Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Майли Сайрус

Ма́йли Рэй Са́йрус (төрөлгөндөгү ысымы — Де́стини Хо́уп Са́йрус ; 23 ноября 1992, , Теннесси, США) — америкалык актриса жана Ырчы. Кантри-ырчы Билли Рэй Сайрустун жана Летиция Джин Сайрустун кызы.

 Биографиясы 
Ырчы айым Билли Рэй жана Тиш Сайрустун үй-бүлөсүндө жарыкка келген. Анын атасы Билли АКШда кантри стилиндеги ырчы катары таанымал. Алгач ырчыга ата-энеси Дестини деген ат коюшкан. Бирок аны кичинесинен эле Майли деп эркелетишчү, себеби бул аттын котормосу «шайыр» дегенди түшүндүрүп, кичинесинде ырчынын кыял-жоругун сүрөттөп турган. 

Майли Сайрустун балалыгы Франклин шаарындагы фермалардын биринде өткөн. Беш бир туугандын төртүнчүсү Майли абдан ыймандуу жана чиркөөгө бат-баттан баш багып турган кыз болгонун айтат.

 Чыгармачылыгынын башаты 
Майли 2001-жылы үй-бүлөсү менен Торонто шаарына көчүп келген. Анда анын атасы «Доктур» («Doс») аттуу сериалга тартылып жүргөн кези эле. Атасынын таасири менен Майли алгач «Чоң балык» («Крупная рыба») аттуу тасмага тартылат. Кийин «Ханна Монтана» аттуу сериалда жараткан негизги каарман Ханна аттуу ырчынын образы 14 жаштагы Майлини дүйнөлүк жылдызга айланткан. Ошондон тарта анын музыкага болгон кызыгуусу артып, ырчылык карьерасын баштайт. Көз күйдүргөн бойдок кыз учурда эч нерседен коркпогон бейбаш айымга айланды. Майли кайда барбасын элдин көңүл чордонунда болууга жетишет. Мисалга ырчынын Бритни Спирстин концертинде бейтааныш кыз менен өбүшкөнү, кашын ак түскө боёп алганы, олуттуу кечеде күтүүсүздөн стриптиз бийлеп кириши элди көңүл кош калтырган жок. Анын үстүнө Майлини легендарлуу Мадонна айым да колдойт деген сөздөр айтылып келет.

 Жеке жашоосу 
Майли көп жылдар бою «Акыркы ыр» («Последняя песня») аттуу тасмада чогуу тартылган актёр Лиам Хемсворт менен мамиле куруп келген. Жадагалса ал экөө үйлөнүү тууралуу 2012-жылы жар салып, бирок жыл айланбай ажырашканын кабарлашкан. Мындан башка ырчынын жеке жашоосу тууралуу көптөгөн миш-миштер бар, бирок аларды ырчы өзү ушак гана деп келет. 15 жашынан тартып жандаган жигитинен ажыраган ырчы коомдук жайларда чыр чыгарып, болушунча көптүн көңүлүн өзүнө буруу менен алек. Ага карабай Майлинин жакын достору аны шайыр, назик, туруктуу адам экенин айтуудан тажашпайт. Бирок атактуулуктун артынан кууп жүрүп, ырчы айым адам катары өзүн жоготууда деген пикирлерди айткандар да бар.

 Кызыктуу фактылар 
 Денесине 18 даана сүрөт тарттырган.
 2006-жылы «Дайым алдыда» («На мили впереди») аттуу өзүнүн автобиографиялык китебин чыгарган.
 2013-жылы АКШдагы Maxim журналынын сурамжылоосу боюнча «Планетадагы эң сексуалдуу айым» деп табылган.
 2008-жылы официалдуу түрдө Дестини атын Майли кылып өзгөрткөн.

 Шилтемелер 
 http://www.super.kg/article/show/26723
2016 Топ-Лига

2016 Топ-Лига — Кыргызстан футбол чемпиондугунун жогорку дивизионунун 25-мезгили. Алай клубу мурунку мезгилдин чемпиону болуп, чемпиондук наамды коргоп жаткан кези.

 Командалар 

''Жадыбал алфавиттик тартипте жазылган.
КомандаЖайгашкан жериСтадионуСыйымдуулугуМашыктыруучуКапитанАбдыш-АтаКантАбдыш-Ата спорт комплекси3,000Мирлан ЭшеновТахир АвчиевАла-ТооНарынДордой спорт комплекси850Мурат ЖумакеевЖанбото Ырысбек уулуАлайОшА. Сүйүмбаев атындагы стадион11,200Бакытбек МаматовИльяз АлимовАлдиер КуршабКурманбек стадиону1,500Айбек СулаймановАскарбек МуратовАлгаБишкекКМДТжСА стадиону18,500Александр БельдиновИлдар АмировДордойБишкекДордой спорт комплекси850Руслан СыдыковТалант СамсалиевКара-БалтаКара-БалтаМанас стадиону 4000Нуржан ЖетибаевЕвгений Пономарёв

 Мелдеш жадыбалы 

 Жыйынтыктар 

 Биринчи айлампа 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 Экинчи айлампа 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 Бомбардирлер 

ОрунОюнчуКлубуГолдору1 Алиа Силла Алай212 Максатбек АлимовAлай153 Мирбек АхматалиевАлга/Дордой134 Роман КовалёвКара-Балта105 Манас Абдырасул уулуАлдиер 8

 Хет-триктер 
 Оюнчу Клубу Атаандашы Эсеп Дата Шилтеме Мирбек АхматалиевАлгаКара-Балта5–2 Алиа Силла4АлайАлдиер5–1 Манас Абдырасул уулуАлдиерАлга4–4 Манас Абдырасул уулуАлдиерКара-Балта5–1 Роман Ковалёв5Кара-БалтаАлдиер9–1 Олуватосин АлериваАбдыш-АтаАлдиер5–0 Максатбек Алимов5АлайАлдиер12–1 Алиа Силла5АлайАлдиер12–1 Аман ТалантбековДордойАлдиер13–0 Усман Зейдин Ахмейе5ДордойАлдиер13–0 
 4 Оюнчу 4 гол киргизген
 5 Оюнчу 5 гол киргизген

 Эскертмелер 

 Шилтемелер 
 Rsssf.com Statistics.

Категория:Кыргызстан футбол чемпиондугунун мезгилдери
1
Категория:2016-жыл
Армавир

thumb|Армавир.
Армавир — Орусия Федерациясынын Краснодар крайындагы шаар. Кубань дарыянын сол жээгинде, Чоц Кавказ тоосунун этегинде. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюст. -608 б.

Категория:Орусия шаарлары‎
Алгебралык талаа

Алгебралык талаа — математиканын түрдүү белүмдөрүндө колдонулуучу маанилүү алгебра, түшүнүктөрдүн бири. 

Эгер куру эмес Р көптүгүндө алгебра, кошуу жана көбөйтүү амалдары аныкталса, анда ал Алгебралык талаа деп аталат. Көптүктүн ар кандай эки а, в элементтерине алардын суммасы деп аталуучу а+в элементин туура келтирсек, ошол эле элементтерге алардын көбөйтүндүсү деп аталуучу ае элементин коё алсак, анда алар төмөнкү касиеттерге: 
1. а+в = в+а (кошуунун коммутативдүүлүгү); 
2. a+(в+c) = (а+в)+с (кошуунун ассоциативдүүлүгү); 
3. Р көптүтүндө ар кандай ав үчүн а+х=в теңдемеси жок дегенде бир чыгарылышка ээ; 
4. ав — ва (көбөйтүүнүн коммутативдүүлүгү); 
5. а(вс) = (ав)с (көбөйтүүнүн ассоциативдүүлүгү); 
6. (a+e)c = = ac+ec (көбөйтүүнүн дистрибутивдүүлүгү); 
7. Р көптүгүндө ар кандай а, в үчүн а ≢ о болгондо, ах=в теңдемеси бир чыгарылышка ээ; 
8. Р көптүгү нөлдөн айырмаланган, эч болбогондо бир элементке ээ. 
Бардык рационалдык сандардын, анык сандардын көптүгү жана а+в√2(а, в — рационалдык сандар) түрүндөгү бардык сандардын көптүгү талаага мисал боло алат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюст. -608 б.

Категория:Билим берүү
Категория:Математика
Алтай жылкысы

thumb|Алтай жылкысы.
Алтай жылкысы - Алтайдын тоолуу райондорунда асыралуучу жылкы. 

Өңү кула, жээрде жана башка Көөдөнү кер, субагай денелүү, буту кыска, мукур, туягы чың, суукка байымдуу. Боюнун бийиктиги 132—137, тулку-боюнун узундугу 138—144, көкүрөк курчай өлчөмү 160—165 см. Алтай обласынын чыгыш жагында, Монголия менен чектеш райондордо кен асыралат. Бул жылкы көбүнчө унаа катарында пайдаланылат.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюст. -608 б.

Категория:Сүт эмүүчүлөр‎
Категория:Мал чарбачылыгы
Шалдырак

Шалдырак - узундугу 430 мм., диаметри 15 мм. барабар жалгыз түз октон турат. Бул түрүнө караганда шалдырак чынында эле Пенжикент аса-мусасынын соңку түрүнүн бири сыяктуу. Бул ойду ырастоочу кыйыр күбөнү В.М.Беляев тарабынан келтирилген сафаилдин келип чыгышы жөнүндөгү уламыштан байкоого болот. Анда сафаил бир кездерде мусулман олуясынын китеп коюучу таканчыгы экен деген баян берилет. Мүмкүн Пенжикеттин аса-мусадагы коңгуроолору да өзгөрүлгөн чыгар. Шалдырактын жалгыз түз жана эркин кыймылдай тургандай бекитилген үч чоң шакекчеси алардын ордун баскандыр. Алардын кошулган жерлери ширетилип, (кандалып) коюлган. Аспаптын кармагыч жак этегинен 1-турган шакектин диаметри 80мм., ал эми калган экөөнүкү 71мм жана 78мм.га түзүшөт. Шакектер бири-бири менен 40мм. аралыкта жайгашышкан. Колго кармоочу бөлүктүн диаметри 20 мм. Ал биринчи шакектен 130 мм. алыстыкта жайгашкан. Аспаптын жалгыз түз огунун учу ичкертилип коюлган. Ичи болсо көңдөй. Ал жерге майда тоголокчолор (шариктер) саналып коюлган. Үч шакектин ар бирине диаметри 28 мм. болгон 22 ден майда шакекчелер киргизилген.

Шалдырактын шакектери да, шакекчелери да темирден жасалган. Чоң шакектерден айырмаланып, кичине шакекчелердин кошулган жерлери ширетилип (кандалып) бекитилген эмес. Аспаптын негизин түзгөн жалгыз түз ок жезден, мистен жасалат. Биз сүрөттөгөн аспапта ал жезден жасалган. Ал эми сырты болсо хромдон жабылган. Шалдырактын колго кармалчу бөлүгү кара пластикалык массадан жасалган.

Музыкалык аспапты силккен кезде шакектер 180 градуска барабар жарым айланган кыймыл жасашат. Кыймыл баштаган жана токтогон чекит аспаптын негизги огунда жайгашкан. Чоң шакектер окко тийип, токтоор замат, кичинекей шакекчелердин кыймылынан жаралган шуудураган үн угулат. Демек, аспаптык үн политрасы айкын угулган эки составдык бөлүктөн турат. Алар аспаптын «Ээси» дубаналар тарабынан ар түрдүү ыргактарга уюштурулуп пайдаланылган.

Категория:Музыкалык аспап
Алексей Леонов

thumb|Алексей Леонов
Леонов Алексей Архипович -(30. 5. 1934-ж. т., Листвянка айылы, Тисуль району, Кемеров обл. - 11. 10. 2019) — СССРдин космонавт учкучу, генерал-майор, эки жолу Советтер Союзунун Баатыры (23. 3. 1965; 22. 7. 1975). 

 1957-жылдан КПСС мүчөсү. 
 Чугуев аскер-авиац. окуу жайын бүткөндөн (1957) кийин, ААКтын бөлүктөрүндө учкуч болуп кызмат өтөгөн.
 1960-жылдан космонавт отрядында. 1968-ж. Н. Е. Жуковский атн. Аскер-аба инженердик академиясын бүткөн.
 1965-ж. 18-мартта «Восход-2» космос кемесинде экинчи учкуч болуп П. И. Беляев менен бирге космоско учкан.
 Дүйнөдө биринчи болуп космосто кемеден сыртка чыгып, андан 5 м алыстап, космос мейкиндигинде 12 мин болгон.
 1975-ш. 15-июлда СОЮЗ-19 космос кемесинин командир болуп (В. Н. Кубасов м-н бирге) экпнчи жолу космоско учкан.
 7 сааттан кийин Америкадан астронавттар. Стаффорд, Д. Слейтон жана К. Бранд учкан «Аполлон» кемеси менен 17 - июлда ашташып, дүйнөдөгү Гаринин «Союз — Аполлон» эл аралык космос системасы биригишкен бойу 2 сутка бою учкан.
 Бул биргелешкен учууда сов. жанa амер. экипаж программа боюнча белгиленген кеңири ил-тех. эксперименттерди жана изилдөөлөрдү жүргүзүп, экипаждар кемеден кемеге өтүп, өз өлкөлөрүнүүн желектерин алмашышкан.
 19-июлда кемелер кайрадан бөлүнүшүп, «Союз-19» 11-июлда СССР аймагьша, «Аполлон» 25-мюлда Тынч океанга конгон.
 Эки Ленин ордени, Кызыл Жылдыз ордени. о. эле чет өлкөлүк көптөгөн орден жанa медалдар менен сыйланган.
 Ага БЭРдин Соц. Эмг. Баатыры, ВДРдин Баатыры деген наамдар берилген.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Категория:Советтер Союзунун баатырлары
Леонов, Виктор Николаевич

thumb
Леонов Виктор Николаевич - (1916—2003) — эки жолу Советтер Союзунун Баатыры (1944, 1945), 2-рангадагы капитан (1952). 

 1942-жылдан КПСС мүчөсү. 
 Армияга чейнн темир уста болуп иштеген. 
 1937-жылдан Аскер Деңиз Флотунда. 
 Улуу Ата Мек. согушта (1941—45) Түндүк жана Тынч океан флотторунда деңиз чалгынчылар отрядынын командиринин саясий иштер боюнча орун басары, 1944-жылдын май айынан отряддын командири. 
 Сов. Заполярьежьени коргоого, Норвегияны жанa Кореяны бошотууга катышкан. 
 Жог. аскер- деңиз окуу жайын (1950), Аскер-Деүинз академиясынын эки курсун бүткөн. 
 1956-жылдын июлунан запаста. < Бетме-бет» китебинин (1956) автору. Ленин ордени, эки Кызыл Туу. 
 Александр Невский, Кызыл Жылдыз ордендери жанa медалдар, КЭДРдин ордени менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Категория:Советтер Союзунун баатырлары
Леонтьев Алексей Николаевич

Леонтьев, Алексей Николаевич (5 (18) февраль 1903, Москва — 21 январь 1979) — советтик психолог. 

 РСФСР ПИАнын (1950), СССР ПИАнын (1968) анык мүчөсү. 1948-жылдан КПСС мүчөсү. 
 Москва университетин бүткөн (1924). Л. С. Выготскийдин окуучусу. 
 1941-жылдан МГУ-нун проф., 1945—61-ж. филос. факультетинин психол. кафедрасына башчы. 1966-жылдан психол. факультеттини деканы. Анын эксперименттик жана теориялык иштери психиканын пайда болушу жана өнүгүшү, анын биол. эволюциясы, коомдук-тарыхый өсүшү, балдар психикасынын калыптанышы жана психикалык процесстердин функциялык өсүшүнө арналган. Бул маселелер боюнча Леонтьев бир катар теориялык жоболор сунуш кылган. 
 Инженерднк психология боюнча да изилдөө жүргүзгөн. «Психиканын өсүш проблемалары» деген китеби Лениндик сыйлыкка арзыган (1963). 
 Париж университетинин ардактуу доктору (1968). 
 Венгрия ИАнын ардактуу мүчөсү (1973). 
 Ленин ордени, башка 2 орден жана медалдар менен сыйланган. 
 
 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Орусия
Категория:Инсандар
Лепидолит

thumb|Лепидолит.
Лепидолит (гр. lepis — кабырчык жанa litho3— таш) — слюдалар тобундагы минерал. 

Составында Li20 1,23—5,9%, кошумча иретинде F2+, Mn, Cs, Rb, Na кезигет. Моноклин системасында кристаллданат. Ак, кызгылт, кызгылт көгүш, кээде түссуз. Катуулугу минералдар шкаласы боюнча 2,5—4. Салышт. салм. 2,9. Лепидолит сподумен, топаз, касситерит, турмалин, флюорит ж. б. минералдар менн бирге гранит пегматиттеринде, грейзендерде, гидротерм тарамдарында кезигет. Li, Rb, CS рудалары алынат жанa тоо тектердин геол. абс. жашын аныктоодо колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Минералдар
Лептондор

Лептондор (гр. leptos — жука, жеңил) — өз ара анча күчтүү аракеттенбеген, б. а. электр-магниттик начар жанa гравитадиялык өз ара аракеттенүүлөргө гана катышкан элементардык бөлүкчөлөрдүн тобу. 

Лептондорго электрон, мюон, электрон менен мюон нейтриносу жанa алар менен аты уйкаш антибөлүкчөлөр кирет. Мындай бөлүкчөлөрдүн массасы бардык башка элементардык бөлүкчөлөрдүн (фотондон башка) массасынан кичине болгондуктан Лептондор деп аталган. 

Бардык Лептондор 1/2 спинге ээ, б. а.— фермиондор

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Физика
Лурия, Александр Романович

Лурия Александр Романович (3(16). 7. 1902, Казан—14. 8. 1977, Москва) — советтик психолог. 

 РСФСР ПИАнын (1947) жанa СССР ПИАнын (1968) анык мүчөсү. 
 1945-жылдан МГУнун проф., 1967-жылдан МГУнун психол. факультетинин нейропсихол. кафедрасынын башчысы. 
 Казан университетинин коомдук илимдер факультетин (1921) жана Москвадагы 1-мед. ин-тту (1937) бүтүргөн. 
 1924—34-ж. Л. С. Выготский менен бир­се психика маселелери боюнча иштеп, аффект процесстеринин психофизиол. методдорун иштеп чыккан. 
 1931— 32-ж. Орто Азиянын айрым аймактарында социалдык-психол. экспери­мент изилдөө жүргүзүп, апын жыйынтыгын «Аң-сезимдин тарыхый өнүгүшү жөнүндө» (1974) деген китебинде баяндаган. 
 Лурия нейропсихологияны негиздөөчүлөрдүн бири. 
 Психикалык функциялардын бузулушун изилдеген. Лурия ил. психологиянын Эл аралык союзунун вице-президенти (1969—72), АКШ Улуттук ИАнын чет өлкөлүк мүчөсү (1968). 
 Анын эмгектери чет тилдерге которулган. 
 Ленин ордени, «Ардак Белгиси» ор­дени жанa медалдар менен сыйланган.

Эмгектери.: 
Проблемы высшей нервной дея­тельности нормального и аномального ре­бёнка, т. 1—2, М., 1956—58; 
Мозг челове­ка и психические процессы, т. 1—2, М., 1963—70; 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Категория:Орусия
Лысенко Трофим Денисович

Лысенко, Трофим Денисович (17 (29). 9. 1898—17. 12. 1976) — сов. аг­роном жана биолог. 

 СССР ИАнын (1939), УССР ИАнын (1934), ВАСХНИЛдин (1935) акад., президента (1938—56 ж-а 1961—62). 
 Социалисттик Эмгектин Баатыры (1945). Киев а. ч. институтун бүтүргөн (1925). 
 1922—29-ж. Украинадагы, Азербайжандагы тажрыйба (се­лекция) станцияларында иштеген.
 Одессадагы Бүткүл союздук селек­ция-генетика институтунун илимий кызматкери (1929—34), ил. жетекчиси, кийин директору (1934—38), СССР ИАнын Генетика институнун директору (1940— 65). 
 Өсүмдүктөрдүн стадиялык өөрчүш теориясын, бир топ агротех. ме­тод менен ыкманы иштеп чыккан. 
 Лысенконун бнр катар теориялык жобосу менен сунушу тажрыйбада ырасталбай калган. 
 СССР Жог. Советинин (1—6- шайл.) депутаты. СССР мамл. сыйл. лауреаты. Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Категория:Орусия
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Льеж

Льеж (, , (Лео́ди(к)ум)) — Маас жана Урт дарыяларынын кошулган жериндеги, Бельгиядагы шаар, Льеж провинциясынын административдик борбору. 

 Тарыхы 
Рим империясынын убагында шаар Леодий деп аталган. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Бельгия
Категория:Шаарлар
Любеч съезди

Любеч съезди (1097) — орус княздарынын Днепрдеги Любеч шаарында өткөн жыйыны.
 
 Удел үчүн чабышты токтотуу жанаа Русту бүлүнткөн кыпчактарга каршы биргелешип күрөшүү жөнүндө сүйлөшүүгө 6 князь чакырылган. 
 Жашы улуу Святополк Изяславичке Киев, Туров, Пинск жери менен кошо улуу князь титулу ыйгарылган, калган княздарга тиешелүү жер берилген. 
 Бирок съезддин бүтүмдөрү ишке ашырылчудай шарттар түзүлгөн эмес. 
 Съезд бүтөөр менен эле Давид Игорович князь Василько Ростиславичти сокур кылып, натыйжада княздардын ич ара согушу кайра башталган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Украина
Категория:Тарых
Люйшунь, Порт-Артур

Порт Артур. Ички чыгыш бассейн. 1904-жылкы "Нива" журналынын сүрөтү|thumb|right
Порт Артур. Жалпы көрүнүшү. 1904-жылкы "Нива" журналынын сүрөтү|thumb|right
Порт-Артур — Кытайдын сары деңизинде жайгашкан мурунку порттук шаар (тоңбогон порт, аскер-деңиздик база).

 Далянь шаары менен кошулуп, Люйда админ, районунун түзгөн
 Орус мамлекети Люйшуньду 1898-ж. Кытайдан 25 жылга арендага алган. 
 1904—45-ж. шаар Япония баскынчыларынын карамагында болгон. 
 1945-ж. 23-августта шаарды Советтик Армия бошоткон. 
 Ошол эле жыллдагы кытай-совет макулдашуусу боюнча СССР менен КытайЛюйшуньду аскер деңиз базасы катары 30 жыл биргелешип пайдаланышмак бол­гон. 
 Кытайда элдик революция жеңгендеи кийин (1949) кытай-совет макулда шуулары боюнча (1950, 1952) Люйшунь аскер- деңиз базасын СССР менен КЭР бирдей пайдаланышкан. 
 
1955-ж. СССР аскер күчтөрүн Люйшуньдан алып чыгып, андагы аскер курулуштарын КЭРге акысыз өтөкрүп берген.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Кытай
Люксембург коммунистик партиясы

Люксембург коммунистик партиясы (ЛКП) Соц. жумушчу партиясынын революциячыл тобунун не­гизинде 1921-ж. 2-январда түзүлүп, ошол эле айда Коминтернге кирген. 

 2-съезди (1921) троцкийчилерди партиядан чыгарып, башында Зенон Бернард турган жаны жетекчилерди шайлаган. 
 1928-ж. ЛКПнин жаңы программасы (биринчиси 1921-ж.) кабы алынган. 
 Экинчи дүйн. согуш жылдарында ЛКП жашырын иштеп, өлкөдөгү Каршылык көрсөтүү кыймылын жетектеген. 
 Согуштан кийин ЛКП Улут союзу өкмотүнүн составына кирип (1947-жылга чейин), 1950—60-ж. Люксембургдун согуштук блокторго кошулушуна карты, өлкөнүн бейтараптыгы үчүн күрөштү башкарган.
 ЛКПяин өкүлдөрү Коммунпсттик жана жумушчу партпялардын эл аралык кеңешмелерине (1957, 1960, 1969, Москва) катышкан жана алардын документтерин жактырган. 
 Жог. орга­ны — съезд, алардын аралыгында — Г.К. аткаруучу органы — Президиум. 
 Борб. органы—«Цайтуиг фум летцебургер фоллек».

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Люксембург
Люлька Архип Михайлович

Люлька Архип Михайлович (1908 — 1984)— сов. конcтруктор. 

 СССР ИАнын акад. (1968; корр. мүчө, 1960). 
 Социалисттик Эмгектин Баатыры (1957). 1947-жылдан КПСС мүчөсү. 
 Киев политех, институтун бүтүп (1931), авиация өнөр жайында (Харьков, Ленин­град, Москва) иштеген. 
 1933—37-ж. газ турбинасын авиад. кыймылдаткыч катары колдонуу маселеси бюнча иштеген жанa ылдам учуучу самолёттор үчүн турбореактивдуу кыймылдаткычты түзүүнү ил. негиздеген. 
 1939—41-ж. эки контурдуу турбореак­тивдуу кыймылдаткычтын конструкциялык схемасын иштеп чыккан. 
 1946-жылдан авиац. кыймылдаткыч ген. конструктор. 
 Анын катышуусу жанa жетекчилиги менен 1948-ж. ата мек. туңгуч турбореактивдуу кыймылдаткыч түзүлгөн. 
 СССР мамл. сыйл. (1948, 1951) лауреаты. 
 Үч Ле­нин ордени, Октябрь Революциясы, Эмгек Кызыл Туу ордендери жанa медалдар менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Категория:Орусия
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Лютерчилик

thumb|upright=0.5|M L (М. Лютер).
Лютерчилик - протестантизмдин негизги агымдарынын бири. 

 16-кылымда Германияда Реформациянын жүрүшүндө пайда болгон. Ага М. Лютер негиз салган. 
 16-кылымда Скандинавия, кийинчерээк Европа өлкөлөрүнө тараган. 
 Адегенде Лютерчилик протестантизмдин бир катар жоболорун негиз кылып алган; католик чиркөөсүнүн кээ бир сыйынуу белгилерин четке кагып, өзүнө ылайык келгендерин сактап калган; чиркөө коомунун укугун чектеген, Епископтор менен архиепископтор гана бийликтен пайдаланышкан. 
 Лютерчилик Библия, Чоң жанa Кичине катехи­зис ж. б. диний чыгармаларга таянган. 
 1970-ж. анын жолун жолдогондордун саны болжол менен 75 млн болгон. 
 Бүткүл дүйн. Лютерчилик федерациясы 1947—70-ж. 82 Лютерчилик чиркөөсүнөн турган. 
 Лютерчилик чиркөөсү 1948-ж. уюшулган Буткул дүйнөлүк чиркөөлөр советине кирет.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Христианчылык
Люффа

thumb|Luffa aegyptica.
Люффа, луффa — ашкабактар тукумундагы өсүмдүк уруусу. 

 Чырмалып өсүучү бир жылдык өсүмдук. Гүлң чоң, сары же ак. Мөмөсү сүйрү, көп уруктуу. Тропикте 6—8 түрү өсөт. Белгилүүлөрү: жумуру Люффа же мочалка ашкабак (L. cylindrica) жана кырдуу Л. (L. acutangula). 
 Эки түрү тең көбүнчө Япония, Индия, Инди-Кытай, Еги­пет, Америка, Кичи Азиянын тропик жанa субтропиктеринде, Кав­каз, Крым жанa Орто Азия аймактарында эгилет. 
 Жаш бүчүрүн жашылча катары жесе болот. 
 Мөмөсүнөн мо­чалка, калпак, бут кийим жасалуучу материал алынат. 
 Уругунда май бар. Мөмөсү бышканда кесилип жыйна­лат. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Өсүмдүктөр‎