Сооронов Омор (О. Соорон-Сопу)

Сооронов Омор (О. Соорон-Сопу) - акын, адабиятчы жана сынчы. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, Кыргыз Республикасынын илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты. III даражадагы "Манас"орденинин ээси. Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин Ардактуу профессору. 

Омор Сооронов Базар-Коргон районунун Гөлөгөн айылында 1940-жылы 28-февралда туулган. 
1967-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин бүтүргөн. 
Эмгек жолун 1958-жылы Базар-Коргон басмаканасында арип терүүчү болуп иштөө менен баштаган, 
1959-жылдан орто мектепте улуу пионер тарбиячысы, 
1959 – 1962-жж. Советтик Армиянын катарында кызмат өтөп, 
1967-жылы Жалал-Абаддагы А.С.Пушкин атындагы окуу жайына окутуучу болуп жөнөтүлгөн. 
1969–1979-жж. жана 1981-жылдан тартып Кыргыз ССРинин ИА Тил жана адабият институтунун кичи илимий, илимий, улук илимий кызматкери, 
1979–1981-жж. «Кыргызстан» басмасынын Оригинал-дуу көркөм адабият бөлүмүнүн башчысы, 
1992 – 1995-жж. И.Арабаев атындагы КМПУнун улуу окутуучусу жана КУИАсынын улук илимий кызматкери болуп азыркыга чейин эмгектенип келүүдө.
1957-жылдан бери чыгармалары жарыкка чыгып келе жатат. Чыгармачылык жолун акын катары баштаган. «Тоолорумдун зыйнаты» биринчи поэтикалык жыйнагы 1971-жылы басылып чыккан.
1980-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү.

Кыргыз Республикасынын Илим жана техника жагындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, адабиятчы Омор СоороновдунӨМҮР БАЯНЫ

Омор Сооронов 1940-жылы 28-февралда Жалал-Абад областынын Базар-Коргон районуна караштуу Гөлөгөн айылында дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган. 1948-жылы Энгельс атындагы 7 жылдык мектептин (Азыркы Анаркулов Бейшен атындагы №13 орто мектеп) 1-классына кирип, аны 1955-жылы Ардак грамотасы менен бүтүрүп, ошол эле жылы Базар-Коргон кыштагындагы №1 орто мектептин 8-классына кирүү экзаменин тапшырып өткөн. Базар-Коргон №1 орто мектебин 1958-жылы бүткөндөн кийин “Коммунизм үчүн” деген райондук гезиттин басмаканасында тамга терүүчү болуп иштеген. 1959-жылы Кыргыз Мамлекеттик университетинин Филология факультетиндеги Журналистиканын сырттан окуу бөлүмүнө өтүп, кайра айылга келип, Авык кыштагында жаңыдан ачылган (Кийин Ленин атындагы №6 орто мектеп болуп, Совет (Арпачы) айылына көчүп кетиптир) орто мектепке улук пионер вожатый болуп иштей баштаганда, Ноябрь айында Советтик Армиянын катарына чакырылып, 1962-жылдын 17-июлуна чейин Орджоникидзе, Махачкала шаарларында жоокерлик милдет өтөгөн. 1962-жылдын августунда Кыргыз Мамлекеттик университетинин (Азыркы Улуттук университет) Филология факультетине кирип, аны 1967-жылы Артыкчылык диплому менен аяктап, А.С.Пушкин атындагы Жалал-Абад педагогикалык окуу жайына окутуучулукка жиберилет. Ошол педокуужайда иштеп жүргөндө, 1968-жылы, ВЛКСМдын 50 жылдыгына карата Ош областы боюнча (Анда Түштүктөгү үч област биригип Ош областы деп аталчу) адабий конкурс жарыяланып, О.Сооронов «Алыкул» деген поэмасы үчүн 1-сыйлыкка татыктуу болот. Бул анын адабият жагындагы эң алгачкы ийгилиги болчу.  1969-жылы Кыргыз Илимдер Академиясынын Тил жана адабият институту жарыялаган конкурска катышып, анын жыйынтыгы менен Манас секторунун кенже илимий кызматкери болуп калат. Ошондон тарта аталган институттун Совет адабияты секторунда, анан Кол жазмалар бөлүмүндө кенже, улук, анан жетектөөчү илимий кызматкер болуп иштеп келе жатат. Бул аралыктын ичинде 1979-1981-жылдары “Кыргызстан” басмасында Көркөм адабият редакциясын башкарат, 1992-1995-жылдарда И.Арабаев атындагы Педагогикалык университетте улук окутуучу болуп иштейт.

О.Соороновдун чыгармачылыгы Энгельс атындагы 7 жылдык мектептин 5-6-класстарында окуп жүргөндө эле башталып, эң алгачкы “Мектебим” деген ырын 1954-жылы 10-майда жазат. Ушул мектепте окуп жүргөндө Токоев Балтабай, Шерматов Осмоналы, Ормонов Жолдошалы, Эсенбаев Тойчулар болуп, Омор Соороновдун жетекчилигинде “Жаш тилек” аттуу кол жазма журнал уюштурушат, мектептин дубал газетасын чыгарууга активдүү катышат. 

Ыр жазууга алектенип жүргөнүнө карабастан, О.Соороновдун сүйгөн сабактары: математика, физика  болот, бирок Базар-Коргон №1 орто мектебине баргандан кийин негизги көңүлү ыр жазууга бурулуп кетет, алгачкы ыры “Кичинекей теримчи” деген ат менен 1957-жылы Базар-Коргон райондук “Коммунизм үчүн” газетасына басылат. Республикалык басмаларга 1958-жылы “Ала-Тоо” журналынын №12 санына чыккан “Эски адат” деген ыры менен аралашат.

Алгачкы ырлар жыйнагы 1971-жылы “Тоолорумдун зыйнаты” деген ат менен “Мектеп” басмасынан чыгат. О.Сооронов 8 поэтикалык жыйнактын автору. “Эки тоголок” (1993-ж.) деген жыйнагы бөбөктөр менен эргенчи балдарга арналган. 

Омор Сооронов поэзиядан башка көркөм сында, айрыкча адабият таануу илиминде көп эмгектенген, унутта калган акын, жазуучулардын, тарыхчылардын, искусство адамдарынын чыгармаларын, эмгектерин иликтеп, араб, латын ариптеринен азыркы кыргыз тамгасына көчүрүп жарыялоодо зор кызмат көрсөтүп келатат. Ал Сайф ад-дин ибн Дамулла Шах Аббас Аксикентинин 15-кылымдын аягында жазылган “Мажму ат-таварих” (Тарыхтардын жыйнагы), Молдо Нияздын (1823-1898) “Санат дигарасттар”, Молдо Кылычтын (1866-1917) “Казалдар”, Молдо Багыштын “Абак дептери”, Молдо Аширдин “Азирети эшен пирибиз”, Белек Солтоноевдин “Кыргыз тарыхы”, Касым Тыныстановдун “Капастан чыккан ырлар”, Магзунинин “Фаргана хандарынын тарыхы”, Актан Тыныбек уулунун “Актан”, 1855-жылы Кудаяр хан жаздырган “Насаб-наама”, Мукай Элебаевдин “Жарыяланбаган чыгармалар”, Тоголок Молдонун “Манас” ж.б. кол жазмаларды китеп кылып басмадан чыгарды. Тоголок Молдонун “Манасын” изилдеп, “Манас трилогиясындагы эпикалык окуялардын сүрөттөлүш өзгөчөлүгү” деген монография, М.Элебаевдин чыгармачылыгын иликтеп “Мукай” деген даректүү баян китебин, Токтогул Сатылгановго тиешелүү кол жазмалардын илимий сыпаттамасын  жазып атып, аны иликтөөгө киришип кетип, “Биз билген жана биз биле элек Токтогул деген даректүү баян китебин чыгарды. Андан башка эки томдук “Кыргыз совет адабиятынын тарыхы” (1987, 1990-жж.), 7 томдук “Кыргыз адабиятынын тарыхы” (2004, 2005-жж.), эки томдук “Кыргыз адабият таануу илими жана сыны” (2005-ж.), 1988-жылы Москвадан чыккан “Антология педагогической мысли Киргизской ССР” деген фундаменталдуу эмгектердин негизги авторлорунан болуп саналат. Мындан башка төрт жүздөн ашык ар түрдүү темадагы гезиттик, журналдык, энциклопедиялык, жыйнактык макалаларды жарыялаган. Омор Соороновдун “Кол жазмалар жөнүндө сөз” деген эки томдон турган китеби 2009-жылы “Турар” басмасынан жарык көрдү. 2000-жылы “Ош – 3000” темасындагы макалаларга жарыяланган конкурста “Берметтер каймагы”, “Үмөт молдонун табылгасы” деген макалалары үчүн 5000 сом өлчөмүндөгү 1-сыйлыкка татыктуу болот, бул илим жаатындагы алгачкы сыйлыгы эле. 

Акын жана адабиятчы Омор Соороновдун эмгеги жогору бааланып, Кыргызстан Жазуучулар союзунун 60 жылдык юбилейине карата 1995-жылы “Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер” деген, 2004-жылы адабият таануу илиминдеги зор салымы үчүн “Кыргыз Республикасынын Илим жана техника жагындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты” деген наамдарга татыктуу болот. 2017-жылы 5-июнда III даражадагы “Манас” ордени менен сыйланат. Ошондой эле “Кыргыз Республикасынын Элге билим берүү отличниги” (1993-ж), Кыргыз адабиятынын классиги Мукай Элебаев атындагы адабий сыйлыктын лауреаты (2006-ж.) болуп саналат. Дагы КРдин Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча Улуттук комиссиянын “Кыргыз тили” төш белгиси (№26 чечим, Күбөлүк №212, 13.09.2012-ж.), Улуу акын Токтогул Сатылгановдун 150 жылдыгына карата Түрксойдун “Токтогул Сатылганов-150” медалы (Медалдын сертификаты серия № ТР2014-ТС21), Токтогул-150 коомдук фондунун директорунун 2014-жылдын 15-май №1 буйругу менен “Токтогул Сатылганов – 150 жыл” юбилейлик медалы менен сыйланат. Ж.б.

Азыр Кыргыз Улуттук Университетинин ардактуу профессору (2003), “Кыргыз Республикасынын алдында сиңирген өзгөчө эмгеги үчүн” пенсиясын алуу менен Кыргыз Улуттук Илимдер Академиясындагы Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунда  жетектөөчү илимий кызматкер катары ишин улантып атат.

22.08.2019-ж.

1. КИТЕПТЕРИ 

а)  Монографиялар, илимий эмгектер жана макалалар.

1. “Манас” трилогиясындагы эпикалык окуялардын сүрөттөлүш өзгөчөлүктөрү. Ф., “Илим”, 1981. 6,1 б.т.

2. Мезгил жана талап.  Ф., “Кыргызстан”, 1981.. 6,36 б.т.

3. Согуш темасындагы кыргыз поэмаларынын сюжеттик мотивдери. Ф., “Илим”, 1981. 4,7 б.т.

4. Кыргыз совет адабиятынын тарыхы.1-том (авторлош). Ф., “Илим”, 1987, 

5. Кыргыз совет адабиятынын тарыхы. 2-том. (авторлош). Ф., “Илим”,1990,  43,15 б.т.

6. Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. 1-китеп.Б., Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 1998, 5,5 б.т.

7. Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. 2-китеп. Б., Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 1998, 5,5 б.т.

8. Мукай. Б., “Кыргызстан”, 1998, 10,7 б.т.

9. Калыгул, Арстанбек жана Касым Тыныстановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Б., Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2001, 5 б.т.

10. Антология педагогической мысли Киргизской ССР (авторлош). М., “Педагогика”, 1988, 23,0 б.т.

11. Мундуздар. Б., ОсОО “Лакпринт”, 2002.

12. 1503-жылы жазылган “Манас”. Б., “Айат”, 2003.

13. Насаб-наама. Омор Сооронов (О.Соорон Сопу). “Насаб-наама” – Кудаяр хан жаздырган адамзат санжырасы. 67-90-бб. Насаб-наама. (1855-жылы Кудаяр хан жаздырган адамзаттын санжырасы). Чагатай тилинен которгондор: Молдо Мамасабыр ажы Досбол уулу, О.Соорон Сопу (Омор Сооронов). Бишкек, Мамлекеттик тил фонду, 2003-ж., 1-43-беттер.(өзүнчө беттелген). 

13а. Насаб-наама (1855-жылы Кудаяр хан жаздырган адамзаттын санжырасы). (Б., Мамлекеттик тил фонду, 2003. Мамасабыр ажы Досбол уулу менен бирдикте которулган. Чиймесин чийген Сооронов Саади). 5 метрлик полотного чийилген чийме, Кириш сөзү менен.

14. Казыбек менен Е.Д.Поливановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. (Атайын фонду – 4). Б., Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2006.

15. Кол жазмалар жөнүндө сөз. (Макалалар). 1. Б., “Турар”, 2009-ж. 1-340-б.

16. Кол жазмалар жөнүндө сөз (Макалалар). 2. Б., “Турар”, 2009-ж. 1-290-б.

17. Кол жазмалардын илимий сыпаттамасы (Атайын фонду – 5, Жеке авторлордун өздүк фондусу – 1). – Ч.Айтматов атындагы тил жана адабият институту, 2010-ж.

18. Кол жазмалардын илимий сыпаттамасы (Жеке авторлордун өздүк фондусу – 2). – Ч.Айтматов атындагы тил жана адабият институту, 2010-ж., 68 бет.

19. Мен билген “Мажму атут-таварих” (Кол жазма жөнүндө сөз). Б., “Турар”, 2014-ж., көлөмү 6,75 б.т., нускасы 500.

20. Биз билген жана биз биле элек Токтогул (Даректүү баян). Б., “Турар”, 2014-ж., көлөмү 14 басма табак, 222б., нускасы 3000.  

21. Гөлөгөн_Арык – Коткор айылы башталган тарых. (Даректүү баян). Б.,”Салам” басмасы.2018-ж., 126 бет. 

б) Которгон китептери.

1. Сайф ад-дин ибн дамулло Шах Аббас Аксикенти жана уулу Нурмухаммед. Тарыхтардын жыйнагы (“Мажму атут-таворих”). (Молдо Мамасабыр Досболов менен бирдикте). Б., “Акыл” мамконцерни, 1996, 6,72 б.т.

2. Магзуни (Зиябидин Максым). Фаргана хандарынын тарыхы. Б., “Турар” басмасы, 2007. (Молдо Сабыр менен бирге).

3 Сайф ад-дин ибн Дамулла Шах Аббас Аксикент жана анын уулу Нооруз-Мухаммат (Нурмухаммат). Тарыхтардын жыйнагы (“Мажму ат- таварих”). Кайрадан которулуп, 2- басылышы. Которгондор: Молдо мамасабыр Досполов, Омор Сооронов. Баш сөзүн жана түшүндүрмөлөрүн жазган О.Сооронов) Бишкек, “Салам” басмасы, 2016-ж., 10 б.т., 158 бет.

в) Араб, латын арибтеринен азыркы кыргыз тамгасына көчүрүп, баш сөзүн жана түшүндүрмөлөрүн жазып, китеп абалына келтирип жасаган китептери.

1. Мукай Элебаев. Жарыяланбаган чыгармалар. Ф., “Адабият”, 1990, 17,12 б.т.

2. Молдо Кылыч. Казалдар. Ф., “Адабият”, 1990, 17,25 б.т.

3. А.Тыныбек уулу. Актан. Б., “Адабият”, 1991, 16,25 б.т.

4. Молдо Нияз. Санат дигарасттар. Б.”Учкун”, 1993, 10 б.т.

5. К.Досу уулу. Коргол. (Азыркы тамгадан. Ондош Корголов менен бирдикте түзүлгөн). Б., “Адабият”, 1993, 18,45 б.т.

6. Молдо Багыш Сарыбай уулу. Абак дептери. Б., “Акыл”, 1998, 18 б.т.

7. Насаб-наама (1855-жылы Кудаяр хан жаздырган адамзаттын санжырасы. Молдо Сабыр менен бирдикте). Б., Мамлекеттик тил фонду, 2003, 4,5 б.т.

8. Кыргыз мамлекеттүүлүгү жөнүндө байыркы кытай тарыхый булактары (б.з.ч. 111 к. – б.з. 1Х к.). Б., “Архи” Инновациялык борбору, 2003, 15,0 б.т.

9. Белек Солтоноев. Кыргыз тарыхы. Б., “Архи” Инновациялык борбору, 2003,  28 б.т.

10. Жоомарт Бөкөнбаев. Тандалган чыгармалар. (Авторлош). Б., Сүрөт-Басма-Салону. ЖЧК, 2003, 34 б.т.

11. Касым Тыныстанов. Капастан чыккан ырлар. Б., АК “Учкун”, 2004, 9,0 б.т.

12. Молдо Ашир.Азирети эшен пирибиз. (Авторлош) . Б., “Бийиктик”, 2005, 9,5 б.т.

13. Тоголок Молдо. “Манас”, Б., “Турар”, 2013-ж., көлөмү 85 б.т., нускас 1000.

14. Токтогул. Кедейкан. Кенже эпос. Айтып кагазга түшүргөн К.Акыев. 1938-жылкы латын арибиндеги китептен көчүрүп даярдалды. Б., “Турар”, 2014-ж., 161 бет.

15 “Окурмандардын китеп текчеси” сериясы. Мукай Элебаев, 111 том. Б., “Имак-офсет” – 2015-ж. 679 бет. Нускасы 500 даана.

16. Токтогул. Кедейкан, кенже эпос. Айтып, кагазга түшүргөн К.Акыев. 1938-жылкы латын арибиндеги тексттен окуп көчүрүлгөн. Экинчи басылышы. 3-153-беттерде. Китепте: “Эл адабияты” сериясы. Кедейкан, Шырдакбек, Тайлак баатыр,, Эмгек ырлары. 11-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 34 б.т., нускасы 600. 

17. “Залкар акындар” сериясы. Молдо Кылыч. Казалдар. Китепте: Млдо Кылыч. Абдираим Шама. 9-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 31 б.т., 3-382-беттерде.

18. “Залкар акындар” сериясы. Абдираим Шама. Абактагы арман. Китепте: Молдо Кылыч. Абдираим Шама. 9-том. Б., “Принт-экспресс” – 2016-ж. 31 б.т., 496, 382-493-беттерде.

19. “Залкар акындар” сериясы. Молдо Нияз. Санаттар. Китепте: Молдо Нияз. Молдо Багыш. Ниязалы Молдо. Өмөр Молдо. Бапа Оморов. –том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 3-216-беттерде. 

20. Молдо Багыш. Абак дептери (“Молдо Нияз, Молдо Багыш, Ныязалы Молдо, Өмөр Молдо, Бапа Оморов” деген китепте). Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 217-435-беттерде.

21. Ныязалы Молдо. Жигиттерге насыят “Молдо Нияз, Молдо Багыш, Ныязалы Молдо, Өмөр Молдо, Бапа Оморов” деген китепте). Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 449-477-беттерде.

22. Өмөр Молдо. Санат ыр (“Молдо Нияз, Молдо Багыш, Ныязалы Молдо, Өмөр Молдо, Бапа Оморов” деген китепте) Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 478-512-беттерде.

23. “Манас” сериясы. Манас. Баатырдык эпос. Тоголок Молдо – Байымбет Абдыракман уулунун вариантында. Б., “Турар”, 2017-ж., Көлөмү 93 б.т., 742 бет. Нускасы 500.

24. “Манас” сериясы. Семетей. Баатырдык эпос. Тоголок - Молдо Байымбет Абдыракман уулунун вариантында. “Манас” үчилтигинин 2-бөлүгү, 2-китеп. Б., “Турар”, 2017-ж., 52,5 б.т., 420 бет. Нускасы 500.

25. “Манас" сериясы. Семетей, Сейитек. Баатырдык эпостор. Тоголок Молдо – Байымбет Абдыракман уулунун вариантында. “манас” үчилтигинин 2-, 3-бөлүгү, 3-китеп. Б., “Турар!, 2017-ж., 61 б.т., 487 бет. Нускасы 500.

26. Молдо Кылыч. Б., “Турар”, 2017-ж. Китептин “Казалдар” бөлүмүн түзгөн жана Баш сөзүн, түшүндүрмөлөрүн жазган О.Сооронов.

27. Классикалык изилдөөлөр жана тексттер. (Актан Тыныбеков). Араб арибинен көчүрүп, китеп кылып түзгөн жана Баш сөүн, түшүндүрмөлөрүн жазган. Б., “Принт-экспресс”, 2018-ж., 33 б.т., нускасы, 524б. 

г) Түзгөн китептери. 

1. Сары азезил.  Ф., “Мектеп”, 1987, 5,55 б.т.

2. Акындар. Ф. “Мектеп”, 1988, 11,87 б.т.

3. Токтогул. Тандалмалар. Ырлар. (Авторлош). Б., “Турар”, 2014-ж., көлөмү 14,25 б.т., нускасы  2000.

4. Токтогул. Кедейкан. Кенже эпос. Толук түрүндө үчүнчү басылышы. Айтып, кагазга түшүргөн Калык Акыев. (Авторлош). Б., “Турар”, 2014-ж., көлөмү 10,25 б.т., нускасы 1000.

5. Токтогулду билген барбы? Эскермелер, илимий макалалар, Токтогулдун 125 жылдыгына арналган сөз жана макала. (Ж.Бөкөшев менен бирдикте). Б., “Турар”, 2014-ж., көлөмү     б.т., нускасы

6. Токтагул. Тандалмалы шыгармалар жыйнагы. Өлең-жырлар. Гылым баспасы, Астана – 2015. Халкаралык түрки Академиясы. (Түзүүчүлөр: О.Сооронов, А.Акматалиев). 

7. “Залкар акындар” сериясы. Токтогул Ү том. Б., “Бийикик” плюс” – 2015-ж.

8. “Эл адабияты” сериясы. 11-том. Кедейкан, Шырдакбек, Тайлак баатыр, Эмгек ырлары. (Түзүүчүлөрдүн тобу). Б., “Принт-экспрес” – 2016-ж. 34,5 б.т., 549 бет, 600 даана. 

9. “Залкар акындар” сериясы. 12-том. Нурмолдо, Боогачы, Казыбек. (Кубат Ибраимов, Мээрим Көлбаева менен бирдикте). Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж. 33,5 б.т., 534 бет. 

2.  Поэтикалык жыйнактары

1 Тоолорумдун зыйнаты. Ф. “Мектеп”, 1971.

2. Жүз.  Ф., “Кыргызстан”, 1975.

3. Жараат сыры.  “Мектеп”, 1977.

4. Тазалыкка чакырым. Ф., “Мектеп”, 1979

5. Ырларым – менин сырларым. Ф., “Кыргызстан”, 1983.                                                    

6. Аруу дүйнө. Ф., “Кыргызстан”, 1985.

7. Кайрылуу. Ф., “Адабият”, 1990.

8. Эки тоголок. Б., “Адабият”, 1993.

9. Кыргызым ай, кыргызым! Б., “Турар”, 2007-ж.

3. Китептерге жарыяланган илимий эмгектери, макалалары. 

1. Согуш темасы кыргыз поэзиясында. Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар. Ф., “Кыргызстан”, 1981-ж., 3-40-бб.

2. Юбилейлик жылдын поэтикалык түшүмү. (1987). Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар. Фрунзе, “Кыргызстан”, 1981-ж., 41-64-бб.

3. Мезгил жана талап. Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар. Фрунзе, “Кыргызстан”, 1981-ж., 65-91-бб.

4. Китептен-китепке. Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар. Фрунзе, “Кыргызстан”, 1981-б., 91-103-бб.

5. Эки поэмадан улам. Адабий сын макалалар. Фрунзе, “Кыргызстан”, 1981-ж., 103-111-бб.

6. Акындын ачыла элек казынасы. Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар. Фрунзе, “Кыргызстан”, 1981-ж., 111-120-бб.

7. Эки мүнөз. Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар.Фрунзе, “Кыргызстан”, 1981-ж., 120-132-бб.

8. “Үмүттөн” чыккан үмүттөр. Китепте: Мезгил жана талап. Адабий сын макалалар. Фрунзе, “кыргызстан”, 1981-ж., 132-141-бб.  

9. Калыптануу жана жетилүү жолунда. Китепте: Кыргыз совет адабиятынын тарыхы (КСАТ), 1-том. Ф., “Илим”, 1987.

10. Отузунчу жылдардын поэзиясы. Китепте: КСАТ, 1-том. Ф., “Илим”, 1987.

11. Азыркы кыргыз адабияты. Китепте: КСАТ, 1-том. Ф,. “Илим”, 1987.

12. Балдар адабияты. Китепте: КСАТ, 1-том. Ф., “Илим”, 1987.

13. Ак таңдай акындарң (Кириш сөз ордуна). – Китепте: Акындар. Ф., “Мектеп”, 1988-ж., 3-6-б.

14. Абдрасул Токтомушев.  Китепте: КСАТ, 2-том, Ф., “Илим”, 1990.

15. Кусейин Эсенкожоев. Китепте: КСАТ, 2-том. Ф., “Илим”, 1990.

16. Мукай Элебаев. Китепте: КСАТ, 2-том. Ф., “Илим”, 1990.

17. Касымалы Жантөшев. Китепте: Анталогия педагогической мысли Кирг. ССР. М., “Педагогика”, 1988.

18.Кубанычбек Маликов. Китепте: Антология педагогической мысли Кирг. ССР. М., “Педагогика”, 1988.

19.Жаркын өмүр, жарык самаган чыгармалар. Китепте: М, Элебаев. Жарыяланбаган чыгармалар. Ф., “Адабият”, 1990.

20. Түзүүчүдөн.  Китепте: Молдо Кылыч. Казалдар. Ф., “Адабият”, 1991.

21. Түшүндүрмөлөр. Китепте: (Жогорку китепте).

22. “Манас” Тоголок Молдонун айтуусунда. Китепте: Тоголок Молдо. Изилдөөлөр, эскерүүлөр. Ф., “Адабият”, 1991.

23. Унутулган уул, же урпактар самаган жазмалар.  Китепте: А.Тыныбек уулу. Актан. Ф., “Адабият”, 1991,

24. Илим.  Китепте: КСЭ. 2-том. Ф., Кыргыз ССР ИАнын илимий китеп чыгаруу басмасы, 1977, 606-бет.

25. Интервью. КСЭ, 2-том, 609-бет.

26. “Искусство”. КСЭ, 3-том, 13-бет.

27. “Искусство кино”. КСЭ, 3-том, 14-бет.

28. Кулуев Кайсын Шуваевич. КСЭ, 3-том, 484-бет.

29. “Кыргыз ССР Илимдер академиясынын кабарлары”. КСЭ, 3-том, 579-бет.

30. Мактымгулу. КСЭ, 4-том, 128-бет.

31. “Малая советская энциклопедия”. КСЭ, 4-том, 132-бет.

32. Мечиев Кязим Бекиевич. КСЭ, 4-том, 250-бет.

33. Мистраль Габриела. КСЭ, 4-том, 275-бет.

34. Молланепес Кадырберди оглы. КСЭ, 4-том, 295-бет.

35. Москва Мамлекеттик университети. М.Ломоносов атында. КСЭ, 4-том, 321-бет.

36. “Народное образование”. КСЭ, 4-том, 368-бет.

37. Одесса университети. И.И.Мечников атында. КСЭ, 4-том, 451-бет.

38. Омар Хайям. КСЭ, 4-том, 467-бет.

39. Прокофьев Александр Андреевич. КСЭ, 5-том, 7-бет.

40. Прометей. КСЭ, 5-толм, 7-бет. 

41. Пруст Масоль. КСЭ, 5-том, 87-бет.

42. Светлов М.А.  КСЭ, 5-том, 269-бет.

43. Свифт Жонатан. КСЭ, 5-том, 270-бет.

44. Сельвинский Илья. (Карл). КСЭ, 5-том, 284-бет.

45. Уэллс гербарт Жорж. КСЭ, 6-том, 198-бет.

46. Футуризм. КСЭ, 6-том, 299-бет.

47. Калык Акиев (1883-1953). Китепте: Акындар. Ф., “мектеп”, 1988.

48. Осмонкул Бөлөбалаев (1888-1967). Жогорку китепте.

49. Алымкул Үсөнбаев (1894-1963). Жогорку китепте.

50. Токтоналы Шабданбаев (1896-1978). Жогорку

51. Ысмайыл Борончиев (1910-1978). Жогорку китепте.

52. Түшүндүрмөлөр. Жогорку китепте. 217-219-беттер.

53. Бештин бири. Китепте: К.Досу уулу. Коргол. Ф., “Адабият”, 1993, 5-14-беттер.

54. Түшүндүрмөлөр. Жогорку китепте. 315-317-беттер

55. Кыргыз жазма мурастарынын башаты. Китепте: Молло Нияз. Санат дигарасттар. Ф., “Учкун”, 1993, 2-24-беттер.

56. Кошумча сөз. Жогорку китепте. 147-156-беттер.

57. “Бузук телефондон” бууланган сөздөр же Молдо Нияздын өмүр баянын дагы бир жолу тактоо иретинде. Жогорку китепте. 157-160-беттер.

58. Молдо Нияздын кол китептери жөнүндө маалымат. Жогорку китепте. 

59. Молдо Нияздын кол китептери жөнүндө дагы бир кабар. Жогорку китепте. 162-164-беттер.

60. Молдо Нияздын жарык көргөн чыгармаларынын библиографиясы. Жогорку китепте. 167-бет.

61. Айрым сөздөргө түшүндүрмөлөр. Жогорку китепте. 169-173-беттер

62. Адам аттары. Жогорку китепте. 174-175-беттер.

63. Жер аттары. Жогорку китепте. 175-бет.

64. Тоголок Молдо. Китепте: “Манас” энциклопедиясы. Б.,1995.

65. “Мажму атут-таворих” кыргыз тилинде. Китепте: Сайф ад-дин ибн дамулла Шах Аббас Аксикенти жана анын уулу Нурмухаммед.Тарыхтардын жыйнагы (“Мажму атут-таворих”). Б., “Акыл” мамконцерни, 1996, 3-15-беттер.

66. Адам аттары. Жогорку китепте. 84-112-беттер.

67. Жер, суу жана шаарлардын, айылдардын аттары. Жогорку китепте. 113-122-беттер.

68. Түшүнүксүз сөздөр. Жогорку китепте. 123-126-беттер.

69. “Абак дептерине” алгы сөз. Китепте: Молдо Багыш Сарыбай уулу. Абак дептери. Б., “Акыл”, 1998, 12-34-беттер.

70. Эскертүүлөр. Жогорку китепте, 241-257-беттер.

71. Алгы сөз. Китепте: Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. 1-2-китеп, Б., Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борболру. 1998, 3-5-беттер.

72. Казыбек казалчы. Китепте: Кыргыздын көркөм сөз мурастарындагы маселелер (Макалалар жыйнагы). Б., Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2001, 210-242-беттер.

73. Бет ачар. Китепте: Фатима Абдалова. Жүрөктөгү шамал. Б., “Кыргызстан”, 2001-жыл.

74. Эл сүйүүсүнө арзыган чыгарма. Китепте: Рухту көтөргөн улуу сөз. Адабий сын, пикир, илимий макалалар жыйнагы. (Түзгөн К.Даутов). Б., “Шам”, 2000, 76-78-беттер.

75. Достукка бараткан жолдо. Жогорку китепте. 78-82-беттер.

76. Автордон. Китепте: Сооронов Омор. Калыгул, Арстанбек жана Касым Тыныстановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Атайын фонду - 3. Б., Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2001, 3-7-беттер.

77. Балдар адабияты. Китепте: Кыргызстан. Энциклопедия. Б., 2001, 446-449-беттер.

78. Детская литература. Кн.: Кыргызстан. Энциклопедия. Б., 2001, 440-443-беттер.

79. Накыл сөзү – акыл дегендин өзү. Китепте: Накыл китеп. Акын Тургуналы Молдобаевдин “Акыл-данакер” сериясы. Он китептен тандалма. Б., Кыргыз-ирланд-герман биргелешкен “Кырсекон” ишканасында басылган. Б., 2002, 5-бет.

80. Адабий сын тарыхынын пайдубалы. (Редактордон). Китепте: Кадыркул Даутов. Адабий сын кантип жаралган? Б., 2002, 246-247-беттер.

81. Жоомарт өзүнүн кол жазма мурастарында. Китепте: Өрнөктүү өмүр, өчпөс талант. Б., “Бийиктик”, 2003, 14-24-беттер.

82. “Кутулуп кетет кууганың” (Редактордон). Китепте: Нурмолдо.Чыгармалар. Б., “Кыргызполдигшрафкомбинат” АК басмасы, 2003, 506-512-беттер.

83. “Насаб-наама” – Кудаяркан жаздырган адамзат санжырасы.  Китепте: Насаб-наама. Б., Фонд гшосударственного языка, 2003, 69-90-беттер.

84. “Насаб-наама” – Кудаяркан жаздырган адамзат санжырасы. Китепте: Насаб наама. Б., Мамлекеттик тил фонду, 2003, 5-26-беттер.

85. Актан Тыныбеков (1888-1951). Китепте: Кыргыз адабиятынын тарыхы. (7 томдук). 2-том. Б.. “Шам” басмасы, 2003, 343-350-беттер.

86. Буудайык. Жогорку китепте. 3-том, 322-327-беттер.

87. Молдо Сайпидин Жогорку китепте, 4-том, 150-173-беттер.

88. Молдо Нияз (1823-1898) Жогорку китепте, 4-том, 182-195-беттер. 

89. Нурмолдо (1838-1920).  Жогорку китепте. 196208-беттер.

90. Молдо Багыш (1886-1937). Жогорку китепте, 4-том, 362-373-беттер.

91. Абдираимшама (Абдираим Шамат уулу) (1892-1953). Жогорку китепте, 4-том, 383-390-беттер.

92. Казыбек (1901-1936). Жогорку китепте, 4-том, 402-419-беттер.

93. Белек Солтоноев (1878-1938). Жогорку китепте. 4-том, 230-242-беттер.

94. Карамырза (1861-1931). Жогорку китепте. 4-том, 332-338-беттер.

95. Коргол Досу уулу. (1882-1962). Жогорку китепте. 4-том, 444-453-беттер.

96. Доорон Ырысдөөлөт уулу (1896-1929). Жогорку китепте. 4-том, 564-570-беттер.

97. Анаргүл Тажибаева (1900). 4-том, 571-582-беттер.

98. Абдрасул Токтомушев (1812-1995). Жогорку китепте. 365-386-беттер.

99. Бекназар Мадали уулу. Китепте: Жалалабат облусу. Энциклопедия. Б., Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. 2003, 219-бет.

100. Дооран Ырысдөөлөт уулу. Жогорку китепте. 236-бет.

101. Карамырза Калыбек уулу. Жогорку китепте. 300-бет.

102. Молдо Багыш. Жогорку китепте. 376-бет.

103. Нурмолдо Наркулу уулу. Жогорку китепте. 394-бет.

104. Сайпидин Молдо Аксикенти. Жогорку китепте. 418-419-беттер.

105. Сарыкунан (Чын аты-жөнү Сагынбек Дыйканбаев). Жогорку китепте. 423-бетте.

106.  Үлгү-башат. Китепте: Касым Тыныстанов. Капастан чыккан ырлар. Б., “Учкун”, 2004, 5-19-беттер.

107.“Кутулуп кетет кууганың” (Редактордон). Китепте: Нурмолдо. Чыгармалар. Б., “Сүрөт-Басма-Салон”, 2003, 506-512-беттер.

108. Ыйык көпүрө. Китепте: Молдо Ашир. Азирети эшен пирибиз. Б., “Бийиктик”, 2005, 5-15-беттер.

109. Поливанов Евгений Дмитриевич (1891-1938). Китепте: Кыргыз адабият таануу илими жана сыны. 1-том,  Б., Манастаануу жана көркөм адабияттын улуттук борбору, 2005, 180-186-беттер.

110. Богданова Медина  Искендеровна (1908-1962). (Ж.Кожомбердиева менен бирдикте жазылган). Жогорку китепте, 230-245-беттер.

111. Бектенов Зияш (1911-1994). Жогорку китепте. 266-274-беттер.

112. Алгы сөз. Китепте: Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Б., Манастаану жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 1998, 3-5-беттер.

113. Автордон.Китепте: Калыгул, Арстанбек жана Касым Тыныстановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. (Атайын фонду – 3).  Б., Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2001, 3-7-беттер. 2003-ж., 14-24-беттерде.

114. Жоомарт өзүнүн кол жазма мурастарында. Китепте: Өрнөктүү өмүр, өчпөс талант. Түзгөн: А.О.Ормонбекова. Б., Бишкек гуманитардык университети, 203-ж., 14-24-бб.

115. “Кутулуп кетет кууганың” (редактордон). Китепте: Нурмолдо. Чыгармалар. Түзгөн К.Рыскулов. Б., “Сүрөт-Басма-Салону”, ЖЧК, 203-ж., 506-512-бб.

116. Үлгү-башат. Китепте: Касым Тыныстанов. Капастан чыккан ырлар. Б., “Учкун”, 2004-ж., 1-19-бб., 9 б.т.

117. Чалгындоо сөз. Китепте: Казыбек менен Е.Д.Поливановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Б., Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2006, 3-4-беттер.

118. Кокон ордосу кыргыздарга өгөй эмес. Китепте: Магзуни (Зиябидин Максым). Фаргана хандарынын тарыхы. Б., “Турар”, 2007, 22-43-беттер.

119. Абдыманап алп акындардапн болмок экен. Китепте: Абдыманап Жапаркулов. “...Бир гана аалам тегиз, аалам айкөл...” Б., “Бийиктик”, 2007, 32-35-беттерде.

120. “Мажму атут-таворихтеги” кыргыз санжырасы. -“Тарых жана санжыра” (жыйнак). Илимий-практикалык конференция. Бишкек. 2009-ж., 37-44-бб.

121. Жазылбай калган Баш сөз ордуна. Китепте: Мукай Элебаев (1906-1944). Тандалган чыгармалар. Бишкек ш., “Учкун” басмасы, 2008-ж. 5-8-бб.

122. Балдар адабиятынын баатыр жазуучусу. Китепте: Кусеин Эсенкожоев. Чыгармалар жыйнагы. Каракол шаары, “Карга аке” басма үйү, 2011-ж., 244-253-бб.

123. Тарыхый конференциялардын башкы каармандары. Китепте: “Манас” эпосунун тагдырын чечкен илимий конференцияга 60 жыл”. Б., Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институту, 2012-ж., 17-19-бб.

124. Ыйык “Манастын” ышпалдасын чыгарып атабыз. Китепте: Улуу “Манас” жана анын фальсифакаторлору. Б., “Турар”, 2013-ж., 23-41-бб.

125. Жайсаң ырчы Манастын чоросу эмес, калмактын (Кайыпдаңдын) ырчысы, “Манасты” алгач Ырамандын Ырчыуулу (Каратай) айткан. Китепте: Улуу “Манас” жана анын фальсификаторлору. Б., “Турар”, 2013-ж., 42-52-бб.

126. Көзү тирүү манасчылардыкы ыйык сөз да, көзү жоктордуку мыйрык сөз болуп калабы? Китепте: Улуу “Манас” жана анын фальсификаторлору. Б., “Турар”, 2013-ж., 64-76-бб. 

127. Абдувалиев И., Сооронов О. Болот Мураталиевич Юнусалиев. Китепте: Түрки дүниеси. Алманах – Алматы, 2013. 739-747-бб. (О.Соороновдун макаласы “Адабият таануу илиминин анабашыларынын бири” деп аталат. 744-747-беттерде).

128. Жазма варианттын жарыкка чыгышы. Китепте: Тоголок Молдо. Манас. Баатырдык эпос. 1-бөлүк. Б., “Турар”, 2013-ж., 3-18-бб. Көлөмү 85 б.т. Нускасы 1000.

129. Кедейкандын кербези. Китепте: Токтогул. Кедейкан. Кенже эпос. Толук түрүндө үчүнчү басылышы. Айтып кагазга түшүргөн Калык Акыев. Б., “Турар”, 2014-ж., 3-8-беттерде.

130. Алгы сөз. Китепте: Токтогул, Тандалмалар. Ырлар. Б., “Турар”, 2014-ж., 3-5-беттерде.

131. Токтогулдун тагдыры – кыргыз журтунун тагдыры (Жамгырбек Бөкөшев менен бирге). Китепте: Токтогулду билген барбы? (Эскермелер, илимий макалалар жана Токтогулдун 125 жылдык юбилейине арналган сөз менен макала). Б., “Турар”, 2014-ж., 3-6-бб.

132.  Куттукаалы куткарган материалдар. (Токтогулга байланыштуу жаңы табылган материалдар). Китепте: Токтогулду билген барбы? Эскермелер, илимий макалалар, Токтогулдун 125 жылдыгына арналган сөз жана макала. (Ж.Бөкөшев менен бирдикте). Б., “Турар”, 2014-ж.,     беттерде.

133. Калк мурасын жыйнаган Калмурат. Китепте: Калмурат Рыскулов. От аралаган ырлар. Б., “Турат”, 2014-ж., 3-6-бб.

134. Манас эйфориясы чегине жетти, эми жерге түшүп, чындыкты айтышыбыз керек. Китепте: “Манас” эпосу жана кыргыз элинин дүйнөтаанымы. Республикалык илимий-практикалык конференция. Б., “Триада Принт” (лат.), 2015-ж.,42-51-бб.

135. Алгы сөз. Китепте: Калмурат Рыскулов. Жыл-наама. Ай-наама. Б., “Турар”, 2015-ж., 3-6б. 

136. Филология илимдеринин корифейи. – Китепте: “Юнусалиев окуулары – 2015”. Бишкек, “Улуу тоолор”, 2015-ж., 1999-206-бб.

137.Кыргыз адабиятында роман жанрын көктөткөндөрдүн көч башы. Китепте: “Окурмандардын китеп текчеси” сериясы, Мукай Элебаев. 3-том. Б., “имак-офсет”, 2015-ж., 3-18-бб.

138. Токтогулдун чыгармаларын ийне-жибине чейин иликтөө милдети актай турат. Китепте: “Залкар акындар” сериясы, Токтогул 5-том. Б., “Бийиктик плюс”, 2015-ж., 3-10-бб. 

139. Чыңырып турган чындыктар. Китепте: “Залкар акындар” сериясы. Молдо Кылыч, Абдираим Шама. 9-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 4-30-бб. Түшүндүрмөлөр – 358-382-бб., 489-493-бб.

140. Лейлектн булбулу. Китепте: “Залкар акындар” сериясы. Молдо Кылыч. Абдираим Шама.  9-том. Б., “Принт-экспрес”, 2016-ж., 384-396-бб.

141. Улуу акын, унутулгус мурас. Китепте: “Залкар акындар” сериясы, Молдо Нияз. Ныязаалы Молдо. Өмөр Молдо 10-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 3-22-бб.

142. Адалат күткөн акын. Китепте: “Залкар акындар” сериясы. Молдо Нияз. Молдо Багыш. Ниязаалы Молдо. Өмөр Молдо. 10-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 218-228-бб.

143. Чүйдөн чыккан чоң акын. Китепте: “Залкар акындар” сериясы, Молдо Нияз. Молдо Багыш. Ныязаалы Молдо. Өмөр Молдо. 10-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 438-447-бб.

144. Аккан арыктан суу агат. Китепте: “Залкар акындар” сериясы, Молдо Нияз. Молдо Багыш. Ниязаалы Молдо. Өмөр Молдо. 10-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 478-482-бб.

145. “Кедейкандын керээзи”. Китепте: “Эл адабияты” сериясы. 11-том. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 4-9-бб.

146. Нурмолдо (1838-1920). Китепте: “Залкар акындар” сериясы. Нурмолдо. Боогачы. Казыбек.  Б., “Принт-экспрессс”, 2016-ж., 4-29-бб.

147. Кыргыз тарыхы жана эр Манастын эрдиктери жөнүндөгү эң алгачкы кол жазма. Китепте: Сайф-ад-дин ибн Дамулла Шах Аббас Аксикенти жана анын уулу Нооруз Мухаммат (Нурмухаммат). Тарыхтардын жыйнагы (“Мажму ат-таварих”). Кайрадан которулуп, 2-басылышы. Которгондор: Молдо Мамасабыр Досболов, Омор Сооронов. Баш сөзүн жана түшүндүрмөлөрүн жазган О.Сооронов. Б., “Салам” басмасы, 20016-ж. 3-18-бб. 

148. Түшүндүрмөлөр. Жогорку китеп. 99-154-бб.

149. Чыңырып турган чындыктар. (Экинчи басылышы). Китепте: Молдо Кылыч. Б., “Турар”, 2017-ж., 5-31-бб.

150. Түзүүчүдөн. Китепте: Молдо Кылыч. Б., “Турар”, 2017-ж., 329-332-бб.

151. Түшүндүрмөлөр. Китепте: Молдо кылыч. Б., “Турар”, 2017-ж., 389-412-бб.

152. Жазма варианттын жарыкка чыгышы. Китепте: Манас. Баатырдык эпос. Тоголок Молдо – Байымбет Абдыракман уулунун вариантында. Б., “Турар”, 2017-ж., 3-14-бб.

153. Тоголок Молдонун акындык, манасчылык – жалпы эле чыгармачылык жүзү “Семетейде” көрүнөт. “Манас” сериясы. Семетей. Баатырдык эпос. “Манас” үчилтигинин 2-бөлүмү, 2-китеп. Араб арибинен азыркы кыргыз тамгасына көчүргөн, компьютерге терген, китеп кылып түзгөн жана баш сөзүн, түшүндүрмөлөрүн жазган. Б., Турар”, 2017-ж., 3-30-бб. Көлөмү 52,5 б.т. Нускасы 500.

154. Түшүндүрмөлөр: Адам аттары. Жер, суу жана шаарлардан аттары. Унаалардын аттары. Эл, уруу, уруктар. Китепте: “Манас” сериясы. Семетей. Сейитек. Баатырдык эпостор. Тоголок Молдо – Байымбет Абдыракман уулунун вариантында. “Манас” үчилтигинин 2-3-бөлүгү, 3-китеп. Б., “Турар”, 2017-ж., Көлөмү 61 б.т. Нускасы 500. 

155. “Залкар акындар” сериясы. Токтогул. 5-том. Б., “Бийиктик плюс”, 2015-ж., 3-10-бб.

156. Чыңырып турган чындыктар. Китепте: “Залкар акындар” сериясы. Молдо Кылыч, Абдираим Шама. Б., “Принт-экспресс”, 2016-ж., 4-30-бб.

157. Лейлектин булбулу. Китепте: Молдо кылч, Абдираим Шама. “Залкар акындар” сериясы. 9-том. Арб, латын ариптеринен азыркы тамгага көчүргөндөр: С.Егембердиева, О.Сооронов. Түзгөн жана баш сөзү менен түшүндүрмөлөрүн жазган О.Сооронов. Б., “Принт-Экспресс”, 2016-ж., 384-397-бб. 31б.т., Нускасы 600.

158. Сайф-ад-дин ибн дамулла Шах Аббас Аксикенти жана анын уулу Нооруз-Мухаммат (Нурмухаммат). Трыхтардын жыйнагы (“Мажму ат-таварих”). Кайрадан которулуп, 2-басылышы. Которгондор: Мамасабыр Досболов, Омор Сооронов. Баш сөзүн жана түшүндүрмөлөрүн жазган О.Сооронов. Б., “Салам” басмасы, 2016-ж.

159. Көп кырдуу талант. Элдик мурастарды жыйнап, ийине жеткире иштегендердин чыгааны. Китепте: Классикалык изилдөөлөр жана тексттер. (Актан Тыныбеков). Арб арибинен көчүрүп, китеп кылып түзгөн жага Баш сөзүн, түшүндүрмөлөрүн жазган Омор Сооронов. Б., “Принт-экспресс”,  2018-ж., 3-19-бб. Көлөмү 33 б.т. Нускасы 500.

160. Бул китептин бет ачары. Китепте: Ормонбек Жайлообаев. Назармат – жазма булактарды сактоочу жана эң алгачкы мугалим-агартуучу. Б., “Салам” басмаканасы, 2018-ж., 6-11-бб. Көлөмү 10,5 б.т., Нускасы 100 

4. Газета, журнал беттериндеги макалалары, рецензиялары.

1. Алыкул атындагы адабий ийрим. – “Кыргызстан маданияты”, 8,01, 1969.

2. Жазуучуну эскерүү. – “КМ”, 19.02.1969.

3. Улуулар кичүүлөргө шыбырашат. – “КМ”, 7.05.69.

4. “Жаз даамы” жактыбы? – 21.01.1970.

5. Эл сүйүүсүнө арзыган чыгарма. – “КМ”, 25.02.1970.

6. Жердешибиздин чыгармалары жөнүндө бир-эки сөз. – “Ленинчил” (Райондук газета), 3.03.1970.

7. Семетейчи Сейдана. – “ЛЖ”, 30.09.1970.

8. Сагыныч саптары. – “КМ”, 14.10.1970.

9. Эки поэмадан улам. – “КМ”, 10.02.1970.

10. Жазма эстеликтер жөнүндө. – “КМ”, 12.08.1971.

11. Аңгемелер жөнүндө айрым ойлор. – “Ала-Тоо”, №4, 1972.

12. Балдарга арналган жыйнак. – “Мугалимдер газетасы”, 25.10.1972.

13. Санды көбөйткөн китептер. – “Ала-Тоо”, №4, 1973.

14. Чабандын китеби. – “Ала-Тоо”, №6, 1973.

15. Дептерлерди ачканда. – “КМ”, 15.11.1973.

16. “Чагылган” жөнүндө чакан сөз. – “ленинчил жаш”, 29.12.1973.

17. Ыр жазуу – ар кимдин эрмеги эмес. – “КМ”, 31.01.1974.

18. Залкар ырчы. – “Кыргызстан пионери”, 25.12.1974.

19. Согуш жана Жеңиш поэмаларда. – “КМ”, 20.02.1975.

20. Согуш темасы кыргыз поэзиясында. – “Ала-тоо”, №6, 1975.

21. Өмүр жөнүндө баян. – “КМ”, 12.06.1975.

22. “Сын чыйыры”. – “Ала-Тоо”, №11, 1975.

23. Китептен-китепке. – “КМ”, 27.11.1975.

24. Салтыков-Щедрин (1826-1889). – “Ала-Тоо”, №1, 1976.

25. Жаштык фонтаны. – “Политехник”, 22.04.1976.

26. Акындын “ачыла элек” казынасы. – “КМ”, 18.03.1976.

27. Достукка бараткан жолдо. – “КМ”, 9.09.1976.

28. Мезгил жана талап. – “Ала-Тоо”, №!!, 1976.

29. Жаңы адамдын образы кыргыз адабиятында. – “КМ”, 30.06.1977.

30. Чыңгыз Айтматов жана чыгармачыл жаштар. – “Ала-Тоо”№7, 1977.

31. “Байчечекей” бир жашта. – “КМ”, 2.02.1978.

32. Поэзия, мезгил, талап. – “КМ”, 6.07.1978.

33. Кыргыздын жаш адабияты, жаңы темаларды өздөштүрүү проблемасы. – “КМ”, 15.06.1978.

34. Башаттар. – “Мугалимдер газетасы”, 21.03.1979.

35. Балдар сүйгөн китептер. – “Ленинчил жаш”, 24.04.1979.

36. Өспүрүмдөр тууралуу эки поэма. – “КМ”, 12.07.1979.

37. Кыргыз баладар поэзиясын изилдөө маселесине карата. – “Ала-Тоо”, №11, 1979.

38. Тууган жер – терезем. – “КМ”, 6.12.1979.

39. Кенжелер поэзиясына көз салып... “КМ”, 21.02.1980.

40. “Кыргызстан” басмасы – с”ездге. – “Ленинчил жаш”, 11.06.1981.

41. Акын кыздын “Ак кушу”. – “КМ”, 15.04.1982.

42. “Буурул таңдын жомогу” жөнүндө. – “Мугалимдер газетасы”, 12.01.1983.

43. “Айланкөчөктүн” айланасындагы ойлор. – “КМ”, 10.02.1983.

44. Замандаштардын дүйнөсү. – “КМ”, 10.11.1983.

45 Жайлоологон бөбөктөр жана “бетон балдары”. – “КМ”, 29.12.1983.

46. Кол чатырдай жайылып. – “КМ”, 3.05.1984.

47. Кичинекейлер адабиятынын горизонттолру. – “КМ”, 13.12.1984.

48. Сөзгө маани берүү зарыл. – “КМ”, 31.01.1985.

49. Балдар адабияты баскан жол. – “Ала-Тоо”, №3, 1985.

50. Кичүүлөр улуулардан көмөк күтөт. – “КМ”, 18.04.1985.

51. Катаал жылдардын көркөм чындыгы. – “КМ”, 16.05.1985.

52. Балдар дүйнөсү Барпынын чыгармаларында. – “КМ”, 24.10.1985.

53. Мукайдын тилге жасаган дыкат мамилеси. – “Мугалимдер газетасы”, 11.12.1985.

54. Мукайдын мурастары. – “КМ”, 30.01 1986.

55. Мукайдын өзү жазган өмүр баяны жана ага кошумчалар. – “Мугалимдер газетасы”, 9.04.1986.

56. Бир пъесанын тарыхынан. – “Ленинчил жаш”, 27.05.1986.

57. Мукайдын мурастарына саякат. – “Ала-Тоо”, №8, 1986.

58. Баш аламандык. Мукайдын мурастарына кайдигер мамиле. – “КМ”, 2.04.1987.

59. Мукайдын өзү жазган өмүр баяны жана “Узак жолдун” экинчи китебинен бир үзүм. – “Ала-Тоо”, №4, 1987.

60. Кириш сөз. М.Элебаев. Сайра Кийизбаева. – “Советтик Кыргызстан”, 7.11.1987.

61. Мукай артист жана драматург. – “Ала-Тоо”, №”2, 1988.

62. Мукай согуш жылдарында. – “КМ”, 24.03.1988.

63. Тунгуч романдын туулушу жана туурадан чыккан сөздөр. – “КМ”, 23.06.1988.

64. Темир сандыктын сыры. – “Советтик Кыргызстан”, 6.08.1988.

65. Жарыяланбагандын “жазасы”. – “КМ”, 23.02.1989.

66. Кечиккен кезигишүү. – “Мугалимдер газетасы”, 3.03.1989.

67. Кириш сөз. Дүйнөдө жалгыз кымбатым. – “ЛЖ”, 8.03.1989.

68. Молдо Кылыч Шамыркан уулу. О.Сооронов: Түшүнүктөр. Зарыл тактоолор. – “Советтик Кыргызстан”, 8.04.1989.

69. Кыска өмүрдүн узак жолу. – “Ала-Тоо”,№8, 1989.

70. Кыска өмүрдүн узак жолу (уландысы). – “Ала-Тоо”,№9, 1989.

71. Кириш сөз. Ишенебиз да, тилектешпиз да. – “Советтик кыргызстан”, 15.09.1989.

72. Мукай жана фольклор. – “Мугалимдер газетасы”, 21.06.1989.

73. Молодо Кылычтын “Зар заманы”. – “Ала-Тоо”, №12, 1989.

74. Кол тие элек кол жазма. – “Советтик Кыргызстан”, 6.01.1990.

75. “Зар заманга” түшүнүктөр. – “Ала-Тоо”, №1, 1990.

76. Пурсати ким? – “КМ”, 08.02.1990.

77. Аруу жашап, ак сүйүүгө чакырам. – “Ленинчил жаш”, 3.03.1990.

78. “Катарга калкың кошуп анан мактан”. – Советтик Кыргызстан”, 25.03.1990.

79. Майдандан кат. – “КМ”, 19.03.1990.

80. Сынчы да болгон. – “Советтик Кыргызстан”, 26.07.1990.

81. Ак таңдай ата, учук улаган уул. – “Ала-Тоо”, №7, 1990.

82. Дагы эле тактык жөнүндө. – “КМ”, 23.08.1990.

83. Балдар адабиятынын жазуучусу. – “Ала-Тоо”, №9, 1990.

84. Калпты чындай айтса, чын чычалап жолдон чыгат. – “КМ”, 11.10.1990.

85. Сөз чынынан бузулбайт. – “Ленинчил жаш”, 4.12.1990.

86. Кириш сөз. Актан Тыныбек уулу. Көкөтөй. – “КМ”, 17.01.1991.

87. Мамыр Мерген уулу. – “Бишкек шамы”, 8.02.1991.

88. Мукай жана жаштар. – “Жаштык жарчысы”, 16.02.1991.

89. Кириш сөз. Актан Тыныбек уулу. Мурзакулбектин тою. – “Советтик Кыргызстан”, 1.06.1991.

90. Кириш сөз. Актан Тыныбек уулу. Үркүн ырлары. – “Кыргыз Туусу”, 20.06.1991.

91. Казыбек калкына кайтат. – “Кыргызстан Туусу”, 1.06.1991. (Кулжа айынын 1и).

92. Жүрөктөн чыккан үзүм ой. – “КМ”, 15.08.1991.

93. Кириш сөз. Солтобай. Арман. – “КМ”, 15.08.1991.

94. Кириш сөз. Актан Тыныбек уулу. Үркүн поэмасы. – “КМ”, 22.08.1991.

95. Кириш сөз. Актан Тыныбек уулу. Үркүн поэмасы. – “КМ”, 27.06.1991.

96. Аалы жана Мукай. – “КМ”, 26.09.1991.

97. Кичинекейлердин акыны. – “Кыргыз Туусу”, 23.11.1991.

98. Доорон ырчынын дареги. – “КМ”, 28.11.1991.

99. Молдо Нияз – кыргыз жазма мурасынын көч башы. – “Кыргыз руху”, 11.03.1992.

100. Жазма адабият башатында. – “КМ”, 30.07.1992.

101. Атына жараша заты болсо. – “КМ”, 6.08.1992.

102. Жалайыр жалгыз.- “Мурас” журналы, №3-4, 1992-ж., 44-45-бб.

103. Сохранить имя. – “Республика”, 18.08.1992.

104. Баш сөз ордуна. Молдо Нияз. Алымкул. – “КМ”, 3.09.1992.

105. Жаш акын Мыктыбек Өмүрзаковдун ырларына киришме сөз. – “Аалам”, январь 1993.

106. Соңку сөз. (Молдо Нияздын “Курманжан датка”, “Даткайым сулуу” аттуу ырларына жазылган соңку сөз.- “Тулпар журналы, №1, 1993-ж., 26-30-бб.

107. Токтогул менен Алымкулдун айтышы. – “КМ”, 14.04.1993.

108. Кеп чынынан бузулбайт. – “КМ”, 11.02.1993.

109. Жаңы жерде жаралган ойлор. – “Кутбилим”, 14.04.1993.

110. Бузук телефондон бууланган сөздөр. – “КМ”, 14-15,01.1993.

111. Сатыбалдынын сатирасы. – “Кыргыз Туусу”, 17.04.1993.

112. От бар кезде, акын бар. – “КМ”, 29.04.1993.

113. Айтылбай турган сөз эле. – “Кыргыз руху”, 9.06.1993.

114. Аброй апкелбеген жардамчылар. – “Кыргыз руху”, 18.08.1993.

115. Токтогулдан кийинки торгойлордун бири элем. – “Кыргыз Туусу”, 21.09.1993.

116. Басмачылар баяны же Молдо Нияздын “Санат дигарасттарин” барактап. – “Заман Кыргызстан”, 1-15. 10.1993.

117. “Гүл берели күйөөсүнөн жашырып”. – “Кыргыз руху”, 10.11.1993.

118. Молдо Кылычтын улуу чындыгы. – “Заман Кыргызстан”, 15.12.1993.

119. Жалаадан жабыр көргөн жазуучу. – “Эркин Тоо”, 19.01, 26. 01,  3.02.1994.

120. Жалаадан жабыр көргөн жазуучу(уландысы). – “Эркин Тоо”, 26.01.1994.

121. Жалаадан жабыр көргөн жазуучу (уландысы). – “Эркин Тоо”, 3.02.1994.

122. Мезгилдин изи ырларда. – “Заман Кыргызстан”, 1-7.04.1994.

123. Аялдан чыккан ак таңдай. – “Кыргыз руху”, 15.04.1994.

124. Насыйкат бар, а бирок уккан барбы? – “Кыргыз руху”, 27.05.1994.

125. Култегин эстелигинин жаңы котормосун окуп. – “Заман Кыргызстан”, 10.06.1994.

126. Актануу жана мактануу. – “Эркин Тоо”, 14.07.1994.

127. Актануу жана мактануу (уландысы). – “Эркин Тоо”, 14.09.1994.

128. Ардактуу профессор. – “Заман Кыргызстан”, 9.12.1994.

129. Айдап жүрүп каратты Анжиян менен Алайды. – “Кыргыз руху”, 3.02.1995.

130. Куту болбогондун духу болбойт. – “Заман Кыргызстан”, 3.02.1995.

131. Муңканып кеттиң Мукайым. – “Эркин Тоо”, 29.03.1995.

132. Манас жөнүндөгү алгачкы жазма кабар. – “Кыргыз Туусу”, 18.08.1995.

133. Тактаганга таарыныч болбосун! – “Кыргыз руху”, 18.08.1995.

134. Араздашпай ынтымакка келели. – “Эркин Тоо”, 26.08.1995.

135. “Мажму атут-таворих” кыргыз тилинде. – “Эркин Тоо”, 26.08.1995.

136. Эки жалаага бир жооп. – “Чүй баяны”, 7.10.1995.

137. “Мажму атут-тавролроих” кыргыз тилинде. – “Заман Кыргызстан”, 22.12.1995. 29.12.1995.

138. Эпсиз айтылган эки сүйлөм.-“Нуска”, №7, Февраль, 1996-ж.

139. Түрк ата Ысыккөлгө качан келип мамлекет курган? – “Заман Кыргызстан”, 8.03.1996.

140. Түрк ата Ысыккөлгө качан келип мамлекет курган? (уландысы). – “Заман Кыргызстан”, 15.03.1996.

141. Тарых үчүн табылга. – “Заман Кыргызстан”, 26.04.1996.

142. Соңку сөз. С.Орозбаков. Замана.-“Кыргыз руху”, 16.о8. 1995-ж.

143. Ататүрк түрктөрдүн атасыбы?-“Кыргыз руху”, 18.09.1996-ж.

144. Арыстанбаптык белгисиз акын.-“Заман Кыргызстан”, 22.11.1996-ж.

145. Муфтийдин сөзүнө гана ишенген.-“Эркин тоо”, 11-17.12., 1996-ж.

146. “Мажму атут-таворих” жана кыргыз тарыхы. – “Заман Кыргызстан”, 1, 11, 18-25.04.1997.

147. Абдырахмановдун адилетсиз талабы, Каптагаевдин компотентсиз жообу. – “Кыргыз руху”, 10-16.12.1997.

148. Кылычты колдогондор да, “кордогондор” да о дүйнө кетишти. Эми биз чындыкты айтышыбыз керек. – “Ордо”, №4, №5, 1998. “Кыргыз Туусу”, №59,60,61,62.8-11.08, 12-14.08, 15-18.08, 19-21.08.2008-ж.

149. Хандын кунуна татыган баатыр (Мамыр Мерген уулу).- “Ала-Тоо”, №9-10, 1991-ж., 288-193-б.

150. Тилди тепсеген дилди тепсейт. – “Заман кыргызстан”, 23.11, 27.11.1998.

151. Амандын “Арманы” Жаңыбайдын жараатын ачты. – “Республика”, 1.03.1999.

152. Сакал өрттөнсө өчүрүү керек. – “Асаба”, 26.03. – 1.04.1999.

153. Кыргыз “реформаторлору”алтынга алмашкыс кол жазмаларды маклатурага айлантуу алдында турат. – “Асаба”, 28.01.2000.

154. Адамды тазарткан жалгыз гана проэзия. – “Кыргыз Туусу”, 22-24.02. 2000.

155. “Куран-и Каримдин” кыргызча котормосу тууралуу. – “Чүй баяны”, 28.04.2000.

156. “Куран-и Карим”. Аграф сүрөөсү. (М.Досболов менен бирге которушкан). – “Ислам нуру” журналы, №1. 2000.

157. Кул Кожо Акмат Ясавий (Х11). – “Ислам нуру”, №1, 2000.

158. Молдо Нияз (1823-1898). – “Ислам нуру”, №1,2000.

159. Тоголок Молдо (1860-1942). Шаа Маширап олуянын даваты. – “Ислам нуру”,№1,2000.

160. “Куран-и Карим”. Нисса сүрөөсү. (М.Досболов, Э.Медербековдор менен бирге которушкан). – “Ислам нуру”, №2, 2000.

161. Жаңы вариантка жараша айтылган сөз. – “Ислам нуру”, №2, 2000.

162. Сражидин Оши. – “Ислам нуру”, №3, 2000.

163. Нурмолдо Наркулу уулу (1838-1920. – “Ислам нуру”, №3, 2000.

164. “Коломтонун” оту өчпөсүн. – “Коломто” журналы, №3, 2000.

165. Берметтер каймагы. Бүткүл мусулман ааламына белгилүү аалым жана акын Сражидин Оши ким болгон?. – “Заман Кыргызстан”, 21.04.2000.

166. Үмөт Молдонун табылгасы. – “Заман Кыргызстан”. – 7.07.2000.

167. Ичтеги душманды ким тыят? – “Эркин Тоо”, 10.02.001

168. Тилди тепсеп, дилди кайт кылган котормо (Курандын кырогызча котормосу тууралуу). – “Эркин Тоо”, 13.04.2001

169. Эсимде кымбат экениң, эгемен элим, Мекеним! (“Кыргыз Туусунун анкетасына Омор Сооронов жооп берет).- “Кыргыз Туусу”, 24-27-август, 2001-ж.

170. Имам ал- Бухарий. – “Ислам маданияты”,  Октябрь, 2002.

171. Адабий сындын тарыхы. – “Кыргызстан маданияты”, №10, Октябрь, 2002.

172. Нурмолдо Наркулу уулу. (1838-1920). – “Ислам маданияты”, август, 2002.

173. Орус мүнөз, кыргыз кыял Мырзаян. – “КМ”, №11, 2002.

174. Авторлордун кол тамгасындагы жазмалар да бар. – “Бишкек таймс”, №46, 12.12.2003.

175. Таланттуу акын, такыба сөздүн чебери. – “Кыргызстан маданияты”, №6, Декабрь, 2003.

176. Такыба. – “Кыргыз Туусу”, 30.01 – 5.02. 2004.

177. Молдо Нияздын колкитеби кантип табылды? – “Жаңы ордо”, №13, 9.04.2004.

178. Сөздүн туура айтылышы – элдин түбөлүктүүлүгүн бекемдейт. – “Жаңы ордо”, 21.05.2004.

179. Кокон ордосу – кыргыздарга өгөй эмес. – Жаңы ордо”, №20,3.06.2004. №21, 10.06.2004. №23, 17.06.2004.  №24, 24.06.2004.

180. Чүйдөн чыккан чоң акын. – “Адабий  Алатоо”, №1, Январь, 2006.

181. Арстанбек акын изилденүүгө жана корголууга муктаж. – “Адабий Алатоо”, №2, Февраль 2006.

182. Атактуу акын Боогачынын Түшүнүк каты жана ага К.Мифтаковдун түшүндүрмөсү. – “Адабий Алатоо”, №3, Февраль, 2006.

183. Саясат – мамлекеттүүлүктү сактоочу бирден-бир курал, ага таза мамиле кылуу керек.- “Жаңы ордо”, №12, 30.03.2006-ж.

184. “Алгачкы атын жоготкон” адаш ысымдар.-“Жаңы ордо”, №*, 3.03, 8.03, 2006-ж.

185. Кыргыз идеологиясынын өзөгү – кыргыз биримдигинде. –“Жаңы ордо”, №24, 23.06, 2006-ж.

186. Туяк ырчы жана ичкиликтерге байланыштуу айрым сөздөр. – “Адабий Алатоо”, №10, Июнь, 2006.

187. Жеңижоктун биринчи китеби кантип чыккан? – “Адабий Алатоо”, №16, Октябрь, 2006.

188. Ырысбектин эргүүсү (Өмөрали Исаев деген псевдоним менен чыккан). – “Жаңы ордо”, №35, 24-октябрь, 2006.

189. Башка түшкөн оор сыноодон кыргыз интеллигенциясы жакшылап өтө алган жок. – “Жаңы ордо”, №41, 1.12.2006.

190. Атаңды өлтүргөнгө энеңди алып берсең өзүң бил, бирок, акылыңан ажыраба, кыргыз! – “Адабий Алатоо”, №18, Декабрь, 2006.

191. Муфтийликке жанталашкандар жана Молдо Сабыр аалым. – “Жаңы ордо”, №43, 15.12.2006.

192. Кокон ордосун колдон алдыргандай болбойлу. – “Адабий Алатоо”, №19, Декабрь, 2006.

193. Салижан Жигитьов менин күндөлүктөрүмдө. – “Адабий Алатоо”, №1, 2007.

194. Жазуучулар эл алдында ыйык милдетин аткарышы керек. – “Жаңы ордо”, №3, 2.02.2007.

195. Жусуп (Нүзүп) миң башынын акыркы сөзү. – “Жаңы ордо”, №12, 6.04.2007.

196. Кокон ордосундагы кыргыздардын ролу. – “Алтын өрөөн”, №5-6, Апрель, 2007. (Баткен облусунун Кызылкыя шаарынан чыгат).

197. Китептин жасалыш тарыхы. – “Адабий Алатоо”, №11, 2007;  №12, Июль, 2007;  №13, август, 2007;  №14, сентябрь, 2007; №15, сентябрь, 2007; №16, сентябрь, 2007;

198. Мурас менен таанышаар алдындагы сөз.- “Кыргыз адабияты”, №5, сентябрь, 2007.

199. Мурас менен таанышуу. – “Кыргыз адабияты”, №6, 9-22.10.2007-ж.

200. Саясаттан сарыккан ырлар. - “Адабий Алатоо”, №1, январь, 2008-ж.

201. Адамдык менен ишеничтин таңкыстыгы. (Канаатчыл кедей).-“Адабий Алатоо”, №2, январь, 2008-ж.

202. Чындык чырылдап сыртта калабы?- “Жаңы ордо”, №4, 8.02. 2008-ж.

203. Кол жазмалардын авторлору корголууга тийиш.-“Адабий Алатоо”, №3, февраль, 2008-ж.

204. Молдо Кылычты колдогондор да, “кордогондор” да о дүйнө кетишти, эми эл чындыкты билиши керек.”Кыргыз Туусу”, №59, 8-11.08, №60, 12-14.08, №61,15-18.08, №62, 19-21.08, 2008-ж.

205. Азыркынын “жорулары” кимдер?-“Кыргыз адабияты”, “7, 22.04 – 5.05, 2008-ж.

206. Унутулган адабият айдыңына чыгышы. (Адабиятчы жана окумуштуу – педагог Садык Алахандын эмгектерине болгон талкуу).-“Кыргыз адабияты”, “3, 19.02 – 3.03, 2008-ж.

206. Ай-талаада ач кыйкырык (С.Каипов. “Жылга бергис жарым күн”).-“Кыргыз адабияты”, “10,10-23.06.2008-ж.

207. Нурмолдонун кылым карыткан арбагынын алдында арууланганыбыз жөн.-“Кыргыз Туусу”, 19.12.2008-ж.

208. Он беш томдук тарыхты жазуунун критерийи – тактык, идеясы – кыргыз элинин биримдиги болушу керек. –“Кыргыз Туусу”, №3, 16.01, №4,20.02,  №5,23.01, №6,27.01. 2009-ж.

209. Тарых менен санжыраны айкаштырган кол жазма.-“Кыргыз Туусу”,№32,1.05, №33,8.05, №34,12.05,2009-ж.

210. Анык адис Айнагүл.- “Жаңы ордо”, №26, 10.07.2009-ж.

211. Жазуучулардын жаратмандыгы жанданабы?-“Кыргыз Туусу”, №59,7.08, ... №60, 11.08, №62, 18.08, №63, 21.08, №64, 25.08.2009-жыл.

212. Бабур Базар-Коргондо.-“Кыргыз Туусу”, №76,13.10, №77,16.10., №78, 20.10., №79,23.10. 2009-ж.

213. КТРдин төрүндө кимдер жүрөт? – “Жаңы ордо”, №03, 5.02.2010-ж.

214. Арыстанбапта ыйык мечит бар!.. – “Ак жол”, №7, 3-10. 03.2010-ж.

215. Арыстанбап аймагын ачып бүтпөй кетти. – “Жаңы ордо”, №40. 24. 12.2010-ж.

216. Улууларды урматоонун күңгөй-тескейи. – “Жаңы ордо”, №1, 14.01.2011-ж.

217. Ыйык “Манастын” ышпалдасын чыгарып атабыз. – “Жаңы ордо”, №13,8.04.2011-ж.; №14,5.04.2011-ж.; №15,22.04.2011-ж.

218. Жаркын талант, жакшы адам жөнүндө эскерүү. – “Жаңы ордо”,№30,7.10.2011-ж.

219. Тоо булбулу Токтогулдун өз оозунан жазылган кол жазма. Биринчи макала: Токтогул эң сонун тилмеч, адемий аңгемечи, тагын айткан тарыхчы да болгон. – “Жаңы ордо”,№37,18.11.2011-ж.; №38,25.11.2011-ж.

220. Тоо булбулу Токтогулдун өз оозунан жазылган кол жазма. Экинчи макала: Токтогулдун Анжиян көтөрүлүшү жөнүндөгү аңгемеси. – “Жаңы ордо”, №40,9.12.2011-ж.; №41,16.12.2011-ж.

221. Ырамандын ырчы уулубу же Жайсаңбы? – “Кыргыз Туусу”, №101,30.12.2011-ж.

222. Жайсаң ырчы Манастын чоросу эмес, калмактын (Кайыпдаңдын) ырчысы. Манасты алгач Ырамандын Ырчы уулу (Каратай) айткан. – “Жаңы ордо”, №1,26.01.2012-ж.

223. Көзү тирүү манасчылардыкы ыйык сөз да, көзү жоктордуку мыйрык сөз болуп калабы? – “Жаңы ордо”, №06.2.03.2012-ж.

224. Көк туу көтөрөбүз деп көшөргөндөрдүн максаты эмне? Кыргызды кыйраткылары келип атабы? - №07.9.03.2012-ж.

225. Токтогулдун архивдик мурастарынан. – “Жаңы ордо”, №09,23.03.2012-ж.

226. Кой терисин жамынган китеп. – “Жаңы ордо”, №10,29.03.2013-ж.

227. Тоо булбулу Токтогулду табариктеген Жумай Жылкыбаевдин эскерүүлөрү жана кошумча сөздөр. – “Жаңы ордо”, №18,24.05.2013-ж.; №19,31.05.2013-ж.; №20,07.06.2013-ж. (дагы уланат).

228. Чыгаан илимпоз, чыныгы академик. - “Жаңы ордо”, №30,18.10.2013-ж.

229. Тоголок Молдонун “Манасынын” бет ачаарында айтылган жана айтылбай калган сөздөр. - “Жаңы ордо”, №01, 5.01,2014-ж.

230. Кыргыз романистикасындагы жаңы сөз. – “Жаңы ордо”, №04, 7.02, 2014-ж.

231. Биз билген жана биз биле элек Токтогул.- “Фабула”, №50, 4.07.2014-ж.

232. Жаңыбай манасчынын жаркын элеси жана жалпыга жете элек “Арманы”.- “Ачык сөз”, №9, 18.09, №10, 25.09. 2014-ж.

233. Токтогул тууралуу жаңы табылган кол жазмалар.-“Жаңы ордо”, №28, 10.10, №29, 17.10, №30, 24.10, №31, 30.10. 2014-ж. (уланат).

234. Илим сымак ырлар.- “Жаңы ордо”, №37,12.12. 2014-ж.

235. Арстанбап мүрзөсү – илгери көзү өткөн бүткүл кыргыз элиталарынын ыйык жайы.- “Жаңы ордо”,№01, 23.01.2015-ж. (7,11-беттерде). №02,30.01.2015-ж. (10,12-беттерде).

236. Арстанбап мүрзөсүнө жасаттары коюлган көрүнүктүү көлдүктөр.- “жаңы ордо”, №6, 27.02.2015-ж. (7-б.).

237. Менин күндөлүктөрүмдөгү Салижан Жигитовдун бейнеси (Ушундай аталыштагы китептен бир парча).- “Жаңы ордо”,№7, 6.03.2015-ж. (4,13-беттерде).

238. Идеология бар, аны атуулдарга жеткирүү керек.- “Жаңы ордо”,№10, 20.03.2015-ж. (6-б.). Жогорку Кеңештин Илим, билим, туризм жана спорт комитетинин төр агасы Каныбек Осмоналиевге. Вице-премьер Дамира Абаскановнага жазылган кат).

239. Ала мышыктын жүнү же профессор Топчуке менен Өзбек ажынын талашы.- “Жаңы ордо”, №13, 14.04.2015-ж. (10-бетте), №14,17.04.2015-ж. (10-бетте). 

240. Жоокер акындын “Согуш жана жеңиш ырлары”.- “Жаңы ордо”, №16, 1.05.2015-ж.

241. Ала мышыктын жүнү же профессор Топчубек Тургуналиев менен Өзбек ажынын талашы туурасында. – “Кыргыз адабияты”, №1, 28.05.2015-ж., №2,19.06.2015-ж.

242. Молдо Нияз. Даткайым сулуу. Башталыш сөзү жана басмага даярдаган. – “Кыргыз адабияты”, №2,19.06.2015-ж.

243. Нурмолдо. өмүр жана өлүм. Киришмеси, аяккы сөзү жана басмага даярдаган. – “Кыргыз адабияты”, №3, 28.08.2015-ж.

244. Чүйдөн чыккан чоң акын. – “Кыргыз адабияты”, №4, Октябрь, 2015-ж.

245. Котормочулардын дарканы. – “Кыргыз адабияты”, №4, Октябрь, 2015-ж.

246. Ысмыбыздан уялсак же жакшырткыбыз келсе, алмаштырсак болот. Жер-суулардын тарыхый аттарына асылбайлычы!!! – “Жаңы ордо”, №1, 5.02. 2016-ж.

247. Кыргыз адабиятынын кылым ичиндеги тарыхы жөнүндө. – “Жаңы ордо”, №2, 12.02. 2016-ж.

248. Эне тил көйгөйү жана сунуштар. (С.Жигитов менин күндөлүктөрүмдө деген топтомдон. 3-макала). -  “Жаңы ордо”, №3 19.02. 2016-ж.

249. Улуу таланттарга жасалган урмат өзүндөй бийик болуусу шарт. (Ч. Айтматовдун скульптуралык эстеликтерине карата ой-толгоо)). – “Жаңы ордо”, №6.11.03.2016-ж.

250. Жалындуу акын, жарыяланбаган ырлар. – “Кыргыз адабияты”, Февраль, 2016-ж.

251. Тоголок Молдонун акындык, манасчылык – жалпы эле чыгармачылык жүзү “Семетейде” көрүнөт. – Жаңы ордо”, №12, №13, №14, №15. 7-,14- , 21-,28- апрель, 2017-ж.

252. Жан китеп же “Кыргыз тилиндеги фразеологизимдердин төркүнү (этимологиясы)” аттуу Сөздүк жөнүндө.- “Ачык сөз”, №21, 30.08.2017-ж.

253. Гөлөгөн-Арык – Коткор айылы башталган тарых.- “Жаңы ордо”, №34, 7.12.2017-ж

254. Гөлөгөн-Арык – Коткор айылы башталган тарых.- “Жаңы ордо”, №35, 14.12.2017-ж.

255. Житкен окту аткан ок табат же алдакачан айтылган акылман сөз туурасында. – “Жаңы ордо”, №14, 27.04.2018-ж.

256. Каныкей менен Жамийланын качканы адепсиздикпи? Же салтта мандем барбы? – “Эркин тоо”, №63, 27.07. 2018-ж.

257. Көп кырдуу талант. Элдик мурастарды жыйнап, ийине жеткире иштегендердин чыгааны. – “Ачык сөз”, №20,№21, №22. 26.07, 2.08, 9.08. 2018-ж.

258. Мамлекеттик тил “Маманы” апа, “Папаны”- ата деп тууралап айткандан башталат. – “Эркин тоо”, №1, 11.01. 2019-ж.

259. Жаңылыктын жарчысы көп, жарчысынан да калпысы көп. – “Ачык сөз”, №17, 9-май, 2019-ж.

260. “Хикметтердин” жаңы котормосу же жарыяланбай калган Баш сөз жөнүндө. – “Ачык сөз”, №23, 2019-ж.

261. Качан эл болобуз? – “Ачык сөз”, 27, 18-июль 2019-ж.

262. Качан эл болобуз?. – “Ала-Тоо” журналы, 2019-ж., №8.   

22-август 2019-ж.

Поэтикалык жыйнактардын, алты монографиялардын жана ар түрдүү макалалардын автору. Эки томдук Кыргыз совет адабиятынын тарыхынын, жети томдук «Кыргыз адабиятынын тарыхынын» авторлошу болуп саналат. Кыргыз элинин бир нече кол жазма мурасын изилдеген.
Эл агартуунун отличниги (1993), Кыргыз Республикасынын мадания-тына эмгек сиңирген ишмер (1995), Кыргыз Республикасынын Илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын (2004), ошондой эле Мукай Элебаев атындагы адабий сыйлыктын ээси жана КУУнун Ардактуу профессору болуп саналат.

ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ

Кыргыз тилинде

Тоолорумдун зыйнаты: Поэмалар жана ырлар. – Ф.: Мектеп, 1971. – 48 б. 

Жүз: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1976. – 48 б. 

Жараат сыры: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Мектеп, 1977. – 90 б. 

Тазалыкка чакырам: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Мектеп, 1979. – 76 б.

Мезгил жана талап: Адабий-сын макалалар. – Ф.: Кыргызстан, – 144 б.

Манас трилогиясындагы эпикалык окуялардын сүрөттөлүш өзгөчөлүктөрү: (Тоголок Молдонун варианты). – Ф.: Илим, 1981. – 120 б.

Согуш темасындагы кыргыз поэмаларынын сюжеттик мотивдери. – Ф.: Илим, 1982. – 88 б.

Ырларым менин – сырларым: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 88 б.

Аруу дүйнө: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 104 б.

Кайрылуу: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Адабият, 1990. – 128 б.

Эки тоголок: Ырлар. – Б.: Адабият, 1993. – 32 б.

Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы: Атайын фонду. 1-китеп. – Б.: Манас таануу жана көркөм адабияттын улуттук борбо-ру, 1998. – 122 б.

Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы: Атайын фонду. – 2-китеп. – Б.: Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 1998. – 116 б.

Мукай: Даректүү баян. – Б.: Кыргызстан, 1998. – 202 б.

Калыгул, Арстанбек жана Касым Тыныстановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Атайын фонду. – Б.: Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2001. – 84 б.

Мундуздар. – Б.: ОсОО Лакпринт, 2002. 1505-жылы жазылган «Манас». – Б.: Айат, 2003.

Насаб-наама: 1855-жылы Кудаяркан жаздырган адамзаттын санжырасы. – Б.: Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия, 2003.

Казыбек жана Е.В.Поливановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Атайын фонду. – Б.: Манастаануу борбору, 2004.

Кыргызым ай, кыргызым! Ырлар. – Б.: Турар, 2008. – 85 б.

КОТОРМОЛОРУ

Сайф ад-дин ибин Дамулло Шах Аббас Аксикенти жана анын уулу Нурмухаммед. Тарыхтардын жыйнагы (Мажму атут таворих). (Молдо Са-быр менен бирге) – Б.: Акыл, 1996.

Магзуни (Зиябидин Максым). Фаргана хандарынын тарыхы). (Молдо Сабыр менен бирге) – Б.: Турар, 2007.

Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Адабият
Категория:Кыргыз акындары
Категория:Акындар
Категория:Инсандар