Zhantas/Cleaned-Uzbek_Wikipedia huggingface dataset:
Süleyman Bey I

Süleyman Bey I  — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi Yaman Candarning oʻgʻli. Süleyman Bey ushbu beklikni 1309-1340-yillar orasida boshqarganUzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri (2019 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751624574Yücel, Yaşar (1980). Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar I: Çoban-Oğulları Beyliği, Çandar-Oğulları Beyliği, Melikü’l-Ebsar’a göre Anadolu beylikleri (1988 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751600806Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109.
 Tarix 
Otasining vafotidan soʻngra, biroz vaqt Eflanida hukmdorlik qilgan Suleyman Bey 1309-yilda Kastamonuga harbiy safarga chiqqan va oʻsha vaqtda Kastamonuda bek boʻlgan Çobanoğlu Mahmud Bey saroyini ishgʻol qilgan va Çobanoğulları bekligini tarixdan oʻchirgan. Shundan soʻng, Çobanoğlu Mahmud Bey qochayotganida ushlanib, qatl etildi. Suleyman Bey beklik poytaxtini Kastamonuga koʻchirdi. Shuningdek, u Tarakli Borluni ham egallab, bu yerda hokimlik qilish uchun oʻrtancha oʻgʻli Alini qoldirdi.

Pervaneoğlu Gazi Çelebi oʻgʻil farzandi boʻlmaganligi uchun Suleyman Bey hokimiyatini tan olgan. Gazi 1322-yilda vafot etganidan keyin, Sinopda qizi oʻz bekligini eʼlon qiladi. Ammo Suleyman Bey qizni oʻldirtirgan va Sinop shahri butunlay Candaroğulları bekligi tarkibiga qoʻshib olingan. Suleyman Bey Sinop shahriga katta oʻgʻli İbrahim Bey I hokim qilib tayinlagan. Mesalik-ül Ebsar va Ettarif asarida, Suleyman Beyning 40 dan oshiq shahar va qal’alari borligi, 25-30 ming otliq askarlari mavjudligi va kerak boʻlgan payt askarlar sonini yanada koʻpaytira olishi va Mamluklar davlati bilan doʻstona aloqalar oʻrnatgani haqida yozib qoldirilgan.

 Beklikning ahvoli 
Beklik Suleyman Beyning otasi Yaman Candar davridagi kabi Hulokuiylar davlatiga vassal holda boshqarilar edi. Bu vassllik Abu Said Bahodirxon vafot etishi bilan nihoyasiga yeta boshlagan.
 Bekligining oxirgi vaqtlari va vafoti 
Suleyman Beyning qachon va qanday vafot etganligi haqida maʼlumotlar uchramaydi. Ammo oʻgʻli İbrahim Bey I 1341-yilda beklik taxtiga chiqqani haqida , Suleyman Beyning katta ehtimol bilan 1340-yilda vafot etganligini bildiradi. Ibrahim Bey ukasi Choban valiaht deb eʼlon qilishi ortidan isyon etgan va beklik taxtiga oʻtirganYücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 65.. Ibn Battuta beklikni ziyorat qilganida Suleyman Bey 70 yoshda boʻlganini aytgani bois, vafot etganida yoshi 80 ga yetgan boʻlishi kerak.

 

Turkum:Candaroğulları bekligi
Turkum:Kastamonu tarixi
Turkum:1340-yilda vafot etganlar
Eriks (mifologiya)

Eriks , Erik - qadimgi yunon mifologiyasi Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.666, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.552-554 qahramoni, Sitsiliya qahramoni. Ksenofanda „Eriks“ o'rniga „Erik“ ishlatilgan Ксенофан. Силлы, фр. В21а Дильс-Кранц .

Poseydonning oʻgʻli, yoki Sitsiliyada dengiz qirgʻog'i boʻylab yurganida Poseydon tomonidan oʻziniki qilib egallab olgan Afroditaning oʻgʻli Первый Ватиканский мифограф I 93, 1 , yoki Afroditaning oʻgʻva Elimlarning Sitsiliya qiroli But Ликофрон. Александра 867 и комм. .

U oʻz nomini bergan shaharga va Eneyga Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 83, 1-2 tashrif buyurganida Afrodita ziyoratgohiga asos solgan. Yoki Sikaniya shohi, Psofidaning otasi Павсаний. Описание Эллады VIII 24, 2 .

Virjiliyning soʻzlariga koʻra, Eriks ajoyib jangchi Akestning ukasi edi, ammo Gerkules uni mushtlashishda magʻlub etdi va u vafot etdi Вергилий. Энеида V 412—416 .

Psevdo-Apollodorusning soʻzlariga koʻra, Elimlar qiroli Eriks buqa Gerkulesni oʻpodalariga haydab yubordi. Gerakl uni kurashda uch marta yengib oʻldirdi Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 10; Гигин. Мифы 260; Первый Ватиканский мифограф I 53, 1 . Batafsilroq hikoyaga koʻra, Gerkules Geryon buqalarini, Erik esa Erikin yerlarini jangga tikishdi va jang qilishdi, Gerkules uni magʻlub etdi. Gerkules oʻz avlodlaridan biri yerni da'vo qilishi sharti bilan hududni mahalliy aholiga topshirdi, bu esa koʻp avlodlar keyinroq spartalik Doria Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 23, 2; Павсаний. Описание Эллады II 16, 4 qildi.

Boshqa shaklga koʻra, Persey uni Gorgon Meduza boshi yordamida toshga aylantirgan.

1342-yilda Erik togʻi etagida olib borilgan qazishmalar paytida juda katta hajmdagi chirigan qoldiqlar topilgan Комментарий О. П. Цыбенко в кн. Диодор Сицилийский. Историческая библиотека. Кн.4-7. СПб, 2005. С.309 .

 

Turkum:Mifologik qahramonlar
Qoʻriqchi

Qoʻriqchi — Rossiyaning Pskov viloyati Novoroevskiy tumanidagi qishloq. Vexnyan qishloqlarining bir qismiЧисленность населения населённых пунктов Псковской области по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Дата обращения: 18 июня 2020.Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011)..

 Geografiya 
Qishloq Pskov viloyatining markaziy qismida, oʻrmonningPrikaz Ministerstva prirodnix resursov Rossiyskoy Federatsii ot 28 marta 2007 g. № 68 „Ob utverjdenii Perechnya lesorastitelnix zon i lesnix rayonov Rossiyskoy Federatsii“ ignabargli-barglar zonasida, Orshanka daryosining chap qirgʻogʻida, maʼmuriy markazi Novorjev shahridan taxminan 7 kilometr (toʻgʻri chiziqda) shimolda joylashganАдминистративно-территориальное деление Псковской области (1917—2000 гг.) : Справочник : в 2 кн. — 2-е изд., перераб. и доп. — Псков : Государственный архив Псковской области, 2002. — Кн. 1. — 464 с. — 1000 экз. — ISBN 5-94542-031-X..

 Iqlim 

Iqlim moʻtadil kontinental, namligi bilan ajralib turadi. Oʻrtacha yillik havo harorati -4,6 ° C. Eng sovuq oyning oʻrtacha koʻp yillik harorati (yanvar) −7,8 °C, eng issiq (iyul) oʻrtacha harorati — +17,4 °C. Sovuq davrning davomiyligi taxminan 135 kun. Oʻrtacha yillik yogʻingarchilik miqdori 585 mm. qor qoplami 110 kun davom etadi.

 Vaqt zonasi 

Qorovul qishlogʻi, barcha Pskov viloyati kabi,MSK vaqt zonasida joylashgan. Amaldagi vaqtning UTC dan siljishi +3:00 ni tashkil qiladiДанные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населённому пункту. М.: Федеральная служба государственной статистики, 2004.

 Aholi 
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, milliy aholi tarkibida ruslar 100 edi%.

 

Turkum: Novorjevsk tumani aholi punktlari
Soʻgʻd naʼmatagi

Soʻgʻd naʼmatagi - buta, Naʼmatak urugʻidan va Raʼnodoshlar oilasidanOʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil. 

 Botanik tavsifi 
Mevasi shirali, shakli va rangi har xil, gul oʻrnidagi soxta meva ichida tukli, bir urugʻli yongʻoqchalar joylashgan. Naʼmatak bir-biridan mevasining shakli, katta-kichikligi, rangi, novda poʻstlogʻining rangi hamda novdadagi tikanlarning oz-koʻpligi va joylanishiga qarab farqlanadi. Naʼmatak oʻrmonlarda ariq yoqalarida, butalar orasida, togʻ yon bagʻirlarida oʻsadi. Guli chiroyli bogʻlarda, xiyobonlarda va koʻchalarda oʻstiriladi.

1-1,2 m balandlikdagi buta. Koʻp yillik koʻchishlari jigarrang, bir-ikki yillik - koʻk rangli gullash bilan qizil-jigarrang tusli. Tikanlar uzunligi 1 sm gacha tekis yoki biroz kavisli, konussimon, tagida bir oz tekislangan, och kulrang, katta barglardan qisqaroq. Kichik igna shaklidagi tekis yoki biroz kavisli tikanlar aralashmasi bilan bir ikki yillik koʻchillari ignalari bilan oʻsadi.

Barglari patsimon, uchta, kamdan-kam hollarda ikki juft barg va bitta apikal bargdan iborat boʻlib, kattaligi yuqori yon bargga teng. Bargchalar keng qiyshaygan, uzunligi 0,8–1,9 (2,2) sm, eni 0,6–1,3 (1,7) sm, pastda siyrak tukli, tepasida yaltiroq, cheti boʻylab siyrak tukli, tishsimon koʻrinishida, kamdan-kam ikki marta tishli tishsimon nurli bezlari bilan, pastki va kichik tishlari mavjud, yuqorida bezlarsiz. Bargning oʻqi siyrak uzun tuklar va tarqoq qisqa turuvchi bezlar bilan qoplangan. Barg yonglari tor, tepasida yalangʻoch holda, pastda tomirlari boʻylab uzun tuklar bilan qoplangan, chetida bezli.

Gullar yakkali, kamdan-kam hollarda ikkitali. Gultoji terri qizil-pushtli, diametri 7,5 sm gacha. Gul oyoqlari yalangʻoch, uzunligi 2 sm gacha. Gipantiya choʻzinchoq-tuxumsimon, tuksiz. Qadaq barglari butun, uzunligi 1,7-1,9 sm, tashqi tomondan kamdan-kam bezli, siyrak uzun tuklardan, ichi zich, qisqa tukli, gullashdan keyin yuqoriga yoʻnalishni boshlaydi, hech qachon tushmaydi. Yetuk mevalar toʻq sariq-qizil rangga ega. Bir shoxsimonga ega, choʻzilgan-oval, tishsimoni tishli, chetida bezli, tepasida tuksiz, pastda bir bezli yoki bezsiz siyrak uzun tuklar bilan qoplangan, tagida barg stipulasiga oʻxshash ikkita tor tishliga ega.

May oyining ikkinchi yarmida - iyun oyining birinchi yarmida gullaydi. Avgust oxirida - sentabrda meva beradi.

 Tarqalishi va ekologiya 
Pomir-Oloyning endemiki. Tabiatda turning tarqalishi Gʻarbiy Pomirni qamrab oladi va, ehtimol, Afgʻoniston hududiga kirishi ham mumkin.

Yashash joyi, ehtimol, inson tufayli saqlanib qolgan: u bogʻlarda va dengiz sathidan 1600-2300 m balandlikdagi aholi punktlari yaqinida joylashgan.

 
Turkum:Oʻsimliklar
Turkum:Naʼmatak
Turkum:Markaziy Osiyo Florasi
Ozyorki

Ozyorki — Rossiyaning Tambov viloyati Gavrilov tumanidagi bekor qilingan qishloq. Bekor qilish vaqtida u Bulgakov qishloq Kengashining bir qismi edi.

 Geografiya 
Trakt Tambov viloyatining sharqiy qismida, oʻrmon-dasht zonasidaPrikaz Ministerstva prirodnix resursov Rossiyskoy Federatsii ot 28 marta 2007 g. № 68 „Ob utverjdenii Perechnya lesorastitelnix zon i lesnix rayonov Rossiyskoy Federatsii“, Volga tepaligida, Kashma daryosining chap qirgʻogʻida, Gavrilovka 2 qishlogʻidan shimoli-gʻarbda taxminan 19 kilometr masofada (toʻgʻri chiziqda) viloyatning maʼmuriy markazida joylashgan. Mutlaq balandligi dengiz sathidan 177 metr.

 Iqlim 
Iqlim oʻrta kontinental, nisbatan quruq, sovuq, uzoq qish va issiq yoz bilan.Eng sovuq oyning oʻrtacha havo harorati (yanvar) −11,3 °C (mutlaq minimal −43 °C); eng issiq oy (iyul) — 19,7 °C (mutlaq maksimal — 39 °C). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 500 mm ga yaqin. Qor qoplamining davomiyligi oʻrtacha 140 kun.

 Tarix 
2015-yil mart oyida amalda tugatilganligi sababli hisobga olish maʼlumotlaridan chiqarib tashlangan.

 

Turkum:Gavrilovskiy tumanidagi aholi punktlari tugatildi
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi

Naubaxt Ahvazi Al-Farisi (fors. نوبخت اهواز;; aql. taxminan 777) — Bagʻdod xalifasi Al-Mansuridagi fors munajjim. Uning ismi Naubaht („yangi baxt“), ehtimol, Islomni qabul qilish bilan bogʻliq.

 Biografiya 
Naubaxt oxirgi umaviy xalifalarning saroyida munajjim va tarjimon edi. Abbosiylar sulolasining roziligi bilan Al-Mansur xalifasiga yaqinlashdi va Abbosiylarga boʻlgan sadoqati uchun al-Huvayzadagi 2 ming jarib yeriga ega boʻladiIbn al-Asir, „al-Kamil“, t. V, str. 436; al-Tabari, „Ta’rix“, III, str. 317—318..

Xalifa Al-Mansur hukmronligi davrida Naubaxtning shuhrati va uning saroydagi taʼsiri oʻsdi. 762-yilda Xalif va Mashallah bilan birga Bagʻdodal-Bagdadi, „Ta’rix Bagdad“, t. I, str. 67; Ya’kubi, „al-Buldan“, BGA, VII, str. 238. asosidagi oʻlchovlarni boshqargan. Naubacht, yulduzlarning pozitsiyasiga koʻra, sud munajjim boʻlib, shahar qurilishining boshlanish vaqtini hisoblab chiqdiAbu Reyxan Biruni. „Pamyatniki minuvshix pokoleniy“, — Izbrannie proizvedeniya, Tashkent, 1957, t. I, str. 297; al-Kazvini, „Asar al-Bilad“, str. 209.. , Naubaxt xalifa al-Mansurning do‘stona bosimi ostida islom dinini qabul qiladi.

Uning asarlaridan astrologiya boʻyicha „yulduzlar hukmlari haqidagi kitob“ risolasi maʼlum.

Yuz yildanSm.: „Predislovie“ k nedjefskomu izdaniyu „Shiitskix sekt“, str. 3. ortiq yashagan. Naubaxt oʻlimidan soʻng, 80-yil davomida yashagan, yetti xalifadan omon qolgan va Al-MamunIbn al-Kifti „Ta’rix al-xukama“, str. 409. xalifasi ostida 818da vafot etgan oʻgʻli Al-Fadl saroy munajjim va tarjimon oʻrnini egalladi.

Naubaxt koʻplab fors urugʻlaridan biri-Naubaxtigaal-Bagdadi, „Tarix Bagdad“, t. X, str. 56. asos solgan. Sulola aʼzolari musulmon sivilizatsiyasi, xususan aniq fanlar, falsafa va dogmatika (Al-Fadl, Al-Hasan ibn Sahl, Abdulloh ibn Sahl, Al-Hasan Ibn Muso va boshqalar) sohalarida oʻz hissasini qoʻshgan taniqli olimlar va davlat arboblari edilarV. Bartold. „Kultura musulmanstva“, — Sochineniya, t. VI, M., 1966, str. 174—184.

 

 
 Матвиевская Г. П., Розенфельд Б. А. Наубахт // Математики и астрономы мусульманского средневековья и их труды (VIII—XVII вв.) / Отв. ред. А. П. Юшкевич. — М. : Наука, 1983. — Кн. 2. Математики и астрономы, время жизни которых известно. — С. 30. — 650 с. — 2000 экз.
 Manfred Ullmann. Die Natur - Und Geheimwissenschaften Im Islam. — Leiden: Brill Archive, 1972. — 500 с. — ISBN 9004034234.
 Nawbak̲h̲t / Massignon L. // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : англ. : in 12 vol. / ed. by P. J. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel, B. Lewis, W. P. Heinrichs et al. — Leiden : E.J. Brill, 1960—2005. (платн.)
Turkum:777-yilda vafot etganlar
Turkum:Arab tarjimonlari
Turkum:VIII asr tarjimonlari
Turkum:Alifbo tartibida tarjimonlar
Turkum:Fors tilidan tarjimonlar
Turkum:VIII asr astronomlari
Turkum:Astronomlar alifbo tartibida
Turkum:Ahvazda tug'ilganlar
Turkum:8-asrda tug'ilgan
Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari
Bobooxun Salimov

Turkum:Oʻzbekiston tarixi
Turkum:1929-yilda vafot etganlar
Turkum:10-mayda vafot etganlar
Turkum:Kishilar
Turkum:1874-yilda tugʻilganlar

Bobooxun Salimov (shuningdek Bobo-oxun) (1874-1929) — Xiva xonligi va Xorazm Xalq Sovet Respublikasi davlat arbobi.

1874-yilda Gurlen qishlogʻida Salimohunlar oilasida tugʻilgan. Tugʻilganda uning ismini Muhammad Karim qoʻyishgan, keyin esa hurmat-ehtirom uchun unga Bobo oxun laqabini berishgan. Boshlangʻich taʼlimni olgach, Xivadagi Olloqulixon madrasasida oʻqishni davom ettirdi. Arab, fors bilan rus tillarini oʻrgangan. Madrasada mudarris bo'lib dars bergan.

1910-1918-yillarda Xiva xoni Asfandiyorxon davrida Bobooxun Salimov mamlakatning Qozi-kalon (oliy qozi) va shayx ul-islomi lavozimlarida ishlagan.Davronbek Tojialiev, Bobooxun Salimov (1874-1929)

1917-yilda Xiva majlisi raisi boʻldi.

1918-1920-yillarda Toʻrtkoʻlda yashab, „Yosh xivaliklar“ partiyasiga aʼzo boʻldi. 1920-yilda Xorazm Xalq Sovet Respublikasini tashkil etishda qatnashib, adliya vaziri etib tayinlanadi. 1924-yilda Xorazm ruhoniylarining birinchi qurultoyini chaqirish va oʻtkazishga rahbarlik qildi. U mamlakatning erkin demokratik rivojlanishi tarafdori edi.

1920-yilda Xorazm Xalq Respublikasi tashkil qilishda qatnashib, shu yili Rossiya davlati bilan shartnoma tuzish uchun Xorazm davlati tamonidan delegatsiya rahbari bo'lib jo'natiladi.

Mullo Bekchan bilan birgalikda maktab o'quvchilari uchun alifbe, o'qish kitoblari yozgan

1920-yillar oxirida Sovet hukumati tomonidan ziyolilarga nisbatan taʼqib qilinishi natijasida u davlat ishlaridan chetlashtirildi. 1929-yili 10 -mayda davlat xodimlari tamonidan uyiga bostirib borib otib tashlanadi, oila a'zolariga ham hujum qilinadi. Bobo oxun Salimov Qaroqalpog'iston Respublikasining Amudaryo tumanidagi Jumurtog' etagidagi Salomat bobo qabristoniga dafn qilingan..
Etrussk akademiyasi

Etrussk akademiyasi ― jamoat tashkiloti. Kortonada, Palatso Kazalida joylashgan. XVIII-asrda mahalliy zodagonlarning imtiyozli okklyuziv jamiyati sifatida paydo boʻlib, 19-asr oxiridan boshlab ilmiy xarakterga ega boʻldi va etruskologiya sohasidagi tadqiqotlar qoʻllab-quvvatlanadigan boʻldi.

 Tarixi 
Etrussk akademiyasi 1726-yil 29-dekabrda Kortonada tashkil etilgan avvalgi „Okkultistlar“ uyushmasidan kelib chiqqan boʻlib, unga Ridolfino Venuti, Bartolomeo Buoni, Nikkolo Marchello Venuti, Kristoforo Kapulli, Franchesko Kattani, Pyero Antonio Laparelli, Jorjo Baldelli va Nikkolo VanyuchchiM. Marcucci, Accademia Etrusca, in F. Adorno (a cura di), Accademie e istituzioni culturali in Toscana, Casa Editrice Leo S. Olschki, Firenze 1988, p. 39. kiradi.

Keyingi yili muassasa Rimda bir muncha vaqt yashagan kortonlik olim Onofrio Baldellining shaxsiy kutubxonasi va muzeyini sotish orqali moliyaviy asosga ega boʻldi. Shu munosabat bilan, „Okkultistlar“ oʻz nomini Fanlar va Eruditsiya akademiyasi deb oʻzgartirdilar, bu esa, oʻz navbatida, keyinchalik Etrussk antikvarlar va yozuvlar akademiyasi deb oʻzgartirildiIvi, p. 40..

Tashkilot nafaqat etruskologiyaIvi, p. 41. bilan shugʻullangani, balki umuman olganda ilmiy tadqiqotlarni, birinchi navbatda Toskana mintaqasida qoʻllab-quvvatlaganligi sababli, nom unchalik muvaffaqiyatli boʻlmadi. , akademiyada vaqti-vaqti bilan tantanali yigʻilishlar oʻtkazib turdi, unda akademiya aʼzolari „Etrussk liboslarini“ kiyar edilar (ular XVIII asrda tasavvur qilinganidek), akademiya rahbari esa etrussk „Lukumon“ (qirol) unvoniga ega boʻlgan.

Akademiyaning birinchi bosqichining asosiy arboblari aka-uka Filippo Ridolfino va Marchello Venuti ediIvi, p. 42..

Ularning vafotidan keyin akademiya faoliyati bir muncha vaqt tanazzulga yuz tutdi. Uygʻonish davri XIX-asrning oxirida, Jirolamo Manchini avval kutubxonachi, keyin esa Akademiya rahbari (Lukumon) lavozimini egallaganida sodir boʻldiIvi, pp. 43-44..

XX-asrda akademiyaning taniqli aʼzolari tanqidchi va adabiyot tarixchisi Pyetro Pankratsi va tarixchi Gyugo Prokachchi ediIbidem.. Taniqli etruskologlar, xususan Ambros Pfiffig ham akademiya aʼzolari edi.
thumb| 1735-yilgi dissertatsiya keltirilgan 1741-yildagi Acta Eruditorumdan olingan rasm.
thumb| 1747-yilgi Acta Eruditorum uchun rasm.

 Bibliografiya 

 F. Adorno (a cura di), Accademie e istituzioni culturali in Toscana, Leo S. Olschki, Firenze 1988.
 J. Irmscher, Die Accademia Etrusca di Cortona, in: Huberta Heres, Max Kunze (ed.), Die Welt der Etrusker. Internationales Kolloquium 24.-26. Oktober 1988 in Berlin Akademie-Verlag, Berlin 1990, p. 347—349.

 

 
 Homepage - Accademia Etrusca di Cortona
 Home page of the Museum
 old Home page 
 Homepage of the Library 
 List of members
Turkum: Italiya Tashkilotlari
Turkum:ilmiy tashkilotlar
Turkum:Etruski
Oʻzbekiston xokkey federatsiyasi

Oʻzbekiston xokkey federatsiyasi ― Oʻzbekistonda shayba bilan xokkey musobaqalarini oʻtkazish, ushbu sport turini Oʻzbekistonda targʻib qilish va boshqarish bilan shugʻullanuvchi tashkilot. U dastlab 2013-yil dekabr oyida tashkil etilgan, ammo keyinchalik ishlamagan. 2018-yil 28-martda qayta yaratilgan.

2019-yil 26-sentabrdan Xalqaro shaybali xokkey federatsiyasi aʼzosi.

Mamlakatda 4 ta muz katok va 369 nafar oʻyinchi (shundan 113 nafari kattalar) bor.

Federatsiyaning ustuvor rejalari qatorida Oʻzbekistonning bir qancha shaharlarida, jumladan, Toshkent, Samarqand, Qarshi va Andijonda muz saroylari va katok barpo etish bor. Besh yil muddatda yoshlarni muzda xokkeyga qiziqtirish, xokkey jamoalari tashkil etilishini ragʻbatlantirish, natijada Xokkey boʻyicha Oʻzbekiston chempionatini boshlash maqsadida xokkey sportini jonlantirish maqsadida mamlakatimizning har bir hududida xokkeyni rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish rejalashtirilgan. Rejaga koʻra, 2020-yilda besh yosh toifasida klub jamoalari oʻrtasida shaybali xokkey boʻyicha Oʻzbekiston chempionatini oʻtkazishni boshlash rejalashtirilgan.

Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida „Humo Arena“ yirik muz saroyi qurildi, uning asosiy muz arenasi 12500 nafargacha tomoshabinga, qoʻshimcha muz arenasi esa 300 nafar tomoshabinga moʻljallangan. Bundan tashqari, 2019-yil 1-fevral kuni 8-fevraldan 16-aprelgacha xokkey boʻyicha birinchi Oʻzbekiston chempionati boʻlib oʻtgan Ice City koʻngilochar majmuasida tabiiy muzga ega Olimpiya standartidagi „Frozen Lake“ muz maydoni ochildi.

Oʻzbekistondagi eng mashhur xokkey klubi 1971-yilda tashkil etilgan Toshkentning „Binokor“ klubi boʻlib, u Sovet davrida SSSR chempionatining Birinchi ligasida, ayrim mavsumlarda esa SSSR Ikkinchi ligasida ishtirok etgan. 1988-yilda klub tarqatib yuborildi va faqat 2013-yilda oʻsha yili tashkil etilgan Oʻzbekiston Xokkey Ligasida (OʻXL) ishtirok etish uchun qayta tiklandi, birinchi mavsum nomaʼlum sabablarga koʻra birinchi davradan keyin davom ettirilmadi. 2017-yilning kuzida bir qator ommaviy axborot vositalarida Binokorning Kontinental Xokkey Ligasida (KXL) ishtirok etishi mumkinligi haqida maʼlumotlar paydo boʻldi.

Xokkey boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi ham 1991-yildan keyin birorta ham oʻyin oʻtkazmagan va faqat sovet davrida mavjud edi.

 

 
 
 
 
 
 
Turkum:Oʻzbekistonda xokkey
Turkum:Oʻzbekistonda Sport Federatsiyalari
Turkum:Osiyodagi xokkey federatsiyalari
Turkum:Xalqaro xokkey federatsiyasi a‘zolari
Sinko de Mayo

Sinko de Mayo ( — beshinchi may) — Meksika milliy bayrami, 1862-yil 5-mayda Puebla jangida Meksika qoʻshinlarining gʻalabasi xotirasiga bagʻishlangan.

Meksikada Puebla jangining yilligi asosan Pueblaning oʻzida nishonlanadi va umumdavlat bayram hisoblanmaydi.

1950-yillardan bu bayram AQShda (asosan janubiy shtatlarning ispaniylari tomonidan, Meksikaga tegishli boʻlgan, biroq keyinchalik Meksika-Amerika urushi natijasida Qoʻshma Shtatlar tomonidan qoʻshib olingan hududlarda) (Kaliforniya, Arizona, Nyu-Meksiko va Texas) keng nishonlanadi. AQShda Sinko de Mayo koʻpincha „Meksika faxri kuni“ yoki „Lotin Amerikasi faxri kuni“ deb nomlanadi. Bundan tashqari, 5-may Meksikaning Mustaqillik kuni degan notoʻgʻri tushuncha mavjud.

Ushbu bayram baʼzan Meksikadagi Avliyo Patrik kunining ekvivalenti deb ataladi. U Meksika taomlari, milliy musiqa va raqs bilan nishonlanadi. Shu kuni katta festivallar va karnavallar oʻtkaziladi. Baʼzi hududlarda bayram butun bir haftaga choʻzilishi mumkin. Eng mashhur Sinko de Mayo festivallari Chikago, Denver, Portlend va Sent-Polda boʻlib oʻtadi.

Sinko de Mayo bayrami koʻpincha spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish bilan birga boʻlganligi sababli, ingliz tilida bayramning hazil nomi tarqaldi — Sinko de Drinko. Tanqidchilarning taʼkidlashicha, Sinko de Mayoning meksika alkogolli ichimliklar tarqalishi bilan bogʻliqligi bayramni turli etnik guruhlar orasida yanada mashhur qiladi, lekin ayni paytda meksikaliklar haqida salbiy stereotiplar manbai boʻlib qoladi.

 
 Синко де Майо — День победы при Пуэбло
 

Turkum: Meksika Bayramlari
Turkum: AQSh dam olish kunlari
Turkum: dam olish 5-may
Avtomata

Avtomata yunon mifologiyasi qahramoni, ellikta Danaidlar — Argos qiroli Danay qizlaridan biri. Yegiptiad Busiris va Arxitelning rafiqasi.

 Mifologiyada 
thumb|280x280px| Fernand Sabatt. Danay qizlari. Taxminan 1900-yil
Avtomata Liviya qiroli Danay va uning rafiqasi Yevropaning qizi boʻlgan. U Yegiptiad amakivachchalari Danaidlarga uylanishni xohlashgani, Danayga esa kuyovi qoʻlida oʻlishi bashorat qilingani sababli ulardan otasi va opa-singillari bilan birga Liviyadan Elladaga 50 eshkakli kemada qochib ketdi. Yegiptiadlar Argosda qochqinlarni quvib yetib, ularni nikohga majburladilar; Avtomata Busirisning xotiniga aylandi. Biroq, u birinchi toʻy oqshomidayoq erini sochlariga yashiringan xanjar yoki igna bilan oʻldiradi va Gipermnestradan tashqari barcha opa-singillari ham xuddi shunday qilishadi. Ular oʻliklarning boshlarini Lern daryosi qirgʻogʻiga koʻmdilar, jasadlarni esa shahar devori tashqarisiga koʻmdilar. Shundan soʻng, Danaidlar Lern koʻli suvlarida tozalanish marosimini oʻtkazdilar. Oʻsha kuniyoq Danay yugurish musobaqalarida gʻolib boʻlganlar orasidan ularga yangi erlar topdi. Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, Avtomata Argosga Ftiotidadan kelgan Axeyning oʻgʻli Arxitelning xotiniga aylanadi.

Avtomata oʻlimidan soʻng opa-singillari bilan birga erini oʻldirganligi uchun jazolandi: yerosti dunyosida u abadiy teshik bochkaga suv quyib turadi.

 

 
 
 
 
 
Turkum:Argolide Afsonalari
Avtonoya

Avtonoya ( „qaysar“) — Kadmus va Garmoniyaning toʻngʻich Nonn. Deyaniya Dionisa V 195 qizi, Agava, Ino va Semelening opasiГесиод. Teogoniya, 977, Aristeyning rafiqasi, Aktaeonning onasi Псевдо-Аполлодор. Mifologicheskaya biblioteka. III 4, 2.4 .

Penfeyni Yevripid. Vakxanki 681 tilka-pora qilgan vakxantlar orasida boʻlgan.

Oʻgʻli Akteonning oʻlimidan qaygʻuga tushib, Fivdan Ereniy qishlogʻiga (Megar yaqinida) koʻchib oʻtdi, u yerda uning qabr ustidagi yodgorlik koʻrsatilgan Pavsaniy. Opisanie Elladi I 44, 5 .

Yupiter yoʻldoshi Yevropadagi Avtonoya chizigʻi uning sharafiga nomlangan.

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum: Beotiya Afsonalari
Agamed

AgamedЛюбкер Ф. Agamedes // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 42—43. ( „yaxshi oʻylab topuvchi“) — qadimgi yunon mifologiyasida Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.32 Beotian, Orxomen qiroliPavsaniy. Opisanie Elladi IX 37, 4 Erginning oʻgʻli (yoki, Evmelning fikricha, Apollon va Epikastaning oʻgʻli Losev A. F. Mifologiya grekov i rimlyan. M., 1996. S.429 ).

Mifologiyada — mashhur (oʻz ukasi Trofoniy bilan birga) Delfdagi Apollon Gimni Gomera II 118; Pavsaniy. Opisanie Elladi X 5, 13 , Mantinadagi Poseydon Pavsaniy. Opisanie Elladi VIII 10, 2 ibodatxonalari, Fivdagi Amfitrion saroyi (Alkmenaning toʻy yotoqxonalari bilan) Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 11, 1 , qirol GirieyPavsaniy. Opisanie Elladi IX 37, 5 va Avgiylarning xazinalari meʼmori va quruvchisi.

Agamedning oʻlimining bir nechta versiyalari mavjud.

PavsaniyningPavsaniy. Opisanie Elladi, Kniga IX, 37.5-6 yozishicha, Giriey xazinasini qurishda aka-ukalar devordagi toshni tashqaridan olish mumkin boʻlishi uchun uni boʻsh qoldirishgan. Giriey, uning xazinalari qulf va muhrlar buzilmagan holda talon-toroj qilinayotganini payqab, xazinaga tuzoq qoʻyadi; Gʻaznaga kirgan Agamed tuzoqqa tushib qoladi va Trofoniy akasini kutayotgan azobli qatlning oldini olish uchun, shuningdek, uni tanib qolishlaridan qoʻrqib Agamedning boshini kesib tashlaydi Pavsaniy. Opisanie Elladi IX 37, 5 .

PindarPindar, fr.2-3 Bergk; Psevdo-Platon. Aksiox 367s va PlutarxПлутарх. Moralii, Slovo utesheniya k Apolloniyu ga koʻra, Delfda ibodatxona qurayotib, aka-ukalar Apollondan mukofot soʻrashadi; u yettinchi kuni mukofot olishlarini aytadi — va yettinchi kuni aka-ukalar uyqusida vafot etadilar.

 

 Yana qarang 
 Agameda
 
 Агамед // mythology.sgu.ru
Turkum:qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Agameda (Avgiy qizi)

AgamedaMythographus H., Hyginus G. I. 157 // Fabulae (лат.) (miloddan avvalgi XII-asr), Gomerning soʻzlariga koʻra — yer yuzidagi barcha oʻsimliklarning shifobaxsh xususiyatlari bilan tanish boʻlgan yunon shifokoriГомер. Илиада, XI, 739. U Elid shahrida tugʻilgan, epeylarning shohi Avgeyning toʻngʻich qizi boʻlgan. Elid va Pilos oʻrtasidagi urush jangida Pilos shohi Nestor tomonidan birinchi boʻlib oʻldirilgan Muliyga turmushga chiqqan. Rim yozuvchisi Gay Yuliy Giginning yozishicha, u Poseydondan uchta oʻgʻil tugʻgan: Bel , Aktyor va Diktis Gigin. Mifi, 157.. Shoirlar Feokrit va Sekst Propersiuy uni Perimeda Propersiy. Elegii. II, 4Феокрит. Idillii. II, 16 deb atashadi. Ellinistik davrda (miloddan avvalgi IV-I asrlar) Agameda Tsirseya yoki Medeyaga oʻxshash sehrgar sifatida qabul qilina boshlanganMulius // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. — С. 884..

 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Turkum:ayol olimlar
Agameda (Makariya qizi)

thumb|280x280px| Bir vaqtlar Agameda shahri joylashgan Vunaros tepaligi
Agameda  — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Makariyaning qizi, shuningdek, uni Gerkules va Deyaniraning qizi PirraНиколай Дамасский. Istoriya. IV—V, fr. 51 (FGrHist 42, FHG 48) deb ham atashgan. Pirra yaqinidagi Lesbosdagi joy va buloq uning nomi bilan atalganStefan Vizantiyskiy. Etnika. s.v. .Стефан Византийский. Этника. s.v. .. Pliniy davrida bu shahar allaqachon mavjud boʻlmaganПлиний Старший. Yestestvennaya istoriya. V, 29, lekin nisbatan yaqinda uning xarobalari Vunaros (grekcha Βούναρος) deb nomlangan kichik tepalikda, qadimgi Pirradan uch kilometr shimolda topilgan.

 Yana qarang 
 Egey orollari afsonalaridan qahramonlar roʻyxati
 

Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Robb boshlangʻich maktabida otishma

2022-yilning 24-may kuni 18 yoshli Salvador Ramos Texasning Uvalde shahridagi Robb boshlangʻich maktabida 19 nafar oʻquvchi va ikki oʻqituvchini otib oʻldirgan, yana 17 nafarini yaralagan edi. Oʻsha kuni yaqin atrofdagi oʻrta maktab oʻquvchisi Ramos janjaldan keyin buvisining yuziga otib, uni ogʻir yaralagan. Taxminan 12 daqiqa davomida maktab tashqarisida oʻq uzgandan soʻng u hech qanday qurolli qarshilikka duch kelmay, miltiq va toʻpponcha bilan qurollangan Robb boshlangʻich maktabining sinfiga kirgan. Ramos oʻzini sinf xonasiga qamab qoʻydi va u yerda bir soat ichida qurbonlarini oʻldirdi, shundan soʻng AQSh chegara xizmati xodimi uni otib oʻldirdi.

Huquq-tartibot idoralari xodimlari javob berishning kechikishini ishchi kuchi yetishmasligi bilan izohladi. Politsiyaga birinchi yordam koʻrsatgan xodimlar otishma boʻyicha harakat qilgani uchun keng tanqidlarga uchradi. Rasmiylar, shuningdek, oʻz harakatlari haqida ziddiyatli va boʻrttirilgan xabarlar bergan.

Otishma ortidagi aniq maqsad aniqlanmagan. Bu 2007-yilda Virginia Tech va 2012-yilda Sandy Huk boshlangʻich maktabidagi otishmadan keyin Amerika maktabidagi uchinchi eng halokatli otishma va Texas shtatidagi eng halokatli otishmadir.

 Qurbon boʻlganlar 

Otishmada 19 nafar talaba va ikki oʻqituvchi halok boʻlgan. Ismning oldida kishining yoshi keltirilgan:

 Nevaeh Bravo, 10
 Jacklyn Jaylen Cazares, 10
 Makenna Elrod, 10
 Jose Flores, 10
 Eliana Garcia, 9
 Irma Garcia, 48
 Uziyah Garcia, 9
 Amerie Jo Garza, 10
 Xavier Javier Lopez, 10
 Jayce Carmelo Luevanos, 10
 Tess Marie Mata, 10
 Miranda Mathis, 11
 Eva Mireles, 44
 Alithia Ramirez, 10
 Annabell Guadalupe Rodriguez, 10
 Maite Yuleana Rodriguez, 10
 Alexandria Aniyah Rubio, 10
 Layla Salazar, 10
 Jailah Nicole Silguero, 11
 Eliahana Cruz Torres, 10
 Rogelio Torres, 10

Bolalar ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi sinflarda oʻqigan. Oʻqituvchilar Irma Garsiya va Eva Mireles oʻsha toʻrtinchi sinfda dars berishgan. Uvalde Memorial kasalxonasi bosh direktorining xabar berishicha, otishma ortidan 11 bola va yana uch kishi shoshilinch tibbiy yordamga yotqizilgan. Toʻrt nafari qoʻyib yuborilgan, ikkitasi faqat erkak va ayol deb taʼriflangan, yetib kelgach vafot etgan. Yana bir qancha qurbonlar San-Antoniodagi universitet kasalxonasiga yetkazilgan. 17 kishi, jumladan, ikki politsiyachi yaralangani xabar qilingan. Abbotning aytishicha, ikki ofitser oʻqdan otilgan, ammo jiddiy jarohat olmagan.
İbrahim Bey I

İbrahim Bey I  — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi Yaman Candarning nabirasi. Ibrahim Bey ushbu beklikni 1340-1345-yillar orasida boshqarganUzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri (2019 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751624574Yücel, Yaşar (1980). Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar I: Çoban-Oğulları Beyliği, Çandar-Oğulları Beyliği, Melikü’l-Ebsar’a göre Anadolu beylikleri (1988 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751600806Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109.
 Tarix 
Ibrahim Beyning bobosi Yaman Candar 1291-yilda beklikka asos solgan boʻlib, 1309-yil, oʻlimiga qadar bek sifatida davlatni boshqargan. Oʻlimidan soʻng, Ibrahim Beyning otasi Süleyman Bey I beklik taxtiga chiqdi. Pervaneoğlu Gazi Çelebi oʻgʻil farzandi boʻlmaganligi uchun Suleyman Bey hokimiyatini tan oldi. Gazi 1322-yilda vafot etganidan keyin, Sinopda qizi oʻz bekligini eʼlon qilai. Ammo Suleyman Bey qizni oʻldirtirdi va Sinop shahri butunlay Candaroğulları bekligi tarkibiga qoʻshib oldi. Sinopda 1322-yildan 1340-yilga qadar Ibrahim Bey hokimlik qildi. 1340-yilda otasi vafot etgach, beklik taxtiga chiqdi.

Ibrahim Bey 1340-1345-yillar orasida hukmdorlik qilgan boʻlib, uning beklik davri haqida deyarli maʼlumotlar uchramaydi. Ukasi Çobanning taxt vorisi deb eʼlon qilinishi ortidan, taxtni egallash uchun isyon koʻtaradi va beklik taxtiga oʻtiradi.
Ibrohim bekning onasi Ibn Battuta shaharga kelganidan 4 kun oʻtib vafot etgan. Bu dafn marosimida Ibn Battuta ham qatnashgan boʻlib, motam 40 kun davom etgani, askarlar kiyimini chappa kiyib yurgani, har kuni ovqat tarqatilganini yozgan.

Ibrahim Bey Qora dengizda Venetsiya va Genuya flotlarini bir necha marta magʻlubiyatga uchratgan. Al-Umari yozishicha, Ibrohim Beyning koʻplab qal’alari bor boʻlgan va uning davrida ham bobosi va otasi davridagi kabi Mamluklar davlati bilan aloqalar doʻstona boʻlganYücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 66..

Ibrahim Bey 1345-yilda vafot etganidan keyin, taxtga amakisi Yakup Bey chiqqan.

 

Turkum:Candaroğulları bekligi
Turkum:Kastamonu tarixi
Turkum:1345-yilda vafot etganlar
SS Oqqushsimon Yulduz

SS Oqqushsimon (UGSS) oʻzgaruvchan yulduz ilk kashf etilgan SS Oqqush nomi bilan atalgan mitti yangi yulduzlarni uchta kichik toifadan biridir. Ushbu yulduzlar amplitudasi 2m dan 6m gacha boʻlgan porlashlarni hosil qiladi, 1 dan 2 kungacha davom etib, soʻng bir necha kundan keyin asl koʻrinishiga qaytadi. Porlash orasidagi oʻrtacha interval 10 kundan bir necha yilgacha. Aksariyat SS Oqqush yulduzlari turli xil qisqa va uzun chaqnashlarning aralashmasini koʻrsatsa ham, ikkinchisi SU Katta Ayiq yulduzlarining supermaksimasidan sezilarli darajada farq qiladi.

1970-yillarda birinchi boʻlib J. Smak, keyin esa J. Osaki saqlash diski gipotezasi bilan chiqdi, unda „sovuq“ yulduzdan diskka materiya oqimi doimiy tezlikda sodir boʻladi, materiya diskda toʻplanadi va vaqti-vaqti bilan oq mitti yuzasiga tashlanadi. Yonuvchanlik diskning baʼzi (oʻsha paytda hali aniqlanmagan) beqarorligi tufayli diskdan oqib oʻtadigan materiya tezligining oshishi natijasida yuzaga keladi. Keyinchalik F. Mayer va E. Meyer-Hofmeister mitti nova disklarning termal beqarorligi mexanizmini taklif qildi. Disk ikkita barqaror holatda boʻlishi mumkin. „Sovuq“ holatda diskdagi vodorod neytral hisoblanadi. Disk moddasining yopishqoqligi past va oq mitti ustiga toʻplanish tezligi nisbatan past. Ikkilik tizimning qizil komponentidan oqib chiqadigan massaning asosiy qismi diskda toʻplanadi, uning massasi va sirt zichligi asta-sekin oʻsib boradi. Nihoyat, sirt zichligi kritik qiymatga etadi. Yuqori sirt zichligida disk sovuq holatda boʻlolmaydi, „issiq“ disk holatiga oʻtish sodir boʻladi. Diskdagi vodorod endi ionlangan. Bunday holda, zichlanish keskin oshadi, toʻplanish tezligi oshadi va mitti portlashi paydo boʻladi. Biroz vaqt oʻtgach, kritik sirt zichligiga erishiladi, disk „sovuq“ holatga qaytadi va miltillash tugaydi. Taʼriflangan holat koʻp marta takrorlanadi, bu UGSS tipidagi mitti novalarning kvazi-davriy portlashlari deb tushuntiradi.

 Yana qarang 
 SU Ursa Major kabi oʻzgaruvchan yulduzlar
 Z tipidagi oʻzgaruvchan yulduzlar Jirafa
 

Turkum:mitti yangi
Turkum: argumentlar yulduzlar
Turkum:Yulduz turkumlari
NT Kassiopei

NT Kassiopei (HT Cassiopeiae, HT Cas) — Kassiopei yulduz turkumidagi mitti nova. Tizimning asosiy yulduzi M spektral tipidagi yulduz, tizimning ikkinchi komponenti esa oq mittiV* HT Cas -- Dwarf Nova, "HT Cas" HT Cas .

 Xususiyatlari 
left|thumb|250x250px| Yangi Mitti NT Kassiopei portlash paytida (koʻrinadigan kattaligi ~ 13,4 m) 2010 -yil 12-noyabr
thumb|250x250px| Yashirin yangi mitti NT Kassiopei ning 2010-yil 4-noyabrdagi portlashi paytidagi yorugʻlik egri chizigʻi: „issiq nuqta“ tutilishi paytida pasayish va akkretsiya diskining koʻtarilishi aniq koʻrinadi.NT Kassiopei porlashi odatda yiliga ikki yoki uch marta sodir boʻladi. Yonish vaqtida uning zohiriy magnitudasi 16 balldan 12 ballgacha koʻtariladi. Maksimal qiymatga koʻtarilish faqat bir kun davom etadi. Yonish paytida yorugʻlik tizimning orbital davriga bogʻliq ravishda muntazam ravishda kattalikning oʻndan bir necha qismiga oʻzgarib turadi. NT Kassiopeiaedagi ikkita yulduz 106 daqiqada bir-birini aylanib chiqadi. Va tizimdagi ikkilamchi yulduzning orbital aylanish tezligi 28 ga teng 500 km/minEclipsing Binary Light Curves . NT Kassiopeini yanada qiziqarli ob’ektga aylantiradigan narsa shundaki, ikkilik tizimning orbital tekisligi Yer tomon ishora qiladi. Bu shuni anglatadiki, biz har 106 daqiqada yorqinroq oq mitti va toʻplanish diski tomonidan xiralashgan asosiy ketma-ketlik yulduzi tutilishini koʻrishimiz mumkinVariable Star of the Season: HT Cas. Shuningdek, yulduz tizimi flikering (miltillovchi) — kataklizm oʻzgaruvchilari faoliyatining barcha bosqichlarida kuzatiladigan oʻrtacha yorqinlikning oʻzgarishini koʻrsatadi. Miltillovchi amplituda kattalikning bir necha oʻndan biriga toʻgʻri keladi va xarakterli vaqtlar soniyalardan oʻnlab daqiqalargacha. Odatda, jim boʻlgan mitti novalarda miltillash amplitudasining ortishi tendentsiyasi, shuningdek, diskdagi „issiq nuqta“ ning pastki birikmasi paytida orbital yorugʻlik egri chizigʻida tepalik paydo boʻlishi tendentsiyasi mavjud. tutilish paytida kuchli pasayish. Yangi Mitti NT Kassiopei tutilishining batafsil kuzatuvlari shuni koʻrsatadiki, miltillashning asosiy manbai oq mitti yaqinidagi qizdirilgan ichki disk yoki diskdagi „issiq nuqta“.
 

Turkum:Qoʻshaloq yulduzlar
Yakup Bey

Yakup Bey  — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi Yaman Candarning kichik oʻgʻli. Yakup Bey ushbu beklikni 1345-1346-yillar orasida boshqarganUzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri (2019 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751624574Yücel, Yaşar (1980). Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar I: Çoban-Oğulları Beyliği, Çandar-Oğulları Beyliği, Melikü’l-Ebsar’a göre Anadolu beylikleri (1988 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751600806Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109.
 Tarix 
Yakup Beyning otasi Yaman Candar 1291-yilda beklikka asos solgan boʻlib, 1309-yil, oʻlimiga qadar bek sifatida davlatni boshqargan. Oʻlimidan soʻng, Yakup Beyning katta akasi Süleyman Bey I beklik taxtiga chiqdi. Akasi 1322-yilda Sinopni egallaganida, oʻgʻli Ibrahim Beyni u yerga hokiim etib tayinladi. 1340-yilda Süleyman Bey I vafot etganidan keyin, jiyani İbrahim Bey I Candaroğulları bekligi taxtiga chiqdi. 1345-yilda jiyani ham vafot etdi va baʼzi tarixchilarning manbasiga koʻra, Yakup Bey beklikning yangi bekiga aylandi. Ammo bek boʻlgan, boʻlmagani haqida juda kuchli dalillar mavjud emas va Yakup Bey beklik davri tarixchilar tomonidan eng koʻp muhokama qilinadigan mavzulardan biri hisoblanadi. Tarixda uning ismini ajdodi Kemâleddin İsmâil Beyning fiqh asarlarida uchratish mumkin. Bundan tashqari, uning ismi oʻgʻli Emir Adil Beyning 1374-yildagi nizomida zikr qilingan.

Ibn Battuta Süleyman Bey I davrida beklikka kelgan boʻlib, oʻzining sayohatnoma asarida Kastamonudagi baʼzi odatlar haqida gapirar ekan, katta, uch qavatli masjid haqida gapirib oʻtgan. Masjidning eng ust qavatida beklik valiahdi va aholi, ikkinchi qavatida sultonning yaqin odamlari va aholining eng obroʻli kishilari, eng pastki qavatda esa Sulton bilan ulamo va „Afandi“ nomi bilan xalq orasida tanilgan ukasi namoz oʻqiganligini aytib oʻtgan. Bu yerda „Afandi“ deb nomlanayotgan bekning ukasi, katta ehtimol bilan Yakup BeydirYaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109..

 

Turkum:Candaroğulları bekligi
Turkum:Kastamonu tarixi
Turkum:1345-yilda vafot etganlar
Amorf

Amorf bu moddaning holati hisoblanadi — kristall va gazsimon holatlar orasidagi oraliq holat boʻlib, zarralar kristalldagidek tartibli joylashmagan, lekin gazdagidan tartibliroq joylashgan boʻladihttps://www.orbita.uz/index.php?option=com_content&view=article&id=759:amorf-holat&catid=36:fizika&Itemid=79. Baʼzi eski maqolalar va kitoblarda bu atama shisha bilan sinonim sifatida ishlatilgan. Biroq, bugungi kunda „oynasimon qattiq“ yoki „amorf qattiq“ umumiy tushuncha sifatida qaraladi va shisha alohida holat hisoblanadi: shisha amorf qattiq moddadirJ. Zarzycki: Les verres et l'état vitreux. Paris: Masson 1982. English translation available . Polimerlar koʻpincha amorf boʻladi.
thumb| Amorf jismlar koʻrinishi.
 Amorf jismlar nima

Amorf jismlar boʻlinishda kristalli yuzlar hosil qilmaydi. Bunday jismlarda zarrachalar bir-birining yonida boʻladi va qatʼiy tartibga ega emas. Shuning uchun, ular juda yopishqoq yoki juda qalin. Amorf jismlarning yopishqoqligi haroratning uzluksiz funksiyasidir. Tashqi taʼsirlar ostida amorf jismlar bir vaqtning oʻzida qattiq jismlar singari elastik boʻladi, suyuqlik esa suyuqlik kabi. Agar zarba qisqa muddatli boʻlsa, unda kuchli zarba bilan ular qattiq moddalar singari boʻlaklarga boʻlinadi. Agar zarba juda uzoq boʻlsa, unda ular oqadi. Shunday qilib, masalan, qatron qattiq yuzaga joylashtirilgan boʻlsa, u yoyila boshlaydi. Bundan tashqari, uning harorati qanchalik baland boʻlsa, u shunchalik tez tarqaladi.Agar idish amorf tananing mayda qismlari bilan toʻldirilgan boʻlsa, unda bir muncha vaqt oʻtgach, bu qismlar bir butunga birlashib, idish shaklini oladi. Bu, masalan, qatronlar uchun, Amorf jismlar aniqlangan erish nuqtasiga ega emas. Buning oʻrniga ular yumshatuvchi harorat oraligʻiga ega. Isitganda ular asta-sekin suyuq holatga aylanadi. Amorf moddalar ikki holatda boʻlishi mumkin: shishasimon yoki eritilgan. Birinchi holatga past harorat, ikkinchisiga yuqori harorat sabab boʻlishi mumkin. Amorf jismlarning yopishqoqligi haroratga ham bogʻliq: harorat qancha past boʻlsa, yopishqoqlik shunchalik yuqori boʻladi va aksincha. Shuningdek, amorf jismlar izotropdir. Ular uchun fizik xususiyatlar barcha yoʻnalishlarda bir xil, tabiiy sharoitlarda ular toʻgʻri geometrik shaklga ega emaslar. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, ularning tuzilishi suyuqliklarnikiga oʻxshashdir. Amorf moddalar oʻz-oʻzidan kristal holatiga oʻtishi mumkin. Buning sababi, kristal holatida moddaning ichki energiyasi amorfga qaraganda kamroq. Ushbu jarayonning misoli — vaqt oʻtishi bilan shishaning bulutli boʻlishihttps://uz.scienceforming.com/10701588-what-are-amorphous-bodies.
 Amorf jismlarning xossalari 
Amorf qattiq jismlarning tuzilishining oʻziga xosligi ularga individual xususiyatlarni beradi:

1. Aniq erish haroratiga ega emashttps://uz.scienceforming.com/10701588-what-are-amorphous-bodies.
2. Qizdirilgan sari yumshab boradi.

 

Turkum: qattiq jismlar
Sunbula 38

Sunbula 38 (HD 111998, ) — Quyoshdan taxminan 107 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan Sunbula yulduz turkumidagi yulduz. Yulduz atrofida kamida bitta sayyora aylanadi SIMBAD (англ.). — 38 Девы в базе данных SIMBAD. Дата обращения: 24 сентября 2016. Gaia DR2 (англ.) / Data Processing and Analysis Consortium, European Space Agency — 2018. — Vol. 1345..

 Xususiyatlari 
Sunbula 38 — sariq-oq asosiy ketma-ketlikdagi yulduz boʻlib, koʻrinadigan kattaligi 6,11. Uning massasi va radiusi mos ravishda 1,18 va 1,45 quyosh massasiga tengdir. Yulduzning sirt harorati taxminan 6557 Kelvin. Yulduzning yoshi taxminan 1,9 milliard yil deb baholanmoqda.

 Sayyora tizimi 
2016-yilda Sunbula 38 b sayyorasi HARPS dasturi doirasida ishlaydigan bir guruh astronomlar tomonidan kashf etilgan. Bu yashashga yaroqli zona ichida aylanib yuradigan gaz gigantidir. Agar uning sunʼiy yoʻldoshlari boʻlsa, ularda hayot paydo boʻlishi mumkin. Sayyora massasi Yupiterdan 4,5 baravar koʻp. U ona yulduzidan 1,82 a.b. masofada aylanadi, 825,9 kun ichida toʻliq aylanishni amalga oshiradi.
Sayyora Ogʻirligi(M J) Radius(RJ) Aylanma davri (kunlar) Asosiy oʻqorbitalar 
(a. b.) Eksantriklik orbitalar b 4.51 - 825,9 1.82 0,03

 

 Yana qarang 
 Sunbula yulduz turkumidagi yulduzlar roʻyxati
 
 38 Девы в Энциклопедии экстрасолнечных планет
 
 38 Девы на сайте Планетные системы
Turkum:Optik qoʻshaloq yulduzlar
Turkum:Tasdiqlangan sayyoraga ega sayyora tizimlari
Turkum:Sayyora tizimlari
Turkum:Sariq-oq mittilar
Emir Adil Bey

Emir Adil Bey  — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi Yaman Candarning nabirasi. Emir Adil ushbu beklikni 1345-1361-yillar orasida boshqarganUzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri (2019 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751624574Yücel, Yaşar (1980). Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar I: Çoban-Oğulları Beyliği, Çandar-Oğulları Beyliği, Melikü’l-Ebsar’a göre Anadolu beylikleri (1988 bas.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751600806.
 Tarix 
Emir Adil Beyning bobosi Yaman Candar 1291-yilda beklikka asos solgan boʻlib, 1309-yil, oʻlimiga qadar bek sifatida davlatni boshqargan. Oʻlimidan soʻng, Emir Adil Beyning katta amakisi Süleyman Bey I beklik taxtiga chiqdi. Amakisi 1322-yilda Sinopni egallaganida, oʻgʻli Ibrahim Beyni u yerga hokiim etib tayinladi. 1340-yilda Süleyman Bey I vafot etganidan keyin, amakisining oʻgʻli İbrahim Bey I Candaroğulları bekligi taxtiga chiqdi. 1345-yilda amakisining oʻgʻli ham vafot etdi va baʼzi tarixchilarning manbasiga koʻra, otasi Yakup Bey beklikning yangi bekiga aylandi. Ammo bek boʻlgan, boʻlmagani haqida juda kuchli dalillar mavjud emas va Yakup Bey beklik davri tarixchilar tomonidan eng koʻp muhokama qilinadigan mavzulardan biri hisoblanadi. Otasi vafotidan keyin, Emir Adil Bey 1345-yilda yangi bek deb eʼlon qilinadi.

Emir Adil Beyning hukmdorlik davri haqida maʼlumotlar juda ozdir. Ismi kabi odil podshoh boʻlgan, boʻlmaganligi haqida munozaralar mavjud. 1351-yilda Genuya kemalari Sinop shahrida koʻrilgani haqida maʼlumotlar mavjud boʻlib, aynan Adil Bey davrida Venetsiyaliklar bilan savdo aloqalari boshlangan. Venetsiyalik savdogarlar Mari cherkovida yigʻilishlar oʻtkazgani va Adil Beyga beriladigan sovgʻalar ana shu yigʻilishlarning birida muhokama qilingani haqida maʼlumotlar bor. Ushbu Genuya va Venetsiyaliklar qoʻllaridan kelganicha Candaroğulları_bekligi bilan yaxshi aloqalarni yoʻlga qoʻyishga harakat qilganlarYaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 109.
 Oʻlimi 
Adil Beyning aniq oʻlim sanasi maʼlum boʻlmasa ham, oʻgli Kötürüm Bayezidning taxtga chiqish yilida oʻlgani maʼlumdir. Adil Beyning maqbarasi Kuzyaka qishlogʻida joylashgan.

 

Turkum:Candaroğulları bekligi
Turkum:Kastamonu tarixi
Oʻn yettinchi tamuza

Oʻn yettinchi tammuz roʻzasi (ibroniycha shbhha shshr bbmmuz‎, Shivah Asar b’Tammuz) ― Tammuz oyining 17-kunida yahudiy xalqining boshiga tushgan musibatlar xotirasiga oʻrnatilgan roʻzadir.

Anʼanaga koʻra, Toʻfonning oxirida, Tammuz oyining 17-kunida Nuh suvning chekinishini bilish uchun kemadan yerga kaptar yuborgan. "Va kaptar oyogʻi uchun panoh topmadi" (hayot. 8:9). Shunday qilib, Tavrot kabutariga oʻxshasb Isroil xalqi ham bu ogʻir kunda panoh topa olmadi.

17 Tamuza yahudiy dindorlari oʻsha kuni yahudiy xalqiga duch kelgan koʻplab baxtsizliklar tufayli roʻza tutishga qaror qilishdi. Talmud (Taanit 26) beshta asosiy baxtsizlik roʻyxatini koʻrsatadi:

 Birinchi lavhalar Muso Sinay togʻidan tushib, oltin buzoqni koʻrganida sindirilgan;
 Birinchi maʼbadning vayron boʻlishi bilan kunlik qurbonlik toʻxtatildi, chunki kohanim koʻproq qoʻy topa olmadi;
 Ikkinchi Maʼbad vayron qilingan kunlarda Quddus devorlari buzib tashlangan;
 Yovuz Apust Tavrotni yoqib yubordi;
 ButMaxanaim / Yevreyskiy kalendar i prazdniki / Dni traura maʼbadning ziyoratgohiga qoʻyilgan.

Agar 17 Tammuza Shabbat kuniga toʻgʻri kelsa, u holda roʻza keyingi kunga qoldiriladi — 18 TammuzaMaxanaim / Ukazaniya k poryadku molitv v raznie dni goda / Mesyats Tammuz.

 

 
 Сидур «Врата Молитвы» (Шаарей Тфила) на будни, субботу и праздники; нусах ашкеназ; транслитерация, перевод, комментарий и пояснения к порядку молитв / под ред. Пинхаса Полонского; «Маханаим». Иерусалим, 2008.
Turkum:Yahudiylikda ro'za tutish