Tanit

Tanit (finik. 𐤕𐤍𐤉𐤕;Tannita) — bokira maʼbuda, ayniqsa Karfagenda Baal-Xammon bilan birga hurmat qilinadiRichard Miles Carthage Must Be Destroyed (Penguin, 2011), p. 68F. O. Hvidberg-Hansen, La déesse TNT: une Etude sur la réligion canaanéo-punique (Copenhagen: Gad) 1982, is the standard survey. An extensive critical review by G. W. Ahlström appeared in Journal of Near Eastern Studies 45.4 (October 1986), pp. 311—314..

Tanit, shuningdek, Tinnit yoki Tank deb ham atalgan. Tinnit nomi Karfagenda paydo boʻlgan koʻrinadi, garchi u mahalliy bolalar uchun ishlatilmagan boʻlsa hamReligions of the past p209. U oy maʼbudasi Astartaning muqobili boʻlgan va Rim Karfagenida unga Rim maʼbudasi Yunonaning mahalliylashtirilgan shakli boʻlgan Yunona Kelestis sifatida sigʻinilganOttavo contributo alla storia degli studi classici e del mondo antico Arnaldo Momigliano, 1987, p. 240..

 Karfagenlarning sigʻinishi 
Tanit Gʻarbiy Oʻrtayer dengizi boʻylab (Ellinistik davrda Malta chegaralaridan Gadesgacha) Puni koloniyalarida sajda qilish ob’ekti edi. Miloddan avvalgi V asrdan boshlab maʼbudaga sigʻinish Baal-Xammon bilan bogʻliq boʻlib, uning oʻziga pene baal („Baalning yuzi“) epiteti va rabat unvoni, rab (janob) soʻzining ayollik shakli berilganMarkoe 2000:130.. Shimoliy Afrikada va Kipr orolida u Baal Xamonning xotini, urushning samoviy homiysi, bokira ona maʼbudasi va kamroq darajada unumdorlik ramzi boʻlgan.

Finikiya xudosining emblemasi trapetsiya boʻlib, tepada gorizontal chiziq bilan yopilgan va oʻrtasida doira boʻlgan (gorizontal chiziq koʻpincha ikkita tekis vertikal chiziq bilan tugaydi). Keyinchalik, trapetsiya oʻrniga koʻpincha teng yonli uchburchak paydo boʻldi. Tanitning oʻzi baʼzan sherning boshi bilan tasvirlangan, bu uning jangchi xususiyatlarini koʻrsatganThe Phoenician solar theology by Joseph Azize, page 177.. Finikiya janubidagi Sarepta shahrida Tanitga bagʻishlangan ibodatxona topilgan, undagi yozuvlar uni oy maʼbudasi Astarta (Ishtar) bilan chambarchas bogʻlaganJames B. Pritchard, Recovering Sarepta, a Phoenician City (Princeton: Princeton University Press) 1978. (Ahlström 1986 review, p 314)..

 Bola qurbon qilish 
Tanitning kelib chiqishini Ugarit shahrining panteonida mahalliy maʼbuda Anat timsolida topish mumkin. Bolalar Anat va Baal-Xammon uchun qurbon qilingani haqida baʼzi olimlar tomonidan bahsli dalillar mavjudMarkoe, p. 136. Rim nasroniy muallifi Tertullianning soʻzlariga koʻra, ular imperator Tiberiy hukmronligigacha ochiq holda oʻtkazilmagan. Arxeologlar topilgan Karfagen tofetini (kichik bolalarni ommaviy dafn etish) Tanit maʼbudasiga bolalar qurbon qilinganini tasdiqlash sifatida hisoblashdiThe Cambridge Ancient History Alan K. Bowman, Edward Champlin, Andrew Lintott, 1996, vol. 10, p. 614.. Biroq, dafnning keyingi tadqiqotlari bu xulosaga shubha tugʻdirdi, qoldiqlarni tahlil qilish tugʻilishdan oldin vafot etgan chaqaloqlarning sezilarli foizini koʻrsatdi. Natijada, tofet oʻlik tugʻilgan va 6 oygacha kasalliklardan oʻlgan bolalar uchun maxsus qabriston ekanligi haqidagi faraz ilgari surildiJeffrey H. Schwartz et al. Skeletal Remains from Punic Carthage Do Not Support Systematic Sacrifice of Infants. Ammo, bu gipoteza, boshqa olimlar tomonidan rad qilingan Patricia Smith et al. Cemetery or sacrifice? Infant burials at the Carthage Tophet: Age estimations attest to infant sacrifice at the Carthage Tophet.

 Boshqa madaniyatlarda 
Rimliklar tomonidan Karfagen vayron qilinganidan keyin uzoq vaqt davomida Shimoliy Afrika aholisi unga Rim maʼbudasi Yunona bilan bogʻliq boʻlgan Yunona Kelestis (Kalestis) nomi bilan sigʻinishdiTate, Karen (2008). Sacred Places of Goddess. CCC Publishing, p. 137. ISBN 1-888729-11-2. Eneidadagi Vergiliy Yunonani Karfageniyaliklarga yoqadigan maʼbuda deb atagan, chunki u uni Tanit bilan tenglashtirgan. Qadimgi berberlar ham Tanit kultini moslashtirganMichael Brett and Elizabeth Fentress The Berbers (Blackwell, 1997), p. 269. Qadimgi misrliklar orasida uning ismi Yer Neyt degan maʼnoni anglatadi, Neytning oʻzi urush maʼbudasi boʻlgan.

 

 
 Tanit // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 
Turkum: Carthage Mifologiyasi
Turkum: qadimgi Yunon xudolari
Turkum: oy ma'budasi
Turkum:fertillik ma'budasi
Turkum:urush xudosi