Бурчтуу жаргылчак машина

right|thumb| Болгарка
"Бурчтуу жаргылчак машина" же "болгарка" — популярдуу электр аспабы, ал электр пилканы жана тегерек дискке окшош. Ал катуу материалдарды (металл, таш ж.б.) кесүүгө жана майдадоого арналган. Бардык майдадоочу машиналардан болгарка эң универсалдуу аспап болуп саналат. "Болгарка" термини 70-жылдарда, Болгарияда чыгарылган бул типтеги аспаптардын биринчи өкүлдөрү пайда болгон учурда жаралган. Андан бери бул аспаптын колдонуу чөйрөсү кеңейген.

 Колдонмо 
Булуңкалык майдадоочу машиналарды (болгаркаларды) тек гана беттерди майдадоо жана жылтыратуу үчүн эмес, ошондой эле металлды, бетонду иштетүү (алмаз же абразивдик дисктер менен), каналдарды кесүү үчүн колдонушат. Кесүүчү диск менен катуу материалдарды (керамикалык плитканы, ташты, кирпичти) оңой кесиңиз жана материалдын кемчиликтерин жоюу (косууларды тазалоо же темирдин кычкылдануусун алып салуу) үчүн колдонсо болот. Ал эми чыбык щетканы орнотуп, аспапты биринчи "жоош" тазалоо үчүн (темир беттерден кычкылданууну же эски лакты алып салуу) колдонсо болот. Болгарка ошондой эле тазалоочу иштер үчүн – акыркы майдадоо же жылтыратуу үчүн колдонулат. Болгарка катуу материалдарды жогорку тактык менен кесүүгө мүмкүндүк берет, белгиленген сызыкка ылайык кесүү жүргүзүлөт.

 Курал сүрөттөмөсү 
Бардык кесүүчү машиналар коргоочу капкак жана оң же сол жакка кыймылдаткыч корпусуна буралуучу тутка менен жабдылган, бул болгарканы оңколдорго да, солколдорго да ыңгайлуу башкарууга мүмкүндүк берет. Бул аспаптын негизги артыкчылыгы – шпинделдин жогорку ылдамдыкта айланышы (125 мм кесүүчү диск үчүн болжол менен 10 000 айлануу/мүнөт, ал эми стандарттык сызыктын ылдамдыгы 80 м/с деп эсептелет) жана ийкемдүү насадкалардын болушу, аларга өзүнөн жабышуучу майдадоочу же жылмалоочу дисктер бекитилет.

 Аспаптын мүнөздөмөлөрү Булуңкалык майдадоочу машиналардын маанилүү мүнөздөмөсү – керектелүүчү кубаттуулук. Кубаттуу аспап бат ысый бербейт жана чоң диаметрдеги дисктерди колдонууга мүмкүндүк берет, бул болгаркалардын функционалдык мүмкүнчүлүктөрүн аныктайт диск канчалык чоң болсо, ошончолук тереңирээк кесүү жүргүзүүгө болот. Булуңкалык майдадоочу машиналарды бир жана эки кол менен иштетилүүчү деп бөлүүгө болот. 150 ммге чейинки дисктер менен иштеген машиналар, адатта, бир кол менен башкарылат (үй шартында колдонуу үчүн – арматура кесүү ж.б.), ал эми 180 жана 230 мм дисктер менен иштеген машиналар эки колдуу (курулуш иштеринде: металл конструкцияларын кесүү ж.б.).

Болгарканын жумушчу бөлүгү – кесүүчү диск (айланма круг). Ал алмаштырылуучу жана белгилүү бир иштер үчүн (кесүү, майдалоо) жана белгилүү материалдар менен иштөө үчүн (металл, плитка ж.б.) ылайыкталган, ошондуктан көбүнчө мындай дисктердин топтому талап кылынат. Бардык шарттар үчүн жарактуу универсалдуу дисктер жок. Кээде бир нече диск машинка менен бирге комплект катары сатылат.

Кээ бир моделдерде кокусунан күйгүзүп жиберүүдөн коргоочу баскыч бар. Бул колдонуучунун ыңгайлуулугу жана коопсуздугу үчүн жасалган, анткени болгарка кооптуу инструменттердин катарына кирет.

 Коопсуздук эрежелери 
Бурчтуу жаргылчак машина (болгарка) эң кооптуу инструменттердин бири болгондуктан, төмөнкү эрежелерди үйрөнүп, так аткаруу зарыл:

Баарынан мурда:

 Устага алкоголдук мас абалында же наркотикалык жана уулуу заттардын таасири астында иштөөгө тыюу салынат; эч качан ооруп турганда, чарчаганда, ошондой эле реакциянын ылдамдыгын жана көңүл бурууну төмөндөтүүчү дары-дармектердин таасири астында иштебөө керек.
 Бул эрежелерди мезгил-мезгили менен кайра окуп чыгуу сунушталат.

Даярдык чаралар:

 Болгарканы колдонуудагы коопсуздук эрежелери:
 Таажы, билерик, чынжыр сыяктуу жасалгаларды тагынууга тыюу салынат, анткени алар диске оролуп калышы мүмкүн.
 Узун чачты жоолук, баш кийим же башка коргоочу каражаттар менен бекитүү керек.
 Колкап кийип иштөө милдеттүү, бирок токулган негиздеги колкаптарды колдонууга болбойт.
 Көздү коргоо үчүн коргоочу көз айнек же бет кап кийүү зарыл.
 Дем алуу органдарын коргоо үчүн респиратор колдонуу керек.
 Угуу органдарынын бузулуусун алдын алуу үчүн, айрыкча жабык жайларда, кулакчын тагынуу сунушталат.
 Коргоочу капкагы жок болгарканы колдонууга КАТУУ ТЫЮУ САЛЫНАТ.
 Инструментке анын конструкциясында каралбаган чоң диаметрдеги дисктерди орнотууга болбойт.
 Циркулярдык араанын дисктерин болгаркага орнотууга КАТЕГОРИЯЛЫК ТЫЮУ САЛЫНАТ.
 Дисктерди колдонуудан мурун жараксыздыгын текшерүү керек (жарыктар, жаракалар, ийилген жерлер бар-жогун кароо).
 Жумушту баштаар алдында иш ордун иретке келтирүү, айланада кездеме, жип, баш аламан буюмдар жок экенине көз жеткирүү зарыл. Алар инструменттин айланма бөлүктөрүнө оролуп, аварияга же өрт чыгууга себеп болушу мүмкүн.
 Кооптуу аймакта адамдардын топтолушун алдын алуу керек.
 Жанында биринчи медициналык жардам аптечкасы жана таңуу үчүн керектүү каражаттар болушу шарт.

Иш процессинде:

 ЭЧ КАЧАН кесүүчү сызыктын үстүндө же ага параллель турбоо керек, бул дисктин кыпчылып калуусунан улам «артка сокку уруу» коркунучунан сактайт.
 Диск кыпчылып калбашы үчүн кесүү операциясын вертикалдуу жүргүзүү керек.
 Инструментти эки кол менен бекем кармоо зарыл, бул аны артка ыргытылып кетүүдөн сактайт.
 Тазалоочу щеткалар менен иштөөдө айлануу ылдамдыгын минималга коюу керек – анткени жогорку ылдамдыкта щетканын металл чачы жогорку ылдамдыкта айланага чачырап кетет.

Жумуштан кийин:

 Кыймылдаткыч толук токтогонун күтүп, андан кийин гана инструментти колдон чыгаруу керек.
 Диск токтогондон кийин дароо ага тийүүгө болбойт, анткени ал абдан кызып, күйүккө алып келиши мүмкүн.

 Эскертүүлөр 

 
 

 Жөнөтүү 

 Украинадагы эң популярдуу бурчтуу жаргылчактар (бурчтуу жаргылчактар) өндүрүүчүлөрүнө сереп салуу 

Категория:Электр аспабы