Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Нур Исраилов

Нур Исраилов (1.1.1910 Еңбекшіқазақ ооданы, Бірлік айылы - 1953) ― уйгур акын, жазуучу.

Чыгармалар
Таң жырлары, (ырлар жынагы), 1931
Кызыл туг нешани, Алмата: Жазуучу басмасы, 1966
Булактар
Жетісу, Энциклопедия. – Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. ISBN 9965-17-134-3

Категория:Уйгур жазуучулары
Категория:Уйгур адабияты
Абдулла Токой

Абдулла Мукамбетарип уулу Тукай (26 бугу 1886 - 15 бугу 1913) — татар адабиятынын классиги, адабият таануучу, публицист, азыркы татар адабиятынын жана адабий тилинин негиздөөчүлөрүнүн бири. 

 Булактар 
Тукай Габдулла // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.

Категория:Татар жазуучулары
Категория:Арип боюнча жазуучулар
Категория:Татар акындары
Решат Нури Гүнтекин

Решат Нури Гүнтекин (25-ноябрь 1889 – 7-декабрь 1956 ) — түрк жазуучусу жана драматург. 

Анын эң белгилүү романы «Чалыкушу» («Боз торгой», 1922) анадолудагы жаш түрк аял мугалимдин тагдыры жөнүндө.

Булактар

Категория:Түрк жазуучулары
Категория:Түркия жазуучулары
Категория:Арип боюнча жазуучулар
Категория:Түрк адабияты
Халиде Ысрайыл

Халиде Ысрайыл — уйгур жазуучусу.

1952-жылы октябрда Кашкарда туулган.

1972-1975-жылдары Халиде Бээжиңдеги Улуттар университетинде окуган. Окууну бүтүргөндөн кийин Шинжаң гезитинде адабият жана маданият бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген.

Жарык көргөн китептери
Алтун Кеш (роман), (Алтын бут кийим) Кашкар уйгур басмасы, 2016 ISBN 978-7-5373-4386-2
Ана Деря Издеп, 2012, ISBN 978-7-80744-522-7
Кечмиш (Өткөн) (роман), Кашгар уйгур басмасы, 2011, ISBN 978-7-5373-1992-8
Кумлукниң Чүши (повест жыйнагы). Шинжаң эл басмасы, 1992.

Булактар

Категория:Уйгур адабияты
Категория:Арип боюнча жазуучулар
Категория:Уйгур жазуучулары
Категория:Кытай жазуучулары
Кең-Кыя

Кең-Кыя кыргыз улуттук айылы (кыргызча: كەڭقىيا قىرعىز ۇلۇتتۇق ايىلىhttps://www.azattyk.org/a/history_tibet_xinjiang_xaidulla_kyrgyz_longread_2020_tch_blog_ky/30589758.html, , ) — Кытайдын Шинжаң-Уйгур автоном районунун Хотан аймагынын Гума ооданын кыргыз улуттук айыл2022年统计用区划代码和城乡划分代码：皮山县.Фергана өрөөнүндө, бүгүнкү Афганистан, Өзбекстан, Тажикстан, Кытайда жашаган кыргыздар жана алардын этностук курамы, локалдашуусу (XX к. баш чендери – XX к. 90-ж.).

 Булактар 
Категория:Кыргыздар
Категория:Шинжаң
Кыргызстан нефть жана газы

Кыргызстанда нефть менен куйуучу газ химиялык онор жайдын негизги сырьёсу болуп эсептелинет.Газдын Жана нефттин негизги кендери Ферганада ороонудо жайгашкан . Булар бир нече тармактарда колдонулат.Мисалы:(Бокситтен алюминий ондурулуп,жасалма корунд алынат да жогорку сыпатттагы "цемент"ондурулот).
Ак-Суу аймагы

Ак-Суу аймагы Шинжаңдын орто батышында жайгашканhttp://www.aksu.gov.cn/. Анын аянты 131,161 км2, 2020-жылдагы эл каттоо боюнча калкы 2,714 миллион. Ак-Суу аймагысынын Кыргызстан жана Казакстан менен 263,8 км (163,9 миль) эл аралык чек арасы барhttps://www.fmprc.gov.cn/ce/cgbrsb/chn/zgxw/t1883861.htm.

Ак-Суу аймагысы оодан деңгээлиндеги 2 шаарга жана 8 ооданга бөлүнөт: Ак-Суу шаар, Күчөр шаар, Он-Суу оодан, Шаяр оодан, Ток-Суу оодан, Байы оодан, Үч-Турпан оодан, Абат оодан, Келпин оодан.

 Булактар 

Категория:Шинжаң
Категория:Кыргыздар
Зунун Кадири

Зунун Кадири (1911-24.9.1989) — уйгур акыны, драматургу жана жазуучу.

Ал 1911-жылы Шинжаңдын Тарбагатай аймагынын Дүрбөлжүн ооданында туулган. Ал чыгармачылык жолун 1936-жылы баштап. 1989-жылы 24-сентябрда Алматыда каза болгон.

 Чыгармалар 
 Драмалар 
Ал 1937-жылы жазган Жахалетниң Жапасы (Надандык азабы) аттуу драмасы менен башталат.
Учрашканда (Жолукканда)
Партизанлар Этрити (Партизандар командасы)
Ар бир Ишниң Йолы бар (Бардык иштин жолу бар)
Гүнчем (Гүнчем)
Гүлниса (Гүлниса) сыяктуу драмалары бар.
 Ааңгемелер 
Муэллимнин хети (Мугалимдин каты), 1945
Родипай, 1945
Күчүккө Xужум (Күчүккө чабуул), 1945
Икки Бармиким Билен (Эки бармагым менен), 1946
Гуман (Шек), 1947
Магдур Кеткенде, 1948
Чын кыш
Рахмат
Эслеш (эстөө)

 Булактар 
Категория:Инсандар
Категория:Уйгур адабияты
Категория:Уйгур жазуучулары
Категория:Кытай жазуучулары
Категория:ШУАР
Категория:Арип боюнча жазуучулар
Африка бирлигинин желеги

Категория:Флаги по алфавиту

Африка бирлигинин желеги — Африка бирлигинин символу. Бул желек 2010-жылдын 31-январында Аддис-Абебада өткөн мамлекеттердин жана өкмөт башчыларынын ассамблеясынын 14-сессиясында кабыл алынган.

Желек тик бурчтуу жашыл түстө жана анын ортосунда Африка континентинин жашыл түстөгү силуэти, 53 ак түстөгү нурлар жана тегерете жайгашкан 53 сары түстөгү жылдыздар жайгашкан.

 Желектин символикасы 

 Жашыл түс африкалыктардын үмүтүн жана биримдикке болгон умтулуусун билдирет.
 Алтын түс африкалык байлыктарды жана жаркын келечекти билдирет.
 Ак түс Африканын бүткүл дүйнө жүзү боюнча чыныгы достор менен мамиле түзүү каалоосунун тазалыгын билдирет.
 Желектеги 53 жылдыз Африка Бирлигинин бардык мүчө-мамлекеттерин чагылдырат (бирок, Түштүк Судан 2011-жылдын июлунда Бирликтин 54 мүчөсү болгон; Марокконун мүчөлүгү 2017-жылдын февралында калыбына келтирилген).

 Мурунку желеги 
thumb| 1970-жылдан 2010-жылга чейин колдонулган Африка Биримдигинин желеги
Желек тик бурчтуу жана беш тилкеден турган. Жашыл, сары жана ак тилкелер турган жана ортосунда Африка бирлигинин белгиси болгон.

Бул желек 1970-жылы кабыл алынган.

Түстөрдүн символикасы төмөнкүдөй болгон: 

 жашыл түс — африкалык үмүттөрдү жана биримдикке болгон каалоону билдирген; 
 сары түс — Африканын байлыгын жана жаркын келечегин билдирген; 
 ак түс — Африканын бүткүл дүйнө жүзү боюнча досторуна болгон умтулууларынын тазалыгын билдирген; 
 кызыл түс — африкалык тилектештикти жана Африканы боштондукка чыгаруу үчүн төгүлгөн канды билдирген.

Африкалык биримдик уюму 2002-жылы Африка бирлигине өзгөртүлгөн. 2003-жылы жаңы эмблеманы жана желекти иштеп чыгуу боюнча сынак жарыяланган. Бирок, 2004-жылы Аддис-Абебадагы сессиясында Африка бирлигинин Ассамблеясы мурунку символдорун сактап калуу чечимин кабыл алган. 

Жаңы желек 2010-жылы иштелип чыккан жана Африканын силуэтинин чоң көлөмүнөн жана континенттин бардык өлкөлөрүн чагылдырган жылдыздардан улам биримдик идеясын айкыныраак чагылдыра баштаган.

 Булактар 

 АБ белгилери (символикасы)
Категория:Уюмдардын желектери
.ps

.ps — расмий түрдө Палестина мамлекетине ыйгарылган жогорку деңгээлдеги улуттук доменDelegation Record for .PS. Бул Палестинанын улуттук интернет аталыштарын берүү агенттиги тарабынан башкарылатIANA — Report on the Delegation ofفلسطين. ("Falasteen") representing the Occupied Palestinian Territory in Arabic.

Каттоону күбөлөндүрүлгөн (тастыкталган) каттоочуулар алып барышат.

Палестинанын эл аралык жогорку деңгээлдеги улуттук домени — فلسطين, ал Punycodeдо .xn--ygbi2ammx деп көрсөтүлгөн.

 Экинчи деңгээлдеги домендер 
Каттоого экинчи деңгээлде да, үчүнчү деңгээлдеги да доменди болот: 

 ps: баардык калоочулар үчүн ачык;
 com.ps, net.ps, org.ps: чектөөлөрсүз колдонулат;
 edu.ps: окуу жайлар үчүн;
 gov.ps: ПУА жана мамлекеттик мекемелер үчүн;
 sch.ps: Палестина мектептери үчүнHow to register a .PS domain? «Anyone, Palestinians and non-Palestinians, from businesses to organizations to individuals, can register a .ps domain name».

 Омонимдик домендер 
Meetup веб-сайтындагы жолугушуулар үчүн meetu.ps жана Мэриленд университети тарабынан ter.ps сыяктуу омонимдик домендер да колдонулганUMD CAS — Central Authentication Service. 

 Атайын домендик аталыштар 
تونس. (punycode xn--ygbi2ammx) — Палестина мамлекетине үчүн араб тамгалары менен жазылган жогорку деңгээлдеги улуттук домен.
 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 IANA сайтындагы .ps доменин whois маалыматтары

Категория:Жогорку деңгээлдеги улуттук домендер

Категория:DNSSEC
Жар-Кыштак (Сузак району, Барпы айыл аймагы)

Жар-Кыштак — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Барпы айыл аймагынын курамына кирет. Деңиз деңгээлинен 770 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Сузак кыштагынан 15 км чыгыш тарапта. Жалал-Абад темир жол бекетинен 22 км.
 Калкы 
Калкы - 1447 киши (2023-жылы); негизинен дыйканчылыкта эмгектенет. Кыштакта белгилүү чабан, СССР мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты Д. Чойбеков туулган.

 Булактар 

 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

Категория:Барпы айыл аймагы
Бөкөй (айыл)

Бөкөй — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Сайпидин Атабеков айыл аймагынын курамына кирет.
 Калкы 
Калкы - 0 киши (2023-жылы).

 Булактар 

Категория:Сайпидин Атабеков айыл аймагы
Жаңы-Арал

Жаңы-Арал — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Таш-Булак айыл аймагынын курамына кирет.
 Калкы 
Калкы - 791 киши (2023-жылы).

 Булактар 

Категория:Таш-Булак айыл аймагы
Ынтымак (Сузак району)

Ынтымак — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Таш-Булак айыл аймагынын курамына кирет.
 Калкы 
Калкы — 3396 киши (2023-жылы).

 Булактар 

Категория:Таш-Булак айыл аймагы
Ирригатор (айыл)

Ирригатор — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Таш-Булак айыл аймагынын курамына кирет.
 Калкы 
Калкы — 1520 киши (2023-жылы).

 Булактар 

Категория:Таш-Булак айыл аймагы
Категория:Айылдар
Чолок-Терек

Чолок-Терек — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Таш-Булак айыл аймагынын курамына кирет.
 Калкы 
Калкы — 1323 киши (2023-жылы).

 Булактар 

Категория:Таш-Булак айыл аймагы
.nu

.nu – Ниуэ аралы үчүн жогорку деңгээлдеги улуттук домен.

Башка арал мамлекеттериндей эле бул домендик аталыштар да «экспорт үчүн», Ниуэ аралы менен байланышы жок сайттарга сатылат. 

Домен Швеция, Дания жана Нидерландда колдонуучулар арасында абдан популярдуу, себеби бул өлкөлөрдүн тилдеринде «nu» сөзү «азыр» деп которулат. 

Ошондой эле чоңдорго арналган сайттар үчүн (порнографиялык материалдарды камтыган же сойкулардын кызматтарын жарнамалаган) сайттар тарабынан да колдонулат, себеби француз тилинен «nu» сөзү «жылаңач» деп которулат. . 

Домен 2003-жылга чейин Ниуэ аралынын өкмөтү тарабынан көзөмөлдөнүп турган, андан кийин баардык укуктар Массачусетстеги IUSN Foundation уюмуна өткөрүлүп берилгенThe IUSN Foundation. 2013-жылы Швециялык Интернет Фонду башкарып келген, бул чечимге Ниуэ аралынын өкмөтү каршы чыгып, 2018-жылы башкарууну өзүнө алган.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 IANA сайтындагы .nu доменин whois маалыматтары 
 Интернет колдонуучулар коому— Ниуэ (IUSN)

Категория:Жогорку деңгээлдеги улуттук домендер
Категория:DNSSEC
Ажман (эмирлик)

right|thumb|277x277px|Оман жана БАЭ эксклавдары

АжманАжман, эмирлик ( Бириккен Араб Эмирликтеринин курамындагы эң кичинекей эмирлик .

 Борбору — Ажман.
 Аянты — (БАЭнин аймагынын 0,3% түзөт), калкы — 504 846 адамUnited Arab Emirates: Emirates & Major Cities - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information (2017-жыл)

Бул эмирлик БАЭнин курамына 1971-жылы 2-декабрда кирген .

 Тарыхы 
1820-жылдары Ажман ал-Касими шейхтеринин бийлигинен бошотулган. 1892-жылдан 1971-жылга чейин Келишимдик Омандын курамында болгон. 1971-жылдын 2-декабрынан тартып БАЭнин бир бөлүгү болуп саналат.

 Калкы 
2017-жылы Ажмандын калкы 504 846 адамды түзгөн. Статистика боюнча 100 аялга 188,13 эркек туура келетAjman. Population.

 Экономикасы 
Ажман эмиратынын 2020-жылдагы жылдык экономикалык отчетуна ылайык, 2019-жылы Ажмандын ИДПсы 32 миллиард бириккен араб эмирликтериинин дирхамын түзгөн, бул өткөн жылына салыштырмалуу болжол менен 2,3% өсүү темпин көрсөткөн.

Курулуш жана кыймылсыз мүлк секторлору ИДПда 2019-жылы үстөмдүк кылган жана анын 31,9% түзгөн. 

2019-жылы ИДПда өндүрүш тармагы 18,8%, соода тармагы 18,8% түзгөнAiman. Economy.

 Географиясы 
Калкынын негизги бөлүгү эмирликтин борборунда жашайт. Ажман курамына ошондой эле эки эксклавды камтыйт:

1. Масфут, борбордон 110 км түштүк-чыгышта жайгашкан, аянты 50 км².

Масфут БАЭде маанилүү ролду ойнойт: бардык эмирликтердин ичүүчү суусунун негизги булактары ушул жерде жайгашкан. Курма жана башка мөмөлүү дарактарды өстүрүүгө да адистешкен. Бул эксклавдын жанында Хадт айылы жайгашкан, бул айылдын тегерегиндеги аймакты Оман жана Ажман бирге башкарышат .

2) Манама, борбордон 60 км чыгыш тарапта жайгашкан, аянты 10 км².

 Ажайып жерлери 
Ажмандын абасы менен суусу таза, тынч жээктери көптөгөн деңиз сүйүүчүлөрүн өзүнө тартат.

Ажмандагы ажйып жерлеринин кээ бирлери: 

 Ажман музейи;
 Масфут сепили;
 Масфут дарбазасы;
 Кызыл чеп.

 Башкаруучу үй-бүлөөсү 

 Ан-Нуайми уруусунан чыккан Ажмандын шейхтери (1971-жылдан тартып эмир деп аталат). 

 1816-1838 - Рашид I ибн Хумайд;
 1838-1841 - Хумайд I ибн Рашид;
 1841-1848 - Абд аль-Азиз I ибн Рашид (өлтүрүлгөн);
 1848-1869/73 - Хумайд I ибн Рашид (кайрадан);
 1869/73—1891 — Рашид II ибн Хумайд;
 1891-1900 - Хумайд II ибн Рашид (агасы Абд аль-Азиз II тарабынан өлтүрүлгөн);
 1900-1908 - Абд аль-Азиз II ибн Хумайд;
 1908-1928 - Хумайд III ибн Абд аль-Азиз;
 1928-1981 - Рашид III ибн Хумайд;
 1981-жылдан бери - Хумайд IV ибн Рашид ан-Нуаими.

 Булактар 

Категория:БАЭ административдик-аймактык түзүлүшү
Эксклав

right|thumb| С – В өлкөсү үчүн эксклав жана А өлкөсү үчүн анклав
right|thumb| С – В өлкөсүнүн эксклавы, А жана Д өлкөлөрүнүн аймагы менен курчалган жана алар үчүн анклав эмес.
Эксклав ( «-ден» + «ачкыч») - өлкөнүн негизги аймагынан бөлүнгөн жана бир же бир нече башка мамлекеттер менен курчалган суверендүү эмес аймак. Ошол эле аймак өзү кирген өлкө үчүн эксклав, ал эми кирбеген мамлекет үчүн анклав болуп санаталат. Бирок курамына кирбеген мамлекеттин аймагы менен курчалган. Чыныгы эксклав болуп – өлкөнүн негизги аймагынан бөлүнүп, бирден ашык мамлекет менен курчалган суверендүү эмес аймак болуп саналат.Винокуров Е. Теория анклавов. — Калининград: Terra Baltica, 2007. — С. 20. — 342 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-98777-015-3

Деңизге чыгуу мүмкүнчүлүгү бар эксклав жарым эксклав деп аталат. Деңиз мыйзамына ылайык, жарым эксклавга башка өлкөлөрдүн аскер-деңиз күчтөрүнүн кирүүсүн тосууга жол берилбейт. Күнүмдүк турмушта жарым эксклав жана жарым анклавдар көбүнчө учурда жөн гана эксклав жана анклав деп аталышат.

 Эксклавдардын мисалдары 

 Эл аралык 

 Азербайжандын курамындагы Нахичеван автономдук республикасы Армения, Иран жана Түркия менен курчалган .
 Медвежье-Санково, Беларустун Гомель облусунун аймагында жайгашкан, административдик жактан Россиянын Брянск облусуна карайт.
 Фергана облусуна караштуу Шахимардан эксклавы жана Сох району, Кыргызстандын аймагындагы Өзбекстандын эксклавдары болуп саналат.
 Ломбардияга таандык Лугано көлүндөгү италиялык Кампионе д'Италия айылы Швейцариянын аймагы менен курчалган, Италиянын эксклавы жана Швейцариянын анклавы болуп саналат.
 Испаниянын бир бөлүгү болгон Льивия муниципалитети Франция менен курчалган.

 Аймактык (регионалдык) 

 Зеленоград, Восточный району, Мачихино - Москванын эксклавдары (Москва облусунун аймагы менен курчалган).
 Шапочка табигый аймагыWikimapia — Пермь крайынын аймагындагы Свердлов районунун эксклавы.
 Псков облусунун аймагынын бир бөлүгү Новгород облусу менен курчалган.
 Краснолесный айылы Воронеждин эксклавы.
 Чернигов облусунун аймагындагы Киев облусунун эксклавы - Славутич шаары жана Чернобыль АЭСнын ажыратылуучу чөлкөмүнүн бир бөлүгү.
 Эстониянын Кохтла-Ярве шаарынынын бир нече эксклавдар бар.

 Жарым эксклавдардын мисалдары 

 Россиянын Калининград облусу Балтика деңизи, Польша жана Литва менен курчалган .
 Анголага таандык жана Атлантика океанына чыккан Кабинда провинциясы Конго жана Конго Демократиялык Республикасы менен курчалган.
 Аляска Америка Кошмо Штаттарынын жарым эксклавы жана Канаданын жарым анклавы .
 Псков көлүнөнүн жээгиндеги Дубки айылын Псков облусунан Эстониянын аймагы менен бөлүнүп турат. Бул Россиянын жарым эксклавы жана Эстониянын жарым анклавы дегенди саналат.
 Мусандам - Омандын мухафазасы (провинциясы), түштүгүнөн жана батышынан БАЭнин аймагы менен курчалган, Перс жана Оман булуңдарына чыккан аймак.
 Окуси-Амбено Чыгыш Тимор административдик аймагы Индонезиянын аймагы менен курчалган жана Саву деңизине чыккан аймак.
 Брунейдин Тембуронг району өлкөнүн калган бөлүгүнөн менен Малайзиянын аймагы менен ажыратылган жана Бруней булуңуна чыккан аймак.

 Дагы окуңуз 

 Анклав
 Булактар 

Категория:Мамлекет
Категория:Эл аралык укук
Умм эль-Кайвайн (эмирлик)

right|thumb|277x277px|Оман жана БАЭ эксклавдары

Умм аль-Кайвайн ( күч булагы ) - БАЭдеги эмирлик .

 Борбору - Умм аль-Кайвайн .
 Аянты - , калкы - 69 936 адам (2008-жыл).

 Калкы 
2008-жылга карата жалпы калкынын саны 69 936 адам.Umm Al Quwain. Population

Мамлекеттик органдын маалыматы боюнча, Умм эль-Кайвайн эмирлигинде 2010-жылга карата БАЭнин жарандарынын саны:

 Эркектер: 8 671
 Аялдар: 8 811
 Бардыгы: 17 432

 Тарыхы 
Көз карандысыз Умм аль-Кайвайн шейхчилиги 1775-жылы арабдын аль-Муалла уругу тарабынан негизделген. Эмирлик 1971-жылынын 2-декабрында БАЭнин курамына кирген.

 Географиясы 
Түштүгүндө Шаржа эмирлиги, түндүк-чыгышында Рас аль-Хайма эмирлиги менен чектешет. Түндүк-батышы Перс булуңунун жээгине чыгат, жээгинин узундугу 24 километр. Аянты болжол менен 32 километр аралыкка чейин созулат.

 Экономикасы 
Балык уулоо Умм эль-Кайвайн эмирлигинин экономикасына негизги салым кошкон тармак. Эмирлик деңиз азыктарын Европага жана Жакынкы Чыгышка экспорттойт. 

БАЭдеги биринчи тоок жана канаттуулар фабрикасы эмирликтин Фалаж Аль-Муалладасында түзүлгөн. Бул фабрика БАЭни канаттуулардын эти, жумарткалары жана сүт азыктар менен камсыздоочу негизги чарба. 

Ахмед Бин Рашид портунун жана Эркин соода аймагынын курулушу эмирликтин коммерциялык жана инвестициялык базасын кеңейтүүсүнүн пландары болуп саналатSustainable Blue Economy Strategy 2031.

 Ажайып жерлери 
Эмирликте көптөгөн эс алуу үчүн шарттар түзүлгөн; сууда сүзүү, парашют менен секирүү. Мындайн сырткары мүнүшкөрлүк, төө жарыш жана башка спорт түрлөрү боюнча сынактар болуп турат. БАЭдеги эң чоң Dreamland Aqua ParkDreamland Aqua Park аквапаркы да ушул эмирликтин аймагынан орун алган. 

 Башкаруучу үй-бүлөөсү 
Башкаруучу үй-бүлөсү суунун тартыштыгынан улам Сениа аралынан көчүп барган жана Умм эль-Кайвайнда көз карандысыз шейхдик курган Аль Али уруусунун Аль Муалла уругунан тарайт.

Умм эль-Кайвайнда эмирлигин азыр шейх Сауд бин Рашид аль-Муалла башкарат. Ал 2009-жылдын 2-январында Умм эль-Кайвайндын ошол кездеги эмири, атасы шейх Рашид бин Ахмад Аль Муалла каза болгондон кийин башкарууга келгенUmm Al Quwain. The ruling family.

 Тышкы шилтемелер 

 Умм эль-Кайвайндын өкмөтүнүн бөлүмдөрүнүн тизмеси

 Булактар 

Категория:БАЭ административдик-аймактык түзүлүшү
Фужейра (эмирлик)

right|thumb|277x277px|Оман жана БАЭ эксклавдары

Аль-Фужейра (Фуджейра; таң ) — БАЭнин курамындагы эмирлик.

 Борбору - Фужейра .
 Аянты - , калкы - 256 256 адам (2019-жыл)United Arab Emirates: Emirates & Major Cities - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information.

 Тарыхы 
Фужейра БАЭнин эң жаш эмирлиги. Башында бул эмирлик Шаржа эмирлигинин курамына кирген. 1901-жылы жергиликтүү шейх Фужейранын Шаржадан көз карандысыздыгын жарыялаган, бирок Фужейранын көз карандысыздыгын Британия 1953-жылы гана тааныган. 

1892-1971-жылдары Фужейра аймагы Келишимдик Омандын бир бөлүгү болгон. 1971-жылдын 2-декабрынан тартып БАЭнин курамында.

 Калкы 
Фужейранын калкы 2019-жылдын эсептөөлөрү боюнча 256 256 адамга жетти.

Мамлекеттик органдын маалыматы боюнча, Фужейра эмирлигинде 2010-жылга карата БАЭнин жарандарынын болжолдуу саныFederal Competitiveness and Statistics Authority:

 Эркектер: 32 486 
 Аялдар: 32 374 
 Бардыгы: 64 860 

 Географиясы 
Башка эмирликтерден айырмаланып, Инди океанындагы Оман булуңунун жээгинде жайгашкан. Фужейра аймагы булуңду бойлото 90 километрден ашык созулуп жатат. Фужейра эмирлигинин аймагынын бир кыйла бөлүгүн жээкке жакын жайгашкан тоолор ээлейтAbout Fujairah.

 Экономикасы 
Бул эмирликте БАЭнин байлыгынын жана гүлдөшүнүн негизги булагы болгон - мунайдын кендери жок, бирок Фужейранын аймагында абдан ыңгайлуу жайгашкан жана бат темп менен өнүгүп жаткан деңиз порту бар. Фужейранын негизги кирешесинин булагы - балык уулоо жана айыл чарбасы.

 Ажайып жайлары 
Кумдуу деңиз жээктери, тоо сокулары, кооз капчыгайлары, көптөгөн минералдык булактары жана жашыл бакчалары, туристтер арасында абдан популярдуу болуп - бул эмирликтин сыймыктары болуп санаталатTourism. 

Фужейра эмирлигинде көптөгөн кызыктуу жерлер бар:

 Шаржа-Фужейра трассасындагы тоолордун арасында килемдерди, улуттук карапа буюмдарын жана сувенирлердин саткан жума базары жайгашкан. 
 XVII кылымда курулган БАЭдеги эң эски мечиттин имараты да бул эмирликте жайгашкан.
 Эмирликтин түндүгүндө балыкчылардын Дибба Аль-Фужейра шаары жайгашкан, ал сууда сүзүү же акваланг менен сүзүү үчүн эң жакшы жерлердин бири. 
 Фужейра эмиринин мурдагы сарайы - Аль-Хейл чеби, эмирликтин борборунан 8 км түштүк-батыш тарапта жайгашкан. 
 Өлкөнүн эң чыгышкы чеби – Эль-Битна (1735-жыл). 
 Вади Дафтадагы бузулган чептин калдыктары, көлмө жана пальма бакчасы орун алган.

 Башкаруучу үй-бүлөөсү 

 Аш-Шарки уруусунан чыккан Фужейранын шейхтери (1971-жылдан тартып эмир деп аталат). 

 1876—1936 жж. Хамад бин Абдаллах;
 1936—1974 жж. Мухаммед бин Хамад;
 1974-жылдан тартып Хамад II бин Мухаммад.

 Тышкы шилтемелер 

 Федералдык атаандаштыкты жөнгө салуу жана статистика борбору
 Фужейра өкмөтүнүн расмий интернет порталы

 Булактар 

Категория:БАЭ административдик-аймактык түзүлүшү
Рас-аль-Хайма (эмирлик)

right|thumb|277x277px|Оман жана БАЭ эксклавдары

Рас-аль-Хайма ( чатырдын үстү ) – БАЭнин түндүгүндөгү эмирлик .

 Борбору – Рас-аль-Хайма шаары.
 Эмираттын аянты , калкы 241 000 адам (2009-жыл).

Эмирликте дыйканчылык жана балык уулоо өнөрлөрү жакшы өнүккөн. Рас-аль-Хайма жарым марафону жыл сайын өткөрүлүп турат.

Расмий тили араб тили; англис тили бизнесте кеңири колдонулат; хинди, урду, бенгал, малаялам, фарс жана башка азиялык тилдер иммигранттар арасында кеңири таралган.

 Тарыхы 
Рас-аль-Хайма эмирлигинин 7000 жылга жакын тарыхы бар. XIII-XIV кылымдарда азыркы Рас-аль-Хайма деп аталган аймакта белгилүү Жулфар аталыштагы порт жайгашкан. 

Жулфар Парс булуңундагы соода түйүндөрүнүн бири болуп, өзүнүн берметтери менен кеңири белгилүү болгон. 

2019-жылы бул аймакта сейрек кездешүүчү Кытай керамикасынын табылышы мурдагы Жулфардагы соода-сатыктын аймагын жана көлөмүн көрсөтүп турат.
thumb|Дөбөдө дайгашкан Дайя чеби
Эмирликте ошондой эле Парс булуңундагы эң жакшы сакталып калган балык уулоочулардан тарыхый айылдардын бири - Аль-Жазира Аль-Хамра жана БАЭдеги сакталып калган, XVIII кылымга таандык Дайя чеби жайгашкан.

Рас-аль-Хайма эмирлигинин 1000 жакын тарых жана маданият эстеликтери, ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастарынын тизмесине киргенProperties inscribed on the World Heritage List.

 Калкы 
2015-жылга карата калкынын жалпы саны 345,000 адамды түзгөн жана калкынын 127,000 адамы БАЭнин жарандары болуп саналатRas Al Khaimah. Population.

 Географиясы 
Рас-аль-Хайма БАЭнин эң түндүккү чекитине жакын жайгашкан. Умм эль-Кайвайн, Фужейра, Шаржа эмирликтери жана Оман Султандыгы менен чектешет. 

БАЭнин эң бийик Жебел Жайс тоо чокусу да ушул эмирликте жайгашкан, анын бийиктиги 1934 метрRas Al Khaimah. Tourist attractions.

 Экономикасы 
БАЭнин башка аймактарындагыдай эле экономиканын негизин мунай менен байланышкан өнөр жайлар түзөт. Мындан тышкары чопо жана цемент чыгаруучу ишканалар, «Julphar» дары-дармек сыгаруучу заводу бар. 2000-жылы бул эмирликте эркин экономикалык аймак ачылган.

 Ажайып жайлары 
БАЭнин эң бийик 1937 метрге жеткен Жебел Жайс тоо чокусунда, дүйнөдөгү эн узун зиплайн аркан жолу 2018-жылдын 31 январында ачылган. Бул зиплайн аркан жолунун жалпы узундугу 2831,88 метрди түзүп Гиннесстин рекорддор китебине да катталаганLongest zip wire. Гиннестин рекорддор китебинин сайтында. 

Рас-аль-Хаймада деңиз жээгинде эс алууга жана саякаттоого багытталган турлар уюштурулуп турат. 

Күзөт мунаралары жана чептери менен белгилүү болгон Жулфар байыркы шаары, Аль-Маржан аралдары туристтердин кызыгуусун жаратат.

 Башкаруучу үй-бүлөөсү 
Башкаруучу үй-бүлөө – байыркы убактарда Парс булуңун бойлото жагашкан мамлекетти түптөгөн Аль-Кавасим уруусунун тукумдары.

Сауд бин Сакр аль-Касими, 2010-жылдын 27-октябрынан тартып эмирлик кылат. Ал бийлике атасы каза болгондон кийин келгенRas Al Khaimah. The ruling family.

 Тышкы шилтемелер 

 Рас-аль-Хайма эмирлигинин расмий сайты

 Булактар 

Категория:БАЭ административдик-аймактык түзүлүшү