Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Эл аралык Кувейт университети

Кыргыз-Кувейт университети (ККУ, 1999-2004), Махмуд Кашгари Барскани атындагы Чыгыш университети (2004-2018), Эл аралык Кувейт университети (2018-), 1999-жылы ачылган. Кыргыз Кувейт университети акысыз билим берүүчү, мамлекет эмес билим берүү мекеме. Адистерди үч багытта, жети адистик боюнча: котормочуларды, араб тили жана адабиятынын мугалимдерин, юрист жана журналисттерди даярдайт. Университетте Кыргызстандын, Кувейттин, Египеттин, Сириянын, Иорданиянын, Мавританиянын жана Ирактын квалификациялуу адистери эмгектенет. Араб тилин – бул тилдин алып жүрүүчүлөрү, араб өлкөлөрүнүн волонтёрлору окутат. Университеттин уюштуруучусу жана ректору коомдук эл аралык Айтматов академиясынын академиги, Ата-Түрк (Анкара) атындагы илим изилдөө борборунун ардактуу доктору А. С.Ормушев.
 Колдонулган адабият 
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003.
“Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору”
“И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети”

 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Кыргызстан
Категория:Илим
Жыйырма сегиз панфиловчулар

Жыйырма сегиз панфиловчулар – Улуу Ата Мекендик согушта Москва алдындагы салгылашта артыкча эрдик көрсөткөн панфиловчу жоокерлер. Волокаламск шаарынан түштүк-чыгыш тарапта Дубосеково темир жол разъездинде 316-аткычтар дивизиясынын 1075-аткычтар полкунун 2-батальонунун 4-ротасынын аткычтары душманга каршы төрт саат бою салгылашкан. 28 жоокерден турган бул топту кенже саясий жетекчи В. Г. Клочков-Диев (1911–1941) башкарган. Анын уруш алдында айткан, «Россия – кең, бирок чегинүүгө жер жок – артыбызда Москва» – деген сөзү борбор шаарды коргоочулар үчүн ураанга айланган. Жоокерлердин алтоо – Николай Ананьев (1912–1941), Григорий Конкин (1911–1941), Иван Москаленко (1912–1941), Григорий Петренко (1909–1941), Григорий Шемякин (1906–1975) жана Дүйшөнкул Шопоков (1913–1941) Кыргызстандан болушкан. Жоокерлер чабуул коюп келе жаткан фашисттик элүүдөй танктын он сегизин талкалап, калганын чегинүүгө аргасыз кылышкан. Жыйырма сегиз баатырдын 23ү курман болгон. 1975-жылы бул салгылашуунун ордуна «Жыйырма сегиздин эрдигине» деген эстелик ансамбль тургузулган. 

 Адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети. 

Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Жыламыш (көрүстөн)

Жыламыш көрүстөнү б.з.ч. 3-кылым – б.з. 5-кылымында усун урууларынан калган мүрзөлөр. Сокулук районундагы Жыламыш суусунун батыш тарабындагы тектирде жайгашкан. Жыламыш көрүстөнү бир канча мүрзөлөрдөн туруп, көбү айыл- чарба иштеринин жүрүшүндө талкаланган. Мүрзө дөбөлөрү таш жана топурак үйүндүсүнөн туруп, түндүктөн түштүктү карай тизмектешип жайгашкан. Мүрзөлөрдүн бийиктиги 0,10–1,15 см, диаметрлери 5–16 м. Маркумдардын сөөктөрү тик бурчтуу казылган чуңкурга, жарма көрлөргө коюлган. Сөөктөр чалкасынан жаткырылып, башы түндүк-батышка каратылган. Антропологиялык жагынан баш сөөктөр европеоид жана монголоид аралашма расасында болушкан. Карапа идиштер, кездеме калдыгы, темирден жасалган канжар, бычак, сөөктөн жасалган жаа бастырмалары, алтындан жасалган курдун тогосу жана маркумга багышталып союлган малдын сөөктөрү табылган.

 Адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети. 

Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Жээн аяк

Жээн аяк – жээндерге болгон өзгөчө мамиленин бир көрүнүшү. Таекелерине тойго келген жээнге өзүнчө табак жасалып тартылат. Ал жээн аяк кармоо деп аталат. Тартылган эт отургандар менен кошо желет, жооп иретинде ал той ээсине (таекесине) мал, баалуу буюм тартуулаган. 

Тойлордо ар түрдүү оюн-тамашалар болот: ат чабуу, көкбөрү тартуу, эр эңишүү, балбан күрөшүү, бирок эр сайыштырылбайт. Тойдо жээндер чүйгүн табакты жээн аяк деп алып алат. Жээн түрдүү жактан эркелик кылат. Мисалы, аттардан да кармап алган ж.б. 

 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети. 

Каада-салттар. Ак баталар / А. Акматалиевдин жалпы ред. астында; Түзгөндөр: А. Акматалиев, К. Кырбашев, М. Өмүрбай уулу, Ө. Шаршеналиев. Кырг. Улут. И. А. ж.б. — Б.: «Шам», 2003. («Эл адабияты» сериясынан). 
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Lisp (программалоо тили)

Lisp, Лисп (LISP, — «тизмедеги иштетүчү тилдер») — Жасалма интеллекттерде колдонулуучу жогорку деңгелдеги программалоо тили. Табигый тил түзүлүштөрүн иштетүү үчүн атайын иштелип чыккан тил. Текстерди иштетүүчү бирден бир алгачкы тил болуп азыркы учурга чейин автоматташтырылган долбоорлоо жана конструктоо системдеринде (мисалы, AutoCAD системинде) колдонулат. LISPте бардык тилдик түзүлүштөр, программалар жана берилиштер тизме же символдуу туюнтма түрүндө көрсөтүлөт. Акыркы версиясы CLIPS деген ат менен белгилүү.

 Колдонулган адабияттар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы /Башкы редактор Ү. Асанов; Ред. кеңеш У.Н.Бримкулов ж.б. – Б.: Мамлекеттик тил ж-а энциклопедия борбору, – 2004. 380 б. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Программалоо тилдери
Категория:Таажы-2012
Microsoft PowerPoint

Microsoft PowerPoint — жогорку сапаттуу графикти камтыган презенттөөчү документтерди иштеп чыгууга мүмкүндүк берген Microsoft фирмасынын программасы. Сүрөттөлүштөрдү анимациялоо (жандандыруу) жана үн коштоочу жөнөкөй каражаттары бар. Ичине орнотулган клиптер жана графиктик сүрөттөлүштөр китепканасына ээ.
 
 Башка платформалар 
 Уюлдук телефондор үчүн PowerPoint 
PowerPoint Mobile, Windows Mobile 5.0- курамына кирет. Бул Microsoft PowerPoint презентацияларын окууга жана оңдоого жөндөмдүү презентация программасы, бирок автордун мүмкүнчүлүктөрү эскертүүлөрдү кошуу, текстти оңдоо жана слайддарды кайра иретке келтирүү менен гана чектелет. Ал жаңы презентацияларды түзө албайт. PowerPoint Mobile программасынын Windows Phone 7 версиялары Интернеттен агылган жандуу презентацияларды көрүүгө мүмкүнчүлүк берет. 2015-жылы Microsoft универсалдуу колдонмо катары Windows 10 үчүн PowerPoint Mobile чыгарды. PowerPoint программасынын бул версиясында колдонуучулар жаңы презентацияларды түзүп, түзөтө алышат, өздөрүнүн PowerPoint документтерин көрсөтүп жана бөлүшө алышат.
 Интернет үчүн PowerPoint 
PowerPoint Интернет үчүн – бул Microsoft PowerPoint программасынын акысыз, жеңил версиясы, анын ичинде Microsoft Excel жана Microsoft Word веб версиялары да камтылган. PowerPoint Интернете компьютериңизде сакталган диаграммаларды, теңдемелерди, аудио же видео файлдарды киргизүүнү же түзөтүүнү колдобойт, бирок алардын баары иш столунун тиркемесинин жардамы менен кошулса, презентацияңызда көрүнөт. Кээ бир элементтер, мисалы, WordArt эффекттери же татаал анимациялар жана өтүүлөр, алар документте кала бергени менен такыр көрүнбөйт. Веб үчүн PowerPoint ошондой эле иш такта колдонмосунда табылган «Контур», «Мастер», «Слайд иреттөөчү» жана «Баяндамачы көрүнүштөрү», ошондой эле басып чыгаруу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү.
 
 Булактар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы /Башкы редактор Ү. Асанов; Ред. кеңеш У.Н.Бримкулов ж.б. – Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, — 2004. 380 б.

ISBN 9967-14-014-3

Категория:Програмдар‎
Категория:Microsoft
Документалдык адабият

Документалдык адабият, документалдык чыгармалар - Тарыхый жана учурдагы окуяларды документтик фактылардын негизинде анализдеп, синтездеп жазып чыккан чыгармалар. Тарыхый жанр,очерк, мемуарлар, ошондой эле автобиографиялык, биографиялык чыгармалар документалдык адабиятка кирет.

 Колдонулган адабият 
"Кыргыз адабияты энциклопедиялык окуу куралы". Башкы редактор: Ү. Асанов, жооптуу редактор: А. Акматалиев. Бишкек - 2004

Категория:Адабият таануу
Nds кызматы

thumb|NDS
Тармактын ар ресурстары жөнүндө маалыматтарды камтыган Novell NetWare 4.0 тармагындагы бөлүштүрүлгөн берилиштер базасы жана бул ресурстарга жетүүгө мүмкүндүк берет. 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы/ Башкы редактор Ү. Асанов; Ред. кеңеш У.Н.Бримкулов ж.б. – Б.: Мамлекеттик тил ж-а энциклопедия борбору, – 2004. 380 б. ISBN 9967-14-014-3
Категория: Таажы-2012
Айыл башчысы

Айыл башчысы — Кыргыз Республикасынын мыйзамдары боюнча, тийешелүү аймак жашоочуларынын макулдугу менен айылдык жергиликтүү өзалдынча башкаруунун башчысы болуп дайындалган Кыргызстандын жараны. Айыл башчысы кызмат орду айыл өкмөтүнүн эмгек акысынын чегинде, айыл жана кыштык кеңештеринин чечими боюнча өз алдынча жайгашкан калктуу жайлардын жергиликтүү иштерин ыкчам башкарууну уюштуруу максатында киргизилген. Калк жашаган жайлардын аймактык өзгөчөлүгү менен карманган каада-салттарын эске алуу менен, айыл өкмөтү тарабынан кабыл алынган чечимдерди аткарат. Эгерде айыл өкмөтүнүн аймактык курамы эки-үч же андан көп айылдардан турса, анда ар бир айылдын айыл өкмөтү тарабынан дайындалган айыл башчысы болот.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов, Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кыргыз Кытай дипломатиялык алакалары

Кыргыз Кытай дипломатиялык алакалары (орто кылымдагы) жөнүндө тарыхый маалыматтар 9-кылымда «Ли Вей-гун хойчан ипинь цзи» (Ли Вей-гундун Хойчан, 841–846-жылы башкарган мезгил) аттуу кытай жыл баянында [Тан императорлору Вень цзунь жана Уцзуньдун мамл. министири Ли Дэ-юй (786–849-ж.) тарабынан түзүлгөн тарыхый иш кагаздардын топтому] чагылдырылган. Ли Дэ-юй түзгөн жыйынтыктын 1-, 2-бөлүмдөрүндө Кытайдын кыргыздар жана уйгурлар менен болгон алакалары чагылдырылган. Жыйнакта Тан императорунун кыргыз каганына жазган расмий каттары да бар. Элчилик деңгээлдеги мамлекеттер өз ара расмий мамилелерди чагылдырган кат алмашууларда кыргыз-кытай аскердик, саясий-экономикалык 7–9-кылымдардагы Алакаларына сереп салынган. Борбордук жана Ички (Батыш) Азиядагы саясий абал, андагы кыргыздардын жана Тан империясынын алган орду терең иликтенген. Өзгөчө кыргыздардын Уйгур кагандыгы кулагандан соң түзүлгөн аскердик-саясий кырдаалдагы өзгөчө орду, согуштук-саясий күчү даңазаланган. Расмий каттарда мамлекет өз ара алакалардын бир катар тармактардын (соода, экономикалык жана башка) өнүгүүсүнө да маани берилген. Кыргыздар 7-кылымдан Борбордук жана Ички Азиядагы эң ири аскердик-саясий күчкө айлана баштаган. Тан императорлору кыргыздардан өзүнүн ишенимдүү, күчтүү союздашын көрө алышкан. Буга 632-жылы Кыргыз каганына Тан императору Тайцзунь тарабынан жөнөтүлгөн Ван И-Хун башында турган мамлекет расмий элчилик далил болот. Кыргыздар бул элчиликке жооп иретинде 648-жылы Шибокюй Ачжан башында турган элчилерди жөнөтүшкөн. Кыргыз элчилери кытай императорунун расмий кабылдоосунда башка элчиликтерге салыштырганда өзгөчө сый-урмат менен кабыл алынгандыгын маалымдаган булактар бар. Кытай жыл баяндары 643-, 648-, 655-, 675-, 707-, 709-, 722-, 723-, 724-, 747-жылдардагы элчиликтер жөнүндө эскертет. Кыргыздардын жана Тан империясынын ортолугундагы саясий-дипломатиялык алакалардын туу чокусу 9-кылымдын ортосуна таандык. Мамлекеттин расмий иш-кагаздарында Азиянын эң күч-кубаттуу мамлекеттеринен болгон Кытайдын Тан династиясына кыргыздар кеминде 3 кылымдай мезгилде ишенимдүү, күч-кубаттуу, аскердик – саясий союздашы болгондугу маалымдалат. Бул согуштук союзга айрым учурларда Тибет, Курлук, кагандыгы да биригип турушкан. 843-жылы чегинде эле элчилик миссияга жооп иретинде Кыргыз каганынын атайын тапшыруусу боюнча Табу Хэцзу (Алп Сол), Вень-у Хэ, Дидэсу Наньчжу өңдүү кыргыз аскер башчылары жана эл билермандары Тан императоруна мамл. расмий каттарды тапшырышкан. Кыргыз-кытай алакалары Тан империясы кулаганга чейин (907-жылы) уланган.
 Колдонулган адабият 
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003.
“Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору”
“И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети”
 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Кыргызстан
Категория:Маданият
Актан Арым Кубат

Актан Арым Кубат (Абдыкалыков)-кыргыз кинорежиссёру,сценаристи, актёру, сүрөтчү жана фотографы.Кыргыз автордук киносунун классиги.1957 жылы КР төрөлгөн. 1976 жылдан 1980 жылга чейин Кыргыз мамлекеттик училищасында окуган. 1980 жылда «Кыргызфильм» киностудиясында көркөм тасмалардын художник декоратору, художник-постановщиги катары иштеген. 1988 жылы “Бешкемпир” продакшн жеке студиясын ачкан. 2004 жылдан баштап “Ой арт” студиясынын арт-директору. Кино областындага коммдук иш чараларда активдүү катышып жүрөт, “Кинематограф Кыргызстана – 2010” стратегиясынын түзүүчүлөрүнүн бири болот 

Кыргыз Республикасынын улуттук киноакадемия академиги. Европа киноискусство академиясынын чыныгы мүчөсү. Кыргыз Республикасынын элдик артисти. Кыргыз Республикасынын Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты.
Саясий чечим

Саясий чечим – саясат чөйрөсүндө белгилүү натыйжага жетишүү максатында саясий иш-чараларды өткөрүүнү көздөгөн токтом. Саясий аракеттин субъектиси тарабынан кабыл алынат. Саясий чечимдин жогорку сапаты илимий негизделгендикти, реализмди, анын өз убагында кабыл алынышын болжолдойт. Ушундай ыкманын актуалдуулулугун жана маанилүүлүгүн субъективдүү, авантюристтик мүнөздөгү Саясий чечим коом үчүн оор кесепеттерди алып келет. Өзүнчө бир белгилүү процесс катары Саясий чечим удаалаш баскычтар менен чагылдырышы мүмкүн: даярдоо, иштеп чыгуу, тандоо жана кабыл алынган чечимди ишке ашыруу, натыйжаларды анализдөө. Даярдоо стадиясында проблемалык кырдаал баяндалат, Саясий чечим кабыл алууга зарыл убакыт, ресурстар аныкталат. Саясий чечимди иштеп чыгуу стадиясында башкы көңүл проблеманы анализдөөгө бурулат. Анын пайда болуу мезгили, орду, себептери такталат, проблеманын шашылыштыгы жана жаңылыгы, болгон шарттарды эске алуу менен аны чечүү мүмкүнчүлүгү бааланат. Саясий чечимди тандоо стадиясы мурда алынган маалыматты кайра иштеп чыгууга, аны тандоону негиздөө үчүн пайдаланууга ыйгарылат. Бир нече варианттын тандалышынын жүрүшүндө бирөө аныкталып, саясий документ түрүнө келтирилет. Саясий чечимди жүзөгө ашыруу стадиясы ал көрсөткөн иш-чаралардын турмушка ашырылышында жатат. Мында кабыл алынган чечимди түшүндүрүү, тоскоолдуктарды жоюу талап кылынат. Аяктоочу стадия болуп жетишкендиктерди баалоо, алынган натыйжаларды анализдөө эсептелинет. Саясий чечимди кабыл алуунун бул ыкмасы анын эффективдүүлүгүн жогорулатат.
Категория:Кыргызстан
Категория:Азия
Категория:Саясат 
Категория:Кыргызстандын тарыхы
 Колдонулган адабият 
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борборуБашкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. АкуновРед. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Саясий эркиндиктер

Саясий эркиндиктер – социалдык эркиндиктин (экономикалык, ыймандык, диндик ж. б. менен катар) түрү; инсандын жана коомдун өзүнүн кызыкчылыгына жана максаттарына ылайык аракет кылуу жөндөмдүүлүгү жана мүмкүндүгү. Саясий эркиндиктер мыйзам тарабынан бекитилген, граждандардын саясий ишмердүүлүккө катышуу укугу жана мүмкүндүктөр системасы катары чыгат. Бул – граждандык коомдун жана укуктук мамлекеттин негизги институту, адамды саясий процесстин активдүү катышуучусу кылган демократтык түзүлүштүн атрибуту. Саясий эркиндиктердин чөйрөсү абдан кеңири. Азыркы күндөгү демократиялык мамлекеттерде граждандар: шайлоого жана мамлекеттик бийликтин органдарына шайланууга; өзүнүн эркин референдум, плебисцит ж. б. формалар аркылуу чагылдырууга; сөз, басма сөз, чогулуш, митинг, демонстрация эркиндиктеринен пайдаланууга укуктуу. Граждандардын саясий партияларды жана коомдук уюмдарды түзүү укугу жана алардын эркин ишмердүүлүгү зор мааниге ээ.Саясий эркиндиктердин катарына саясий жана идеологиялык плюрализмди түзүүчүлөр катары граждандыкты, дүйнөгө болгон көз карашты, саясий позицияны тандоо эркиндигин киргизүүгө болот. Коомдун деңгээлинде коомдук түзүлүштү, мамлекеттик жана улуттук суверендүүлүктү тандоо жана коргоо эркиндиги аракеттенет. Саясий эркиндиктердин реалдуу болушу үчүн аларга ылайык келген экономикалык шарттар, анын ичинен эркин эмгектин, чарба ишмердүүлүгүнүн стимулдаштырылышы керек. Бирок Саясий эркиндиктердин өзүлөрү да адамдардын экономикалык керектөөлөрүн жана кызыкчылыктарын канаатандыруу үчүн зарыл.Алар коомдун жана инсандын аң-сезимин жана интеллектуалдык потенциалын көз карандылыктан куткарып, куруу жана тарыхый прогресс максатында коомдук энергияны көбөйтүүгө чыныгы мүмкүндүктөрдү түзүшөт. Саясий эркиндиктер анда көп түрдүү керектөөлөрү жана кызыкчылыктары бар чыгармачыл инсан катары адамдын маңызы гана эмес, ал тарабынан объективдүү зарылчылыктын аңдалышынын даражасы да, канчалык толук чагылдырылса, ошончолук эффективдүүлүгү артат. Бул эки фактор тең эркиндиктердин жана милдеттүүлүктөрдүн, граждандардын жоопкерчиликтеринин, практикалык аракеттеринин биримдигин чагылдырат. Абсолюттук эркиндик жок, коомдо жашап коомго көз каранды болбоо мүмкүн эмес. Бийлик структураларынын Саясий эркиндиктердин багытын коомдук тартипти, конституциялык түзүлүштү, демократияны сактоого багытталган актылары туура. Бирок Саясий эркиндиктерди ишке ашырууда чектөөчү аракеттер мыйзамга ылайык, конституциянын чегинде гана жүргүзүлүүсү керек. Тескери учурда коомдун демократтык негизинин бедели түшөт, анын саясий потенциалы начарлайт, ар бир адамдын саясий кызыкчылыгына жана аракеттерине сокку урулат. Ал эми ар бир адамдын эркин өнүгүүсү бардыгынын эркин өнүгүүсүнүн шарты жана өбөлгөсү болуп эсептелет.
Категория:Кыргызстан
Категория:Азия
Категория:Саясат 
Категория:Кыргызстандын тарыхы
 Колдонулган адабият 
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борборуБашкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. АкуновРед. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Шинто

thumb|Шинто.
Шинто (жап. 神道; Shintō - кудайлардын жолу) – Жапониядагы дин. Алгачкы коомдук түзүлүштө пайда болуп, өзүнүн өнүгүшүндө көптөгөн өзгөрүүлөргө дуушар болгон. «Шинто» термини алгач ирет XVIII к. Шинтону буддизмден айырмалаш үчүн колдонула баштаган. 1868–1945-ж. С. Жапониянын мамлекеттик дини болгон. Бабаларга жана кудайга сыйынуу Шинтонун негизин түзөт. Кудайлар менен адамдардын ортосундагы байланыш күн кудайы Аматерасунун тукуму болгон император аркылуу ишке ашат. Император Жапониядагы бардык уруулардын башаты, теги катары эсептелинет, ага кудайдын жердеги өкүлү катары сыйынышат. Жапониядагы бардык императорлордун бабасы Аматерасу кудайдын тукуму катары Джимму эсептелет. Ал 660-ж. 11-февралда такка отурган, ушундан улам ал күн 1873–1948-ж. жана 1967-ж. бери өкмөттүн чечими менен империянын негизделген күнү катары майрамдалат.

 Колдонулган адабият 
 Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов. Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б

Категория:Жапония
Категория:Дин
Категория:Шинто
Ци же Юанци

Ци же Юанци – Кытай натурфилософиясынын негизги түшүнүгү. Алгачкы мааниси – «аба», «буу», «дем». Өтө кеңири мазмуну – алгачкы материя, жаратылыштын негизги материясы, «жашоонун күчү» ж. б. Конфуций окуусунда жана неоконфуций» окуусунун көрүнүктүү өкүлдөрүнүн бири Чжу-Синин эмгектеринде дүйнө – Ци же Юанциден жаралат. Ци же Юанцинин жеңил жана таза бөлүгү өйдө көтөрүлүп, асманды жаратат. Биринчиси – янци, экинчиси – инци деп аталат. Булардан тышкары дагы беш Ци же Юанци бар же болбосо беш алгачкы элементтер – «жаратылыштын стихиялары» бар: суу, от, дарак, темир, жер. Ин жана яндын же беш «стихиянын» гүлдөшү жана өлүмү жылдын төрт мезгилинин алмашышы менен жүрөт. Ци же Юанци түшүнүгү Конфуций, даосизм жана легизм окууларында кеңири колдонулат.
Категория:Кыргызстан
Категория:Азия
Категория:Саясат 
Категория:Кыргызстандын тарыхы
 Колдонулган адабият 
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борборуБашкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. АкуновРед. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Биримдик

Биримдик (мамлекеттер аралык, улуттук, социалдык, таптык, топтор аралык) – кызматташтыктын конкреттүү маселелерин чечүүнү коомдун субъектилеринин мамилесинин жогорку деңгээлде уюштурулушу. Биримдик диалог, сүйлөшүүлөр, көбүнчө юридикалык жактан бекитилет да, декларация, келишимдерде жарыяланат. Дүйнөлүк цивилизациянын жашоосу үчүн азыр ар түрдүү партиялардын болушу маанилүү.Биримдик бир нече компоненттерден турат: 
1) Биримдиктин материалдык базасы – өндүргүч күчтөрдүн деңгээли, ал аралык эмгектин бөлүнүшү, технология, социалдык күчтөр, идеологиялык күчтөр, жалпыга бирдей эл аралык укук нормалары; 
2) Биримдиктин маңызы – мамилелердин субъектеринин өз ара ишеним мамилеси, достугу, эки жактуу ишеним, саясий, маданий, социалдык турмушту интернационалдаштыруу; 
3) Биримдиктин мазмуму – объективдүү, субъективдүү мамилелердин жыйындысы; 
4) Биримдиктин формасы мамилени уюштуруу ыкмасы; 
5) Биримдиктин субъекттери – партиялар, таптар, катмарлар, топтор, мамлекет, коомдук уюмдар ж. б. 
6) Биримдик тин объектилери – ички жана тышкы кыйынчылыктарды чечүүдө ишмердүүлүк багытталган нерсе; 
7) Биримдик тин принциптери – конституция, уставда бекитилген юридикалык норма, эрежелердин жыйындысы; 
8) Биримдик тин фактору – Биримдик чакырган объективдүү жана субъективдүү шарттардын өз ара аракеттениши; 
9) Биримдик керектөөлөрү субъектилердин керектөөлөрү, ички жана тышкы шарттардан кийин келип чыгат. Биримдиктин мааниси – пайда болгон маселени чечүүдө субъекттер биригишет да, жаңы системалуу мыйзам ченемдүүлүктөр пайда болот. 
Категория:Кыргызстан
Категория:Азия
Категория:Саясат 
Категория:Кыргызстандын тарыхы
 Колдонулган адабият 
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борборуБашкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. АкуновРед. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Бойкот

Бойкот — баш тартуу, токтотуу, тыюу салуу, аткарбай коюу, мамилени үзүү. 1880-ж. имение башкаруучу, англичан Ч. К. Бойкоттун атынан, ирландиялык арендаторлор ага биринчи мертебе баш ийбөө же баш тартуу чарасын колдонушкан.

Бойкоттун бир нече формасы бар: 1) белгилүү бир жеке адам, уюм, ишканага карата жумушка орношууну, ошол ишкананын продукциясын сатып алууну токтотууга багытталган саясий жана экономикалык күрөштүн бир белгиси; 2) БУУнун Уставы боюнча, эл аралык мамиледе тынчтыкты сактоо максатында мажбурлоо (куралдуу күчтөрдү колдонбостон) чараларынын бири. Бир мамлекеттин экинчи бир мамлекет же мамлекеттердин тобу менен мамиле түзүүдөн баш тартууга негизделет; 3) кимдир бирөө менен мамилени токтотуу же бир нерсеге нааразылык көрсөтүү. Аталган байкоттор көбүнчө экономикалык саясий, социалдык, рухий, мамлекеттик башкаруу чөйрөлөрүнө, шайлоо системасына, саясий партияларга, өкмөттүк эмес уюмдарга, коомдук бирикмелерге таркалат. Мисалы, парламенттин депутаттарынын бир тобу тигил же бул маселени талкуулоодон, белгилүү бир максаттарга жетпшүү үчүн баш тартуусу, мамлекеттин аткаруучу бийликтин өкүлүнүн чечимдерин, буйруктарын аткарбай коюусу; каршы экендигин билдирүү үчүн белгилүү бир тарап менен мамилелерди үзүү.

 Колдонулган адабияттар 
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 2-том. /Башкы ред. Асанов Ү. А. К 97 Б.: Мамл. тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4

Категория:Саясат
Категория:Экономика