Хави

Хавье́р Эрна́ндес Кре́ус , көбүнчө Ха́ви деген ысым менен таанымал (1980-жылы 25-январь туулган) — испаниялык футболчу жана машыктыруучу. «Барселона» клубу жана Испания курамасы үчүн ойногону менен белгилүү жарым коргоочу. Футбол тарыхындагы эң мыкты жарым коргоочулардын бири болуп эсептелинет.

 Жаштык кези 
Хави Барселона аймагындагы Таррасса шаарында төрөлгөн. Ал «Барселона» клубунун «Ла Масия» академиясынын тарбиялануучусу болуп саналат.

Хави жаш кезинде футболчулар Жон Барнс, Пол Гаскойн, Мэтт ле Тиссье жана Пеп Гвардиоланын оюну менен сыймыктанып, аларды үлгү катары көргөн.

 Клубдук карьерасы 
 «Барселона» 
thumb|left|Хави капитан катары 2012-жылы
 1998–2001: Башталышы
Хави негизги курамдагы алгачкы оюнун 1998-жылы Каталония Кубогунда «Лерида» клубуна каршы өткөргөн. Ошол эле жылы ал биринчи голун Испания Суперкубогунда «Мальоркага» каршы киргизген.

Ла Лигада дебютун «Валенсия» клубуна каршы оюнда жасаган. Башында ал резервдик жана негизги курамда кезектешип ойногон, бирок жакшы оюн көрсөтүүсүнүн аркасында Луи ван Гал Хавини негизги командага толук которгон. Дебюттук сезонунда 26 оюн өткөрүп, 1999-жылы Ла Лиганын эң мыкты жаш оюнчусу деп табылган.

 2001–2008: Өсүү жана лидерлик 
Бул мезгилде Хави командада негизги жарым коргоочу болуп, оюнду уюштурууда чоң роль ойногон. 2002-жылы ал алгачкы жолу «Эль Класико» оюнунда «Реал Мадриддин» дарбазасына гол киргизген.

2004/05 сезонунда Хави команданын вице-капитаны болуп дайындалган. Ошол сезондо «Барселона» Испания чемпионатын жеңген жана ал Испания сезонунун мыкты футболчусу деп аталган"Xavi Hernández" . UEFA.com. 17-май 2014..

2005/06 сезонунда ал оор жаракат алып, бир нече ай оюнга катышкан эмес, бирок кайтып келип, команда менен УЕФА Чемпиондор лигасынын финалында жеңишке жеткен.

 2008–2012: Ийгиликтин чокусу 
Бул мезгилде Хави «Барселонанын» негизги оюн уюштуруучусу болуп, команда чоң ийгиликтерге жеткен. 2009-жылы Чемпиондор лигасынын финалында Хави Лионель Мессиге голдук пас берип, «Манчестер Юнайтед» командасын уткан"Barcelona 2–0 Man Utd" . BBC. 17-май 2014.. Ал жылы «Барселона» Испания чемпионатында жана Кубогунда жеңүүчү болуп, «треблге» ээ болгон. 

Ошол эле мезгилде ал көптөгөн ассисттерди берип, Ла Лига жана Чемпиондор лигасында мыкты көрсөткүчтөргө жетишкен.

2010-жылы ал «Алтын Топ» сыйлыгынын финалисти болуп, үчүнчү орунду ээлеген.

2011-жылы Чемпиондор лигасынын финалында «Барселона» 3:1 эсебинде кайрадан «Манчестер Юнайтедди» жеңген.

2012–2015: Акыркы жылдары
Бул мезгилде Хави команда капитаны болуп, бир катар ийгиликтерге жетишкен. 2015-жылы ал акыркы оюнун Чемпиондор лигасынын финалында өткөрүп, команда менен дагы бир жолу жеңишке жетип, экинчи жолу «требл» утуп алган.

 «Ал-Садд» 
thumb|right|Хави 2018-жылы «Ал-Садд» командасында

2015-жылы «Барселонадан» кеткенден кийин Хави Катардагы «Ал-Садд» клубуна өткөн. Ал бул клуб менен Катар Кубогун жеңген.

2019-жылы Хави профессионалдык футболчу карьерасын жыйынтыктаган.

 Эл аралык карьерасы 
1999-жылы Хави Испаниянын жаштар курамы менен жаштар арасындагы Дүйнө чемпионатында жеңишке жеткен жана турнирде эки гол киргизген. 2000-жылдын 15-ноябрында ал Испания улуттук курамында Нидерланд курамасына каршы жолдоштук беттеште дебют жасаган.

 Евро-2008 
Хави 2008-жылкы Европа чемпионатында мыкты оюнчу деп табылган. Испания финалда Германия курамасын 1:0 эсебинде жеңген. Ал жарым коргоодо лидер болуп, командага 1964-жылдан берки биринчи ири титулду алып келген.

Жарым финалда Орусия командасына каршы оюнда ал гол киргизип, Испания 3:0 эсебинде жеңишке жеткен. Финалда ал берген пастан кийин Фернандо Торрес жеңиш голун киргизген.

2010 Дүйнө чемпионаты
200px|thumb|left|Хави 2010-жылкы дүйнө чемпионатында

Хави 2010 Дүйнө чемпионатына катышып, Испания тарыхындагы биринчи дүйнө чемпиондугун жеңген.

Ал турнирде 599 так пас берип, 91% тактык көрсөткөн. Ошондой эле талаада эң көп аралыкты басып өткөн оюнчулардын бири болгон.

Жарым финалда Германия командасына каршы бурчтан берген пасынан кийин Карлес Пуйол жеңиш голун киргизген.

 Евро-2012 
thumb|right|Хави (сол жакта) Евро-2012нин финалында

Хави 2012 Европа чемпионатында да Испания курамында ойноп, команда финалда Италия курамасын 4:0 эсебинде жеңген. Финалда Хави эки голдук пас берген.

Ал мелдеште эң көп пас берген оюнчулардын бири болуп, оюнду башкарууда негизги роль аткарган.

 Карьерасын жыйынтыктоо 
2014-жылдын 5-августунда Хави улуттук курамдагы карьерасын жыйынтыктаган. Ал 14 жыл ичинде 133 оюн өткөргөн.

Ал кездеги кураманын машыктыруучусу Висенте дел Боске Хавини команданын оюн стили үчүн эң маанилүү оюнчулардын бири катары баалаган.

 Машыктыруучу карьерасы 
 «Ал-Садд» 
thumb|upright|Хави 2020-жылы «Ал-Садд» клубунун башкы машыктыруучу катары

Хави профессионалдык футболчу карьерасын жыйынтыктагандан кийин дароо машыктыруучу карьерасын баштады. 2019-жылдын 28-майында «Ал-Садд» клубу менен эки жылдык келишим түзүп, башкы машыктыруучу болуп дайындалган.

Анын жетекчилиги астында клуб 2019 АФК Чемпиондор лигасында жарым финалга чейин жетип, сауд арабиялык «Ал-Хилал» командасынан 6:5 жалпы эсеп боюнча утулуп калган. Улуттук лигада команда үчүнчү орунду ээлеген. 2019/20 сезондо ал командасын Катар Кубогунда жеңишке жеткирген. Жалпысынан алганда, 97 оюн ичинде Хави командага жети трофей утуп берүүгө жетишкен.

2021-жылдын 3-ноябрында анын акыркы оюнунда команда «Ал-Духаил» менен тең чыккан (3:3). Эки күндөн кийин «Ал-Садд» Хави легенда болуп чыккан «Барселона» командасына өтүшүн расмий тастыктаган.

 «Барселона» 
2021-жылдын 6-ноябрында «Барселона» клубу Роналд Кумандын ордуна Хави башкы машыктыруучу болуп дайындалганын жарыялаган.

Анын жетекчилиги астында тартипти күчөтүү максатында жаңы эрежелер киргизилип, оюнчулардын машыгууга эрте келүүсү жана тартип бузуулар үчүн айып пулдар киргизилген.

Биринчи оюнунда клуб «Эспаньол» командасын 1:0 эсебинде жеңген. Бирок алгачкы мезгилде команда туруксуз жыйынтыктарды көрсөтүп, үй стадионунда «Реал Бетис» командасынан жеңилип калган.

2022-жылы январда биринчи «Эль Класико» оюнунда «Реал Мадрид» командасына 2:3 эсеби менен кошумча убакытта утулуп калган. Ошого карабастан, команда формасын жакшыртып, узак жеңилбес серияга жетишкен жана «Реал Мадрид» менен болгон жазгы беттеште конокто 4:0 эсеби менен жеңип, сезондун жыйынтыгында Ла Лигада тогузунчу орундан көтөрүлүп, экинчи орунду ээлеген.

2023-жылдын 15-январында Испания Суперкубогунун финалында «Реал Мадридди» жеңип, Хави «Барселонанын» машыктыруучу катары биринчи титулун уткан. Ошол эле жылы команда Ла Лига чемпиондугун жеңип алган.

2024-жылы январда начар жыйынтыктардан кийин ал сезон соңунда кетерин жарыялаган, бирок кийинчерээк чечимин өзгөрткөн. Ошентсе да, 2024-жылдын 24-майында клуб президенти Жоан Лапорта тарабынан кызматынан бошотулган жана анын ордуна Ханс-Дитер Флик дайындалган.

 Сыйлыктары 
 Оюнчу катары 
«Барселона»

Ла Лига чемпиону: 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15.

Испания Кубогунун жеңүүчүсү: 2008/09, 2011/12, 2014/15.

Испания Суперкубогунун жеңүүчүсү: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013.

УЕФА Чемпиондор лигасынын жеңүүчүсү: 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15.

УЕФА Суперкубогунун жеңүүчүсү: 2009, 2011.

Клубдар аралык дүйнө чемпиону: 2009, 2011.

«Ал-Садд»
Катар лигасынын чемпиону: 2018/19
Катар Кубогунун жеңүүчүсү: 2017
Катар Суперкубогунун жеңүүчүсү: 2017
Катардын Эмиринин Кубогунун жеңүүчүсү: 2017

thumb|right|180px|Хави (оң жакта) Касильяс менен Евро-2012ни уткандан кийин

Испания (20 жашка чейин)
Жаштар арасындагы дүйнө чемпиону: 1999

Испания
Дүйнө чемпиону: 2010
Европа чемпиону: 2008, 2012

Жеке сыйлыктары
World Soccer мыкты оюнчусу: 2010
ESPN мыкты оюнчусу: 2010"ESPN Deportes Player of the Year (14 January 2011) https://espnpressroom.com/us/press-releases/2011/01/soccer-star-xavi-hernandez-2010-espn-deportes-player-of-the-year/ Publisher ESPN . Retrieved 14 January 2011
Европа чемпионатынын мыкты оюнчусу: 2008
УЕФА клубдук мыкты жарым коргоочусу: 2008/09
IFFHS дүйнөнүн мыкты плеймейкери: 2008, 2009, 2010, 2011
Ла Лиганын ачылышы: 1999
Ла Лиганын мыкты Испаниялык оюнчусу: 2005
Ла Лиганын мыкты жарым коргоочусу: 2009, 2010, 2011
Ла Лиганын мыкты ассистенти: 2008/09, 2009/10
УЕФА Чемпиондор лигасынын мыкты ассистенти: 2008/09
Дүйнө чемпионатынын мыкты тобу: 2010
Европа чемпионатынын мыкты тобу: 2008, 2012
21-жашка чейинки Европа чемпионатынын тарыхындагы мыкты тобу: 2015
ФИФАнын мыкты тобу: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013
УЕФАнын мыкты тобу: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012
European Sports Media мыкты тобу: 2008/09, 2010/11, 2011/12
Don Balón он жылдыктын мыкты тобу: 2010
Клубдар аралык дүйнө чемпионатынын Күмүш топ ээси: 2011
Клубдар аралык дүйнө чемпионатынын Коло топ ээси: 2009
Globe Soccer Awards карьердик сыйлыгы: 2013
Marca «Легенда» сыйлыгы: 2015
Катар чемпионатынын мыкты тобу: 2017/18
АФК Чемпиондор лигасынын мыкты тобу (күйөрмандар версиясы): 2018
АФК Чемпиондор лигасынын мыкты тобу (Opta версиясы): 2018
«Алтын топ» тарыхтагы мыкты тобу: 2020
IFFHS тарыхтагы мыкты тобу: 2021
FourFourTwo «Барселонанын» тарыхындагы 50 мыкты оюнчу: 2022
FourFourTwo тарыхтагы 100 мыкты оюнчу: 2022
«Алтын топ»: 2009 (2-орун), 2010 (3-орун), 2011 (3-орун)

 Машыктыруучу катары 
«Ал-Садд»
Катар лигасынын чемпиону: 2020/21
Катар Кубогунун жеңүүчүсү: 2020, 2021
Катар Суперкубогунун жеңүүчүсү: 2019
Катардын Эмиринин Кубогунун жеңүүчүсү: 2020, 2021
Катар жылдыздары Кубогунун жеңүүчүсү: 2019/20

«Барселона»
Ла Лига чемпиону: 2022/23
Испания Суперкубогунун жеңүүчүсү: 2023

Жеке сыйлыктары
Катар лигасынын мыкты машыктыруучусу: 2020/21
Катар лигасынын айынын мыкты машыктыруучусу: август-сентябрь 2019, декабрь-январь 2020, сентябрь-октябрь 2020, январь 2021, февраль-март 2021, сентябрь 2021

 Ардак наамдары жана сыйлыктары 
Испаниянын мыкты спортчусу: 2009
Спорттогу эмгеги үчүн Королдук ордендин алтын медалы: 2010
Астурия падышалыгынын спорт боюнча сыйлыгы: 2010, 2012

 Комментарийлер 

 Булактар 

 Шилтемелер 
Испания футбол федерациясынын расмий сайтындагы футболчунун баракчасы (испан тилинде)

Категория:«Барселона» футбол клубунун оюнчулары
Категория:Футболчулар