Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Minavar Tursunov

Minavar Tursunovich Tursunov (1915–2011) – OʻzSSR tashqi ishlar vaziri (1969-1985).

 Biografiyasi 
1941-yilda Moskva harbiy muhandislik akademiyasini tugatgan.

1935—1936 yy. – Gidrometetorologiya xizmatida.

1937 y. – Toshkent temir yoʻl muhandislari institutini tugatgan.

1938 y. – Moskva geodeziya va kartografiya institutini tugatgan.

1941—1944 yy. – Ikkinchi jahon urushida qatnashgan.

1944—1946 yy. – Turkiston harbiy okrugi ofitseri.

1946—1947 yy. – OʻzSSR TIV xodimi.

1947—1951 yy. – OʻzSSR nazorat vazirligi nazoratchisi.

1951—1952 yy. – OʻzSSR KP MK xodimi.

1952—1955 yy. – Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi 2-kotibi.

1955—1956 yy. – OʻzSSR ministrlar soveti ishlar boshqarmasi boshligʻi.

1956—1958 yy. – Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi raisi.

1959—1963 yy. – OʻzSSR nazorat vaziri.

1963—1969 yy. – OʻzSSR partiya nazorat idorasi raisining oʻrinbosari, keyinchalik raisi.

1969—1980 yy. – OʻzSSR tashqi ishlar vaziriГосударственная власть СССР. Высшие органы власти и управления и их руководители. 1923—1991 гг./ Сост. В. И. Ивкин. — М.: «Российская политическая энциклопедия», 1999гЦЕНТРАЛЬНЫЙ КОМИТЕТ КПСС, ВКП(б), РКП(б), РСДРП(б): Историко-биографический справочник / Сост. Горячев Ю. В. -М.: Издательский дом «Парад», 2005..
 

Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari
Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Turkum:Toshkent davlat transport universiteti bitiruvchilari
Jumaboy Shoyaxmetov

Jumaboy Shoyaxmetovich Shoyaxmetov (1902—1966) – Qozogʻiston SSR partiya va davlat arbobi, Qozogʻiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotibi (1946-1954).

1929-yildan VKP (b) aʼzosi, KPSS MK aʼzosi (1952-1956), SSSR Oliy Kengashi I-IV chaqiriq deputati (1941-1958), Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi II-IV chaqiriqlar deputati, SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashining raisi (1950-1954)Akkozin M. Jumabay Shayaxmetov. Shtrixi k portretu zabitogo lidera Kazaxstana // Radio Azattik. – 2009, 13 noyabryahttps://www.caravan.kz/gazeta/stalin-nazyval-ego-orel-vostoka-50437/Arkin D. „Oryol Vostoka“ – tak nazival J. Shayaxmetova Stalin 

 Biografiyasi 
 Bolaligi, yoshligi, NKVDdagi xizmat 
1902-yil 30-avgustda Oqmola viloyati Omsk okrugi Borisov volostiga qarashli 2-raqamli qishloqda tugʻilgan. Oʻrta juzning kerey qabilasidan chiqqan.

1910-1913-yillarda Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qigan. 1917-yilda Poltava ikki yillik qozoq-rus maktabini tamomlagan. Kollejni tamomlaganimdan so‘ng, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli o‘qishni davom ettira olmadi. Shuning uchun 1917-1919-yillarda S. Sagitov va X. Seitovlarda fermer xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishlashga majbur boʻladi. Ammo oʻqish davrida olgan bilimlarini oʻz yurtdoshlariga oʻrgatish istagida Shoyaxmetov 1919-yilda oʻzi tugʻilib oʻsgan Ashilikoʻl ovul maktabida oʻqituvchi boʻlib, 1921-yilgacha shu yerda ishladi.

1910-1913-yillarda Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qigan. 1917-yilda Poltava ikki yillik qozoq-rus maktabini tamomlagan. Maktabni tamomlaganidan so‘ng, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli o‘qishni davom ettira olmadi. Shuning uchun 1917-1919-yillarda S.Sagitov va X.Seitovlarga ferma ishchisi boʻlib ishlashga majbur boʻladi. Ammo o‘qish davrida olgan bilimlarini yurtdoshlariga o‘rgatmoqchi bo‘lgan Shayaxmetov 1919-yilda o‘zi tug‘ilib o‘sgan Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qituvchi bo‘lib, 1921-yilgacha shu yerda ishladiGalkina G. Perviy // NP Novoe pokolenie. – 2002, 30 avgusta. – № 35 (223)..

1950-1954 – SSSR Oliy Soveti millatlar kengashi raisi.
Akbarsho Iskandarov

Akbarsho Iskandarov (1-avgust 1951) – Tojikistonning 2 marta muvaqqat Prezidenti. Tojikistonning Qozogʻiston va Turkmanistondagi elchisi boʻlgan.

 Biografiyasi 
1951-yil 1-avgustda Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining Qalayxum tumani (hozirgi Darvaz tumani) Kevron qishlogʻida tugʻilgan. 1966—1970-yillarda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1973-yilgacha) Dushanbe politexnika texnikumida oʻqigan, muhandis-quruvchi mutaxassisligi boʻyicha diplom olgan. 1974-yilda Lenin nomidagi Tojikiston davlat universitetining iqtisod fakultetiga oʻqishga kirdi va 1979-yilda iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomladi. 1989-yilda Toshkent oliy partiya maktabini tugatdi.

1970-1980-yillarda Qalayxum tuman qishloq xoʻjaligi boshqarmasida katta yer tuzuvchi, katta iqtisodchi lavozimlarida ishlagan. 1980-1981-yillarda Qalayxum tuman xalq nazorati qoʻmitasi inspektori, 1982-yilgacha Markaziy statistika boshqarmasi inspektori lavozimlarida ishlagan. 1982-yildan – Tojikiston Kommunistik partiyasi Qalayxum tuman qoʻmitasi tashkiliy boʻlimi instruktori. 1984-yildan Togʻli Badaxshon viloyat partiya qoʻmitasida instruktor boʻlib ishlagan.

1986-yilda Ishkashim tumani ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, tuman agrosanoat birlashmasi raisi lavozimlarida ishlagan. 1987—1990 – Tojikiston Kommunistik partiyasi Vanj tumani qoʻmitasi 1-kotibi. 1990-yil 29-martda Tojikiston Oliy Kengashining 12-chaqiriq deputati boʻldi. 1990-1993-yillarda Togʻli Badaxshon viloyat kengashi raisi. , 1990-1992-yillarda Tojikiston Oliy Kengashi raisining oʻrinbosari.

1991-yil noyabr va 1992-yil aprel-may oylarida Iskandarov Tojikiston Oliy Kengashi raisi vazifasini bajaruvchi, 1992-yil 11-avgustda esa respublika Oliy Kengashi raisi lavozimiga saylangan. Ayni paytda Iskandarov bu lavozimda Tojikistonning 2-prezidenti Rahmon Nabiyev oʻrniga Tojikiston prezidenti vazifasini bajaruvchi boʻlgan. 1992-yil 7-sentyabrda Iskandarov Tojikiston vaqtincha prezidenti lavozimini egalladiAkbarsho Iskandarov , sentr „Panorama“, baza dannix „Labirint“.

1993-yil martidan 2001-yilgacha Iskandarov Tojikistonning Turkmanistondagi muvaqqat ishlar vakili, soʻngra Favqulodda va muxtor elchisi boʻlib ishlagan. 2001-yildan Qozogʻistonda va Moʻgʻulistonda elchi boʻlgan. 2008-yildan buyon Iskandarov Tojikiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida alohida topshiriqlar boʻyicha elchi lavozimida ishlagan.

2000-yilda Akbarsho Iskandarovning xotiralar kitobi nashr etildi. Iskandarov oilali, besh farzandi bor.

 

Turkum:Tojikiston davlat rahbarlari
Turkum:Elchilar
Gennadiy Kolbin

Gennadiy Vasilyevich Kolbin (7-may 1927-yil – 15-yanvar 1998-yil) – Qozoq SSR Kompatiyasi Markaziy Kengashi 1-kotibi (1986—1989-yil.)Bolshoy ensikl. slovar: V 2-x t. /Gl. red. A. M. Proxorov. – M.: Sov. ensiklopediya, 1991.

 Biografiyasi 
1942-1943-yillar – Nijniy Tagildagi artelning poyabzal tikuvchisi, zavodda modelchi boʻlib ishlagan.

1943-1947-yillar – Nijniy Tagil kon-metallurgiya texnikumi oʻquvchisi.

1947—1959-yillar – konstruktor-texnolog, texnologik byuro boshligʻi, ustaxona boshligʻining oʻrinbosari, ustaxona boshligʻi, Nijniy Tagildagi zavodda bosh muhandis oʻrinbosari.

1955-yilda S. M. Kirov nomidagi Ural politexnika institutini sirtdan tamomlab, aspiranturada oʻqidi.

1959-yilda zavodda partiya qoʻmitasi kotibi.

1959—1962 – Nijniy Tagil KPSS Lenin tuman qoʻmitasining ikkinchi kotibi, birinchi kotibi.

1962—1970 – KPSS Nijniy Tagil shahar qoʻmitasining ikkinchi kotibi, birinchi kotibi.

1970—1975 – KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasi kotibi, ikkinchi kotibi (birinchi kotiblari K. K. Nikolaev, Ya. P. Ryabov).

1975—1984 – Gurjiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining ikkinchi kotibi (birinchi kotib oʻsha paytda Eduard Shevardnadze edi). 1976-yilda KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimiga koʻtarilish uchun Moskvaga ketganidan soʻng, Ryabov KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimiga asosiy nomzod sifatida koʻrib chiqildi. Biroq, Ryabov ushbu lavozimga KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining kotibi Boris Yeltsin nomzodini koʻrsatdi.

1983-1986-yillar – KPSS Ulyanovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi. Uning tashabbusi bilan Ulyanovskda Moskva davlat universitetining filiali Mikroelektronika markazi ochildi va Volga boʻylab yangi koʻprik qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

1986—1989-yillarda SSSR mahsulot qabul qilish va sifatini nazorat qilish davlat komissiyasining hamraisi.

1986—1989-yillarda Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi.

1989—1990-yillar SSSR Xalq nazorati qoʻmitasi raisi.
Robert Mundell

thumb|200px|right|Robert Alexander Mundell, (1998)
Robert Mundell (24-oktyabr 1932-yil, Kanada — 4-aprel 2021-yil, Italiya) — amerikalik iqtisodchi. Stanford universiteti va Johns Hopkins universiteti xalqaro tadqiqot markazida (1956—61), Xalqaro valyuta fondi (1961—63), Chikago universiteti (1966—71), Nyu-Yorkdagi Kolumbiya universiteti professot (1974—97), Jon Gopkins markazi professor (1997—1998). Mundellning ilmiy ishlari jahon iqtisodiyoti, pul-kredit va byudjet siyosati, inflyasiya, iqtisodiy oʻsish, xalq, aro valyuta tizimi tarixi muammolariga bagʻishlangan. Mundell xalqaro valyuta va xalqaro kapital bozorlarining rivojlanishi yoʻnalishlarini hamda yagona Yevropa valyuta tizimiyach vujudga keltirish loyihasini birinchilardan boʻlib ishlab chiqqan. Nobel mukofoti laureati (1999).OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:1932-yilda tugʻilganlar
Turkum:2021-yilda vafot etganlar
Turkum:Bolonya universiteti faxriy doktori
Richard Laurence Millington Synge

Richard Laurence Millington Synge (1914.28.10, Liverpul – 1994.18.8, Norwich), ingliz biokimyogari. London qirollik jamiyati aʼzosi (1950-yildan). Kembrij universitetini tugatgan (1936). 1941–43 yillarda jun sanoati birlashmasida, 1943-yildan Londondagi Listerov institutida, 1948-yildan Aberdindagi Rouet ilmiy tadqiqot institutida, 1967–76 yillarda Norvichdagi Oziq-ovqat institutida ishlagan. Ilmiy ishlari biologik muhim birikmalarni ajratib olish va narchalash jarayonlarini oʻrganishga, oqsillar analitik kimyosiga oid. A. J. Martin bilan hamkorlikda yangi oqsillar va antibiotiklarni oʻrganishda analitik maqsadda qoʻllanadigan qogʻozdagi xromatografiya usulini ishlab chiqdi (1944). Turli polisaharidlar, elektrokinetik ultrafiltrlash boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazdi (1946–50). Nobel mukofoti laureati (1952, A. J. Martin bilan hamkorlikda).OʻzME. Birinchi jild.

 

Turkum:1914-yilda tugʻilganlar
Turkum:1994-yilda vafot etganlar
Turkum:28-oktabrda tugʻilganlar
Turkum:18-avgustda vafot etganlar
Turkum:Britaniyalik Nobel mukofoti laureatlari
Kai Siegbahn

right|200px|thumb|Kai Siegbahn
Kai Siegbahn (1918.20.4, Lund) — shved fizigi. Manne Siegbahnning oʻgʻli. Uppsala universitetini tugatgan (1939), Upsala universiteti professor (1954-yildan). Ilmiy ishlari yadro va fotoelektron spektroskopiyasiga oid. Kimyoviy tadqiq uchun elektron spektroskopiya usulini ishlab chiqqan. Nobel mukofoti laureati (1981).OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Muzlik davri: Dinozavrlar asri

Muzlik davri 3: Dinozavrlar asri  – 2009-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh kompyuterli animatsion filmi; Muzlik davri franshizasidagi uchinchi film. Blue Sky Studios studiyasi tomonidan ishlangan, 20th Century Fox kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Filmga Carlos Saldanha rejissyorlik qilgan. Film bosh qahramonlariga Ray Romano, John Leguizamo, Denis Leary, Chris Wedge, Seann William Scott, Josh Peck, Queen Latifah va Simon Pegg ovoz bergan.

 Syujeti 
Manny Ellie va tugʻilajak bolasi benuqson va xavfsiz hayotda yashashlari uchun astoydil harakat qiladi. Biroq, uning xatti-harakatlari oxir-oqibat oʻzini oila uchun moʻljallanmagandek his etayotgan Diego hamda oʻz oilasiga ega boʻlishni judayam xohlovchi Sid bilan munosabatlari buzilishiga sabab boʻladi. Sid tasodifan uch dinozavr tuxumiga duch kelib, ularni oʻzi bilan olib ketadi. Tuxumdan dinozavrchalar ochib chiqqanda, Sid ularni asrab oladi. Oradan maʼlum vaqt oʻtgach, ona dinozavr paydo boʻlib, Sid va dinozavrchalarni yer ostiga olib ketadi. Manny, Ellie, Diego, Crash va Eddiedan iborat jamoa Sidni qutqarish uchun ona dinozavr ortidan ergashadi va yer osti changalzori tomon xavfli sayohatga yoʻl oladi. Dinozavrlar makoni boʻlmish mazkur changalzorda jamoa Buck ismli bir koʻzli latcha bilan tanishadi. Buck ularga changalzordagi xatarlarni yengishga va Rudy laqabli barioniksga qarshi turishda yordamlashadi. Qiyinchiliklarga qaramay, jamoa Sidni qutqarishga muvaffaq boʻladi. Ellie kichkintoy mamontni dunyoga keltiradi. Unga „Shaftoli“ deb ism qoʻyishadi. Pirovardida jamoa dinozavr doʻstlarini bilan xayrlashib, uyga eson-omon qaytadi.

 Ovoz berganlar 
 Ray Romano – Manny (mamont)
 John Leguizamo – Sid (yalqov)
 Denis Leary – Diego (qilich tishli yoʻlbars)
 Simon Pegg – Buck (latcha)
 Queen Latifah – Ellie (mamont)
 Seann William Scott – Crash (opossum)
 Josh Peck – Eddie (opossum)
 Tara Strong – Shaftoli (mamont)
 Chris Wedge – Scrat (olmaxon)
 Karen Disher – Scratte (olmaxon)
 Frank Welker – Ona dinozavr va Rudy
 Bill Hader – Gazelle
 Carlos Saldanha – dinozavrchalar
 Eunice Cho – Madison

 

 

 
 
 

Turkum:2009-yil filmlari
Turkum:2009-yil multfilmlari
Turkum:AQSh filmlari
Turkum:AQSh animatsion filmlari
Turkum:20th Century Fox filmlari
Turkum:Blue Sky Studios filmlari
Turkum:Ingliz tilidagi filmlar
Turkum:AQSh 3D filmlari
Turkum:AQSh kompyuterli animatsion filmlari
Aleksandr Todd

thumb|220px|Alexander R. Todd, Baron Todd
TODD Aleksander (1907.2.10, Glazgo — 1997.10.1) — ingliz organik kimyogari. Manchester universiteti kimyoviy laboratoriyalari direktori (1938—44). Kembrij universiteti professor (1944—71). Ilmiy siyosat boʻyicha Buyuk Britaniyaning davlat maslahat kengashi raisi (1952— 64). Asosiy ilmiy ishlari nukleotidlar, nukleotid koenzimlar va nuklein kislotalar kimyosiga oid. Ribozaning furan shaklini va glikozid markazining rkonfiguratsiyasini aniqlagan (1939—41). Dezoksiuridin va barcha ribonukleozidlarni (1941—44), shuningdek, nukleotidadenil kislotani (1947) sintez qilgan, tarkibida 3’5’nukleotidlararo bogʻi boʻlgan dinukleotid sintezini ilk bor amalga oshirgan (1955). London kimyo jamiyati prezidenti (1960—62). Nobel mukofoti laureati (1957).OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

 

Turkum:1907-yilda tugʻilganlar
Turkum:2-oktyabrda tugʻilganlar
Turkum:1997-yilda vafot etganlar
Turkum:10-yanvarda vafot etganlar
Turkum:Britaniyalik Nobel mukofoti laureatlari
Jimmy Morales

Jimmy Morales (James Ernesto Morales Cabrera; 18-mart 1969) – gvatemalalik siyosatchi, aktyor va komediyachi, 2016-yildan 2020-yilgacha Gvatemalaning Prezidenti"Jimmy Morales: Guatemalaʼs clown who went on to become president, " ʻʻTelegraphʻʻ."Jimmy Morales used to do blackface comedy. Heʼs now poised to be Guatemalaʼs president, " The Washington Post..

 Biografiyasi 
Morales Gvatemala shahrida Jose Everardo Morales Orellana va Selita Ernestina Kabrera Acevedo oilasida tugʻilgan. Sirk artistlari oilasidan chiqqan va yevangelist nasroniydir. Otasi uch yoshida avtohalokatda halok boʻldi, bu esa uni, onasi va uch aka-ukasini oʻzi katta boʻlgan bobosi va buvisining uyiga koʻchishga majburladi. Oʻn yoshga toʻlganida, akasi Sammy bilan Santa-Lyusiya Milpas Altasdagi bozorda banan va eskirgan kiyimlarni sotish uchun bobosiga hamroh boʻldi"Jimmy Morales used to do blackface comedy. Heʼs now poised to be Guatemalaʼs president, " The Washington Post."Jimmy Morales: Guatemalaʼs clown who went on to become president, " Telegraph..

San-Karlos de Gvatemala universitetida biznes boshqaruvi va ilohiyot boʻyicha ilmiy darajaga ega. Morales, shuningdek, Mariano Galvez universitetida xavfsizlik va mudofaa boʻyicha ixtisoslashgan strategik tadqiqotlar boʻyicha magistr darajasiga ega. San-Karlos de Gvatemala universitetida strategik tadqiqotlar boʻyicha oʻqishni davom ettirdi.

Morales telekomediyachi sifatida shuhrat qozondi, ukasi Sammy bilan birga „Moralejas“ („Axloq“) serialida suratga tushdi. 2011-yilda soʻrovnomada oʻz ismini James Ernesto Morales Kabreradan Jimmy Moralesga oʻzgartirdi.

Morales oʻttiz yildan beri Patrisiya Marroqin bilan nikohda va uch farzandi bor.

2011-yilda Gvatemala shahri chekkasidagi Mixco shahar hokimligiga nomzod boʻlib, uchinchi oʻrinni egalladi.

2013-yilda Morales kichik milliy konvergentsiya frontiga (FCN/Nation) qoʻshildi va uning Bosh kotibi boʻldi.

2015-yilda Morales FCN prezidentligiga nomzod sifatida koʻrsatilgan. Uning ustuvor vazifalari korrupsiyaga qarshi kurash va surunkali toʻyib ovqatlanmaslik, past taʼlim darajasi va jinoatchilikka qarshi kurash edi"Jimmy Morales used to do blackface comedy. Heʼs now poised to be Guatemalaʼs president, " The Washington Post.. U konservativ qadriyatlar platformasida korruptsiyaga qarshi kurashdi. Oʻzini millatchi deb biladi, oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlaydi, abort va qonuniylashtirilgan giyohvand moddalarga qarshi chiqdi„Guatemala just elected a comedian with zero political experience to be president“, Vox..

Ikkinchi turda Morales 67,4 foiz ovoz olib, Sandra Torresni yirik hisobda magʻlub etdiOfficial results. Moralesning muvaffaqiyati koʻplab gvatemalaliklarning mamlakatni oʻnlab yillar davomida boshqargan anʼanaviy siyosiy elitaga nisbatan ishonchsizlik belgisi sifatida qaraldi.

Morales 2023-yilgi umumxalq saylovida Kongressga nomzodligini eʼlon qildi va uning ukasi Sammy Morales prezidentlikka nomzodligini eʼlon qildi. Ularning hech biri saylanish uchun yetarlicha ovoz ololmadi. Natijada Oliy saylov tribunali FCNni tarqatib yubordi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Monte Águila (Chili)

thumb|Monte Águila asosiy maydoni.|281px
Monte Águila - Bi-bi-si hududida, Cabrero shaharchasida joylashgan, oʻsha shaharning janubidan 6 km janubda joylashgan Chili shaxaridir. Bu aholining soni 6,090 kishidan iborat.

 

Turkum:Chili
Peter O'Neill

Peter Charles Paire O'Neill (13-fevral 1964) – 2011-2019-yillarda Papua Yangi Gvineya Bosh vazirihttp://www.parliament.gov.pg/index.php/ninth-parliament/bio/view/ialibu-pangia-district Accessed on: 3/4/2017http://www.treasury.gov.pg/html/misc/files/ministry/biodata.%20minister_o%27neill.pd Accessed on: 3/4/2017. Xalq milliy kongressining siyosiy rahbariTerence Wood: http://devpolicy.org/did-changing-electoral-systems-change-election-results-png-20170502/ Posted on: 2/5/2017 Accessed: 14/02/2018https://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/149408/png-government-dismisses-opposition-enthusiasm-for-no-confidence-vote Posted on 01/07/2004 Accessed on 11/02/2018http://www.abc.net.au/news/2004-05-27/png-opposition-leader-not-recognised-in-parliament/1982832 Posted on: 27/05/2004 Accessed on 11/02/2018(7)Yehiura Nriehwazi http://www.pireport.org/articles/2011/07/07/abalâ%C2%80%C2%99s-tenure-acting-prime-minister-question Posted on: 07/07/2011 Accessed on: 22/02/2017(8)Rowan Callick Highlander with Big Shoes to fill https://www.theaustralian.com.au/news/inquirer/highlander-with-big-shoes-to-fill/news-story/2ca803e861b240017f20c4e652dda990?sv=889caaa050f25ed14da4bb508a4f1213 Posted on: 16/09/2011 Accessed on: 22/02/2018.

 Biografiyasi 
Piter OʻNil janubiy togʻlarda amaldorlar oilasida tugʻilgan. 1972—1977-yillarda Ialibu shahridagi boshlangʻich maktabda, keyin Ialibu oʻrta maktabida va Gorokadagi Goroka oʻrta maktabida oʻqigan. 1983-yildan 1986-yilgacha Papua-Yangi Gvineya universitetida moliya va tijorat boʻyicha tahsil olgan. 1989-yilda professional buxgalter-moliyachi diplomini oldi. 2002—2003-yillarda Michael Somare kabinetida mehnat va sanoat vaziri, 2003-yildan 2004-yilgacha davlat xizmatlari vaziri lavozimlarida ishlagan. 2004-yildan 2007-yilgacha Papua-Yangi Gvineya muxolifat kuchlarini boshqargan. 2007-yilgi parlament saylovlaridan keyin Milliy ittifoq partiyasi boshchiligidagi hukumat koalitsiyasiga kirdi. 2007-yil avgust oyida Somare vazirlar mahkamasida savdo va sanoat vaziri boʻldi. 2010-yil boshida moliya vaziri etib tayinlandi. 2011-yil iyun oyida Bosh vazir Samuel Abal uni jamoat ishlari va transport vaziri lavozimiga tayinladi, bu esa hukmron koalitsiya saflarida mojaroga sabab boʻldi. 2011-yil 2-avgustda parlament koalitsiyasining bir qismi, baʼzi muxolifat vakillarining qoʻllab-quvvatlashi bilan, Singapurda davolanish tufayli Bosh vazir Somare uzoq vaqt davomida yoʻqligida isteʼfoga chiqishga qaror qildi. Piter OʻNil parlamentda 70ta rozi, 24ta qarshi ovoz olgan holda hukumatning yangi rahbari etib saylandi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Martín Vizcarra

Martín Alberto Vizcarra Cornejo (22-mart 1963-yil) – Perulik muhandis va siyosatchi, 2018-yildan 2020-yilgacha Peru prezidenti lavozimida ishlagan. Vizcarra avval Mokegua departamenti gubernatori (2011–2014), Peru birinchi vitse-prezidenti (2016–2018), Pedro Pablo Kuczynski prezidentligi davrida Peru transport va kommunikatsiya vaziri (2016–2017) va Peruning Kanadadagi elchisi (2017–2018) lavozimlarida ishlagan .

2016-yilgi umumxalq saylovida Vizcarra „Ommaviy kuch“ partiyasini magʻlub etdi. 2018-yil 23-mart kuni Vizcarra prezident Kuchinski isteʼfoga chiqqanidan soʻng Peru prezidenti boʻldi. Vizcarra oʻzining butun faoliyati davomida siyosiy partiyalardan mustaqil boʻlib qoldi, qonun chiqaruvchi va sud organlarida korrupsiyaga qarshi islohotlarni ilgari surdi va 2021-yilda muddati tugaydigan prezidentlikka nomzodini qoʻymaslikka vaʼda berdi. Peruda COVID-19 pandemiyasi paytida Vizcarra karantin toʻgʻrisida farmon chiqardi va yordam mablagʻlarini tarqatdi, ammo mavjud tengsizlik, norasmiy iqtisodiyot Peruga pandemiyadan qattiq taʼsir koʻrsatdi. Natijada, Peru yalpi ichki mahsuloti oʻttiz foizga qisqardi va Vizcarra hukumatiga siyosiy bosimni oshirdi.

2019-yil 30-sentyabrda oʻz hukumatiga nisbatan „ishonchni rad etish“ deb taʼriflaganidan soʻng, Vizkarra Peru Kongressini tarqatib yubordi va qonunchilikka saylovlar oʻtkazish toʻgʻrisida farmon chiqardi. Bu 2019-yilgi konstitutsiyaviy inqirozni boshladi. Kongress uni lavozimidan chetlashtirishga muvaffaqiyatsiz urindi va ikkinchi vitse-prezident Mersedes Araozning isteʼfoga chiqishiga olib keldi. Yangi Kongress uchun navbatdan tashqari saylov 2020-yil 26-yanvarda boʻlib oʻtdi va saylangan qonun chiqaruvchi organ yana bir bor muxolifat boshchiligida boʻldi. 2020-yil sentyabr oyida Kongress Vizcarraga qarshi „maʼnaviy qobiliyatsiz“likda ayblab, unga qarshi impichment jarayonini boshladi, biroq jarayon uni lavozimidan chetlashtirish uchun yetarlicha ovoz ololmadi.

2020-yil 9-noyabrda Peru Kongressi Vizkarrani „axloqiy qobiliyatsiz“ deb eʼlon qilib, ikkinchi marta impichment eʼlon qildi va uni lavozimidan chetlatdi. Ertasi kuni Kongress prezidenti va muxolifat yetakchisi Manuel Merino Vizcarradan keyin Peru prezidenti lavozimini egalladi. Vizcarraning impichmenti koʻcha noroziliklarini qoʻzgʻatdi, peruliklarning mutlaq koʻpchiligi va siyosiy tahlilchilar impichmentni asossiz deb hisobladi. Peruning bir nechta ommaviy axborot vositalari impichmentni „toʻntarish“ deb atashadi. Prezident Merino politsiya tomonidan ikki namoyishchining oʻldirilishi ortidan isteʼfoga chiqdi.

2021-yil 16-aprelda sobiq prezident Vizkarra COVID-19 vaksinasini olish qoidasini buzgani uchun 10 yilga davlat lavozimida ishlash huquqidan mahrum qilindi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
DSLAM

thumb|250px|Siemens DSLAM SURPASS hiX 5625
Digital subscriber line access multiplexer (DSLAM, Raqamli abonent liniyasi kirish multiplekseri) - tarmoqli qurilma, ko'pincha joylashgan telefon birjalari, deb bog'laydi bir necha mijozlarga raqamli abonent liniyasi (DSL) interfaces uchun yuqori tezlikdagi raqamli aloqa kanali yordamida multiplexing texnikasi. 

 

Turkum:Informatika
Getúlio Vargas

VARGAS (Vargas) Jetuliu Dornelis (1883.19.4, San-Borja -1954.24.8, Rio-de-Janeyro) — Braziliya prezidenti (1930-45 va 1951-54). 1937-yil fashistlar Italiyasidagi kabi "yangi davlat" tuzumi oʻrnatgan. 1945-yil Braziliya trabalistlar (ishchilar) partiya-siga asos solgan. Sanoatda davlat sek-torining taraqqiy etishiga imkon bergan.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent. 2000-yil.

Garchi ba'zilar printsipialsiz diktator deb qoralagan bo'lsa-da , Vargas o'z izdoshlari tomonidan yirik biznes va yirik yer egalariga qarshi kurashi uchun "Kambag'allarning otasi" sifatida hurmatga sazovor boʻlgan. Uning eng katta yutug'i Braziliyani Buyuk Depressiyaning keng ko'lamli oqibatlarini va kommunizm bilan qutblanish o'rtasidagi qutblanishni yengib o'tishda boshqarganligi edi.
Sikoz

Sikoz (yunoncha: sykosis – uzum gʻujumi) – soch follikulasining yalligʻlanishi boʻlib, asosan erkaklarda, koʻproq yuzning soch soqol hamda moʻylovli qismida uchraydi. Kelib chiqishiga koʻra, stafilokokkli (oddiy) yoki zamburugʻli (parazitar) sikoz farq qilinadi. Stafilokokkli yoki oddiy sikoz surunkali kechadm va botbot qoʻzib turadi. Sikozda oʻrtasi tukli kichik maddalar paydo boʻlib, baʼzi joylarini yiringli qasmoq bosib, suvlanib turadi, bir oz ogʻriydi. 2—3 kundan soʻng yiring qotib pust bilan krplanadi, keyinchalik pust tushib ketib, oʻrnida yana yiringli maddalar paydo boʻladi. Stafilokokkli sikoz terining ifloslanishi, buruntomoq boʻshligʻidagi turli surunkali kasalliklar, shuningdek, endokrin bezlar va nerv faoliyatining buzilishlaridan kelib chiqadi. Kasallik oylab, baʼzan yillab davom etadi. Bunda bemorning terisi tortishib, achishib ogʻriydi. Ayniqsa, zararlangan soha yuzda boʻlganida bemorning ruhiy holati oʻzgaradi. Kasallikning kechishi va belgilariga qarab davo tayinlanadi.OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Turkum:Kasalliklar
Tupac Shakur

Tupac Amaru Shakur (tugʻilgan paytidagi ismi: Lesane Parish Crooks; 16-iyun 1971-yil — 13-sentyabr 1996-yil) amerikalik rapper va aktyordir. Shu kungacha Shakurning 75 milliondan oshiq audioyozuvi sotilgan.
 Singllari 
 1991 — „Brendaʼs Got a Baby“
 1991 — „If My Homie Calls“
 1992 — „Trapped“
 1993 — „Holler If Ya Hear Me“
 1993 — „I Get Around“
 1993 — „Keep Ya Head Up“
 1994 — „Papaʼz Song“
 1994 — „Cradle to the Grave“
 1995 — „Dear Mama“
 1995 — „So Many Tears“
 1995 — „Temptations“
 1995 — „California Love“
 1996 — „2 of Amerikaz Most Wanted“
 1995 — „How Do U Want It“
 1996 — „I Ainʼt Mad at Cha“
 1996 — „Toss It Up“
 1996 — „Life Goes On“
 1997 — „To Live & Die in L.A.“
 1997 — „Hail Mary“
 1997 — „Wanted Dead or Alive“
 1997 — „Made Niggaz“

Vafotidan soʻng chiqarilgan singllari

 1997 — „I Wonder If Heaven Got a Ghetto“
 1997 — „Do for Love“
 1998 — „Changes“
 1999 — „Unconditional Love“
 1999 — „Baby Donʼt Cry (Keep Ya Head Up II)“
 1999 — „Who Do U Believe In“
 2001 — „Until the End of Time“
 2001 — „Letter 2 My Unborn“
 2002 — „Thugz Mansion“
 2003 — „Still Ballinʼ“
 2003 — „One Day at a Time“
 2003 — „Runninʼ (Dying to Live)“
 2004 — „Thugs Get Lonely Too“
 2004 — „All bout U“
 2005 — „Ghetto Gospel“
 2006 — „Untouchable“
 2006 — „Pac’s Life“
 

 

 
 
 FBI Records: The Vault — Tupac Shakur FBI.gov saytida 

Turkum:1971-yilda tugʻilganlar
Turkum:1996-yilda vafot etganlar
Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Turkum:Afroamerikalik erkak aktyorlar
Turkum:Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Afroamerikalik erkak qoʻshiqchilar
Turkum:Amerikalik erkak reperlar
Turkum:Afroamerikalik erkak reperlar
Turkum:Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Trần Đại Quang

Trần Đại Quang (1956-yil 12-oktyabr – 2018-yil 21-sentyabr) – Vetnamlik siyosatchi va politsiya generali, 2016-yildan 2018-yilda vafotigacha Vyetnamning toʻqqizinchi prezidenti boʻlib ishlagan. Besh yil davomida jamoat xavfsizligi vaziri (2011–2016) lavozimida ishlagan. Kuang oʻzidan oldingi Trương Tấn Sang tomonidan prezidentlikka nomzod qilib koʻrsatilgan va 2016-yil 2-aprelda Vetnam Milliy Assambleyasi tomonidan bu lavozimga saylangan. Siyosiy byuroda Kommunistik partiya bosh kotibi Nguyen Phu Trọngdan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.

 Biografiyasi 
Trần Đại Quang 1956-yil 12-oktyabrda Vyetnam Demokratik Respublikasining Nin Bin provinsiyasida tugʻilgan. Uning otasi daryoda baliq ovlovchi, onasi banan sotuvchi boʻlib ishlagan. Ularning olti farzandi bor edi, ulardan toʻrt nafari oʻgʻil edi. Otasi vafot etgan. Onasi bolalarni oʻzi katta qilgan. Trần Đại Quang onasiga dehqonchilikda yordam bergan.

Kim Son B oʻrta maktabini tugatgan.

1972-yil iyuldan oktyabrgacha Xalq militsiya maktabida oʻqiganOn May 15, 1968, the Ministry of Public Security issued Decision 514/CA/QD „Separating the Peopleʼs Police branch from the Central Police School, establishing a separate school, with the task of providing secondary training for the Peopleʼs Police force“, officially established the School Peopleʼs Police..

1975-yil oktyabrda Ichki ishlar vazirligi Chet tillar va madaniyat maktabini tugatgan.

1986-yilda Xalq xavfsizlik universitetini tugatgan.

1991-yil oktyabrda Nguyen Ai Quok akademiyasini tugatgan.

1991-1994-yillarda Xanoy yuridik universitetida oʻqigan.

1994–1997-yillarda Xo Chi Min Milliy Siyosat Akademiyasida aspiranturasi talabasi.

1996-yilda Yurisprudensiya fanlari nomzodi darajasini oldi.

2009-yilda xavfsizlik fanlari professori unvoni berilgan.

Trần Dại Quang avval 2011-2016 yillarda jamoat xavfsizligi vaziri, 2011-2014 yillarda OIV/OITS profilaktikasi qoʻmitasi rahbari oʻrinbosari va 2017-2018 yillarda Vetnam Qizil Xoch jamiyati prezidenti lavozimlarida ishlagan U Vetnam Kommunistik partiyasining 12- Siyosiy byurosining aʼzosi boʻlib, u Bosh kotib Nguen Phu Trọngdan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan. 

Trần Đại Quang 1980-yil 26-iyulda Vetnam Kommunistik partiyasiga rasman aʼzo boʻldi. 1997-yildan Vetnam Kommunistik partiyasi Siyosiy byurosi aʼzosi va partiya Markaziy qoʻmitasi aʼzosi boʻldi.

2016-yil yanvar oyida Vyetnam Kommunistik partiyasining 12-syezdida Trần Đại Quang Vetnam Sotsialistik Respublikasi Prezidentligiga nomzod boʻldi va 2016-yil 2-aprelda Vetnam Milliy Assambleyasi tomonidan tasdiqlandi. Oʻsha kuni Trương Tấn Sangning oʻrnini egalladi. Shu kuni Nguyễn Xuân Phucni hukumatning yangi rahbari lavozimiga taklif qildi.

Trần Đại Quang 2018-yil 21-sentyabr kuni Xanoy shahridagi 108-harbiy markaziy gospitalda 61 yoshida virusli kasallikning asoratlari tufayli vafot etdi. 27-sentabr kuni Xanoyda davlat dafn marosimi boʻlib oʻtdi. Nin Bindagi qabristonga dafn etilgan„Vietnamese bid farewell to President Tran Dai Quang – VnExpress International“. VnExpress International. 28 September 2018.. Xotira marosimida Vetnamning koʻplab siyosatchilari va chet ellik taniqli shaxslar qatnashdi.
Rodrigo Duterte

Rodrigo Roa Duterte (1945-yil 28-martda tugʻilgan), Digong, Rodi, DU30, PRRD – filippinlik huquqshunos va siyosatchi, 2016-yildan 2022-yilgacha Filippinning 16-prezidenti. Oʻz prezidentligi davrida Filippindagi hukmron siyosiy partiya – PDP-Labanning raisi. Duterte Filippinning Mindanao shahridan boʻlgan birinchi prezidenti va bu lavozimni egallagan eng keksa shaxs boʻlib, oʻz muddatini 71 yoshida boshlagan.

Leyte shtatining Maasin shahrida (hozirgi Janubiy Leyte) tugʻilgan. Bolaligida oilasi Davaoga koʻchib oʻtgan, otasi Visente Duterte viloyat gubernatori boʻlib ishlagan. U Filippin universiteti litseyida siyosatshunoslik boʻyicha oʻqigan, 1968-yilda tamomlagan, 1972-yilda San-Beda yuridik kollejida huquqshunoslik diplomini olgan. Advokat boʻlib ishlagan va Davao shahri prokurori boʻlgan, 1986-yilgi Xalq hokimiyat inqilobidan keyin shahar vitse-meri va keyinchalik shahar meri boʻlgan{{veb manbasi|url=http://newsinfo.inquirer.net/787870/duterte-seals-presidency-in-congress-official-tally|title=Duterte seals presidency in Congress official tally|date=27-may 2016-yil|work=Inquirer.net|accessdate=27-may 2016-yil}}. Duterte yetti muddatda gʻolib boʻldi va Davao meri boʻlib 22 yildan ortiq vaqt davomida ishladi, shu vaqt ichida bir vaqtlar jinoyatchilik yuqori boʻlgan shahar tinch va investorlar uchun qulay boʻldi.

Dutertening 2016-yilgi prezidentlik kampaniyasi uning saylovdagi gʻalabasiga olib keldi. Uning prezidentligi davrida ichki siyosati giyohvandlikka qarshi urush, jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashishga qaratilgan. Ulkan infratuzilma rejasini ishga tushirdi, liberal iqtisodiy islohotlarni boshladi, hukumat tuzilmalarini soddalashtirdi. Ferdinand Markosning dafn etilishini, 2017-yilgi Maravi jangini va hukumatning COVID-19 pandemiyasiga munosabatini nazorat qildi. U „mustaqil tashqi siyosat“ olib borish niyatini eʼlon qildi. Xitoy va Rossiya bilan munosabatlarni mustahkamladi. 2022-yilgi saylovda vitse-prezidentlikka nomzodini eʼlon qildi, ammo 2021-yil oktyabr oyida siyosatdan ketishini aytdi. Senatorlikka nomzodini qoʻydi, lekin keyinroq qaytarib oldi.

2023-yil sentyabr oyida boʻlib oʻtgan norasmiy uchrashuvda sobiq prezident va kongressmen Gloriya Makapagal Arroyo Duterteni yana siyosatda faol boʻlishga ishontirdi.

Duterte katta velosipedlarning ashaddiy muxlisi sifatida tanilgan, lekin hashamatli avtomobillardan nafratlanadi. Harley-Davidson va Yamaha Virago avtomobillariga ega edi. U bir paytlar odat tusiga kirgan, lekin oxir-oqibat sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli shifokor tavsiyasidan keyin chekishni tashlagan. Robert Ludlum va Sidney Sheldon romanlarini sevib oʻqigan. Duterte, shuningdek, omma oldida, ayniqsa intervyularda, ommaviy axborot vositalari guruhlari va maktablarning oldindan tiyilish boʻyicha rasmiy iltimoslariga qaramay, koʻp hollarda jonli efirda haqoratli soʻzlarni ishlatishda, oʻzining ochiq va ovozli munosabati bilan mashhur.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Johann Schneider-Ammann

Johann Niklaus Schneider-Ammann (18-fevral 1952) — Shveysariya Prezidenti (2016), vitse-prezidenti (2015), taʼlim vaziri (2014)

 Biografiyasi 
Bern kantonidagi Sumisvald shahrida tugʻilgan. 1977-yilda Syurix universitetini elektrotexnika boʻyicha tamomlagan va 1983-yilda Fransiyadagi INSEAD universitetida biznes boshqaruvi magistri darajasini olgan. 1990 yildan 2010 yilgacha u toʻrtinchi avlodda oilasining mashinasozlik kompaniyasi Ammann Group rahbari boʻlib ishlagan va kompaniya boshqaruvini ikki farzandiga topshirgan. Shnayder-Ammann uylangan, ikki farzandi bor va Langenthalda yashaydi.

1999-yilgi federal saylovda Erkin Demokratik partiya (FDP/PRD) aʼzosi sifatida Bern kantoni boʻyicha Shveysariya Milliy kengashiga saylandi. 1999 yildan u Swissmem korporativ uyushmasini ham boshqargan. U 2003 va 2007 yillarda Milliy Kengashga qayta saylangan. 2008 yildagi moliyaviy inqiroz sharoitida Shnayder-Ammann moliya sohasiga beriladigan bonuslar borasida tanqidiy pozitsiyani egallagan. Biroq, Schneider-Ammann kompaniyasi katta miqdordagi mablagʻni oʻsha yili Jersi shtatiga, soliq jannatiga koʻchirdi.

2009-yilda Shnayder-Ammann yangi tashkil etilgan FDPga aʼzo boʻldi. 2010 yilgi saylovda u Hans-Rudolf Merzning vorisi sifatida Shveysariya Federal Kengashiga saylangan. 2010-yilning 1-noyabrida Iqtisodiy ishlar, taʼlim va tadqiqot federal departamenti, 2013-yilda Federal Iqtisodiyot Departamenti boshligʻi lavozimini egallaganhttps://web.archive.org/web/20100930203130/http://www.tsr.ch/info/suisse/2515971-leuthard-au-detec-widmer-schlumpf-aux-finances.html. U avvalroq, agar saylansa, korporativ mas’uliyatidan hamda turli boshqaruv aʼzolaridan voz kechish niyatini eʼlon qilgan edi.

2015 yilda u Shveysariya prezidenti Simonetta Sommaruga davrida vitse-prezident lavozimini egalladi. U 2016-yil 1-yanvarda vitse-prezident Doris Leuthard bilan birgalikda Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti lavozimiga kirishdi. 2016-yil mart oyida u koʻpchilikni qaygʻuli deb hisoblagan kulgi haqidagi nutqidan soʻng Internet memiga aylandi. 2016-yil 1-iyun kuni Shveysariya Prezidenti sifatida Shnayder-Ammann Germaniya kansleri Angela Merkel, Fransiya Prezidenti Fransua Olland va Italiya Bosh vaziri Matteo Renzi bilan birga dunyodagi eng uzun temir yo‘l tunneliga aylangan Gottar baza tunnelining rasmiy ochilish marosimida ishtirok etdi.

2018-yil 31-dekabrda Federal Kengashni tark etdi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Simonetta Sommaruga

Simonetta Sommaruga (14-may 1960) — Shveysariya Prezidenti (2015), vitse-prezidenti (2014), adliya vaziri (2010)Eidgenössisches Justiz- und Polizeidepartement. Bundesrätin Simonetta Sommaruga (retrieved 10-iyun 2017). 

2010-yilda Shveysariya isteʼmolchilar tashkilotlari alyansiga qoʻshilgan. 2019-yildan buyon Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamentini boshqargan, 2010-2018-yillarda Adliya va politsiya Federal departamentini boshqargan. 2014 va 2019-yillarda Shveysariya vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. Sommaruga 2015-yilda Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti lavozimini egallagan, 2020-yilda esa bu lavozimga qaytgan. U Bern kantonida yashaydi.

 Professional karyerasi 
Sommaruga 1993-yildan 1999-yilgacha Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamgʻarmasi (nemischa: Stiftung für Konsumentenschutz) direktori boʻlib ishlagan, bu fond Shveysariyaning nemis tilida soʻzlashuvchi qismida jamoatchilik eʼtirofiga sazovor boʻlgan. 2000-yildan 2010-yilgacha ushbu fondga, shuningdek, 2003-yildan 2008-yilgacha Swissaid yordam tashkilotiga raislik qilgan. Federal Kengash aʼzolari Doris Leuthard va Eveline Vidmer-Shlumpf, sobiq Federal Kengash aʼzosi Mishlin Kalmi-Rey bilan birga "SAFFA-2020" homiysi boʻlgan.

Sommaruganing siyosiy faoliyati 1981-yildan 1990-yilgacha Bern Kengashi aʼzosi sifatida boshlangan. 1997-yildan 2005-yilgacha Köniz munitsipal hukumatida ishlagan. 1999-yilda Milliy Kengashga saylangan. 2003-yilda Federal Majlisning yuqori palatasi — Davlat Kengashining aʼzosi boʻldi.

2010-yil 11-avgustda Federal Kengashga boʻlib oʻtgan saylovda isteʼfoga chiqqanini eʼlon qilgan partiyadoshi Moriz Leuenbergerning oʻrniga nomzodligini eʼlon qildi. 22-sentyabrda Federal Majlisga saylangan.

2013-yil 4-dekabrda Sommaruga Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti etib saylangan Didier Burkhalter bilan birga 2014-yil uchun Federal Assambleya tomonidan Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. 2014-yil 3-dekabrda 2015-yilgi prezidentlik lavozimiga Johann Schneider-Ammann bilan birga Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. Uning birinchi xalqaro prezidentlik safari Parijga bo‘lib, 2015-yil 11-yanvarda islomiy terrorchilar tomonidan sodir etilgan Charlie Hebdo jurnaliga hujum ortidan so‘z erkinligini himoya qilish maqsadida tashkil etilgan Respublikachilar yurishlarida ishtirok etgan. 2015-yilning 31-dekabriga qadar Konfederatsiya prezidenti lavozimini egallagan, shundan so‘ng uning o‘rniga Shnayder-Ammann kelgan.

2019-yil 1-yanvarda prezident Ueli Maurer boshchiligidagi vitse-prezidentlikka qaytdi. COVID-19 pandemiyasi bilan bogʻliq 2020-yilda yana Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti boʻldi. Uning o‘rnini 2021-yil 1-yanvarda Guy Parmelin egalladi.

 

Turkum:Ayol prezidentlar
Turkum:Yashayotgan insonlar
Micheline Calmy-Rey

Micheline Anne-Marie Calmy-Rey (8-iyul 1945) – Shveysariya Prezidenti (2007 va 2011-yilda)http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/recent/media/mcom/single.html?id=17831 Swiss government press release on the natural gas agreementPresident Jeremić attends a High-level Advisory Panel entitled: „The Future of the United Nations in a Changing World“, United Nations, press release of 25-fevral 2013.
 Biografiyasi 
Kalmi-Rey 1945-yil 8-iyulda Vale kantonidagi Sion shahrida Charles va Adeline Rey oilasida tugʻilgan. 1963-yilda Sen-Morisda diplom va 1968-yilda Jenevadagi Xalqaro tadqiqotlar oliy institutida siyosatshunoslik boʻyicha magistr darajasini oldi. Oʻqish paytida Andrea Calmyga turmushga chiqdi. Ularning ikki farzandi bor.

Kalmi-Rey kitob tarqatish biznesida kichik korxona tashkil qildi. 1981-yildan 1997-yilgacha Kalmi-Rey Jeneva kantonining Buyuk Konselida sotsial-demokratik partiya (PSS/SPS) aʼzosi sifatida vakil boʻlib ishlagan va 1992—1993-yillarda assambleya prezidenti boʻlgan. 1986-yildan 1990-yilgacha va yana 1993-yildan 1997-yilgacha partiyaning Jeneva boʻlimi prezidenti boʻlgan. 1997-yilda Calmy-Rey Jeneva Konseli aʼzoligiga saylandi. 2001-yilda moliya boʻlimi boshligʻi va kantonning Davlat kengashi prezidenti boʻldiJensen, Jane S. „Micheline Calmy-Rey“ in Women as political leaders: breaking the highest glass ceiling, New York, NY: Palgrave Macmillan, , p. 56.

2002-yil 4-dekabrda Federal Kengashga saylangan, 2003-yildan 2011-yilgacha Federal Tashqi ishlar departamentini boshqargan. Tarixda Federal Kengashga saylangan toʻrtinchi ayoldir. 2005-yilda Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. 2006-yil va 2010-yil kalendar yilida egallagan.

Calmy-Rey Shveysariyaning Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishini qoʻllab-quvvatlaydi va u Serxio Vieira de Mello jamgʻarmasining taniqli aʼzosidir. SAFFA-2020 loyihasida Doris Leythard, Simonetta Sommaruga va Eveline Widmer-Schlumpf bilan birga hamkorlik qilgan.

2016-yildan beri Kalmi-Rey demokratik yetakchilikni qoʻllab-quvvatlash, vositachilik yoʻli bilan nizolarni oldini olish va hal qilish hamda demokratik boshqaruv shaklida yaxshi boshqaruvni targʻib qilish bilan shugʻullanuvchi tashkilot – Global Leadership Foundation boshqaruvi aʼzosi. U buni sobiq rahbarlarning tajribasini bugungi milliy liderlarga ehtiyotkorlik bilan va ishonchli tarzda taqdim etish orqali amalga oshiradi. Bu notijorat tashkilot boʻlib, sobiq hukumat rahbarlari, yuqori martabali hukumat va xalqaro tashkilotlarning mansabdor shaxslaridan iborat boʻlib, ular hukumat rahbarlari bilan oʻzlarini qiziqtirgan boshqaruv bilan bogʻliq masalalarda yaqindan hamkorlik qiladi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Muhammadqaliy Abulgʻoziyev

Muhammadqaliy Abulgʻoziyev (Muhammetkalıy Düşekeyeviç (Düşeke uulu) Abulgaziyev; 20-yanvar, 1968) – 2018-yildan 2020-yilgacha Qirgʻiziston Bosh vaziri.Kyrgyz Parliament Approves New Prime Minister, Cabinet

 Biografiyasi 
Muhammetkaliy Abulgaziyev 1968-yil 20-yanvarda Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi Norin viloyati Qoʻchqor tumani tugʻilgan.

1994-yilda Skryabin nomidagi qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan, mutaxassisligi – agronom.

1997-yilda Qirgʻiziston xalqaro universitetining iqtisodiyot va biznes fakultetini tamomlagan.

1994—1999 – moliyaviy kompaniyalarda ishlagan.

1999-yildan buyon Bishkek shahrining bandlik boshqarmasida.

2003-yildan 2017-yilgacha Qirgʻiziston Respublikasining ijtimoiy fondida ishlagan (2010—2017 – fond rahbari).

2017-yil 13-apreldan 2017-yil 22-avgustgacha Qirgʻiziston Respublikasi bosh vazirining birinchi oʻrinbosari.

2017-yilning 22-avgustidan 25-avgustigacha Qirgʻiziston Respublikasi Bosh vaziri vazifasini bajaruvchi.

2017-yil avgust-sentyabr oylarida Qirgʻiziston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi.

2017-yil 12-sentyabrdan 2018 yil 16 martgacha Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Devoni boshligʻining birinchi oʻrinbosari.

2018-yil 16-martdan 2018-yil 20-aprelgacha Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Devoni rahbari.

2018-yil 20-apreldan 2020-yil 15-iyungacha Qirgʻiziston Respublikasi bosh vaziri.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Horacio Cartes

Horasio Manuel Kartes Jara (1956-yil 5-iyulda tugʻilgan) – paragvaylik tadbirkor, siyosatchi va davlat arbobi. 2023-yil 10-yanvardan beri oʻng qanot milliy respublikachilar uyushmasi (ANR, „Kolorado“ nomi bilan ham tanilgan) partiyasi raisi. 2013-yil 15-avgustdan 2018-yil 28-maygacha Paragvay prezidenti boʻlgan .

 Biografiyasi 
Tamaki, ichimliklar va goʻsht mahsulotlari bilan bogʻliq biznes bilan shugʻullanadi, 12ga yaqin kompaniyaga ega. 1989-yilda Cartes moliyaviy firibgarlikda ayblangan, ammo keyinchalik ayblov olib tashlangan. 2000-yilda politsiya uning mulkida giyohvand moddalar (marixuana va kokain) ortilgan samolyotni ushlab oldi, biroq Cartes samolyot favqulodda qoʻnganini daʼvo qilib, jazodan qutulib qoldiʻʻThe Independentʻʻ, 19-aprel 2013, Horacio Cartes: Millionaire. Criminal. Business titan. Homophobe. The next president of Paraguay? .

2013-yil aprel oyida Horasio Kartes prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozondi.

Faoliyatining asosiy yoʻnalishlaridan biri mamlakat shimolida, uning eng qashshoq hududlaridan birida harakat qilayotgan Paragvay xalqi armiyasining chap qanot partizanlariga qarshi kurash edi. Partizanlarga qarshi turish uchun „oʻlim otryadlari“ – armiya va politsiyaning maxsus boʻlinmalari tashkil etildi.

2023-yil 26-yanvarda „Paragvayda demokratik institutlarga putur yetkazuvchi keng tarqalgan korrupsiyada ishtirok etgani“ uchun AQSh sanksiyalariga uchradi.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar
Lenín Moreno

Lenín Boltaire Moreno Garcés (19-mart 1953) – ekvadorlik huquqshunos va siyosatchi, 2017-yil 24-maydan 2021-yil 24-maygacha Ekvador Prezidenti.

 Biografiyasi 
Lenin Moreno 1953-yil 19-martda Ekvador Amazonkasida Peru bilan chegaradosh kichik shaharchasida tugʻilgan. Morenoning otasi Servio Tulio oʻqituvchi boʻlgan va oʻgʻliga Vladimir Lenin sharafiga shu ismni qoʻygan. Morenoning ikkinchi ismi – Boltyre – fransuz faylasufi Volter sharafiga qoʻyilgan.

Kitoda (Instituto Nacional Mejía va Ekvador Markaziy universiteti) tahsil olgan. Psixologiya va davlat boshqaruvini oʻrgangan.

1998-yil yanvar oyida Moreno Kitoda talonchilik hujumiga uchradi. Olingan jarohat oyoqlarning falajiga olib keldi. Nogironlar aravachasiga oʻtirgach, jarohatdan keyin ogʻriqdan kulgi terapiyasi yordamida davolandi va „quvonch bilan davolanish“ haqida bir qator kitoblar yozdi. Keyinchalik, 2017-yilda „Tabassum qil, Ekvador!“ iborasi paydo boʻldi va uning saylovoldi kampaniyasi shioriga aylandi.

2007-yilda Moreno Ekvador vitse-prezidenti etib saylandi va 2013-yilning 24-mayigacha ikki muddat ishladi.

Vitse-prezident sifatida faoliyat yuritayotib, nogironlarga yordam berish uchun bir qancha xayriya fondlarini tuzdi. Faoliyati uchun Moreno Ekvador va mintaqadagi boshqa mamlakatlarning davlat mukofotlari bilan taqdirlangan. Janubiy Amerikadagi bir qator universitetlar unga faxriy professor unvonini berishgan. 2012-yilda nogironlarga yordam berishdagi faoliyati uchun Tinchlik uchun Nobel mukofotiga nomzod boʻlgan. 2013-yildan 2016-yilgacha Moreno BMT Bosh kotibining nogironlik va imkoniyati cheklanganlar boʻyicha maxsus vakili boʻlib ishlagan.

2017-yilgi saylovlarda Lenin Moreno prezident Rafael Correa boshchiligidagi hukmron PAIS Alyansi prezidentligiga nomzod sifatida koʻrsatildiLenin Moreno stal kandidatom ot pravyaщey partii v prezidenti Ekvadora RIA Novosti. Gilermo Lasso bilan birgalikda 51% ovoz bilan gʻalaba qozonib, ikkinchi bosqichga chiqdi. Inauguratsiya 24-may kuni boʻlib oʻtdi.

Lenin Moreno WikiLeaks asoschisi Julian Assanjdan Ekvadorning Buyuk Britaniyadagi elchixonasidan boshpana berish huquqini „Assanj xalqaro konventsiya normalarini bir necha bor buzgani sababli“ bekor qildi. 2019-yil 11-aprelda Britaniya politsiyasi Ekvador elchisi taklifiga binoan Assanjni hibsga olish uchun elchixonaga kirdi.

2019-yil 8-oktyabrda Ekvadordagi ommaviy norozilik namoyishlari fonida mamlakat prezidenti Lenin Moreno poytaxt Kitoni tark etdi va hukumat Guayakilga evakuatsiya qilinishini eʼlon qildi.

„Ina Papers“ yoki „Sinohidro ishi“ bilan mashhur boʻlgan. Bu Lenin Moreno va uning oilasi ishtirokidagi „Ina Investment Corporation“ deb nomlangan ofshor kompaniyasi bilan bogʻliq boʻlgan 76 million dollar pora olish va pul yuvish bilan bogʻliq boʻlgan korrupsiya mojarosidan kelib chiqadi. Tergov maʼlumotlariga koʻra, kompaniyaga Morenoning akasi Edvin Moreno asos solgan, xorijiy kompaniyalar uchun soliq imtiyozlari bilan mashhur boʻlgan Belizda joylashgan.

 

Turkum:Yashayotgan insonlar