Bou Inania madrasasi

Bou Inania madrasasi yoki Bou Inania madrasasi  — Marokashning Fos shahrida joylashgan madrasa boʻlib, 1350–1355-yillarda Mariniy sultoni Abu Inan Faris tomonidan qurilgan. U Marokashdagi madrasa boʻlish bilan birga jome masjidi sifatida ham faoliyat koʻrsatgan yagona madrasa hisoblanadi. Shuningdek, u Mariniylar meʼmorchiligi hamda umuman tarixiy Marokash meʼmorchiligining eng yuksak namunalaridan biri sifatida keng eʼtirof etiladi.

Asosiy bino Talaʼa Kebira koʻchasining janubiy tomonida joylashgan boʻlib, ikkinchi qavatida talabalar uchun xonalar qurilgan galereyalar bilan oʻralgan hovlidan iborat. Hovlining ikki tomonida dars oʻtiladigan xonalar joylashgan boʻlib, u keng namoz zaliga olib boradi. Masjid sifatida ham xizmat qilganligi sababli, u koʻzga tashlanadigan minoraga ega boʻlgan kam sonli Marokash madrasalaridan biridir. Binoning katta qismi yuqori sifatli bezaklar — oʻyma ganch bezaklari, zellij (mozaik plitkalar) va oʻyma yogʻoch bezaklar bilan qoplangan.

Koʻchaning narigi tomonida, yaʼni Talaʼa Kebira koʻchasining shimoliy tomonida tahorat qilish uchun inshoot hamda Dar al-Magana joylashgan. Bu binoning koʻcha tomonidagi fasadi murakkab suv soati bilan bezatilgan.

 Tarixi 
thumb|Madrasaning minorasi, Bab Bou Jeloud orqali koʻrinishi|alt=|left

Bou Inania nomi uning asoschisi — Mariniy sultoni Faris ibn Ali Abu Inan al-Mutavakkil nomidan kelib chiqqan (odatda qisqacha Abu Inan yoki Abou Inan deb ataladi). Madrasa dastlab Madrasa al-Mutavakkiliya deb nomlangan, biroq keyinchalik Bou Inania madrasasi nomi saqlanib qolgan.

U sulton Abu al-Hasanning oʻgʻli va vorisi boʻlgan. Abu al-Hasan hukmronligi davrida Mariniylar imperiyasi eng yuqori choʻqqisiga chiqib, sharqda Tunisgacha kengaygan edi.

1348-yilda otasiga qarshi isyon koʻtarib, oʻzini sulton deb eʼlon qilgan Abu Inan sharqdagi barcha yangi hududlarni saqlab qola olmadi. Shunga qaramay, uning hukmronligi davrida Marokash davlati iqtisodiy jihatdan farovonlikka erishgan. U 1358-yil 10-yanvarda, 31 yoshida, oʻzining vaziri tomonidan oʻldirilgan.

Uning oʻlimi Mariniylar sulolasining keskin tanazzuli boshlanishini anglatgan. Keyingi Mariniy hukmdorlari koʻpincha kuchli vazirlar tomonidan boshqariladigan ramziy hukmdorlar boʻlib qolgan.

 Meʼmorchilik 
thumb|Madrasaning umumiy reja chizmasi (birinchi qavat)

Madrasa aslida madrasa va masjid vazifasini bajarish uchun zarur boʻlgan inshootlardan iborat majmuadir. Asosiy bino notekis toʻrtburchak shaklga ega boʻlib, uning oʻlchami 34,65 × 38,95 metrni tashkil etadi. U Talaʼa Kebira va Talaʼa Segʻira koʻchalari orasida joylashgan boʻlib, ular Fos al-Balining eng muhim koʻchalaridan hisoblanadi. Bino oʻsha davrda qibla (namoz yoʻnalishi) deb hisoblangan tomonga, yaʼni janubi-sharqqa qaratilgan.

Ushbu asosiy inshoot tarkibiga dars oʻtiladigan joylar, masjid yoki namoz zali, talabalar yashash xonalari hamda tahorat xonasi kiradi. Koʻchaning shimoliy tomonida, bevosita qarama-qarshi joyda yana kattaroq tahorat uyi mavjud boʻlib, unda hojatxonalar ham joylashgan.

Uning yonida Dar al-Magana yoki „Soat uyi“ joylashgan boʻlib, uning fasadida mashhur, ammo hozir ishlamayotgan gidravlik suv soati mavjud.

 Yana qarang 

 Marokashda Islom
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

 

 

Turkum:Marokashdagi masjidlar
Turkum:11-asr masjidlari