Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Противогаз

thumb|right| ИП-5 совет противогазы
thumb|right|ГП-5 противогазы, ГДРде колдонулган
thumb|right|Ууландыруучу газдардан коргоочу противогазга чейинки шлем. 1915
thumb|Биринчи дүйнөлүк согуштагы противогазчан ит
thumb|340px|Чыгыш фронттогу орус солдаттары (биринчи дүйнөлүк согуш)
Противогаз — Орус тилинен которгондо-газга каршы . Дем алуу органдарын сактоо каражаты жана ошондой эле көздү жана бетти сактай турган противогаздар болот. Противогаздар сактоо түрлөрү боюнча бөлүнөт:
 чыпкалоочу (фильтрлөөчү) — ууландыруучу заттын конкреттүү түрүнөн айланадагы абаны фильтрлөө. Чыпкалоочу элементти алмаштырып турса болот.
 изоляциялоочу — дем алуучу аралашманы генерациялоо, демек, дем алуу органдары айланадагы аба менен дем албай, патрондон тазаланып чыккан аба менен дем алат.
 шлангдуу — бир канча алыстыктан(10-40метр) аба аралашмасын берүү, адатта чоң көлөмдүү идиштерде колдонулат.
 Тарыхы 
Биринчи жолу шлангалуу противогаздар Санкт-Петербургдагы Исакиев соборунун куполдорун алтын менен жалатууда 1838—1841 жылдары колдонулган. Алар шлангалуу айнек калпакчаларды элестетчү.ошол аркылуу аба берилип турса да, 60 устаны уулануудан сактап калган эмес. Көрсө, терини жогорку конрцентрациялуу сымаптан коргогон нерсе болгон эмес. Уулу сымап тери аркылуу сиңген.Дүйнөдө биринчи жолу фильтрлөөчү көмүрдүү противогаз, 1915-жылы Россияда орус окумуштуусу Николай Дмитриевич Зелинский тарабынан ойлоп чыгарылган. 1916-жылы Антанта армиясында колдонулган. Анын ичиндеги материал активдештирилген көмүр болгон. 
 Противогаздын түзүлүшү: 
 Резина шлем-маска
 Фильтрлөөчү коробка
 Көз айнек түйүнү
 Обтекатели
 Клапандуу коробка (бир клапан дем тартууга, эки клапан дем чыгарууга (ардайым эмес)
 Бириктирүүчү трубка (бардык моделде болбойт)
 Кээ бир противогаздар сүйлөшүүчү мембрана менен болот
 Кээ бир противогаздар ( резина трубка аркылуу) иче турган жери менен болот
 Кээ бир противогаздардын бет тарабынан айнекти тазалоочу жери менен болот
 Противогазды кийүү тартиби: 
1. «Газы!» деген команда берилгенде аба киргизбей, демди кармоо керек.
2. Көзду жумабыз. 3. Противогаз сумкасынан противогазды сол кол менен алып чыгып, оң кол менен сумканы ылдый жагынан кармоо керек. 
4. Фильтрден клапанды сууруп чыгуу керек. 
5. Противогазды кийүүдөн мурун колдун чоң бармагын сыртка, калган бармактарды ич жакка каратуу керек. 6. Шлем-масканын ылдый тарабын ээкке такоо керек. 
7. Противогазды башка ылдыйдан өйдө тартып жибериш керек.
8. Демди чыгаруу керек. 
9. Кийин бырышып калбасы үчун көз түйунү көздүн тушунда болуусу керек. 
10. Сумканы капталга илип коюу керек.
 Чечүү: 
1. «Отбой!» командасынан кийин, баш бармактар менен кулактын түбүнөн алып, ылдыйдан өйдө тартуу керек.
2. Противогазды противогаз сумкасына салуу керек.
3.Топчуларды бүчүлөө.

 Шилтемелер 
 Противогаздар музейи
 Противогаздардын сүрөттөмөсү 
 Противогаздардын түрү жана мүнөздөмөсү

Категория:Ден соолук
Айдаркулов, Кадыркул

Айдаркулов Кадыркул (1946-жылы туулган). Тарыхчы-этнограф жана дастан изилдөөчү. КМУнун тарых бөлумүн аяктаган. Тарых илимдеринин кандидаты (1992), доцент (1994). Эмгек жолун Кыргыз ИАсынын Тарых институтундаилимий кызматкер катары баштаган. "Семетей" эпосунун араб арибиндеги нускасын иликтеп, ага айрым текстологиялык иликтөөлөр жүргүзгөн. Ордо, тогуз коргоол сыяктуу кыргыздын улуттук оюндарынын келип чыгышын, алардын ойлонуу тартибин, ыкмаларын, оюн жүрүү процессиндеги жоокердик турмуштун айрым корүнүштөрү сыпатталган. "Манас" үчилтигинин башка маселелери боюнча да бир катар эмгектери илим чөйрөсүнө маалым. Учурда Жалал-Аббад мамлекеттик университетинде эмгектенүүдө.

 Колдонулган адабият 
 Каратаев О.К., Эралиев С.Н. Кыргыз этнографиясы боюнча сөздүк. Б.,2005-жыл. 

Категория:Кыргызстан
Категория:Борбордук Азия
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Тарыхчылар
Категория:Этнографтар
Категория:Туулгандар 1946-жылы
Кимактар

Кимактар – 8–9-кылымдарда Иртыштан Итил (Волга) дарыясынын боюна чейинки аймакты мекендеген түрк уруулары. Кимактар енисейлик кыргыздардын батыш тараптагы кошунасы болушкан. Тарыхый булактарда Кимактардын кыргыздар менен согуштук кагылышуулары болуп тургандыгы баяндалат. Кимактар кыргыз тарыхый байланыштары мусулман авторлорунун «Худуд ал-Аалам» сыяктуу эмгектеринде чагылдырылган. 9-кылымдын орто чени – 10-кылымдын башында Кимактардын мамлекети начарлап, андан бөлүнүп чыккан кыпчак уруулары Сырдарыянын ортоңку агымы тарапка оогон. Кийинчерээк, кыпчактардын бир бөлүгү Итил дарыясынын боюна жана андан да ары батышка журт которо башташкан. Кимактардын калгандары кыргыз, казак, ногой, башкыр жана башка элдердин курамына жуурулушуп кетишкен.
 Категория:Мамлекет
 Категория:Орто азия
 Категория:Коом
 Категория:Тарых
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Бишкек, 2003
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев ат. Кыргыз Мамлекеттик Педагогикалык Университети
Башкы ред. Ү.А. Асанов, Жооптуу ред. А. А. Асанканов
Ред. кеңеш: Ө.Ж. Осмонов (төрага), Т.Н. Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Ж. Жуманалиев, ж.б. 
.

Категория:Байыркы түрк уруулары
Айдаркул Каана

Айдаркул Каана (1953-жылы туулган, Чүй облусу, Ысык - Ата району, Юрьевка айылы) – заманбап кыргыз тарыхчы айымдарынын бири, тарых илимдеринин доктору (1994), профессор (1997), милициянын полковниги.

 Кыскача өмүр таржымакалы 
Каана Айдаркул 1953-жылы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Ысык-Ата районундагы Юрьевка айылында туулган.

Орто мектепти аяктаган соң, Кыргыз мамлекеттик университетинин (азыркы Кыргыз Улуттуу университетинин) тарых факультетине окууга тапшырган. Студент кезинен илимий жыйындарга катыша баштаган.

1976-жылы КМУнун тарых факультетин бүтүргөн.

1976-жылдан В.В.Маяковский атындагы Кыргыз кыз-келиндер институтунда лаборант, окутуучу, доцент, профессор кызматтарында иштеди.

1996-жылдан тартып Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин Академиясында кафедранын начальниги. 

 Коомдук ишмердиги 
Кыргыз милиция-айымдар Ассоциациясынын жектекчиси (2010)Кыргыз милиция-айымдар Ассоциациясы 13 жылдык үзүрлүү эмгегин белгилөөдө.  02.10.2023 https://mvd.gov.kg/news/3984.Зачем в милиции нужны женщины (и как это поможет снизить уровень насилия). 9-апрель. 2024 https://kaktus.media/doc/498553_zachem_v_milicii_nyjny_jenshiny_i_kak_eto_pomojet_snizit_yroven_nasiliia.html 

 Илимий-агартуучулук ишмердиги 
Эмгектери негизинен эл аралык мамилелер тарыхын, политология маселелерин изилдөөгө багытталган.

40тан ашуун илимий эмгектери, анын ичинде бир канча монографиясы жарыкка чыккан.

 Илимий жетекчилиги 
 Даражалары. Сыйлыктары. Наамдары 
Тарых илимдеринин доктору (1994). 
Профессор (1997).

 Эмгектеринин чакан тизмеси 
 Каана Айдаркул. Международные отношения кыргызов и Кыргызстана: история и современность. - Бишкек, 2002. - 342 стр. 

 Адабият 
Кыргыз тарыхы.Энциклопедия. Бишкек: “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети”, 2003. (“Башкы ред. Ү.А. Асанов, жооптуу ред. А. А Асанканов). 

 Интернеттик шилтемелер 
 http://books.google.co.cr/books/about/%D0%9C%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%88%D0%B5.html?id=fHIjAQAAMAAJ
 http://www.osce.org/ky/bishkek/84165 
 http://history.krsu.edu.kg/index.php?option=com_content&task=view&id=148&Itemid=50 

Категория:Тарых
Категория:Кыргызстан
Категория:Коом
Категория:Маданият
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Инсандар
Категория:Тарыхчылар
Категория:Кыргыз аялдары
Категория:XX кылым
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:1953-жыл
Категория:Чүй облусу
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргызстандын айымдары
Коборгон таш эстелиги

Коборгон таш эстелиги Атбашыөрөөнүнүн күн батыш тарабындагы Четкелтебек суусун бойлой кеткен капчыгайда тикесинен тургузулган. Бул жерден төрт чарчысынан келген таш коргончонун орду жана чопо идиш калдыктары табылган. Түзүлүшү жана мааниси жагынан байыркы түрк (6–9-кылымдарда) доорундагы маркумга арнап орноткон эстеликтерге жакын, бирок чопо идиш сыныктары караханийлер дооруна мүнөздүү. Коборгон таш эстелиги байыркы түрк доорунда курулуп, диний ырымдарды аткаруучу касиеттүү жай катары пайдаланылган.1989-жылы. К.Табалдиев изилдөө иштерин жүргүзгөн. 
 Категория: Маданият
 Категория:Кыргызстан
 Категория:Исскуство
 Категория:Тарых
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Бишкек, 2003
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев ат. Кыргыз Мамлекеттик Педагогикалык Университети
Башкы ред. Ү.А. Асанов, Жооптуу ред. А. А. Асанканов
Ред. кеңеш: Ө.Ж. Осмонов (төрага), Т.Н. Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Ж. Жуманалиев, ж.б. 
 катары пайдаланылган. 1989-жылы. К.Табалдиев изилдөө иштерин жүргүзгөн.
Кожогор эстелиги

Кожогор (Ходжа-Гор) эстелиги – жогорку палеолит дооруна таандык (биздин заманга чейинки 15–11-кылымдарга таандык.) археологиялык эстелик. Кыргызстан менен Тажикстандын чегарасындагы Исфара суусунун өрөөнүндө Ходжа-Гор кыштагына жакын жерден 1954-жылы А.П.Окладников тарабынан табылган. Жогорку сапаттагы тунук, кара, жашыл түстөгү оттук таштан жасалган түрдүү көлөмдөгү жана түзүлүштөгү нуклеустар, жалпак тегерек кыргычтар, башы учтуу куралдар, көзөгүчтөр, эки кыры тегизделген жалпак таштар, жараңкалар табылган. Таш куралдары Каспий деңизи тарабында жогорку палеолит мезгилинде даярдалган куралдарга жакындыгы бар. Мындай куралдар Крымда, Иранда, Алдыңкы Азияда, Египетте кездешет.
 
 
 
 
Категория:Маданият
Категория:Орто азия
Категория:Мурас
Категория:Тарых
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Бишкек, 2003
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев ат. Кыргыз Мамлекеттик Педагогикалык Университети
Башкы ред. Ү.А. Асанов, Жооптуу ред. А. А. Асанканов
Ред. кеңеш: Ө.Ж. Осмонов (төрага), Т.Н. Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Ж. Жуманалиев, ж.б. 
тте кездешет.
Аксыкет шаар чалдыбары

Аксыкет шаар чалдыбары – байыркы шаар калдыгы. 10-кылымдарда Фергана өрөөнүнүн борбору болгон. Ал Сырдарыянын оң жээгинде, азыркы Наманган шаарынын жанында жайгашкан. Аксыкет шаары моңголдор мезгилине чейин жана Амир Темирдин тушунда да чоң шаар болуп, көчмөн кыргыздар үстөмдүк кылып турушкан, шаар катары соода-сатык, илим-билимдин да борбору болгон. Орто кылымдагы тарыхчы, Сайпидин Аксылык (Мажму-ат-Таварихтин автору) ушул шаарда туулуп өскөн. 1510-жылы жер титирөөдөн кыйрап, калкы анын жанындагы Наман айылына көчүп кеткен, кийин анын ордуна Наманган шаары пайда болгон.

 Адабият 
Кыргыз тарыхы.Энциклопедия. Бишкек, 2003
“Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети”
“Башкы ред. Ү.А. Асанов, жооптуу ред. А. А Асанканов”
Ред. кеңеш: Ө.Ж Осмонов (төрага), Т.Н Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Жуманалиев ж.б.”

Категория:Тарых
Категория:Кыргызстан
Категория:Коом
Категория:Маданият
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Инсандар
Али разиаллаху анху

Аз.Али(р.а.)Аз.Мухаммед(с.а.в)дын куйобаласы болгон.Ал пайгамбарыбыздын абасы Абу Талиптин баласы болгон.Апасынын аты Фатима.Пайгамбарыбыз Алини бала кезинде эле багып алат.Ал 624-ж.пайгамбарыбыздын суйуктуу кызы Фатима энебиз менен баш кошкон.Али жашбалдардан эн биринчи ислам динин кабыл кылгандардан болгон.Себеби ал 611-ж.13 жашында мусулман болгон. 
 Аз.Алинин дуйнолук денгээлдеги создору:
)Мен,мага бир соз уйроткон адамдын кулу боломун.
)Илимдин даражасы,даражалардын эн бийиги.
)Тилин тарткан адам жакшылыкка барат.Акылына келгенди суйлогон адамдын башына оор туйшук келет.
)Жаман адамдар менен болгончо,жалгыз калган абзел.
)Мээримдин жана ибадаттын эн жакшысы,жашыруун жасалганы болот.
)Досуну дос экендигинди башына оор туйшук же оор кун келгенде корсот.
)Жузун акыйкатка бурган бактылуу болот,андан баш тарткан бактысыз болот.
)Байлыктын эн жакшысы акыл.
)Жакшылык тилди бурат.
)Тагдырдан жашынууга болбойт.
)Арзуунун кулу болуу,сатылып алынган кулдан да карозкой болот.
)Бир адамдын артынан суйлогон адам менен аны тыншаган адам бир болуп эсептелет.
)Сабатсыздан жаман нерсе жок.
)Бироого бир нерсе берсен анын башчысы,бироодон бир нерсе алсан анын кулу,эч кимден карыз албаган адам алардын козомолчусу болот.
)Достук 3 ко болунот:1)Сенин досун,2)Сенин досуна дос болгон,3)Душманына душман болгон. Душмандык 3 ко болунот:1)Сенин душманын,2)Досундун душманы.3)Душманынын досу.
)Коп суйлосон коомдо баркын кетет.
)Ар бир адамдын баркы жасаган ишине жараша бааланат.
)Баардык адамдар олушот,олгондордун баары тирилишет.
 Аз. Алинин лакаптары:
)Асад
)Али-"бийик","жогору"деген маанилерди берет.
)Айдар,Арстан.
)Хайдари Каррар-Кайра-кайра асылган арстан.
)Асадуллах-Алланын арстаны.
)Шакымардан-Баатырлардын шахы.
)Муртаза-Жактырылган,баркталган.
)Абу Тураб-Тупурактардын атасы.
)Карамуллаху Важхаху-Алла анын жузун ак жана шарапаттуу кылды.
)Абул Хасан-Хасандын атасы.
)Шахы Вилает-Олуялардын шахы.
 Ашарайи Мубашшара(Бейиш менен суйунчулонгон 10 сахаба)
)Усман бин Аффан(р.а.)
)Умар ибин Хаттаб(р.а.)
)Абу Бакыр(р.а.)
)Али(р.а.)
)Зубайр бин Аввм(р.а.)
)Абдурахман бин Авф(р.а.)
)Саад бин Абу Ваккас(р.а.)
)Талха бин Убайдуллах(р.а.)
)Абу Убайда бин Жаррах(р.а.)
)Саид бин Зайд(р.а.)
Портал:Биология/Долбоорлор

50px|right
Анатомия | Математикалык биология | Биологиялык систематика | Океандар биология | Биофизика | Биохимия | Ботаника | Вирусология | Генетика | Геномика | Гидробиология | Гистология | Зоология | Микробиология | Молекулярдык биология | Орнитология | Палеонтология | Паразитология | Патология | Протистология | Физиология | Цитология | Эволюциялык биология | Экология | Этология

категория:Долбоорлор
Портал:Спорт

{| style="background-color:#F0FFF0; border-top: 1px solid ; border-left: 1px solid ; border-right: 1px solid ; border-bottom: 1px solid ; padding-left:5px; padding-right:5px; padding-bottom:10px; padding-top:10px;" width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|
«Спорт» порталына кош келиңиз! 150px 159px 159px 

[ Сервер кэшин жаңылоо]
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__

Спорт
Замира Акбагышева

thumb|Замира Акбагышева.
Акбагышева Замира — 1958-жылдын 10-сентябрында Чүй облусунун Сын-Таш айылында төрөлгөн. 1981-жылы Кыргыз мамлекеттик университетин артыкчылык менен аяктап, студенттик жылдары лениндик стипендияга ээ болуп, факультеттин комсомолдук уюмун жетектеген. 1989-жылга чейин Кыргызстан комсомолунун Борбордук комитетинин басма сөз, пропаганда жана үгүт боюнча сектор башчысы болуп эмгектенип, жаш кыз-келиндер менен иш жүргүзгөн. Кийинки эки жыл Кыргызстандын компартиясынын Борбордук комитетинин алдындагы партиянын тарыхы институтунун илимий кызматкери болуп эмгектенген. 1992-1996-жылдары Мамлекеттик мүлк фондунун маалымат катчысы, “Казына” гезитинин башкы редактору болгон. Чоң чыгармачылык жана уюштуруучулук тажрыйбага ээ Замира Акбагышева 1993-жылы Кыргызстандын аялдар конгрессинин президенти болуп шайланган. Замира Акбагышева ийгиликке жетишкенге негиз болгон чынчылдыкка, принципиалдуулукка жана абийирдүүлүккө ата-энеси - Акбагыш менен Нурбүбү Акматылдаевдер үйрөткөнүн айтып, алардын эмгеги баа жеткис деп баалайт. Ал ишкердиктин негиздерин Германиядан, ал эми партиялык ишмердикти жүргүзүүнү АКШнын Эл аралык институтунда окуп, үйрөнгөн.

 Интернеттеги шилтеме 
 http://kabar.kg/kyr/analytics/full/8336

Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Категория:Коом
Категория:XXI кылым
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Ысык-Ата району
Акчуңкур, үңкүр

АКЧУҢКУР ҮҢКҮРҮ – неолит дооруна (биздин заманга чейинки 6–5 миң жылдык) таандык археологиялык эстелик. Ысык-Көл облусунун Аксуу районунун Эчкилиташ айылынын чыгышынан 7 км. аралыкта Сарыжаз суусунун оң жээгинде, деңиз деңгээлинен 3150 метр бийиктикте жайгашкан. 1953-жылы В. И. Рацек тарабынан ачылган. Үңкүр эки ярустан турат. Үңкүрдүн боорунда кызыл жошо менен тартылган теке жана жыландын сүрөттөрү, ошондой эле кара боёк менен түшүрүлгөн несториан крести, тамга жазуулар (орто кылымга таандык) табылган. Жаныбарлардын сөөктөрү, неолит дооруна таандык иштетилген таштар жана көңдөйүндө жошо сакталып калган текенин мүйүзүнүн сыныгы табылган.

 Адабият 
Кыргыз тарыхы.Энциклопедия. Бишкек, 2003
“Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети”
“Башкы ред. Ү.А. Асанов, жооптуу ред. А. А Асанканов”
Ред. кеңеш: Ө.Ж Осмонов (төрага), Т.Н Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Жуманалиев ж.б.”

 Категория:Тарых
Категория:Кыргызстан
Категория:Коом

Категория:Маданият
Категория:Көркөм өнөр

 Интернеттик шилтемелер
Манастын чымы, энциклопедия

Манастын чымы 
Текес суусундагы арал. Уламыш боюнча тоо этегине суу чыгарып, эгин эгүү үчүн Манас Текестин боюнан кетмен менен чым чаап сууну бөгөй баштаганда жоо келип, Манас жоого каршы аттанып кеткен. Суу бөгөлгөн чымды эки жагынан айланып отуруп, аралчаны пайда кылып калган имиш. Азыр бул аралда жыландардын уюгу бар. Текес суусундагы арал турган туштан жергиликтүү кыргыздар алтын чайкашат. 
 Шилтемелер 
Манас энциклопедия II., Манастын сюжети – ярупа. Бишкек, 1995

Категория:Манас эпосу
Категория:Фольклор
Категория:Текес суусу
Категория:Уламыш
Форт (программалоо тили)

C (Си)тилине окшош,колдонмолорду башкаруучу түзүлүштөрдө колдонулат. 

 Кошумча маалымат 
 Си программалоо тили 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Программалоо
Категория:Программалоо тилдери
Категория:Илим
Си (программалоо тили)

Си программалоо тили (Programming language C- Язык программирования Си). 1970-жылдын башында Деннис Ритчл тарабынан иштелип чыккан, алгач ал системдик програмдык жабдыктарды жазууга багытталган. Бүгүнкү күнү Си тили иштетүү системдерин жана колдонмо програмдык жабдыктар менен кошо кеңири таралган програмдык жабдыктарды иштеп чыгууда колдонулат. Си профессионал програмчылар пайдаланган програм тили, ал ишкердик жана илимий колдонууларда да эффективдүү иштейт. Си ар кандай компьютерлерде аткарылат, бирок көп учурда UNIX, LINUX иштетүү системдери чөйрөсүндө колдонулат.
 APL программалоо тили 
 Algol программалоо тили 
 Basic программалоо тили
 Pascal программалоо тили
 C++ программалоо тили

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Программалоо
Категория:Программалоо тилдери
Категория:Илим
Манас Үңкүр

Манас үңкүр

Топоним, Кыргызстандын (Жалал-Абад об., Ленин району) аймагындагы үңкүр. Фергана кырка тоосунун түштүк батыш капталында. Буд чоң таш үңкүргө 50 адам батат. Элдик уламыштарга караганда, катуу жаан, бороон-чапкындарда Манас Аккуласын ушул үңкүргө корголоткон имищ.

 Шилтемелер 
 Манас энциклопедия II., Манастын сюжети – ярупа. Бишкек, 1995

Категория:Манас эпосу
Категория:Фольклор
Категория:Жалал-Абад облусу‎
Категория:Уламыштар
«Манас» эпосу боюнча бүткүл союздук симпозиум

«Манас» эпосу боюнча бүткүл союздук симпозиум 
Бүтүл союздук V түркология конференциясынын чегинде «Манас» эпосуна арналып өткөрүлгөн илимий жыйын. 1988-жылдын 9-сентябрында Фрунзе шаарында өткөн. Симпозиумга «Манас» эпосуна тиешелүү илимий докладдар жана билдирүүлөр менен 44 окумуштуу катышкан. Симпозиумга [Казан]], Москва, Новосибирск, Алматы, Нукус, Ош, Ташкен шаарларынын окумуштуулары катышкан. Симпозиумдун материалдары бүткүл союздук конференциянын материалдары менен бирге «Түркология – 88» аттуу китепке чыгарылган. 
 Колдонулган адабият 
Манас энциклопедия II., Манастын сюжети – ярупа. Бишкек, 1995

Категория:Манас эпосу
Категория:Фольклор
Категория:Симпозиум
Категория:Түркология - 88
Манжурия

Манжур — азыркы Кытайдагы тарыхый-географиялык аймак.
Манжур thumb | 220x124px | right | Манжуриянын туусу. thumb | 220x124px | right | Манжуриянын элтаңбасы (герби).
 Негизги маалымат 
Аянты: 2 369 976 км² 
Акимий бөлүнүшү:
 Хэйлунцзян
 Гирин
 Ляонин
 23px Ички Моңголиянын чыгышы
 23px Амур облусу
 23px Еврей автономия облусу
 23px Хабаров крайы 
 23px Приморье крайы
 thumb | 220x124px | right | Манжуриянын картасы.

 Манас эпосунда 
Манас эпосу боюнча эпикалык душман элдердин биринин өлкөсү. Манжуриянын эпоско киришинин тарыхый негизи бар. Манжуриянын азыркы Кытайдын түндүк-чыгышында пайда болгон феодалдык мамлекеттин алгачкы аты. Ал мамлекеттин тарыхый аты анын негизги элинин атынан Манчжу (кыргызча Манжу) болгон. Манжурия мамлекет 17-кылымдан баштап жанындагы кошуна элдерди каратып алган. Алар кытайды басып алгандан кийин кыргыздарга да кол салуу аракетинде болушкан, эпосто бул тарыхый кырдаал чагылдырылган.

 Колдонулган адабият 

Манас энциклопедия II., Манастын сюжети – ярупа. Бишкек, 1995

Категория:Кытай
Категория:Манчжу
Категория:Манас эпосундагы топонимдер
Gopher

Тармактан маалыматтарды издөөчү аспап каражаттары иштелип чыкканга чейин Gopher Интернетке берилиштерди жайгаштыруунун негизги методу болгон. Ал файлдарды Интернетте жайгаштыруучу жана файлдарды издөөнү меню менен башкаруучу програм.

FTP програмында орундарды жана файл ысымдарын билүү талап кылынбайт. Gopher де меню камтылат жана демейде нерселердин тизмеси менен башталат. Тизмеден тиешелүү пунктту тандоо бир же көп сандагы менюларга алып келет, алар буйруктардын спецификасына жараша чөйрөлөргө бөлүнүшөт. Акырында жүктөөгө мүмкүн болгон керектүү файлдарды басып чыгаруучу менюга алып келет. FTP дан Gopher дин айырмасы файлдарын жүктөө алдында көрүп алса болот. Меню системине кошумча Gopher серверлеринин көбү Veronica же Jughead аттуу издегич програмдарды сунуш кылышат, алар спецификалык темадагы Gopher файлдар каталогун издешет. 

 Колдонулган адабияттар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
HTML-Редактору

HTML-Редактору -- HTML-барактарды түзүүгө жана өзгөртүүгө арналган коппьютердик програм. Адатта веб-барактардын HTML калыптоосун жөнөкөй текст редакторунда деле жазууга болгону менен, атайын HTML-Редакторлору көбүрөөк мүмкүнчүлүктөрдү жана ыңгайлуулуктарды тартуулайт. Мисалы, көпчүлүк HTML-Редакторлору HTML менен гана эмес, ага байланышкан CSS , XML, JavaScript жана ECMAScript сыяктуу технологиялар менен да иштеше алат. Өздөрүнүн артыкчылыктарына карап алар экиге бөлүнүшөт:
 Баштапкы кодду гана көрсөткөн редактор
 Даяр баракчаны WYSIWYG режиминде көрсөткөн редактор. (Эмнени көрсөң ошону аласың)
Көпчүлүк WYSIWYG-редакторлор бир эле убакта баракча жана анын коду менен да иштөгө мүмкүндүк берет.

 Белгилүү HTML-Редакторлор 
 WYSIWYG технолгиясын колдоочулар 

 Проприетарные 
 Adobe GoLive
 Adobe Dreamweaver
 Adobe Contribute
 JetBrains WebStormThe best JavaScript IDE with HTML Editor for Web development :: JetBrains WebStorm
 Microsoft Expression Web
 Microsoft FrontPage
 Microsoft Visual Web Developer
 Microsoft Office SharePoint Designer
 Namo WebEditor
 CoffeeCup HTML Editor
 NetObjects Fusion 
 WYSIWYG Web BuilderWYSIWYG Web Builder
 html-kit tools
 WinSoft WebEditor
 IBM WebSphere Studio
 TopStyle 4TopStyle 5 - HTML5 & CSS3 Editor
 Macromedia HomeSite (с версии 5.0 не поддерживает WYSIWYG)

Категория:Компьютер
Категория:Програмдар
Категория:HTML-Редакторлору
Категория:Программалоо
Мирки

Мирки – орто кылымдарга таандык шаар. Азыркы Казакстандын Жамбыл облусундагы Мерке шаарынын ордунда жайгашкан. Кокон хандыгынын тушунда бул жерде Мерке чеби болгон. Меркени алгач эскеришкен араб географтары Ибн Хордадбек менен Кудама ибн Жафар «Чоң кыштак» деп мүнөздөшкөн. Ал эми азыркы тарыхчылар аны орточо калаалардын катарына кошушат.
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Internet Information Services

thumbnail|IIS service Менеджеринин терезечеси.
Internet Information Services - Майкрософт компаниясынын Интернет кызматтары үчүн патенттелген түйүндөрдүн шайманы. Windows NT түркүмүндөгү операциондук системасы менен таралат.

Негизги курамчасы бул- интернетте сайттарды жайгаштыруучу веб-түйүндөр. IIS кызматы NNTP, FTP жана SMTP протоколдорун камтыйт. Netcraft компаниясынын билдирүүсү боюнча 2011-жылдын тогуздун айында (октябрь) бул кызмат 21 млндон ашык сайттарга кызмат көргөзгөн, бул дүйнө жүзү боюнча сайттардын 12.46% түзөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак. ISBN 9967-14-014-3, 2004-ж.

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо