Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Рыбачье 4 кум-шагыл кени,

Рыбачье 4 кум-шагыл кени, Акөлөң участогу Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Балыкчы шаарынан 8 км түштүк-батышта, Акөлөң кыштагынан 3 км, деңиз деңгээлинен 1700–1745 м бийиктикте. 1985-ж. чалгындалган. Кен аймагы плиоцен-төмөнкү төртүнчүлүк мезгилинде пайда болгон, начар иргелген койташ-шагыл-кумдун топтолушунан түзүлгөн. Катмардын калыңдыгы 50 м. Орточо гранулометриялык курамы: 300–70 мм – 21%, 70–5 мм – 49%, 5 ммден майдасы – 30%. Шагыл негизинен интрузия тектеринен турат. Кум-шагылды курулуш жана жол куруу иштеринде пайдаланууга болот. Запасы А+В+С категориясы боюнча 1825 миң м3, 1997-жылга карта баланстагы запасы А – 186 миң м3, В – 724 миң м3, С1– 849 миң м3, А+В+ С1– 1759 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Рыбачье 5 кум-шагыл кени

Рыбачье 5 кум-шагыл кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Балыкчы шаарынан 4 км түштүк-батышта, деңиз деңгээлинен 1741–1750 м бийиктикте. 1984-ж. чалгындалган. Кен аймагы Чүй дарыясынын үчүнчү тектиринде жаткан, жогорку төртүнчүлүк мезгилинде пайда болгон, койташ-шагыл-кумдардын топтолушунан түзүлгөн. Анын чалгындалган калыңдыгы 10–15 м. Орточо гранулометриялык курамы: 350–70 мм – 15%, 70–5 мм – 58%, 5 ммден майдасы – 27%. Кум-шагылды курулуш иштерине, жол курууга колдонууга болот. Запасы В категориясы боюнча 476 миң м3 С – 664 миң м3 В+С3 – 1140 миң м3. 1997-жылга карата баланстагы запасы В – 330 миң м3, С1 – 664 миң м3, В+С1– 994 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сандык нефелиндүү сиенит кени

Сандык нефелиндүү сиенит кени - Нарын облусунун Жумгал районунда, Таш-дөбө кыштагынан 25 км түндүк тарапта, Жумгал тоо тизмегинин чыгыш учундагы Сандык тоосунда, деңиз деңгээлинен 2810–3600 м бийиктикте. 1953-ж. табылган. Кен аймагында палеозойдун аягында жиреп чыккан сиенит интрузиясы кеңири таралган. Пайдалуу тоотек–нефелиндүү сиенит магма комплексинин 2-фазасында пайда болуп, шток түрүндө жатат. Нефелиндүү сиенит негизинен калийлүү талаа шпатынан (60–65%), нефелинден (22,5%), калганы түстүү минералдардан (биотит, пироксен) турат. Кенден алюминий кычкылын бөлүп алуу мүмкүнчүлүгү бар экендиги аныкталган. Анын өлчөмү 20,09%ке жетет. Алюминий кычкылынын болжол запасы жана ресурсу 203 млн т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7

Категория:Нарын облусу
Категория:Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Булак калай кени

Сары-Булак калай кени Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районунда, Ак-Шыйрак кыштагынын батыш тарабында, Үчбайке тоосунун түндүк этегинде. 1954-ж. табылган. Кен аймагын девон мезгилинде пайда болгон акиташ теги жана аны жиреп чыккан пермдин гранит интрузиясы түзөт. Калай рудасы акиташ тегинин интрузияны бойлой созулган мраморлошкон тилкесинде топтолгон. Тилкенин жазылыгы 300–400 м. Руда тулкусу линза сымал мамычаны түзөт. Анын узундугу 55–105 м, калыңдыгы 3,5–21,9 м, жантаюусу боюнча 500 м терендикке чейин аныкталган. Татаал курамдуу касситерит-сульфиддүү, негизги минералдары: касситерит, галенит, сфалерит, пирротин халькопирит ж. б. Пайдалуу компоненттердин өлчөмү: калай – 0,62%, сурьма – 1,79%, коргошун – 3,04%, цинк – 2,75%, жез – 0,65%, висмут –0,61%, кадмий – 0,029%, индий – 0,004%, күмүш – 93 г/т. Руданын запасы С1 категориясы боюнча 929 миң т, калай металлыныкы С2–10,0 миң т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Булак кум кени

Сары-Булак кум кени Жалал-Абад облусунун Сузак районунда, Жалал-Абад шаарынан 15–18 км түндүк-чыгышта, деңиз деңгээлинен 1020–1215 м бийиктикте. 1980-ж. Түндүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен аймагын бор мезгилинде пайда болгон чөкмө тоотек катмарлары түзөт. Кен арасы чопо катмарчасы менен бөлүнгөн, начар камдашкан эшилме кумдуктун 3 катмарынан турат. Алардын жалпы калыңдыгы 125 м (чопонуку – 3,5–15 м). Негизинен кварц (90%) менен талаа шпатынан (8%) турат, слюда, органикалык кошунду жокко эсе. Кварц куму агыш боз жана кызгылтым түстө, майда бүртүкчөлүү. Көзөнөктүү бетон жана силикат кирпичин даярдоого жарактуу. Запасы А+В категориясы боюнча – 13916 миң м3, С1– 16298 миң м3, А+В+С1– 30214 миң м3. 1997-жылга карата баланстагы запасы А – 3452 миң м3, В – 10160 миң м3, С1– 16304 миң м3 А+В+С1– 29916 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Булак чопо жана кум кени

Сары-Булак чопо жана кум кени Жалал-Абад облусунун Сузак районунда, Октябрь кыштагынан 2–3 км түндүк-чыгышта, Сары-Булак суусунун оң өйүзүндө, деңиз деңгээлинен 1070–1215 м бийиктикте. 1980–81-ж. Түштүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен аймагын бор мезгилинин кызыл түстүү чөкмөсү, антропогендин борпоң тектери түзөт. Анда чопонун, кумдун жана кумдуу чопонун курулушка керектүү катмарлары жатат. Астында бор мезгилинин кызыл түстүү чопо катмары жайгашкан. Калыңдыгы 1,3–6,7 мге чейин. Жакшы жуурулат. Жошо алууга жарамдуу. Запасы В+С1 категориясы боюнча 15538 миң м3. Үстүндө майда бүртүкчөлүү начар камдашкан полимиктүү кум жатат. Кумду жолго, курулушка пайдаланса болот. Запасы 3849 миң м3. Булардын жанында лёсс сымал кумайлуу чопо катмары бар. Боз, бозомтук түстө. Жакшы нымдалат. Калыңдыгы 3,5 мге чейин. Кумайлуу чоподон "100" маркасындагы кирпич жасоого болот. Запасы В+С1 категориясы боюнча 1151 миң м3, С1 – 474 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Бээ – Таш-Көмүр кени

Сары-Бээ – Таш-Көмүр кени – Жалал-Абад облусунун Ноокен районунда, Таш-Көмүр шаарынан 22 км түштүк-чыгыш тарапта, Фергана тоо тизмегинин түштүк этегиндеги Сарыбээ суусунун Майлы-Сууга куйган жеринде. Кен жергиликтүү элге илгертен белгилүү. 1952-ж. геол. чалгындоо жумуштары аяктап, запасы эсептелген. Кен аймагын юра мезгилинде пайда болгон чөкмө тектер түзөт. Көмүр катмарлары чопо, алевролит тектеринин арасында жайгашкан. Мында көмүрдүн өнөр жайлык маанидеги эки катмары бар. Үстүнкүсү 1,45 м, астынкысы 7,3 м калыңдыкта. Көмүр Таш-Көмүр маркасына кирет. Күлдүүлүгү 10%ке чейин. Жылуулук берүү энергиясы 20,41 МДж/кг. Запасы А категориясы боюнча 0,1 млн т, В – 0,9 млн т, С1– 5,6 млн т. С2–11,7 млн т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Жаз уран кени

Сары-Жаз уран кени Ысык-Көл облусунун Ак-Суу районунда, Тескей Ала-Тоонун чыгышындагы Сары-Жаз суусунун оң жээгинде, деңиз деңгээлинен 2900–3500 м бийиктикте. 1946-ж. табылган. 1950–57-ж. геол. чалгындоо жүргүзүлгөн. Кен аймагы палеозойдун музбулак интрузия комплексинин диабаздуу порфириттеринин дайкалары менен жирелген, венд, кембрий-ордовик жана ордовиктин тоотек катмарларынан түзүлгөн. Уран-молибден-ванадий рудалануусу кембрий–төмөнкү ордовик мезгилинин бүркүт свитасынын төмөнкү горизонтунун көмүр–кремнийлүү сланецтери менен байланышкан. Рудалануу чөкмө тибине, уран-молибден-ванадий формациясына кирет. Рудадагы пайдалуу компоненттердин орточо өлчөмү: урандыкы – 0,022%, молибдендики – 0,04%, ванадий кычкылыныкы – 0,3%. Руданын запасы жана ресурсу 37391 миң т, урандыкы – 8222 т, молибдендики – 15169 т, ванадий кычкылыныкы – 112491 т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Камыш газ кени

Сары-Камыш газ кени Баткен облусунун Кадамжай районунда, Фергана шаарынан 18 км түштүк-батыш тарапта, Алай кырка тоосунун түндүк этегинде. 1955-ж. ачылган. Кен аймагы мезозой жана кайнозой замандарында пайда болгон чөкмө тоотектеринен түзүлгөн. Газ бор жана юра мезгилдеринин көмүрсүз геол. свиталарындагы кумдуктарда топтолгон. Газдуу кабатчалар 310–360 м тереңдикте жатып, калыңдыгы 5–7 м. Газдын адегендеги дебити 400 миң м3/сут. Курамында метан 83,3%, этан 6,6%, пропан 2,7%, бутан 0,5%, пентан менен жогорку сапаттагы газ 0,8%, СО2, 4%, Н2 О – 5,7%. Тыгыздыгы 0,592–0,653 г/см3, күйгөндө 28,0–32,4 МДж/кг жылуулук берет. Запасы 743 млн м3. Кенден алынган газ жергиликтүү керектөөгө жумшалат. 1997-жылга карата эркин газдын запасы С1 – 322 млн м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Категория: Баткен облусу
Сары-Камыш глиеж кени

Сары-Камыш глиеж кени Жалал-Абад облусунун Аксы районунда. Таш-Көмүр шаарынан 6–7 км түштүк-чыгышта, Сары-Камыш суусунун оң өйүзүндө. 1949-ж. геол. чалгындоо жумуштары жүргүзүлүп, запасы эсептелген. Кен аймагын юра мезгилинде пайда болгон чөкмө тектер түзөт. Пайдалуу катмар көмүрдүн жер астында табигый өрттөнүшүнөн бышкан (күйгөн) чопо жана алевролит, кумдук, акиташ тектеринен турат. Глиежди жогорку маркадагы портланд цементти алуу үчүн активдүү минералдык кошунду катары пайдаланса болот. Запасы С1 категориясы боюнча 1600 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сарөтөк газ кени

Сарөтөк газ кени Баткен облусунун Кадамжай районунда, Айдаркен шаарчасынан 27 км түндүктө. Кен 1963-ж. ачылган. Газ юра мезгилинин терриген чөкмө катмарынын ХХIII кабаты менен байланышкан. Газдуу бул кабат 1150 м тереңдикте жатат. Кабаттын калыңдыгы 18 м, газ сакталган аянты 1,70 км2. Газдын тыгыздыгы – 0,709 г/см3, төмөнкү күйүү жылуулугу – 9200 кДж. Эркин газдын баштапкы запасы С1 – 506 млн м3. 1997-жылга карата калган запасы С1–166 млн м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Сай сейрек металлдар кени

Сары-Сай сейрек металлдар кени Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районунда, Какшаал кырка тоосунун түндүк капталында, деңиз деңгээлинен 3625 – 4325 м бийиктикте. 1985–90-ж. издөө иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы девондун алевролит, кумдуктуу акиташ катмарлары бар сланецтерден, жогорку карбон-төмөнкү пермдин акиташтарынан, мраморлорунан жана төмөнкү пермдин алевролит–сланецтеринен, конгломераттарынан, акиташтарынан, олистостромдорунан түзүлгөн. Бул терриген–карбонат катмарлары бир топ майда интрузиялар менен жирелген. Руда тулкулары шток, тарам түрүндө жегич сиенитгердин дайкаларынын түндүк жана түштүк экзокон-тактарында жайгашкан жана карбонатиттердин потмагмалык этабы менен жанаша жатат. Негизги руда минералдары: пироклор, циртолит, бадделеит, танталит, иттропаризит, доверит. Сейрек учуроочу металлдардын кычкылынын рудадагы өлчөмү – 0,30%. Сейрек учуроочу металлдардын болжол ресурсу 9800 т. Танталдын өлчөмү 0,006%, болжол ресурсу 967 т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Таш-Үлүлдүү акиташ кени

Сары-Таш-Үлүлдүү акиташ кени Ош облусунун Өзгөн районунда, Жаңарык кыштагынан 12 км түштүк тарапта, Алай кырка тоосунун түндүк-батыш капталында, деңиз деңгээлинен 1940–2200 м бийиктикте. 1978–79-жылдары Түштүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен аймагын палеоген мезгилиндеги деңиз шартында пайда болгон чопо, кумдук, акиташ тектери түзөт. Жалпы аянты 300 км2. Бул аянттын 2,4 км2 бөлүгүндө геол. чалгындоо жумуштары жүргүзүлгөн. Пайдалуу катмар үлүлдүү акиташ тегинен турат. Анын калыңдыгы 20,5–31,3 м. Өңү саргыч, саргыч күрөң акиташ тегинин 1 м3 блогунан 23 м2 такта алууга болот. Оңой кесилип, жакшы сайкалданат. Такталанып, сайкалданган акиташ тегиндеги үлүлдөрдүн калдыктары кооз оймолорду пайда кылып турат. 1978-ж. казылып, имарат дубалдарын кооздоп каптоого, кеңири пайдаланылууда. Запасы А категориясы боюнча 3204 миң м3, В – 13742 миң м3, А+В – 16946 миң м3. 1996-жылга карата калган запасы: А – 2412 миң м3, В – 11833 миң м3, А+В – 14245 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сары-Таш хальцедон кени

Сары-Таш хальцедон кени — Баткен районунда, Шураб шаарынан 10 км аралыкта, деңиз деңгээлинен 1700 м бийиктикте. 1957-ж. табылган. Хальцедондун экзогендик топтолушу бор жана палеоген тоотек катмарларынын контактысында табылган. Хальцедон тоголоктолгон секреция, желвак, жеод сымал. Хальцедондук пайда болуулардын жекече өлчөмү 35–50 см жетет. Хальцедондун өңү сүттөй ак, саргыч жана көгүш түстө. Зергерлик кооз-таш катары колдонулушу мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7

Категория:Кыргызстандын кен байлыктары
Категория:Баткен району
Сасык-Булак чопо кени

Сасык-Булак чопо кени Ысык-Көл районунда , Ананьево кыштагынан 2 км батышта, Сасык-Булак сайынын оң жээгинде, деңиз деңгээлинен 1707–1780 м бийиктикте. 1968–70-ж. жана 1992-ж. Түндүк геол. экспедициясы чалгындоо ишин жүргүзгөн. Кен аймагы жогорку төртүнчүлүк мезгилинде пайда болгон, калыңдыгы 10 м кумайлуу чопо катмарынан турат. Кумайлуу чопо аглопорит өндүрүүгө жана "100", "125" маркадагы кирпичти жасоого жарайт. Запасы А категориясы боюнча 411 миң м3, В – 808 миң м3 С1–1619 миң м3, А+В+С1–2838 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Семиз-Бел (Үчкудук) базальт кени

Семиз-Бел (Үчкудук) базальт кени Үч-Кудук базальт кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Үч-Кудук тоосунда, Балыкчы т. ж. бекетинен 21 км түштүк-батышта, деңиз деңгээлинен 1700 м бийиктикте. 1993-ж. изилденген. Таш-Көмүр мезгилинин орток свитасынын чөкмө катмарынын арасында калыңдыгы 13 мден 56 мге чейин жеткен палеоген мезгилине тийиштүү базальтоид кабаты 450 мге созулуп жатат. Технологиялык изилдөөлөрдүн негизинде базальттын таш куюга жана минералдык кебезди алууга жарамдуулугун аныктоо сунуш кылынган. Болжол ресурсу 600–650 миң т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Серафимовка уран кендери

Серафимовка уран кендери Чүй облусунун Ысык-Ата районунда, Кант шаарынан 20 км түштүктө, Кыргыз Ала-Тоосунун этегинде, деңиз деңгээлинен 960–1200 м бийиктикте. 1934-ж. табылган. 1946–52-ж. геол. чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагында неогендин катмарлары жайгашкан. Уран рудасы неогендин күрөң свитасынын продуктулуу свитачасы жана алабула свитасынын кумдук-чополуу свитачасы менен байланышкан. Продуктулуу свитача кумдуу чоподон жана кумдук, мергель, акиташ кабатчалары бар акиташтуу чоподон турат. Кумдук-чополуу свитача кумдук кабатчалары жана акиташ тоголокчолору бар акиташтуу чоподон турат. Негизги тектоникалык структура – Серафимов антиклиналы. Антиклиналдын түштүк-батыш канатында Норус кени жана түндүк-чыгыш канатында Желдүүсуу кени жайгашкан. Рудалануу чөкмө тибине жана настурандуу формациясына кирет. Негизги руда минералдары: уран көөсү, карнотит, ферганит, төөмоюн, уранофан, шрекингерит. Рудадагы урандын орточо өлчөмү 0,026%. Руданын запасы жана ресурсу 411,363 миң т, урандыкы 107,375 т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сокулук кум-шагыл кени

Сокулук кум-шагыл кени Чүй облусунун Сокулук районунда, Сокулук кыштагынан 8 км түштүктө. 1986-ж. чалгындалган. Кендин геол. түзүлүшүнө, Сокулук суусунун өзөнүнүн жана анын биринчи кашатын түзүүчү кум-чопо аралаш шагыл-койташ материалдары катышат. Кум-шагылдын гранулометриялык курамы: 700–70 мм – 41%, 70–5 мм – 41%, 5 ммден майдасы – 18%. Кум-шагыл кошундусу майдаланып, иргелип, жуулгандан кийин курулуш материалы катары колдонулушу мүмкүн. Запасы А категориясы боюнча 387 миң м3, В – 727 миң м3 С1– 1031 миң м3, А+В+С1–2145 миң м3.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Солтон-Сары алтын кени

Солтон-Сары алтын кени Нарын районунда, Солтон-Сары жайлоосунун түштүк жагында, Капка-Таш тоосунун түндүк капталында, деңиз деңгээлинен 3300–3650 м бийиктикте. 1940-ж. табылып, 1950–68-ж. издөө-баалоо иштери жүргүзүлгөн. 1995–96-ж. кенде казып алуу иштери жүргүзүлгөн. 1997-ж. кен консервацияланып, казып алуу иши токтотулган. Кен аймагы карбон-пермдин сиенит–порфир, ортофир дайкалары менен жирелген кембрийдин акиташ, сланец жана ордовиктин чөкмө жанартоо катмарларынан түзүлгөн. Руда кеңдикке жакын жана түндүк-батыш багыттагы тектоникалык жаракалардын кесилишинде топтолуп, ордовиктин туфоген катмарларындагы сиенит-порфир дайкасында жайгашкан. Рудалануу тарам жана майда штокверк тибине, алтын-сульфид-кварц формациясына кирет. Негизги руда минералдары: пирит, түссүз руда, халькопирит, сфалерит, галенит, нукура алтын, электрум, арсенопирит. Рудадагы алтындын орточо өлчөмү 6,0 г/т. Руданын запасы 1049 миң т, алтындыкы – 6,291 т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сох аллюминий кени

Сох аллюминий кени Баткен облусунун Кадамжай районунда , Зардалы кыштагынын түндүгүндө, Сох суусунун сол өйүзүндөгү Кызыл-Кыя тоосунда. 1935-ж. табылган. Кен аймагында Таш-Көмүр мезгилинин асимметриялуу синклиналь түзүлүштөгү акиташ тек катмарлары жатат. Акиташ тегинин арасындагы бокситтүү горизонттун калындыгы 8–18,5 м, узундугу 3 км. Анын асты жашыл боз түстө болуп, шамозит, диаспор жана темир кычкылынан турат. Курамындагы А12О3–37,34–42,93%. Үстү кызыл күрөң түстө көрүнүп, темир кычкылы менен каолиниттен түзүлгөн. Курамындагы А12О3–33,7%.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сох селенит кени

Сох селенит кени Баткен облусунун Кадамжай районунда , Калча кыштагынан 3 км батыш тарапта, Сох суусунун сол өйүзүндө. Кен 1958-ж. табылган. Кен аймагын палеоген мезгилинин акиташ, чопо тектери түзөт. Пайдалуу гипс-селенит катмары чопонун арасында жатат. Мында гипстин 4–10 катмарчасы бар. Калыңдыгы 20–30 см. Селениттин ичке булалуу жана кызгылтым, орто булалуу эки түрү кезигет. Жакшы сайкалданат. Кооз майда буюмдарды жасоого болот.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сөгөттү кварц кум кени

Сөгөттү кварц кум кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Кажы-Сай шаарчасынан 3 км чыгышта, деңиз деңгээлинен 1769–1904 м бийиктикте. 1958–59-ж. Түндүк Ысык-Көл геол. партиясы чалгындаган. Кен аймагын юра мезгилинин башталышында пайда болгон чопо, кумдук, гравелит, конгломераттар түзөт. Юра мезгилинин акташ свитасындагы бүртүктүү, каолин цементи бар кварцтуу кумдун эки (№ 9 жана № 12) кабаты пайдалуу катмар болуп эсептелет. № 9 кумдук кабатынын орточо калыңдыгы 17 м, № 12 кабатыныкы 33 м. Кумдукта кремнезем 93–95%, глиназем – 2,5–3,0%, темир кычкылы – 0,26–0,35% түзөт. Жаратылыш абалында кумдуктан күңүрт бөтөлкөнү, электр изоляторлорун, түтүкчөлөрдү жана айнек кебезин жасоого болот. Кумдун концентратынан тунук айнек алынат. Каолин фаянс жана каптама такталарын жасоого жарамдуу. Каолин цементи бар кумдуктун запасы А категориясы боюнча 989 миң т, В –3893 миң т, С1 – 4095 миң т, А+В+С1– 8977 миң т.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сөгөттү көмүр кени

Сөгөттү көмүр кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Ысык-Көлдүн түштүк жээгинде, Кажы-Сай жана Сөгөттү сууларынын аралыгында.

Кен 1909-жылдан белгилүү. 1928–30-ж. геол. чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. 1946–48-ж. уран рудасын чалгындоо жана казып алуу иштери башталган. Уран рудасын казып алуу бүткөндөн кийин, 1960-ж. көмүр казып алуу иши башталган. 1963–65-, 1981–88-жылдары издөө, дыкат чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. 1996-ж. көмүр казып алуу иши токтотулган. Көмүр кабаттары төмөнкү юранын жил жана ортоңку юранын аксай свиталары менен байланышкан. Жил свитасында 5 кабат, аксай свитасында 9 кабат жана кабатчалар бар. «Биринчи» жана «Экинчи» кабаттары көмүр казып алуунун объекттери болгон. «Биринчи» кабаттын орточо калындыгы – 1,35 м, «Экинчи» кабаттыккы – 2,66 м. Көмүр үчүнчү күрөң (3Б) маркасына кирет. Орточо күлдүүлүгү 17,46–19,74%, орточо күйүү жылуулугу 30,29–30,54 МДж/кг (7236–7296 ккал/кг). 1997-жылга карата баланстагы запасы А+В+С1 категориясы боюнча – 5357 миң т, баланстан алынып ташталган жана «Центральная» шахтасы, көмүр казып алуу татаалдыгына байланыштуу жабылган.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7

Категория:Кыргызстандын кен байлыктары
Категория:Тоң району
Сөгөттү минералдуу боёк кени

Сөгөттү минералдуу боёк кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Кажы-Сай шаарчасынан 3 км чыгыш тарапта, Тескей Ала-Тоонун түндүк этегинде. 1932-ж. табылган. Кендин аймагында юра мезгилинин башталышында пайда болгон чопо, кумдук, гравелит, конгломерат тектери кеңири таралган. Каолин, кварцтуу кум, минералдуу боёк болуучу кызгылтым чопо катмарлары конгломерат, гравелит, алевролит, чопонун жука катмарлары менен аралашып жатат. Кумдуктун жалпы калыңдыгы 56 – 58 м, узундугу 1,7 км. Өңү боз, ар кандай бүртүкчөлүү каолин менен камдашып турат. Курамынын 85% кум, 15% каолин. Боёк болуучу кызгылтым чопонун орточо калыңдыгы 0,46 – 1,0 м, узундугу 0,5 кмге чейин. Чоподон (жалпы запасы 1190 миң т), каолинден (1504 миң т) ар түрдүү санитариялык жана техникалык буюмдарды, каптоо материалдарын жасоого болот. Кварц куму (жалпы запасы 10 млн т) күңүрт түстүү бөтөлкөлөрдү, электр изаляторун жана айнек буласын, түтүгүн жасоого жарамдуу.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары
Сөөк аметист кени

Сөөк аметист кени Нарын облусунун Жумгал районунда, Чаек кыштагынан 65 км аралыкта, деңиз деңгээлинен 3600–3700 м бийиктикте. 1980-ж. табылган. Аметисттин минералдашуусу Сандык сиенит массивинин жаракалуу зонасына туура келет. Аметисттин тоотектеги өлчөмү 347–615 г/м3. Аметист көгүш кызгылт (сыя) түстө. Элювий катмарындагы чачынды аметист жаракалуу, алгачкы тектеги аметист аз жаракалуу. Запасы эсептелбеген.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары