Ladon (ajdaho)

thumb|200x200px| F. Lighton. "Hesperidlar bog'i": ilon Ladon olmalarni qo'riqlaydi
Ladon — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, titan, ko'plab titanlar singari, u ham Titanomaxiyadagi mag'lubiyatidan so'ng, qo'rqinchli hayvon - ajdahoga aylantirilgan.Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.33; См. Еврипид. Елена 394. Shuningdek, Lafon yoki Lefon nomlarining shakli ham mavjud.Примечания Н. А. Чистяковой в кн. Аполлоний Родосский. Аргонавтика. М., 2001. С.216

Ratsionalistik talqinga ko'ra, u Gesperaning qo'ylarini boqib yurgan cho'poni boʻlgan va Gerakl tomonidan o'ldirilgan.Палефат. О невероятном 18 Boshqa bir talqinga koʻra esa u bogʻni parvarish qilish natijasida koʻplab oltinlarni toʻplagan Ajdaho hisoblanadi.Гераклит-аллегорист. О невероятном 20

"Teogoniya" talqiniga ko'ra, u Forkiya va Ketoning o'g'li hisoblangan.Гесиод. Теогония 333—335 Gesiodga ko'ra esa TifonГесиод, подложный фр.391 М.-У. va ExidnaningПсевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 11 o'g'li boʻlgan. Pisandraning she'riga ko'ra esa u yerdan tug'ilgan.

Gera uni Gesperid olmalarini qo'riqlashga qo'ldiradiАполлоний Родосский. Аргонавтика IV 1389; Гигин. Мифы. Введение 39; 151, chunki ajdaho hech ham uxlamas ediГигин. Астрономия II 6, 1, по Паниасиду; Сенека. Агамемнон 875, o'shanda u Gerakl tomonidan o'ldirilganСофокл. Трахинянки 1099—1100, keyinchalik Ajdarho yulduzi turkumiga aylanganПсевдо-Эратосфен. Катастеризмы 3; Гигин. Мифы 30; Гигин. Астрономия II 3, 1, uning parchalangan jasadi esa argonavtlar tomonidan topilgan.Аполлоний Родосский. Аргонавтика IV 1389—1396

Ladonning qadimgi Leviafan tasviri bilan birga, Ibtido kitobining ilon vasvasachisiga emas, balki ugaritlarning Lataniga tegishli.

Yunon afsonalarida yuz boshli, og'zidan olovli chiquvchi ajdaho haqida hikoya qilinadi, u ilonsimon tanasi bilan oltin olma daraxtiga chirmashib turadi. Ushbu yirtqich hayvon Zevsning xotini Gera ma'budasi tomonidan Gesperid bog'iga yuborilgan. Ladon oltin olmalarni o'g'rilardan himoya qilishi kerak edi. Ajdahoning yuz boshining hech biri hech ham uxlamas, har biri o'ziga xos ovozda bilan gapirgan. Ladonning ikki yuzta shafqatsiz va hushyor ko'zlari oltin olmalarga hech kim yaqinlasha olmasligining kafolati edi. Geraning oltin olmalarini qidirib, u yergacha suzib borishga jur'at etgan kishi, Ladonning ulkan tishlari bilan parchalab tashlanishi yoki uning mushakli tanasi bilan bo'g'ib o'ldirilishi xavfi bor edi.

Geraklning o'n birinchi jasorati Evrisfeyga uchta oltin olma olib kelgani bo'ldi. Mazkur qahramon o'z o'qlarining uchlarini Lerney Gidraning zahariga singdiradi va ularni bog' devori orqali Ladon tomonga otadi. Dahshatli ajdaho yiqilib, zaharlangan o'qlar bilan o'ldiriladi, shunda Gerakl xotirjam bog'ga kirib, olmalarni oladi. Keyinchalik o'sha tomondan suzib o'tayotgan argonavtlar mag'lubiyatga uchragan ajdahoni ko'rganliklarini, dumining uchigina biroz titrab turganini aytishgan edi.

Ladonning yaralaridan oqayotgan qon yerni singib, uning har tomchisidan ajdaho daraxtlari oʻsib chiqqan. Ularning tanasi baquvvat, novdalari esa o'rama shaklda boʻlgan. Ularning to'q qizil sharbati ajdaho daraxtining qoni deb atashadi. U shifobaxsh xususiyatlarga ega ekanligiga ishoniladi.

Ladonning o'limidan keyin Gera uni osmonga yuboradi. Oltin olma bilan daraxt atrofida egilgan Ladon singari Shimoliy Yulduz atrofida abadiy aylanib yuradigan Ajdaho yulduz turkumi ham shunday paydo boʻlgan.

 

 

 Ладон, в мифологии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.