisi Z.Shtiber sotaklarning rusinlardan kelib chiqishi haqidagi gipotezaga shubha qilib, slovak olimi Y.Lishka, sotaklar dastlab sharqiy slavyanlar taʼsiriga tushib qolgan slovaklar ekanligiga ishongan (bir nechta Ruten qishloqlarining slovakizatsiyasi yuz bergan).

Eʼtiqodli sotaklar — katoliklar, yunon-katoliklari, yevangelistlar.

Sotaklar nomi ularning shevalarida qoʻllaniladigan soʻroq olmoshidan so (adab.slov. čo „nima“). P.Y.Shafarik „sotaki“ etnonimi V asrdan buyon tilga olinuvchi sataglar qabilasi nomidan kelib chiqqan deb hisoblanadi.

S.Tsambel sotaklar oʻzlari kelib chiqqan rusinlardan, tili va madaniyatda yaqin boʻlgan sharqiy slovaklardan ham ajralib turishini qayd etgan.

M.Yu.Dronovaning tadqiqotiga koʻra, „rus-slovak aholisining til oʻtish davri“ nafaqat „sotaki“, balki „tsotaki“ va „slovyaklar“ nomi bilan ommabop boʻlgan, „keng tarqalgan uchta nom bir-biri bilan qisman oʻzaro toʻqnashadi“. Shu oʻrinda „slovaklar“ etnonimi sharqiy slovaklarning mutlaq koʻpchiligini nomini olgan. Maxsus sotak etnik oʻziga xosligining shakllanishiga sotaklar uchun moʻljallangan bosma nashrlarning paydo boʻlishiga koʻmak bergan, ularda sotak shevalaridan foydalanish bilan bir qatorda maxsus sotak etnik guruhining mavjudligi haqidagi gʻoyalar ham tarqalgan. Urushlararo davrda sotakning oʻziga xosligi gʻoyalari Avtonom qishloq xoʻjaligi ittifoqi (Avtonom Zemledelskiy ittifoqi) va uning rahbari Andrey Brodiya faoliyati tufayli tarqalgan (sotak sahifasi lotin tilida 1924-1939-yillarda „Russkiy vestnik“ gazetasida nashr etilgan). Ushbu harakatlarning maqsadi sotaklar orasida kengroq karpato-rus yoki rus kimligini tarqatish edi. Ammo buning oʻrniga sotaklarda oʻz-oʻzini anglashning etnik koʻrinishi rivojlanib, bunga oʻz nomi va yorqin lahja xususiyatlarining mavjudligi yordam bergan.

Sotaklar sotak lahjasining vakillari hisoblanib, sharqiy hududiga mansub boʻlgan sharqiy slovats dialektiga kiruvchi slovak tili soʻzlashuvchilari boʻlishgan. Ushbu lahjalar sharqiy slovak lahjalari va rusin (lemko) dialektlari oʻrtasidagi uzoq muddatli aloqalari natijasida tillari shakllangan, ular fonetika va morfologiyada sharqiy slavyan taʼsirini, shuningdek, lugʻatda koʻplab ukrainizmlarni (ehtimol, Sharqiy slavyan substrati) namoyon etadi. Y.Lishkining soʻzlariga koʻra, sotak lahjalari dastlab slovak tili hisoblanib, keyinchalik kuchli sharqiy slavyan taʼsiriga uchrashgan.

 

Turkum:Slovakiya
Turkum:Rusins
Olimpiya tinchligi

Olimpiya tinchligi yoki ekeheiria ― qadimgi yunon anʼanasi boʻlib, miloddan avvalgi VIII-asrda paydo boʻlgan. Olimpiya oʻyinlari anʼanasi bilan bogʻliq. 1992-yilda Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi barcha davlatlarni ushbu tinchlikni hurmat qilishga chaqirib, bu anʼanani qayta tikladilarЭкехейрия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

BMT Bosh Assambleyasi 1993-yil 25-oktabrdagi 48/11 rezolyutsiyasida aʼzo davlatlarni:… har bir Olimpiya oʻyinlari ochilishidan yetti kun oldin boshlanib, yopilganidan keyin yetti kun oʻtgach tugaydigan muddat davomida „Olimpiada tinchligi“ga rioya qiling.Birlashgan Millatlar Tashkilotining Mingyillik Deklaratsiyasi (Bosh Assambleyaning 2000-yil 8-sentabrdagi 55/2 rezolyutsiyasi bilan tasdiqlangan):Biz aʼzo davlatlarni yakka tartibda va birgalikda hozir va kelajakda „Olimpiya tinchligi“ni hurmat qilishga hamda Xalqaro Olimpiya qoʻmitasini sport va Olimpiya ideali orqali odamlar oʻrtasida tinchlik va oʻzaro tushunishni mustahkamlashga qaratilgan saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatlashga chaqiramiz.

 Tinchlik kelishuvining buzilishi 
1992-yilda qayta tiklanganidan beri Olimpiya tinchligi bir necha bor buzilgan:

 2001-2021: Afgʻonistondagi urush.
 2003-2011-yillar: Iroq urushi.
 2008-yil: Janubiy Osetiyadagi qurolli mojaro.
 2014-yil: Qrimning Rossiya Federatsiyasi tarkibiga qoʻshilishi.
 2022-yil: Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi.

 

 

 Ekexeyriya // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Turkum:Olimpiada oʻyinlari
Osman-Venetsiya dengiz shartnomasi (1416)

right|thumb|220x220px| Sharqiy Oʻrta er dengizi xaritasi
Osman-Venetsiya dengiz shartnomasi (1416) ― 1416 -yilda Osmanlar imperiyasi va Venetsiya Respublikasi oʻrtasida tuzilgan, ikki davlat oʻrtasidagi qisqa muddatli toʻqnashuvga chek qoʻygan, Egey dengizi va Bolqondagi Venetsiyaliklarning egaliklarini tasdiqlovchi, ular oʻrtasidagi dengiz savdosi qonunlarni oʻrnatgan kelishuvdir.

 Tarixi 
XIV-asr boshlarida, Konya sultonligi parchalanganidan soʻng, bir qancha Anadolu beyliklariOdin iz kotorix so vremenem prevratilsya v Osmanskuyu imperiyu, jumladan Karasi, Oydin va Menteshe mustaqillikka erishib, Egey dengiziga chiqish huquqini qoʻlga kiritdilar. Biroq, oʻsha asrning oxirida ular kuchini sezilarli darajada oshirgan Osmanlar imperiyasi tomonidan qoʻshildi. Osmanla sobiq mustaqil beyliklarning jamoalari bilan flotlarga egalik qilishdi. Oʻz flotini toʻldirish va shu tariqa kengaytirish orqali Osmanlar Egey dengizidagi Venetsiya hukmronligiga tahdid sola boshladilar. Keyinchalik Tamerlanning yurishi paytida beyliklar qisqa vaqt ichida mustaqillikka erishgan boʻlsalar ham, ular hech qachon oʻz flotlarini tiklay olmadilar.

1415-yilda, Osmanlar interregnumidan koʻp oʻtmay , Venetsiya Respublikasi Osmanlar flotini nazorat qilish uchun Pietro Loredano boshchiligidagi 10 ta galleyni Marmar dengiziga yubordi. Egey orollaridan (ularning aksariyati Venetsiya hukmronligi ostida edi) qoʻshimcha kuchlarni olgan bu flot keyinchalik butun Marmar dengizining suvlarini nazorat qiladi.

1416-yil 29-mayda Gelibolu jangi boʻlib oʻtdi, bu jangda Venetsiya floti yirik gʻalabaga erishdi va Osmanlar admiral Chali Beyni yoʻqotadilar. Keyin general-kapitan Pietro Loredano Osmanlarning Lapseki portini egallashga urinib koʻrdi, ammo chekinishga majbur boʻladi.

 Shartnoma 
Vizantiya imperatori Manuel II Paleologos vositachiligida ikkala tomon quyidagi masalalarda kelishuvga erishdilar:

 Ikki tomondan harbiy asirlar almashinishi kerak edi.
 Ikkala tomon ham qaroqchilikka qarshi turishga vaʼda berishadi.
 Venetsiya Usmonlilar imperiyasi hududida savdo imtiyozlarini oladi.

 

 
 Турецко-венецианские войны
Turkum:1416
Turkum:Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
Turkum:Usmonli imperiyasining xalqaro shartnomalari
Turkum: Bolqon Tarixi
Turkum: Venetsiya Respublikasi
Turkum:1416-yil
Inson huquqlari va asosiy erkinliklari to‘g‘risida MDH konventsiyasi

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining Inson huquqlari va asosiy erkinliklari toʻgʻrisidagi konventsiyasi — 1995-yilda tuzilgan xalqaro shartnoma. Hujjatning 38-moddasiga muvofiq, Konventsiya uchta davlat tomonidan ratifikatsiya qilinganidan soʻng kuchga kiradi. Konventsiyaning 34-moddasiga koʻra, u MDHning Inson huquqlari boʻyicha komissiyasi toʻgʻrisidagi 1993-yilda qabul qilingan Nizom bilan uzviy bogʻliq. 2021-yilda Komissiyani tashkil etish boʻyicha ekspertlar guruhining yigʻilishi boʻlib oʻtdiStrani SNG schitayut aktualnim zapusk deyatelnosti Komissii po pravam cheloveka Sodrujestva Ispolkom SNG, 04.03.2021.

1995-1998-yillarda Rossiya, Tojikiston va Belarus tomonidan ratifikatsiya qilingan va ular uchun 1998-yil 11-avgustdan kuchga kirgan; Qirgʻiziston hujjatni 2003-yil 21-avgustda ratifikatsiya qilgan va bu respublikada ham kuchga kirgan. Gruziya, Armaniston va Moldova tomonidan imzolangan, lekin ratifikatsiya qilinmaganInformatsiya o vipolnenii vnutrigosudarstvennix protsedur, neobxodimix dlya vstupleniya v silu Konvensii Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv o pravax i osnovnix svobodax cheloveka.

2001-yilda PACE (Yevropa Parlament assambleyasi) Yevropa Kengashi aʼzolari va nomzod aʼzolariga ushbu konventsiyani imzolamaslik yoki ratifikatsiya qilmaslikni tavsiya qildi. Tashkilotga koʻra, bu konventsiya inson huquqlarini himoya qilishning EKIHga nisbatan zaifroq mexanizmini taklif qiladiPACE Resolution 1249 (2001).

Yevropa Kengashi Vazirlar qoʻmitasi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudidan Inson huquqlari boʻyicha Yevropa Konvensiyasi hamda MDH konventsiyasi birga kuchda boʻlishiga doir xulosasini soʻradi. Biroq sud bu masala oʻz vakolatiga kirmaydi, degan xulosaga keldiFIRST DECISION ON COURTʼS COMPETENCE TO GIVE AN ADVISORY OPINION.

 

 

 Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining Inson huquqlari va asosiy erkinliklari toʻgʻrisidagi konventsiyasi
 Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining Inson huquqlari boʻyicha komissiyasi toʻgʻrisidagi Nizom
 MDHning Inson huquqlari va asosiy erkinliklari toʻgʻrisidagi konventsiyasi va Inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha Yevropa konventsiyasining birgalikda yashashining huquqiy muammolari boʻyicha fikr, Venetsiya komissiyasi, 1998-yil. )
 Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining Inson huquqlari va asosiy erkinliklari toʻgʻrisidagi konventsiya va Inson huquqlari boʻyicha Yevropa konventsiyasining birgalikda mavjudligi PACE hisoboti )

Turkum: Belarus xalqaro shartnomalar
Turkum:Qirgʻizistonning xalqaro shartnomalari
Turkum: Rossiya Federatsiyasi xalqaro shartnomalari
Turkum: XX asrning xalqaro shartnomalari
Turkum: xalqaro inson huquqlari hujjatlari
Turkum: MDH davlatlari
Turkum: 1995-yil qonun
Turkum: alifbo tartibida shartnomalar
KinOle

KinOle — Isroilda har yili boʻlib oʻtadigan rus tilidagi kinofestival. 2010-yildan beri Hayfa shahrida, Isroilning Absorbsiya vazirligi va Hayfa munitsipaliteti koʻmagida oʻtkaziladi. Uning tashkilotchisi, produseri va rejissori Tatyana Kisilevskayaning soʻzlariga koʻra, bu dunyoda „davlat muammolari haqida nodavlat tilda“ gapiradigan yagona festivaldir. Dastlab hujjatli filmlar festivali boʻlgan boʻlsa, vaqt oʻtishi bilan u televizor, badiiy, musiqa va animatsion filmlar uchun ham ochiq boʻldi.

Festival ishtirokchilari sobiq SSSR davlatlaridan kelgan repatriantlardir. Turli vaqtlarda KinOle festivalida Gerts Frank, Pyotr Mostovoy, Leonid Gorovets va boshqa koʻplab taniqli rejissorlarning filmlari namoyish etilgan.

 

 
 
 Анонс «КинОле»-5 https://www.youtube.com/watch?v=vFBO7uDLRPo 
Turkum:2010-yilda paydo boʻlgan festivallar
Turkum:Aliya
Turkum:Isroil kinofestivallari
Turkum:Hayfa madaniyati
Sofiya Gubaydulina nomidagi „Concordia“ xalqaro zamonaviy musiqiy festival

Sofiya Gubaydulina nomidagi „Concordia“ xalqaro zamonaviy musiqiy festival ― har yili Qozon shahrida o‘tkaziladigan musiqa festivalidir.

Festivalni Aleksandr Sladkovskiy dirijyorligidagi Tatariston davlat simfonik orkestri olib boradi.

Ijodiy yo‘nalish zamonaviy musiqa va uni keng omma orasida targ‘ib etish bilan bog‘liq. Festival dasturiga kiritilgan ijodlarning aksariyati Qozonda ilk marta yangraydi.

Birinchi festival Sofiya Gubaydulinaning 80-yilligiga bag‘ishlandi. Bastakor Qozonda zamonaviy musiqa forumini o‘tkazish g‘oyasini minnatdorchilik bilan qabul qildi. "Endi biz faqat o‘yin-kulgi sanʼati uchun qulay vaqtni boshdan kechirmoqdamiz. Sanʼatning ikkinchi turi, agar agressiv eʼtirozni aytmasa, juda katta qiyinchiliklarni boshdan kechirmoqda. Shu nuqtai nazardan qaraganda, sizning aynan zamonaviy sanʼatni qo‘llab-quvvatlash va ushbu loyihaga „CONCORDIA“, yaʼni rozilik, yarashuv nomini berish istagingiz maʼnaviy faoliyatning har ikkala turini himoya qilishda, qiyin bo‘lsa-da, juda muhim qadamdir. Ishonchim komilki, Qozonlik tinglovchilar zamonaviy rassomlarning his-tuyg‘ulari va takliflariga juda mushfiq. Men uchun bu festival voqeadir. Bu katta umid", deb yozadi Sofiya Gubaydulina festivalchilar bilan salomlashishda.

 I festival (2011) 
Festivalda Sofiya Gubaydulina, David Geringas, Yuriy Bashmet, Aleksandr Chaykovskiy, Leonid Roshal ishtirok etdilar. Konsertlardan biri tatar kompozitorlari ijodiga bag‘ishlandi.

 II festival (2012) 
Festivalda Giya Kancheli, Andrey Eshpay, Yuriy Bashmet, Kseniya Bashmet, Vadim Demchog ishtirok etdilar.

 III festival (2013) 
Festival-2013 B. Britten, K. Penderecki va L. Bernshteyn yubileylariga bagʻishlangan. Unda Andres Mustonen, Lukas Genyushas, Sergey Nakaryakov, Igor Fedorov, Kristofer Mulds, Rustem Kudoyarov ishtirok etdilar.

 
 Современная музыка обрела «Согласие»
 Не сворачивать с неправильного пути
 Телеканал «НТВ»
 Масгуда Шамсутдинова мечтает о татарском космодроме
 «Кин-дза-дза» — особенный фильм
 Венеролог из «Интернов» рассказал в Казани сказку
 «ЭТО НЕПРОФЕССИОНАЛЬНО ДЛЯ МУЗЫКАНТА — БОЛЕТЬ»
Turkum:2011 yilda paydo bo‘lgan festivallar
Turkum:Musiqa sohasida 2011 yil
Turkum:Musiqiy festivallar alifbo bo‘yicha
Turkum:Qozon musiqa festivallari
Turkum:Musiqiy festivallar
Kontrastlar musiqa festifali

Kontrastlar musiqa festifali — 1995-yildan beri har yili Lvovda (Ukraina) oʻtkaziladigan xalqaro zamonaviy musiqa festivali. Festivalning kontseptsiyasi „zamonaviy Ukraina musiqasini jahon musiqa sanʼati kontekstida tasavvur qilish“Kozirєva, Tetyana (2014-10-29). „Mi pokazali tvorchіst kompozitorіv іz rіznix kutochkіv kraїni і їxnіy bіl za Ukraїnu“. Volodimir SIVOXІP — pro osoblivostі XX Mіjnarodnogo festivalyu suchasnoї muziki „Kontrasti“, yakiy zavershivsya u Lvovі. Protsitovano 2015-09-01. va „zamonaviy shakllar, uslublar, janrlar va talqinlarning xilma-xilligini ochib berish“Chіbalashvіlі Asmatі Oleksandrіvna. Festivalі suchasnoї muziki v Ukraїnі ta їx vpliv na yaviщe xudojnogo sintezu v tvorchostі suchasnix ukraїnskix kompozitorіv // Kultura і suchasnіst. — 2011. — Vip. 2 (9 bereznya). — S. 258—62. ga qaratilgan. Qoidaga koʻra, festival sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtadi. „Yangi musiqaning ikki kun va ikki kechasi“, "Kiyev musiqa festivali" va boshqalar kabi festivallar bilan bir qatorda, „Kontrastlar“ Ukrainadagi zamonaviy klassik musiqaning yetakchi festivallaridan biri hisoblanadi.

Festivalning birinchi kunlaridan boshlab uning kontseptsiyasi avangard va eksperimental musiqaga qaratilgan edi (tashkilotchilar uchun „Varshava kuzi“ namuna boʻldi), ammo vaqt oʻtishi bilan bu yoʻnalishlar kamroq radikal boʻlib qoldi. Soʻnggi yillarda eksperimental vektor oʻzining dominant maqomini oldi.

„Kontrastlar“ asoschilari dirijyor Roman Revakovich, bastakor Yuriy Lanyuk va musiqashunos Yarema Yakubyakdir. Badiiy kengash aʼzolari — Miroslav Skorik (rais) va Aleksandr Shetinskiy. Festival direktori Vladimir Sivoxip.

„Kontrastlar“ dasturida zamonaviy bastakorlarning asarlari, xususan, premyeralar, shuningdek, XX asr va oʻtgan davr klassikalari oʻrin olgan. Baʼzi konsertlarning das „eski“ (barokko yoki klassik davr asarlari) va „yangi“ (zamonaviy bastakorlarning asarlari) musiqalarini birlashtiradi. Festivalning taniqli ishtirokchilari orasida Kshishtof Penderetskiy (1996, 1999), Gia Kancheli (2014), Arvo Pyart (2001), Sofiya Gubaydulina (2012), Zigmund Krauze (2008), Saulius Sondeckis (2006), Leonid Grabovskiy (2010), Boguslav Sheffer (2005), Eljbeta Sikora (2011) va boshqalarLіdіya Melnik. Retrospektiva kontrastіv // Buklet XX Mіjnarodnogo festivalyu suchasnoї muziki „Kontrasti“. — Lvіv, 2014.Uchast polskix muzikantіv u XVII Mіjnarodnomu festivalі suchasnoї muziki „Kontrasti“. Polskiy Іnstitut u Kiєvі. Arxіv origіnalu za 2015-12-22. Protsitovano 2015-09-07 bor.

 Yana qarang 

 KievMusicFest
 Varshava kuzi
 LvivMozArt
 
 Rasmiy sayt 
 Ukraina-Rossiya munosabatlari milliy instituti (rus. )
 
 „Tizhnya koʻzgulari“ maqolasi 
 

Turkum:Lvov tarixi
Turkum:Lvov Madaniyati
Turkum:1995-yilda paydo bo'lgan
Turkum:Akademik musiqiy festivallar
Turkum:XX asr musiqasi
Turkum:Ukraina musiqa festivallari
Mayk Naumenko xotirasiga bag‘ishlangan "Rok-n-roll tirik" konserti

Mayk Naumenko xotirasiga bagʻishlangan "Rok-n-roll tirik" konserti ― 1992-yil 11-sentabrda Katta Moskva davlat sirkida toʻliq zalda boʻlib oʻtgan xayriya rok festivali. U yerda Mixail Vasilyevich Naumenko hayotining soʻnggi yillarini aks ettiruvchi "Bugi-vugi har kuni" filmining premyerasi boʻlib oʻtdi. Tadbirdan tushgan barcha pullar Maykning oʻgʻliga oʻtkazildi. Keyinchalik bu nomli disk Melodiya kompaniyasi tomonidan chiqarildi.

Produser Igor Shaposhnikov. Sveta Elchaninovaga va barcha musiqachilarga alohida rahmat! (Jerri Rubin klubi asoschisi).

 Loyihaning tarixi 
Mayk Naumenkoning oʻlimi haqidagi xabardan soʻng darhol "Zima" guruhining musiqachisi I. Shaposhnikov "Ole Lukoye" (Moskva) guruhining produserini boshqa guruhlar tomonidan ijro etilgan Mayk Naumenko qoʻshiqlarining turli xil versiyalaridan iborat loyihani amalga oshirishni taklif qiladi. Keyinchalik "Melodiya" kompaniyasida "Acid Art Pictures" yorligʻi tomonidan nashr etilgan Mayk Naumenko xotirasiga bagʻishlangan plastinka shaklida jismoniy timsolini topgan ushbu loyihaga e'tibor qaratish uchun. Konsertni tashkil qilishda Sveta Elchaninova (Jerri Rubin nomidagi klub asoschisi) katta yordam koʻrsatti.
alt=Афиша концерта памяти Майка Науменко "Рок-н-ролл жив"|thumb| Mayk Naumenko xotirasiga bagʻishlangan "Rok-n-roll tirik" konsertining afishasi

 Festival ishtirokchilarining tarkibi 
Aleksey Ribin bilan "Hayvonot bogʻi", "Ole Lukoye" (Moskva), Dengizchi sukunati, Shpinglet, Boris Raskolnikov, Kuylayotgan lezerginlar, "Pochta", "Chinor", kazak xori bilan "Kulgili rasmlar", "Xavfli qoʻshnilar", "A.U.", "ATAS", "Lolita", Nikolay Fomenko (Sir), "Vova Siniy", "Qiz", "Va-Bank", Otkun Dostay va boshqalar. 

 "Mayk qoʻshiqlari" plastinkasi
Dastlab, kontsert "Mayk Naumenko" xotirasiga hurmatni targʻib qilish vositasi sifatida ishlab chiqilgan va 1993-yil oxirida, Melodiya kompaniyasining qulashi arafasida oʻzining audio timsolini topdi.

 Ishtirokchilar tarkibi va treklar roʻyxati 

 Xavfli qoʻshnilar - Rastafara;
 Qish - oq tun, oq issiqlik;
 Ole Lukoye - Sening koʻzingdagi qoʻrquv;
 Vova Siniy - Gopnik;
 Va-Bank - Shahar atrofi blyuzlari;
 Guvohlar - Gʻalati kunlar;
 Shpinglett - Yoz;
 Dengizchi sukunati - Alvido, bolakay, bolakay, alvido;
 Chinor - Mening poezdim;
 B. Raskolnikov - Bugun kechasi.

 
 Рыбин Алексей. Год назад погасла звезда рок-н-ролла. Комсомольская Правда, 27.08.1992
 Фестиваль «Рок-н-ролл жив!» памяти Майка Науменко в Цирке на Ленинских горах (11.09.1992)
 

Turkum: musiqa festivali alifbo tartibida
Kyustendil bahori

Kyustendilda „Kyustendil bahori“ bayrami ― har yili bahorgi tengkunlik kuni — 21 martda nishonlanadibolg. Na 19 mart 2022 g. ot 19:00 chasa щe se provede 55-tiyat konkurs za izbor na „Devoyka Kyustendilska prolet“ 2022..

Bu 1966-yildan beri shaharning rasmiy bayrami hisoblanadi va uning birinchi bayrami 29-yanvar — Kyustendil Usmonlilar hukmronligidan ozod qilingan kundan keyin nishonlanadi.

Bayram Rim davrida Sol Invictusga eʼtiqodda oʻtgan „quyosh xudolari“ ga, shuningdek, Asklepiy, Gigiya, Telesfor, Apollon va Dionis tabiblarining hurmatiga asoslanadi. Quyoshdan tashqari, butparast anʼanalar bayramni oʻzining atributlari — olov va oltin bilan bogʻlaydi. Bayram zardushtiylarning Navroʻz bayramiga toʻgʻri keladi, bundan tashqari, imperator Trayan hukmronligi davrida (miloddan avvalgi 106-yil Pautaliya shahar maqomini oldi) Rim imperiyasining gʻarbiy qismida mitraizm tobora ommalashib bordi.

Bu kun Bolgariya milliy taqvimidan „Muqaddas qirq shahid“ bayramini oladi. Dastlabki xotiralashdan bir oy oʻtgach, 1966-yil 11-iyunda tashabbus Yuriy Gagarin tomonidan qoʻllab-quvvatlandi, u shaharga va unga qoʻshni Dragovishtitsa, Rajdavitsa va Shipochano qishloqlariga tashrif buyurdibolg. Kyustendil vspominaet Yuriya GagarinaVspomnim Yuriya Gagarina cherez 44 goda posle ego priezda v Kyustendil/Gosarxiv; 15-aprelya 2010 g..

 
 болг. «Кюстендилская весна» — городская мифология, сказки, легенды, история
 Yana qarang 
 Surva
 Atirgul festivali (Qozonlak)
 Rozhen (festival)
 Kyustendil sanjagi
 

Turkum:1966-yilda Bolgariyada paydo boʻlgan
Turkum:21 mart bayramlari
Turkum:Bolgariya bayramlari
Turkum:Kyustendil
Turkum:Bahor bayramlari
Andy Dwyer

Andy Dwyer (qo‘mondon-ritsar ) — NBC kompaniyasining „Parklar va dam olish maskanlari“ komediya serialida Kris Pratt tomonidan rol ijro etilgangan xayoliy qahramon. Qahramon vaqtinchalik rejalashtirilgan edi, lekin Endi o‘z rolida shu qadar yoqimtoy ediki, prodyuserlar Prattdan muntazam ravishda serialda qatnashishini so‘rashdi.

Ilk marta serialning birinchi mavsumida Enn Perkinsning ishsiz va bekorchi yigiti sifatida paydo bo‘ladi. Serialning ikkinchi mavsumida u Pauni Sity Hollda poyabzal tozalovchi sifatida ishga joylashadi. Keyinchalik, Endi Eypril Ladgeytga uylanadi va Lesli Noupning yordamchisi darajasiga ko‘tariladi.

Andy r serialning bir qancha asosiy qahramonlaridan biri bo‘lib, har bir seriyada paydo bo‘lavermagan, u oltinchi mavsumning bir necha seriyalarida ishtirok etmagan, chunki o‘sha paytda Kris Pratt "Galaktika qoʻriqchilari" filmini suratga olish bilan band edi.

 

Turkum:Uydirma rok musiqachilar
Enialiy

Enialiy (miken: e-nu-wa-ri-jo Predmetno-ponyatiyniy slovar grecheskogo yazika. Mikenskiy period. L., 1986. S.142 , ) — Miken davrida mustaqil yunon xudosi. Klassik yunon mifologiyasidaLyubker F. Realniy slovar klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.1. S.526 Ares epiteti Gomer. Iliada II 651; Arxilox, fr.1 Uest; Psevdo-Gesiod. Щit Gerakla 371; Pindar. Olimpiyskie pesni XIII 106; Nonn. Deyaniya Dionisa II 414 .

Spartada kechasi unga yosh kuchukcha qurbon qilingan Plutarx. Rimskie voprosi 111; Pavsaniy. Opisanie Elladi III 14, 9 . Spartada zanjirband qilingan yogʻochdan yasalgan Enialiy haykali boʻlgan Pavsaniy. Opisanie Elladi III 15, 7 .

 

Turkum:Alifbo boʻyicha antik Xudolar
Turkum:Qadimgi yunon xudolari
Enipey

Enipey  — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Fessaliyaning janubiy qismida joylashgan xuddi shu nomdagi daryo (hozirgi Enipefs) xudosi Enipeus // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. — С. 471..

Enipey Okean va Tefidaning oʻgʻli edi. Qadimgi mualliflarning yozishicha, qirol Iolk Krefeynining rafiqasi Tiro ismli inson-ayol uni sevib qolgan, ammo Enipey uning his-tuygʻulariga javob bermagan. Poseydon bundan foydalanib daryo xudosi qiyofasiga kirdi va Tiroga egalik qildi, bundan u Peliy va Neley egizaklarini dunyoga keltirgan.

Miloddan avvalgi 48 yilda Enipey daryosi boʻyida Farsal jangi boshlandi va daryoning mavjudligi Gay Yuliy Tsezarning gʻalabasini taʼminlagan eng muhim omillardan biriga aylandi.

 

 
 Грейвс Р. Мифы Древней Греции. — Екатеринбург: У-Фактория, 2005. — 1008 с. — ISBN 5-9709-0136-9.
 Энипей // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1988. — Т. 2 : К—Я. — 719 с.
 Tümpel K. Neleus 1 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1902. — Bd. III, 1. — Kol. 104—111.
 Enipeus // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. — С. 471.
Turkum:Alifbo boʻyicha antik xudolar
Turkum:Fessaliya afsonalari
Turkum:Dengiz va daryo xudolari
Turkum:Qadimgi yunon xudolari
Press-byuvar

thumb| Lodzdagi Isroil Poznanskiy saroyidan bronza press-byuvari
Press-byuvar — ofis materiallari, qogʻozni tozalash uchun qurilma. U tekis yuzali qavariq yarim oval shakldagi yogʻoch blokdan iborat boʻlib, uning pastki qismiga qigiz yoki movut mahkam yopishtiriladi va markazda bosh qismi yopilgan vint bilan bogʻlangan tekis yuqori qopqoqdan iborat.  Press-byuvar va vint boshi yogʻoch, metall, marmar, boshqa toshlar va plastmassalardan yasaladi. Matbuot byuvarining oʻrtacha uzunligi 13-17 sm va kengligi 6-8 sm. Koʻpincha siyoh toʻplamiga kiritilganVikiteka. Malenkim damskim press-byuvarom polzuetsya zaglavniy geroy romana B. S. Jitkova „Виктор Вавич“.

Murakkab toʻplamlar singari, matbuot byuvarlari ham koʻpincha boy tarzda yasatilgan. Yogʻochdan tayyorlangan matbuot byuvarlari boʻyalgan, pirografiya, oʻyma yoki inley bilan bezatilgan. Press-byuvarlarining marmar yuzalari maydalangan, tekislangan va sayqallangan.

Press-byuvar M. Gorkiyning „Klim Samgin“ hayoti romanida qayd etilgan. B. S. Jitkovning „Viktor Vavich“ romanining bosh qahramoni ayollarning kichik matbuot byuvaridan foydalanadi.

 

 

 Press-byuvar // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VII. — Stb. 333—334
Turkum: yozuv materiallari
Electron

Electron  — Marvel Comics komikslaridagi personaj. U elektr energiyasini boshqara oladigan samoviy Shi’ar irqining aʼzosiX-Men Vol. 1 #107-108. .Rom Annual #4..X-Men Spotlighg On: Starjammers #2. .

 

Turkum:Marvel Comics qahramonlari
Rastrum

thumb| 19-asr rastrumi
thumb| Rolikli ikki tomonli rastrum, I. Stravinskiy ixtirosiga oʻxshash. 
Rastrum — besh qirrali yozuv qiroli — musiqa qoʻlyozmalarida parallel chiziqlarni chizish uchun qoʻllanadi. Odatda jez yoki poʻlatdan yasalgan. Rastrum oʻz nomini shakli tufayli olgan — lotincha rastrum soʻzi tarjimada „xaskash“ degan maʼnoni anglatadi.

 Tarixi va 
Rastrum Yevropada taxminan oʻn toʻqqizinchi asrga qadar keng qoʻllangan, oʻsha vaqtlarda musiqa qogʻozien hali keng tarqalmagan. Baʼzi rastrumlar (oʻn burchakli) bir vaqtning oʻzida bir nechta nota chiziqlarini chizish uchun moʻljallangan. Boʻr uchun qoʻshimchalar bilan rastrumlar ham bor ediRandel, ed. The New Harvard Dictionary of Music (1986; 9th printing, 1999), p. 681..

Baʼzi paleograflar oʻz tadqiqotlarida rastrumlar va ularning oʻziga xos xususiyatlari haqidagi maʼlumotlardan musiqa qoʻlyozmalarining yozilgan sanasi va kelib chiqishini aniqlash uchun foydalanganlar. Paleografiyaning bu sohasi rasterologiya deb ataladiGustav Schilling (Hg.): Encyclopädie der gesammten musikalischen Wissenschaften oder Universal-Lexicon der Tonkunst, Stuttgart: Köhler 1841, Bd. 5, S. 643..

Bastakor Igor Stravinskiy rolikli rastrumni ixtiro qildi va unga „Stravigor“ nomini berdi. 1911-yilda Stravinskiy ushbu asbobni patentlashga harakat qildi, ammo patent berilmagan. Bastakor musiqa qoʻlyozmalarini yaratishda koʻpincha rastrumdan foydalangan.

 

Turkum:musiqa notasi
Turkum: yozuv materiallari
Sous tasviriy san’ati

Sous (fransuz. sauce — sous, podlivka, ziravor, salsa soʻzidan — shoʻrlangan shoʻrva) - yelimФасмер М. Этимологический словарь русского языка: В 4-х томах.— М.: Прогресс. — Т. 3, 1987. — С. 728 (fransuz. velourssauce) va presslangan qurum kukunidan tayyorlangan qalin qalam koʻrinishidagi material va yozuv quroli. Sousning tarkibi pastel dan biri hisoblanadi Киплик Д. И. Техника живописи. — М.: Сварог и К, 1998. — С.169 . Sous chiroyli qora rangli xira yoki kulrang-kumush tus beradi. Sous qogʻozga shtrix bilan tushlanadi, keyin soya beriladi, baʼzan esa — italyan qalami, sangina, boʻr, sepiya koʻmir bilan birgalikda tushlanadi. Sousni qoʻllashning yana bir usuli — uni akvarel kabi choʻtkada suv bilan yuvish, lekin koʻpincha quruq dagʻal junli choʻtka yoki tushli (tampon) bilan yuvishdan iboratФранцузский рисунок XVIII века в собрании Эрмитажа. Каталог выставки. Вступительная статья И. Н. Новосельская. — Л.: Искусство, 1983 .

Chizma materiali sifatida sous 18-asrda, rokoko va Nnoklassisizm davrida keng tarqaldi. Biroq, u koʻpincha qora boʻr, qora pastel yoki koʻmir, italyan qalami bilan taqqoslashgan. Rassomlar ushbu materiallarni oʻzlarining retseptlari boʻyicha oʻzlari tayyorlaganlar, shuning uchun ularni tasniflash qiyin.

Sousni pastel va boʻr bilan birgalikda taniqli rassom Edgar Dega qoʻllagan. 19-asrning ikkinchi yarmi — 20-asrning boshlarida koʻplab rus rassomlari sous bilan boʻyashgan: F. A. Vasilyev , I. N. Kramskoy , I. E. Repin , V. A. Serov , M. A. Vrubel. V. V. Lebedev oʻzining ajoyib chizmalarini sous va original material — suv bilan lampa qorakuyasidan yaratgan Соловьёва Б. А. Искусство рисунка. — Л.: Искусство, 1989. — С. 158—201 Петров В. Н. Владимир Васильевич Лебедев. 1891—1967. — Л.: Художник РСФСР, 1972 .

 

Turkum:Grafik
Turkum: rassom vositalari
Turkum:badiiy materiallar
Turkum: yozuv materiallari
Turkum:rasm uslubi
Fevda

Fevda ( Todá „minnatdorchilik“; shuningdek, rus transkripsiyasida, Teuda, Teodard) — Rim hukmronligiga qarshi kurashgan 400 nafar yahudiy qoʻzgʻolonchilaridan iborat otryadning rahbari. U oʻzini Masih qilib koʻrsatdi va 44-yilda suvlar uning oldida ajralib ketishini daʼvo qilib, olomonni Iordanga olib boradi (Nav. 3-ga qarang). Prokurator Kuspiy Fad otliqlari (miloddan avvalgi 44-46) olomonni tarqatib yubordi va Fevdaning oʻzi esa qoʻlga olindi va boshi kesildi (Josephus Flavius. Antiquit. Jud. XX.5:1; sr. Deyan. 5:36)Деян. 5:34—39Февда // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892..

Bu holat ravvin Gamaliil tomonidan apostollarni sud qilish paytida misol sifatida keltirilgan, u odamlar tomonidan boshlangan qoʻzgʻolon rahbarning oʻlimidan keyin muqarrar ravishda tugaydi, lekin Xudo boshlagan ishga qarshilik koʻrsatish befoyda ekanligini aytgan (Deyan. 5:34-39)Теуда // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.Теодард // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

 

 
 Jewish Encyclopedia: Theudas
Turkum:Odamlar: Yahudiya
Turkum:Yangi Ahdning Belgilar
Turkum:o'z-o'zini e'lon qilgan Masih
Turkum: Rim imperiyasida boshidan judo
Turkum:i asrda Rim imperiyasida qatl etilgan
Fares

Fares v sinodalnom perevode , Farez Мхитар Айриванеци, Xronograficheskaya istoriya — Vtoroy trud, 3482 , Perets (ivr. ‏פֶּרֶץ בֶּן יְהוּדָה‏‎)‎ — Iudaning Famaridan oʻgʻli, Zara (Zerax)ning egizak ukasi Фарес // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913.; Перец, в Библии // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913..

Fares ismini tugʻilganda koʻrsatgan energiyaliligi uchun „toʻgʻri borish“ feʼlidan olgan.

Anʼanaga koʻra, hayotdagi muvaffaqiyat ramzi va Perets oilasining asoschisi va shohlar Dovud va Sulaymonning ajdodi hisoblanadi.

Faresdan Esrom, Esromdan Aram, Aramdan Aminadav, Aminadavdan Naasson, Naassondan Salmon, Salmondan Vooz, Voozdan Ovid, Oviddan Iessey, Iesseydan Dovud tugʻilganБыт. 38:27—30Руф. 4:121Пар. 2:10.

 

Turkum:Ibtido Kitob Belgilar
Feman

Femán (Tayman, Téman, Téyman, Téymon) ( táyman; teymon‎ — „janubiy“, ‏ימין‏‏ yamin „oʻng“ soʻzidan) — Bibliyadagi Isavning nabirasi, Elifazning oʻgʻli, Edom oqsoqoliЕлифаз // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892.; Элифаз // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892..

 Mamlakat eponimi 
U xuddi shu nomdagi mamlakat aholisining asoschisi hisoblanadi. Idumeaning janubi-sharqiy qismida Feman shahri ham boʻlgan. Femanning aniq holati aniqlanmagan. Femanitlar yurtidan Edom yurtida podshoh boʻlganЭлипаз // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913..

Femanitlar oʻz aholisining donoligi bilan mashhur boʻlganlar. Iovning doʻsti, oʻz nutqlari bilan ajralib turadigan Elifaz femanitlik boʻlgan Феман // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892..

Zamonaviy ivrit tilida „teman“ („teyman“) soʻzi bilan Yaman davlatini, „teymanim'“ soʻzi bilan esa — yamanlik yahudiylarni atashadi ( ‎- „ Teyman dan yahudiylari“) Быт. 36:34Иер. 49:7, Авд. 8:9.

 

 
 Teman // Yevreyskaya ensiklopediya Brokgauza i Yefrona. — SPb., 1908—1913.
Turkum:Yaman
Tsu xudosi

Tsu yoki Tsay, Tsey (chech.-ingush. TsIu, TsIay, TsIey) — Nax mifologiyasidagi xudo. U haqidagi maʼlumotlar juda kam va asosan XX-XXI asrlardagi baʼzi kavkaz tadqiqotchilarining taxminlaridan iborat.

 Ismi 
Rus tilida xudo ismining yangrashi va yozilishi bitta soʻz shakliga ega emas va Tsu yoki, baʼzan Tsay va Tsey sifatida koʻrsatiladi. Zamonaviy chechen va ingush tillarida — TsIu yoki TsIay va TsIey.

 Vazifalari 
Tsu xudosiga juda koʻp eslatmalar va uning vazifalari tavsifi chechen oʻlkashunosi A. S. Sulaymonovning „Chechen-Ingushetiya toponimiyasi“ (1976-1985) toponimik lugʻatida toʻplangan. Uning taxminlariga koʻra, deyarli yigirma yillik dala tadqiqotlariga asoslanib, Tsu — olov va oʻchoq xudosi, yovvoyi hayvonlarning xoʻjayini, ov va ovchilarning homiysi deya koʻrsatilgan.

 Ehtirom koʻrsatish ob’ektlari 
Nax xalqlari vakillari yashaydigan hududdagi toponimiya baʼzi toponimlarning, ehtimol bir vaqtlar Tsu xudosiga bagʻishlangan ibodat joylari bilan bogʻliqligini koʻrsatadi. Bu nomlar orasida A. S. Sulaymonov bir qator ob’ektlarni ajratib koʻrsatdi: Myat-loamtara Tsyalg ibodatxonasi (chechen-ingush: Mat-loamtIara TsIalg, „Myat togʻi ibodatxonasi“) Myat-Loam togʻida (zamonaviy nomi Stolovaya) Beyni qishlogʻi yaqinida; Tsen Loam togʻidagi ibodatxona (chech.-ingush. TsIen loam, „Tsu gora“) Guli qishlogʻining shimoliy tomonida; Tsiechu loamta togʻi (chech.-ingush. TsIechu loamtIa, „Tsaya gore na“) Xamxi yaqinida; Tsayn Alahda muqaddas daraxtzorlar — (chech.-ingush. TsIayn Ialax) Hiylax qishlogʻi yaqinida, Tsian avlax bassuo va Tsen avlax (chech.-ingush. TsIan Iavlax bassuo va TsIen Iavlax) Peshxada, Tsey hun (chech.-ingush. TsIey xun, „Tsey les“) Guli qishlogʻining gʻarbiy tomonida; Tsay kherage toshi (chech.-ingush. TsIayn kxerage „Tsaya valunu k“) Alleroy qishlogʻi yaqinida; Tzain tsonashkie pichanzori (chech.-ingush. TsIayn sonashkie, „Xramovie Tsaya pokosi“).

 Bogʻliq toponimlar 
A. S. Sulaymonov baʼzi Nax toponimlarining etimologiyasi, masalan, Tsandashka tabiiy chegarasi (chech.-ingush. TsIandashka) Duyra-lam togʻi va boshqa ob’ektlar — TsIeyshtIi, TsIovgashka yaqinida Tsu xudosining nomiga borib taqalishi mumkin.
 

 
 Ильясов Л. М. Тени вечности. Чеченцы: архитектура, история, духовные традиции : науч.-попул. работа / Ред. С.-М. Хасиев, ассист. Р. Дошаев. — «Благотворительный фонд им. З. Бажаева». — М. : «Пантори», при информац. поддержке газеты «Новые Известия», 2004. — 384 с. : ок. 400 ил. — 5000 экз. — ISBN 5-9128-0013-9.
 II часть : Горная Ингушетия (юго-западная часть), Горная Чечня (центральная и юго-восточная части) : топоним. слов. // Топонимия Чечено-Ингушетии : в IV частях (1976—1985 гг.) / Сост. А. С. Сулейманов, ред. А. Х. Шайхиев. — Гр. : ЧИ кн-во, 1978. — 289 с. — 5000 экз.
Turkum:Alifbo boʻyicha antik xudolar
Turkum:Vayxan mifologiyasi