Esma Sulton

Esma Sulton (1873-yil 21-mart — 1899-yil 7-may) — Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulaziz va Gevheri Kadınning qizi.

 Yoshligi 
Esma Sulton 1873-yil 21-martda Dolmabahçe saroyida tugʻilganThe Encyclopædia Britannica, Vol.7, Edited by Hugh Chisholm, (1911), 3; Constantinople, the capital of the Turkish Empire…Britannica, Istanbul :When the Republic of Turkey was founded in 1923, the capital was moved to Ankara, and Constantinople was officially renamed Istanbul in 1930.. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulaziz boʻlib, u sulton Mahmud II va Pertevniyal Sultonning oʻgʻli edi. Onasi esa Gevheri Kadın boʻlgan. Esma Sulton Gevheri Kadınning eng katta farzandi edi. Shahzoda Mehmed Seyfiddin uning tugʻishgan ukasi boʻlgan.

Otasi sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda vazirlari tomonidan taxtdan agʻdarilgach, uning jiyani Murod V taxtga oʻtirdi va ertasi kuni Abdulaziz Feriye saroyiga koʻchirildi. Abdulazizning atrofidagilar Dolmabahçe saroyini tark etishni istamaganlari uchun ularni qoʻllaridan ushlab, majburan Feriye saroyiga chiqarib yuborishgan. Bu jarayonda ularni boshdan-oyoq tintuv qilishib, qimmatbaho buyumlarining barchasini tortib olishgan. 1876-yil 4-iyunda Abdulaziz sirli tarzda vafot etgan.

Oʻsha paytda uch yoshda boʻlgan Esma oʻgay akasi, valiahd Shahzoda Yusuf Izzeddin nazorati ostida voyaga yetdi. Uning qoshlar qiya, koʻzlari qora va yirik, yuzi uzun, terisi oq, sochlari kalta, boʻyi baland boʻlgan. Esma Sulton 1879-yilda Ihlamur pavilonida akalari Shahzoda Mehmed Sayfiddin va Shahzoda Mehmed Shavkat, shuningdek, sulton Abdulhamid II ning farzandlari Shahzoda Mehmed Salim va Zekiye Sulton bilan birga taʼlim olishni boshladi.

 Nikohi 
1889-yilda sulton Abdulhamid II Esma Sulton, uning ikki singlisi Soliha Sulton va Nozima Sultonning nikohini oʻz qizi Zekiye Sultonnikiga qoʻshib oʻtkazdi.

Esma Sulton 1889-yil 20-aprelda oʻn olti yoshida Yıldız saroyida Damat Kabasakal Cherkas Mehmed poshoga turmushga chiqdi. Posho bundan oldin sulton Abdulmajid I ning qizi Naile Sultonga uylangan va Esmadan yigirma yosh katta edi. Esma Sultonga uylanish uchun posho Naile Sultonning vafotidan keyin nikohlangan ikkinchi xotini, chet ellik ayol bilan ajrashgan. Esma Sulton nikohidan keyin ilgari Mehmed posho va Naile Sulton yashagan, „Esma Sulton saroyi“ nomi bilan tanilgan saroyga koʻchib oʻtgan.

1890-yilda ularning nikohidan bir yil oʻtib, Esma Sulton birinchi farzandi Sultonzoda Hasan Badriddin beyni (vafoti: 1909-yil), 1892-yilda ikkinchi farzandi Sultonzoda Husayn Hayriddin beyni (vafoti: 1987-yil), 1894-yilda uchinchi farzandi, goʻdakligida vafot etgan Mihribon xonimsultonni, 1895-yil 14-iyunda toʻrtinchi farzandi Sultonzoda Saadeddin Mehmed beyni (vafoti: 1976-yil), 1899-yilda esa beshinchi va eng kichik farzandi Sultonzoda Abdullohni (oʻlik tugʻilgan) dunyoga keltirgan.

 Vafoti 
Esma Sulton 1899-yil 7-mayda yigirma olti yoshida tugʻruq paytida vafot etgan va Istanbulning Eminönü hududidagi Yangi masjidda sulton xonimlar maqbarasiga dafn qilingan. Oʻlimidan soʻng sulton Abdulhamid II sulton Murod V ning qizi Hadicha Sultonni Esmaning eri Mehmed poshoga turmushga berishga qaror qilgan. Biroq ular nikohdan oʻtmagan.

 Farzandlari 
 Ism Tugʻilgan Vafot etgan Izohlar Sultonzoda Hasan Badriddin bey 1890 1909-yil 21-yanvar Uylanmagan, farzandsiz, vafotidan keyin Yangi masjidga dafn qilingan. Sultonzoda Husayn Hayriddin bey 1892 1987 Uylanmagan, farzandsiz. Mihribon xonimsulton 1894 1894 6 oyligida vafot etgan va Yahyo Afandi qabristoniga dafn qilingan. Sultonzoda Mehmed Saadeddin bey Osmansoy 1895-yil 14-iyun 1970 Uylangan, uch oʻgʻil koʻrgan, ular: Alp Saadeddin Muhammad bey Osmansoy (1930-yilda tugʻilgan, bir oʻgʻil va ikki qiz koʻrgan), Kaya Mohamed bey Osmansoy (1937-yilda tugʻilgan) va Aydin Mohamed bey Osmansoy (1947-yilda tugʻilgan). Sultonzoda Abdulloh bey. 1899-yil 5-may 1899-yil 5-may Oʻlik tugʻilgan, Yahyo Afandi qabristoniga dafn qilingan. Onasi ham uni tugʻish vaqtida vafot etgan.

 Shajarasi 

 Yana qarang 
 Esma Sulton saroyi

 

 
 
 
 

Turkum:1873-yilda tugʻilganlar
Turkum:1899-yilda vafot etganlar
Turkum:19-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari
Turkum:Tugʻruq paytida vafot etganlar