Ehson Abdulquddus

Ehson Abdulquddus (1-yanvar 1919 – 11-yanvar 1990) – misrlik yozuvchi, romannavis, va jurnalist hamda Misrdagi Al-Axbar va Al-Ahram gazetalari muharriri edi. U koʻplab romanlar yozgan va ular filmlarga moslashtirilgan, shuningdek adabiy jurnal Roz al-Yusufning koʻp yillar davomida muharriri boʻlib ishlagan.

 Hayoti va taʼlimi 
Abdulquddus Misrning Qohira shahrida, Gʻarbiya gubernatorligidan boʻlgan misrlik ota – Muhammad Abdulquddus va livanlik jurnalist Roz al Yusuf oilasida tugʻilgan. Bolaligida uning sevimli mashgʻuloti oʻqish boʻlgan. Oʻn bir yoshida u hikoyalar va klassik sheʼrlar yoza boshlagan. Uning otasi, Muhamad Abdulquddus, misrlik teatr va kino aktyori boʻlib, uni huquq sohasida faoliyat yuritishga undagan. Ehson 1942-yilda huquq maktabini bitirib, advokat boʻlib ishlagan. Dastlab u mashhur misrlik advokat Edvard Qussairiyning yuridik firmasida stajyor boʻlgan. Shuningdek, u haftalik jurnal Roz al Yussefda muharrir boʻlib ishlagan, bu jurnalga uning onasi Fotima al Yussef (yaʼni Roz al Yusuf) asos solgan edi.

 Adabiy va jurnalistik faoliyati 
1944-yilda u ssenariylar, hikoyalar va romanlar yoza boshladi. Keyinroq u huquq sohasidagi faoliyatini tashlab, adabiyotga toʻliq oʻtdi. Bir necha yildan soʻng u Al-Axbar gazetasida sakkiz yil ishlagan taniqli jurnalistga aylandi. Soʻngra u Al-Ahram gazetasida ishladi va uning bosh muharriri boʻldi. U koʻp hollarda muhim shaxslarni tanqid qilgan, bu esa jurnalistik faoliyati davomida uch marta qamoqqa tushishiga sabab boʻlgan.

Ehson ayollarni misr jamiyatida fidokorlik ramzi deb bilardi va shu sababli ayollar uning ijodidagi markaziy mavzu boʻlgan. Uning asarlari Misrda anʼanaviy tushunchalar oʻzgarishiga sezilarli hissa qoʻshgan. Uning adabiy asarlariga zid tarzda, u juda konservativ inson boʻlgan. U qarshilik koʻrsata oladigan xarakterga ega, oilasida esa qattiqqoʻl er va ota sifatida tanilgan. U 60 dan ortiq roman va hikoyalar toʻplamlarini yozgan. Uning romanlaridan beshtasi sahnalashtirilgan, toʻqqiztasi radio seriali ssenariysi sifatida ishlatilgan, oʻntasi televizion miniseriallarga moslashtirilgan, 49 tasi esa filmga aylantirilgan, masalan, Uyqusiz (1957), Men erkindirman (1959), Uyimizda bir erkak bor (1961), Xotinimning shaʼni (1967), M imperiyasi (1972), Aqlim qayerda? (1974) va Yolgʻon gapirmayman, faqat chiroyli suhbatlashaman (1981). Uning asarlari ingliz, fransuz, nemis, ukrain, va xitoy tillariga tarjima qilingan. Ehson Misr hikoya klubi asoschilaridan biri ham edi.

U oʻzining maktub shaklidagi arab romani La anam (inglizchaga I Do Not Sleep deb tarjima qilingan) uchun ilhomni, nasihat soʻrab jurnal Ruz al-Yusufga yuborilgan xatlarni tahrirlash jarayonidan olgan.

 Shaxsiy hayoti va oʻlimi 
Uning oʻgʻli Muhammad Ehson Abdulquddus – jurnalistdir.

Ehsonning dastlabki maqolalaridan biri Britaniya elchisi Miles Lampson (Lord Killearn)ga qarshi yozilgan edi. U hukumatning Falastin urushi davrida qoʻshinlarni nuqsonli qurollar bilan taʼminlashdagi rolini fosh etuvchi maqolalar yozib, shuhrat qozondi va buning uchun qamoqqa tashlandi. Ehson 1954-yilda yana qamoqqa olindi, u yerda Misrdagi „yashirin jamiyat“ – „al-jam’iyya al-sir-riyya al-lati tahkum Misr“ haqida, yaʼni Noserning Mart inqirozidagi nayranglarini ochib beruvchi maqola yozgani uchun jazolandiBiographical dictionary of Modern Egypt by Arthur Goldschmidt.

Ehson Abdulquddus 1990-yil 12-yanvarda insultdan soʻng vafot etdi.

 Mukofot va unvonlari 
Ehson Abdulquddus 1973-yilda Mening qonim, mening koʻz yoshlarim, mening tabassumim romani uchun oʻzining ilk mukofotini oldi. Ikki yil oʻtgach, 1975-yilda u Oʻq hamon choʻntagimda romani uchun Eng yaxshi ssenariy mukofotiga sazovor boʻldi. U sobiq misr prezidenti Jamol Abdul Nosir tomonidan Birinchi darajali faxriy orden bilan taqdirlangan. 1990-yilda uning vafotidan koʻp oʻtmay, oʻsha paytdagi misr prezidenti Husniy Muborak uni Birinchi darajali Respublika ordeni bilan taqdirlagan.

 

 
 

Turkum:1919-yilda tugʻilganlar
Turkum:1990-yilda vafot etganlar
Turkum:Qohiralik yozuvchilar
Turkum:Misrlik erkak yozuvchilar
Turkum:Misrlik jurnalistlar
Turkum:Misrlik musulmonlar
Turkum:Musulmon yozuvchilar
Turkum:Misr Faxriy ordeni kavalyerlari