Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Нака (нетто) салмак

Нака (нетто) салмак (ит. Netto – накта) – товардын салынган идишсиз жана таңгаксыз нака өз салмагы. Товардын кардарга жеткирилүүчү баштапкы таңгагы (м.: консерва челеги, тиш жуугучтун жана атырдын кутусу) менен салмагын көрсөтүү үчүн «жарым нака салмак» деген түшүнүк колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накалай акчаларды жана баалуулуктарды инкассациялоо

Накалай акчаларды жана баалуулуктарды инкассациялоо – аркыл уюмдардын кассаларында накалай акчаларды топтоо жана аны банктардын кассаларына жана сактык кассаларына же байланыш ишканаларына жана башка уюмдарга жеткирүү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накалай эмес акча жүгүртүмү

Накалай эмес акча жүгүртүмү – акча жүгүртүмүнүн бир бөлүгү; кредиттик мекемелерде акча каражаттарын эсептер боюнча жана өзара талаптардын эсебинен которуулар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накалай эмес акчалар

Накалай эмес акчалар – кардарлардын банктардагы ар кыл эсептериндеги: корреспонденттик, валюталык, күндөлүк, эсептик, капиталдык чегеримдерди каржылоочу, эсептериндеги кредиттик калдыктарды ж. б. билдирүүчү экономикалык түшүнүк.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накалай эмес баалуу кагаз

Накалай эмес баалуу кагаз – каттоо жана укугун өткөрүү атайын эсептерге жазылуу менен ишке ашырылган баалуу кагаз. Н. э. б. к. алар менен келишим аткарууда баалуу кагаздардын тастыктамаларын менчиктен ажыроочудан алуучуга которууну же аларды алмаштырууну талап кылбаган өзгөчөлүккө ээ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накалай эмес эсептешүүлөр

Накалай эмес эсептешүүлөр – төлөөчүнүн эсебинин алуучунун эсебине сумманы которуу жолу менен ишке ашырылуучу эсептешүүлөр. Акча каражаттарынын жүгүртүмүн бир кыйла тездетүүгө, алардын жүгүртүм чыгымдарын азайтууга мүмкүнчүлүк берет. Н. э. э. эгер мыйзамда башка жол каралбаса жана эсептешүүнүн пайдалануудагы таризинде башка шарттар болбосо, банктар жана башка кредиттик уюмдар аркылуу жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накта милдеттенмелер

Накта милдеттенмелер – римдик жана азыркы жарандык укукта доолук коргонуудан пайдаланбаган (м.: мелдешүү милдеттенмелеринен) милдеттенмелер. Ошентсе да андай милдеттенмелер боюнча төлөөлөр милдеттүү эмес төлөнгөн катары кайра талап кылынуусу мүмкүн эмес.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Накталай салык

Накталай салык – айылчарба өндүрүшүнүн өнүмдөрүнөн мамлекет ала турган салык.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Нарк

Нарк – жарандык укук боюнча, кээбир келишим түрлөрүнүн маанилүү шарттарынын бири. Н. сатылган өнүм, аткарылган жумуш же жасалган кызмат үчүн акы төлөө милдеттенмесинин акчалай таризи болуп саналат. Ал келишим суммасын аныктоо үчүн, болбосо келишимди бузган же чыгым тарттырган тараптардын чыгым ордун толтуруу, үстөкпул төлөө милдеттенмесин акчалай аныктоо үчүн да колдонулат. Нарк бул баа.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Нарккаттам

Нарккаттам (фр. cadastre ) – 1) объектинин нар-кы жана орточо кирешеси тууралуу маалыматтарды камтыган тизме; 2) жан башына салык салына турган адамдардын тизмеси; 3) тигил же бул табигый объектилер жөнүндөгү ыраатка салынган маалыматтардын жыйындысы: жер Н-ы, суу Н-ы ж.б.у.с. Өтө маанилүүсү – жер Н-ы болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Наркологиялык мекеме

Наркологиялык мекеме – мыйзамда аныкталган тартипте наркологиялык жардам көрсөтүүчү мекеме (бөлүм же кабинеттер).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Медицина
Наряд

Наряд – 1) кандайдыр бир жумушту аткаргандык жөнүндөгү, кандайдыр бир продукцияны жөнөткөндүк (м.: жүктөөгө Н.) ж. б. тууралуу документ (буюртма); 2) өзгөчө максат, ошондой эле ошондой милдеттин өзүн орундоо боюнча кызмат милдеттерин (м.: милиция Н. аскер бөлүгүндөгү суткалык Н.) аткаруучу кишилердин тобу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Насыя вексель

Насыя вексель – вексель берилип жаткан маалда карыз болбогон жана аны төлөөгө эчкандай негизи жок, бирок аны акцептке көрсөтүүчү убакыт же вексель боюнча төлөө мөөнөтү келген учурда алдынала макулдашылгандай күчкө ээ боло турган бетине кол коюлган которум вексели. Эгер ал макулдашуу жокко чыгарылса, өзгөртүлсө, бузулса же жараксыз деп табылса, акцепт үчүн жана вексель төлөмү күчүн жоготуп, Н. в. камсыз болбогон бойдон кала берет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Натуралдаштыруу

Натуралдаштыруу (фр. naturaliser ) – чет элдикти жарандыкка анын арызы боюнча жекелей кабыл алуу. Адатта, Н. чет элдиктин ошол мамлекеттин аймагында аздыр–көптүр узакка жашоосунан кийин гана болуусу мүмкүн. Кээде Н. үчүн мамлекеттин ырасмий тилин билүү шарты (м.: Латвияда, Эстонияда), жашап кетүүгө каражатынын жетиштүүлүгү, абыроюнун кынтыксыз болуусу ж. б. талап кылынат. Бир катар мамлекеттерде (жалпыдан сырткары) ал мамлекет менен этностук же лингвистикалык байланышы бар адамдар үчүн (м.: Бразилияда баардык португал тилдүү чет элдиктер үчүн Н-нун жеңилдетилген тартиби бар) жеңилдетилген тартиби киргизилет. Аз эмес учурларда туулган жарандардыкына караганда (м.: АКШда жана Эстонияда ошондо туулган жаран гана президент боло алат) натуралдаштырылган жарандардын укуктарынын чөйрөсү бир кыйла тар болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Натыйжалуулук принциби (өкмөттү таанууда)

Натыйжалуулук принциби (өкмөттү таанууда) – өз мамлекет аймагынын чегинде жаңы өкмөттүн бийлик жүргүзүүсүнө тийешелүү эреже; ага өк-мөттүн тышкы көзкарандысыздыгы, ишке жөндөмдүүлүгү, калк тарабынан колдоого ээ болуусу кирет. Н. п. өкмөттү таануу жөнүндөгү маселенин чечилишинде колдонулуучу эрежелердин бири болуп саналат. Ал мамлекетти таанууда колдонулбайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өнбөгөн береселер

Өнбөгөн береселер – дебитордук карыздардын сот же арбитраж баш тартканынан улам, же карыздардын төлөөгө жөндөмсүздүгүнө байланыштуу өнүшү мүмкүн эмес (үмүтсүз) деп табылган бөлүгү. Ишкана өзүнүн айыбы менен талашсыз аласасын алуу укугун жоготуп алган, доо коюу мөөнөтү өтүп кеткен дебитордук карыздар – Ө. б. өзгөчө түрү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өнбөгөн доо

Өнбөгөн доо – КР мыйзамдарында белгиленген мөөнөттө төлөнбөгөн салыктын же башка милдеттүү төлөмдөрдүн суммасы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өнбөгөн карыз

Өнбөгөн карыз – салык жана башка жыйымдар боюнча төлөөчүлөр жана салык агенттеринде жүргөн, экономикалык, социалдык же юридикалык мүнөздөгү себептерден улам өндүрүлүшү мүмкүн болбогон карыздар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өндүрүүчү

Өндүрүүчү – аткаруу өндүрүшүнүн бир тарабы (ыйгарым укуктуу адам). Экинчи (милдеткер) тарабы карызкор деп аталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өндүрүш жаракаты

Өндүрүш жаракаты – ордуна, убактысына жана жумушчуну тартуу деңгээлине карабастан, жумушчунун өндүрүш ишине байланыштуу алган баардык жаракаттары.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өндүрүш маркасы

Өндүрүш маркасы – даярдоочунун жеке белгиси катары жасалган буюм бетине же анын таңгагына басылган энбаскы. Ө. м. каттоодон өткөрүлбөйт жана товар белгисине көз карандысыз колдонулат. КР мыйзамдары боюнча, Ө. м. даярдоочунун толук же кыскартылган атын, дайын-дарегин, сапаты, сорту, баасы, техникалык шарты ж. б. тууралуу маалыматты камтууга тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өндүрүштүк брак

Өндүрүштүк брак – техникалык шарттарды бузуу же стандарттардан четтөө менен даярдалган өндүрүмдөр. Пайдаланууга такыр жараксыз өндүрүмдөр толук Ө. б. болуп эсептелет. Ал эми коюлган талаптарга жооп бербесе да, пайдаланууга мүмкүн болгон өндүрүмдөр жарым-жартылай Ө. б. болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негатордук доо

Негатордук доо (лат. actionegatoria – тануучу доо) – менчик ээсинин мүлктү өз ээсинен ажыратууга байланышпаган укук бузуулардан өз укугун коргоого багытталган доо. Н. д. менчик ээсинин өз пайдалануусуна жолтоо болуучу нерселерди жоюуга арналган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негизги (баш) мыйзам

Негизги (баш) мыйзам – өзүнүн маани-маңызы боюнча ал бирдиктүү акты катары жашаган өлкөлөрдө «конституция» деген түшүнүккө дал келген түшүнүк.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негизги (жашоо үчүн маанилүү) дары-дармек каражаттары

Негизги (жашоо үчүн маанилүү) дары-дармек каражаттары – тийиштүү дары-дармек тариздеринде жана жетиштүү санда, каалаган убакта бар болуусу тийиш, калктын саламаттыгын сактоонун керектөөлөрүн канаттандыруучу дары-дармек каражаттары.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негизги мыйзамдар

Негизги мыйзамдар – түздөнтүз конституцияда алдынала көрсөтүлгөн тартипте (б. а. анын бланкеттик ченемдеринин негизинде) кабыл алынган мыйзамдар, аларды кабыл алуунун тартиби конституцияны кабыл алуунун тартибинен да айырмаланат. Эреже катары, конституцияда шайлоо тутуму, өзгөчө абал тартиби, мамлекеттин жогорку аткаруу жана сот органдарынын статусу ж. б. боюнча Н. м-ды кабыл алуу каралган. Н. м. аталгысынын өзү негизинен роман укук тутумундагы өлкөлөрдүн (Франция, Испания, Румыния, Молдова, Чили ж. б. ) конституциялык укуктарында белгилүү. Бразилияда Н. м. кошумча мыйзамдар деп аталат. Орусияда, Тажикстанда, Литвада, Казакстанда Н. м. конституциялык мыйзамдар деп аталат. Биркатар өлкөлөрдө (Эстонияда, Венгрияда, Азербайжанда) Н. м. атайын аталышка ээ эмес.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негизги опцион (географиялык опцион)

Негизги опцион (географиялык опцион) – кире жалдоочулардын чартерде айтылган жүктөөчү жана/же түшүрүүчү суубекеттерин тандап алуу укугу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негизсиз баюунун натыйжасындагы милдеттенме

Негизсиз баюунун натыйжасындагы милдеттенме – жарандык-укуктук милдеттенме. КР жарандык мыйзамдарына ылайык мыйзамда же келишимде белгиленген негиздерсиз бирөө ( сатып алуучу ) башка бирөөнүн (жабырлануучунун) эсебинен мүлк сатып алса, же жыйнап алса, кийинкисине негизсиз сатылып алынган же жыйналган мүлктү (негизсиз баюу) кайтарып берүүгө милдеттүү. Мүлктү негизсиз алган же жыйнаган адам жабырлануучуга ал негизсиз байыганын билген же билиши керек болгон мезгилден берки ал алган же алуусу тийиш болгон баардык кирешелерди кайтарып берүүгө же төлөп берүүгө милдеттүү. Негизсиз байыган акча өлчөмү башка бирөөнүн каражаттарын пайдалангандыгы үчүн үстөк пайыз чегерүүгө жатат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негоциант

Негоциант (лат. negotians – соодагер) – 1) векселди эсепке алуучу тарап, векселдерди эсепке алуу менен кесипкөй алектенген банк; 2) ишкер, коммерсант, соодагер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Негоциация

Негоциация – 1) ошол эле векселдерди эсепке алуу; 2) векселдерди сатып алуу, сатып өткөрүү иштери боюнча ортомчу аткарымдар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Нетто үчүн брутто

Нетто үчүн брутто – эгер неттонун так салмагы зарыл болбосо же аны текшерүү максатка ылайык келбесе, брутто салмагы боюнча баасын бычуу жана брутто салмагын аныктоо үчүн шарттуу белги (м: таңгактын, идиштин баасы товар баасынан анчалык айырмаланбаса же таңгактын, идиштин салмагы анчалык деле оор болбосо). Н. ү. б-ну дагы тагыраак аныктоо үчүн сатып алуучу брутто салмагына карата азыраак пайыздагы таңгак салмагын же өтө чоң көлөмдү айтууга аракеттенет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ниетин табуу (жалаңкат ниет)

Ниетин табуу (жалаңкат ниет) – оозеки түрүндө, жазуу жүзүндө же же дагы да башка жолдор аркылуу даана байкалган кылмыш жасоо ниети. Н. т. кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Нийет

Нийет – кылмыш-жаза укугунда күнөөнүн бир түрү, адамдын өзүнүн жосундарынын коомдук коркунучтуулугун туюнганын билдирет. Н. тикелей жана кыйыр болот. Тикелей Н-те адам өзүнүн жосунунун коомдук коркунучтуулугун толук сезет (уурдоо, өлтүрүү, талап-тоноо ж. б.). Кыйыр Н-те кылмыш жасоочу зыяндуу жыйынтыктар болуусун каалабайт, бирок көңүл тереңинде алардын болорун билет (м.: мас абалында автомобиль айдоо).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Нике келишими

Нике келишими – никеге туруучу адамдардын же жубайлардын алардын никедеги жана/же аны бузуу учурундагы укук жана милдеттенмелерин аныктаган келишим. Никелешүүнү каттоого чейин түзүлгөн Н. к. ошол күндөн баштап күчүнө кирет. Н. к. нотариалдык күбөлөндүрүлүүгө тийиш. Жубайлар Н. к. менен мыйзамда белгиленген биргелешкен менчик тартибин (жубайлардын мүлктөрүнүн мыйзамдуу тартибин) өзгөртүүгө, жубайлардын бүткүл мүлкүнүн же анын айрым бөлүгүнүн же жубайлардын арбиринин мүлкүнүн биргелешкен, үлүштүк же бөлүштүрүлгөн тартибин (жубайлардын мүлкүнүн келишимдик тартибин) аныктоого акылуу. Жубайлар Н. к. өздөрүнүн бири-бирин кароодогу укук жана милдеттерин, бири-биринин кирешелерине катышуу ыктарын, үйбүлөлүк чыгымдарды жасоонун тартибин, нике бузулганда ж. б. жубайлардын ар бирине тийүүчү мүлктөрдүн санын аныктай алышат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Нике курагы

Нике курагы – мыйзам тарабынан никелешүүгө улуксат берилген курак. КРде жалпы эрежеге ылайык 18 жаш. Ошентсе да, жүйөлүү себептери болсо жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары никелешүүчүлөрдүн өтүнүчү боюнча аны 2 жылдан ашык эмес убакытка төмөндөтө алат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Никени бузуу (ажырашуу)

Никени бузуу (ажырашуу) – көздөрү тирүү кезде жубайлардын ажырашуулары. Жубайлардын биринин же экөөнүн тең арыздары боюнча сот аркылуу, ал эми эрезеге жете элек балдары болбогон жубайлардын экөө тең макул болсо – никени каттоо органдарында ишке ашырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өнөкөт

Өнөкөт – мамлекеттердин эларалык мамилелериндеги милдеттүү юридикалык мүнөз таанылбаган жалпы иш-тажырыйбалары. Ушунусу менен Ө. эларалык укуктук каадалардан айырмаланат. Ө-кө эларалык сыпайыкерчилик ченемдери да кирет. Элчилик жана деңиз аземдеринин Ө-ү мисал боло алышат. Келишим ченемдерине же эларалык-укук каадаларына айлантуу аркылуу Ө. эларалык укук ченемдери болуп кала алат. Соода жүгүртүмдөрүндө – аларды үзгүлтүксүз жана бирдей пайдалануудан улам калыптанган жүрүм-турум эрежелери. Каадалардан айырмалуу укук булактары болуп эсептелбейт жана ал Ө. тараптарга белгилүү жана келишимде түздөнтүз жөнөтүү же болжолдонгон шарттар катары чагылдырылган шарттарда гана колдонулат. Алардын (тигил же бул соода тармагында) биркыйла белгилүүлөрү аркыл эларалык уюмдардын, биркатар документтеринде, Эларалык соода палатасы (ЭСП) тарабынан иш-телип чыгылган 1990-жылкы Инкотермс жыйнагында, 1974-жылкы документардык аккредитивдер үчүн Бирдей үлгүдөгү эрежелерде чагылдырылган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өнөкөт кылмыш

Өнөкөт кылмыш – кылмыштардын кайталануу түрү. КР кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык, мурда да атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн соттуулугу бар адамдардын кайрадан атайылап кылмыш жасоосу Ө. к. катары түшүндүрүлөт. Ө. к. КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган негиз боюнча жана чекте кыйла катуу жазага алып келет. Төмөнкү Ө. к-тар кооптуу болуп саналат: 1) атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратылып жаткан адам мурда атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн 3 ирет эркиндигинен ажыратылган болсо; 2) оор кылмыш жасаган адам мурда 2 ирет оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон болсо. Төмөндө Ө. к-тар өзгөчө коркунучтуу болуп саналат: 1) атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратылып жаткан адам мурда ушундай эле оор кылмышты жасагандыгы үчүн 3 же андан көп ирет соттолгон болсо; 2) оор кылмыш жасаган адам эгер мурда дагы 3 ирет оор кылмыш жасагандыгы же 2 жолу өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон болсо; 3) өзгөчө оор кылмыш жасаган адам эгер мурда дагы өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон болсо.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өнөкөт кылмыштуулук

Өнөкөт кылмыштуулук – кылмыштаанууда кылмыштуулуктун бир түрү; кылмыш жазасы же кылмыш-жаза-укуктук мүнөздөгү башка чаралар колдонулган адамдар тарабынан жасалган кылмыштардын жыйындысы. К. к. аныктамасы бир жагынан кылмыштуулуктун криминологиялык түшүнүгүнө, экинчи жагынан кылмыштардын кайталануусунун кылмыш-жаза-укуктук түшүнүгүнө негизделет. Ошентсе да, кылмыш-жаза укугу илиминен айырмаланып, кылмыштаануу юридикалык эмес, кылмыштын иш жүзүндөгү кайталануучулугун изилдейт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр