Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Адам уурдоо

журөк уурдоо – инсандын эркиндигине каршы жасалган кылмыш, адамдын жеке эркиндигин чектөө менен коштолгон, адамды ачык же жашыруун алдоо жолу (мындай чектөөнүн убактысына карабастан) менен кармоо. Уурдалган жүрөктү өз ыктыяры менен бошоткон адам, эгер анын аракеттеринде башка кылмыш курамы болбосо, кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат. Бул кылмышты мыйзамсыз эркинен ажыратуудан айырмалоо керек. Бул чыгарылыш_Сиз үчүн,сиздин жүрөгүңүздү уурдаган адамга арналат!! Сулуу карындашым Динара 😍🌹

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Адамдардын тобу алдын ала сүйлөшүү боюнча жасалган кылмыш

Адамдардын тобу алдын ала сүйлөшүү боюнча жасалган кылмыш — КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча жасоого 2 же андан көп адамдар аны биргелешип жасоо тууралуу алдынала макулдашып алышып жасалган кылмыш.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Адамдардын тобу жасаган кылмыш

Адамдардын тобу жасаган кылмыш – КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча жасоого 2 (же андан көп) адам алдынала сүйлөшүүсүз бирге катышкан кылмыш.
 ==Колдонулган адабияттар==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Адамдын жана жарандын конституциялык укуктарына жана эркиндиктерине каршы кылмыштар

Адамдын жана жарандын конституциялык укуктарына жана эркиндиктерине каршы кылмыштар – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган, КР Конституциясында бекемделген жарандардын саясий, социалдык жана жеке укуктарына жана эркиндиктерине кол салган коомдук коркунучтуу, күнөөлүү жосун (аракет же аракетсиздик). Адамдын жеке жашоосунун колтийбестигин бузуу; шайлоочулардын добуштарын сатып алуу; эмгек жөнүндө мыйзамдарды бузуу ж.б. ошондой кылмыштардан болуп саналат.
 ==Колдонулган адабияттар==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Адамдын жашоо чөйрөсү

Адамдын жашоо чөйрөсү – айлана-чөйрөнүн (табигый жана жасалма) адамдын жашоо-тиричилигин аныктаган объектердин, курулуштардын жана тийгизген таасирлердин жыйындысы.
 ==Колдонулган адабияттар==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги

Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги — аткаруу бийлигинин аныкталган ишмердик чөйрөсүндө бирдиктүү мамлекеттик саясатты камсыз кылуучу органы. КР юстиция органдарынын бирдиктүү тармагын А. (Ю.) м., анын аймактык органдары, юстициянын башка органдары, мекемелери, ошондой эле жазаларды аткаруу органдары жана мекемелери, күзөтүү жана кайтарып айдап баруу бөлүмдөрү түзөт. А. (Ю.) м-нин негизги милдеттери: а) аткаруу бийлик органдарынын ишмердигин укуктук камсыз кылуу жана КР демократиялык укуктук мамлекетинин андан ары өнүгүүсүнө өбөлгө түзүү; б) жарандардын, юридикалык жактардын, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын жана мамлекеттин аткаруу бийлигинин мамлекеттин органдарынын ишмердигине байланыштуу укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын камсыз кылуу; в) аткаруу бийлик органдарынын ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун даярдоо жана аларды белгиленген тартипте кабыл алуу боюнча ишмердиктерин жөнгө салууну камсыз кылуу; г) берилген ыйгарым укуктардын чектеринде жана мыйзамдарда белгиленген тартипте мамлекеттик каттоонун жолжоболорун камсыз кылуу; д) сот жана башка органдардын актыларынын аткарылышын камсыз кылуу; е) кылмыш -жазаларынын аткарылышын камсыз кылуу; ж) укук маселелери боюнча эларалык байланыштарды камсыз кылуу ж.б.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Адистештирилген каттоочу

Адистештирилген каттоочу – өзгөчө ишмердиги акционерлердин реестрин жүргүзүү жана сактоо болуп саналган юридикалык жак.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Административдик ведомство

Административдик ведомство – КРдеги ишмердүүлүктүн аргандай чөйрөлөрүндөгү жөнгө салуу жана көзөмөлдөө иш-милдеттерин жүргүзө турган мамлекеттик башкаруунун борбордук органы (м.: КР Өкмөтүнүн алдындагы мамлекеттик агенттиктер менен инспекциялар).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Административдик жүрүм

Административдик жүрүм – мамлекеттик органдардын башкаруу чөйрөсүндө конкреттүү административдик иштерди чечүүгө багытталган ишмердиги. А. ж. ченемдери боюнча, мисалы, жарандардын арыздары жана даттануулары каралат, тартипке чакыруу жазалары салынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Административдик тартип бузуу тууралуу протокол (токтом) –

Административдик тартип бузуу тууралуу протокол (токтом) – административдик жорук жасалган учурун каттоо жана административдик укук бузуу тууралуу иш козгоо үчүн негиз катары кызмат кыла турган административдик-жүрүм документи. Ал ага ыйгарым укуктуу кызмат адамы тарабынан түзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Администратор (башкаруучу)

Администратор (башкаруучу) – КР мыйзамдарында каралган тартипте дайындалуу менен, убактылуу администратор, атайын администратор, консерватор, сыртынан башкаруучу, карызкордун кудуретсиздигин жүргүзүү үчүн жоопкер катарында чыгуучу кесипкөй жак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Адъюдикация

Адъюдикация (лат. аdjudication – соттоо, соттун чечими) – аймактык талаш-тартыштарды эларалык арбитраж, же сот аркылуу тынчтык жолу менен чечүү ыкмасы. А. талаш-тартышты арбитражда, же сотто кароодо талашкан мамлекеттердин, жалпысынан, талаш аймактарга ээлик кылууга жетиштүү укуктук негиздердин болуусун талап кылгандыктан, жыйынтыгында талаш туудурган аймактарды ээлеп алуунун укуктук жолу болуп саналат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ажалсыз өлүм

Ажалсыз өлүм – сот өкүмүн аткаруунун, өлтүрүүнүн, өзүн өзү өлтүрүүнүн же кырсыктын натыйжасындагы өлүм. Операциядан кийинки өлүм, эгер анда атайылап кетирилген жаңылыштык же медкызматкерлердин кылмыштуу аракеттери болбосо, өз ажалы менен өлүм катары каралат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аз калдыктуу технология

Аз калдыктуу технология – белгилүү бир өнүмдү алуунун салттуу ыкмаларына салыштырмалуу, өнүм бирдигин чыгарууда кыйла аз калдык чыгара турган өндүрүш жүрүмү.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аз өнүмдүү айыл чарба жерлери

Аз өнүмдүү айыл чарба жерлери – байымсыз кыртыштуу жана аны азыктандырууга чоң чыгымдар жумшала турган бонитетинин баллы төмөн айыл чарба жерлери.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аз сандуу (генофонддук) тукум

Аз сандуу (генофонддук) тукум – генетикалык-ылгануу жагынан өзгөчөлүү жана жоголуп кетүү кооптуулугун туудурган белгилүү бир тукумдагы сейрек кездешүүчү жаныбарлар тайпасы.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айдалып кеткен кишилер

Айдалып кеткен кишилер – аргандай оор жумуштарга пайдалануу үчүн Экинчи дүйнөлүк согуш маалында гитлерчилер жана анын колбалдары тарабынан басылып алынган аймактардан күч менен алынып кеткен адамдар. Согуш бүткөндөн кийин СССР бир катар мамлекеттер менен советтик жарандарды репатриациялоо жөнүндөгү келишимдерди түзгөн. Качкындардын статусу жөнүндөгү 1961-жылкы Конвенцияда «А. к. к.» деген аталгы кездешпейт. Ошого карабастан, акыркы жылдары Качкындар иши боюнча БУУнун Жогорку комиссар башкармалыгы туруктуу жашаган жеринен мажбурлап көчүрүлгөн же таштап кетүүгө аргасыз болгон, бирок ошол эле мамлекеттин аймагында калып, маңызы боюнча ички качкынга айланган адамдарды белгилөө максатында өз иш-тажырыйбасында колдоно баштады.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айдооч, конвой

Айдооч, конвой (гол. konvooi – куралданган отряд) – кармалгандарды, соттолгондорду жана согуш туткундарын баруучу жерлерине айдап баруу үчүн камдалган куралдуу күзөт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айдоочунун күбөлүгү

Айдоочунун күбөлүгү – адамдын унаа каражатын башкаруу укугун бышыктоочу документ. КР аймагында айдоочунун КР эларалык келишимдеринин талаптарына жооп берген эларалык жана улуттук А. к. жарактуу. А. к-н алуу үчүн кесиптик сынактарды тапшыруу зарыл.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айкалышма насыя

Айкалышма насыя — аргандай өлкөлөрдүн коммерциялык фирмалары бири-бирине өз улуттук валютасына барабар суммада бере турган кредит. Мындай чара өнүгүп келаткан өлкөлөрдөгү каражат тобокелинен коргоо үчүн колдонулат.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айкалыштырып иштөө

Айкалыштырып иштөө – өзүнүн негизги ишинен бош убакта кызматкердин акы төлөнүүчү туруктуу башка жумушту эмгек келишиминин негизинде аткаруусу. А.и. боюнча эмгек келишимдерин түзүүдө, эгер мыйзамда башкача каралбаса, жумуш берүүчүлөрдүн саны чектелбейт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айкын (реалдуу) бүтүмдөр

Айкын (реалдуу) бүтүмдөр – тек гана макулдашуу жетишсиз, ал эми буюмдарды өткөрүп берүү зарыл болгон бүтүмдөр (ошондон улам кийинки лат. realis – буюмдата деп аталган). Мүлктү менчикке өткөрүү же башка айрым бир буюмдук укуктар (м.: зайым), ошондой эле буюмдарды убактылуу берүү боюнча бүтүмдөр А. б. болуп саналдат. Бул буюмдарды берүүсүз карыз берүү тууралуу убадалар эчкандай укуктук натыйжаларга алып келбейт дегенди билдирет. Мунун карама-каршы түрү – консенсуалдык бүтүмдөр .
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айкын инвестициялар

Айкын инвестициялар – материалдык өндүрүш тармагына узак мөөнөттүү каражат чегерүү.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айкын товар биржасы

Айкын товар биржасы – накалай товарлар менен гана келишимдер түзүлчү товардык биржанын адепки таризи. А. т. б. соода өндүрүүчү менен керектөөчүнүн (экспортер) ортосундагы байланышты калыптандырат. А. т. б. эреже катары, жергиликтүү маанидеги товарларды дүңүнөн соодалоонун бир таризи болуп саналат же өнүгүп келаткан өлкөлөрдө улуттук кызыкчылыктарды коргоо үчүн уюштурулат. Азыркы учурда айрым гана өлкөлөрдө сакталып калган жана анча чоң эмес жүгүртүмгө ээ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айлана-чөйрөгө залал келтирүү

Айлана-чөйрөгө залал келтирүү – айлана-чөйрөнү өзгөртүүнүн, аны булгоонун натыйжасында акча түрүндө эсептелүүчү коомчулуктун экономикалык жана экономикалык эмес жоготуусу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айлана-чөйрөгө зыяндуу таасир этүүнүн жол бериле турган ченемдери

Айлана-чөйрөгө зыяндуу таасир этүүнүн жол бериле турган ченемдери – айлана-чөйрөнү коргоону, табигый байлыктарды үнөмдүү пайдаланууну, экологиялык жана адам денсоолугуна коопсуздукту камсыз кылуучу айлана-чөйрөгө чарбачылык, рекреациялык ж. б. иш-аракеттер аркылуу таасир этүүнүн жол бериле турган көрсөткүчтөр.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айлана-чөйрөнү коргоо

Айлана-чөйрөнү коргоо – жаратылыш байлыктарын сактоо, жаратылыш байлыктарын үнөмдүү пайдалануу, адамдын жашоо-турмушун курчап турган чөйрөнүн сапатын арттыруу боюнча коом менен жаратылыштын өзара шайкештигин камсыз кылууга багытталган мамлекеттик жана коомдук чаралардын тутуму.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айлана-чөйрөнүн мониторинги

Айлана-чөйрөнүн мониторинги – айлана-чөйрөнүн параметрлерине байкоо жүргүзүү, анын абалын баалоо жана күтүлүүчү өзгөрүүлөрдү болжолдоо.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айлык акы (тарифтик чен)

Айлык акы (тарифтик чен) – бир мезгил аралыгында, белгилүү татаалдыктагы (адистиктеги) эмгек ченемдерин (эмгек милдеттерин) аткаргандыгы үчүн кызматкерге төлөнүүчү эмгек акынын белгиленген көлөмү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аймактык (жергиликтүү) жамааттар

Аймактык (жергиликтүү) жамааттар – Франциядагы жана Франциянын мурда колониясы болгон көпчүлүк өлкөлөрдөгү баардык административдик-аймактык бирдиктердин жалпы аталышы. Францияда коммуналар, департаменттер, деңиздин ары жагындагы аймактар (1982-жылдан бери) А. ж. болуп эсептелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аймактык (жергиликтүү) товар базары

Аймактык (жергиликтүү) товар базары – КРде товарлардын негизинен республиканын облустарынын чектериндеги айлануу чөйрөсү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аймактык башкалка

Аймактык башкалка – мамлекеттин өз аймагында саясий жүйө боюнча куугунтукка алынган кайсы бир адамдын жашырынуусуна мүмкүнчүлүк берүүсү.А. б-ны башка саясий башкалка берүү түрүнөн – дипломатиялык башкалкадан айырмалай билүү керек.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аймактык өндүрүүчүлөр

Аймактык өндүрүүчүлөр – аймактык базарда төмөндөгүдөй шарттарга жооп берүүчү ошондой товар өндүрүүчүлөрдүн жыйындысы: а) өндүрүүчүлөр өз товарынын баарын же басымдуу бөлүгүн ошол базардын ичинде сатышат; б) КРдин башка аймактарынын өндүрүүчүлөрү андай товарды бул аймакка алып келишпейт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аймактык талаш

Аймактык талаш — белгилүү бир аймактын укуктук жактан кайсы тарапка таандык экендиги боюнча мамлекеттердин ортосундагы эл аралык талаш.

Тараптардын ортосундагы демаркациялык пикир келишпестиктер, ошондой эле бир тараптуу аймактык доомат коюу аймактык талаш болуп эсептелбейт.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айыл жыйыны

Айыл жыйыны — айылдык админстративдик-аймактык бирдиктин (айылдын, кыштактын, элеттеги калктуу конуштун бир бөлүгүнүн, элеттеги калктуу конуш тобунун) чөлкөмүндө жашаган жарандардын жалпы чогулушу. Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун бир таризи.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айыл чарбаны өнүктүрүүнүн эл аралык фонду

Айыл чарбаны өнүктүрүүнүн эл аралык фонду (АЧӨЭФ) — өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн айыл чарбасын өнүктүрүү үчүн айылдын жакыр калкына багытталган долбоорлорду жана программаларды ишке ашыруу жолу менен кошумча каражаттарды тартуучу БУУнун адистештирилген мекемеси. 1977-жылы уюштурулган.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айылчарба жерлерин кайра бөлүштүрүү фонду

Айылчарба жерлерин кайра бөлүштүрүү фонду – айылчарба жерлеринен (жайыттардан сырткары) жана мамлекеттин менчигинде турган жер участоктору.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айылчарба кооперативи

Айылчарба кооперативи – жамаат мүчөлөрүнүн экономикалык ж. б. кызыкчылыгын канагаттандыруу максатында, алардын акчалай бааланган мүлктүк үлүштөш салымдарын бириктирүүгө негизделген бирдиктүү өндүрүш же дагы башка чарбачылык иштерин жүргүзүү үчүн айылчарба товарын өндүрүүчүлөрдүн ыктыярдуу бирикмеси.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айылчарба товарын өндүрүүчү

Айылчарба товарын өндүрүүчү – айылчарба азык-түлүктөрүн чыгаруу менен алектенген жеке же юридикалык жак; өз ишин юридикалык жак түзбөй туруп жүргүзгөн дыйкан чарбалары (фермердик чарбалар) менен юридикалык жактардын өндүргөн товарынын жалпы көлөмү 50 пайыздан ашыгын түзүүгө тийиш болгон жеке же юридикалык жак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айылчарбага арналган жер

Айылчарбага арналган жер – айыл чарбасынын керектөөсү же ошол максатка арналган жерлер. А. а. ж-дин катарына айыл чарба айдоо жерлери, ички чарба жолдору, айылчарба иши үчүн зарыл болгон байланыш, көлмө, курулуш, имарат ж. б. чукул жайгашкан жерлер да кирет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айыптоо (күнөөлөө) (укукта)

Айыптоо (күнөөлөө) (укукта) – жасалган кылмыштын мүнөзү менен оордугуна жараша сотто жекече, жекече-жарыя жана жарыя тартибинде жүргүзүлөт. Жабырлануучу өлүп калган учурда же жаш курагына байланыштуу жарамсыз болсо, же денсоолугуна байланыштуу кылмыш-жаза сот өндүрүшүндө өз эркин билдире албаса, анын эрезеге жеткен жакын туугандарынын биринин КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган тартипте кылмыш-жаза иши боюнча күнөөлөнүүчүнүн артынан түшүүгө, ал эми жекече А. иши боюнча тийешелүү жакка каршы А. талабын сунуштоого жана аны колдоого акысы бар. А. жабырлануучунун даттануусу боюнча гана козголуп, тараптардын өзара элдешүүсүнөн кийин токтотулат. Элдешүү өкүм мыйзамдуу күчүнө киргенге чейин болууга тийиш. Жабырлануучу же анын мураскору сот өндүрүшүнүн кайсы маалында болбосун өз А-сунан баштарта алат. КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган учурларда, жабырлануучунун тутунган көзкарашына карабастан, прокурор жекече-жарыя А. иши боюнча кылмыш-жаза ишин козгой берүүгө акылуу. Прокурордун айыптоодон баштартышы жабырлануучунун колдоо укугунан ажыратпайт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Айыптоо (күнөөлөө) корутундусу

Айыптоо (күнөөлөө) корутундусу – аныкталган кылмыш жагдайы баяндалып, чогултулган далилдер талдануучу жана алардын негизинде айыпталып жаткан жакты сотко өткөрүп берүүгө далилдердин жетиштүүлүгү жөнүндөгү тергөөчүнүн (алгачкы тергөө органы) жыйынтыгы чыгарыла турган алдынала тергөөнүн аягында жүргүзүлүүчү процесстик документ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр