Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Abu Amra Qayson

Abu Amra Qayson  – Ikkinchi ftina davrida mashhur fors mavlosi.

Qayson musulmonlar Eronni bosib olganidan keyin islomni qabul qilgan va arab qabilasining Bajila boʻlimi Urayna urugʻiga mansub mavloga aylangan. Qayson boshdanoq Aliylar harakatini qoʻllab-quvvatlagan. Oxir-oqibat al-Muxtor as-Saqafiy (685–687) boshchiligidagi Alaviylarga xayrixoh harakatning mavlolar yetakchisiga aylangan va al-Muxtorning shaxsiy qoʻriqchilari sardori lavozimida xizmat qilgan. Qayson bu lavozimga al-Muxtorning unga boʻlgan yuksak ishonchi yoki oʻzining Kufa mavlolari orasidagi yuqori taʼsiri sababli tayinlangan. U, shuningdek, al-Muxtorning sodiq tarafdorlaridan biri sifatida mashhur sarkarda Ibrohim ibn al-Ashtarni Alaviylar harakatini qoʻllab-quvvatlashga koʻndirgan. Qayson Kufaning arab zodagonlarini, jumladan, Umar ibn Saʼd ibn Abu Vaqqos va Shimr ibn Zil al-Javshan kabi shaxslarni, 680-yilda Alining oʻgʻli Husayn ibn Alining oʻldirilishiga aloqador voqealarda ishtirok etganliklarning jazolash ishlariga boshchilik qilgan. U shunchalik kuchli obroʻga ega boʻlganki, kufalik zodagonlar boyligidan mahrum boʻlgan kishilar haqida „uni Abu Amra (yaʼni Qayson) yoʻqlabdi“ degan iborani qoʻllashgan. Qaysonning keyingi taqdiri maʼlum emas, biroq u 686-yil oʻrtalarida boʻlib oʻtgan Madhar jangida al-Muxtorning qoʻshinidagi mavlolarga qoʻmondonlik qilgan va aynan shu jangda halok boʻlgan boʻlishi mumkin, chunki jangdan keyingi da Qayson haqida maʼlumotlar uchramaydi.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Ali ibn Harzihim

Sidi Ali ibn Harzihim yoki Abul Hasan Ali ibn Ismoil ibn Muhammad ibn Abdallah ibn Harzihim/Hirzihim (shuningdek: Sidi Hrazem yoki Sidi Harazim) – Fos shahrida (hozirgi Marokash) tugʻilgan va hijriy 559-yil / milodiy 1163-yilda shu shaharda vafot etganBiographical Encyclopaedia of Sufis : Africa and Europe / N. Hanif. New Delhi, Sarup, 2002, .. U berberlardan boʻlgan soʻfiy murshid, Fosdagi Gʻazoliy taʼlimotiga asoslangan zavoya (tasavvufiy makon) rahbari boʻlgan. U mashhur soʻfiy Abu Madyanning ruhiy ustozidir. Uning nomi bilan atalgan mashhur „Sidi Harazim“ buloq suvi manbasi ham mavjudMercedes García-Arenal, Messianism And Puritanical Reform: Mahdis of the Muslim West, translated by Martin Beagles, Brill, 2006 , 9789004150515, 113-bet.

 

 
 Abu Yaqub Yusuf ibn al-Zayyat al-Tadili (vafoti: 1230/1), Kitab al-tashawuf ila rijal al-tasawwuf (Rabat, 1997)
 The Way of Abu Madyan, 1-ilova: 'Ali ibn Hirzihimga nisbat berilgan „al-Qasida al-Nuniyya“ matni va tarjimasi, 1996, 

 
 Dar sirr.com

Turkum:Marokashlik soʻfiy yozuvchilar
Turkum:1163-yilda vafot etganlar
Turkum:Fes shahridan chiqqan shaxslar
Turkum:Marokashlik molikiy olimlar
Turkum:Shaziliyya tariqati
Turkum:Tug‘ilgan yili noma’lum shaxslar
Turkum:XII asr berberlari
Abdussalom ibn Mashish

Abdussalom ibn Mashīsh al-Alamī (? – 1227) – Almohad xalifaligi davrida yashagan soʻfiy avliyo.

 Hayoti 
U haqida maʼlumotlar juda kam. Maʼlumki, u 1227–1228-yillarda Almohad xalifaligiga qarshi chiqqan isyonchi ibn Abi Tavajin tomonidan oʻldirilgan.

Uning nasabi bir nechta avlodlar orqali, ota tomondan toʻliq arabiy, ona tomondan esa berberlar orqali Islom paygʻambari Muhammadga qadar yetkaziladi. U Jabal al-Alam yaqinidagi Banu Arouss qabilasida tugʻilgan va 16 yoshida sharqqa taʼlim olish uchun safar qilgan, deyiladi. Qaytishida, Bijaya shahrida, Andaluslik soʻfiy Abu Madyan koʻrsatmalariga amal qilgan. Soʻng vatani Marokashga qaytib, Fnideq yaqinidagi togʻlarda soʻfiy zohidlik hayotini tanlagan.

U Shaziliyya tariqatining asoschisi Abu al-Hasan ash-Shadhiliyning murshidi boʻlgan va uning yagona shogirdi hisoblanadi.

 

 
 Muhammad Bennani, *Mulay Abd Es Selam El Machich*, África Española – Madrid, 1913 (ispan tilida)
 Titus Burckhardt, „The Prayer of Ibn Mashish“, Studies in Comparative Religion, Qish-Bahor, 1978, Pates Manor, Bedfont, Middlesex
 Titus Burckhardt, „The Prayer of Ibn Mashish (As-Salat al-Mashishiyah)“, tarjima va sharh, Islamic Quarterly, London, 1978, jild 20-21-22, № 3, bet. 68–75

Turkum:1227-yilda vafot etganlar
Turkum:Shaziliyya tariqati
Turkum:Almohad xalifaligidan chiqqanlar
Turkum:Soʻfiylar
Turkum:Soʻfiy avliyolar
Ibn Saʼd

Abu Abdulloh Muhammad ibn Saʼd ibn Mani' al-Basriy al-Hoshimiy (oddiygina Ibn Saʼd va Voqidiy kotibi; 784/785-yilda (hijriy 168-yil) tugʻilgan va 845-yil 16-fevralda (230 hijriy) vafot etgan) – olim va arab tarjimai hol yozuvchisi. Ibn Saʼd basralik boʻlganIbn Hajar, Taqrib al-Tahdhib. Lekin asosan Bagʻdodda yashagan, shuning uchun unda al-Basriy va al-Bagʻdodiy nisbalari boʻlgan. 62 yoshida Bagʻdodda vafot etgani va Suriya darvozasi qabristoniga dafn etilgani aytiladi.
 

Turkum:845-yilda vafot etganlar
Turkum:784-yilda tugʻilganlar
Turkum:9-asr arab shaxslari
Turkum:Hadis olimlari
Ibrohim ibn al-Ashtar

Ibrohim ibn Molik al-Ashtar ibn al-Horis an-Naxaʼiy (691-yil oktyabrda vafot etgan), Ibrohim ibn al-Ashtar nomi bilan mashhur  – arab qoʻmondoni, xalifa Ali xizmatida janglarda ishtirok etgan, keyinchalik Aliylar tarafdori al-Muxtor at-Saqafiyga xizmat qilgan. 686-yilda boʻlib oʻtgan Xazir jangida al-Muxtor qoʻshini boshchiligida Umaviylarga qarshi hal qiluvchi gʻalabaga erishgan va shu jangda Umaviy qoʻshini sarkardasi Ubaydulloh ibn Ziyod shaxsan Ibn al-Ashtar tomonidan oʻldirilgan.

 Oilasi va yoshlik davri 
Ibrohim ibn al-Ashtar Molik al-Ashtar ibn al-Horisning oʻgʻli boʻlgan. Otasi Roshidun xalifaligi davrida xalifa Alining sodiq tarafdorlaridan boʻlganThe Encyclopaedia of Islam, 1971 p. 987.. Ularning oilasi Banu Naxa qabilasiga mansub boʻlgan, shu sababli ularning nomida „an-Naxaʼiy“ nisbası qoʻllanadiAl-Tabari, ed. Hawting, p. 197.. Banu Naxa esa oʻz navbatida yirik Madhhij qabilasining bir boʻlagi edi. Ibrohimning onasi bir, otasi boshqa Abdurahmon ibn Abdulloh an-Naxaʼiy ismli ukasi boʻlib, u ham jangchi boʻlgan. Ibrohim ham otasi kabi 657-yilda Siffin jangida Banu Umayyaga qarshi Ali bilan birga jang qilgani haqida maʼlumotlar mavjud.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:691-yilda vafot etganlar
Turkum:Roshidun xalifaligi generallari
Muhammad Naqiburrahmon

Shayk Naqiburrahmon – pokistonlik islom soʻfiy olimi va yetakchisi. U, shuningdek, Pokistonning Ravalpindi shahridagi muqaddas Iydgoh Sharif ziyoratgohining bosh qoʻriqchisi vazifasini bajaradi. Shayx Naqib-ur-Rahmon terrorizm gʻoyalariga qarshi turadi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:1953-yilda tugʻilganlar
Turkum:Musulmon islohotchilari
Turkum:Islom faylasuflari
Umran (jurnal)

Umran – 1991-yilda asos solingan turk jurnalidir.

 Tarixi 
Umran birinchi marta 1991-yil aprelida nashr etilgan. Jurnalning asosiy nashr etuvchisi Istanbul (Turkiya)da joylashgan. U islomiy nuqtai nazardan fikr, madaniyat va siyosat singari gʻoyalarni yoritib boradi.

Umran dastlabki yili har chorakda nashr etilgan. 1997-yilgacha ikki oyda bir marta chiqarilgan. 1998-yildan boshlab oylik jurnalga aylangan.

 

 
 Umran rasmiy sayti 

Umran
Turkum:Turkiyada 1991-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Istanbulda nashr etiladigan jurnallar
Turkum:Oylik jurnallar
Turkum:Ikki oylik jurnallar
Turkum:Choraklik jurnallar
Turkum:Madaniy jurnallar
Turkum:Islomiy jurnallar
Abdulloh Abbos Nadviy

Abdulloh Abbos Nadviy (1925-yil 25-dekabr – 2006-yil 1-yanvar) – hind islom olimi.

Nadviy Qur’oni Karim lugʻati muallifi (1983, ). Ushbu lugʻatda soʻzlar Qur’ondan misollar bilan boyitilgan boʻlib, ularni 3 harfli oʻzaklar boʻyicha qidirish mumkin. Bundan tashqari, u „Qur’oni Karim tilini oʻrganing“ (1987, ) nomli kitobni yozgan.

U Dorul Ulum Nadvatul Ulamoning taniqli ustozi edi. Shuningdek, Makkadagi Jomiyya Ummul Qura universitetida bir necha yil oʻqituvchilik qilgan.

 

Turkum:Deobandiylar
Turkum:1925-yilda tugʻilganlar
Turkum:2006-yilda vafot etganlar
Hikmet (jurnal)

Hikmet (Usmonli turkcha: حکمت; DMG: Ḥikmet;) 1910–1911-yillarda Istanbulda nashr etilgan haftalik jurnal boʻlib, Ikkinchi Konstitutsiyaviy Davrda tashkil etilgan birinchi tasavvufiy jurnallardan biri hisoblanadi. Jurnal turk soʻfiysi, yozuvchi va mutafakkiri Şehbenderzâde Filibeli Ahmed Hilmiy (1865–1914) tomonidan nashr etilgan. Jurnalning „Birlik – hayot, ajralish – oʻlimdir“ („İttihad hayattır, tefrika memattır“) shiori boʻlgancf. Ḥikmet, 1910–1911.. Jami 79 sonidan iborat 2 jild nashr etilgan boʻlib, ular siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy mavzular, shuningdek falsafa, islom mistitsizmi va tasavvuf adabiyotiga oid maqolalarni oʻz ichiga olganA. Koçak: Bir Balkan Muhaciri: Filibeli Ahmed Hilmi Ve 'Hikmetʼ Gazetesinde Balkanlar, Filibeli Ahmed Hilmi And Balkans In The Newspaper Of "Hikmet, In: Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi (Motif Academy Folklare Journal), 2012, p. 252-273.. Hilmining „Ittifoq va Taraqqiyot Qoʻmitasi“ (İttihat ve Terakki Cemiyeti) tanqidi oxir-oqibat „Hikmet“ jurnalining toʻxtatilishiga olib kelganAhmet Şeyhun: Islamist Thinkers in the Late Ottoman Empire and Early Turkish Republic, Leiden 2014, p. 165.. „Hikmet“dan tashqari Hilmi shuningdek Çaylak, İttihat-ı İslam va Coşkun Kalender jurnallarini ham nashr ettirgan.

 

 
 Adib Xolid: The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia, Los Angeles 1998.
 A. Koçak: Bir Balkan Muhaciri: Filibeli Ahmed Hilmi Ve 'Hikmetʼ Gazetesinde Balkanlar, Filibeli Ahmed Hilmi And Balkans In The Newspaper Of "Hikmet, In: Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi (Motif Academy Folklare Journal), 2012.
 Ahmet Şeyhun: Islamist Thinkers in the Late Ottoman Empire and Early Turkish Republic, Leiden 2014.

 
 Onlayn versiya: Ḥikmet
 Raqamli toʻplamlar: Arabische, persische und osmanisch-türkische Periodika

Hikmet
Turkum:Usmonli imperiyasida 1910-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Usmonli imperiyasida 1911-yilda tugatilgan jurnallar
Turkum:Turkiyada nashr etilgan islomiy jurnallar
Turkum:1910-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:1911-yilda tugatilgan jurnallar
Turkum:Istanbulda nashr etilgan jurnallar
Muhammad ibn Saʼd ibn Abu Vaqqos

Muhammad ibn Saʼd ibn Abu Vaqqos  – harbiy shaxs, ayniqsa, Ibn al-Ash’asning Iroqda Umaviylarga qarshi qoʻzgʻolonidagi ishtiroki bilan mashhur.

 Hayoti 
Muhammad ibn Saʼd koʻzga koʻringan sahobalardan biri Saʼd ibn Abu Vaqqosning oʻgʻli boʻlgan. Otasi islom paygʻambari Muhammad mansub boʻlgan Quraysh qabilasi aʼzosi edi. Saʼd islom tarixida muhim rol oʻynagan. 630-yillarda Iroqning musulmonlar tomonidan bosib olish harakatlariga boshchilik qilgan va Kufa shahriga asos solgan, bu shahar keyinchalik Iroqdagi ikki asosiy garnizon shahar va viloyat poytaxtidan biriga aylangan. Muhammad ibn Saʼd Iroqda tugʻilgan boʻlishi mumkin, taxminan 645-yilda otasi Kufa noibi lavozimidan boʻshatilgandan soʻng xalifalikning oʻsha paytdagi poytaxti Madinaga koʻchib oʻtgan. Muhammadning onasining ismi Mariya yoki Maviyya boʻlib, Janubiy Arabistondagi mashhur Kinda qabilasiga mansub boʻlgan. Bu qabila Kufada yuqori mavqega ega edi. Muhammad va uning tugʻishgan ukasi Umar ibn Saʼd Saʼd ibn Abu Vaqqosning boshqa farzandlari orasida eng faol siyosiy shaxslar boʻlishgan.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Madina kishilari
İslam Mecmuası

İslam Mecmuası 1914–1918-yillarda Konstantinopolda (Usmonli imperiyasi) nashr etilgan ikki haftalik siyosiy jurnal boʻlib, millatchilik va islomchilikni sintez qilishga urinishgan dastlabki nashrlardan biri sifatida tanilgan. Jurnalning shiori dinli bir hayat, hayatlı bir din edi. Jurnal Ittifoq va Taraqqiyo Qoʻmitasi tomonidan moliyalashtirilgan.

 Tarixi 
İslam Mecmuası 1914-yilda tashkil etilgan va Ittifoq va Taraqqiyot Qoʻmitasi tomonidan moliyalashtirilgan. Uning birinchi soni 1914-yil 12-fevralda chop etilgan. Bosh muharrir Kazanlı Halim Sabit boʻlgan. Jurnal ikki haftada bir marta nashr etilgan va bosh qarorgohi Konstantinopolda joylashgan edi. Dastlab 32 sahifadan iborat boʻlgan jurnal, Birinchi jahon urushi davrida qogʻoz tanqisligi tufayli 16 sahifaga qisqartirilgan. Faoliyati davomida turli nashriyotlarda bosib chiqarilgan.

Jurnalning asosiy maqsadi millatchilik va islomchilikni sintez qilish hamda zamonaviy turmush tarziga mos keladigan islohotchi va liberal islom versiyasini taqdim etish edi. Boshqa islomiy nashrlardan farqli oʻlaroq, u islomning ijtimoiy rol va vazifalariga eʼtibor qaratgan. İslam Mecmuası 1914-yil noyabrda jihod eʼlonini nashr etgan. Jurnal 1918-yil 30-oktyabrda, jami 63 soni chop etilgach, faoliyatini toʻxtatgan.

 Muharrirlar 
İslam Mecmuasıda Ahmet Ağaoğlu, Besim Atalay, Aka Gündüz va Ömer Seyfettin kabi taniqli shaxslar faoliyat olib borgan. Uch turdagi guruh vakillari jurnalda faoliyat olib borgan: Shayx ul-islom Muso Kazım Efendi, İzmirli İsmail Hakkı va Şerafeddin Yaltıkaya kabi ulamolar; Şemsettin Günaltay va Halim Sabit kabi islohotchilar; Ziya Gökalp va Mehmet Fuat Köprülü kabi panturkistlar.

İslam Mecmuası muharrirlari koʻpincha Sebilürreşad jurnali orqali fikrlarini bildirgan konservativ islomchilar bilan ziddiyatga borishgan. Bahslar asosan islomdagi islohotlar haqida boʻlib, ular Ziya Gökalpning Fıkıh ve İçtimaiyat (Usmonli turkchasi: Fiqh va sotsiologiya) maqolasi chop etilgandan keyin boshlangan. Ikki tomon oʻrtasidagi keskinlik 1915-yilda, İslam Mecmuası Shayx ul-islom vakolatlarini cheklashni ochiq qoʻllab-quvvatlaganida yanada kuchaygan.

İslam Mecmuası Şerafeddin Yaltıkaya maqolalari orqali Ibn Taymiyya (salafiy mutafakkir) qarashlarini imperiyada birinchi boʻlib tanishtirgan nashr boʻlgan.

 

İslam Mecmuası
Turkum:Usmonli imperiyasida 1914-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Usmonli imperiyasida 1918-yilda tugatilgan jurnallar
Turkum:1914-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:1918-yilda tugatilgan jurnallar
Turkum:Turkiyada ikki haftalik nashr etilgan jurnallar
Turkum:Turk millatchiligi
Turkum:Millatchilik jurnallari
Turkum:Turkiyada nashr etilgan islomiy jurnallar
Sızıntı

Sızıntı 1979-yildan 2016-yil iyuligacha Turkiyada nashr etilgan oylik islomiy jurnal boʻlgan. Inglizcha versiyasi The Fountain nomi bilan tanilgan. Jurnal turk voizi va islomiy fikr yetakchisi Fethullah Gülen tarafdorlaridan iborat boʻlgan Gülen harakati aʼzolari tomonidan tashkil etilgan va boshqarilgan boʻlib, zamonaviy ilmiy kashfiyotlar bilan Qurʼondagi soʻzlar oʻrtasidagi „parallelliklar“ni tahlil qilib, Islom va ilmni birlashtirishga intilgan.

Sızıntı 2016-yil 27-iyulda Turkiya hokimiyati tomonidan yopilgan.

 

 
 Rasmiy veb-sayt (arxivlangan)

Sızıntı
Turkum:Turkiyada nashr etilgan islomiy jurnallar
Turkum:Turkiyada nashr etilgan madaniy jurnallar
Turkum:Turkiyada oylik nashr etilgan jurnallar
Turkum:1979-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:Turkiyada 1979-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:2016-yilda tugatilgan jurnallar
Muxtor as-Saqafiy

Al-Muxtor ibn Abi Ubayd at-Saqafiy (-yilda tugʻilgan – 687-yil 3-aprelda vafot etgan) Kufada istiqomat qilgan, Alaviylar tarafdori boʻlgan inqilobchi. 685-yilda Umaviylar xalifaligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan va Ikkinchi fitna davrida Iroqning katta qismini oʻz nazorati ostida 18 oy davomida boshqargan. Husayn ibn Alini Kufaga taklif qilgan, ammo keyinchalik Karbalo yaqinida yuz bergan fojiada unga yordam bermagan.

Muxtor as-Saqafiy milodiy 622-yilda (islom paygʻambari Muhammad Madinaga hijrat qilgan yili) Toif shahrida Banu Saqif qabilasidan boʻlgan musulmon qoʻshin qoʻmondoni Abu Ubayd as-Saqafiy va Davma binti Amr ibn Vahb ibn Muattib oilasida dunyoga kelgan. 632-yilda Muhammadning vafotidan keyin Abu Bakr xalifa boʻlgan. Abu Bakr hukmronligidan ikki yil oʻtib vafot etgan va uning oʻrniga Umar xalifa etib tayinlangan. Umar Abu Bakr boshlagan musulmonlar fathlarini kengaytirib, Muxtorning otasi Abu Ubaydni Iroq frontiga yubordi. Abu Ubayd 634-yil noyabr oyida boʻlib oʻtgan Koʻprik jangida halok boʻlgan. Oʻsha vaqtda 13 yoshli Muxtor Iroq hududida qolgan va bu yer musulmonlar tomonidan zabt etilgach, amakisi Saʼd ibn Mas’ud as-Saqafiy qaramogʻida tarbiya koʻrgan. 644-yilda Umar oʻldirilgan. Soʻngra xalifalik taxtiga Usmon oʻtirgan. Usmon xalifalikni 12 yil davomida boshqargan va 656-yilda qoʻzgʻolonchilar tomonidan oʻldirilgan.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:687-yilda vafot etganlar
Azizah

Azizah – Shimoliy Amerikadagi musulmon ayollar uchun moʻljallangan Amerika jurnali. Jurnal ilk bor 2000-yil oktyabr oyida nashr etilgan. Uning faoliyatini Tayyibah Taylor va Marlina Soerakoesoemah boshqarganAbout Us . Tayyibah Taylor jurnal bosh muharriri boʻlib ishlagan, u 2014-yil 4-sentabrda vafot etgan.

Azizah jurnali bosh ofisi Jorjiya shtatining Atlanta shahrida joylashgan. Nashrni WOW Publishing Inc. kompaniyasi amalga oshiradi.

 

 
 Azizah – AQShdagi musulmon ayollarning ovozi
 Rasmiy vebsayt

Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:2000-yilda tashkil etilgan jurnallar
Turkum:Atlantada chop etiladigan jurnallar
Turkum:Amerikada chop etiladigan ayollar jurnallari
Turkum:Amerikadagi diniy jurnallar
Daʼvat al-Haq

Daʼvat al-Ḥaq  – Marokashning tomonidan nashr etiladigan oylik islomiy-maʼrifiy jurnal. U ilk bor 1957-yilda, Marokash qiroli Muhammad V davrida, mustaqillikdan keyingi yili chop etilgan.

Dastlabki yillarda u salafiylik va Marokash milliy harakatidagi konservativ oqimlar, shuningdek, Istiqlol partiyasi bilan bogʻliq boʻlgan. Jurnal „arab-Islomiy qadriyatlar himoyachisi“ sifatida eʼtirof etilgan va Alaviylar sulolasi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Abdulqodir as-Sahraviy uning dastlabki muharrirlaridan biri boʻlgan.

Dastlab madaniy loyiha sifatida boshlangan boʻlsa-da, 1960-yillarda Marokash qiroli Hasan II davrida u monarxiya mustahkamlash vositasi sifatida faoliyat boshlagan.

 

Turkum:Madaniy jurnallar
Turkum:Marokashda nashr etiladigan jurnallar
Turkum:Adabiy jurnallar
Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:Arab tilidagi jurnallar
Turkum:1957-yilda asos solingan jurnallar
Musʼab ibn az-Zubayr

Mu’sab ibn az-Zubayr ibn al-Avvom al-Asadiy (691-yil oktyabrda vafot etgan) Ikkinchi fitna paytida muhim shaxslardan bri bi’lgan. 686–691-yillarda Iroqdagi Basra viloyatining hokimi boʻlib xizmat qilgan va bu lavozimda Abdulloh ibn az-Zubayr nomidan faoliyat yuritgan. Paygʻambar Muhammadning yaqin sahobalaridan biri boʻlgan Zubayr ibn Avvomning oʻgʻli. Basraga hokim boʻlishidan avval Umaviylar qoʻl ostidagi Falastin (Shom) hududiga yurish qilgan, biroq bu yurish muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlangan. 687-yilda Mus’ab Muxtor as-Saqafiyga qarshi bir necha janglardan soʻng uni tor-mor qilib, oʻldirgan va shu orqali butun Iroq ustidan nazoratni qoʻlga kiritgan. Biroq iroqliklar orasida shikoyatlar kuchaygani tufayli akasi Abdulloh ibn az-Zubayr uni lavozimidan boʻshatgan. Oradan koʻp oʻtmay, Mus’ab yana Basra hokimi etib tayinlangan. 691-yilda Umaviy xalifasi Abdulmalik ibn Marvon boshchiligidagi qoʻshinlar bilan boʻlgan Maskin jangida Mus’ab halok boʻlgan. Oʻz davrining keskin siyosiy kurashlarida faol qatnashgan, ayniqsa, Muxtor as-Saqafiyga qarshi harakatlari bilan tarixda nom qoldirgan harbiy va siyosiy arbob boʻlgan.

 Yoshlik davri va oilasi 
Mus’ab koʻzga koʻringan sahobalardan biri Zubayr ibn Avvomning oʻgʻli boʻlgan. Mus’abning onasi Banu Kalb qabilasi boshligʻining qizi Rabob binti Unayf edi. Umaviylar xalifasi Muoviya I hukmronligining oxirgi yillarida Mus’ab Madinadagi masjidlardan birida diniy ilmlarni oʻrganish maqsadida yigʻilgan kishilar guruhining aʼzosi boʻlgan. Bu guruhda, shuningdek, Mus’abning oʻgay ukasi Urva ibn Zubayr va keyinchalik Umaviylar xalifasi boʻlgan Abdulmalik ibn Marvon ham bor edi. Mus’ab ham koʻplab ukalari singari shaharning Baqi' hududidan yer va mulk meros qilib olgan va uning oʻsha hududda uyi boʻlgan.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:691-yilda vafot etganlar
Muhammad Sodiq Ardistoniy

Muhammad Sodiq Ardistoniy (1721-yilda vafot etgan) – Safaviylar davridagi eronlik shia faylasuflaridan biri.

 Hayoti 
Henry Corbinning soʻzlariga koʻra, Ardistoniy fojiaviy davrda, yaʼni Shoh Sulton Husayn hukmronlik qilgan paytda yashagan. Uning hayoti davri Afgʻonlar tomonidan Isfahon shahrining qamal qilinishi bilan bir vaqtga toʻgʻri kelgan.

 Ishlari 
Ardistoniyning islom falsafasida ikkita asosiy asari bor. asosiy asari „Hikma sodiqiya“ (muallifning shaxsiy falsafasi). Bu kitob Ardistoniyning shogirdlaridan biri Mulla Hamza Gʻiloniy tomonidan yozilgan. Shuningdek, u „Kitob ash-shifo“ lugʻati va Qur’on surasiga baʼzi sharhlar bergan.

 Falsafiy qarashlari 
Ardistoniy, xuddi mulla Sadra singari, Avitsenna va uning qarashlarini tanqid qilgan. U Mulla Sadraga ergashib, tasavvur qobiliyatini nomoddiy deb hisoblagan. Henry Corbinning soʻzlariga koʻra, Ardistoniy umumiy ruhning tana bilan oʻzaro aloqasini tushuntirishda qiyinchiliklarga duch kelgan. Shubhasiz, Ardistoniy bu muammoni tajalli yoki ilohiy zuhur tushunchasi orqali hal qilishga uringan.

 

Turkum:1721-yilda vafot etganlar
Turkum:18-asr Eron faylasuflari
Turkum:17-asr Eron faylasuflari
Turkum:Islom faylasuflari
Dar al-Islam (jurnal)

Dar al-Islam  – 2014–2016-yillarda Iroq va Shom Islom Davlati (IShID) tomonidan fransuz tilida chiqarilgan onlayn jurnal. Unda Fransiyadagi terror hujumlari, jumladan 2016-yili Nitsada sodir etilgan yuk mashinasi hujumi va 2015-yil yanvarida Il-de-Fransda boʻlgan hujumlar maqtov bilan yoritilgan.

2016-yil oxiriga kelib, Dar al-Islam jurnali oʻrnini Rumiyah jurnaliga boʻshatib bergan. Jurnalning jami 10 soni chiqqan boʻlib, ularning asl nusxalari jihadology.net saytida saqlanadi.

 Yana qarang 

 Dabiq (jurnal)
 Istok (jurnal)
 Konstantiniyye (jurnal)
 Rumiyah (jurnal)

 

 
Turkum:Faoliyati toʻxtatilgan siyosiy jurnallar
Turkum:Fransuz tilidagi jurnallar
Turkum:Iroq va Shom Islom Davlati ommaviy axborot vositalari
Turkum:Islomiy jurnallar
Turkum:2014-yilda asos solingan jurnallar
Turkum:2016-yilda toʻxtatilgan jurnallar
Turkum:Onlayn jurnallar
Turkum:Propaganda gazetalari va jurnallari
Turkum:Qoidalashtirilmagan davriy nashrlar
Muhammad ibn Falah

Muhammad ibn Falah (1400, Vosit, Iroq – 1461, Hoveyze, Eron) – Iroqda tugʻilgan ilohiyot olimi, shia mazhabi boʻlmish Mushaʼshaʼiya asoschisi. Diniy taʼlimni al-Hillah shahrida olgan va u yerda oʻzini Imom Ali va Mahdiyning yerdagi vakili deb hisoblagan. Keyinchalik uni musulmon jamoasi kofir deb atagan.

Uning maʼnaviy taʼlimotlari Qur’on uslubida bitilgan „Kalom al-Mahdiy“ (Mahdiyning kalomi) nomli asarda jamlangan. Yettinchi shia imomi Muso al-Kozimning avlodi ekanligiga ishonilgan. Vafotidan soʻng, oʻgʻli Ali ibn Muhammad Mushaʼshaʼiya mazhab rahbari lavozimini egalladi va bu bilan sulola vorisligining boshlanishiga asos soldi.
 

 Encyclopædia Britannicada Muhammad ibn Falah haqidagi maqola

Turkum:1461-yilda vafot etganlar
Turkum:1400-yilda tugʻilganlar
Turkum:Iroqlik shia musulmonlari
Nofiy ibn al-Azroq

Nofiy ibn al-Azroq ibn Qays al-Hanafiy al-Bakriy (685-yilda vafot etgan) – Ikkinchi fitna davrida Azoriq xorijiylar guruhining rahbari.

Nofiy ibn al-Azroqning kelib chiqishi aniq emas. Tarixchi Benjamin Jokischlekinning fikriga koʻra, Nofiyning otasining ismi arablar orasida kam uchraganligi bois u asli yunon millatiga mansub ozod etilgan qul boʻlishi mumkin. Boshqa ga koʻra, u Banu Hanifa qabilasidan chiqqan arab boʻlishi ham mumkin. Maʼlumotlarga koʻra, Nofiy dastlab siyosiy faollikdan yiroq boʻlgan, lekin xorijiy shoir Abu al-Vaziy uni harakatga qoʻshilishga undagan. Abu al-Vaziy namuna sifatida xorijiylarga qarshi gapirgan kishiga hujum qilgan. 683-yilda Makkaning birinchi qamalida Nofiy Abdulloh ibn az-Zubayr tarafida boʻlib, shaharni Umaviylar askarlaridan himoya qilgan, biroq qamal tugagandan soʻng uchinchi xalifa Usmonning oʻldirilishi bilan bogʻliq kelishmovchiliklar tufayli Abdulloh ibn az-Zubayr tomonini tark etib, Basraga joʻnab ketgan. Basrada qabilaviy nizolar tufayli fuqarolar urushi boshlangan paytda Nofiy shaharni boshqaruvini oʻz qoʻlga olgan, hokim oʻrinbosarini oʻldirgan va qamoqxonani buzib xorijiy doʻstlarini ozod qilgan. Keyinchalik Zubayriy hokim tomonidan shahardan chiqarib yuborilgan va Ahvozga qochib ketgan. Ahvozdan turib Iroq janubidagi hududlarga bostirib kirish uchun qilingan hujumlarni amalga oshirgan, ammo 685-yilda hukumat kuchlari tomonidan oʻldirilgan.

 

 

 
 
 
 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:685-yilda vafot etganlar
Najda ibn Amir al-Hanafiy

Najda ibn Amir al-Hanafiy  – 685-yilda oʻz tarafdorlari tomonidan oʻldirilgunga qadar markaziy hamda sharqiy Arabistondan ajralib chiqqan xorijiylar rahbari. Ikkinchi fitna davrida faol boʻlgan. Uning qoʻl ostidagi guruh Suriya va Misrni ustidan nazorat qilgan Umaviylar xalifaligiga hamda Hijoz va Iroqni boshqargan Abdulloh ibn az-Zubayr xalifaligiga qarshi chiqqan.

 Yoshlik davri va faoliyati 
Najda ibn Amir 655-yilda tugʻilgan boʻlib, markaziy Arabistonning Yamoma mintaqasida yashovchi Banu Bakr qabilasining Banu Hanifa urugʻiga mansub boʻlgan.. Yoshligidanoq Banu Hanifa xorijiylari orasida katta taʼsirga ega edi. 680-yilda Yamomada Umaviylar xalifaligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan, bu voqea taxminan Karbalo jangida Husayn ibn Ali tomonidan koʻtarilgan qoʻzgʻolonning Umaviylar tomonidan bostirilishi bilan bir vaqtga toʻgʻri kelgan.. 683-yilda Umaviylar Makkani qamal qilganida va Umaviylarga qarshi yetakchi shaxs Abdulloh ibn az-Zubayr shahar ichida yashiringan vaqtda Najda va uning otliqlari Ibn az-Zubayrga yordamga borgan.. Qamal olib tashlanganidan soʻng, Ibn az-Zubayr oʻzini xalifa deb eʼlon qilgan hamda Najda va boshqa xorijiylar rahbarlari Basraga joʻnab ketgan. U yerda xorijiylar yetakchisi Nofiy ibn al-Azroq boshchiligida Ibn az-Zubayrning armiyasiga qarshi chiqqan. Shahardan Umaviy hokimi quvib chiqarilgach, Ibn az-Zubayr bu hududni egallashga uringan edi. Yakunda shahar va uning arab garnizoni Ibn az-Zubayr hokimiyatini tan olgan va xorijiylar Ahvozga chekingan.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Turkum:Islom dinidagi yetakchilar
Turkum:692-yilda vafot etganlar
Turkum:655-yilda tugʻilganlar
Xorvatiyada oʻlim jazosi

thumb|right|300px|Yevropa abolitsionist davlatlarining eng yuqori kontsentratsiyasiga ega (koʻk rangda). Xarita holati 2024-yilga tegishli

Xorvatiyada o‘lim jazosi 1991-yilgacha mavjud boʻlgan va ayni yilda konstitutsiyaviy ravishda bekor qilingan. Oxirgi qatl 1987-yilda, Xorvatiya hali ham Yugoslaviya tarkibida boʻlgan paytda amalga oshirilgan.

 Mashhur qatl etishlar 
Yugoslaviya davrida bir necha sud ishlarida oʻlim jazosi tayinlangan:

 Luka Yavorina, Plavno temir yoʻl stansiyasi boshligʻi (hozirgi M604 temir yoʻlida) ish vaqtida mast holatda boʻlgan va 1949-yil 15-avgustdagi temiryoʻl halokatida 20 kishining oʻlimiga sababchi boʻlgan. U 1949-yil 24-oktabrda otib oʻldirilgan.
 Kazimir Antić va uning ukasi Ivan Cres orolida yashovchi Kremenić oilasini talon-taroj qilishni rejalashtirgan. Talonchilik paytida Kazimir Antić Josip Kremenićni kaltak bilan oʻldirib, uning opasi Marijani jarohatlagan. Antić 1967-yil 6-noyabrda oʻlimga hukm qilinib, 1968-yil 6-noyabrda qatl etilgan.
 Ferdo Darić Draganićda keksa er-xotin Petar va Bara Biličićni uxlayotgan paytda bolta bilan ularni oʻldirgan. Karlovacdagi sud uni 1970-yilda qatl ettirgan.
 Jovan Bugarski Samobordagi Adela Bašićning uyini talon-taroj qilishga borgan va 1964-yil 26-aprelda Adela (46 yosh) va uning qizi Dragica (23 yosh)ning tomogʻini kesib oʻldirgan. Zagrebdagi sud uni 1966-yil kuzida otib oʻldirishga hukm qilgan.
 Nikola Kević ikki kishini oʻldirish va bir kishini oʻldirishga urinishda aybdor deb topilgan va bu hukm Yugoslaviya Oliy sudida kuchga kirgan. U yakka kamerada va zanjirda saqlanib, 1978-yil 22-aprelda otib oʻldirilgan.

Xorvatiyada fuqaroga nisbatan soʻnggi qatl 1987-yilda sodir boʻlgan, sobiq yuk mashinasi haydovchisi Dušan Kosić 1983-yil 1-martda ishdoshi Čedomir Matijević, uning rafiqasi Slavica va ularning qizlari Dragana (2 yosh) hamda Snježana (8 oylik)ni oʻldirganligi uchun qatl qilingan. Tergov davomida Kosić barcha jinoyatni toʻliq tan olgan, biroq sudda bu koʻrsatmani inkor etgan. Karlovac okrug sudi uni 1983-yil 4-oktabrda oʻlimga hukm qilgan. Kosić 1987-yil 29-yanvarda otib oʻldirilgan.

Oʻlim jazosi Xorvatiya 1990-yilda qabul qilgan konstitutsiyaning 21-moddasi bilan taqiqlangan.

Xorvatiya Yevropa inson huquqlari konvensiyasining oʻlim jazosini har qanday holatda taqiqlovchi 13-sonli protokolini imzolagan. Ushbu konvensiya 2002-yil 3-iyulda imzolanib, 2003-yil 3-fevralda ratifikatsiya qilingan va 2003-yil 1-iyulda kuchga kirgan.

 1959-yildan beri qatl etilganlar 
Manba: SPSK bazasi 
 Qatl etilgan shaxs Jinsi Hukm sanasi Qatl sanasi Qatl joyi Jinoyat Usul Pavao Čekada Erkak Varaždin urush jinoyatlari otib o‘ldirish Stevo Ovčar Erkak Dekabr Osijek militsionerni oʻldirish Jovan Bugarski Erkak Zagreb ikki kishini oʻldirish Kazimir Antić Erkak Riyeka talonchilik vaqtida oʻldirish Ferdo Dorić Erkak Karlovac ikki kishini oʻldirish Kosta Dujić Erkak Split ikki kishini oʻldirish Nikola Kević Erkak Osijek ikki kishini oʻldirish Dušan Kosić Erkak Karlovac koʻp kishini oʻldirish

 

Turkum:Xorvatiya qonunchiligi
Xorvatiya
Turkum:Xorvatiyada inson huquqlari buzilishi
Turkum:Xorvatiyada o‘lim
Muqotil ibn Atiya

Muqotil ibn Atiya ibn Muqotil Bakriy Hijoziy (arabcha: مقاتل بن عطية بن مقاتل البكري الحجازي, Muqātil b. ʿAṭiyya b. Muqātil al-Bakrī l-Ḥijāzī) – Bagʻdod nizomiyasining oʻrta asrdagi hokimiyati va Nizomulmulkning kuyovi boʻlgan. U faqat oʻzi yozgan risola bilan tanilgan, unda u Sulton Malikshoh I saroyida boʻlib oʻtgan sunniy – shia munozarasini batafsil bayon etgan.

Matn arab tilida „ بغداد“ sarlavhasi bilan yozilgan boʻlib, fors tiliga Bagʻdodda haqiqat izlashda (در جستجوی حق در بغداد) nomi bilan tarjima qilingan. Shuningdek, u „راهي به سوي حقيقت“ nomi ostida paydo boʻlgan.
 

 

 Debat hisobi (arab tilida)

Turkum:Oʻlgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Yazid ibn Hurmuz

Yazid ibn Hurmuz al-Forisiy – Madinadagi Umaviylar mavlosi boshligʻi, ammo 683-yilda boʻlib oʻtgan al-Harra jangida shahar mavlolarini Umaviylar qoʻshiniga qarshi boshqargan.

 Hayoti 
Yazid ibn Hurmuz fors millatiga mansub Umaviylar qabilasi mavlosi boʻlgan. Umaviylar xalifasi Yazid I davrida Madinadagi Umaviy mavlolarining boshligʻi edi. Uning akasi Abdulloh ibn Hurmuz esa Yazid I ning otasi xalifa Muoviya I hukmronligi davrida Umaviylar mavlolarining yetakchisi boʻlgan. Yazid ibn Hurmuz soliq yigʻishni taʼminlashga yordam berish uchun mas’ul etib tayinlangan boʻlishi mumkin. Keyinchalik Umaviy hokimi Hajjoj ibn Yusuf davrida Iroqdagi harbiy askarlarga maosh toʻlanishini boʻyicha roʻyxatlarni nazorat qilgan. Umaviylarga qarshi xalifa Abdulloh ibn az-Zubayr qoʻshinlariga qarshi yurishda vafot etgan. Shundan soʻng uning oʻrniga oʻgʻli Abdurahmon oʻtirgan.

 

Turkum:Ikkinchi fitnada ishtirok etgan kishilar
Ana Debelić

Ana Debelić (1994-yil 9-yanvarda tugʻilgan) – xorvatiyalik professional gandbolchi, RK Podravka Koprivnica jamoasi va Xorvatiya ayollar milliy terma jamoasi aʼzosiEHF profili.

 Faoliyati 
Debelić olti yoshida gandbol oʻynay boshlagan. Riyeka shahridagi litseyga oʻqishga kirgach, u Opatija va ŽRK Zamet klublarida oʻynagan. U 2012-yilda ŽRK Zamet safida kattalar darajasida ilk debyut oʻyinini oʻtkazgan. Keyingi mavsumda u ligada raqib boʻlgan RK Lokomotiva Zagreb klubiga oʻtgan. 2014-yilda ushbu klub bilan Xorvatiya chempionati va Xorvatiya Gandbol Kubogini yutgan. Keyin u bir yilga ŽRK Zelina klubida oʻynagan, soʻngra yana Lokomotiv Zagrebga qaytgan. Bir yil oʻtgach, u RK Podravka Koprivnica jamoasiga qoʻshilgan va bu yerda 2017, 2018 va 2019-yillarda yana Xorvatiya chempioni boʻlgan.

2020-yilda u Rossiyaning HC Astrakhanochka klubiga oʻtgan. Oradan bir yil oʻtgach, Norvegiyaning Vipers Kristiansand klubiga qoʻshilgan. U yerda 2022, 2023 va 2024-yillarda Norvegiya chempionatida gʻolib boʻlgan, shuningdek, 2022 va 2023-yillarda EHF Chempionlar Ligasida chempion boʻlgan. Debelić ushbu yutuqlarda himoya va hujumda muhim rol oʻynagan.

2025-yil yanvar oyida klub bankrotga uchraganidan soʻng u Vipers klubini tark etgan..

Debelić Xorvatiya terma jamoasi tarkibida 2016-yil Shvetsiyada, 2018-yil Fransiyada, 2020-yil Daniyada, 2022-yil Sloveniya, va 2021-yil Ispaniyada oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. U 2020-yilgi Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan va turnirning ramziy terma jamoasiga (All-star team) kiritilgan.

U Handball Planet tomonidan ketma-ket 3 yil dunyoning eng yaxshi markaziy chizigʻi oʻyinchisi sifatida nomzod boʻlgan.

 Yutuqlari 
 EHF Chempionlar Ligasi:
 Gʻolib: 2021/2022, 2022/2023
 Norvegiya chempionati:
 Gʻolib: 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024
 Norvegiya kubogi:
 Gʻolib: 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024
 Xorvatiya chempionati:
 Gʻolib: 2014, 2017, 2018, 2019
 Xorvatiya Gandbol Kubogi:
 Gʻolib: 2014, 2017, 2019

 Shaxsiy mukofotlari 
 2020-yil Yevropa chempionati – Ramziy terma jamoa aʼzosi (chiziq oʻyinchisi sifatida)
 Xorvatiyada yilning eng yaxshi gandbolchisi: 2021, 2022

 

Turkum:1994-yilda tugʻilganlar
Turkum:Tirik odamlar
Turkum:Xorvatiyalik ayol gandbolchilar
Turkum:ŽRK Zamet oʻyinchilari
Turkum:RK Podravka Koprivnica oʻyinchilari
Turkum:Xorvatiyalik legioner sportchilar
Turkum:Rossiyadagi xorvatiyalik sportchilar
Turkum:Norvegiyadagi xorvatiyalik sportchilar
Muhammad ibn Ali ibn Sulaymon as-Sattiy

Muhammad ibn Ali ibn Sulaymon as-Sattiy  – foslik 14-asr musulmon olimi. Molikiy faqihi boʻlib, shogirdlari orasida (tarixchi Ibn Xaldunning ukasi) ham bor boʻlgan. As-Sattiy Mariniylar sultoni Abu-l-Hasan Ali I ning hurmatiga sazovor boʻlib, uni oʻz saroyiga professor etib tayinlagan. Ushbu vazifasidan tashqari, turli joylarda muftiylik va voizlik qilgan.

 Tunisdagi hayot 
Hijriy 748-yilda (milodiy 1347) As-Sattiy Tunisda keldi va u yerda hijriy 750-yilgacha (milodiy 1349-yil) qolgan. U Mariniylar sultoni Abu al-Hasanga hamrohlik qilganlar qatorida boʻlgan. Ifriqiyadan qaytishda hijriy 750-yil Shavvol oyida (1349-yil dekabr) vafot etdi. Uning oʻlimi dengiz boʻroni sababli Mariniylar flotining halokatga uchrashidan soʻng Dellys yaqinida yuz berdi.

 

Turkum:1349-yilda vafot etganlar
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum kishilar
YXHTning Xorvatiyadagi missiyasi

YXHTning Xorvatiyadagi missiyasi – Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining (YXHT) Xorvatiyada faoliyat yuritgan missiyasi boʻlib, 1996-yil iyuldan 2007-yil dekabrigacha faoliyat yuritgan. Sharqiy Slaveniya, Baranya va Gʻarbiy Sirmiyadan BMTning oʻtish davridagi maʼmuriyati (UNTAES) kuchlari chiqib ketgach, bu missiya Xorvatiyada faoliyat yuritayotgan eng muhim xalqaro tashkilotga aylangan.

 Tarixi 
Missiya dastlab 1999-yilgacha faoliyat yuritishi rejalashtirilgan edi. Unda 280 nafar xalqaro xodim (shu jumladan 120 nafar politsiya kuzatuvchilari) va 320 nafar mahalliy xodim ishlagan. Ular yigirmata dala ofisi, uchta mintaqaviy muvofiqlashtirish markazi va Zagrebdagi bosh qarorgohda faoliyat olib borgan.

YXHT doimiy kengashi tomonidan 1996-yil aprel oyida qabul qilingan ilk mandatga koʻra, missiyaga „inson huquqlarini himoya qilish sohasida barcha darajadagi Xorvatiya hukumat organlari hamda manfaatdor shaxslar, guruhlar va tashkilotlarga yordam va maslahat berish“ topshirigʻi berilgan. Ushbu kontekstda yarashuv, qonun ustuvorligi va xalqaro tan olingan eng yuqori standartlarga rioya etishni ragʻbatlantirish maqsadida missiya qonunchilikni toʻliq amalga oshirishda yordam berish va demokratik institutlar, jarayonlar va mexanizmlarning toʻgʻri ishlashi va rivojlanishini kuzatishi lozim edi.

1997-yil 14-iyulda BMT xavfsizlik kengashi tomonidan qabul qilingan BMT xavfsizlik kengashi rezolyutsiyasi 1120da Xorvatiya hukumati YXHT missiyasi bilan toʻliq hamkorlik qilishga, barcha qochqinlar va majburiy koʻchirilganlarni qaytarish, ularning huquqlarini himoya qilishga daʼvat etilgan.

Missiyaning 2000-yildagi yillik byudjeti 21,086,900 yevroni tashkil etgan.

Zagrebdagi bosh ofisdan tashqari missiya uchta muvofiqlashtirish markazi: Vukovar, Sisak va Kninda va 14 ta dala ofisida faoliyat yuritgan. Sharqiy Slaveniya, Baranya va Gʻarbiy Sirmiya mintaqasida esa 1998–2000-yillar oraligʻida politsiyani kuzatish guruhi (Police Monitoring Group) faoliyat yuritgan, ammo 2000-yil sentyabrda Xorvatiyada, xususan, Dunav mintaqasida xavfsizlik vaziyati barqarorlashgani bois bu guruh yopilgan.

2007-yil 21-dekabrda YXHT doimiy kengashi Xorvatiyadagi YXHT missiyasini 2007-yil 31-dekabr kuni yopish va faqat Zagrebda YXHT ofisini saqlab qolish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan. Bu ofis 2012-yil 17-yanvarda yopilgan. Xorvatiya 2009-yilda NATOga va 2013-yilda Yevropa Ittifoqiga toʻlaqonli aʼzo boʻlgan.

 Yana qarang 

 Xorvatiyada inson huquqlari
 Xorvatiya Mustaqillik urushi
 Kosovo tekshiruv missiyasi
 YXHT Minsk guruhi

 

Turkum:Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti
Turkum:1996-yilda Xorvatiyada tashkil etilgan tashkilotlar
Turkum:2007-yilda Xorvatiyada tugatilgan tashkilotlar
Turkum:Baranya tarixi
Turkum:Sirmiya tarixi
Turkum:Slavoniya tarixi
Turkum:Xorvatiya siyosiy tarixi
Turkum:Xorvatiyada inson huquqlari
Turkum:Xorvatiyadagi diplomatik missiyalar
Malika

Malika — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Malika Abdullaxoʻjayeva — patolog-anatom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi. Tibbiyot fanlari doktori, professor
 Malika Ahmedova — raqqosa. Oʻzbekiston xalq artisti;
 Malika Burxonova — oʻzbekistonlik professional futbolchi;
 Malika Hakimova — oʻzbekistonlik qilichboz sportchi, Oʻzbekiston xalqaro toifadagi sport ustasi, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi;
 Malika Ibragimova — o‘zbekistonlik aktrisa, Oʻzbekiston xalq artisti,
 Malika Ipek Yalova — turkiyalik aktrisa;
 Malika Jahon — Jaysalmer malikasi va Boburiy imperatori Jahongirning rafiqasi;
 Malika Ogʻa — Moʻgʻul malikasi vaTemuriylar hukmdori Shohrux Mirzoning ayollaridan biri;
 Malika Qayumova — aktrisa. Oʻzbekiston xalq artisti;
 Malika Qodirxonova — oʻzbek davlat arbobi, tadbirkor, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi;
 Malika Sobirova — tojik balerinasi. Xalq artisti;
 Malika Tagmatova — akademik eshkak eshish bo‘yicha o‘zbek sportchisi.

 Yana qarang 

 Malik

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Malohat

Malohat ( — goʻzallik, husn; yoqimlilik) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Malohat Isʼhoqova — oʻzbek raqqosasi, baletmeyster. Oʻzbekiston xalq artisti;
 Malohat Shahobova — tojikistonlik tilshunos.

 

Turkum:Oʻzbekcha ayollar ismlari
Ibn Manzar

Ibn Manzar  – 8-asrda yashagan hadis roviyi. Ato ibn Abu Rabohdan hadis rivoyat qilgan. Undan esa Abdurazzoq as-Sanʼoniy hadis keltirganTafsir Dur al-Manthur Volume 2 p. 41 Ayat Mutʼah Arabic.

 

Turkum:Hadis roviylari
Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:Vafot etgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Malla (ism)

Malla — oʻzbekcha erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

 Taniqli shaxslar 

 Mallaxon — Qoʻqon xonligining oʻn ikkinchi xoni, oʻzbeklarning minglar urugʻi vakili. Sheralixonning katta oʻgʻli, Xudoyorxonning akasi.

 Familiyalar 

 Mallayev

 

Turkum:Oʻzbekcha erkaklar ismlari
Masruq ibn al-Ajdaʼ

Masruq ibn al-Ajdaʼ (682-yilda vafot etgan) – iroqlik mashhur tobeinlardan, faqih va muhaddis. Koʻplab hadislar rivoyat qilgan. Abdulloh ibn Mas’udning shogirdi. Keyinchalik Masruq oʻzi ham taniqli ustozga aylandi va Ibrohim an-Naxaʼiy kabi boʻlajak islom olimlari uning shogirdlari qatoriga kirdi. 658-yilda xalifa Ali ibn Abu Tolib (661-yilda vafot etgan) tarafdori boʻlib, xorijlarga qarshi jang qilgani aytiladiMashahir, 101; Tarikh Baghdad, XIII. 232-5.

Zahabiy oʻzining „Siyar aʼlom an-nubalo“ kitobida Masruqni keyingi musulmon avlodlari xulq va ibodatda taqlid qilishlari lozim boʻlgan kishilar qatoriga kiritgan. Rivoyat qilinishicha, Masruq Allohga juda taqvodorlik bilan ibodat qilar va Kaʼba oldida sajda holatida uxlab qolar ekan. Odamlar unga soʻnggi kasalligida dam olishni maslahat berishganda, u shunday javob qaytargan: „Allohga qasamki, agar kimdir kelib, Alloh meni aslo jazolamasligini aytsa ham, men ilgarigidek chin dildan Unga ibodat qilishda davom etaverardim“Why do the two generations succeeding the companions have an exalted place in Islam? Islamanswers.net.
 

 

 

 

Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Turkum:682-yilda vafot etganlar
Turkum:Webarxiv andozasi wayback i
Turkum:Tobeinlar
Turkum:7-asr arab shaxslari
Felipe Paullier

Felipe Paullier – urugvaylik siyosatchi hamda shifokor. 2023-yilning 27-oktyabridan Birlashgan Millatlar Tashkilotining yoshlar masalalari boʻyicha oʻrinbosari, Yoshlar ofisi rahbari. BMT tarixidagi eng yosh rasmiy lavozim egasi hisoblanadi. Turli yillarda Urugvaydagi mahalliy lavozimlarda faoliyat yuritgan.
 Hayoti 
Felipe Paullier 1991-yilning 26-yanvar kuni Urugvayning poytaxti Montevideo shahrida tugʻilgan. Shahardagi oʻrta maktablarning birida tahsil olgach, Universidad de la República oliygohining tibbiyot fakultetiga oʻqishga qabul qilingan. Magistrlik darajasini Universidad Católica del Uruguay universitetining biznes boshqaruvi yoʻnalishi boʻyicha olgan.

 Faoliyati 
 Urugvay 
Dastlab faoliyatini 2012-yilda BdBeq CRO klinik tadqiqot tashkilotida ilmiy yordamchi sifatida boshlaydi. 2015-16-yillarda Urugvay Sogʻliqni saqlash vazirligida amaliyotchi boʻlib xizmat qilgan. likda, 2010-yildan 2015-yilgacha parallel ravishda Montevideo shahri sudida maslahatchi sifatida ham ishlagan. 2015-yilda Montevideo shahri meri oʻrinbosari etib tayinlangan. U bu lavozimda 2020-yilgacha faoliyat olib borgan. Shuningdek, 2020-yildan Urugvay Milliy yoshlar instituti direktori lavozimida ishlab kelmoqda.

 BMT 
2023-yilning 27-oktyabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti bosh kotibi António Guterres Felipe Paullierni BMT bosh kotibining yoshlar masalalari boʻyicha oʻrinbosari lavozimiga tayinlanganini eʼlon qilgan. Shuningdek, bu lavozim bilan birgalik BMTning Yoshlar ofisi rahbari sifatida ham ish boshlashi maʼlum qilingan. Shu yilning 1-dekabr kunidan oʻz faoliyati rasman boshlagan.
 Belgiyaga tashrif 
Felipe 2024-yilning 11-oktyabr kuni Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkilotining Brussel shahridagi vakolatxonasida rasmiylar bilan uchrashuv oʻtkazgan. Oziq-ovqat tashkilotining navbatdagi uchrashuviga Belgiyadan ham delegatlar ishtirok etishlari masalalarini koʻrib chiqqan.
 Oʻzbekistonga tashrif 
Felipe Paullier 2025-yilning may oyida Toshkent shahriga yoshlar masalalari yuzasidan tashrif buyurgan. Dastlab, Yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Saʼdullayev bilan Oʻzbekistondagi yoshlar bilan ishlash tizimi boʻyicha uchrashuv oʻtkazgan. 15-may kuni Toshkentda Raqamli „yashil“ tashabbuslar Global yoshlar festivalida ishtirok etgan. 16-may kuni Oliy Majlis Senatida Senat raisi Tanzila Norboyeva bilan Oʻzbekiston-BMT hamkorligi yuzasida uchrashuv oʻtkazgan.

 Mukofotlari 
Felipe Paullier 2025-yilning fevral oyida Georgetown universitetining „Global Competetiveness Leadership“ (GCL) xalqaro dasturi tomonidan „GCL 2025 Impact Award“ mukofoti bilan taqdirlangan.
 

Turkum:Urugvaylik siyosatchilar
Angelina Topić

Anjelina Topić (2005-yil 26-iyulda tugʻilgan) – serbiyalik sportchi. Yengil atletikaning balandlikka sakrash yoʻnalishi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etadi. Yengil atletika boʻyicha 2022-yilgi Yevropa chempionatida sportchi 17 yoshida bronza medalini qoʻlga kiritgan va bu orqali barcha chempionatlarning eng yosh sovrindoriga aylangan. Oʻsha yili Topić 20 yoshgacha boʻlgan sportchilar oʻrtasidagi Jahon chempionatida ham bronza medaliga sazovor boʻlgan.

Topić yopiq inshootda va ochiq havoda balandlikka sakrash boʻyicha Serbiya rekordi sohibasi hisoblanadi. U, shuningdek, ochiq havoda 18 yoshgacha boʻlgan balandlikka sakrovchi sportchilar orasida amaldagi jahon rekordini qayd etgan.

 Hayoti 
Anjelina Topićning onasi Biljana Topić uch hatlab sakrash boʻyicha milliy rekord sohibasi hisoblanadi. Yengil atletika boʻyicha 2009-yilgi Jahon chempionatida shu yoʻnalish boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Uning murabbiyi otasi Dragutin Topić balandlikka sakrash boʻyicha milliy rekord sohibi, shuningdek, 1990-yilda Yevropa chempioni boʻlgan.

 Karyerasi 
2022-yilgi mavsumning iyun oyida atigi 16 yoshda boʻlgan Topić Kruševacda boʻlib oʻtgan Serbiya chempionatida 1.96 metr balandlikka sakrab, katta yosh toifasida Serbiya milliy rekordini oʻrnatgan va 18 yoshgacha boʻlgan sportchilar orasida qayd etilgan jahon rekordini takrorlagan. Keyingi oyda Quddusda boʻlib oʻtgan U18 Yevropa chempionatida 1.92 metr balandlikka sakrab, gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Avgust oyida esa Kolumbiyaning Kali shahrida oʻtkazilgan U20 Jahon chempionatida 1.93 metr natija bilan bronza medaliga ega chiqqan. Oʻsha oyning oʻzida Topić Myunxenda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida katta yoshdagi sportchilar oʻrtasida ilk bor musobaqalarda ishtirok etgan va 1.93 metr natija qayd etgan holda bronza medaliga sazovor boʻlgan. Bu orqali sportchi barcha chempionatlarning eng yosh sovrindoriga aylangan. Topić oʻsha yili beshkurash bahslari boʻyicha ham U18 va U20 toifalarida milliy rekordlarni oʻrnatgan.

2023-yil yanvar oyida Belgradda oʻtkazilgan musobaqada 1.94 metrga sakrab, ilgari Ivana Španovićga tegishli boʻlgan yopiq inshootlarida balandlikka sakrash boʻyicha Serbiya rekordini yangilagan.

2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining saralash bosqichiga tayyorgarlik paytida Angelina oʻng toʻpigʻini sindirib olgan. Jarohatiga qaramay, sportchi baribir saralash bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtgan, biroq keyinchalik final bosqichida ishtirok etolmay, musobaqani tark etgan.

Shunga qaramay, 2024-yil avgust oyida, jarohatdan atigi bir oy oʻtib, Angelina 2024-yilgi yengil atletika boʻyicha U20 Jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

 

Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi yengil atletikachilar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Yengil atletikachilar
Turkum:2005-yilda tugʻilganlar
Turkum:26-iyulda tugʻilganlar
Turkum:Belgradda tugʻilganlar
Murod Mambetov

Murod Mambetov (Мурод Мамбетов) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Jayxun“ futbol klubi yarim himoyachisi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari
Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Turkum:Jayxun klubi futbolchilari
Hamroh

„Hamroh“ — 2017-yil Akrom Shaxnazarov rejissyorligida ishlab chiqarilgan triller drama.

 Rollarda 

 

 
 
 

Turkum:Akrom Shaxnazarov filmlari
Turkum:2017-yil filmlari
The Wonderful Wizard of Oz

„The Wonderful Wizard of Oz“  – L. Frank Baum qalamiga mansub bolalar uchun moʻljallangan roman. Ilk bor 1900-yil bosilib chiqqan. Ilk nashr rasmlarini W. W. Denslow chizgan. Roman Oz mamlakati haqidagi romanlar seriyasidagi birinchi romandir. Asarda tornado uyini uchirib ketganidan keyin Toto ismli iti bilan Oz mamlakatiga tushib qoladigan kanzaslik Dorothy ismli qizaloq haqida hikoya qilinadi. Dorothy moʻjizakor Oz mamlakatiga yetib borganidan keyin Gʻarbning yovuz jodugarini yoʻq qilmasa, vataniga qayta olmasligidan xabar topadi.

„The Wonderful Wizard of Oz“ romani ilk bor 1900-yilning sentyabrida „George M. Hill Company“ nashriyotida tomonidan bosilib chiqqan. 1956-yilda jamoat mulkiga aylanguniga qadar 3 milliondan oshiq adadda sotilgan. Roman koʻpincha „The Wizard of Oz“ qisqa nomi bilan chop etiladi. 1902-yil eʼlon qilingan myuzikl hamda 1939-yil ekranga chiqqan va katta shuhrat qozongan film ham „The Wizard of Oz“ deb nomlanadi.

Ilk roman hamda 1902-yilgi Broadway myuzikli katta shuhrat qozonishi ortidan Baum qoʻshimcha 13 ta roman yozgan. Bu romanlar „The Wonderful Wizard of Oz“ romanining rasmiy davomi hisoblanadi. Chop etilganidan bir asr oʻtib, roman Amerika adabiyotining eng taniqli asarlaridan biri boʻlib qolmoqda. Kongress kutubxonasi romanni „Amerikaning eng buyuk va eng sevimli mahalliy ertagi“ deya tasvirlagan.

 
 Snoskalar 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Turkum:AQSh romanlari