Afgʻoniston turizmi

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Geography_of_Afghanistan.jpg/280px-Geography_of_Afghanistan.jpg|right|thumb| Afgʻonistonning baʼzi mashhur landshaftlari, chapdan oʻngga: 1. Band-e Amir milliy bogʻi; 2. Parvon viloyatidagi Salang dovoni ; 3. Kunar viloyatidagi Qoʻrangal vodiysi va 4. Hilmand viloyati vodiysidagi Kajaki toʻgʻoni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/CH-NB_-_Afghanistan%2C_Kabul-_Menschen_-_Annemarie_Schwarzenbach_-_SLA-Schwarzenbach-A-5-21-123.jpg/220px-CH-NB_-_Afghanistan%2C_Kabul-_Menschen_-_Annemarie_Schwarzenbach_-_SLA-Schwarzenbach-A-5-21-123.jpg|thumb| Kobuldagi xorijiy sayyohlar, c. 1940-yil
Afgʻonistonda oʻnlab yillar davom etgan fuqarolar urushiga qaramay,sayyohlik yoʻnalishi qayta tiklandi. 2016-yilgacha har yili tashrif buyuruvchilar taxminan 20 mingga yetdi. 2013-2016-yillar oralig‘ida Afg‘oniston elchixonalari har yili 15 000 dan 20 000 gacha turistik vizalar bergan.

Afgʻonistonda toʻrtta xalqaro aeroport mavjud. Ular
 Kobuldagi Hamid Karzay xalqaro aeroporti,
 Mozori Sharifdagi Mavlana Jaloliddin Balxiy xalqaro aeroporti,
 Qandahordagi Ahmad Shoh Baba xalqaro aeroporti,
 Hirotdagi Xoja Abdulloh Ansoriy xalqaro aeroporti.

Shuningdek, Afgʻoniston Bamyan aeroporti, Bost aeroporti, Farah aeroporti, Fayzobod aeroporti, Gʻazni aeroporti, Jalolobod aeroporti, Maymana aeroporti, Xost aeroporti va Qunduz aeroporti kabi bir qator mintaqaviy aeroportlarga ega.

Mehmonxonalar Afgʻonistonning har bir shahrida joylashgan. Kobuldagi yirik mehmonxonalardan baʼzilari „Serena Hotel“, „Hotel Inter-Continental Kabul“ va „Safi Landmark Hotel“ hisoblanadi.

 Afgʻonistonning eng koʻp tashrif buyuriladigan joylari 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Afghanistan%27s_Grand_Canyon.jpg/220px-Afghanistan%27s_Grand_Canyon.jpg|thumb| Afgʻonistonning Bamyon viloyatidagi Band-e Amir milliy bogʻi

 Band-e Amir milliy bogʻi 
Band-e Amir milliy bogʻi Afgʻonistonning Bamyon viloyatida joylashgan. Viloyatning poytaxti boʻlgan Bamyan shahrida bir nechta zamonaviy mehmonxonalar mavjud. Bamyan Buddalari makoni ham shu viloyatda joylashgan. Baʼzi odamlar qishda changʻi sayohatlari uchun Bamyanga tashrif buyurishadi, Jan. 14, 2019, VOA Dari..

 Kobul 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Presidential_Palace_-_panoramio_%288%29.jpg/220px-Presidential_Palace_-_panoramio_%288%29.jpg|thumb| Argning old darvozasi (Afgʻoniston Prezident saroyi)
Sayyohlar Kobulning koʻplab bogʻlari va boshqa joylariga tashrif buyurishlari mumkin. „Gʻozi“ stadionida tez-tez futbol oʻyinlari boʻlib oʻtadi. Stadion yonida Skateistan deb nomlangan yopiq konkida uchish maydonchasi mavjud. Ikkita bouling zallari ham bor,:biri „Bravo Bowling va Kafe“, ikkinchisi esa Striker Bowling deb ataladi. Shuningdek, shaharning turli qismlarida ikkita yopiq akvapark va bir nechta snuker va bilyard klublari mavjud.

 Abdul Rahmon masjidi 
2009-yil oxirida qurib bitkazilgan va 2012-yil iyul oyida rasman ochilgan „Abdul Rahmon masjidi“ Kobuldagi eng yirik masjidlardan biri hisoblanadi. Shaharning Vazir Akbar Xon qismidagi Zarnegar bogʻiga tutash, Serena mehmonxonasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashgan.

 Id Gah masjidi 
1897-yilda qurilgan „Id Gah masjidi“ Kobuldagi eng katta masjiddir.

 Afgʻoniston Prezident saroyi 
Afg‘oniston Prezident saroyi ham shaharning Vazir Akbar Xon qismida joylashgan. Mahalliy ravishda Arg deb ataladi.

 Bagʻi Bobur 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Babur_Gardens_in_May_2010.jpg/170px-Babur_Gardens_in_May_2010.jpg|thumb| Bobur bogʻlari
Bobur bogʻlari — Kobuldagi tarixiy bogʻ.Boburiylar imperiyasi imperatori Boburning dam olish maskani. Bogʻlar taxminan 1528-yilda (935-hijriy) Bobur Kobulda xiyobon bogʻi qurishga buyruq berganida qurilgan, deb taxmin qilinadi, bu haqda oʻzining „Boburnoma“ nomli xotiralarida batafsil tasvirlangan. Lonely Planet bogʻni „Kobulning eng goʻzal joyi“ deb taʼriflaydi.

 Darul Aman saroyi 
Afg‘onistonning sobiq parlament binosi Dorulaman shahrida joylashgan.

Darul Aman saroyi toʻgʻridan-toʻgʻri shaharning janubi-sharqiy qismida parlament binosi qarshisida joylashgan. 2019-yil holatiga koʻra, saroy hali ham taʼmirlanmoqda. Taʼmirlash ishlari toʻliq yakunlangach, sayyohlar saroyning ichki qismiga tashrif buyurishlari mumkin.

 Habibulloh Zazayi bogʻi 
Habibulloh Zazai bogʻi Kobulning uzoq sharqiy qismida joylashgan Ahmad Shoh Baba Mena va uning atrofida joylashgan eng katta istirohat bogʻidir. Bogʻ togʻ yonbagʻrida joylashgan boʻlib, shaharning ajoyib manzaralari bilan katta yurish maydonini taʼminlaydi (April 20, 2021). Yana bir shunday park shahar parki deb ataladi, u ancha kichikroq.

 Kobul hayvonot bogʻi 
Kobul hayvonot bogʻida 280 ga yaqin hayvonlar mavjud boʻlib, ular 45 turdagi qushlar va sutemizuvchilar va 36 turdagi baliqlarni oʻz ichiga oladi. Hayvonlar orasida Afgʻonistonda juda kam uchraydigan ikkita sher va xonzir (choʻchqa) bor. Dam olish kunlarida hayvonot bog‘iga 5000 ga yaqin odam tashrif buyuradi.

 Afgʻoniston milliy muzeyi 
Afgʻoniston Milliy muzeyi shaharning janubi-sharqiy qismida Dorul Aman saroyi yonida joylashgan. Muzey kolleksiyasi avvalroq Markaziy Osiyodagi eng muhimlaridan biri boʻlgan bir necha ming yilliklarga oid 100 000 dan ortiq ashyolardan iborat edi. 1992-yilda fuqarolar urushi boshlanishi bilan muzey koʻp marta talon-toroj qilindi, natijada koʻrgazmada namoyish etilgan 100 000 obyektning 70 foizi yoʻqolgan. 2007-yildan beri bir qator xalqaro tashkilotlar 8000 dan ortiq artefaktlarni tiklashga yordam berishdi, eng oxirgisi Germaniyadan olingan ohaktosh haykalidir(31 January 2012) Germany returns Afghan sculpture bbc.co.uk/news/. Taxminan 843 ta artefakt Buyuk Britaniya tomonidan 2012-yilda, shu jumladan I asrga oid mashhur Bagram Kot-d-Ivuarlari ham qaytarildi(19 July 2012) Looted art returned to Afghanistan, bbc.co.uk.

 Pagʻmon 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Paghman_Hill_Castle.JPG/220px-Paghman_Hill_Castle.JPG|thumb| Pagʻmondagi Paghman tepalik qal’asi
Pagʻmon tarixda yozgi dam olish maskani va ov joyi sifatida foydalanilgan. Kobulning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan.

 Qargʻa 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Lake_Qargha.jpg/220px-Lake_Qargha.jpg|thumb| Afgʻonistonning Kobul viloyatidagi Qargʻa koʻli
Qargʻa katta suv ombori boʻlib, uning yonida sayr maydoni mavjud. U Pagʻmonga boradigan yoʻlda joylashgan.

 Boshqa joylar 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Baba_Saab.JPG/220px-Baba_Saab.JPG|thumb| Afgʻonistonning Qandahor shahrida, Argʻandab daryosi boʻyida Bobo Valiy ziyoratgohi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/View_of_Herat_Citadel_from_atop_the_premises.jpg/220px-View_of_Herat_Citadel_from_atop_the_premises.jpg|thumb| Hirot qal’asi, Hirot, Afgʻoniston
Hind vodiysi sivilizatsiyasi (IVC) bronza davri sivilizatsiyasi (miloddan avvalgi 3300-1300; yetuk davr miloddan avvalgi 2600-1900-yillar) boʻlib, hozirgi Pokistonning shimoli-gʻarbiy qismidan Hindistonning shimoli-gʻarbiy va shimoli-sharqiy Afgʻonistongacha choʻzilganThe Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society. p.1. Afg‘oniston shimolidagi Sho‘rtug‘aydagi Oksus daryosida Hind vodiysi joylashgan joy topildiKenoyer, Jonathan Mark (1998). Ancient Cities of the Indus Valley Civilization. pp.96. Shoʻrtoʻgʻaydan tashqari, sayyohlar Afgʻoniston janubidagi Mundigakka ham tashrif buyurishlari mumkin, bu yana bir diqqatga sazovor joy hisoblanadi.

Quyida Kobuldan uzoqda, boshqa shaharlardagi baʼzi diqqatga sazovor sayyohlik joylari:

 Qandahor
 Aino Mina (xavfsiz mehmonxonalar, restoranlar, savdo joylari, sport maydonchalari, ekskursiya gidlari va boshqalar bilan taʼminlash vazifasini bajaradi.)
 Dahla toʻgʻoni (shahardan taxminan 30 daqiqalik masofada joylashgan)
 Mirvays Xotak maqbarasi
 Narange Qalasi („Apelsin qal’asi“ degan maʼnoni anglatadi)
 Cloak ziyoratgohi
 Bobo Vali ziyoratgohi (Argʻandab daryosi va daraxtlar, togʻ yonbagʻrilari hamda fermer xoʻjaliklarining ajoyib manzaralarini taqdim etadigan maskan)
 Sher Surx ziyoratgohi (Ahmadshoh Durroniyning toj kiyish joyi)
 Hirot
 Hirot katta masjidi
 Hirot qal’asi
 Taxt-e Safar (shaharning ajoyib manzarasini taʼminlovchi daraxtlar bilan togʻ yonbagʻri)
 Mozori Sharif
 Ali ziyoratgohi
 Gʻor viloyatining Shahroq tumanidagi Jom minorasi
 Gʻaznaviy hukmdorlarining Gʻaznadagi maqbaralari
 Omonullaxon maqbarasi, Bachaxon va Jaloloboddagi boshqa joylar
 Bozordagi Ahmadshoh Maʼsud maqbarasi, Panjshir viloyati .

 Xavfsizlik va madaniy muammolar 
Afgʻoniston toʻliq islom davlatidir. Islomda sayyoh yoki sayohatchiga musafir deyiladi. Bunday odam odatda diplomat sifatida qabul qilinadi va u Afgʻoniston qonunlariga yoki afgʻon madaniyatiga boʻysunmasa ham, har qanday holatda ham afgʻon madaniyati ostida himoya qilinishi kerak. Har bir masjid oddiy jinoyatchilardan himoyalanish joyidir. Umuman olganda, afgʻonlar sayyohlarga juda doʻstona munosabatda boʻlishsa-da, ularning mamlakati xavfsiz emas, chunki chet ellik sayyohlar oʻgʻirlab ketilgan va baʼzida oʻldirilgan. Halol va ishonchli sayyohlik gidini topish Afgʻonistonda xavfsizlikning kalitidir. 2021-yil avgustida Tolibon hukumatni egallab olganidan keyin turizm keskin pasaydi. 2022-yil iyun oyida Tolibon matbuot kotibi Zabiulla Mujohid „har bir kishi“ Afg‘onistonga turizm uchun tashrif buyurishi mumkinligini eʼlon qildi.

 Markalar 
Quyida Afgʻonistonning 1960 — 1970-yillardagi mamlakatda turizmni targʻib qiluvchi eski pochta markalari turkumi keltirilgan.

 

 

 , Aug. 22, 2016, Arg (Office of the President of Afghanistan).
Turkum:Afgʻoniston
Turkum:Sayohat