Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Бюджеттик процесс

Бюджеттик процесс – бюджетти түзүү, кароо, бекитүү, аткаруу, ошондой эле анын аткарылышы тууралуу отчетту түзүү жана бекитүү боюнча мамлекеттин бюджеттик укуктун ченемдери менен теске салынган ишмердүүлүгү. Республикалык бюджет КР Өкмөтү, жергиликтүү бюджет – жергиликтүү мамлекеттик администрациялар, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары жана айыл өкмөтү тарабынан түзүлөт жана аткарылат. Республикалык бюджет КР ЖК тарабынан, жергиликтүү бюджеттер жергиликтүү кеңештер тарабынан каралат жана бекителет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бюджеттик ссуда

Бюджеттик ссуда – каржылык жыл ичинде кайтарып берүү, акысыз же акы төлөнүү негизинде башка бюджетке берилген бюджет каражаты. Б. с-ны берүү чечими бюджетте көрсөтүлгөн максатта каралган бюджетте каралган каражат чегинде КР Өкмөтү тарабынан кабыл алынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бюджеттик түзүлүш

Бюджеттик түзүлүш – бюджет тутумун уюштуруу жана анын түзүлүш принциптери.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бюджеттик укук

Бюджеттик укук – каржы укугунун негизги тармакчаларынын бири. Бюджет тутумунун аркайсы тайпаларында жайгашкан акча каражат фондуларын түзүү жана пайдалануу боюнча өлкөнүн бюджеттик түзүлүшү менен коомдук мамилелерди жөнгө салуу боюнча укук ченемдеринин жыйындысы.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бюджеттик укуктар

Бюджеттик укуктар – мамлекет жана да бюджет иштери боюнча ага кирген баардык аймактык түзүлүштөрүнүн укук менен милдеттеринин (ыйгарым укуктарынын) жыйындысы. Ал тийешелүү мамлекеттик өкүлчүлүк жана аткаруу бийлик органдары тарабынан ишке ашырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бюджеттик эсеп

Бюджеттик эсеп – 1) банктагы бюджеттик мекеме эсеби; 2) кардар банктагы өзүнүн эсебине келишимде каралган өлчөмдөгү акчаны такай төгүп, ал эми банк болсо, зарылдыгына жараша кредит берүү менен, кардардын эсебин төлөп турат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бюджеттин чыгашалары

Бюджеттин чыгашалары — мамлекеттин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун максаттарын жана милдеттерин каржылык жактан камсыз кылууга багытталган акча каражаттары.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта

Валюта (ит. valuta, сөзмөсөз – баа, нарк) – 1) мамлекеттин акча тутумунун негизин түзгөн акча бирдиги (м.: КР акча бирдиги – сом); 2) мамлекеттин акча тутумунун түрү (алтын В-сы, кагаз В-сы); 3) чет өлкөлөрдүн акча белгиси (банкнот, казына билети, тыйын), эларалык эсептешүүлөрдө колдонулуучу (чет өлкө В-сы) кредиттик жана төлөм документтери (вексель, чек ж. б.) (кара: ошондой эле Валюта баалуулуктары).
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта алмаштыруу

Валюта алмаштыруу – белгилүү бир курс боюнча бир өлкөнүн валютасын башка бир өлкөнүн валютасына айырбаштоо.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта аракети

Валюта аракети – келишим түзүүнүн жана/же дагы 
башка аракеттин натыйжасында пайда болуучу валюта эсеби (жергиликтүү жана чет 
өлкөлүк жеке жана юридикалык жактардын ортосунда менчик укугун кайра бөлүштүрүү 
же валюталык баалуулуктарга ээ болуу, которууларды берүү жана жүргүзүү, 
валюталык баалуулуктарды төлөө, акы алуу), ошондой эле чегарадан сырткары жеке 
жана юридикалык жактарга валюта баалуулуктарын берүү, ал өлкөнүн чеги аркылуу 
валюталарды ташып кирүү, ташып чыгуу, ташуу (транзит) жүргүзүлөт.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта арбитражы

Валюта арбитражы – белгилүү бир мезгил аралыгындагы валюта курсунун өзгөрүүсүнүн эсебинен баарынан мурда кайра сатып пайда табуу максатында валюта сатып алуу-сатуу аткарымдары.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта аткарымдары

Валюта аткарымдары – улуттук мыйзамдар же эларалык макулдашуулар аркылуу жөнгө салынган валюта баалуулуктары менен жасалчу бүтүмдөр.

 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта аукциону

Валюта аукциону – ачык валюта соодасын туюндурган өлкөнүн валюта базарын уюштуруунун бир усулу.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта баалуулуктары

Валюта баалуулуктары – чет өлкө валютасы (банкнот, казына билети, тыйын), төлөм документтери (чек, вексель, аккредитив ж. б.), чет өлкө валютасындагы фондулук баалуулуктар (акция, облигация ж. б.) чет өлкө валютасына айлантуу укугу менен кошо, чет өлкө валютасына сатылып алынуучу банктык төлөм документтери; баалуу металлдар – аргандай түрдөгү жана абалдагы алтын, күмүш, платина жана платина тобуна кирчү металлдар (палладий, иридий, родий, рубений, осмий), ушул металлдардан жана ушундай буюмдардын сыныктарынан жасалган зергерлик жана башка тиричилик буюмдарын кошпогондо; чийкизат жана иштетилген түрдөгү табигый баалуу таштар (алмаз, каухар (көөкөрташ), лаал, алоо, сапфир, ошондой эле бермет), ушул таштардан жана ушундай буюмдардын сыныктарынан жасалган зергерлик жана башка тиричилик буюмдарын кошпогондо.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта баасы

Валюта баасы – тышкы соода келишиминде 
товардын баасы туюнтулуучу акча бирдиги; бүтүм валютасы деп да 
аталат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта биржасы

Валюта биржасы – туруктуу, тартипке салынган негизде базар наркы менен четөлкөлүк валюта (акча) сатууну, сатып алууну ишке ашыруучу биржа.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта жекебасарлыгы

Валюта жекебасарлыгы – экономикалык агенттер иштеп тапкан баардык валюта менен валюталык аткарымдарга мамлекеттин өз органдары аркылуу жекебасарлыгы.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта интеграциясы

Валюта интеграциясы – аймактык чөлкөмдөрдү түзүүнүн объективдүү шартталган жүрүмү (катышуучу мамлекеттердин активдүү көмөктөшүүсүндө), анын чегинде валюталар курсунун салыштырма турукташкан катышы, катышуучу өлкөлөрдүн валюталык өзара байланыштарын биргелешип жөнгө салуу жана үчүнчү өлкөгө карата бирдиктүү валюталык саясат камсыздалат.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта интервенциясы

Валюта интервенциясы – улуттук борбордук банктардын акча-кредиттик саясатынын негизги усулдарынын бири. Улуттук валюта курсуна, анын алымдуулугу менен сурамдуулугуна таасир этүү үчүн борбордук банктын валюта базарында чет өлкөлүк валюта менен соода-сатык жүргүзүүсүн билдирет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта кассасы

Валюта кассасы – өлкөнүн чет өлкөлүк валютадагы түшүүлөрүнүн жана төлөмдөрүнүн жыйындысы. Эсептерде жана салымдарда накталай акчадан жана каражаттан турат.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр 
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Категория:Экономика
Категория:Бухгалтердик эсеп
Валюта көзөмөлү

Валюта көзөмөлү – валюта аткарымдарын жүргүзүүдө валюталык мыйзамдуулукту сактоо үчүн тийешелүү органдар менен анын агенттеринин көзөмөлү; каржы жана бажы көзөмөлүнүн ажырагыс бөлүгү. КРде В. к. КРУБ менен КР Өкмөтү, агенттери – КР мыйзамдарына ылайык ыйгарым укуктуу банктар жана башка уюмдар тарабынан жүргүзүлөт. Бажы көзөмөлүнүн ажырагыс бөлүгү катары В. к. валюта менен валюта баалуулуктарынын КР бажы чегарасы аркылуу ченемдик укуктук актыларда белгиленгендей которулуп жүрүү тартибинин жеке жана юридикалык жактар тарабынан сакталышына багытталган бажы органдарынын өтө зарыл иш-аракеттерди аткарышын билдирет.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта конвертирлүүлүгү

Валюта конвертирлүүлүгү – тышкы экономикалык иштердин жүрүшүндө ырасмий валюталык курстарга ылайык улуттук акча белгилерин чет өлкөлүк валютага эркин алмаштыруу. В. к. – бул валютанын кайсы гана өлкөдө болбосун төлөм каражатынын милдеттерин аткаруу жөндөмдүүлүгү. Азыркы учурда бир кыйла өнүккөн өлкөлөр гана (АКШ, Канада, Япония, Улуу Британия ж. б.) толук конвертирленген валюталарга ээ.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта фонду

Валюта фонду — өлкөнүн борбордук банкы менен каржы органдарындагы, же болбосо эл аралык валюта-кредиттик уюмдарындагы расмий чет өлкөлүк валюта фонду; ал эл аралык эсептешүүлөр үчүн колдонулат.
 
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта кунөлчөмү

Валюта кунөлчөмү – бир валютадан башка бир валютага баа менен акча суммасын кайра эсептөөдөгү салыштырма курсу; кээбир өлкөлөрдө колдонулуучу улуттук валюта курсунун бир таризи. В. к-нүн чоңдугу тышкы экономикалык ишмердүүлүктүн белгилүү бир чөйрөсүндөгү валюта сатып алуу мүмкүнчүлүгүн эске алуу менен (көп учурда) аныкталат.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта куну

Валюта куну – учурдагы мыйзам ченемдерине жана топтолгон тажрыйбага ылайык, чет өлкөлүк валюталардын курсун аныктоо. В. к. мамлекеттик (улуттук) же ири коммерциялык банктар тарабынан тике же кыйыр ыкма аркылуу жүргүзүлөт. Англиядан башка, баардык өлкөлөр кабыл алган тике ыкмада чет өлкөлүк валютанын акча бирдигинин курсу улуттук валютанын канча бир саны аркылуу туюнтулат (Англияда – тескерисинче).

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта куржуну

Валюта куржуну – чет өлкөлүк валюталарды кундаштырууда колдонулуучу ыкма; улуттук же эларалык (аймактык) валюталардын курсун аныктайт. В. к. валютаны алмаштыруунун жалпы экономикалык шартынын өзгөрүшүн, сатып алуу мүмкүнчүлүгүн кыйла тагыраак эске алууга түрткү берет. Ошондой эле, ал эларалык эсептик акча бирдиктерин түзүүдө жана эларалык экономикалык мамилелерде валюта баасы менен валюта зайымын далдаштырууда колдонулат.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта курсу

Валюта курсу – бир өлкөнүн акча бирдигинин башка өлкөнүн акча бирдигине (же 10 эсе өлчөмүнө) карата баасы. Улуттук валютанын В. к. көбүнчө эларалык валюта бирдигине салыштырмалуу колдонулат, м.: евро, СДР (карызга алуунун атайын укуктары).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта лицензиясы

Валюта лицензиясы – товарга төлөөгө белгилүү суммадагы чет өлкө валютасын экспорттоочуга которуу үчүн тийешелүү орган тарабынан импорттоочуга улуксат берилген документ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта мамилеси

Валюта мамилеси – тышкы соода жүргүзүүдөгү, экономикалык жана техникалык көмөк көрсөтүүдөгү, валюта сатуу боюнча бүтүм жасоодогу ж. б. акча байланыштары. Мамлекет, эларалык уюмдар, жеке жана юридикалык жактар В. м-нин катышуучулары болуп саналат. Эларалык келишимдер менен мамлекеттик ичара актылар В. м-нин жаралуусу, өзгөрүүсү жана токтотулуусу үчүн укуктук негиз катары кызмат кылат.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта мыйзамдары

Валюта мыйзамдары – өлкө чегинде валюта баалуулуктары менен бүтүм жасоо, бир өлкөнүн уюмдары менен жарандарынын экинчи бир өлкөнүн уюмдары менен жарандарынын ортосундагы бүтүмдөрдү жасоо тартибин, ошондой эле улуттук жана чет өлкөлүк валюталар менен башка валюталык баалуулуктарды чегарадан сырткары ташып чыгаруу, которуу, ичкери ташып кийирүү жана салып жиберүү тартибин жөнгө салуучу укук ченемдеринин жыйындысы.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта опциону

Валюта опциону – келишимдин теңата валюта шартын тандоо укугу. В. о. бүтүм жасоодо каралып, белгилүү бир мөөнөт ичинде же белгилүү бир шарт түзүлгөндө анын тийешелүү тарабына берилет да, валюта арбитражы үчүн мүмкүнчүлүк түзөт.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта отчеттуулугу

Валюта отчеттуулугу – валюталык аткарымдарды 
жүргүзүү укугуна ээ болгон жеке жана юридикалык жактарга валюталык көзөмөл 
жүргүзүүчү мамлекеттик органдарга берилүүчү валюта эсептеринин акыбалы тууралуу 
маалымат. В. о-нун таризи улуттук мыйзамдар менен аныкталат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта саясаты

Валюта саясаты – валюта мамилелеринин тармагында мамлекеттик органдар, борбордук банк жана каржы мекемелери, эларалык валюта-каржы уюмдары тарабынан жүргүзүлүүчү экономикалык, укуктук жана уюштуруу чаралары менен тариздеринин жыйындысы; валюта алмаштыруунун базардык жолдорун орнотот, чет өлкөлүк валюталар менен валюта тейиндеги баалуу кагаздардын чегарадан сырткары жана чегарадан ичкери эркин орун которуп жүрүшүн жарыялайт. КР Өкмөтү менен КРУБ бирдиктүү акча-кредиттик жана В. с-н жүргүзүүнү камсыз кылат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта сыйлыгы

Валюта сыйлыгы – шарттуу жана учурдагы валюта курсунун ортосундагы оң айырма.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта теңдештиги

Валюта теңдештиги – мыйзамдуу тартипте белгиленген эки валютанын өзара салыштырмалуулугу; адатта теңдештиктен тайып туруучу валюта курсунун негизи. Азыркы учур шартында ЭВФнун уставы СДРдин ( карызга алуунун атайын укуктары ) базасында В. т-н алдынала карайт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта тобокели

Валюта тобокели – чет өлкө валютасынын курсунун өзгөрүүсүнө байланыштуу валюталык тышкы соодаларды жана башка аткарымдарды жүргүзүүдө зыян тартуу кооптуулугу. Чет өлкө валютасында номиналдашкан баалуу кагаздарды инвестициялаган баардык банктар В. т-не кириптер болот. Наркы чет өлкө валютасында көрсөтүлгөн активдер менен милдеттенмелер улуттук валютага өткөрүлгөн учурларда В. т-нин таасири бөтөнчө көрүнөт. Өз маалында валюта сатып алуу же кредит тартуу, ошондой эле шашылыш бүтүмдөрдү түзүү менен В. т-нен камсыздандырууга болот.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта тутуму

Валюта тутуму – келишимдик жана 
мамлекеттик-укуктук ченемдерде бекемделген, чарба турмушун улуттар аралык 
деңгээлге алып чыгуу менен дүйнөлүк базарды өнүктүрүүнүн негизинде келип чыккан 
акча-кредиттик мамилелердин жыйындысы. Дүйнөлүк, аймактык, улуттук В. т. болуп 
бөлүнөт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта чайкоочулугу

Валюта чайкоочулугу – банктардын, башка уюмдардын, жеке жактардын валюта курсунун өзгөрүүсүнөн пайда табуу максатында жүргүзгөн аткарымдары.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта чегерими

Валюта чегерими – мамлекеттик валюта фондуна атайын курс боюнча уюмдар тарабынан чегериле турган келип түшкөн валютанын бир бөлүгү; В. ч-нин пайызы жана мындай сатык курсу мамлекет тарабынан белгиленет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта чеги

Валюта чеги – валюта суммасын түрү боюнча ажырата келгенде, банк активдери менен милдеттенмелеринин дал келбөөсү. Банктын ачык В. ч. (валюталык тобокел чеги) узун (активдер милдеттенмелерден басымдуулук кылган учурда) жана кыска (милдеттенме активдерден басымдуулук кылган учурда) болушу мүмкүн. Ачык чек терс натыйжада – кыска, оң натыйжада – узун болот. Белгилүү бир күнгө карата валютанын аргандай түрү боюнча активдер жана милдеттенмелер тең чыккан учурда В. ч. жабык болуп эсептелет.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта чектөөсү

Валюта чектөөсү – чет өлкөлүк валюта жана башка баалуулуктар менен аткарымдарды жүргүзүүнү чектөөгө багытталып, административдик же мыйзамдык тартипте коюла турган ченемдик эрежелердин тутуму (аткарымдар үстүнөн мамлекеттик көзөмөл жүргүзүү, чет өлкөлөргө каражат которууну чектөө, келип түшкөн акчага тосмо коюу).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта чөлкөмү

Валюта чөлкөмү – бирдиктүү валюта-экономикалык саясат жүргүзгөн өлкөлөр тобу.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Валюта эсеби

Валюта эсеби – жактын (кардардын) банк мекемесиндеги чет өлкө (өтүмдүү) валютасында каражаттары топтоло турган жана сарыпталуучу эсеби.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр