Armanistonga qarshi kayfiyat

Armanistonga qarshi kayfiyat, anti-Armenianism yoki Armenafobiya — salbiy his-tuygʻular, yoqtirmaslik, qoʻrquvlar, nafratlanish, masxaralash va/yoki armanlar, Armaniston va arman madaniyatiga nisbatan xurofotlarning turli koʻrinishi. Zamonaviy anti-armanizm odatda Armanistonning xatti-harakatlari yoki mavjudligiga qarshi chiqish, arman genotsidini agressiv ravishda rad etish yoki tarixni uydirish va siyosiy fikrni manipulyatsiya qilish uchun armanlarning fitnasiga ishonish bilan ifodalanadiBlack Garden, by Thomas De Waal (25-Aug 2004-yil), page 42.
 Turkiya 
 Arman genotsidi va uni rad etish 
Armanlar uchun Usmonli imperiyasida maqom va boylikka erishish mumkin boʻlgan boʻlsa ham, jamoa sifatida ularga hech qachon „ikkinchi darajali fuqaro“ maqomidan koʻproq berilmagan va Usmonli jamiyatining musulmon feʼl-atvoriga tubdan begona boʻlganCommunal Violence: The Armenians and the Copts as Case Studies, by Margaret J. Wyszomirsky, World Politics, Vol. 27, No. 3 (Apr., 1975), p. 438. 1895-yilda Usmonli imperiyasining arman subyektlari oʻrtasidagi qoʻzgʻolonlar Sulton Abdul hamidning Hamidian qirgʻinlarida oʻn minglab armanlarni qirgʻin qilish toʻgʻrisida qaroriga sabab boʻldiHamidian Massacres, Armenian Genocide.. 

Birinchi Jahon urushi paytida Usmonli hukumati Arman genotsidida 0,7-1,5 million armanni qirgʻin qildiLevon Marashlian. Politics and Demography: Armenians, Turks, and Kurds in the Ottoman Empire. Cambridge, MA: Zoryan Institute, 1991.Samuel Totten, Paul Robert Bartrop, Steven L. Jacobs (eds.) Dictionary of Genocide. Greenwood Publishing, 2008, , p. 19.Noël, Lise. Intolerance: A General Survey. Arnold Bennett, 1994, , p. 101... Turkiya hukumati arman genotsidini agressiv ravishda rad etdi. Xalqaro genotsid olimlari uyushmasining oʻsha paytdagi Turkiya Bosh vaziri, hozirda Prezident Rajab Toyyib Erdoʻgʻanga yoʻllagan maktubida bu pozitsiya tanqid qilingan from the International Association of Genocide Scholars to Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan, 13-iyun 2005-yil.
 Ozarbayjon 
Ozarbayjonda anti-armanizm institutsional Fyodor Lukyanov, Editor-in-Chief of the journal Russia in Global Affairs va ijtimoiy darajada mavjud. Armanlar „Ozarbayjonning irqchilik va irqiy kamsitish sohasidagi eng zaif guruhi“dir. 

XX asr davomida Kavkazdagi armanlar va musulmon aholisi (ozarbayjonlarni 1918-yilgacha Kavkaz yoki Ozarbayjon tatarlari deb atashgan) koʻplab toʻqnashuvlarda, jumladan, pogromlarda, qirgʻinlarda va urushlarda qatnashgan. „Ikki etnik guruh oʻzaro ishonchsizlik“ni kuchaytirdi va XX asr davomida toʻqnashuvlar „ikki xalqning milliy oʻz-oʻzini anglashini shakllantirishda muhim omillar boʻldi“. 1918-yildan 1920-yilgacha Ozarbayjonda, shu jumladan Rossiya imperiyasi tasarrufidagi arman madaniy hayotining markazlari boʻlgan Boku va Shusha shaharlarida armanlarga uyushtirilgan qotilliklar sodir boʻldi.

Ammo, hozirgi paytda Ozarbayjonda Armanlar va Armanistonga nisbatan ksenofobiya asosan Sovet Ittifoqining soʻnggi yillarida shakllangan, armanlar Moskva hokimiyatidan Armaniston aholisi asosan Togʻli Qorabogʻ muxtor viloyatini Armaniston SSR tarkibiga qoʻshishni talab qilishgan. Armanlarning daʼvolariga javoban, ozarbayjon millatchilari, eng koʻzga koʻringan Ozarbayjon xalq jabhasi, Sumqait, Kirovobod va Bokuda armanlarga hujumlar uyushtirdi. Taxminan 350 ming arman „1988-yilda va 1990-yilda anti-arman zoʻravonliklaridan keyin ikki toʻlqinda“ Ozarbayjondan chiqib ketishgan.

Ziddiyatlar oxir-oqibat Togʻli Qorabogʻ boʻyicha keng koʻlamli harbiy mojaroga aylandi. Armaniston kuchlari sobiq NKAO ning aksariyat qismi va NKAO hududidan tashqaridagi unga qoʻshni yetti tumanni oʻz nazoratiga oldi. 1994-yilda sulh bitimi imzolangan va Artsax Respublikasi amalda mustaqil boʻldi.

 Rossiya 
 Gruziya 
 AQSH 
 Boshqalar 
 Isroil 
 Pokiston 
 Tojikiston 
 Ukraina 
 Uygʻurlar