Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Консулдук фактура

Консулдук фактура – бажы фактурасынын өзгөчө таризи. Жергиликтүү консулдуктарды кармоого каражат топтоо же болбосо бажы жолжобосун жөнөкөйлөштүрүү үчүн импорттоочу-өлкөнүн импорттук лицензиялоого ылайык келерин атайын ырастоосу (легалдаштыруусу) керек болгон учурда толтурулуп берилет. Импорттоочу-өлкө тарабынан бул кабыл алынган өлкөлөрдө К. ф. бербей коюшу бажы көзөмөлүнөн өтүүнү татаалдаштырат же болбосо импорттоочунун ири өлчөмдө айып тартуусуна алып келет. К. ф. жол-жоболоштуруусу көп учурларда Латын Америка өлкөлөрүндө талап кылынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Консулдук экзекватура

Консулдук экзекватура (лат. exsequor – аткарам) – консулдук милдеттерди ишке ашырууга (консулдук округдун чектеринде) адатта, ТИМ аркылуу берилүүчү, туруучу өлкөнүн улуксаты. Кабыл алуучу өлкө К. э. берүүдөн баш тартышы, ошондой эле каалаган учурда себебин түшүндүрбөстөн кайра алып коюшу мүмкүн. К. э. ырасмий басма сөз органында консулдук мекеменин башчысы өзүнүн милдетин аткарууга киришкени тууралуу билдирүүгө тете болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контингентирлөө

Контингентирлөө (лат. contingens – тийиштүү, үлүшкө тийүүчүү) – импорттук жана экспорттук квоталарды (контингенттер) белгилөөнүн жардамы менен тышкы сооданы мамлекеттик жөнгө салуу. К-нүн максаты – улуттук өнөр жайдын кызыкчылыгын коргоо. Бул тигил же бул товарларды ташып келүү же ташып кетүүгө улуксат берүү жолу менен камсыз кылынат. Товарларды белгиленген контингенттердин чегинде сатуу лицензиялоо менен ишке ашырылат. Адатта, К. кандайдыр бир окуяга байланыштуу же белгилүү мөөнөткө киргизилет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контингенттик келишимдер

Контингенттик келишимдер – мамлекетке товарлардын белгилүү санын ташып кетүү, ташып келүү же ташып өтүү мүмкүнчүлүгүн кепилдеген келишимдер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Континенттик шельф

Континенттик шельф – жээгиндеги мамлекеттер анын табигый кен-байлыктарын чалгындоо жана иштетүү максатында эгемен укукту ишке ашырып жаткан, белгилүү кеңдиктеги, аймактык сууларга чектеш деңиз түбүнүн (кен-байлыктары менен кошо) району. К. ш-тин тышкы чеги континенттик материктин суу жээгинин сырткы чеги же материктин тышкы суу алдындагы чегарасы ушунчага созулбаса, жээктен 200 деңиз миль алыс аралыктан өтөт. К. ш-тин тышкы чегарасы баардык учурларда жээктен 350 деңиз милинен алыс эмес же 2500 метрлик изобаттан 100 деңиз милинен ыраак жайгашуусу керек. Жээктеги мамлекеттин К. ш-ке укугу анын суусуна жана анын үстүндөгү аба мейкиндигине да тийиштүү. Бул укуктарды ишке ашырууда жээктеш мамлекеттер 1982-жылкы деңиз укугу боюнча БУУнун Конвенциясында каралган башка укуктарды жана эркиндиктерди бузбоосу керек. Баардык мамлекеттер Конвенциянын жоболоруна ылайык К. ш-ке суу алдына кабель жана түтүктөрдү жүргүзүүгө укуктуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Континуитет

Континуитет (англ. continuity –үзгүлтүксүздүк) – 1) парламенттик жолжобо эрежеси, ага ылайык эгер мыйзам долбоору ал киргизилген парламенттин сессиясынын аягына чейин бекитилбесе, аны кароо (тийиштүү баскычынан тарта) кийинки сессияда улантылат, б. а. сессиянын аякташы мыйзам чыгаруу ишин токтотпойт, тыным гана берет. 2) эларалык укукта мамлекет-улантуучунун (мураскор) мурунку мамлекеттин келишимдеринде каралган укуктарын жана милдеттенмелерин ишке ашыруусу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Континуитет теориясы

Континуитет теориясы – эларалык укук доктринасындагы окуу, ага ылайык мамлекеттин укук субъектиси эч кандай ички өзгөрүүлөргө карабастан (ошол эле аймактын жана ошол эле калктын сакталуу шартында) окшош болуп саналат жана ал окшоштук ал мамлекет үчүн эларалык келишимдердин үзгүлтүксүз аракеттери менен ажырагыс байланышта болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрабанда

Контрабанда (ит. contrabando, contra – каршы жана bando – өкмөт жарлыгы) – бажы иши чөйрөсүндөгү кылмыш, бажы чегарасы аркылуу ири өлчөмдөгү товарлардын же башка нерселердин бажы көзөмөлүнөн кыйгап же жашырып ташылуусу же болбосо документтерди же бажылык идентификация каражаттарын алдап пайдалануу, же жарыялабастан же так жарыялабастан алып өтүүлөр түрүндө болот. КРде К-нын өлчөмү төмөнкү эмгек акынын наркынан 1000 эсе жогору аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрагент

Контрагент (лат. contrahens –макулдашуучу) – жарандык укук мамилелериндеги келишимдин тарабы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контракт

Контракт (лат. contractus ) – жарандык жана эмгектик укук мамилелерине колдонулуучу «келишим» түшүнүгүнүн синоними.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрактациялык келишим

Контрактациялык келишим – соода-сатык жүргүзүү боюнча келишимдердин өзгөчө түрлөрүнүн бири. К. к. боюнча айылчарба азык-түлүктөрүн өндүрүүчү өзү өндүргөн айылчарба азык-түлүктөрүн – даярдоочуга – аларды сатуу же кайра иштетүү үчүн сатып алуучу адамга тапшырууга милдеттенет. К. к. боюнча мамилелерге карата алып келип тапшыруу келишимдеринин жалпы эрежелери, а тийиштүү учурларда – мамлекеттик керектөөлөр үчүн алып келип берүү жаатындагы эрежелер колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контракттык аймак (лицензиялык аянт)

Контракттык аймак (лицензиялык аянт) – кен-байлыктар жөнүндө КР мыйзамдары боюнча мунайгаз же башка тармактагы лицензиатка анын чектеринде өз ишмердигин ишке ашырууга укук берилген жер жана тоо менен бөлүнүп чектелген аянт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контракттык жоопкерчилик

Контракттык жоопкерчилик – контракт боюнча милдеттенмелердин бузулушунан келип чыккан жоопкерчилик. Эгер карызкор бул анын күнөөсү экенин далилдей албаса, жоопкерчилик милдеттенмени аткарбаганда же кечиккенде К. ж. келип чыгат. Чыгымдар, эгер алар жеңилгис күчтөрдүн таасиринен улам болсо, ордун толтурууга жатпайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрасигнатура (контрассигнация)

Контрасигнатура (контрассигнация) (кийинки лат. contrasignatura – министрдин бекитиши, колу) – мамлекет башчысынын актысын министрдин колу менен бекитүү, бул ал акты үчүн юридикалык жана саясий жоопкерчиликти аны бекиткен министр тартарын билдирет. К. формалдуу түрдө мамлекет башчысы өзүнүн (эгер сөз президент жөнүндө болсо, мамлекеттик чыккынчылык жана башка кылмыштардан башка) аракеттери үчүн юридикалык жактан жооп бербестиги менен түшүндүрүлөт. Сейрек учуроочу өкмөт башчысынын актысын тийиштүү министрдин К-сы кабинеттин биримдигин чыңдоого умтулуу менен түшүндүрүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрафакттык нускалар

Контрафакттык нускалар – даярдалышы же таратылышы автордук жана чектеш укуктардын бузулушуна алып келүүчү чыгармалардын жана фонограммалардын нускалары. Ошондой эле КРде корголгон чыгармалардын, фонограммалардын, автордук жана аралаш укуктардын ээлеринин макулдугусуз КРге мамлекеттен импорттолгон, эч качан корголбогон же корголбой калган чыгармалардын жана фонограммалардын нускалары да контрафакттык болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрафакция

Контрафакция (орто кыл. лат. contrafactio – жасалма) – 1) автордук укукту жана аралаш укуктарды бузуу; 2) акниет эмес атаандаштык кылуу жана кардарларды алдоо максаттарында айрым фирмалардын өздөрүнүн товарларына башка кеңири белгилүү фирмалардын товардык белгилерин пайдалануусу. Аталгы көптөгөн өлкөлөрдүн укук эрежелеринде колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрибуция

Контрибуция (лат. contributio ) – согуш аяктагандан кийин жеңилген мамлекет жеңген мамлекетке төлөөчү акча суммасы. К. негизине ал адилеттүү же адилетсиз согуш жүргүзгөнүнө карабастан «жеңүүчүнүн укугу» коюлган. К-нын өлчөмү, төлөө шарттары жана таризи жеңүүчүнүн каалоосуна жараша гана аныкталат. 1949-жылкы согуш мезгилинде жарандык калкты колдоо жөнүндө Женева конвенциясы К. алууну караган эмес. К-нын ордуна мамлекеттин материалдык жоопкерчилигин репарация, реституция, субституция жана башка тариздери келген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контроферта

Контроферта – алынган зарылуунун негизинде алдынала берилген сунуш; келишимди адегендеги офертада көрсөтүлгөндөй эмес, башка шарттарда түзүү жөнүндөгү сунушту кабылдоо тууралуу билдирүү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Контрсталия

Контрсталия – кеме портто жүк жүктөлүшүн же жүктөлгөн жүгүнүн түшүрүлүшүн күтүп, бул аткарымдарды бүтүрүү үчүн келишимде шартталган убакыттан (сталийдик убакыттан) ашыкча кармалуусу мүмкүн болгон, тараптардын макулдашуусу менен белгиленген убакыт (контрсталийдик убакыт). Кемени коюучу жайдан айырмалуу сталийдик убакыттын ичинде, ал киреакыны калькуляциялоодо эсепке алынгандыктан, атайын ставка – демередж боюнча төлөнөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Конфедерация

Конфедерация (лат. confoederatio – бирлик, бирикме) – 1) бирликтин ага кирген мамлекеттердин баардыгы өз эгемендүүлүктөрүн толук көлөмдө сактап калуучу таризи. К. өзүнө эларалык-укуктук уюмдун да, мамлекеттик уюмдун да белгилерин камтыйт. Жалпы органдары белгилүү чөйрөлөрдө (адатта, сырткы саясий, аскердик, валюталык-каржылык, бажы, байланыш жана коммуникациялар) К. мүчөлөрүнүн ишмердиктерин координациялайт. К. баардык мүчөлөрүндө андан эркин чыгып кетүү укугу сакталат. Азыркы учурда дүйнөдө бир гана К. – Европа бирлиги бар. Аркыл мезгилдерде: Австро-Венгрия – 1918-ж. чейин, Швеция жана Норвегия – 1905-ж. чейин, АКШ – 1781-жылдан 1789-ж. чейин, Швейцария – 1815-жылдан 1848-ж. чейин болгон; 1958–1961-жж. Египет жана Сирия; 1982–1989-жж. – Гамбия жана Сенегал К. түзүп турушкан; 2) кандайдыр-бир коомдук жана башка уюмдардын (м.: Франциядагы Бүткүл жалпы эмгек конфедерациясы) аталышы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Конференция

Конференция (орто кыл. лат. conferentia , лат. confero – бир жерге чогултам) – кандайдыр бир мамлекеттердин, топтордун, уюмдардын өкүлдөрүнүн, ошондой эле жеке адамдардын, окумуштуулардын белгилүү маселелерди талкуулоо үчүн чогулушу, кеңешмеси.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Конфессионалдык өкүлчүлүк

Конфессионалдык өкүлчүлүк – айрым жарым конфессионалдык мамлекеттердеги өкүлчүлүктүү бийликти уюштуруунун принциби, ага ылайык өкүлчүлүктүү мекемелердин депутаттары диний жамааттардан (конфессиялардан) шайланышат жана алардын атынан чыгышат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Конфессионалдык саясий партиялар

Конфессионалдык саясий партиялар – жарандарды туткан ишенимдеринин жалпылыгы боюнча бириктирген саясий партиялар. Эреже катары жарым конфессионалдык өлкөлөрдө болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Конфессионализм

Конфессионализм (лат. confessio – тобо (тооп) кылуу) – конституциялык укукка байланыштуу мамлекеттик бийликтин коомдун диний жамааттарга бөлүнүшүнө ылайык уюштурулганын түшүндүрүүчү аталгы. Азыркы учурда К. Ливанда сакталган, мында 1943-ж. Улуттук пактка ылайык мамлекет башчысы (президент) христиан-марионит, парламенттин төрагасы – мусулман-шейит, премьер-министр-мусулман-суннит ж. б. болууга тийиш. Парламенттеги орундар дагы аркыл дин жамааттардын өкүлдөрүнүн ортосунда белгиленген тартипте бөлүштүрүлүшү керек. Кипрде 1960–1974-жж. К. өкүм сүргөн. Эки учурда тең К. жарандык согушка жана өлкөнүн бөлүнүп-жарылуусуна алып келген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Конфидент

Конфидент (лат. confudentua – ишеним) – ыкчам-иликтөө органы менен жашыруун кызматташууга карата (анын өкүлү-оперативниги менен) ыкчам-иликтөө ишмердиги тууралуу мыйзамдарда каралган негиздерде жана тартипте аракеттенүүчү жеке жак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Концерн

Концерн (англ. concern ) – менчиги жана көзөмөлү бирдиктүү, катышуучу ишканалардын өзара технологиялык жана өндүрүштүк байланышы бар, диверсификациясы аз экендиги мүнөздөлүүчү (конгломераттан айырмаланып) өнөржай, соода, унаа ишканаларынын, каржы жана илимий-изилдөө мекемелеринин биригүү таризи.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Концессиялык келишим

Концессиялык келишим – мамлекет тарабынан жаратылыш байлыктарын, ишкана ж. б. объекттерди белгилүү бир шарттар менен чет өлкөлүк фирмалардын пайдалануусуна берүү келишими.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Концессиячылар

Концессиячылар – мүлктү, жерди жана анын кен-байлыктарын ижарага берүүгө байланышкан, өкмөттөн ишкердик жүргүзүүгө улуксат алган чет мамлекеттер, чет өлкөлүк юридикалык жактар жана жарандар, ошондой эле биргелешкен ишканалар (КР мыйзамдары боюнча).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук айыптоочу

Коомдук айыптоочу – кээбир өлкөлөрдө, мисалы, РФ коомдук уюмду же эмгек жамаатын билдирүүчү кылмыш-жаза сот өндүрүшүнүн өзалдынча катышуучусу. Соттук тергөөгө катышууга соттун аныктамасы менен улуксат берилиши мүмкүн. К. к. далилдерди келтирүүгө, далилдерди иликтөөгө катышууга, сот алдында сунуштарды жана четке кагууларды билдирүүгө, сот алдында айыптоонун далилдүүлүгү, соттолуучунун жана анын кылган жосунунун коомдук коркунучтуулугу тууралуу өз пикирин билдирип сот алдында жарыш сөздөргө катышууга укуктуу. Кылмыш-жаза мыйзамдарын колдонуу, соттолуучуга жазык чараларын көрүү жана иштин башка маселелери боюнча пикирин билдире алат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук жана диний уюмдар (бирикмелер)

Коомдук жана диний уюмдар (бирикмелер) – мыйзамдарда каралган тартипте руханий же дагы башка материалдык эмес керектөөлөрдү канагаттандыруу үчүн кызыкчылык жалпылыгына негизделүү менен түзүлгөн жарандардын өз демилгелүү коомдук бирикмеси. К. ж. д. у. коммерциялык эмес уюм болуп саналат. Алар өздөрү түзүлгөн максатка жетүү үчүн жана ошол максаттарга ылайык гана өндүрүштүк иштерди жана дагы башка чарбачылык иштерин жүргүзүүгө акысы бар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук жумуштар

Коомдук жумуштар – соттолгон адам негизги ишинен же окуусунан бош убактарында коомдун пайдасы үчүн аткаруучу, түрү өкүмдүн аткарылышын көзөмөлдөөчү орган тарабынан аныкталуучу акысыз эмгек кылуудан көрүнгөн, жазалоо түрлөрүнүн бири. К. ж. 40тан 240 саатка чейинки убакытка белгиленет. Соттолуучу негизги ишинен жана окуусунан бош убактысында, күнүнө төрт сааттан көп эмес, ал эми иштебегендер – күнүнө 8 сааттан көп эмес убакыт бекер иштөө менен өтөшөт. Соттолгондор иштеген убакыт жоопкерчиликти жеңилдетүүчү жагдай катары эсепке алынат. К. ж.: аскер кызматкерлерине; 55 жаштан жогорку аялдарга, 60 жаштан жогорку эркектерге; кош бойлуу аялдарга; бала багуу боюнча эс алуудагы аялдарга; I жана II топтогу майыптарга; жашы жетелектерге белгиленүүсү мүмкүн эмес.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук келишим

Коомдук келишим – мамлекеттердин келип чыгуу жоромолу голланд окумуштуусу Г. Гроций, ошондой эле Т. Гоббсон, Д. Дидро, Ж. Ж. Руссо тарабынан сунуш кылынган. К.к.дин жактоочулары мамлекет бийлигинин кызыкчылыгы үчүн өзүнүн биркатар табигый кызыкчылыктарынан баштарткан адамдардын ортосунда түзүлгөн келишимдин натыйжасында келип чыккан деп эсептейт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук кенч

Коомдук кенч – автордук укук тууралуу мыйзамдардагы автордун чыгармасын эч жолтоосуз эле пайдалана берүү мүмкүнчүлүгүн билдире турган түшүнүк. Автордук укуктун мөөнөтүнүн бүтүшү чыгарманын К. к-ке өткөндүгүн билдирет.КР аймагында коргоого алынбаган чыгармалардын баардыгы К. к-ке кирет. К. к-ке кирген чыгармаларды баардык жактар автордук сыйакы төлөбөстөн эле пайдалана берет. Ошол эле учурда, автордук укук, атына карата укук, чыгармага карата колтийгистик укук сакталууга тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук коопсуздук

Коомдук коопсуздук – чогулуштардын, митингдердин, нааразылык көрсөтүүлөрдүн маалында жарандардын укугу, эркиндиги, денсоолугу жана коомчулуктун калыптанып калган каада-салттары ар кандай коркутуп-үркүтүүлөр менен колсалуулардан корголуп турган абал.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук коопсуздукка каршы кылмыштар

Коомдук коопсуздукка каршы кылмыштар – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган, мамлекеттин жана коомдун, инсандын коопсуз жашоо шарттарына коркунуч келтирген кылмыштар. Террорчулук ; адамды барымтага алуу ; жапырт башаламандык ж. б. ошондой кылмыштарга кирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук коргоочу

Коомдук коргоочу – соттолуучунун мыйзамдуу өкүлү. Соттолуучунун коомдук коргоочусу катары юридикалык жактардын, саясий партиялардын, кесиптик биримдиктердин, укук коргоочу жана башка коомдук бирикмелердин өкүлдөрү чыга алашат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Коомдук коркунуч

Коомдук коркунуч – кылмыш-жаза укугундагы объективдүү (материалдык) кылмыш белгилери: белгилүү бир мамлекеттеги өкүм сүргөн коомдук мамилелер менен жашоо-турмушуна кыйла зыян келтирүү же иш жүзүндө ошондой кырдаал түзүү. Ал зыяндар: экономикалык, экологиялык, согуштук; жарандардын конституциялык укугун, башкаруу тартибин, коомдук тартипти бузуу ж. б.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр