Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Мамбетов, Айып

Мамбетов Айып (1926-ж. т., Ат-Башы району, Кара-Булун айылы) — экономист, экономика илимдеринин доктору (1984), профессор (1985). 
1944—50-ж. Ат-Башы районундагы мектептерде мугалим, мектеп директору, 1950—60-ж. партиялык, советтик кызматтарда. 
1960—63-ж. Ысык-Көл, Жети-Өгүз райондорунда колхоз-совхоздордун өндүрүш башкармасында уюштуруучу инспектор. 
1963—71-ж. Кыргыз ССР ИАнын Экономика институтунда кенже, улук илимий кызматкер. 1971-жылдан Кыргызстан айыл чарба институтунда айыл чарба өндүрушүн уюштуруу жана пландаштыруу кафедрасынын башчысы. Эмгектери кой чарбалуу колхоз-совхоздордун экономикасынын проблемаларына арналган. 90дон ашык илимий эмгектин 1(анын ичинде 9 монография, анын экөө авторлош) автору. 
 Адабият 
 Нарын облусу: Энциклопедия / Башкы редактору А.Карыпкулов; Ред. Кеңештин төрагасы академик Үсөн Асанов. – Бишкек: Кыргыз Энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 1998. – 420 бет, илл. - ISBN 5-89750-100-9.

Категория:Экономика
Категория:Инсандар
Категория:Нарын облусу
Жолболду уулу, Садыр Аке

Садыр Аке Жолболду уулу 1821-жылы туулуп 1905-жылы дүйнөдөн кайткан.Өзү саяк уруусунан болгон. Анын балалык чагы башкача айтканда өмүрү азыркы Ысык-Көлдүн [Кичи-Ак-Суу Чон Ак-Суу) деген жеринде өткөн. Анын сөөгү Ысык-Көлдүн Кожояр айылына коюлган. Ошондой эле ал Верный, Пишпек шаарларында 1870-жылы өткөн Россия-Кытай чек ара сүйлөшүүлөрүнө катышкан. Садыр Акенин акылмандыгы, жол тапкычтыгы, адилеттүүлүгү кыргыз журтуна аңыз болгон. Урпактары Ысык-Көл районунда турушат. 

 Адабият 
 Асанбеков К. Ысык-Көлдүн Жети Акеси. Б., 2007.

Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Категория:Ысык-Көл облусу
Категория:Туулгандар 1821-жылы
Категория:Өлгөндөр 1905-жылы
Категория:Акылман
Сарт аке, Доскулу уулу

Сарт Аке Доскулу уулу1775-1865) — Кыргыз элинин акылмандарынын бири. Ал 1775-1780-жылдарда туулган. Мойт Акеден 30 жаштай кичүү болгон. Азыркы Нарын шаарынын аэропорту тарапта жарык дүйнөгө келген деген маалыматтар бар. Өмүру Ысык-Көлдүн чыгышында өткөн. Жайлоосу Каркыра болгон. Сарт Акенин сөөгү коюлган жер мазарга айланган. Сарт Аке өзүнө сөз сүйлөбөгөн адамдын шагын сындырып, илебин кайтарбаган, атайы өтүнүч, суроо талап болгондо гана кепке аралашкан. Эгер сүйлөбөсө, сздүн көзүн таап, адамдын жумурундагыны билип, уютуп, жибитип, ары курч, ары таамай айтчу экен. Шарты болгон жагдайларда маектешип отургандардын кимиси болсо да Сарт Акеден нускалуу кеп угуп калууга куштар болуп, анын айткан ар бир сөздөрүн көкүрөкө түйүп алууга ынтызар эле дешет.

Дөөлөсдон чыккан Чулум кашканын Тукуму

 Адабият 
 Асанбеков К. Ысык-Көлдүн Жети Акеси. Б., 2007.

Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Категория:Ысык-Көл облусу
Категория:Туулгандар 1775-жылы
Категория:Өлгөндөр 1865-жылы
Категория:Акылман
Категория:Нарын
Фридрих Шиллер

Фридрих Шиллер (1759-1805) - Немец элинин улуу акыны жана драматургу искусствонун теоретиги жана -тарыхчысы. 
 Өмүрү таржымакалы 
Фридрих Шиллер 1759-жылы 1-ноябрда Марбах шаарында офицер-фельдшердин үй-бүлөсүндө туулган. Алгач аскер мектебин, кийин академиянын медициналык бөлүмүн бүткөн. И.В Гете менен достук, чыгармачылык байланышта болгон. Ал 1805-жылы Веймарда каза болгон. 
 Чыгармачылыгы 
Акын жалаң гана ыр жанрында эмес, драматургия жанрында көп эмгектенген. Анын "Каракчылар» (1781), "Фиесконун Генуядагы заговору» (1783), «Жүзү каралык жана сүйүү" (1784) деген трагедиялары, классикалык мыкты чыгармалары бар. Шиллердин чыгармаларында Германиянын реалдуу турмушунун картиналары ачык-айкын көрсөтүлгөн. Социалдык теңсиздикке, жакшы нерселерге олку-солкусуз жетилген көз карашта баа бергенде анын даңкын ого бетер бийиктикке жеткирген. Немец адабиятынын ошол мезгилдеги эң көрүнүктүү өкүлдөрү Лессингинин, Гетенин жана Шиллердин чыгармалары немецтин улуттук маданиятынын тарыхында бүтүндөй бир доорду түзгөн. Немец классикалык драматургиясынын улуу ишмери Фридрих Шиллердин идеал менен тыкандыктыгы анын, теңдик менен боштондукка чакырган «Жүзү каралык жана сүйүүсүн» кыргыз элине биринчи жолу 1956-жылы Кыргыз мамлекеттик драма театры тартуулаган. Чыгармалары дүйнө элдеринин тилдерине (кыргыз тилинде да) которулган.
 Эмгеги тууралуу ар кыл баалар 
Фридрих Энгельс «Жүзү каралык жана сүйүнүү» немец адабиятынан биринчи саясий тенденциялуу драма,- деген. Окуя 1700-жылы Түштүк Германияда өткөн. Немецтик феодализмдин бийлигинин укуксуз бюргерлик массаларды боштондукка, теңдикке чакырган. Драмада дүйнө-мүлктүү, окшош колун да бар өзүнөн башканы теңине албаган үркөрдөй болгон адамдар менен турмуштун оор мезгили. Азап тарткан укуксуз адамдардын ортосундагы курч күрөш баяндалган. Өзгөчө анда адамдын назик сүйүүгө болгон туруктуулугу көрүүчүлөрдү өзүнө тартат. Ал 1784-жылы Маннгеймдин ыкмасында коюлган. Ошондон бери дүйнөлүк театрдын сахнасынан түшпөй коюлуп келе жатат.
 Эмгеги 
Акындын коом жана искусствого болгон көз карашы «Шаттык ырлары» (1785), «Греция кудайлары» "Сүрөтчүлөр» (1789) деген философиялык лирикаларында берилген. Анын «Валленштейн» (1798-ж. тарыхый училтигиндеги кол башчы Валленштейндин образы татаал чиеленишкен саясий жана - стратегиялык конфликттердин негизинде чечилсе, «Мария Стюарт» (1801) трагедиясында башкы жарандын психологиясы аркылуу буржуазиялык мамлекет менен жеке адамдын ортосундагы мамиле сүрөттөлгөн. «Орлеан кызында» (1801) француз элинин баатыр кызы Жанна Дарктын образын түзсө, "Вильгельм Телль» (1804) деген драмасында элдик боштондук курөш темасына кайрылып Швейцария мамлекетинин легендарлуу баатыры тууралуу жазган. Шиллер көп баллада, ода, көркөм проза, илимий эмгек калтырган.
 Адабият 
 ШИЛЛЕР Ф. Мария Стюарт: Трагедия / Котор.: Эралиев С. - Ф.: Мектеп, 1975. - 184 б.
 ШИЛЛЕР Иоганн Кристоф Фридрих // Кыргыз Совет Энциклопедиясы. - Ф., 1980, - Т. 6. - Б. 463
 ИМАНКУЛОВ Ж. Г~узу каралык жана суйуу» // Жаш ленинчи. - 1956. -12-окт
 КАРАВАЕВ Б. Шиллер кыргыз сахнасында // Сов. Кыргызстан. - 1956. -14-дек.

Категория:XVIII кылым
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Акындар
Категория:Германия
Категория:Драматургдар
Интернет радио

Интернеттен онлайн радио угуу — Көпчүлүгүбүз чет өлкөлөргө кетип келип турабыз. Кээ бирлерибиз узак мөөнөткө кетебиз. Мына ошондо туулуп өскөн жерибизди сагынып анан жаныбызда болгон демээде эч угуп көрбөгөн өзүбүздүн кыргызча ырларыбызды же болбосо эмне болсо да укканга кыргызча бир нерсе издеп, карап, сыйпалап таппай да калабыз. Ошондо отуруп алып эстеп ойлонобуз баягы биздин Радиолорду, телеберүүлөрдү.

Чет мамлекеттердин көпчүлүгүндө интернетке оңой жана ылдам чыга алгандыгыбызга байланыштуу интернеттен радио уккубуз да келет. Бирок тилекке каршы азырынча интернеттен угууга мүмкүнчүлүк берген биздин кыргызстандык радиолорубуз өтө эле аз. Мен билгендерден саналуу гана: Миң Кыял, Кыргызстан обондору, Санжыра радиосу жана Хит Fm гана бар. Буларды угуу үчүн интернет баракчаларына киришиңиз керек болот. 

 Миң Кыял - www.kyrgyz.kg 
 Кыргызстан обондору - www.obondoru.kg 
 Санжыра радиосу - www.sanjyrafm.kg 
 Хит FM Бишкек - www.hitfm.kg 
Эми бул радиолорду угуу үчүн ар дайым сайтына кирип же болбосо башка баракчага өтүп кетсеңиз радио өчүп калып убара болбош үчүн сиздерге онлайн радио угуунун дагы бир ыкмасын сунуштайм. 
Баарынан мурун сизде радио уктуруу мүмкүнчүлүгүн камтыган "Медиа плээр" болушу керек. Жок болсо мисалы "AIMP3-RC1" деген медиа плээрди колдонсоңуз болот. Аны бул жерден көчүрүп алып, жүктөңүз.

Эми кадамдап кантип радио угууга шарт түүзүнү төмөндө көрүңүздөр:
1) Плээрдин опциясына кирип, "Utils" андан кийин --> "Internet Radio Browser" дегенди басыңыз. (үлгү сүрөттөрүн жүктөп коеюн десем укугум жок экен) 
2) Ачылган терезеге мышкаңыздын оң баскычын басып "New Item ins" дегенди басасыз.
3) Кийинки ачылган кичи терезечедеги "URL" деген дерге радиоңуздун шилтемесин (шилтемелер үчүн 4чү бөлүктү окуңуз) жасасыз да Окэйди бассаңыз мурунку терезедеги тизмеге келип кошулат. Аны белгилеп туруп төмөн жагындагы "Add to Playlist" дегенди бассаңыз радиоңуздун шилтемеси медиа плээрдин ичине келип түшүп сакталып калат. Анан ал жактан оңой эле кадимки мп3 ырларды ойноткондой эле каалаганыңызда басып ойнотуп уга берсеңиздер болот. 
4)Радиолордун плээрде угуу үчүн атайын шилтемелери болот. Алар төмөнкүдөй:
 Миң Кыял - http://85.25.250.32:8000/man 
 Кыргызстан обондору - http://web.europa.kg:8000/obondoru128
 Санжыра радиосу - http://212.112.106.69:8000/stream 
 Хит FM Бишкек - http://vps.namba.kg:8000/hit_fm 

 Байланыштуу макалалар 
 Кыргыз радио уктуруу

Категория:Интернет
Категория:радио
Модест Мусоргский

thumb|Мусоргский (1870).

Модест Петрович Мусоргский- (1839-(9(21)-март 1881-(16(28)-март). XIХ кылымдагы орус композиторлорунун ичинен чыгармачылыгынын улуулугу, оригиналдуулугу менен айырмаланган гениалдуу композитор. Мусоргский 1839-жылы 21-мартта Псков губерниясындагы Карево да туулган. Болочок композитордун музыкалык таланты жашынан эле байкалат. Нотадан сабак берүүчү мугалим Герке анын талантына, зээндүүлүгүнө жогорку баа берген. 14 жашында анын биринчи «фортепьянолук" эмгеги жарыкка чыгат. Чыгармачылыгынын өнүгүшүнө Даргомыжский менендик анын берген жардамы чоң роль ойногон. 1854-жылдары биринчи вокалдык чыгармалары пайда боло баштайт. Анын ичинен «Калистрат», «Еромугаканын бешик ыры», «Гопак», «Жетимге» алардын чындыкты баяндаган адамдын тагдыры сүрөттөлгөн. 1808-жылы «Үйлөнүү», андан кийин элдик көтөрүлүштүн негизинен алынган «Борис" перасын жазат. Бул операсы дүйнөлүк опера искусствосунун тарыхында жаңы типтеги өсүштү чагылдырган чыгарма болуп эсептелген. Анткени Мусоргский мында турмуштук чындыкты тайманбай көрсөтүү тарыхты эл жаратарын ырастаган. Ал эми «Козголоңчулар» операсында орус элинин өткөндөгү айрылып XVII кылымдын аягындагы стрелецтердин козголоңуна жана Петр I инин рынакарты чыккан баяр-козголоңчуларды негиз кылып алган. М. П. Мусоргскийдин таланты алдыңкы идеялуу коомдук агымдар менен ширелишип өскөндүктөн, Стасовко жазган катында «Турмуш жөнүндө чындыкты таамай айтып көрсөтүү менин чыгармачылык максатым. Мына ошондон жаңылбасам экен» - деген. Композитордун вокалдык чыгармалары көп түрдүү мүнөздө болуп, романстарында жанды эриткен жумшак лирика, курч мүнөздөгү мыскыл жана жөн эле тамашалуу саптар кездешет. Ал музыканттардын турмуштагы чындыкты сүрөттөөнү, өз элине жан аябай кызмат кылууну талап кылган. Ошондуктан Мусоргский улуу музыкант гана эмес, чыныгы элин сүйгөн демократ катары да бааланат. Улуу композитор 1881-жылы Петербург шаарында дүйнөдөн кайткан.

 Адабият 
 Мусоргский Модест Петрович // Кыргыз Совет Энциклопедиясы. - Ф., 1979. Т.4. - Б. 344;
 Момункулов Ж. Улуу музыкант // Кыргызстан маданияты. - 1969. - 26-март. - № 13. - Б. 11;
 МУСОРГСКИЙ М.П. // Сов. Кыргызстан. - 1964. - 21 - март.

Категория:Орусия
Категория:XIX кылым
Категория:1839-жыл
Категория:Музыканттар‎
[[Категория:Орус тарыхчы 
Арууке бок кыз
Ысакбек Монуев

Ысакбек (Искакбек) Монуев же Мониев - Алай районунун Нура айылында 1902-жылы туулган – Алма-Ата шаарынын жанында учак кырсыгында 1949-жылы көз жумган) – расмий түрдө таанылбаган Чыгыш-Туркестан республикасынын (азыр КЭРдин Шинжаң-Уйгур автономдуу районунун) аскер ишмери.
 thumb | 220x124px | right
Алайдагы атактуу кыргыз ак сөөк тукумундан келип чыккан. Атасы, – чоң соодагер, Синьцзянга көчүп кеткен. Ысакбек 25-жашында Кызыл-Суудагы кыргыздардан топ куруп советтик-кытай чек арасынан өткөн басмачылар менен согушкан. Бул ишмердүүлүгү үчүн Гоминдан өкмөтү ага генерал-майор наамын ыйгарган.

Кийинчээрек анын Гоминдан бийлиги менен пикир келишпестиктер пайда болду. Алма-Атага качкан Монуев, ал жерде аскер бөлүм түзүп, Шинжаңга кайтты жана Гоминдандын аскерлерин талкалап салды. 1944-жылы Ахметжан Касими башында болгон таанылбаган Чыгыш-Туркестан республикасы түзүлдү. Монуев анын аскер күчтөрүнүн башчысы болду.

1949-жылы Чыгыш Туркестандын өкмөтү КСРБге сүйлөшүүлөргө жөнөгөн. Бирок учак Алма-Ата шаарынын жанында кырсыкка учураган. (П.Судоплатовдун эскерүүлөрү боюнча кырсык советтик атайын кызматтары тарабынан уюштурулган, себеп дегенде Сталин Мао Цзэдун менен Кытайдын территориалдык бүтүндүгү тууралуу сүйлөшүп койгон, ошондуктан көз карандысыз Чыгыш Туркестандын түзүлүүсү экөөнүн тен кызыкчылыгына дал келбеген).

 Колдонулган адабияттар 

 Мониев Абдувахаб. Генерал Ысакбек. Бишкек, Бийиктик, 2006. (кыргыз тилинде).

Категория:Инсандар
Категория:Кытай
Категория:Кытайлык кыргыздар
Категория:ШУАР
Жумабек Ибраимов

Жумабек Ибраимов thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Ибраимов, ЖумабекТуулган жылы: 1-январь 1944-жылТуулган жери: Жаңы-Алыш айылы, Кемин району, КыргызстанӨлкө: 22px|border|Кыргызстан желегиИшмердүүлүгү: белгилүү коомдук-мамлекеттик ишмер
 Өмүр баяны 
Жумабек Ибраимов Чүй облусунун Кемин районундагы Жаңы-Алыш айылында 1944-жылы 1-январда туулган. ФПИни бүтүргөн. Ибраимов - коомдук-мамлекеттик ишмер.

 Ишмердүүлүгү 
1998-ж. Кыргыз Республикасынын премьер-министри. 1972-ж.1971–75-ж.ж. ошол эле институтта аспирант, окутуучу. 1977–85-ж.ж. Миңкуш «Оргтехника» заводунун инженер-конструктору, башкы конструктор,башкы инженер, директору. 1985–88-ж.ж. Балыкчы шаардык элдик көзөмөлдөө комитетинин төрагасы, Кыргызстан КП Балыкчы шаардык комитетинин 1-катчысы. Кыргызстан КП БКнын партиялык уюштуруу бөлүмүнүн башчысынын орун басары, 1991–92-ж.ж. уюштуруу комитетинин төрагасы, коопсуздук жана коргонуукомитетинин төрагасынын орун басары, 1992–93-ж.ж. «Жанар» акционердик коомунун башкы директору, 1993–95-ж.ж Бишкек шаардык мамлекеттик администратор башчысы. 1995–96-ж.ж. Кыргыз Республикасынын Президентинин мамлекеттик катчысы, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты. 1996-жылдан Кыргыз Республикасынын Президентинин кеңешчиси. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген рационализатору.

 Үй бүлөөсү 
 Шайыр Искеновна Сагынбаева - жубайы
 Ильяс Жумабекович Ибраимов - уулу
 Нурдин Жумабекович Ибраимов - уулу
 Абакир Жумабекович Ибраимов - уулу
 Назгуль Жумабековна Ибраимова - кызы

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз тарыхынын энциклопедиясы Б,2003
 Б. Бөкөлөев. Кыргыз Республикасынын Өкмөт башчылары.-Б.,2001

 Газеталар 
 Кыргыз Туусу. 1998-ж., 29-декабрь №173. 2-б.
 Кыргыз Туусу. 1999-ж., 6-8-апрель №53-54. 1-б.

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Чүй облусу
Категория:Бишкек шаарынын мэрлери
Анарбек Бакаев

Өмүр баяны 
Анарбек Бакаев (1950 - 1997-жж.) - мыкты чекист, генерал-лейтенант. Анарбек Бакаев 47 жаш курагында түшүнүксүз жагдайда унаа кырсыгына кабылып, дүйнөдөн кайткан. Кезинде Москвада КПСС БКнын аппаратында иштеген. Мекенине кайтып келгенден кийин 1991-жылы Билим берүү министри, көп өтпөй УКМК төрагалыгына шайланат. 1996-жылы Улуттук коопсуздук министри болгон. А. Бакаевдин убагында атайын кызматтар кардиналдуу өзгөрүүлөргө учураган. Маалыматтык-аналитикалык жана инспектордук-юридикалык бөлүмдөр ачылган. 1993-жылы өзү уюштурган жаш кадрларды даярдоочу база азыр генералдын ысымын алып жүрөт. 
 Колдонулган адабият 
 

Категория:Мыкты чекист
Категория:Генерал-лейтенант
Категория:Инсандар
Гипермедиа

Гипермедиа — деп тексттик, графикалык маалыматтарды, видео жана аудиону камтып, башка документтер менен гипершилтемеде болгон документ аталат.

 Кошумча маалымат 
 Гипершилтеме 
 Гипертекст 
 Ричмедиа

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Гипертекст

Гипертекст (ангHypertext-Гипертекст) деп текстти камтыган жана башка документтер менен гипербайланышта болгон документ аталат. 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Гистограм

Гистограм (Bar graph-Гистограмма). Туурасы жана бийиктиги тиешелүү маанилерге туура келген горизонтал жана вертикал тилкелердин диаграмы гистограм деп аталат. 

 Кошумча маалымат 
 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
en: Bar graph
Глобал груп

Глобал груп (Global group-Глобальная группа). Бир домендин колдонуучулар жана компьютерлер тобуна кирген коопсуздук же таратуу тобу. Коопсуздуктун глобал грубуна токой курамындагы каалагандай домен ресурстарына жетүүгө уруксат жана укук берүүгө болот. Глобал груп терминине жергиликтүү (локал груп) термини карама-каршы коюлат. 

 Кошумча маалымат 
 Глобал каталог 
 Глобалдык орун аныктоо системи 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Глобал каталог

Глобал каталог (Global catalogue-Глобальный каталог). Active Directory дагы ар домендин айрым реплигин камтыган домен текшергичи. Башкача айтканда, глобал каталог Active Directory ичиндеги ар обжект үчүн репликти камтыйт. Active Directory нун репликтер системи автоматтык түрдө глобал каталогун түзөт. Базалык топту камтыган атрибуттар каталог катары репликтелет. Мында администратор чечилип жаткан маселеге туура келген кошумча репликтөө касиеттерин бере алат.

 Кошумча маалымат 
 Глобал груп 
 Глобалдык орун аныктоо системи 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Глобалдык орун аныктоо системи

Глобалдык орун аныктоо системи (GPS – global positioning systems-Система глобального позиционирования). Кабылдагычты (приөмник) колдонуп, спутниктерден келген берилиштерди кабыл алат жана анализдейт, анын негизинде обжектин географиялык ордун аныктайт. Глобалдык орундоо системи көп учурда транспорт каражаттарынын (автомобил, кеме жана учак) кыймылдарын көзөмөлдөө үчүн колдонулат. Бул системдин айрымдары карталарды камтыган програмдык жабдыктар менен иштейт, алар эки пункттун арасындагы аралыкты өлчөй алат жана обжекттин так географиялык орду менен багытын картадан көрсөтөт.

 Кошумча маалымат 
 Глобал каталог 
 Глобал груп 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Грамматика текшергич

Грамматика текшергич ― грамматиканы текшерүү каражаты сүйлөмдүн түзүлүшүн, жазуу стилин жана грамматикасын текшерүүдө колдонулат. Эгерде сүйлөм грамматикалык жактан ката түзүлүп калса, ал сүйлөмдүн асты толкун сымал жашыл сызык менен сызылып калат.

 Кошумча маалымат 
 оңдоо-түзөтүү 
 тезаурус 

 Булактар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
График символдору

График символдору (тамгалары) (Graphics character-Графические символы). Сызык, тик бурчтук, башка ариптик сүрөттөлүштөр сыяктуу геометриялык фигура-ларды түзүүгө боло турган символдор көптүгү. Компьютердин тексттик режимде иштөөсүнө багытталган програмдарда колдонулат (мисалы, ASCII). 

 Кошумча маалымат 
 Графикти көргөзүүнүн програмдык жабдыгы 
 График 
 График планшети 
 График режими 
 График тездеткичи 
 График түзүлүштөрүнүн интерфейси 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
График режими

График режими (Graphics mode- Графический режим). Дисплей режими, мында экранда пайда болгон текст жана графиктер пикселдер менен тартылат. Текст режиминде болсо экрандагы сүрөттөлүштөр кандайдыр бир стандарт менен калыптанган символдор көптүгүнүн жардамы менен чыгарылат.

 Кошумча маалымат 
 Графикти көргөзүүнүн програмдык жабдыгы 
 График 
 График символдору 
 График планшети 
 График тездеткичи 
 График түзүлүштөрүнүн интерфейси 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
График тездеткичи

График тездеткичи (Graphics accelerator-Графический ускоритель) өндүрүмдүүлүктү жогорулатуу үчүн өздүк процессорду камтыган видеоадаптер түрү. Мындай процессорлор графиктик эсептөөлөрдү мак-сималдуу тездетүү максатында иштелип чыккандыктан компьютерлердин универсал процессоруна караганда графиктик маалыматты жакшы иштетет. Буга кошумча графиктик эсептөөлөрдү аткарып жатканда график тездеткичи компьютер процессорун башка буйруктарды аткарууга бошотот. График колдонмолорунун кеңири таркалышы, өзгөчө мултимедиа колдонмолору график тездеткичинин зарыл экендигине алып келди. Графиктик сүрөттөлүштөрдү сактоодо график тездеткичтери өздүк эстер менен жабдылат. Эсинин көлөмү чагылдыруучу түстөр санынын максималдык чечилүүсүн аныктайт. Ар график тездеткичи белгилүү типтеги видео-жолчолор үчүн иштелип чыгат. Көпчүлүк график тездеткичтер PCI жолчосу үчүн иштелип чыккан. Берилиш регистрлеринин разряддуулугу өзгөчө мааниге ээ. Регистр разряд-дуулугу жогору болгон сайын процессор ар буйрук менен ошончо көп берилиш иштете алат.

 Кошумча маалымат 
 Графикти көргөзүүнүн програмдык жабдыгы 
 График 
 График символдору 
 График режими 
 График планшети 
 График түзүлүштөрүнүн интерфейси 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
ru: Графический ускоритель
en: Graphics accelerator
График түзүлүштөрүнүн интерфейси

График түзүлүштөрүнүн интерфейси (Graphical Device Interface (GDI)-Интерфейс графических устройств). Ал програмчыларга тиешелүү стилде диалог терезелерин жана башка графиктик элементтерди түзүүгө мүмкүндүк берет. Бул ресурстун жардамы менен программалаганда програмчыга GDIге эмне тартыш керектигин жана тартуу орунун көрсөтүү жетиштүү болот, ал эми сүрөттү тартуунун деталдары СDI програмдык ресурс өзүнө алат.

 Кошумча маалымат 
 Графикти көргөзүүнүн програмдык жабдыгы 
 График 
 График символдору 
 График режими 
 График тездеткичи 
 График планшети 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим