Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Яндекс.Карты

Яндекс.Карты - Яндекстин картографиялык маалымат издөө кызматы. 2004-жылы ачылган. Кызматта бүтүндөй дүйнөнүн толук карталары көрсөтүлгөн. Кызмат картадан издөө жана маршрут белгилөө мүмкүнчүлүгүн берет. Ошондой эле, жол тыгындары жөнүндө маалымат, көчө жана чоң шаарлардын панорамалары бар. Россия, Абхазия, Азербайжан, Андорра, Армения, Белоруссия, Грузия, Израил, Иордания, Ирак, Иран, Казакстан, Кыргызстан, Латвия, Ливан, Литва, Молдова, Палестина, Польша, Сирия, Тажикстан, Түркмөнстан, Өзбекстан, Украина, Эстония жана Түштүк Осетияга эки жумада бир жаңыланып турган компаниянын өзүнүн карталары колдонулат; дүйнөнүн башка өлкөлөрүнүн карталары тууралуу маалыматтар "НАВТЭК" компаниясынан алынат. Маршрут чыгуу чекити менен баруу чекиттери эки башка өлкөдө болсо да белгиленет.

2012-жылдын март айындагы эсеп боюнча, ресурстун Орусиядагы аудиториясы 16,2 миллион кишиге жеткен.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 
 Кызматтык сайты
 Яндексттин баардык карталар тизмеси
 
 Яндекс.Карталардагы спутникттик тартуусу
 «Яндекс» Орусиядагы эң мыкты соцтармагын түздү

Категория:Виртуалдык атластар
Категория:Маалымат технологиялары
Категория:2004-жыл
Категория:Картография
Карталар
Яндекс.Маркет

thumb|Реалдуу шарттарда биринчи жарышы учурунда Яндекс менен роботту жеткирүү (Май 2021 жыл).

Яндекс.Маркет - интернеттеги сатып алууга жардам берген кызмат. Интернет-дүкөндөр "Маркет" аркылуу товарларын сунушташат, колдонуучулар сунуштарды салыштырып, өздөрүнө туура келгенин тандашат. Товарды кызматтын өзүнөн же дүкөндүн сайтынан буйрутма кылса болот.

Кызмат 2000-жылдын 30-ноябрында түзүлгөн жана 2016-жылга чейин Яндекс компаниясы тарабынан тейленген. 2016-жылы ал өзүнчө юридикалык жакка бөлүнгөн. Интернет колдонуучуларга товардын өзгөчөлүктөрүнүн толук сыпатталышы, товарды параметрлерине жараша тандоо, моделдерди жана бааларды салыштыруу, алармандардын товар жана дүкөндөр тууралуу пикирлери жеткиликтүү. 

 Тарыхы 

Статистика

Яндекс.Маркеттин бир айлык аудиториясы 20 млн кишиден ашат.

20 миңден ашык дүкөн бул кызматка товарлары жана алардын баалары жөнүндө маалымат берет (товарлардын 2,5 миң категориясы боюнча 100 миллионго жакын сунуш).

2016-жылдын июль айындагы маалыматка ылайык, эң эле популярдуу тематикалык бөлүмдөр электроника, сүрөт, компүтер, телефон, тиричилик техника, үй, ремонт жана дача товарлары болгон.

 Шилтемелер 

Категория:Интернет
Категория:Яндекстин кызматтары
Категория:Электрондук системдер
Категория:2000-жыл
IMDb

thumb|IMDb логотиби
IMDb (Internet Movie Database деп чечмеленет) — тасмаларга, телеберүүлөргө жана видео оюндарга, анын ичинде актердук жана тасма тарткан топко, ойдон чыгарылган каармандарга, өмүр баяндарга, кыскача мазмундарга, майда-чүйдө маалыматтарга жана ой-пикирлерге байланышкан маалыматтардын онлайн базасы. Ал Amazonдун туунду компаниясы IMDb.com, Inc. тарабынан иштейт. 2017-жылдын июнуна карата IMDbнин базасында болжол менен 4.4 млн аталыш (анын ичинде эпизоддор да бар), 8 миллион киши тууралуу маалымат, ошондой эле 75 млн катталган колдонуучусу бар.

Сайт катталган колдонуучуларга жаңы материалдарды киргизүүгө жана мурда болгон маалыматтарга өзгөртүүлөрдү кошууга мүмкүнчүлүк берет. Бардык маалыматтар жарыкка чыкканга чейин текшерилсе да система кыянат пайдаланууларга ачык болуп, маал-маалы менен каталардын катталганы белгиленген. Колдонуучулар 1ден 10го чейинки шкала боюнча ар бир тасмага баа бере алышат. Топтолгон баалардын орточо саны ар аталыштын жанында көрсөтүлүп турат. Ал үчүн добуш берүүнүн бурмаланып кетпешин алдын алып турган онлайн чыпкалар пайдаланылат. Ошондой эле, бул сайт ырасталган колдонуучулар үчүн баарлашуу түрмөктөрүн ишке берген, бирок IMDb 2017-жылдын 20-февралында биротоло жаап салган.

Интернет байланышы бар кайсы гана адам болбосун IMDb порталындагы тасмалардын жана өнөрпоздордун барактарын көрө алышат. Ал эми сайттагы маалыматтарга салым кошуу үчүн катталуу жараяны милдеттендирилген. Катталган колдонуучу өзүнө сайттын атын тандап, профилдик баракка ээ болот. Бул профилдик барак катталган колдонуучу качантан бери мүчө болуп келатканы, колдонуучунун жеке тасма рейтиңдери (эгерде колдонуучу алар көрсөтүлсүн деп тандаган болсо), ошондой эле кошкон салымына жараша ыйгарылган төш белгилер тууралуу маалыматтарды көрсөтөт. Бул төш белгилер жалпы кошкон салымдан тарта, сүрөт, майда-чүйдө, өмүр баян жана башка сыяктуу эркин категорияларга чейинки маалыматтарды камтыйт. Эгерде катталган колдонуучу же кирген окурман көңүл ачуу өнөр-жайында болгусу келсе жана жана IMDb барагына ээ болсо, ал колдонуучу/окурман IMDbPROго жазылып, ошол барагына сүрөттөрдү кошо алат.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Интернет
Категория:Amazon
Категория:Онлайн базалар
Биринчи киши аткан

thumb|Биринчи киши аткан.
Биринчи киши аткан (англ. FPS) — видео оюндар жанры. Анда мылтык жана башка курал-жарактар колдонулуп, биринчи кишинин көзү менен атыш жүрөт; башкача айтканда, оюнчу башкы каармандын көз карашы менен окуяларды баштан өткөрөт. Бул жанр башка атышуучу оюндардагы жалпы мүнөздөмөлөргө ээ. Бул өз кезегинде аны экшн оюндардын катарына киргизет. Жанр ишке киргенден бери 3D жана жасалма 3D графикалар жабдууларга болгон талапты өстүрүп, көп оюнчу режими алардын ажырагыс бөлүгү болуп калды.

Биринчи киши аткан жанр 1973-жылы башталган Maze War жана Spasim оюндары иштелип чыккан убактарга барып такалат. Кийинчерээк, 1987-жылы MIDI Maze сыяктуу ойноок аталыштардан кийин, бул жанр 1992-жылы Wolfenstein 3D деген маанисиз эле катаал аталышка бириктирилген. Бул оюн аталган жанрды түптөгөн архетип болуп калган жана андан кийинки аталыштар ага негизделген. Ошол аталыштардын бири — Doom. Бул жанрдын кеңири катмарга жайылышына жана популярдуулугуна негиз салган. Балким, бул жанрдагы эң таасирдүү оюндардын бири; көп жылдар бою Doom клону термини Doomдун таасиринен улам бул жанрды белгилөө үчүн колдонулган. 1998-жылда жарык көргөн Half-Life жана анын 2004-жылы чыккан уландысы Half-Life 2 оюндун сюжетин жана анын табышмак элементтерин кеңейткен. 1999-жылы Half-Life оюнунун өзгөртүлүп толукталган Counter-Strike версиясы жарык көргөн. Ал Doom менен катар эң таасирдүү биринчи киши аткан оюндардын бири болушу ыктымал. 1997-жылы чыккан GoldenEye 007, үй консолдору үчүн биринчи киши аткан оюндардын жаңы деңгээлин аныктаган. Ал эми Halo сериясы консолдун сатылышын өстүрүп, биринчи киши аткан оюндардын платформасына карата айтылган жылуу сын-пикирлерди жараткан. 21-кылымда биринчи киши аткан оюндар - коммерциялык баалуулукка ээ видео оюндардын жанры. 2016-жылга карата атышкычтардын саны бардык жанрларындагы видео оюндардын 27 пайыздан ашуунун түзгөн. Айрым биринчи киши аткан оюндар популярдуу киберспорт түрүнө жана атаандаш таймаш оюндарына да айланган.

 Тарыхы 

 Байланыштуу макалалар 
 Үчүнчү киши аткыч

 Шилтемелер 

Категория:Видеооюн жанрлары
Тетрис

Тетрис — кесектерди туура келтирип ойноло турган баш катырма видео оюну. Аны алгач орус оюн дизайнери Алексей Пажитнов иштеп чыккан. Ал Маскөөдөгү СССР Илимдер академиясынын Дородницын атындагы эсептөө борборунда иштеп жүргөн кезде 1984-жылы 6-июнда жарык көргөн. Пажитнов оюндун аталышын тетра- (оюндагы бардык кесектери төрт бөлүкчөдөн турат) деген грек сандык префиксинен жана өзү сүйгөн спорт теннистен алган.

Тетрис СССРден АКШга экспорттолгон алгачкы көңүл ачуучу программа болгон. АКШда ал Spectrum HoloByte тарабынан Commodore 64 жана IBM PC үчүн чыгарылган. Тетрис — полиминонун төрт бөлүкчөдөн турган тетраминонун популярдуу колдонулушу. Полиминолор, бери эле дегенде, 1907-жылдан бери белгилүү баш катырмаларда колдонулуп келүүдө. Ага аталыш 1953-жылы математик Соломон Волф Голомб тарабынан берилген. Бирок, пентамино деген сөз байыркы доордо колдонулган.

Оюн (же анын көптөгөн түрлөрүнүн бири) дээрлик ар бир видео оюн консолунда жана компүтер системасында, ошондой эле графикалык эсептегичтер, мобилдик телефондор, портативдик медиа ойноткучтар, жеке санарип жардамчы, тармактык музыка ойноткуч, жада калса медиа эмес осциллограф сыяктуу түзмөктөрдө жеткиликтүү. Ал тургай, Тетрис тейлеген идиштерге дем берип, ар кандай имараттардын чекелеринде ойнолгон.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

 Сырткы шилтемелер 
 

Категория:Компьютердик оюндар
Категория:1984-жыл
Shoot 'em up

thumb|Space Invaders.
Shoot 'em up (Баарын атып сал, shmup же STG деген аталыштар менен белгилүү) — видео оюндардын аткыч жанрынын субжанры. Shoot 'em upта оюнчу каарман жалгыз чабуулга өтөт, адатта космостук кеме менен же учакта көп сандаган душмандардын кол салуусунан буйтап өтүп олтуруп, аларга ок чыгарат. Shoot 'em up кандай элементтерден тураары жөнүндө бирдиктүү пикир жок. Кээ бири оюнду космостук кеме жана каармандын белгилүү бир кыймыл-аракеттери менен чектесе, башкалары кененирээк аныктамага токтолушуп, бутунда турган каармандарды жана ар кандай ракурстарды да кошушат. Shoot 'em up оюнчудан бачым реакцияны жана баскычтар менен душмандын кол салуу белгилерин эстеп калууну талап кылат. "Октордун тозогу" оюндарында душмандын эбегейсиз сандагы ракеталары бар.

Жанрдын келип чыгышы эң алгачкы компүтердик оюндардын бири Spacewar! оюнуна барып такалат. Ал 1962-жылы иштелип чыгып, акыр-аягы 1970-жылдардын башында оюн-зоок аркадасы болуп жарыкка чыккан. Кийинчерээк 70-жылдарда, Space Invaders жана Asteroids сыяктуу оюндар аталган жанрды кеңири жайылткан. Shoot 'em up оюндары 1980-жылдардын акырына чейин жана 1990-жылдардын башында популярдуу болгон. 1990-жылдардын ортосунда Shoot 'em up оюндары 1980-жылдардагы негизделген салттык дизайн үчүн нишалык жанр болуп калган. Андан кийин бара-бара адис ышкыбоздорго, айрыкча Жапонияда, кызмат кылган.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн жанрлары
Супер Марио

thumb|Супер Марио.
thumb
Супер Марио (англ. Super Mario, жап.スーパーマリオ хепбөрн: Sūpā Mario) — Nintendo компаниясынын тумар белгисине айланган Марио тууралуу платформалык видео оюндар цикли. Же болбосо Super Mario Bros.(スーパーマリオブラザーズ Sūpā Mario Burazāzu) сериясы же жөн эле Марио (マリオ) сериясы деп аталат. Бул жалпы Марио франшизасынын негизги сериясы болуп саналат. Жок эле дегенде бир Супер Марио оюну Nintendo компаниясынын видео оюн консолу жана портативдик түзмөгү үчүн чыгарылган.

Супер Марио оюндары Марионун ойдон чыгарылган Козу карын падышалыгындагы укмуштуу окуяларына жетелейт. Анда оюнчу адатта Марионун образында болот. Ага көбүнчө бир тууганы Луижи кошулса, кээ-кээде Мариодогу башка мүчөлөр да кошулуп турат. Платформалык видео оюндарында болгондой эле, оюнчу платформалардын арасында чуркап жана секирип, тематикалык баскычтарда душмандарынын үстүнө секирет. Оюндардын мазмуну жөнөкөй, Марио уурдалган Пич канзааданы негизги душман Баузерден куткарат. Бул сериядагы биринчи аталыш, Super Mario Bros. Nintendo Entertainment System (NES) үчүн 1985-жылы чыгарылган. Бул андан кийинки дээрлик бардык Супер Марио оюндарындагы тактикалык түшүнүктөргө жана элементтерге негиз болуп калган. Аларга Марионун от топчолорду ыргытуусу, алп жана кенедей болуп көлөм өзгөртүүсү сыяктуу сыйкырдуу күчтөрдү берген көптөгөн күч топтоолор жана элементтер кирет.

Супер Марио сериясы андан чоңураак Марио франшизасынын бир бөлүгү болуп саналат. Бул башка видео оюн жанрларын, тасма, телекөрсөтүү, басылмаларды жана соода товарлары сыяктуу медиаларды камтыйт. Дүйнө жүзү боюнча Супер Марио сериясындагы 310 миллиондон ашуун оюндар сатылган. 2015-жылдын сентябрына карата, бул видео оюндар сериясы тарыхтагы бестселлер болуп калган.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Компьютердик оюндар
Nintendo

thumb|Nintendo логотиби.
thumb|Nintendo (Киото).
Nintendo Co., Ltd. — Башкы штабы Киото шаарында жайгашкан Жапониянын эл аралык электроника жана видео оюн компаниясы. Базар капитализациясы боюнча дүйнөдөгү эң ири видео оюн компанияларынын бири болгон Nintendo Mario, The Legend of Zelda жана Pokémon сыяктуу эң белгилүү жана бестселлер видео оюн франшизаларын жараткан.

 Тарыхы 
1889-жылы 23-сентябрда Фусажиро Ямаути тарабынан негизделген уюм алгач колдо жасалган ханафуда оюн карталарын өндүрүп чыгарган. 1963-жылга чейин компания такси кызматтары жана сүйүү мейманканалары сыяктуу бир нече нишалык ишкердик менен алектенип көргөн. 1960-жылдары оюнчуктардын пайдасына мурунку ишканаларды таштаган Nintendo 1970-жылдары видео оюн компаниясы болуп өнүккөн. Натыйжада эң таасирдүү өнөр жайы жана 85 млрд долларлык базар баасы менен Жапониянын үч кымбат компаниясынын бири болуп калган. 1992-жылдан тартып 2016-жылга чейин Nintendo дагы Бейсбол башкы лигасынын Сиэтл Маринерсинин ири үлүшүнө ээлик кылган.

 Шилтемелер 

Категория:Жапония компаниялары
Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн компаниялары
Категория:1889-жыл
Аркада оюну

thumb|upright|left|Nintendo платформа оюну Donkey Kong (1981).
thumb|Solar Assault (2008).
Аркада оюну (англ. arcade game же coin-op) — көбүнесе ресторан, бар жана оюн-зоок аркадаларына орнотулган тыйын менен иштеген көңүл ачуучу машина. Көпчүлүк аркада оюндары видео оюндар, топ ыргытуу машиналары, электро-механикалык оюндар, сатып алуу оюндары же менчандайзерлер болуп саналат. Так мөөнөтү талаштуу болгону менен аркада видео оюндарыны алтын доору адатта 1970-жылдардын соңунда башталып, 1980-жылдардын ортосуна чейинки убакытты камтыган мезгил деп айтылат. 1990-жылдардын башындагы кыскача кайра жанданууну эске албаганда, аркада өнөр жайы Батыш жарым шарында бара-бара таасирин жоготуп койгон. Анткени атаандаштык жараткан Playstation жана Xbox сыяктуу үйгө негизделген видео оюн консолдорунун графикасы менен оюн тактикасы өнүгүп, ал эми баасы төмөндөп кеткен.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн жанрлары‎
Платформа оюну

thumb|SuperTux (2003).
Платформа оюну (англ. Platform game же platformer) — видео оюндун түрү, экшн оюнунун субжанры. Айлана-чөйрөсүн кыдыруу үчүн оюнчу каарманды же аватарды асылган платформалардын ортосунан жана/же тоскоолдуктарды үстүнөн секиртип жетектеп жүрүүнү камтыйт. Оюнчу өз каарманын өлүмдөн куткарып калыш үчүн же керектүү секириктерди өткөрүп жибербеш үчүн секирүүлөрдү көзөмөлдөйт. Бул жанрдагы оюндарды бириктирип турган жалпы элементи — бул секирүү баскычы. Бирок азыр эми сенсордук экранды серпүү сыяктуу башка ыкмалар да чыгып калган. Оюнда тырмышып чыгуу, Ristar же Bionic Commando оюнундагыдай жүзүм сабагына же созулган кол менен асылуу, же болбосо Alpha Waves оюнундагыдай трамплинден же батуттан секирүү сыяктуу башка акробатикалык кыймыл-аракеттер да болушу мүмкүн. Бул механика, башка жанрлардын алкагында болсо да, жалпысынан, платформалоо деп аталат (платформанын этишке айланышы). The Legend of Zelda 3D оюндар циклиндегидей секирүү автоматтык түрдө ишке киргизилген болсо, мындай оюндар бул жанрга кирбейт.

Платформа оюндары кайсы бир убактарда абдан популярдуу видео оюн жанры болгон. Популярдуулуктун туу чокусунда турган кезде болжолдуу оюнчулардын төрттөн биринин жана үчтөн биринин ортосундагылары платформерлер болушкан деп айтылат. Эч кайсы жанр мурун да, андан кийин да мындай базар үлүшүнө жетише алган эмес. 2006-жылга карата, бул жанр 1998-жылдагы он беш пайызга салыштырганда базарда эки пайыздык үлүшкө ээ болуп, өз үстөмдүгүн алда канча жоготкон. Бирок көп миллиондогон оюндар сатылып, учурда каржылык жактан жашоого жарамдуулугун сактап келет. 2010-жылдан бери мобилдик түзмөктөр үчүн чыккан чексиз чуркоо платформелердин түрү бул жанрдын популярдуулугун кайра жаңырткан.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн жанрлары
Action-adventure оюну

Action-adventure оюну — экшн жана кызыктуу окуя элементтерин камтыган видео оюн жанры.

Adventure жанры популярдуулугун жогото баштаганда, "action-adventure" термини кеңири колдонула баштаган. Оюнчулардын арасында "adventure" же "action adventure" терминдерин оюн тактикасын эмес, оюн таандык болгон фантастикалык жанрды сүрөттөш үчүн колдонуу кеңири жайылган.

Action-adventure — гибрид жанр. Ошондуктан аныктамасы да аябай жалпылоочу болуп, видео оюндардагы эң кеңири жанрга айланган болушу ыктымал жана тар жанрлар менен классификациялоо ыңгайлуу болгон көптөгөн оюндарды камтышы мүмкүн. Адатта, таза кызыктуу окуя (pure adventure) оюндары өтө аз же такыр эле иш-аракети (action) жок болуп, оюнчу үчүн абал өзү көйгөйлүү. Эгерде иш-аракет болсо, анда ал негизинен обочолонгон кичи оюндар менен чектелет. Таза экшн оюндар рефлекстерди сынаган анык убакыттагы өз ара аракеттенүүгө негизделген тактикагага ээ. Ошондуктан, action-adventure оюндар зордук-зомбулукту камтыган жана камтыбаган кырдаалдардагы рефлекстерди дагы, көйгөй чечүүнү дагы талап кылат.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн жанрлары
Sonic the Hedgehog

thumb|Sonic the Hedgehog.
Sonic the Hedgehog (Кирпи Соник) — Sonic Team компаниясы тарабынан иштелип чыккан жана Sega Genesis консолу үчүн Sega тарабынан чыгарылган видео оюн платформасы. Оюн биринчи жолу 1991-жылы июнда Түндүк Америкада жарык көргөн, ал эми PAL аймактары менен Жапонияда кийинки айда чыккан. Оюнда Sonic аттуу адам түспөл кирпи доктор Эггманды жеңиш үчүн жолго чыкканы сүрөттөлөт. Доктор Эггман аттуу илимпоз жаныбарларды роботторго камап, сыйкырдуу Башаламандык зымырытын уурдап алган болот. Sonic the Hedgehog оюну ден соолукту калыбына келтирүү үчүн шакекчелерди чогултуудан, бир эле баскыч аркылуу секирүү менен чабуул коюу көзөмөлдөнгөн жөнөкөй башкаруу схемасынан турат.

Оюндун үстүнөн иштөө 1990-жылы башталган. Анда Sega AM8 иштеп чыгуу тобуна компанияга бир тумар белги боло турган оюнду түзүүгө буйрук берген. Бир катар сунуштарды карап чыккандан кийин иштеп чыгуучулар башында жана омурткасында шиштери болгон көк кирпиге токтолушкан. Ал эми өздөрүн өз каарманы менен айкалышып туруш үчүн "Sonic Team" деп атап алышкан. Sonic the Hedgehog тез ойноо үчүн иштелип чыккан жана ага Сигэру Миямотонун Super Mario оюндар цикли таасир эткен. Оюндун демо версиясынын технологиясын Юдзи Нака аттуу оюн программчы түзүп чыккан. Ал жаңы технология Sonicтин спрайтына ийри пейзаждарда тоголонуу мүмкүнчүлүгүн түзгөн.

Оюндун көрүнүшүнө, аудиосуна жана ойноо тактикасына карата сынчылар оң баасын беришип жакшы кабыл алышкан. Оюн 16 бит доорунда Genesisти башкы оюнчу катары түптөп, Nintendo жана алардын Super Nintendo Entertainment System консолу менен атаандаш болуусуна мүмкүнчүлүк түзүү менен каржы жагынан да ийгилик жараткан. Оюн көп жолу сатылып, бир нече көчүрмөлөрдүн, ийгиликтүү франшизалардын жаралышын жана башка медиа түрлөрүнө ылайыкташтырылышын шыктандырган.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Консол видеооюндары
Категория:Компьютердик оюндар
Sega

thumb|Логотип SEGA.
Sega Games Co., Ltd. (жапон: 株式会社セガゲームス хепбөрн: Kabushiki gaisha Sega gēmusu) — алгач Service Games болгон жана расмий түрдө SEGA деп жасалган Жапониянын эл аралык оюн иштеп чыгаруучу компаниясы. Башкы штабы Жапониянын Токио шаарында жайгашкан жана дүйнө жүзү боюнча кеңселери бар. Sega 1983-жылдан 2001-жылга чейин көп сандаган үй видео оюн консолдорун иштеп чыгып өндүргөн, бирок анын Dreamcast консолунан келип чыккан каржылык жоготуулардан кийин компания үчүнчү тарап өндүрүүчү катары программалык камсыздоо менен алектенүү үчүн түзүлүшүн кайра карап чыккан. Sega 1981-жылдан бери дүйнөнүн эң көрүнүктүү аркада өндүрүүчүсү; 20дан ашуун аркада такта системинде 70тен ашуун франшизадагы 500дөн ашуун оюндарга ээ.

Sega Sonic the Hedgehog, Virtua Fighter, Phantasy Star, Yakuza жана Total War сыяктуу көп миллиондогон суммага сатылган оюн франшизалары менен белгилүү. Segaнын Түндүк Америка бөлүмү, Sega of America, 2015-жылы Сан Францискодон Калифорниянын Ирвайн шаарына көчүп келген. Segaнын Азия бөлүмү, Sega Asia, Бишкекдо жайгашкан. Segaнын Европадагы бөлүмү, Sega Europe, Лондондо жайгашкан.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 
 SEGA Кыргызстан

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн компаниялары
Категория:Жапония компаниялары
Категория:1960-жыл
Ролдук видео оюндар

thumb|Ролдук видео оюн (Scourge, 2008).
Ролдук видео оюндар (англ. role-playing video game; RPG жана компүтердик ролдук оюн CRPG деп да аталат) — оюнчу мыкты аныкталган дүйнөгө сиңген каармандын (жана/же бир нече мүчөлөрдүн) кыймыл-аракеттерин башкарган видео оюн жанры. Көптөгөн ролдук видео оюндардын башаты стол үстүндөгү ролдук оюндар менен байланышы бар (Dungeons & Dragons ага кирет) жана ошол эле терминдер, орнотуулар жана оюн механикасы пайдаланылат. Ал эми калем-кагаз оюндарына окшогон башка жактары өнүккөн окуя айтууну, баяндоо элементтерин, каармандын өнүгүшүн, татаалдыкты, ошондой эле кайра ойноого мүмкүндүктү жана баш-от менен кирип кетүүнү камтыйт. Электрондук каражатта оюн устатына муктаждык жок жана ал согуштук ылдамдыкты жогорулатат. Ролдук оюндар же RPGлар текстке негизделген консолдук терезе оюндарынан визуалдык 3D оюндарына чейин өнүккөн.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Видеооюн жанрлары
Doom

Doom (расмий документтерде DOOM деп жазылган) — id Software компаниясы тарабынан 1993-жылы жарыкка чыккан илимий фантастикалык коркунучтуу тематикадагы биринчи жактан аткыч (FPS) видео оюн. Ал учурдагы биринчи жактан аткыч оюндардын сап башында турганы үчүн видео оюндар тарыхындагы аябай маанилүү жана таасирдүү аталыштардын бири деп эсептелет. Алгачкы жарык көргөн оюн тогуз баскычтан турган үч эпизодго бөлүнүп, программалык камсыздоо жана почта аркылуу таратылган. Оюндун түп нускасынын төртүнчү эпизодун камтыган The Ultimate Doom аттуу жаңыртылган версиясы 1995-жылы жарык көрүп, чекене баада сатылган.

thumb|Doom.

Doomда оюнчулар эл арасында "Doomguy" деген ат менен белгилүү болгон ысымсыз космостук аскердин ролуна киришип, жолдо тозоктон чыккан жиндердин ордолору менен согушушат. Үчтөн бири (тогуз баскыч) программалык камсыздоо аркылуу жайылтылган Doom жарык көргөндөн кийин эки жылдын ичинде болжол менен 15-20 миллион киши тарабынан ойнолгон. Ал онлайн бөлүштүрүү бизнес модели менен ойноо тартибин жайылтып, оюн субмаданиятын пайда кылган. FPS жанрын жайылтуудан тышкары ал көз жоосун алган 3D графикаларын, тармактык көп оюнчуга негизделген оюнду, "WAD" катары таанымал болгон берилиштердин базасындагы файлдар топтомдору аркылуу жөндөлө турган кошумчаларды жана оңдоолорду колдоого жол салган. Бул индустриядагы таасиринин белгиси катары оюн жарык көргөндөн кийин 1990-жылдардагы биринчи жактан аткыч оюндардын дүңгүрөп чыгышы жөн гана "Doom көчүрмөлөрү" деген аталыштар менен белгилүү болуп калган. Өзүнүн графикалык зордук-зомбулугу, ошондой эле шайтан сымал сүрөттөлөрү менен Doom бир топ талаш-тартыш темаларына жем таштаган.

 Тарыхы 

 Шилтемелер 

Категория:Компьютердик оюндар