Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Өзүбек Абдыкалыков

220px|right|thumb|Өзүбек Абдыкалыков

Акын Өзүбек Абдыкалыков Кочкор районунун Талаа-Булак айылында 1954-жылы 3-июнда туулган. 1976–1978-жж. Баку шаарында Советтик армиянын катарында кызмат өтөгөн.
1981-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин кыргыз филологиясы факультетин аяктаган. 
Эмгек жолун Кочкор районунун К.Мамбеталиев атындагы орто мектебинде мугалим болуп иштөөдөн баштаган. 1976-жылы алгачкы чыгармасы «Мугалимдер газетасына» басылган. 
Эки жыйнактын автору. «Адамдарга кайрылуу» аттуу биринчи китеби 1996-жылы жарык көргөн. 
1996, 1998-жылы Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамотасы менен сыйланган. 1999-жылы «Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги» болгон. 
Балдар үчүн жазылган «Уя» аттуу аңгемелер жыйнагы 2010-жылдын декабрында Кыргыз Республикасынын Маданият жана маалымат министрлиги тарабынан уюштурулган сынакта баалуу сыйлыкка татыган.
2001-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү

 Жарык көргөн китептери 
 Кыргыз тилинде 
Адамдарга кайрылуу: Ырлар. – Б.: Кыргызстан, 1996. – 210 б. 
Кырк жетинчи чакырым: Ырлар. – Б.: Мектеп, 2001. – 317 б. 
Уя: Балдар үчүн аңгемелер. – Б.: Турар, 2010. – 63 б.

 Колдонулган адабият 
Кыргыз Республикасынын жазуучулары / 2-том. Кыргыз Республикасынын Интеллектуалдык менчик мамлекеттик кызматы (Кыргызпатент) – Б.: 2011. – б.
Түзүүчүлөр: А.Чекиров, Ө.Калыева. 

категория:Адабият
категория:Инсандар
Таануу

Таануу – КР жазык-процесстик мыйзамдарында тергөө иш-аракети, күбөгө (жабырлануучуга, шектүүгө, айыпталуучуга) мыйзамда белгиленген тартипте, таануучу иликтенип жаткан окуяга байланыштуу эмне көргөнү жана мурда берген көрсөтмөлөрүндө эмне айтканы менен окшоштугун же айырмасын аныктоо максатында адамды же кандайдыр бир объекти көрсөтүүсү турат. Т-нун жыйынтыктары кылмыш-жазык жүрүмүндө далилдөөчү мааниге ээ болот. Ишенимдүүлүктү камсыз кылуу үчүн адам, нерселер, алардын фотосүрөттөрү ж. б. окшош жана бир түрдүү объекттер менен аралаштырылып көрсөтүлөт. Т. үчүн көрсөтүү калыс күбөлөрдүн катышуусунда өткөрүлөт, ал жөнүндө протокол түзүлөт, анда Т-нун шарттары жана жыйынтыктары чагылдырылат жана таануучунун эмне айтканы мүмкүн болушунча сөзмөсөз баяндалат. Эгер таанууга адам таануучу түздөнтүз байкоого мүмкүн болбогон шарттарда көрсөтүлсө, ал дагы протоколдо белгиленет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таануу жөнүндө доо

Таануу жөнүндө доо – тараптардын ортосунда укук мамилелеринин бар же жок экендигин аныктоого багытталган доо (келишимди бекемдөө же аны жараксыз деп табуу).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таанылбаган (сөөк) өлүк

Таанылбаган (сөөк) өлүк – криминалистикада дароо окшоштурулушу мүмкүн болбогон өлүк (сөөк) же анын бир бөлүгү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табигый жекебасарчылык

Табигый жекебасарчылык – өндүрүүнүн технологиялык өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу атаандаштык болбогон шартта, базар өтүмдүүлүгүн натыйжалуу канагаттандыруу боюнча товар базарындагы абал. Ал эми табигый жекебасарлык субъектиси тарабынан өндүрүлгөн товар менен тейлөө кызматы керектөөдөгү башка товар жана тейлөө кызматы менен алмаштырууга мүмкүн болбогондуктан, башка товар менен тейлөө кызматына караганда, табигый жекебасарлык өндүргөн товар менен тейлөө кызматына карата болгон талап анын баасынын өзгөрүүсүнө көзкаранды болбогон акыбал; табигый жекебасарлык шартында товар өндүргөн (саткан) табигый чарба субъектиси (юридикалык жак).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табигый кемүү

Табигый кемүү – кандайдыр бир жүктүн табигый касиетине байланыштуу келип чыккан жүк салмагынын азайышы: кургоо, агуу ж. б. Жүктүн мындай кемүүсү, адатта, камсыздандыруунун жалпыга бирдей шартынан чыгарылып салынат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табигый табылга, уютунду

Табигый табылга, уютунду – кен-байлык казылган жерде кездешүүчү орточо күкүмүнөн кыйла чоң өлчөмдөгү баалуу металлдардын өзүнүн обочолонгондугу жагынан айырмаланган табигый уютмасы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табигый укук

Табигый укук – мамлекет менен укук теориясындагы адам табиятынын өзү талап кылып, белгилүү бир мамлекетте аны мыйзамдуу түрдө таанууга же тааныбай коюуга мүмкүн болбос принциптеринин жыйындысын билдерген түшүнүк.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табият кырсыгы

Табият кырсыгы – адамдын таасир күчүнө баш ийбеген окуя (юридикалык факт), табият кубулуштарынын натыйжасында келип чыккан чукул абал (суу каптоо, жер титирөө, кар басып калуу ж. б.). Багынбас күчтөрдүн кеңири таралган түрлөрүнүн бири.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табула раза концепциясы

Табула раза концепциясы (лат. tabula rasa – таза тактай) – эларалык укукта кайрадан түзүлгөн мамлекеттер өзүнөн мурдагынын башка мамлекеттер алдындагы баардык милдеттенмелерин мойнуна албай тургандыгын билдирүүчү концепция. Азыркы учурда бул жобо көзкарандысыздыктын натыйжасында келип чыккан жаңы мамлекеттерге колдонулуучу 1978-жылдагы келишимдерге карата мамлекеттердин мураскорлугу жөнүндөгү Вена конвенциясында белгилүү бир деңгээлде чагылдырылган.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табылга

Табылга — кимдир-бирөө жоготкон буюмду таап алуу. Таап алган адам (жарандык мыйзамдар боюнча) анын ээси болуп калбайт. Ал таап алары менен, ал тууралуу буюмду жоготуп ийген адамды, же анын ээсин, болбосо ал буюмду алууга акысы бар жана аны тиги адамга кайтарып берүүчү өзүнө белгилүү адамды токтоосуз кабарландыруусу тийиш. Эгер буюм жайдын ичинде же унаада табылса, ал жайдын (унаа каражатынын) ээсимин деген адамга өткөрүп берилүүгө жатат. Табылга өткөрүлүп берилген адам буюмду таап алган адамдын укугуна ээ болот жана жоопкерчилигин тартат. Эгер табылган буюмду кайтарып берүүнү талап кылууга акылуу адам, же анын турган жери белгисиз болсо, буюмду таап алуучу Т. тууралуу милицияга же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына билдирүүгө милдеттүү. Таап алган адам Т. өзүндө сактоого, болбосо милицияга, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына өткөрүүгө акылуу. Буюмду таап алуучу аны атайылап же одоно абайсыздыктан жоготуп ийсе, буюмдун баасынын чегинде жоопкерчилик тартат. Эгер милицияга же өз алдынча башкаруу органына табылга тууралуу билдирилгенден кийин үч айдын аралыгында жоголгон буюмду алууга акылуу ээси аныкталбаса, же таап алуучуга, болбосо ички иштер органына же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына өз укугу тууралуу билдирип, эчким кайрылбаса, анда таап алуучу ага ээ болуп калат. Эгер буюмду таап алуучу таап алган буюмга ээ болуудан баш тартса, ал коммуналдык муниципалдык менчикке өтөт.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Табыпчылык

Табыпчылык – мыйзамда белгиленген тартипте каттоодон өтпөгөн жана элдик салттарда калыптанган, адамдардын көптөгөн муундарынын турмуштук тажырыйбаларына негизденген дарт аныктоо жана дарылоо, илдетти алдын алуу, айыктыруу усулу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тажырыйбалык иштеп чыгуулар

Тажырыйбалык иштеп чыгуулар – илимий изилдөөлөрдү жүргүзүүнүн натыйжаларында топтолгон тажырыйба, же практикалык иштеги билимдерге негизделген, жана адамдын өмүрү менен саламаттыгын сактоого, жаңы материалдарды, өнүмдөрдү, кубулуштарды, жабдууларды, кызмат көрсөтүүлөрдү, тутумдарды же усулдарды түзүүгө жана аларды андан ары өркүндөтүүгө багытталган ишмердик.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таза инкассо

Таза инкассо – каржы документтеринин аларды коммерциялык (товар бөлүштүрүүчү) документтер коштобогон инкассо.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таза коносамент

Таза коносамент – жүктүн санына же сапатына карата ташып жеткирүүчүнүн эч кандай эскертмеси болбогон коносамент. Эгер андай эскертмелер болсо, анда коносамент кир (таза эмес) коносамент деп аталат жана ал боюнча банк жөнөтүлгөн товар үчүн төлөө жүргүзбөйт. Кир коносаменттен арылуу үчүн жөнөтүүчү ташып жеткирүүчүдөн жүктүн бузулуусуна жана жетпей калуусуна байланышкан баардык чыгым жоопкерчиликтерин алып салган кепилдик кат берүүсү керек.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таймашуу жүрүмү

Таймашуу жүрүмү – кылмыш-жаза процессинин тарыхый тариздеринин бири; тараптардын жүрүмдүк теңдигине жана айыптоочу, жактоочу (коргоочу) жана соттун ортосундагы милдеттердин бөлүштүрүлүшүнө негизделет. Мында айыптоочуга айыпталуучунун күнөөсүн «далилдөө милдети» жүктөлөт, ал эми сот болсо тараптардын ортосундагы калыс катары чыгат. Соттун чечими тараптардын туткан тутумуна жараша болот (м.: айыпталуучунун күнөөсүн мойнуна алышы андан аркы соттук тергөөнүн зарылдыгын жоёт жана сот айыптоо өкүмүн чыгарат; айыптоочунун коюлган айыптан баштартышы соттолуучунун акталышына алып келет). Т. ж. ишти калыс сот арачыларынын (присяжный) кароосу жана далилдерге соттордун ички ишеничи боюнча баа берүү мүнөздүү. Азыркы мезгилде кылмыш-жаза жүрүмүнүн таймашуу таризи англо-саксон укук тутуму өкүм сүргөн өлкөлөрдө айкын көрүнөт (Улуу Британия, АКШ, Канада).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таймашуучулук

Таймашуучулук – сот өндүрүшүнүн демократиялык принциби, ага ылайык сот жыйындарында ишти териштирүү тараптардын талашы түрүндө жүзөгө ашырылат. Анда жүрүмдүн катышуучуларына бирдей укук берилет. Сот иштин жагдайларын артараптуу, толук жана объективдүү иликтөө, акыйкатты айкындоо, мыйзамдуу жана негиздүү чечим (өкүм) чыгаруу үчүн мыйзамда каралган баардык чараларды көрүүгө милдеттүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Так (толук, бирдей) чечмелөө

Так (толук, бирдей) чечмелөө – укук ченемдеринин маани-маңызы жана сөздүк мазмуну (чектеме чечмелөөдөн же таралма чечмелөөдөн айырмалуу) дал келген учурларда орун алган укук ченемдеринин чечмелөөсү. Т.ч. укук ченемдерин өлчөмү боюнча чечмелөөгө кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Так мурасы

Так мурасы – башкаруунун монархтык тутумунун негизги элементтеринин бири; мыйзамда белгиленген тартипте монархтын бийлигинин падышалык кылуучу үйдүн (династиянын) бир өкүлүнөн экинчисине өтүүсүн билдирет. Азыркы учурда Т. м-нын негизги 3 тутуму бар. Саликалык тутумда так мураскерлеринин чөйрөсүнөн аялдар таптакыр чыгарылып салынат (Швеция). Кастилдик тутумда Т. м-нын кезегинен аялдар чыгарылбайт, бирок эркектерге артыкчылык берилет: кичүү иниси улуу эжесинен артыкчылыкка ээ болот (Улуу Британия). Австриялык тутумда туугандыктын баардык тармактарында жана деңгээлдеринде эркектерге жана эркектин тарамдарына артыкчылык берилет. Аялдар такты эркек тукум такыр жок болгондо гана мурасташат. Бир катар араб өлкөлөрүндө Т. м-нын өзгөчө – «кландык» (мураскорду бийлөөчү үйбүлө үйбүлө кеңеши аркылуу шайлаган) таризи бар (Сауд Аравиясы, Кувейт, Катар).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таксалоо

Таксалоо (лат. taxatio – бааны аныктоо) – такса коюу, т. а. товардын же кызмат акысы менен эмгек чыгымынын баасын так бычуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Такталган чегара

Такталган чегара – капиталдык курулуштар менен имараттарга, туруктуу табигый белгилерге же баардык бурулуш чекиттери белгилүү ыраатка ээ болгон геодезиялык жайларга бекитилген атайын үлгүдөгү аралык белгилери байлануучу накталай кыймылсыз мүлк бирдигинин (жер участогунун) чегарасы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талааны текшерүү

Талааны текшерүү – 1) аргын үрөндөрдү өндүрүүдө технологиялык ченемдердин сакталышын көзөмөлгө алуу; 2) изилдөө усулу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талап кылууга чейинки аманат (эсеп)

Талап кылууга чейинки аманат (эсеп) – аманатчынын биринчи талабы боюнча кайтарылып берилиши мүмкүн болгон банк аманаты.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талап кылынбаган үлүшпайда

Талап кылынбаган үлүшпайда – акционерлердин укугу айтылбаган үлүшпайда. Акционер, эреже катары, өзү келип кассир кыркып калуучу үлүшпайданы төлөөгө купондуу баалуу кагазды көрсөтүүсү тийиш, болбосо акционердик коомго үлүшпайданы өзүнүн эсебине которуу тууралуу ырасмий тапшыруу жөнөтүүсү керек.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талапкер

Талапкер – мамлекеттик бийлик органдарындагы же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарындагы шайлануучу кызмат орундарына КР шайлоо мыйзамдарында белгиленген тартипте талапкер катары көрсөтүлгөн (анын ичинде өз талапкерлигин өзү көрсөткөн) адам.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талапкердин өкүлү

Талапкердин өкүлү – КР шайлоолор жөнүндө мыйзамы боюнча каттоодон өткөн депутаттыкка талапкердин кызыкчылыгын жактоочу ыйгарым укуктуу өкүлү, ишенимдүү адамы, байкоочу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талапкерлерди көрсөтүү

Талапкерлерди көрсөтүү – КР шайлоо мыйзамдарына ылайык шайлоо жүрүмүнүн негизги баскычтарынын бири. Т. к. укугу саясий партияларга, шайлоо жааттарына жана тийешелүү шайлоо округунда иштеген, окуган, жашаган шайлоочуларга, ошондой эле өзүн-өзү көрсөткөн жарандарга таандык.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талаш туудуруучу бүтүм

Талаш туудуруучу бүтүм – милдеттүү мыйзам талаптары сакталбагандыктан, сот чечими боюнча жокко чыгарылышы мүмкүн болгон бүтүмдөр. Т. т. б-гө төмөндөгүлөр кирет: юридикалык жактардын ыйгарым укугунан тышкаркы бүтүмдөр; 14 жаштан 18 жашка чейинки эрезеге жетелек балдардын мыйзамдуу өкүлүнүн катышуусусуз (алардын макулдугу зарыл болгон учурда) жасалган бүтүмдөр; жарамдуулугу сот тарабынан чектелгендер жасалган бүтүмдөр; адашуунун, алдоонун, коркутуунун, зомбулуктун таасири астында жасалган бүтүмдөр ж. б.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талашсыз төлөтүү

Талашсыз төлөтүү – сотко, мүлктүк талаштарды чечүүчү башка органдарга кайрылуусуз акча каражаттарын төлөп берүүгө аргасыз кылуу. Уюмдардан Т. т. банк мекемелериндеги тийешелүү эсептерден акча каражаттарын өндүрүүчүлөрдүн тескөөсү боюнча же нотариалдык органдардын аткарууга берилген жазуусу боюнча эсептен чыгаруу менен, ал эми жарандардан – аткарууга берилген жазуу боюнча ишке ашырылат. Түздөнтүз мыйзамдарда каралган учурларда гана жол берилет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талашсыз фактылар

Талашсыз фактылар – жарандык укукта жана процессте, алар доогер менен жоопкердин түшүндүрмөлөрү менен бышыкталса, ошондой эле бир жактын айтканын экинчи тарап тааныса, жарандык ишти туура чечүүдө өзгөчө мааниге ээ болуучу фактылар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талаштарды сотсуз жайгаруунун тартиби

Талаштарды сотсуз жайгаруунун тартиби – кредитор менен карызкордун ортосундагы талаш-тартыш маселелерди сотко бергенге чейин жайгарууну камсыздоочу жарандык укуктарды коргоо таризи. Т. с. ж. т-не ылайык кредитор карызкорго ага тагылган милдетти аткаруусу жөнүндө талапты (претензияны) көрсөтүүсү, ал эми карызкор ага белгиленген мөөнөттө жооп берүүсү тийиш. Карызкор талапка толук же жарым-жартылай канааттандыруудан баш тарткан же ага жооп албаган учурда кредитор доо коюуга укуктуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талданма эсеп

Талданма эсеп – талдоо эсептеринин жардамы аркылуу чарбачылык иштер менен ишкана каражаттарын бухгалтердик тыкыр эсептөө.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр 
Категория:Бухгалтердик эсеп
Талмуд

Талмуд – б. д. ч. III – б. д. V кылымдар аралыгында жөөттөр тарабынан түзүлгөн диний, турмуш-тиричилик жана укуктук жазма көрсөтмөлөрүнүн кодекси. Еврей диний укугунун негизги булактарынын бири.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талон

Талон – 1) кандайдыр бир нерсени алуу укугун күбөлөндүрүүчү көзөмөл документинин бир түрү; 2) чек, ордер ж. б. китепчесинин чекесинде калтырылуучу документ коштому; 3) баалуу кагаздын (акциянын ж. б.) негизги бөлүгү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Талоон

Талоон – эреже катары, экстремисттик уюмдар жана реакциячыл өкмөттүн полициясы тарабынан козутулган, диний, улуттук же расалык азчылыктарга каршы багытталган массалык ээнбаш, зомбулук иш-аракеттер. Бул түшүнүк XIX кылымдын аягында, кээбир шаарлардын еврейлер жашаган маалелеринде кыргын салуулар, зомбулуктар жана талап-тоноолор менен коштолуп, Россияда пайда болгон (Европада еврейлерди массалык уруп-согуулар XI кылымдан бери белгилүү). Ушундай Т-дор армяндарга каршы Түркияда (1915-ж.), еврейлерге каршы Германияда (1938–1945-жж.), Кавказдагы жана Орто Азиядагы айрым элдерге каршы мурдагы СССРде (1988–1989-жж.) болуп өткөн. Атамекендик кылмыш-жаза укугунда «Т.» аталгысы жапырт тартипсиздиктин көрүнүшүнүн бир түшүнүгү катары колдонулат. Мында Т. катары мүлктү, унааларды, байланыш каражаттарын жок кылуу же бузуп-талкалоо түшүнүлөт, ал көп учурда адамдарды мазактоо, коркутуу, өлтүрүү, зордуктоо, каракчылык кылуу, тоноолор ж. б. менен коштолот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тамарка

Тамарка — жанаша жаткан жер участогу бар жеке турак жайын куруу үчүн мамлекеттик бийлик органдары же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан жарандарга бөлүнүп берилген жер участогу.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Танатология

Танатология (гр. thanatos – өлүм жана logos – сөз, окуу) – сот медицинасында өлүм жөнүндөгү окуу. Өлүм себептерин, өлүмдүн келишин (танатогенез), денебойдун өлүмдөн кийинки өзгөрүүсүн, ошондой эле өлүм учурунда дарыгердин кийлигишүү (реаниматология) маселелерин изилдейт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр