Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Ахтуба (суу)

Ахтуба (татарча "ак дөбө" деген мааниде түшүндүрөт) — Волганын сол салаасы.
Волгоград шаарынан 26 км жогору Волгадан бөлүнүп чыгат.
Узундугу 537 км.
Ахтубанын эски нугу плотина менен тосулуп, Волганын төмөнүрөөк жагынан 6,5 км узундукта жаңы канал казылган.
Жылдык орточо чыгымы 153 км 2/сек.
Суу кирген убакта кеме жүрөт. Жээгинен Волжский, Ленинск, Ахтубинск шаарлары орун алган.

 Колдонулган адабияттар 

Кыргыз совет энциклопедиясы, 1 том. Башкы редактору Асанбек Табалдиев. Фрунзе —1976

Категория:РФ дарыялары‎
Каннабидиол

Каннабидиол (кыскартылган CBD, КБД) каннабиноид деп аталган заттардын тобуна тиешелүү, алар табигый түрдө каннабис өсүмдүктөрүндө кездешет. Белгилүүрөк каннабиноид болгон тетрагидроканнабинолдон ТГК айырмаланып, КБД CB1 жана CB2 каннабиноиддик рецепторлорун түздөн-түз стимуляциялабайт, ошондуктан психоактивдүү таасири болбойт. КБД каннабистин дээрлик бардык сортторунда кездешет. Заттын өсүмдүктө камтылышы каннабиноиддердин 95% чейин издери болушу мүмкүн. 

 Тарыхы 
Каннабистен активдүү ингердиентти бөлүп алуунун биринчи аракеттери 19-кылымга тиешелүү. Каннабидиол алгач 1940-жылы Миннесотада кененирээк изилденген. КБД химиялык формуласы жапайы кара куурайдан бөлүп алуу ыкмасы менен алынган. Анын структурасы жана стереохимиялык түзүлүүсү расмий түрдө 1963-жылы аныкталган.

 Таасирлер 
2017-жылы Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (БДСУ) КБД-ди көнүп кетүүнү болтурбаган, коопсуздуктун жакшы профили жана терапевтикалык артыкчылыгы бар компонент катары жарыялаган. 

2019-жылы каннабидиол адамга нефрологиялык олуттуу таасир берүүсүнө далилдөөлөр пайда болгон жана АКШда жана Европалык Биримдикте эпилепсиянын айрым түрлөрүн дарылоодо колдонулат (Драве синдром, Леннокса-Гасто синдром, тубероздук склероз). КБД ошондой эле диабетти же Паркинсон оорусун дарылоодо жардам берет деген билдирүүлөр кеңири тараган, бирок каннабидиолдун андай таасири тууралуу илимий маалыматтар жок.

 Шилтемелер 

Категория:Медицина
Инаят Ниматова

Ниматова Инаят Ниматовна (9-октябрда, 1970-жылы : Кыргыз Республикасы, Баткен облусу, Лейлек району, Чимген айылы,) — Кыргызстандын кайрымдуу кызы, жеке ишкер.
 
 Өмур баяны 
Ниматова Инаят Ниматовна- Кыргызстандын кайрымдуу кызы, жеке ишкер. Улуту- кыргыз. 1970-жылдын 9-октябрда Баткен облусунун Лейлек районунун Чимген айылында мамлекеттик кызматкердин үй-бүлөсүндө туулган. 1977-1987 жылдары “Чимген” орто мектебинде билим алган. 1987-1993 жылдары Кыргыз улуттук университетин “филология” адистиги боюнча ийгиликтүү аяктаган.

Ишкер айым эле эмес мыкты меценат. “Денемден кан айланып, жүрөгүм согуп турган убакта кудайым берген берекесин бөлүшүүнү токтотпойм”- деген девизди карманган каарманыбыз Кыргызстанга белгилүү болгон “Нурлуу кайрымдуу кыздар” кайрымдуу жамааттын түптөөчүлөрүнүн бири. Бүгүнкү күндө өлкөбүздүн экономикалык жана социалдык өнүгүүсүнө салым кошуп элибизге көмөк көрсөтүүсүн токтотпой келет. Андан сырткары жеке өзү бир нече ири долбоорлорду ишке ашырып, кайрымдуулук кылуу жагынан алдына киши салдырбаган мыкты айым.
 
 

 Үй-бүлөсү 
Инаят Ниматовна бир уул, бир кыздын бактылуу энеси. Уулу Талант уулу Ильяз Малайзия, Дубай өлкөлөрүндө өткөн эл аралык билим, долбоор жазуу сынактарында ийгилик жараткан. Алардын бири 6-класста АКШда Генийлер олимпиадасында Кыргызстандын желегин желбиретип алтын медалга ээ болгон. 
 
 Сыйлыктары 
 Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын- Ардак грамотасы.
 Демократиялык Кыргызстан аялдар комитетинин- Жылдын мыкты ишкери төш белгиси.
 Лейлек районунун администрациясынан- Лейлек районунун ардактуу атуулу.
 Лейлек районунун социалдык өнүктүрүү башкармалыгынын- Ардак грамотасы.
 Бишкек шаарынын мэриясынан- Ардак грамотасы.
 Кыргызстан Аялдар Конгресинин- Лидерлик үчүн медалынин кавалери
 Биринчи Май районунун администрациясынын- Ардак грамотасы

 
 Маалымат булактары 
https://nazarnews.org/ru/posts/nimatova-ishkerler-kytaidan-tovar-otkoro-albai-ubara-boluuda#!. 
https://ky.kloop.asia/2021/07/21/lejlektin-akimi-kaza-bolgon-sp-r-m-selge-akkan-emes-zh-r-g-toktop-kalgan/. 
https://bagyt.kg/miting-uchurunda-kaza-bolgon-19-zhashtagy-bala-bir-uidun-zhalgyz-uulu-bolgon/ . 

 
 
Категория:Инсандар Категория:Кыргыз элинин кайрымдуу кызы Категория:Меценант Категория:Жеке ишкерлер
Ак-Булак (Иран)

Ак-Булак ( ошондой эле Aq Bulagh жана Aqbulak) — Иран Республикасынын Казвин провинциясындагы Такестан (шахрестан) округуна караштуу Каказан-е Гарби айылдык аймактын курамына кирген айыл .2006-жылдагы эл каттоо боюнча калкынын саны — 173 адам жана 51 үй-бүлө болгон. 

 Шилтемелер
Кой беде

Кой беде (Т. repens) — уй беденин бир түрү. Көп жылдык өсүмдүк. Жайыт менен шалбаага аралаш эгилет.
Биринчи жолу 16 кылымда Голландияда, кийин Англия ж.б. өлкөлөрдө өстүрүлгөн.
Сабагы жага бутагы кыска (10—30 см). Төмөнкү муунагынан тамырлап, жерге жыш төшөлөт. Тоголок көпшөк 30—80 майда гүл ачат. Өзөк тамыры тармактуу келет.
Кой беденин жапайы түрү Европадагы баардык өлкөлөрдө кездешет. Ошондой эле Россияда, Кавказ жана Борбордук Азиядагы 
өлкөрүндө да кездешет.
Кой беде — сиңимдүү тоют. Химиялык составында (% менен) 74,2 суу, 5,1 протеин, 0,8 клетчатка, 0,6 май, 9,2 азотсуз зат жана 2,9 күл бар.
Кой беденин 100 кг массасында 14,7 тоют бирдиги, 3 кг сиңимдүү протеин болот.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз совет энциклопедиясы, 
3 том. Башкы редактору Б.Ө.Орузбаева. Фрунзе—1978.

Категория:Өсүмдүктөр
Кадамжай

Кадамжай — Кыргызстандагы райондук маанидеги шаар. Баткен облусунун Кадамжай районунун административдик борбору. Шаймерден суусунун боюнда жайгашат.

Пүлгөн кыштагынан 2 км түштүк тарапта. Фергана темир жол бекетинен (Өзбекстан) 31 км. Калкы 6,7 миң (2009); негизинен кыргыздар, ошондой эле өзбек, орус, татар жана башка улут өкүлдөрү да жашайт. Ал аркылуу Исфана — Ош — Бишкек автомобиль жолу өтөт. Кадамжай сурьма комбинаты, тигүү фабрикасы, үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу, медициналык-санитардык мекемелер, кафе-барлар, тамактануу жана соода жайлары иштейт. Шаарда 3 орто жана балдардын музыкалык мектеби, китепканалар, маданият үйү, 3 бала бакча, райондук борбордук оорукана, дарыканалар жана башкалар бар.

 Калкы 
Калкы - 6 732 киши.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5

 Булактар 

 
Категория:Кадамжай районунун шаарлары
La gazette журналы

thumb|La Gazette журналы
Салттуу түрдө заманбап стандарттарга жооп берген биринчи европалык гезит катары саналган француздук “La Gazette” гезитинин биринчи саны 1631-жылдын 30-майында жарык көргөн. Анын басып чыгаруучусу дворян Ренодо болгон, ал Франция боюнча жаңылыктарды таратуу үчүн патент алган жана бул аталыштын өзү 16-кылымда венециялыктар кол менен жазылган жаңылык үчүн төлөгөн кичинекей италиялык тыйындын атынан келип чыккан.

 Мазмуну 
Ренодонун жеңил колу менен "гезит" деген сөз колдонулуп, көптөгөн европалык тилдерде мезгилдүү жаңылыктарды белгилөө үчүн калган. ММКнын бул түрүн өнүктүрүү үчүн “La Gazette” гезитинин мааниси өзгөчө чоң болгон, анткени Ренодо маанилүү жаңылыкты – жеке жарнактар, башкача айтканда, жарнактар ​​гезитке акы төлөнүүчү негизде жайгаштырыла баштаган.

Гезит типографиялык ыкма менен басылган. Биринчи беш санда датасы, номери, басмакананын дареги жок. Сандар алфавиттик тартипте тамгалар менен айырмаланган. Алтынчы сандан баштап гезиттин аягында редакциянын дарегин жана чыккан күнүн жарыялай башташты. La Gazette ар ишемби күнү чыгып, Жер Ортолук деңизинен жана эң алыскы өлкөлөрдөн келген кабарлар менен башталып, Парижден келген кабарлар менен аяктады. Гезитте чет элдик гезиттерди да которуу, шаардыктардын заказдарын аткаруу менен алектенген бир түрү котормо бюросу түзүлгөн.

Арноодо гезиттин өзү «бул дүйнөнүн падышаларынын жана күчтүүлөрүнүн гезити; бул жерде баары алар тарабынан жасалган жана алар үчүн негиз болуп саналат; башка адамдар (инсандар) аларды толуктап турат.

Ошол доордун башка гезиттеринен «La Gazette» катаалдыгы, курулуш логикасы жана макала жазуу стилине көңүл буруусу менен айырмаланат. "La Gazette" ошол мезгилде эбегейсиз тиражда - 1200 нускада басылып, Париждин өзүндө да, провинцияларга да тараган. Адегенде 2 гана бет, андан кийин 4, андан кийин 6, 8 жана 12. Гезит кадимки рубрикаларды камтыган жана эки бөлүккө бөлүнгөн - маалыматтык жана көңүл ачуучу.

Чындыгында бийликтин катышуусу менен түзүлгөн “La Gazette” абсолюттук монархияны жана авторитаризмди пропагандалоонун каражатына айланды. Падыша жана кардинал аскердик операцияларга жана саясатка тиешелүү материалдарды курашты. "La Gazette" Франциянын коомдук жана саясий турмушунун маанилүү куралы болгон.

 Шилтемелер 
Теофраст Ренодо и его «La Gazette» https://www.history-journal.ru/index.php?request=full&id=385
Категория:Франция
Категория:Франция Маданияты
Категория:Журналистика
De Paris журналы

thumb|de Paris журналы
«Journal de Paris» француз журналынын тарыхы.Journal de Paris − 1777-1840-жылдары жарык көргөн француздардын биринчи күнүмдүк гезити болгон. Антуан Кадет де Во жана Оливье де Корансе менен негизделген, англис London Evening Post журналынын үлгүсүнөн ин-кварто форматында жарыяланды. 

 Мазмуну 
Гезит адабий кабарларды, спектаклдерге обзорлорду, Париждин жана атактуу париждиктердин турмушунан аңгемелерди жарыялаган. Барактарда ошондой эле аба ырайынын божомолдору, лотереянын жыйынтыгы, Сена дарыясынын деңгээли жөнүндө маалыматтар камтылган. 

Күнүмдүк төрт беттен турган гезит саясатка караганда поп-маданияттына баш тартып, өз убагында тамаша гезитке айланып кеткен. Бирок, модель популярдуу болуп чыкты. 1784-жылы Бенджамин Франклиндин белгилүү анонимдүү сатиралык каты гезитте жарык көргөн, анда париждиктерди эртең менен эрте турууга үндөгөн, бул жазгы убакытына өтүү концепциясын түшүндүрөт. 

Кийин гезит Франциянын окуяларына карата саясатт чагылдырууну көбөйтүп, 1789-жылы Улуттук Ассамблея жөнүндө тиркемени басып чыгарган. 

Гезит тез эле ийгиликке жетишти, буга чейин 1790-жылы анын тиражы 12000 нуска болгон. Француз революциясынын маалында монтанярдыктар гезиттин чыгаруусун токтотконго чейин ал кабарлар тарабынан басылып чыккан эң мыкты гезиттердин бири болуп саналчу. 

Гезит 1792-жылы 10-августтагы көтөрүлүштөн кийин 50 күнгө жабылган. 1811-жылы Наполеондун колдоосу менен гезит өзүнүн форматын жана көлөмүн кеңейткен, бирок, мурдагы атак-даңкын кайтара алган жок. Анын эң атактуу жазуучусу Анри Фонфред болгон. Гезит Карл X тушунда өкмөттүн расмий басылмасы болгон.

 Шилтемелер 

 ^ (8 апреля 2022 г.). Первая французская ежедневная газета: Journal de Paris, History of Journalism https://www.hmong.press/wiki/Journal_de_Paris 
Категория:Франция
Категория:Франция Маданияты
Категория:Журналистика
Mercure de France журналы

thumb|Mercure de France журналы
Mercure de France (Фран. Меркурий) — 1672-жылдан Парижде (үзгүлтүксүз) чыгып

турган адабий журнал.

 Журнал тарыхы. 

Аны жазуучу Жан Донно де Визе негиздеген. 1672 - 1724-жылдары биринчи квартал сайын, андан кийин ай сайын, адегенде "Gallant Mercury" (Mercure Galant), андан кийин - "New Gallant Mercury" (Nouveau Mercure galant) деген ат менен жарык көргөн; азыркы аты 1724-жылы киргизилген. 1770-жылдан Жан-Франсуа де Ла Харп аны көп убакыт жетектеген. Гезиттин редактору сатирик жана драматург Луи де Буйси да болгон. Андан кийин Шатобрианд бир нече жыл анын башкы редактору болуп, бул жерде «Атала» (1801) романы басылган. 1825-жылы журнал өз ишин токтоткон.1890-жылы аны журналист Альфред Валет анын жубайы, жазуучу Рашильд жана алардын символист досторунун тобу менен бирге жандандырган.

Шейшемби күндөрү Расшильддин салонуна авторлордун жана журналдын эң жакын коомчулугун түзгөн жазуучулар, сүрөтчүлөр, музыканттар ж.б. 1935-жылы Валет өлгөндөн кийин Жорж Дюамель журналды жана басмакананы бир нече жыл жетектеген (1938-жылга чейин).

 Жарыялоочу. 

1894-жылдан бери журналдын алдында ушундай эле аталыштагы басмакана түзүлгөн. 1958-жылы аны Gallimard басма үйү сатып алган, 1995-жылдан бери аны Изабель Галимар башкарат.

 Авторлор. 

Журналдын жана басманын авторлорунун арасында XIX—XX кылымдардын аркайсы жылдарда. болгон:

• Гийом Аполлинер

• Алоизиюс Бертран

• Ив Бонфуа

• Андре дю Буше

• Вирджиния Вулф

• Ромен Гари

• Реми де Гурмон

• Жорж Дюамель

• Альфред Жарри

• Андре Жид

• Пьер Жан Жув

• Эжен Ионеско

• Забел Есаян

• Клод Каон

• Поль Клодель

• Колетт

• Пьер Клоссовский

• Мариз Конде

• Шарль Кро

• Леклезио

• Андрей Макин

• Стефан Малларме

• Анри Мишо

• Жан Мореас

• Морис Надо

• Фридрих Ницше

• Мари Ндьяй

• Рашильд

• Пьер Реверди

• Жюль Ренар

• Альбер Самен

• Сен-Поль-Ру

• Йоргос Сеферис

• Герберт Уэллс

• Макс Эльскамп

• Жозе-Мария Эредиа

 Шилтемелер 
(8 апреля) Французский литературный журнал https://www.mercuredefrance.fr/
Категория:Франция
Категория:Франция Маданияты
Категория:Журналистика
Меркюр Галан

Меркюр Галан— 1672-жылдан баштап Парижде (үзгүлтүксүз) чыгып турган адабий журнал. 
thumb|Француз журналы (1672-жыл)

 Журналдын тарыхы 
Аны жазуучу Жан Донно де Визе негиздеген. 1672 - 1724-жылдары биринчи квартал сайын, андан кийин ай сайын, адегенде "Галлант Меркурий" (Mercure Galant), андан кийин "New Gallant Mercury" (Nouveau Mercure galant) деген аталыш менен жарык көргөн; азыркы аты 1724-жылы киргизилген. 1770-жылдан Жан-Франсуа де Ла Харп аны көп убакыт жетектеген. Гезиттин редактору сатирик жана драматург Луи де Буйси да болгон. Андан кийин Шатобриан бир нече жыл анын башкы редактору болуп, бул жерде «Атала» (1801) романы басылган. 1825-жылы журнал өз ишин токтоткон.

1890-жылы аны журналист Альфред Валет анын жубайы, жазуучу Рашильд жана алардын символист досторунун тобу менен бирге жандандырган. Шейшемби күндөрү Расшильддин салонуна авторлордун жана журналдын эң жакын коомчулугун түзгөн жазуучулар, сүрөтчүлөр, музыканттар жана башкалар. 1935-жылы Валет өлгөндөн кийин Жорж Дюамель журналды жана басмакананы бир нече жыл жетектеген (1938-жылга чейин).

 Басма үйү 
1894-жылдан бери журналдын алдында ушундай эле аталыштагы басмакана түзүлгөн. 1958-жылы Gallimard басма үйү тарабынан сатылып алынган, 1995-жылдан бери аны Isabelle Galimard башкарып келет.

 Авторлор 

 Гийом Аполлинер
 Алоизиюс Бертран
 Ив Бонфуа
 Андре дю Буше
 Вирджиния Вулф
 Ромен Гари
 Реми де Гурмон
 Жорж Дюамель
 Альфред Жарри
 Андре Жид
 Пьер Жан Жув
 Эжен Ионеско
 Забел Есаян
 Клод Каон
 Поль Клодель
 Колетт
 Пьер Клоссовский
 Мариз Конде
 Шарль Кро
 Леклезио
 Андрей Макин
 Стефан Малларме
 Анри Мишо
 Жан Мореас
 Морис Надо
 Фридрих Ницше
 Мари Ндьяй
 Рашильд
 Пьер Реверди
 Жюль Ренар
 Альбер Самен
 Сен-Поль-Ру
 Йоргос Сеферис
 Герберт Уэллс
 Макс Эльскамп
 Жозе-Мария Эредиа

 Шилтемелер 
https://www.mercuredefrance.fr/
Олимпия де Гуж

Олимпия де Гуж 
thumb|555x555px|Олимпия де Гуж (фр. Olympe de Gouges), 
(фр. Olympe de Gouges), чындыгында Мари Гоуз (фр. Marie Gouze, 7-май 1748, Монтаубан, Тарн жана Гаронна - 3-ноябрь, 1793, Париж) Француз жазуучусу жана журналисти, саясий ишмер, жазуучу. Мари Гугез касапчынын үй-бүлөсүндө туулган, бирок анын чыныгы атасы акын Жан-Жак Маркиз де Помпиньян болгон. Ал Вольтер менен болгон полемика менен белгилуу болгон. 1770-жылы Парижге көчүп барып, Олимпия деген атын алган.

1773-жылы ал бай расмий ишмер  Жак Биетри де Розьер менен жолугат, анын экономикалык жардамы аркасында жашоонун "асыл" түрүн түзө баштаган: ал эң жакшы салондорго кирип, Париждеги абройлуу адамдардын каталогдорунда пайда болот. Олимпия жазуучулар Ла Харпе, Мерсиер, Шамфорт, публицист Бриссо, философ жана математик Кондорсе, Жирондиндердин келечектеги фавориттери менен жолугушат.

Биринчилерден болуп жирондиндердин демилгеси боюнча декреттелген ажырашуу укугун белгилөөгө, ошондой эле чиркөө никесин жоюуга жана аны жарандык келишимге алмаштырууга чакырган. Ал никесиз балдардын укуктарын коргоп, төрөт үйлөрүн, жумушсуздар үчүн мамлекеттик устаканаларды жана кансыздар үчүн баш калкалоочу жайларды түзүүнү жактаган.

Кийинчерээк, монархиянын кулатылышы, Олимпия де Гугес террордун альтернативалуу атаандашы катары ойной баштаган. 6-августта де Гуж контрреволюционер катары камакка алынган, ал өзү аларга кабинети катылган жерди көрсөткөн, бул анын камакка алынышына алып келген. Прокуратура монархияны кулатууга арналган «Куткарылган Франция же тактыдан түшкөн кара ниет» драмасы боюнча камакка алынган. Түрмөдө отурганда де Гуж досторунун колдоосу менен өзүнүн акыркы эмгектерин басып чыгарды: Олимпия де Гуж революциялык трибуналдын алдында, ал жерде анын сотунун деталдары тууралуу айтып берди жана «Патриотту куугунтуктоо» террорду айыптады. Күбөлөр анын эрдик менен өлүм жазасына тартылганын белгилешти. Анын акыркы тексттери: «Мекендин балдары менин өлүмүм үчүн өч алышат».

 Колдонулган адабияты 
Автордун кыскача өмүр баяны: https://knigogid.ru/aHttps://knigogid.ru/authors/74071-olimpiya-de-guzh
Категория:Арип боюнча инсандар
Категория:Арип боюнча жазуучулар
Категория:Жазуучулар
Категория:Арип боюнча тарыхчылар
Кызыл-Жар (Таш-Көмүр)

Кызыл-Жар расмий аталышы Кызыл-Жар 12 (мурдагы аталышы Майлы-Сай) — Кыргызстандагы шаар тибиндеги калктуу конуш . Жалал-Абад облусунун Таш-Көмүр шаарынын администрациясына баш ийет. Таш-Көмүр шаарынан жана темир жол станциясынан 26 км алыстыкта жайгашкан.

ААББТ коду —41703 420 510 01 0Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору.

1952-жылдан бери шаарча макамы менен. Шаарда психикалык оорукана бар.

Калкы 
 жылы 1959Перепись-1959 demoscope.ru1970Перепись-1970 demoscope.ru1979Перепись-1979 demoscope.ru1989Перепись-1989 demoscope.ru 2009 2011 2020 2021 адам. 2095 2457 3238 4002 2620 2700 3273 3340
 Булактар 

Категория:Таш-Көмүр шаары
Le Figaro

Le Figaro ― Франциянын эң эски гезиттеринин бири. 1826-жылы негизделген жана алгач сатиралык мүнөзго ээ болгон.

 Тарыхы 
Ал 1866-жылдан бери күн сайын чыгарылып келет. Бүгүнкү күндө ал консервативдик багыттагы эң таасирдүү маалымат каражаты болуп эсептелет. Басылма өз ысымын атактуу француз драматургу Пьер Огюстен Карон де Бомаршенин пьесаларынын каарманы Фигаронун урматына алган. Басылма жергиликтүү интеллигенция жана жазуучулар арасында популярдуу болгон. Ал кезде басылмада театр, сын, илим, маданият, пьесалар, романдар, скандалдар, экономика, өмүр баян, библиография жана башка бөлүмдөр бар болчу. 1854-жылдан бери "Le Figaro" басылмасы экинчи ирет жарыкка чыкты. Жергиликтүү журналист жана публицист Ипполит де Виллемант Франциядагы катаал цензуранын учурдагы абалынан пайдаланып, басылманы жайылтуу үчүн.

Ал "Le Figaro" гезитин сатып алып, аны заманбап таблоид, таблоид же сары басма сөзгө айландырган, сенсациялуу баш макалалары жана эксклюзивдүү жаңылыктары бар. "Le Figaro" чуулгандуу басылмалар жана Париж турмушунан ачуу көрүнүштөр менен чыкты, ал эми башкалар цензура астында ошол эле кабарды жарыялашты. 1866-жылдан азыркыга чейин «Фигаро» гезити күн сайын чыгып, басылып келет. 1914-жылдан бери ал окурмандардын эсинде Абель Феврдин сатиралык комикстери менен эсте калган. Экинчи дүйнөлүк согуштун башталышында, "Le Figaro" буга чейин Франциянын алдыңкы гезити болгон, ал эми согуштан кийинки мезгилде ал шаардык орто класстын кызыкчылыгын коргоп, консервативдүү деп эсептелген.

Өзүнүн мазмуну боюнча, заманбап "Le Figaro" күнүмдүк гезит үчүн салттуу мазмунга ээ: алдыңкы беттеринде эң маанилүү жергиликтүү жана эл аралык окуялар, андан кийин саясат, экономика, маданият жана илим, спорт дүйнөсүнөн кыскача баяндамалар жана аналитикалык макалалар; Телепрограмма, аба ырайы, көңүл ачуу, кулактандыруулар ж.б. берилген. Ал салттуу түрдө улуттук жана эл аралык актуалдуу темадагы көптөгөн мультфильмдерди жана сатираларды басып чыгарат. Кошумчалары, ишемби журналы "Le Figaro Magazine" жана аялдар журналы Madame Figaroжума сайын чыгат. Башка редакциялык басылмалар: тарыхый ай сайын чыгуучу «Le Figaro Histoire» адабий «Le Figaro Hors-Série» «Le Particulier» сериясынын бизнес басылмалары «(Le Particulier Santé» «Le Particulier Immo», «Le Particulier pratique»), «Propriétés Le Figaro» мүлкү жонундо басылмалалары.

 Булактар 
http://mrtranslate.ru/smi/france/le-figaro/

https://www.eurotopics.net/ru/148679/le-figaro
Категория:Француз тарыхы
Категория:Француз гезити
Бриссо де Варвилл Жак-Пьер

Бриссо де Варвилл Жак Пьер —1754-жылы жарык дуйного келген. Колледжди аяктагандан кийин Париж парламентинин прокурорунун биринчи катчысы болуп иштеген. 1784-жылы Англиядан кайтып келгенден кийин, ал Бастилияда токтойт. Ал жерден чыгып, ал либералдык көз караштары менен белгилүү болгон Орлеан герцогу менен таанышып, ошол жерден орун алат. Ошону менен бирге ал Мирабо, Кондорсе жана революциянын башка болочок жетекчилери менен таанышты. 1787-жылы ал Америка Кошмо Штаттарына барып, ошондон бери кулчулукту жоюу үчүн активдүү үгүт жүргүзүп келет. 

1789-жылдын 16-мартында «Француз Патриот» («Патриот français», 1789-1793) гезитинин проспектисин чыгарып, англис публицист Т.Джеббдин сөзүн эпиграф катары алган: «Эркин газети— элдин таламдарын дайыма сак-тап турган кароолчу». 1-апрелде гезиттин экинчи проспектиси пайда болду, анда басылышынын жыштыгы (жумасына 4 жолу), басылышынын башталышы (10-апрелде), жазылуу баасы (жылына 24 ливр) жазылган. Бирок цензура мындай баракчалардын проспектине жана андан ары басылышына тыюу салган.

Бриссо бир нече убакытка жарыялоону кийинкиге калтырууга аргасыз болгон. Ал падышалык полиция тарабынан издөөдө жүргөндуктон, Генералдык штаттын жыйынына чейин бир гана санын чыгара алган. 1791-жылдын октябрынан бери Бриссо өзүнүн парламенттик карьерасы менен көбүрөөк алектенип келет. Ал эми «Француз патриоту» согушту кылдат агитациялап, эмигранттарды айыптайт. Бриссо падышалык бийликке каршы чыккан , Францияда республика түзүү үчүн жана монархиянын кулашына жол бербөөгө аракет кылган. Бул саясат 1792-жылдын 20-апрелинде согуш жарыялоого алып келген. Кагылышуунун натыйжасында Бриссо жана жирондист жетекчилери камакка алынган. Гезит 1793-жылдын 2-июнуна чейин болгон. 31-октябрь, 1793-жылы Бриссо революциялык трибунал тарабынан гильотинага алынган.

 Колдонулган адабият 
https://dic.academic.ru/dic.nsf/es/10001/%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%BE

Категория:Арип боюнча инсандар
Нур-Баткен (футбол клубу)

"Нур-Баткен" Элдик Футбол Клубу- Баткен облусунун атынан ойногон элдик футболдук клуб. Клуб 2018-жылы түптөлүп, 2019-жылдан тарта Кыргыз Республикасынын Улуттук лигасында ойной баштаган. Улуттук лиганын дебюттук жылында, 2019-жылы мыкты оюн көргөзүп, 10 команда арасынан 4-орунга ээ болгон.
2021-жылы Улуттук лиганын "Б" зонасында жеңүүчү аталып, финалдык беттеште ойногон. Ал эми 2022-жылдан тарта Кыргыз Премьер Лигасынын дебютанты. 
Кыргыз Футбол Союзу тарабынан уюштурулган KFU AWARDS 2021де Баткен областынын футбол ассоциациясы мыкты уюм номинациясында жеңишке ээ болду.

 "Нур-Баткен" ЭФК тарыхы 
 2018-жылы түптөлгөн, расмий түрдө Юстиция министрлигинен катталуусу 23 апрель 2019-жыл.
 2019-жылы Улуттук Лиганын "Б" тайпасында 10 команда арасында 4-орун.
 2019-жылы "Фергана Акими Кубогу" эл аралык турнирде 2-орун.
 2021-жыл Улуттук Лиганын "Б" тайпасынын жеңүүчүсү (1-орун), финалдук беттештин катышуучусу.

 "Нур-Баткен" ЭФК сыйлыктары 
 KFU AWARDS 2021де Баткен облусунун футбол ассоциациясы мыкты уюм номинациясында жеңишке ээ болду.
 2019-жыл "Фергана Акими Кубогунун" күмүш байге ээси.

2022-жылкы футболдук сезонго курамы

Ижарадагы оюнчулар

 Колдонулган булактар 
 https://kpfl.kg/ru/clubs/nur-batken 
 https://www.sports.ru/tribuna/blogs/bravenewkf/2997380.html
 https://www.transfermarkt.world/nur-batken/startseite/verein/84613