Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Атом энергиясы боюнча эл аралык агенттик

Атом энергиясы боюнча эл аралык агенттик (АЭЭА) — 1955-жылы негизделген, БУУ менен макулдашуунун негизинде БУУнун жалпы тутумуна кирген (1956-жылы) өкмөттөр аралык уюм болуп эсептелет.

АЭЭАнын ыйгарым укуктары: дүйнөдө атом кубатынын жарандык максатта колдонулушун изилдөөнү, өнүктүрүүнү, иш жүзүндө пайдаланууну жактыруу жана колдоо; өз мүчөлөрүнүн каалоосу боюнча өзара кызмат-ташуусу менен материалдык жабдылуусуна ортомчулук кылуу; атом энергиясын тынчтык максатында колдонулуусун өнүктүрүү максатында материалдар, жабдуулар, кызмат көрсөтүүлөр менен камсыз кылуу; атом энергиясын тынчтык максатында пайдалануу чөйрөсүндөгү илимий-техникалык маалыматтардын алмашуусуна колдоо көрсөтүү; ядролук материалдардын согуш максатында колдонулушуна бөгөт коюу; бул маселелер боюнча жоопкер болгон БУУ тутумунда турган органдар жана институттар менен бирдикте саламаттык сактоо жана коопсуздук тармагынын ченемдерин аныктоо.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Атташе

Атташе (фр. attaché , сөзмө-сөз – бирөөгө бекитилген) – 1) дипломатиялык кичи кызмат орундарынын бири. КР ж. б. бир катар мамлекеттердеги дипломатиялык кичи даража; 2) кайсы бир тармак боюнча адис катарында дипломатиялык өкүлчүлүккө кирген ырасмий адам (м.: аскер аташеси, басма сөз-атташе).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аттестат

Аттестат (лат. attestor – күбөлөндүрөм) – 1) окуу жайын бүткөндүгү жөнүндө документ (м.: жалпы билим берүүчү орто мектепти бүткөндүгү жөнүндө); 2) аскер кызматындагы адамга кызмат которгондо, иш сапарына чыкканда, ар кандай керектөө түрлөрүн канааттандырууда, ошондой эле анын бир бөлүгүн үй-бүлө мүчөсү алган учурда берилүүчү документ.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Атуу

Атуу – өлүм жазасын орундоонун кеңири таралган ыкмаларынын бири. Совет мезгилинде жазалоо катары да, соттон тышкаркы зомбулук ыкмасы катары да колдонулган (30-жылдары – 50-жылдардын башы).
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Атылбас курал

Атылбас курал — адамдын булчуңунун күчүнүн жардамы аркылуу объект менен тикелей айкашта колдонулуучу же болбосо адамдын булчуң күчү же механикалык түзүлүштөр менен алыстан багыттталып-ыргытылуучу курал.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Атылбас куралдар
Атылма курал

Атылма (ок атуучу) курал – бул дарынын же башка бир жарылуучу заттын от алуусунан улам жаралган газдын күчү аркылуу багыттуу кыймылга келүүчү атылып чыккан нерсе менен аралыктагы бутаны жок кылууга эсептелген курал-жарак.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аудиовизуалдык чыгарма

Аудиовизуалдык чыгарма (лат. audire – угуу, visualis – көрүү)– тартылган кадрлардын бири-бири менен чиркешкен сериясынан туруп (үн менен коштолгон же коштолбогон), тийешелүү техникалык түзүлмөнүн жардамы аркылуу көрүүгө жана угууга (үн менен коштолгондо) ылайыкталган чыгарма; Аудиовизуалдык чыгарма кинематографиялык чыгармалар жана анын баштапкы же кийинки чагылдыруу ыкмаларына карабастан, кинематография сындуу каражаттар аркылуу тартылган (теле- менен видеофильмдер, диафильмдер, слайдфильмдер ж. б. у. с.) баардык чыгармалар кирет.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аудиовизуалдык чыгарма даярдоочу

Аудиовизуалдык чыгарма даярдоочу – аудиовизуалдык чыгарма даярдоо демилгесин көтөрүп, анын жоопкерчилигин өзүнө алган жеке же юридикалык жак; мында ушундай адам аны өзү жасайт же тапшырык менен жасатып, акысын төлөп берет; аудиовизуалдык чыгарманы даярдагандыгы тууралуу башка далилдер жок болгон учурда, ал чыгармада берилген жеке же юридикалык жактын аты же аталышы даярдоочу катары таанылат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аудит

Аудит – кардарлардын каалоосу боюнча уюмдардын ишине каржылык отчеттуулукту текшерүү түрүндө көзөмөл жүргүзүү таризи.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Аудит
Аудитор

thumb|справа|255px| (1762). 

Аудитор (лат. auditor – угуучу) – ыйгарым укуктуу органдар тарабынан белгиленген адистик талаптарга жооп берген жана Аудитордун адистик тастыктамасы бар жеке адам. Өзүнүн кесиптик ишин аткарып жаткан маалда Аудиторлор мамлекеттик кызматта турбашы керек жана илимий, педагогикалык ж. б. чыгармачылык иштерден сырткары, акы төлөнүүчү иштерди жасоого укугу жок.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аудитордук ишмердүүлүк

Аудитордук ишмердүүлүк – уюмдар менен жекече ишкерлердин каржы отчеттуулугун көзкарандысыз текшерүү (аудит ) жана аны коштогон кызматтарды көрсөтүү боюнча ишкердик аудитордук ишмердүүлүккө жатат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Аудит
Аудитордук корутунду

Аудитордук корутунду – аудит жүргүзүүнүн жана/же ага коштолгон кызмат көрсөтүүнүн жыйынтыгы боюнча документ. Аны аткарган жак таризи, мазмуну, тартиби боюнча аудиттин тийешелүү калыптарына туура келе тургандай корутундусун өзү сунуш кылат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Аудит
Аудитордук кызмат

Аудитордук кызмат – ревизия жана текшерүү жолу менен каржылык чарбачылык аткарымдардын, бухгалтердик эсептин жана чарбачылык уюмдардын отчеттулугунун жүргүзүлүүсүнө акы төлөө негизинде көзкарандысыз көзөмөл кылуучу уюм.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Аудит
Аудитордук фирма

Аудитордук фирма – чарбачылык-каржылык текшерүүлөрдү жүргүзүүдө бухгалтердик эсеп жана иш-аракетке каржы көзөмөлү боюнча, эсеп тутуму аркылуу башкаруу боюнча кеп-кеңеш бере турган, ошондой эле текшерүүнүн негизинде текшерилүүчү уюмдун каржылык отчеттуулугунун ишенимдүүлүгү жөнүндө ырасмий корутунду берүүчү уюм.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Аудит
Аукцион

Аукцион (лат. auctio - көбөйүү; тоорук) - товарды сатып алуучуларга конкурстук негизде, жарыя соодалоо түрүндө белгиленген жерде жана белгиленген убакытта алдын ала көрүү укугу менен сатуу ыгы. Товар аукциондо жалгыз үлгүдө же лоттору менен сатылат. Аукциончу (аукционду өткөрүүчү) потенциалдуу сатып алуучуларга акционерлерге) кезегинде товардын номерин жана анын старттык баасын жарыялайт. Соода процессинде баа акырындап өсөт жана максималдуу бааны сунуш кылган сатып алуучу жеңүүчү деп табылат. Соодалоонун түрлөрү көп. Мисалы, англиялык аукциондо сатылган товардын сапаты үчүн жоопкерчилик болбойт; голландиялык аукциондо соода эң жогорку баадан башталат да, улам төмөндөтүлөт; мажбурлоочу аукцион сот же бийлик органдары тарабынан карызын төлөтүү, конфискацияланган же ээси жок мүлктү өткөрүү максатында сатылат; бажы аукциондо бажы органдары тарабынан конфискацияланган товарлар сатылат; эл аралык аукцион мезгили менен атайын фирмалар тарабынан тери, жүн, тамеки, чай, татымалдарды сатуу үчүн ири соода борборлорунда уюштурулат. Кыргызстанда аукцион менчиктештирилүүчү мамлекеттик же муниципалдык мүлктү сатуу үчүн, а. и. менчиктештирүү процессинде түзүлгөн ачык акционердик коомдордун акцияларын сатуу үчүн да өткөрүлөт. Азыркы электрондук соодалоо системасы элдер ортосунда товар сатууну жүргүзүүчү интернет-аукциондорду өткөрөт.

 
 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аффилирленген жак

Аффилирленген жак – ар кандай жеке же юридикалык жак (ага берилген ыйгарым укуктун чегинде ошол жактын ишине контролдук кылуучу мамлекеттик органдан тышкары), ошол жак тарабынан кабыл алына турган тике жана/же кыйыр түрдө аныктоого жана/же кабыл алынып жаткан чечимге таасир көрсөтүүгө, анын ичинде келишимден же дагы башка бүтүмдөн улам таасир көрсөтүүгө укуктуу болгон жак, ошондой эле ошол жакка карата ошондой эле укуктары бар ар кандай жеке же юридикалык жак. Акционердик коомдун аффирленген жагы деп милдеттүү түрдө анын 5 жана андан ашык пайызындагы добуш берүү акцияларына ээ болгон кызмат адамы акционер деп таанылат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык аба мейкиндиги

Ачык аба мейкиндиги – деңиз менен чектеш жаткан мамлекеттердин деңиз аймагынын чегинен сырткары жайгашып, бир дагы өлкөнүн аймагына кирбей турган жер атмосферасынын бир бөлүгү. 1958-жылкы Ачык деңиз тууралуу Женева келишиминин 2-статьясына жана 1982-жылкы деңиз укугу боюнча БУУ Конвенсиясынын 87-статьясынын 1-b-п. ылайык, (же Эл-аралык ачык аба мейкиндиги) Ачык аба мейкиндигиде баардык өлкөлөрдүн учактары эркин учуп жүрө алат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык аккредитив

Ачык аккредитив – сатып алуучу кайра чакырып алууга укугу жок аккредитив. 
Мындай аккредитив сатуучуга эч кандай кепилдик бербегендиктен, ал абдан аз колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык акционердик коом

Ачык акционердик коом – акционердик коомдун катышуучулары өздөрүнө таандык акцияларын коомдун башка акционерлеринин макулдугусуз эле ажыратып алууга укуктуу болгон акционердик коом. Мындай акционердик коом өзү чыгарган акцияларга ачык жазылуу жүргүзүүгө жана аларды мыйзамда белгиленген шарттарда эркин сатууга укуктуу.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык базар аткарымдары

Ачык базар аткарымдары – банктардын акча-кредит саясатынын негизги аспаптарынын (усулдарынын) бири. Казыналык векселдерди, мамлекеттик облигацияларды жана башка баалуу кагаздарды сатып алуу-сатуу, баалуу кагаздар менен кыска мөөнөттүү аткарымдарды жүргүзүү. КРде бул аткарымдар КРУБ тарабынан жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык деңиз

Ачык деңиз – аймактык деңиз чегинен сырткары жайгашкан жана баардык өлкөлөрдүн экономикалык тилкеси гана болуп саналган дүйнөлүк океандын бир бөлүгү. 1958-жылкы Ачык деңиз тууралуу Женева Конвенциясынын 2-статьясына ылайык, А. д. баардык өлкөлөр үчүн эркиндик принцип боюнча ачык.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык конкурс

Ачык конкурс – аткарууга жумуш, тапшырык ж. б. алууну каалоочулардын баары тең катыша алган юридикалык жана жеке жактар – ишкердик субъекттери жана алардын конкурска катышуу үчүн атайын түзүлгөн өз ыктыярдуу максаттуу бирикмелери (консорциум) катыша алган конкурс. Эреже катары, А. к-тун жеңүүчүсүн тандоо катышуучулар жок учурда жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык кредит

Ачык кредит – туруктуу контрагенттер ортосундагы эсеп-кысапта колдонулуучу коммерциялык кредит; карыз өлчөмү вексели жол-жоболоштурулбаган сатуучуга кириштелет; жоюу тартиби контрагенттер арасында макулдашылат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык күрөөгө коюу

Ачык күрөөгө коюу – күрөөгө коюлган мүлктүн баасына караганда карыз өлчөмүнүн жогорулоосу мүмкүн болгон күрөөгө коюу.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык чартер

Ачык чартер – жүктүн түрү менен жеткирүү жери белгиленбеген чартер. Адатта, ал күтүлгөн жүктүн тоннажын корго топтоо максатында түзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык чечмелөө

Ачык чечмелөө – ченемдикти чечмелөөнүн бир түрү (аутентикалык менен бир катар); мыйзамдык мүнөзгө ээ болот жана ал тапшырылган же улуксат берилген субъекттер тарабынан ишке ашырылат. Алсак, КР Жогорку Cоту мыйзам чыгаруучу орган болуп эсептелбесе да, ченемдик актыларды, а. и. мыйзамдарды (КР Жогорку сотунун Пленумунун түшүндүрмөлөрдү кабыл алуу укугу) чечмелөө укугуна ээ.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык эсеп

Ачык эсеп – сатып алуучунун атына ачылган дебет эсепке карыз өлчөмүн киргизүү менен, сатуучу өз товарын жөнөтүп жибере турган жана анын дареги боюнча товар тескөөчү документтерин салып жибере турган кредиттик-эсеп мамилелеринин бир таризи. Келишимде каралган мөөнөт аралыгында же товар топтомун жөнөткөндөн кийинки белгилүү бир мөөнөт ичинде сатып алуучу карыздарынан бөлүк-бөлүгү боюнча жоюп турат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ачык-айкын конкурс

Ачык-айкын конкурс – жол-жобосу аны ачууда жана шарттарын жарыялоодо катышуучуларынын болуусун, ошондой эле конкурстун негизги жыйынтыктарын басма сөздө ачык жарыялоону талап кылган конкурс.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ашкере кооптуулук булагы

Ашкере кооптуулук булагы – өзгөчө касиеттери айлана-чөйрөсүнө зыян келтирүү ыктымалдыгынын ашкере кооптуулугун туудурган объекттер (унаа каражаттары, механизмдер, жогорку чыңалуудагы электр кубаты, атом кубаты, жарылгыч заттар, күчтүү таасир эткен уулар, курулуш иштери ж. б.). Жалпы эрежелерде каралганга караганда А. к. б. келтирген залал үчүн мыйзам кыйла катуу жарандык жоопкерчиликти белгилейт. Зыян келтирүүчүнүн күнөөсүнүн канчалык экендигине карабастан, залал ордун толук толтуруу милдети жүктөлөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аэробекет жыйымы

Аэробекет жыйымы – учактардын учуп-конуусун аткарууда аэробекетти пайдалангандыгы үчүн тийиштүү мамлекеттик органдар тарабынан алына турган белгиленген акча өлчөмү.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аяктаган кылмыш

Аяктаган кылмыш – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралаган кылмыш курамынын белгилеринин баарын камтыган жосун.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аякталбаган кылмыш

Аякталбаган кылмыш – кылмыш кылууга даярдануу же кылмыш кылууга аракет жасоо. Аякталбаган кылмыш үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу мыйзам боюнча, аяктаган кылмыш иши үчүн гана болот.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аялдарды жана балдарды соодалоо

Аялдарды жана балдарды соодалоо – Эл-аралык мүнөздөгү кылмыш. ХХ кылымдын биринчи жарымында бул маселелер боюнча бир катар макулдашуулар түзүлгөн. Жыйынтыгында алар адамдарды сатууга жана үчүнчү жактардын сойкуларды пайдаланууларына каршы күрөшүү жөнүндө БУУнун (IV) Башкы Ассамблеясынын 317-тескемесине ылайык 1949-жылы 2-декабрда кабыл алынган (1951-жылы 25-июлда күчүнө кирген) кол коюу үчүн ачык Конвенция менен алмаштырылган. Конвенциянын 1-жана 2-статьяларында анын катышуучулары күнөөлүү адамдарды жазага тартууга милдеттенишкен иш-аракеттер саналып көрсөтүлгөн.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Баалоо

Баалоо – алдыга коюлган максатка, баалоо жол-жоболоруна, баалоочунун адептик талаптарын ылайык мүлктүн баасын бычуу. Аткаруу өндүрүшү боюнча, карызкордун мүлкүн баалоо сот аткаруучусу тарабынан аткарылып жаткан күндөгү базар баасынын куну боюнча бааланат. Эгер кандайдыр бир буюмдун баасын бычуу кыйынчылык туудурса же төлөмөр же аласа адам сот аткаруучусунун баа бычуусуна каршылыгын билдирсе, сот аткаруучусу атайын адисти же экспертти тартуу аркылуу баалоо жүргүзөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Баалоо уюму

Баалоо уюму – белгиленген тартипте каттоодон өтүп, карамагында белгиленген тартиптеги атайын сынактан өткөн 1 баалоочудан кем эмес кызматкери бар юридикалык жак. Ошол эле учурда, баалоочу сыяктуу эле баалоо уюму да бычылган баанын аныктыгы менен негиздүүлүгүнө толук жоопкерчилик тартат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Баалоочу

Баалоочу – баалоо ишмердүүлүгүн жүргүзүү үчүн зарыл болгон адистикке ээ, даярдыгы, тажрыйбасы жетиштүү, укугу бар юридикалык же жеке жак.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Баалуу кагаз

Баалуу кагаз – мүлктүк укуктун милдеттүү реквизиттерин жана белгиленген тариздеринин сакталуусун күбөлөөчү документ, же мыйзамда аныкталган укукту бышыктоонун башка ыкмасы. Баалуу кагазды өткөрүп берүү менен ал күбөлөндүргөн баардык укуктардын жыйындысы да өткөрүлүп берилет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Баалуу кагаз чыгаруу

Баалуу кагаз чыгаруу – ээлерине бирдей көлөмдөгү укукту камсыз кылып, бирдей эмиссия шартына (алгачкы жайгаштыруу) ээ болгон бирдей эмитенттеги баалуу кагаздардын жыйындысы. Бирдей чыгарылыштын баардык кагаздары бир мамлекеттик каттоо номерине ээ болууга тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Баалуу кагаз эмиссиясы

Баалуу кагаз эмиссиясы (лат. emissio – чыгарым) – КР мыйзамдарында белгиленген баалуу кагаздарды жайгаштыруу боюнча эмитент аракетинин ырааттуулугу. Эгер КР мыйзамдарында башкача каралбаган болсо, эмиссия жол-жобосу өзүнө төмөнкү баскычтарды камтыйт: эмитент тарабынан баалуу кагаз чыгаруу жөнүндөгү чечим түшүнүгүн; баалуу кагаз чыгарууну каттоо; документардык тариздеги чыгарылыштар үчүн – баалуу кагазды жана/же тастыктамаларды даярдоо; баалуу кагазды жайгаштыруу; баалуу кагаз чыгаруу жыйынтыгы тууралуу отчетту каттоодон өткөрүү.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр