The Vegetarian

The Vegetarian (koreyscha: 채식주의자; RR: Chaesikjuuija, tarjimasi: Vegetarian) – Janubiy koreyalik yozuvchi Han Kangning 2007-yilda nashr etilgan romani boʻlib, muallif ushbu asari bilan 2024-yil Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori boʻlgan. Roman Han Kangning 1997-yilda yozilgan „The Fruit of My Woman“ nomli hikoyasiga asoslangan. Asar uch qismdan iborat boʻlib, voqealar zamonaviy Seul shahrida kechadi. Unda yarim stavkada ishlovchi grafik rassom va uy bekasi Yeong-hyening hikoyasi tasvirlanadi. Insoniy shafqatsizlikka oid qonli tushdan soʻng uning goʻsht isteʼmol qilishdan butunlay voz kechish haqidagi qarori shaxsiy va oilaviy hayotida ogʻir, vayronkor oqibatlarga olib keladi.

Roman 2007-yil 30-oktyabrda Janubiy Koreyada Changbi Publishers nashriyoti tomonidan chop etilgan. Asar koreys oʻquvchilari tomonidan dastlab „nihoyatda keskin va gʻayrioddiy“ deb baholangan. Romaning ikkinchi, markaziy qismi „Mongolian Mark“ nufuzli Yi Sang adabiy mukofoti bilan taqdirlangan. The Vegetarian kamida oʻn uch tilga, jumladan ingliz, fransuz, ispan va xitoy tillariga tarjima qilingan.

Mazkur roman Han Kangning ingliz tiliga tarjima qilingan birinchi romani hisoblanadi. Asar britaniyalik tarjimon Deborah Smith tomonidan tarjima qilingan boʻlib, 2015-yil yanvarida Buyuk Britaniyada va 2016-yil fevralida AQShda nashr etilgan. Shundan soʻng roman xalqaro miqyosda yuksak eʼtirofga sazovor boʻlib, tanqidchilar Han Kangning badiiy uslubi hamda Smithning tarjimasini alohida eʼtirof etganlar. 2016-yil may oyida asar Xalqaro Booker mukofotiga sazovor boʻldi. Shu tariqa The Vegetarian 2015-yilda mukofot nizomi qayta koʻrib chiqilgach, muayyan bitta asarga berilgan ushbu mukofotning ilk sovrindoriga aylandi (avval mukofot muallifning butun ijodiga berilar edi). Mazkur muvaffaqiyat koreys tarjima adabiyoti uchun 2012-yilda Shin Kyung-sookning Please Look After Mom romani Man Osiyo adabiy mukofotini qoʻlga kiritganidan buyon eng yirik yutuq sifatida baholanadi. Mukofotga sazovor boʻlishidan avval roman dastlabki nashridan keyingi toʻqqiz yil ichida qariyb 20 ming nusxada sotilgan edi. 2016-yil iyun oyida Time jurnali asarni yilning eng yaxshi kitoblari roʻyxatiga kiritgan.

 Syujeti 
The Vegetarian romani grafik dizayner Yeong-hyening hayotini tasvirlaydi. U bir kuni hayvonlarning soʻyilishiga oid tasvirlar bilan toʻla ketma-ket tushlardan soʻng, kutilmaganda hayvon mahsulotlarini isteʼmol qilishdan butunlay voz kechishga qaror qiladi. Ushbu qaror uning oilasi bilan, shuningdek, kengroq ijtimoiy muhit bilan munosabatlarining tobora yiroqlashuviga olib keladi. Asar uch qismdan iborat boʻlib, ular „The Vegetarian“, „Mongolian Mark“ va „Flaming Trees“ deb nomlanadi. Birinchi qism birinchi shaxsda, Yeong-hyening eri Cheong nomidan hikoya qilinadi. Ikkinchi qism uchinchi shaxsda bayon etilib, unda eʼtibor asosan Yeong-hyening qayniukasiga qaratiladi. Uchinchi qism ham uchinchi shaxsda hikoya qilinadi, biroq voqealar Yeong-hyening opasi Inhye nigohi orqali yoritiladi; bu qismda ayrim epizodlar hozirgi zamon shaklida bayon qilinadi.

 Kitobxonlar tomonidan qabul qilinishi 
2016-yilgi Xalqaro Booker mukofoti hakamlar hay’ati raisi Boyd Tomkin asarni „keng qiziqish uygʻotadigan mavzuga oid tashvishli qarash“ uchun, shuningdek, Deborah Smithning tarjimasini „goʻzallik va dahshatni uygʻunlashtirgan ijodiy mehnat“ sifatida yuksak baholagan. U shunday deydi: „Bu ixcham, nafis va bir vaqtning oʻzida tashvishga soluvchi kitob oʻquvchilar ongida, ehtimol ularning tushlarida ham uzoq vaqt saqlanib qoladi. Deborah Smithning aniq va puxta qilingan tarjimasi asarning gʻayrioddiy tarzda uygʻunlashgan goʻzallik va dahshatini har bir jihatda toʻlaqonli aks ettiradi.“

 

 Qoʻshimcha oʻqish uchun 
 The Fruit of My Woman by Han Kang on which the novella is based.

Turkum:2007-yil romanlari
Turkum:Han Kang romanlari
Turkum:Yi Sang adabiy mukofoti