Sudan viloyatlari

Quyida Sudanning 18 ta viloyati roʻyxati keltirilgan (arabcha nomi qavs ichida keltirilgan). 2011-yil 9-iyulgacha Sudan Respublikasi 25 ta viloyatga boʻlingan. Oʻnta janubiy viloyat hozirda Janubiy Sudan nomi ostidagi mustaqil davlatning bir qismi sanaladi. 2012-yil Dafur mintaqasida ikkita qoʻshimcha viloyat, 2013-yil Kurdufonda bitta viloyat tashkil etildi va viloyatlar soni 18 taga yetdi.

 Sudan Respublikasi viloyatlari 
thumb|right
Sudan Respublikasi maʼmuriy jihatdan quyidagi 18 ta viloyatga boʻlinadi:

+ Sudan viloyatlari Xaritagiraqami Joylashuvi Gerbi Viloyat nomiISO 3166-2kodi Markazi Hududi km2(kv mi) Aholisi(2018)OʻzbekchaArabcha 180px50pxXartumKHXartum7,993,900 280px50pxShimoliy KurdufonKNAl-Abyad3,174,029 380px50pxShimoliyNODunqulo936,255 480px50pxKassalaKAKassala2,519,071 580px50pxKoʻk NilNBAd-Damozin1,108,391 680px50pxShimoliy DorfurDNal-Foshir2,304,950 780px50pxJanubiy DorfurDSNyala5,353,025 880px50pxJanubiy KurdufonKSKoduqli2,107,623 980px50pxJaziraGZVad Madaniy5,096,920 1080px50pxOq NilNWRabak2,493,880 1180px50pxNil daryosiNRAd-Domar1,511,442 1280px50pxQizil dengizRSPort-sudan1,482,053 1380px50pxal-QadorifGDal-Qadorif2,208,385 1480px50pxSannorSISinga1,918,692 1580px50pxGʻarbiy DorfurDWAl-Junayna1,775,945 1680px50pxMarkaziy DorfurDCZallinjay2,499,000 1780px50pxSharqiy DorfurDEAd-Dayn1,587,200 1880px50pxGʻarbiy KurdufonGKAl-Fula1,945,450 (2014)

 10 viloyat (1956–2011) 

thumb|400px|Janubiy Sudanning oʻnta viloyati Sudanning tarixiy uchta mintaqasiga birlashgan 

 Bayrogʻi Viloyat Markazi Aholisi Hududi Zichligi Mintaqasi 30px Shimoliy Baxr-al-G'azal Aweil 820,834 30,543.30 26.87 Bahr al-Gʻizol 30px Gʻarbiy Bahr al-Gʻizol Wau 358,692 91,075.95 3.94 Bahr al-Gʻizol 30px Koʻllar Rumbek 782,504 43,595.08 17.95 Bahr al-Gʻizol 30px Varab Kuajok 1,044,217 45,567.24 22.92 Bahr al-Gʻizol 30px Gʻarbiy Ekvatoriya Yambio 658,863 79,342.66 8.30 Ekvatoriya 30px Markaziy Ekvatoriya Juba 1,193,130 43,033.00 27.73 Ekvatoriya 30px Sharqiy Ekvatoriya Torit 962,719 73,472.01 13.10 Ekvatoriya 30px Jongli Bor 1,443,500 122,580.83 11.78 Katta Yuqori Nil 30px Gʻarbiy Yuqori Nil Bentiu 645,465 37,836.39 17.06 Katta Yuqori Nil 30px Yuqori Nil Malakal 1,013,629 77,283.42 13.12 Katta Yuqori Nil 30px Janubiy Sudan Juba 8,923,553 644,329.37 13.85

 Maxsus maʼmuriy hududlar 
Janubiy Sudan va Sudan Respublikasi chegarasida joylashgan Abyei hududi hozirda maxsus maʼmuriy maqomga ega va Abyei hududi maʼmuriyati tomonidan boshqariladi. Hudud 2011-yil Janubiy Sudan yoki Sudan Respublikasining bir qismi boʻlish boʻyicha referendum oʻtkazishi kerak edi.

 Mintaqaviy organlari 
Viloyatlardan tashqari, markaziy hukumat va isyonchi guruhlar oʻrtasida tinchlik bitimlari asosida tashkil etilgan mintaqaviy maʼmuriyat organlari ham mavjud:

 Darfur tinchlik bitimi bilan Darfur mintaqasidagi viloyatlarni muvofiqlashtiruvchi organ sifatida Darfur mintaqaviy hukumati tuzilgan.
 Sudan hukumati va isyonkor Sharqiy front oʻrtasida imzolangan Sharqiy Sudan tinchlik bitimi bilan Sharqiy Sudan viloyatlari muvofiqlashtirish kengashi tashkil etilgan boʻlib, kengash Qizil dengiz, Kassala va Al-Qadorif viloyatlarini boshqaradi.

 Tarixi 
thumb|Anglo-Misr Sudani provinsiyalari, 1948-yil. Kelajakdagi Janubiy Sudan provinsiyalari qizil rangda koʻrsatilgan.
thumb|right|
Sudan mintaqalari, 2006-yil iyul

Anglo-Misr Sudani sakkiz mudiriyat yoki provinsiyaga boʻlingan, dastlab bu provinsiyalar aniq boʻlmagan, ammo Ikkinchi jahon urushidan keyin chegaralari aniqlashtirilgan. Sakkiz provinsiya quyidagilar: Koʻk Nil, Dorfur, Ekvatoriya, Kassala, Xartum, Kurdufon, Shimoliy va Yuqori Nil. 1948-yil Bahr al-Gʻizol Ekvatoriya provinsiyasidan ajratiladi.

1973-yil 1-iyulda bir qator yangi viloyatlar tashkil etildi. Dorfurdan Shimoliy va Janubiy Dorfur ajralib chiqqan, Kurdufon Shimoliy va Janubiy Kurdufonga boʻlingan. Jazira va Oq Nil Koʻk Nildan ajralib chiqqan. Nil daryosi viloyati Shimoliy viloyatning bir qismida tashkil etilgan. Qizil dengiz viloyati esa Kassaladan ajralib chiqqan.

1976-yilda viloyatlarning yana boʻlinishi roʻy berdi. Koʻllar viloyati Bahr al-Gʻizoldan, Jongli esa Yuqori Nildan ajralib chiqqan. Ekvatoriya Sharqiy va Gʻarbiy Ekvatoriyaga boʻlingan. Natijada oʻn sakkizta viloyat hosil boʻlgan. 1991-yil hukumat maʼmuriy mintaqalarni toʻqqizta federal shtat shaklida qayta tashkil qildi va bu shtatlar 1948—1973-yillarda mavjud boʻlgan mudiriyatlarni takrorlagan. 1994-yil 14-fevralda hukumat yana qayta tashkil qilish ishlarini amalga oshirdi va yigirma oltita viloyat tashkil qilindi. Aksar viloyatlar eski provinsiyalar yoki provinsiyalarning maʼmuriy tuzilmalari boʻlgan. 2005-yil Janubiy Sudandagi yangi hokimyat tuzilmasi Bahr al-Jabalni Markaziy Ekvatoriya deb qayta nomladi. 2006-yil Gʻarbiy Kurdufon boʻlindi, Shimoliy Kurdufon va Janubiy Kurdufonga birlashtirildi.

2012-yil yanvarda Dorfur mintaqasida yangi viloyatlar – Markaziy Dorfur va Sharqiy Dorfur tashkil qilindi va viloyatlar umumiy soni 17 taga yetkazildi. 2013-yil iyulda Gʻarbiy Kurdufon qayta tashkil qilindiWestern Kordofan State .

2019-yilgi Sudan harbiy toʻntarishidan keyin viloyatlarda hokimyatlar va mahalliy kengashlar mavjudligi toʻxtatildi.

 Janubiy Sudanni tashkil qiluvchi viloyatlar 
2011-yil 9-iyulda oʻnta janubiy viloyat mustaqil Janubiy Sudan davlatiga aylandi. Bu viloyatlar keyinchalik 86 ta tumanga boʻlindi.

 

 
 States of Sudan. 
 2008 Census Results , Central Bureau of Statistics

 
Turkum:Sudan geografiyasiga oid roʻyxatlar