Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Шомоной

Шомоной — Өзбекстан , Каракалпакстан , Шомоной районунун административдик борбору шаар .

 Тарыхы 
1983-жылга чейин шаарча болгон.

 Географиясы 
Каракалпакстандын түштүк батыш бөлүгүндө жайгашкан. Каракалпакстан Республикасынын борбору Нүкүс шаарынан 70 км батыш тарапта жайгашкан. Шомоной темир жол бекетинин 25 км аралыкта жайгашкан.

 Климат 
Климаты кескин континенттик, жайында ысык, кышында суук. Жаан-чачын аз.

 Калкы 
Калкы 14500 адам (2018-ж.).

 Инфратүзүмү 
Шаарда телефон бекети, ретрансляция телеберүү мунарасы бар. Шомоной шаарындагы телефон номерлери жети сандан турат жана 346-XX-XX окшойт.

 Белгилүү тургундары 

 Сайып-Назаров Райым Кошон уулу (1923-1945) - Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу, Даңк орденинин толук ээси .

 Белгилери 

Категория:Каракалпакстан шаарлары
Тынчтык (шаар)

Тынчтык — Өзбекстандын Фергана облусунун Алты-Арык түмөнүндөгү шаары.

 Тарыхы 
19-кылымда орус генералы жана мамлекеттик ишмер Петр Ванновскийдин урматына аталган Ванновский айылы 1941-жылы шаардык айыл статусун алган.

1963-жылы атактуу өзбек акынынын урматына Хамза Хакимзаде атындагы айыл деп аталып калган. 1974-жылдан Хамза шаары. 2012-жылдан бери — Тынчтык.

Шаарды 2 бөлүккө бөлүп турган Улуу Баргана каналы агат. Канал 1939-1940-жылдары курулуп, андан кийин шаарды суу менен камсыздоо жана чарбалык жерлерди сугаруу жакшырган.

Бул жергиликтуу калкты жергиликтуу жашылча-жемиш менен камсыз кылууну жакшыртууга мүмкүндүк берди. Жүзүмдүн ар кандай сорттору шаар ичинде жана шаар четинде активдүү өстүрүлөт.

Тынчтык аймактагы жүзүм жана мөмө-жемиш экспорттоочуларынын бири катары белгилүү. Түшүмдүн көлөмү ушунчалык чоң болгондуктан, шаарда жүзүм сактоо үчүн чоң муздаткыч курулган.

 Географиясы 
Баргана шаарынан 25 км батыш тарапта жайгашкан. Шаарда Тынчтык (мурдагы Алты-Арык, Ванновская) темир жол бекети (Кокон – Маргалаң линиясында) бар.

 Өнөр жайы 
Тынчтык — Алты-Арык районунун өнөр жай борбору. Мунай сактагычтар, элеваторлор, минералдык сууларды куюучу жайлар бар. Шаарда жеңил өнөр жай ишканалары жайгашкан.

Ванновский мунайыны кайра иштетүүчү заводдун (ВНПЗ) курулушу 1904-жылы темир жол инженери А. Н. Ковалевский. Завод 1906-жылы пайдаланууга берилген.

1885-жылы Д. П. Петров Чимион мунай кенин ачкан, анда Түркстан аймагында биринчи нефть кени түзүлгөн. 1907-жылы мунай иштетүүчү заводду Нобель бир туугандар өнөктөштүгү сатып алып, заводду этап-этабы менен реконструкциялоону баштаган. 1908-жылы Чимион — Ванновская мунай проводу ишке киргизилип, заводду кеп жылдар бою сырьё менен камсыз кылып турду. Танк паркы курулган.

Кеңеш мезгилинде айылда иштеп жаткан Ванновский атындагы ири нефтини кайра иштетүүчү заводу (ВНПЗ) шаарды түзүүчү ишкана болгон. Кийинчерээк ал ANPZ (Алты-Арык мунайыны кайра иштетүүчү завод) деп аталып, учурда Фергана мунайыны кайра иштетүүчү заводдун бир бөлүмү болуп саналат.

Бул отун-май ишканасынын 2016-жылга жалпы жылдык кайра иштетүү кубаттуулугу болжол менен 3,2 млн тонна мунайзатты түзөтИбрагимов: Нынешняя ситуация и дальнейшая судьба нефтегазового сектора Узбекистана — cabar.asia. Заводдун мунай сактоочу жайлары, буулоочу станция жана цистерналарды даярдоо жана нефть азык-түлүгүн ташуу учун темир жол бекети бар.

 Инфратүзүмү 
Завод айылдын инфраструктурасын өнүктүрүүгө салым кошкон, анда поликлиника, чоңдорду жана балдарды ооруканага жаткыруу бөлүмдөрү бар оорукана, бала бакчалар жана яслилер, 2 мектеп (мамлекеттик жана орус), китепкана, клуб, өзүнүн футбол командасы бар стадион, ВНПЗ-дагы чеберканаларды төйлөө үчүн адистерди даярдоочу техникум.

Постсоветтик мезгилде шаардын инфратүзүмүнүн көпчүлүк бөлүгү сакталып, өнүккөн. Тынчтыкта таланттуу балдар үчүн гимназия, маданият үйү жана көз оорулары менен жабыркаган балдар дарылануучу көп функционалдуу оорукана ачылды.

Шаардын бардык көчөлөрүнө асфальт төшөлүп, райондук жана областтык борборлор менен автобустар үзгүлтүксүз каттайт.

 Калкы 
19591970197919892005201748085879976610 64412 92813 470

 Булактар 

Категория:Фергана облусунун шаарлары
Жозеф Жон Томсон

Жозеф Жон Томсон (англ. Joseph John Thomson; 18 декабрь 1856https://www.britannica.com/biography/J-J-Thomson — 30 август 1940https://www.britannica.com/biography/J-J-Thomson) — англис физиги, физика боюнча 1906-жылдын Нобел сыйлыгынын лауреатыhttps://www.britannica.com/biography/J-J-Thomson. 

 Эң маанилүү изилдөөлөрүhttps://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsbm.1941.0024 
 Рентген нурлары менен нурлануучу газ аркылуу төмөнкү чыңалуудагы электр тогунун өтүү кубулушу.
 «Катод нурларын» (электрондук тутамдарын, англ. electron beam) изилдеп, алар корпускулярдуу табиятка ээ экендигин жана субатомдук чоңдуктагы терс заряддуу бөлүкчөлөрдөн тураарын көрсөттү. Бул изилдөөлөр электрондун ачылышына алып келген (1897).
 «Анод нурларын» (иондошкон атом жана молекула агымдарын) изилдөөсү; ал изилдөө неон изотоптору: 20Ne жана 22Ne (1913) мисалында туруктуу изотоптордун ачылуусуна алып келген, ошондой эле масс-спектрометриянын өнүгүшүнө түрткү болгон.

Лондон корол коомунун мүчөсү (1884) жана президенти (1915 — 1920)https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?src=CalmView.Persons&id=NA8288&pos=1, Париж илим академиясынын чет өлкөлүк мүчөсү (1919; 1911-жылынан бери корреспондент)https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-t.html, Петербург илим академиясынын чет өлкөлүк корреспондент-мүчөсү (1913) жана Орусия илим академиясынын ардактуу мүчөсү (1925)https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52389.ln-ru.

 Булактар 
Категория:Арип боюнча инсандар
Куликов (кондитердик үй)

Куликов ― 1991-жылы Кыргызстанда негизделген белгилүү кондитердик фабрика. 

Фабрика Бишкек шаарында жайгашкан жана өлкөдөгү кондитердик азыктарды өндүрүүчүлөрдүн эң ириси болуп эсептеленет. 

 Тарых 
1991-жылы Олег Борисович Куликов чоң "Куликов" брендинин тарыхын баштаган "куш сүтү" тортун бышырган. Эң башында Куликов тортторду өндүрүү үй-бүлөлүк иш болуп, Бишкек шаарындагы типтүү батирде чакан гана ашкана болгон. Бара-бара кардарлар топтолуп, популярдуулугу жогорулайт. Аны менен бирге сунушталган десерттердин ассортименти жана мунун баары өндүрүлгүн жер өсөт. Ошентип, 10 жылдын ичинде иш өзүнүн цехи, заказ салону жана берилген кардарлары бар чакан үй-бүлөлүк кондитердик дүкөнүнө айланды. 

 Азык-түлүк 
Фабрика кондитердик азыктардын түрлөрүн чыгарат, анын ичинде:

 Шоколад азыктары
 Сүт азыктары

 Торт жана токочтор

 Сапат жана сертификаттоо 
Фабриканын продукциялары эл аралык сапат стандарттары боюнча тастыкталган, бул анын коопсуздугун жана жогорку талаптарга шайкештигин тастыктайт. Куликов ар кандай көргөзмөлөргө жана сынактарга активдүү катышып, анда сапат жана инновация боюнча сыйлыктарды алып келе жатат. 

Улуттук статистика комитети өлкөнүн реалдуу секторундагы 29 миң ишкананы талдап, рейтинг жарыялаган. Рейтингди түзүүдө кызматкерлердин саны, киреше, жалпы түшкөн каражат, операциялык киреше жана чыгаша, ошондой эле компаниянын жалпы каржылык абалы эске алынган. Economist.kg жүргүзгөн изилдөөгө ылайык, Куликов кондитердик фабрикасы 200 компаниянын ичинен 16-орунду ээлеп, өзүнүн сапаттуу продукциясы жана туруктуу өнүгүүсү менен белгиленди. Бул жетишкендик компаниянын рыноктогу ордун жана аброюн бекемдеген. 

The EAEU Brand Award конкурсу Евразия экономикалык биримдигинин алкагында өтүп, катышуучулар арасынан эң мыкты бренддерди аныктоо максатын көздөгөн. Куликов кондитердик фабрикасы 100 компаниянын ичинен 14-орунду ээлеп— анын сапаттуу продукциясы жана рыноктогу ордуна болгон ишенимди дагы бир жолу тастыктады. 

 Социалдык тармактарда 
Instagram

Facebook

YouTube 

 Булактар 

Категория:Ширкет
Категория:Кыргызстан
ТОП-200 крупнейших компаний в Кыргызстане – рейтинг за 2023 год 4. Документальный фильм про Кондитерский дом "Куликов" (Youtube)

5. Почему Куликовский лидер кондитерского рынка / Денис Гайворонский | МИРЗАМАТОВ ВЛОГ

6. Замира Кожобаев / Жеңиш Айдаров / Кондитердик өндүрүш өнүгүүдө | Азаттык үналгысы

Категория:Кыргызстан 
Категория:Арип боюнча фабрикалар
Венеция (Марко Поло)

Венециянын Марко Поло аэропорту (VCE) — Италиянын Венеция шаарында жайгашкан эл аралык аэропорт. Аэропорт 1960-жылы ачылып, бүгүнкү күндө өлкөдөгү эң маанилүү авиация борборлорунун бири болуп саналат. Аэропорттун аталышы белгилүү венециандык саякатчы Марко Полонун урматына коюлган. 

Венециянын Марко Поло аэропорту 1 терминалдан турат жана ал 2 деңгээлге бөлүнгөн: 

 Жогорку деңгээл: Эл аралык жана ички учуулар үчүн.
 Төмөнкү деңгээл: Келүү жана жөнөтүү зонасы.
Ошондой эле аэропортто көптөгөн кызматтар жана ыңгайлуулуктар бар, анын ичинде:

 Кафе жана ресторандар
 Дүкөндөр (сувенирлер жана маанилүү маркалар)
 Эмгек шарттары (Wi-Fi, заряддоо станциялары)
 Автоунаа ижарасы

 Тарыхы 
Аэропорттун тарыхы 20-кылымдын ортосунан башталат. Алгачкы учуулар 1950-жылдардын башында башталып, бирок 1960-жылы аэропорт расмий түрдө ачылган. Андан бери аэропорт бир нече жолу кеңейген жана жаңыртылган, ал азыркы учурда жаңы технологияларга жана стандарттарга жооп берет. 

Венециянын Марко Поло аэропорту бир нече ирет "Эң жакшы аэропорт" сыйлыктарын жеңип алган. Аэропорттун тейлөө деңгээли, коопсуздук жана жаңы мүмкүнчүлүктөрүн арттыруудагы иш-аракеттери үчүн жогорку баа алган.

Аэропорт Венециянын борборунан 8 чакырым (5 миль) алыстыкта, Тревизо провинциясында, Местре шаарына жакын жайгашкан. Бул жайгашуу аэропортту шаардык транспорт системасы аркылуу жеңил жетүүгө мүмкүндүк берет. Аэропорттон Венеция шаарына эки негизги жол менен жетүүгө болот: суу аркылуу жана кургактык аркылуу. 

 Суу аркылуу жетүү 
 Жеке суу такси – аэропорттон түз Венециянын каалаган жерине жеткирген ыңгайлуу. Баасы 120 евродон башталат, жол убактысы 30 мүнөттөн көп эмес.
 Alilaguna суу автобустары – аэропорттон Венециядагы негизги токтотмо жерлерге жүргөн коомдук транспорт. Баасы 15 евродон башталат, жол убактысы 1 саатка жакын.

 Кургактык аркылуу жетүү 

 ACTV автобусу (№5 каттам) – Пиацца Рома аянтына барат. Баасы: 10 евро, жол убактысы: 20 мүнөт.
 ATVO Express автобусу – Тез жеткирүү кызматы. Баасы: 10 евро, жол убактысы: 20 мүнөт.
 Такси же автоунаа ижаралоо – Пьяццале Ромага чейин гана жетет. Баасы: 40 евродон жогору.

 Авиакомпаниялар жана каттамдар 
+Авиакомпания Багыттар Aegean AirlinesАфиныMeridianaКальяри, Неаполь, ОлбияThomson AirwaysЛондонTAP PortugalЛиссабонTunisairТунис LufthansaГермания шаарлары Turkish AirlinesТүркия Aer LingusAirBalticБалтика өлкөлөрүAir France ПарижBritish AirwaysЛондон Swiss International Air LinesЦюрих жана Женева Air MaltaМальта 

 Шилтемелер 

 Aeroporto di Venezia Marco Polo (official website) 
 VivoVenetia Венеция Аэропорт

Категория:Европа
Категория:Европанын аба майдандары
Категория:Италия
Категория:Италиянын аба майдандары
Категория:Венеция
Кафе

thumb
Кафе ― бул тамак-аш, ичүүчү нерселер, негизинен кофе, чай жана жеңил закускалар сунушталуучу коомдук жай. Кафелер ар түрдүү формаларда жана стилдерде болушу мүмкүн. Көп учурда алар коомдук чогулуштар үчүн пайдаланылуучу жайлар болуп кызмат кылат.

 Аталышы 
Кафе термини араб тилинен "кафэ" (قهوة) сөзүнөн келип чыккан, бул сөз "кофе" дегенди билдирет. 15-кылымда Аравияда пайда болгон кофенин өнүгүшү менен, биринчи кафелер 16-кылымда Осмон империясында ачылган. Алар кыска убакта Европага, кийинчерээк башка континенттерге жайылып кеткен. 

Кафелер көпчүлүк учурда коомдук байланыш жана маданият үчүн маанилүү болуп эсептелет. Алар билим берүү, көркөм өнөр, музыка жана башка маселелер боюнча талкуулоого арналган жайлар катары да кызмат кылат. Көптөгөн кафелерде ар кандай маданий иш-чаралар, концерттер жана көргөзмөлөр өткөрүлүп турат. 

Кафелер көптөгөн түрлөрдө болушу мүмкүн, анын ичинде:

 Салттуу кафе: Кофе, чай жана жеңил тамактардын ассортименттерин сунуштайт.
 Эспрессо барлары: Негизинен кофе даярдоого багытталган, эспрессо негизинде ар кандай ичимдиктер сунушталат.
 Кондитердик кафе: Таттуулар жана торттор сунушталган жай.

 Шилтемелер 

 Кафе (Викисловарь) 
 (Britannica)
Ресторан

thumb
Ресторан ― тамак-аш жана ичимдиктерди даярдап, кызмат кылуучу, тамактануучу жай. Ресторандар ар кандай стили, баа категориялары жана кызмат көрсөтүү деңгээли менен айырмаланышат. Алардын көпчүлүгү тамактануучу залдарды, баарлашуу үчүн орундарды жана тамактардын кеңири ассортиментин сунушташат.

Ресторандарда кызмат көрсөтүү ыкмалары да ар кандай болот. Кээ бирлери тез кызмат көрсөтүү тутумун, башкалары болсо кызматкерлердин жеке кызмат көрсөтүүсүн сунушташат. Мындан тышкары, өзүнчө буйрутма берүү жана тейлөө тутумдары да бар.

 Тарыхы 
Ресторан термини 18-кылымдын орто ченинде Францияда пайда болгон. Алгачкы ресторандар тамак-ашты даярдаган жана саткан жайлар катары иштей баштаган. 1765-жылы Парижде «Le Procope» деген биринчи ресторан ачылып, ал жерде көптөр чогулуп, тамактанууга мүмкүнчүлүк алышкан.

 Түрлөрү 
 Улуттук ресторандар: Мындай ресторандар, адатта, жергиликтүү жана улуттук тамактарды сунуштайт.
 Тематикалык ресторандар: Мындай ресторандар өзгөчө темага негизделет, мисалы, италиян, жапон, мексикан же фаст-фуд.
 Кофейниктер жана барлар: Кофе жана жумшак ичимдиктерди сунуштаган жайлар. 
 Элиталык ресторандар: Жогорку класстагы ресторандар, адатта, уникалдуу жана кымбат тамактарды сунушташат.
Ресторандар адамдар үчүн социалдык байланыш түзүү, достор менен жыйындарды өткөрүү, атайын кечелерди өткөрүү жана иш-сапарларда тамактануу үчүн маанилүү жайлар болуп саналат. Алар ошондой эле гастрономиялык маданияттын өнүгүшүнө жана тамак-ашты даярдоо өнөрүнө салым кошушат. 

 Булактар 
 "Ресторандын аныктамасы" (Cambridge Dictionary)
 https://ky.wiktionary.org ( Кыргыз сөздүгү)
Табакерия

thumb
Табакерия же табаки ― бул бир эле учурда кафе, туристтик буюмдар дүкөнү, мини-почта жана ар кандай бышырылган азыктарды сатууга адистешкен италиялык салттуу мекеме. 

 Төлөм эсептери 
Табакерияда расмий иш катары эсептер төлөнүшү мүмкүн. Алардын арасында электр энергиясы, газ, суу жана башка коммуналдык кызматтар, телефон, жол кире жана башка чыгымдар бар. 

Уюлдук телефондорду кубаттоо

Ошондой эле, эсептегичте кардарлар уюлдук телефондору үчүн кубаттоо карталарын сатып ала алышат. Кубаттоо карталары телефон чалууларынын протоколдорун, тексттерди жана уюлдук маалыматтарды уюлдук планда колдонуу үчүн пайдаланылат. Кубаттоо карталары телефон ташуучулар тарабынан чыгарылат жана кардардын муктаждыгына жараша 5 евро, 10 евро, 15 евро же 20 евро баасында болушу мүмкүн. Айрым дүкөндөрдө 24 саат бою иштеген автоматтар да бар.thumb|177x177px|leftКоомдук транспорт үчүн билеттер

Табаки - коомдук транспорттун билеттерин сатып алуу үчүн эң жакшы жер. Италияда көптөгөн автобустар менен трамвайлар билеттерди сатышпайт, ошондуктан билеттерди алдын ала сатып алуу керек. Табакиде кардар канча билет сатып алгысы келсе, ошончо билет сатып ала алат. Бул туристтер жана коноктор үчүн бир шаарда же шаарда узак убакытка убакыт өткөрүү үчүн өтө ыңгайлуу, анткени коомдук транспорттун билеттери муниципалитеттин ичиндеги коомдук транспорттун бардык түрлөрү үчүн иштейт. Мисалы, Римден сатып алынган билетти шаардагы автобус, метро же трамвай үчүн колдонсо болот.

Почта маркаларын сатып алуу

Кат жөнөтүүчүлөргө, табаккинин эсептегичинен francobollo почта маркасын сатып алуу мүмкүнчүлүгү бар. Марканы сатып алардан мурун, каттын жөнөтүлө турган жерин көрсөтүү талап кылынат. Эгерде билдирүү эл аралык деңгээлде жөнөтүлө турган болсо, маркалардын баасы анын багытына жараша өзгөрөт. Кадимки почта маркаларынан тышкары, айрым дүкөндөрдө marca da bollo деген атайын маркалар да сатылат. Бул маркалар негизинен юридикалык жана расмий документтерди каттоо үчүн колдонулат. Мисалы, чет өлкөлүк жарандар Италияда калуу уруксаты пермессосун узартуудан мурун, marca da bollo сатып алышы керек. Бул марка тиешелүү мамлекеттик төлөмдөрдү аткаруу үчүн талап кылынат.

Лотерея ойнотуу 

Табаки дүкөндөрү лотерея ойноонун очогу болуп саналат. Айрым өлкөлөрдө кумар оюндары терс маанайда каралса да, Италияда мыйзамдуу кумар оюндары жакшы кабыл алынат. Табакиде жүргөндө, кимдир бирөө лотерея билетин сатып алганын көрүү, чындыгында бул кадимки көрүнүш. Айрым табаки дүкөндөрүндө лотерея билеттерин жана оюн автоматтарын сатып алуу үчүн атайын эсептегичтер бар. 

 Булактар 

 Табакерияда эмне кылуу мүмкүн?
 Табакерия (Сентябрь 2024)
Токтокан Орозо

Токтокан Орозо (Токтокан Арманова
) (1968)— кытайдын кыргыз акын
. 

Анын «Армандуу жүрөк» аттуу лирикалык аңгемеси «Тулпар сыйлыгы» жеңип алган.

Булактар

Категория:Инсандар
Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Кыргыз жазуучулары
Категория:Кытай жазуучулары
Категория:Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусу
Категория:Теңир-Тоо
Категория:ШУАР
Категория:Кытайлык кыргыздар
Хажы Мурат

Хажы Мурат — Лев Толстой тарабынан 1896-1904-жылдары жазылган жана 1912-жылы (толук текст 1917-жылы гана жарык көргөн) кийин жарыяланган повесть. Мукай Элебаев тарабынан кыргызчага которулган.

Булактар

Категория:Китептер
Перхат Турсун

Перхат Турсун (1969-жылы үчтүн айында (январ) — уйгур жазуучу жана акын. 2018-жылдын январь айында ал Үрүмчүдөн Кытай бийлиги тарабынан кармалып, кийин 16 жылга кесилгендиги тууралуу маалымат чыккан.

Өмүр баяны 
Перхат 1969-жылы Артыш, Шинжаңда туулган. Орто мектепте окуп жүргөндө ырлар жаза баштаган, кийинчерээк прозага өткөн. Ал Бээжиндеги Минзу университетинде мамлекеттик стипендия менен окуган, ал жерде башка тилдерден которулган жазуучулар жана философтор, анын ичинде Уилям Фолкнер жана Артур Шопенгауэр сыяктуу жазуучулардын чыгармаларын окуу үчүн кытайча үйрөнгөн. Анын чыгармачылыгына Руми жана Франц Кафка сыяктуу жазуучулар да таасир эткен. Бул убакта анын ырлар жана кыска аңгемелери заманбап стилде талаштуу темаларды камтыган. Ал 1989-жылы бүтүрүп, кайрадан Үрүмчүгө кайтып барган.

Үйүнө кайтып келгенден кийин Перхат Шинжаң Элдик Өнөр Борборунда изилдөөчү болуп иштеген. Анын 1998-жылы чыккан «Махабат лирикалардан жүз тамчы» аттуу ырлар жыйнагы жакшы кабыл алынган, ал эми ошол эле жылы жарык көргөн «Машаяк чөлү» аттуу повесттар жыйнагы өзгөчө темалар жана сүрөттөмөлөр, анын ичинде ачык жыныстык мазмуну менен талаш-тартыштарды жараткан. 1999-жылы ал «Өзүн өлтүрүү өнөрү» аттуу узун романды жарыялап, ал уйгур тилинде эң көп талааланган романдардын бири болгон. Шинжаңдагы уйгур динчилары бул китепти бидат деп атап, китеп өрттөө жана Перхатка өлүм коркунучун тийгизген. Шинжаңдагы мамлекеттик басмаканалар бул талашка байланыштуу кийинки 16 жылда Перхаттын бир да чыгармасын басып чыгарган эмес.

Перхат 2018-жылдын үчтүн айында жоголгон, андан кийинки айда анын 16 жылга түрмөгө кесилгендиги тууралуу маалымат чыккан. Анын камалышынын себептери белгисиз, бирок кээ бирлеринин айтымында, бул уйгур тилин урматтоону Кытай өкмөтүнөн сураган өткөрмө катка кол койгону себеп болушу мүмкүн. Перхат жоголгон учурда беш бүтө элек романында иштеп жаткан.

Жарык көргөн китептери
Махабат лирикалардан жүз тамчы (1998)
Машаяк чөлү (Мeсих чөлү) (1998)
Өзүн өлтүрүү өнөрү (Өлүвилиш сенити) (роман) (1999)

Англисче котормолору:

Эки Ыр: 'Таңкы сезим' жана 'Элегия'," Жошуа Л. Фриман тарабынан которулган (2011)
Аңгыра көчөлөр: Шинжаңдан роман, Даррен Байлер жана Аноним тарабынан которулган (2022)

Булактар

Категория:Инсандар
Категория:Уйгур адабияты
Категория:Уйгур жазуучулары
Категория:Кытай жазуучулары
Категория:ШУАР
Категория:Арип боюнча жазуучулар
Категория:Уйгур акындары
Жумакадыр Егембердиев

Жумакадыр Егембердиев (3. 5. 1929-ж. т., Нарын облусу, Кочкор району, Дөң-Алыш айылы) – журналист, кыргыз телерадио берүүлөрүнүн баштоочторунун бири, радио драматург, жазуучу, Кыргыз ССРинин маданиятына эмгек сиңирген ишмер (1974), СССР телерадиосунун отличниги (1981). 

Фрунзедеги педагогика институтту бүтүргөн (1952). Эмгек жолун СССР ИАнын Кыргыз филиалынын Тил жана адабият институтунда иштөөдөн баштаган (1952–54). Егембердиев элдик оозеки чыгармачылыктын бай үлгүлөрүн жыйнаган. 1954–96-ж. Кыргыз ССРинин Мамлекеттик телерадио комитетинде редактор, башкы редактор болгон. «Кутмандуу болсун күнүңөр», «Ыр канатында», «Бетке айткандын заары жок», «Шибеге», «Биздин радиокитепкана», «Театр микрофондо» циклдик берүүлөрдү негиздеген (1955–56). Муса, Атай, Карамолдо, Абдылас жана башкалардын концерттик программаларын, С. Каралаевдин варианты боюнча «Манас» эпосунан 20 сааттык үзүндүнү, А. Токомбаев, Т. Сы­дыкбеков жана башка жазуучулардын эскерүү маектерин, ошондой эле 40ка жакын радио коюуларды жаздырып, алтын казынага калтырды. 

Егембердиев– кыргыз радио драматургия жанрын негиздөөчүлөрдүн бири. Кыргыз радиосунун тарыхы жөнүндөгү «Ободогу жаңырык» аттуу китеби жарык көргөн (1991). «Эмгек учкуну» (1977), «Мезгил чыйыры» (1979) очерк-публисцистикалык жыйнактардын, «Тагдыр кайрыктары» (2001), даректүү «Акактыктын шейити» (2008) повесттеринин, «Канат кан» тарыхый романынын (2006) автору.

И. Стаднюк («Согуш» романын, 4 том), Степан Сарыг Оол («Сары уул баяны», 2 китеп), К. Симонян, Н. Макрушенко, А. Алексиндин чыгармаларын кыргыз тилине которгон. Даңк медалы менен сыйланган (2001). 

 Колдонулган адабияттар 
“Кыргызстан” Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

Категория:Инсандар
Категория:Нарын облусу
Категория:Кыргызстан
Категория:Адабият
Категория:Котормочулар
Категория:Кыргыз жазуучулары
Курманкун кызы Бактыгүл

Курманкун кызы Бактыгүл (8-май 1986-жыл) — Кытадагы кыргыз жазуучу.

Ал Улуу-Чат районуна караштуу Терек айылында мугалимдин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. 2004-2007-жылдары Шинжаң Үналгы жана Tелекөрсөтүү Университетинде билим алган. Шинжаң Университетинин адабият факультетинде окуусун улантып, 2008-жылы толук курсту аяктап, диплом алган.

Анын чыгармачылык жолун ачкан туңгуч чыгармасы – «Ата Журтум» аттуу эргимеси 2002-жылы Шинжаң кыргыз адабиятында жарыяланган.

Жарык көргөн китептери
Кызыл кол чатыр, Артыш: Кызыл-Суу кыргыз басмасы, 2016 (эргимелер, аңгемелер жана повесттер жыйнагы) (ISBN 9787537414913) 

Булактар

Категория:Инсандар
Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Кыргыз жазуучулары
Категория:Кытай жазуучулары
Категория:Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусунда төрөлгөндөр
Категория:Теңир-Тоо
Категория:ШУАР
Категория:Кытайлык кыргыздар
Төлөгөн Касымбек

Төлөгөн Касымбек (1931 — 2011) — советтик жана кыргызстандык жазуучу. Кыргыз Республикасынын Баатырыhttps://who.ca-news.org/people/6681. Кыргыз Эл жазуучу, Кыргыз Эл Баатыры, Кыргыз Республикасынын Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты.

Өмүр баяны
Төлөгөн Ак-Жол айылында (азыркы Аксы району) туулган. Атасы молдо болгон, Төлөгөн он-төрт же он-беш жашка чыкканда ал каза болду.

Анын алгачкы чыгармасы «Кичинекей жылкычы» 1952-жылы Советтик Кыргызстан журналында жарыкка чыккан. 1956-жылы бул аңгеме ошол эле аталыштагы кичине аңгемелер жыйнагы катары китеп болуп басылып чыккан. «Хочу быть человеком» («Адам болгум келет») повести 1965-жылы орус тилинде жарык кɵргɵн. 

Касымбектин чыгармачылыгынын негизин түзгөн тарыхый багыттагы алгачкы чыгармасы 1963-жылы жазылган «Алымкан» драмасы болуп эсептелет. 1966-жылы анын эң белгилүү чыгармаларынын бири — «Сынган кылыч» романынын биринчи тому жарык көргөн; экинчи тому 1971-жылы, толукталган нускасы 1998-жылы жарык көргөн. Жазуучу 2000-жылы толукталган нускасы үчүн Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты болгон. Башка чыгармаларынын арасында Кыргызстандын тарыхын ХIХ – кылымдын ортосунан баштап ХХ – кылымдын башына чейин баяндаган «Келкел», «Баскын», «Кыргын» деген романдарын да атап ɵтсɵк болот.

1990–1994-жылдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине эл депутаты болуп шайланган, тил, маданият жана билим берүү боюнча эл аралык комиссиянын жетекчиси, ошондой эле Кыргызстан жазуучулар союзунун төрагасы болгон. Ак-Жол айылынын айылдык кеңешинде башталгыч класстарга мугалим жана жооптуу катчы болуп иштеген.

Чыгармалар
Романдар
Сынган кылыч (1966) (1971) (1998)
Жетилген Курак (1976)
Келкел (1986)
Баскын (2000)
Кыргын (2008)

«Сынган кылыч» романы казак (Сынған қылыш, 1975), , түркмөн (Synan gylyč, 1977), украин (Зламаний меч, 1978), орус (Сломанный меч, 1980), өзбек (Singan qilich, 1980), англис (The Broken Sword, 1980), түрк (Kırılan Kılıç, 2004) жана уйгур (سۇنغان قىلىچ , 2008) тилдерине которулган.

Повесттер
Коке (Көкө) (1958) (орусча)
Хочу быть человеком (Адам болгум келет) 1965 (орусча)
Жетим

Aңгемелер
Кичинекей жылкычы (1952)

Драмалар
Алымкан (1963)

Булактар

Тышкы шилтемелери
 «Келкел» тарыхый романы 
 «Сынган кылыч» тарыхый романы 
 «Баскын» тарыхый романы 
 «Кыргын» тарыхый романы 

Категория:Инсандар
Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Кыргыз жазуучулары
Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары