Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Сарбагышев Алжанбай

Сарбагышев Алжанбай (1908,Кант району, Төмөнкү Норус айылы -1959, Фрунзе ш.) - туңгуч ырчы, актёр. Кыргыз ССР эмгек сиңирген артисти (1939).
 
Ырчылык өнөрүн Фрунзеде ачылган алгачкы улуттук студиядан баштаган.
1930-жылдан Кыргыз драма театрында иштейт.
М. Токобаевдин «Кайгылуу Какейинен» бай Чойбектин, Н. Гоголдун «Текшерүүчүсүнөн» шаар башчысынын, К. Жантөшовдун «Курманбегинен» Додонхандын, В. Власов, В. Ференин «Алтын кызынан» Токторбай байдын, А. Малдыбаев, В. Власов, В. Ференин «Ажал ордунасынан» Зулайканын атасынын ролдорун аткарат.
 
1939-ж.Москвада өткөн кыргыз искусствосунунон күндүгүнө катышкан.
Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрында1958-жылга чейин иштеген. Туулган айылынын бир көчөсүнө ысымы берилген.
 
«Эмгектеги артыкчылык», «1941-45-ж. Улуу Ата Мекендик согуштагы эмгеги үчүн» медалдары менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Сантур

Сантур - Борбордук Азия, Кавказ жана Кытайда кеңири тараган хордо-фондор түркүмүндөгү музыкалык аспап.
 
Алевропалыктардын цитбалы, өзбектердин чанг сыяктуу аспаптарына түспөлдөш. Сантурдун үстүңкү капкактарында добуш күчөткүч көзөнөктөрү бар. Кылдары төрттөн жупталып тартылат. Сантурду аткаруучу аны алдына жестолго коюп ойнойт. Сантур ырчыны коштоодо аспаптык топтор тарабынан колдонулат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Санкт-Петербургдагы опера жана балет театры

Санкт-Петербургдагы опера жана балет театры академиялык - КМШдагы эски жана ири музыкалык театрлардын бири.
 
Орус опера жана балет өнөрүн өнүктүрүүдө анын ролу чоң. Тарыхы 1783-ж. Петербургда театр ачылгандан башталат. Анда Глинканын «Иван Сусанин»(«Падыша үчүн өмүр», 1836), Мусоргскийдин «Борис Годунов» (1874) ж.б. опералары биринчи жолу коюлган.
 
М. Петипа койгон «Уйкудагы сулуу», «Ак куу көлү» (1890, 1895, Чайковс-кий), «Раймонда» (1898, Глазунов)балет өнөрүнүн мыкты үлгүсүнө кирет.

Театрга 1935-ж. С. М. Кировдун ысымы берилген.

60-70-жылдарыПрокофьев («Семён Котко», 1960), Дзержинский («Тынч Дон», 1967) ж.б-дын опералары коюлган.

Театр труппасында (1973) ырчы, СССР эл артисти Б. Т. Штолоков, бийчи, СССР эл артисти И. А. Колпакова, дирижёр, СССР эл артисти К. А. Симеонов ж. б.иштеди.
 
Театр 1939-ж. Ленин орденин алган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Саламатов Тимур Сагынбаевич

Саламатов Тимур Сагынбаевич (1952-ж. т., Аксуу району) – музыка таануучу, композитор, музыка сынчысы. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер(1999).
 
 1970-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялыкокуу жайынын теория жана композиция бөлүмүн аяктап,
 1974-80-ж. Москвадагы Гнесиндер атындагы мамлекеттик музыкалык-педагогика институтун тарых-теория, композитордук факультетинин музыка таануу классын, музыкалык сынчылык классын бүтүргөн.
 1981-ж. СССР, 1991-ж.Кыргызстан композиторлор союзунун мүчөсү.
 1980-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун теория кафедрасында,
 1986-жылдан Кыргыз улуттук телерадиокорпорациясында Кыргыз улуттук консерваториясында иштеген.
 
1999-жылдан Караколдогу Ы. Туманов атындагы музыкалык окуу жайынын директору. 80-жылдан тартып педагогдук иш менен бирге илимий изилдөө иштерине жандуу киришет.
 
Кыргыздын элдик жана профессионалдык музыкаларынын тарыхына, аркандай маселелерине арналган жаңыча көз караштардагы ондогон макалаларды жазды, телерадиоберүүлөрдү даярдады. Кыргыздын туңгуч композитору, СССР эл артисти А. Малдыбаевдин өмүрүнө, чыгармачылыгына арналган «А. Малдыбаев» аттуу монографиясы орус тилинде 1988-ж. жарык көргөн.
 
Фортепьяно үчүн пьесаларциклдерин, балдар үчүн «Аяз ата», «Эне, мага көйнөк тигип бер», «Кулунум» ж. б. эстрада ырларын, хорлорду жазган. Кыргызстан жаштар жумалыгынын лауреаты.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Сагынбаев Шейшенбай Туйтебаевич

Сагынбаев Шейшенбай Туйтебаевич (1943-ж. т., Нарын району) - тром-бончу, педагог. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (2000).
 
1971-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайын,

1976-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун үйлөмө аспаптар кафедрасынан профессор 3. Мамбеталиевдин классынан бүткөн.
 
1970-ж. окуу менен бирге Кыргыз улуттук академиялык А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театрынын оркестринде иштеген. КМШ өлкөлөрүнүн шаарларында (Москва, Ленинград, Киев, Свердловск, Сочи), Францияда, Данияда, Бельгияда, Кытайда,Швецияда гастролдо болтон.
 
1989-ж. республикалык адистештирилген М. Абдраев атындагы музыкалык мектеп-интернатында тромбон классынын педагогу,

1999-ж. Кыргыз улуттук консерваториянын мугалими. П. Шубиндин«Кыргыз темасына обонун», К. Молдобасановдун «Юморескасын», Б.Фефермандын «Укта, бөбөгүм» пъесасын тромбон, М. Бегалиевдин «Концерт-Давидин», «Элегиясын»труба үчүн иштеп чыккан

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рыспаев Ишенбай

Рыспаев Ишенбай (1931-ж. т., азыркы Аксуу району) - музыка таануучу, композитор. Кыргыз Республикасынын элге билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер.
 
Пржевальскидеги педагогика окуу жайын, М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайынын хор дирижёру классын бүтүргөн.
Москва мамлекеттик П. Чайковский атындагы консерваториянын улуттук студиясынын хор дирижёру бөлүмүндө, Алматы консерваториясында, Кыргыз мамлекеттик Б.Бейшеналиева атындагы искусство институтунун теория-композитордук факультетинде окуган.
 
1959-62-ж. Кыргыз улуттук телерадиокорпорациясында,

1962-64-ж. Кыргыз мамлекеттик В. Маяковский атындагы кыз-келиндер педагогика институтунда, музыкалык мектептерде, Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунда, Кыргыз филармониясынын фольклордук студиясында иштеген.
 
Композиторлор Н. Давлесов, А. Аманбаев менен жалпыга билим берүүчү мектептер үчүн «Ырдоо» (Ө. Абдылдаев менен бирге) окуу китептерин, методикалык көрсөтмөсү менен хрестоматиясын түзгөн. «Бешик ыры», «Кайдасың аппак Гүлкайыр», «Жылкычы кыздын обону», «Бишкегим», «Жаз ыры» аттуу ондогон ырларды, симфониялык оркестр үчүн 4 бөлүмдүү сюита, увертюра, скрипка менен фортепьяно үчүн элегия ж. б., К. Мамбетакуновдун«Боз бойдоктор» аттуу спектаклине музыка жазган.
 
«Эмгектеги артыкчылык» медалы, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рыскулов Анарбек

Рыскулов Анарбек (1956-ж. т„Токмок ш.) - балет бийчиси. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1987).
 
1966-ж. СССР Чон театрынын алдындагы Москва академиялык хореографиялык окуу жайына кабыл алынган.

1974-жылдан Кыргыз мамлекеттик академиялык А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театрынын балеттик тобунда.

«Жизелден» граф Альберттин, «Спартактан» Красстын, «Саманчы жолунан» Субанкул-дун, «Аселден» Ильястын, «Маңкурт баянынан» Дөнөнбай менен Жоломандын, «Томиристен» падыша Кирдин, «Миң бир түндөн» шах Шахриярдын, «Ак кемеден» Орозкулдун ж. б. партияларын аткарат.
 
1989-ж.«Сең кимсиң Ээли» (режиссёру М. Миңжылкиева) көркөм фильмден Таксырдын, 1991-ж. «Демондун түнү» (режиссёру Т. Үсөнов) аттуу фильмден майор Айбектин ролдорун аткарган.

Театрдын коллективи менен КМШ өлкөлөрүндө гастролдо болгон.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рубоб

Рубоб, рубаб - Жакынкы, Орто Чыгыш өлкөлөрүндө, Түштүк жана Борбордук Азияда тараган кылдуу чертме музыкалык аспаптардын жалпы аталышы.
 
Алар кашгар Рубоб, афган Рубоб, бу-хара Рубоб, тажик Рубоб. болуп бөлүнөт. Адатта алардын беренелүү жана беренеси жок эки түрү колдонулат (мис., кашгар Рубоб беренелүү, ал эми памир Рубоб беренелери жок).

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рондо-соната

Рондо-соната - сонаталык түзүлүш менен рондонун белгилерин өзүнө бириктирген музыкалык түзүлүш.
 
Рондо-соната сонаталык түзүлүштүн жалпы тоналдык планын, эки негизги теманы(башкы, жардамчы) көрсөтүүнү, биринчи эпизод болгон жардамчы теманы башка тоналдууЛукка өткөрүүнү,ал эми рондодон рефренди (башкы теманы) негизги тоналдуулукта кайталоону, ыр-бийге жакын обондуулукту жана анын толук иштетилип бүткөн жыйнактуулугун өзүнө камтыган.
 
Рондо-соната Веналык классик композиторлор мектебинин чыгармаларында калыптанып, колдонула баштаган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Роман Владимир Михайлович

Роман Владимир Михайлович (1938-ж. т., Аламүдүн району, Чоң-Арык айылы) - композитор.
 
 1959-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайында хор дирижёрлоо бөлүмүн бүтүргөн.

 Кызылкыя шаарындагы балдардын музыкалык мектебинде иштейт.
 1964-69-ж. Алматыдагы Курмангазы атындагы консерваториянын композиция классын бүтүрүп, Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялыкокуу жайында музыкалык теориядан сабак берген.
 1972-ж. Кыргыз мамлекеттик Б.Бейшеналиева атындагы искусство институтунда ага окутуучу, кафедра башчысы, доцент.
 1974-жылдан СССР композиторлор союзунун мүчөсү.

Жазуучу М.Байжиевдин новелласы боюнча «Дуэль» балетин (либреттосу А. Жещинскийдики), «Жамыйла» аттуу №1, №2 симфонияларды «Баатыр жөнүндө баян» симфониядык поэманы, «Майрамдык увертюра», Ы. Тумановдун күүсүнүн темасына увертюраны, фортепьяно менен оркестр үчүн концертти, камералык-аспаптык чыгармаларды, хорлорду, ырларды, атайын орто музыкалык окуу жайлары үчүн «Кыргыздын музыкалык адабияты» окуу китебин, кыргыздын элдик, профессионалдык музыкасы жөнүндө ондогон макалаларды жазган.
«Эмгек ардагери» медалы менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Ритурнель

Ритурнель (франц. ritournelle -кайтуу) –
 
 1. Ырдын, ариянын аспаптык киришүү бөлүмү. Ал куплеттер, бөлүмдөр ортосунда кайталанышы жана аягында аткарылышы мүмкүн.
 2. Концерттик түзүлүштөгү теманын аталышы.
 3. Ыкчам мүнөздөгү бөлүм. Ал созулган, жай бөлүмдү толуктап турат.
 4. Бий музыкасындагы киришүү кайрыгы. Ал чыгарманын жыйынтыктоочу (бүтүрүүчү) бөлүмү катары кызмат аткарышы да ыктымал.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рим сыйлыгы

Рим сыйлыгы (франц. Grand Prixde Rome - Чоң Рим сыйлыгы) - Франциянын улуттук мамлекеттик сыйлыгы, 1803-ж. негизделген.
 
Көркөм өнөр академиясы тарабынан жылына Париж консерваториясын эң жакшы бүткөн композиторго жана башка көркөм окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрүнө ыйгарылат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Республикалык «Манас-мурас» коомдук фонду

Республикалык «Манас-мурас» коомдук фонду – жаш манасчыларды окута, үйрөтө турган коомдук уюм 2004-ж. 1-январында уюшулган.
 
Негиздөөчүсү ишкер Баткен Шер-Нияз.

Ар бир айдын 10-күнүндө республикадагы жаш манасчыларды чогултуп «Манас» айттырат.

Коомдун 20дан ашык мүчөсү бар. Устаттары Кыргыз Республикасынын эл артисти У. Мамбеталиев, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Н.Сейдракманов. Ф-дун негизги максаты баатырдык эпос «Манасты» калк арасына кеңири жайылтуу, жаш айтуучуларга үйрөтүү, тарбиялоо, конкурстарды, фестивалдарды өткөрүү.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Республикалык адистештирилген М. Абдраев атындагы Музыкалык мектеп-интернат

Республикалык адистештирилген М. Абдраев атындагы Музыкалык мектеп-интернат
 
 1965-ж. Фрунзе шаарында ачылган.
 Мектептин эң негизги милдети - жогорку музыкалык окуу жайларына таланттуу балдарды даярдоо.
 Кылдуу, үйлөмө, кыргыз эл аспаптарында болочок ойноочуларды, хор дирижёрлорун, эстрада аткаруучуларын, музыка тануучуларды даярдайт. 
 1978-ж. мектептин хор коллективине Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгы лауреаты наамы ыйгарылган.
 1980-ж. мектепке кыргыз композитору, Кыргыз Республикасынын эл артисти , мамлекеттик Токтогул атындагы сыйл. лауреаты М. Абдраевдин ысымы берилген, анда композитордун чакан музейи уюштурулган.
 
Мектепте жогорку тажрыйбалуу С.А Кривоиолова. Ф. Ф. Якунин,В. С. Жаиаркулов, O. А. Кулева,Л. Ф. Желопятова, К. И. Исабаева,К. Ш. Жекшенов, А. У. Укурчинов,И. Б. Суеркулова ж. б. мугалимдер иштейт.
 
Мектепти композитор М. Бегалиев, Э. Асаналиев, Ы. Осмонкулов, К. Кошоева, А. Ташибаева,Ч. Щалтакбаев, Мурат Рена, Р. Карагулова ж. б. ондогон музыканттар бүтүрүшкөн. Мектепти Т. Тургуналиев, Ж. Момункулов, Т. Молдогазиев, Л. Исакеева жетектешкен. Ал эми 1991-жылдан директору Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер А. Абдуллаев.
 
2003-2004-окуу жылында 440 окуучу окуду.
 
Педагог Ү. Суеркулова жетектеген«Акак» комузчулар ансамбли көптөгөн республикалык, эл аралык конкурстардын, фестивалдардын лауреаты.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Регтайм

Регтайм (англ. ragged – тегиз эмес, жыртык, time – синкопалык ыргак) - фортепьянодогу аткаруучулук багыт жана ал багыт менен байланышкан фортепьянолук пьесалар жанры.
 
19-кылымдын акырында калыптанган. Регтайм башаты катары банжодо ойноодогу аткаруучулуктун кээ бир ыкмалары, кэк-уок бийи кызмат аткарган. Регтаймдын негизги өзгөчөлүгү - сол колдун партиясындагы ирээттүү бир ыргактык бирдиктин оң колдун партиясындагы төкмөлүк мүнөздөгү, эркин синкопалуу тема менен тең келишкендигинде. Регтаймдын мүнөздүү өзгөчөлүктөрүн И. Ф. Стравинскийдин он бир аспап үчүн жазган чыгармасынан байкоого болот.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Революциялык ырлар

Революциялык ырлар -көтөрүлүш, төңкөрүш идеяларын билдирген элдик жана авторлор жараткан ырлар.
 
Революциялык ырлар алгач 15-18-кылымдарда Россия жана Европа өлкөлөрүндөгү жумушчулар ырлары болгон. Революциялык ырлардын гүлдөп өсүшү 18-19-кылымдарга таандык. Алардын эң мыкты үлгүлөрү«Марсельеза», «Интернационал», «Кызыл туу» ж. б.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Ребаб

Ребаб, рабаб –
 
1. Африка, Жакынкы Чыгыш, Түштүк-Чыгыш, Борбордук Азияда тараган кылдуу чертме жана тартма музыкалык аспаптардын жалпы аталышы.

2. Жаргак капкагы, жал-куйруктан жасалган 3 кылы жана ийилген жаасы бар тартма музыкалык аспап. Индонезияда, Араб өлкөлөрүндө, Малайзияда жолугат.

3. Жыгачтан жасалган сүйрү кылдуу тартма музыкалык аспап. Түндүк Африкадагы араб өлкөлөрүндө - Магрибде колдонулат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Раманкулов Бердалы

Раманкулов Бердалы (1952-ж. т.,Сокулук району) - балет бийчиси. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1992).
 
1969-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайын бүтүргөн.

1969-жылдан тартып, Кыргыз улуттук академиялык А. Малдыбаев атындагы oпеpa жана балет театрында балет бийчиси. А. Хачатуряндын «Спартагынан»Крастын, К. Молдобасанов менен Г. Окуневдин «Куйручугунан» Сары-байдын, В. Власовдун «Аселинен»Байтемирдин, П. Чайковскийдин «Аккуу көлүнөн» Ротборттун, А. Адандын «Жизелинен» Ганстын, М. Раух-вергердин «Чолпонунан» жиндин, С.Полуэктовдун «Бастилиясынан» Симурдендин ж. б. образдарды көрүүчүлөргө жеткилең ачып берүүгө жетишкен.
 
Бельгияда, Францияда, Германияда, Финляндияда, Кытайда гастролдо болгон.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рага

Рага (санскрит. ragastra – боёк, түс, ышкы, каалоо) –
 
1. Индиянын улуттук музыкалык классикасындагы ладдык-обондук бирдиктер системасы. Жазма даректемелерде алардын саны 3500гө жеткирилет. Бирок музыкалык аткаруучулук тажрыйбада 200гө жакыны гана пайдаланылат. Рага негизинде музыкалык төкмөлүк усулдардын жардамы менен жаңы чыгармалар жаратуу ишке ашырылат.
 
2. Рага негизинде жаралган түркүн мазмундуу жана түзүлүштөгү чыгармалардын жанрдык аталышы.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Рабанастр

Рабанастр, равапастр - индиялыктардын кылдуу тартма музыкалык аспабы.
 
Рабанастрдын эки кылынын бири зымдан болсо, экинчиси үчүн жылкынын жал-куйругу колдонулат.
 
Рабанастр узундугунун орточо өлчөмү 400-700 мм. Аспапты көбүнчө диний гимндерди кыдырып жүрүп аткарган кечилдер колдонгон.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Полуэктов Сергей Александрович

Полуэктов Сергей Александрович (1953-ж. т., Фрунзе ш.) - пианист, композитор, дирижёр.
 
Музыканттын үй-бүлөсүнөн. 1968-ж. Москва мамлекеттик П. И. Чайковский атындагы консерваториясынын алдывдагы окуу жайынын композиция классында окуган. Бирок, Полуэктов пианист болгусу келип 1970-ж.Ленинград мамлекеттик Н. А. Римский-Корсаков атындагы консерваториясына өтөт.
 
1973-ж. бүтөрү менен Фрунзеге келип, Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунда, Кыргыз мамлекеттик М.Абдраев атындагы опера жана балет театрында концертмейстер болуп иштейт.

1976-ж. Саратов мамлекеттик Л. В. Собинов атындагы консерваториясынын фортепьяно факультетин сырттан окуйт.
 
1979-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун композиция кафедрасына которулуп.

1983-ж.бүтүрүп Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрында концертмейстер, дирижёр катары эмгектенет.
 
У. Мусаевдин «Томирис», Т. Хренниковдун«Сүйүү артынан сүйүү», Перголезинин «Кызматчы-айым» аттуу спектаклдерин коюуга катышкан. Дирижёр-коюучу катарында «Испаниянын келбети» аттуу балетти тартуулайт.

 1984-жылдан СССР композиторлор союзунун мүчөсү.
 1978-ж. «Мальчиш-Кибальчиш» балети А. малдыбаев атындагы опера жана балет театрында,
 1979-ж.Ленинграддагы А. Я. Ваганова атындагы хореографиялык окуу жайында коюлат.
 
Жазуучу Ч. Айтматовдун повести боюнча жазган «Биринчи мугалим» симфониялык поэмасы фортепьяно менен оркестр үчүн жазган рапсодиясы Свердлов мамлекеттик A. В. Луначарский атындагы опера жана балет театрында аткарылат.
 
«Созвездие» операсын К. Симонов менен Н. Нгувонун сөзүнө сопрано, хор жана симфониялык оркестр үчүн симфонияны, «Нарын каскады»симфониялык сүрөттөмөнү, М. Баетовдун «Даанышманынын» темасына симфониялык оркестр үчүн фантазияны, «Менин Кыргызстаным» теле-фильмине музыка жазган.
 
Темаларынын жаңылыгы, жаңы ыкмаларды,жаны кайрыктарды, ыргактарды колдоно билүүдөгү чеберчилиги, чыгармаларынын көп түстүүлүгү менен айырмаланат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Полиаккорд

Полиаккорд (грек.poly - көп жана итал. accordo - үндөштүк) - көптүрдөгү үндөштүктөр.
 
Полиаккордду адатта экиге бөлүп кароого, эки бөлөк үндөштүктөрдүн кошулмасы деп атоого мүмкүн болгон үндөштүктөрдөн турат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Пифферо

Пифферо (итал. piffero - сурнай-чы) –
 
1. Италиялыктардын сурнай сымал кош чымылдактуу үйлөмө музыкалык аспабы. 15-кылымдан тартып белгилүү.
 
2. Туурасынан жана тике бойлотуп кармалып ойнолуучу үйлөмө музыкалык аспаптардын италиялыктар тарабынан жалпы аталышы.
 
3. Органдын добуш бийиктигинин деңгээли.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Пипа

Пипа - кытайлыктардын хордофондор түркүмүндөгү музыкалык аспабы.
 
Жалпы уз. адатта 1 мге жакын, ал эми чарасынын жазылыгы 30-40 см. Мойну кыска келип, анда 4 берене жайгашкан. Калгандары аспаптын капкагынан орун алат. Адатта Пипа беренелеринин саны 13-14кө жетет. Кылдары 4-5. Пипа жеке аткаруучулар жана ансамблдин катышуучулары тарабынан колдонулат. Алар ырды, көркөм окууну коштойт. Кытай жазмаларына караганда Пипанын байыркытүрү 4-кылымда Борбордук Азиядан барган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Пастиччо

Пастиччо (итал. pasticcio - аралашма) –
 
1. Бир композитордун операсынан же операларынан алынган ариялардан, ансамблдерден жана башка музыкалык номерлерден турган жаңы опера. 17-кылымдын акырынан тартып тараган. Пастиччо ыкмасында аспаптык чыгармалар да жаралган (мис., Чайковскийдин «Моцартианасы» ж. б.).
 
2. Композиторлор тобу, шериктиги тарабынан жаралган музыкалык чыгарма(мис., В. Беллинин «Гексамерон» чыгармасынын темасына Герц, Лист,Черни, Шопен, Тальберг жазган вариациялар ж. б.).

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Пассакалья

Пассакалья (испан.pasar - басып өтүү, calle - көчө) - испандардын алгач ырга, кийин бийге айланган муз, жанры.
 
Алгач Пассакалья тойго, кечеге келген меймандарды гитаранын коштоосу менен узатуучу бий болгон. 17-кылымда Европанын көпчүлүк өлкөлөрүнө таралат да, бирок бий эмес аспаптык пьеса түрүндө колдонула баштайт. Пассакалья негизин кайгыны, аза күтүүнү көрсөтүү түзөт. Жай темпте аткарылат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка