Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Элжернонго арналан гүлдөр

"Элжернонго арналан гүлдөр" - Дэниел Киздин кийинчирээк романга айланган илимий фантастика кыска аңгемеси. 1958-жылы жазылган жана 1959-жылынын апрелинде The Magazine of Fantasy & Science Fiction журналында басылган чыгарма, 1960-жылы Hugo сыйлыгынын эң мыкты жазылган кыска аңгеме номинациясына татыктуу болгон. Роман 1966-жылы жарыкка чыгып, ошол эле жылы эң мыкты жазылган роман үчүн "Вавилон-17" (англ. Babel-17) менен чогу Nebula сыйлыгына ээ болгон.

Элжернон - операция аркылуу интеллекти көбөйтүлгөн лабораториялык чычкан. Аңгеме операциядан өткөн биринчи адам Чарли Гордондун иш жүргүзүүсү боюнча отчет берүүсүн баяндайт. Чыгарма акыл-эс жактан мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын даарылануусу сыяктуу ар кандай этикалык жана моралдык темаларды чагылдырат.

Китепти АКШ жана Канада китепканаларынан алып салуу маселелери көтөрүлсө дагы, ал бүткүл дүйнө жүзүндөгү мектептердин программасына киргизилген, ошондой эле экран, сахна жана радиого адаптацияланып, "Чарли" (англ. Charly) тасмасы үчүн Оскар сыйлыгына ээ болгон.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:Илимий фантастика
Категория:1966-жыл
Жанында алып жүргөн нерселер

thumb|upright|Жанында алып жүргөн нерселер (1990).
"Жанында алып жүргөн нерселер" (англ. The Things They Carried) – америкалык жазуучу Тим О’Брайендин Вьетнам согушу учурундагы америкалык аскерлердин взводу жөнүндөгү кыска аңгемелер жыйнагы. Согуш жөнүндөгү үчүнчү китеби, жазуучунун 23-жөө аскер бөлүктөрүндө алган тажрыйбасынын негизинде жазылган. Саясий дебаттардан жана Вьетнам согушу жөнүндөгү талкуулоолордон өзүн кармап турган О’Брайен, өз шаарынын тургундарынын дүйнөгө жасаган түркөйлүк аны азапка тартчу. Ушул түркөйлүк “Жанында алып жүргөн нерселер” китебин жазууга түрткү болду. Китеп алгач 1990-жылы Houghton Mifflin басмаканасынан жарыкка чыккан. Китептин каармандарынын көбү О’Брайендин жеке жашоосу менен байланыштуу жана анын “Согушта каза тапсам, табытка салып үйгө жөнөткүлө” (англ. If I Die in a Combat Zone, Box Me Up and Ship Me Home) мемуарынын каармандарына шайкеш. Чыгармада метафикшн жана чындыкка жакын жазуу тактикасы колдонулат. Чыныгы аттардын колдонушу жана жазуучунун өзү чыгарманын башкы каарманы болушу - адабий жана документалдык чыгармалардын ортосундагы чектерди жокко чыгарат. Согуш мемуарына окшошсун деп “Жанында алып жүргөн нерселер” Альфа компаниянын чыныгы эмес адамдарына арналган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1990-жыл
Френни менен Зоуи

thumb|upright|Френни менен Зоуи (1961).
"Френни менен Зоуи" (англ. Franny and Zooey) - америкалык жазуучу Ж. Д. Сэлинжердин "Френни" кыска аңгемесин жана "Зоуи" новелласын камтыган китеп. Бул эки чыгарма биригип 1961-жылы бир китеп болуп жарыкка чыккан. Алар The New Yorker журналына 1955 жана 1957-жылыдары басылат. Китепте Гласс үй-бүлөнүн кичүүлөрүү, Сэлинжердин китептеринин көнүмүш болуп калган каармандары Френни жана Зоуинин окуясы баяндалат.

"Френни" чыгармасында, кичинекей гуманитардык колледждин (Уэллсли колледжи болушу мүмкүн) акыркы курстун студенти Френни Гласстын окуясы баяндалат. Окуя колледждин аты белгисиз бир кичинекей шаарында орун алат, ал жерде Френни өзүнүн сүйгөнү Лейн менен кездешет. Өзүмчүл жана калп айткан адамдардан көңүлү калган Френни динге кайрылат.

"Зоуи" аңгемесинин окуясы Гласстардын үйүндө уланат. Ата-энесинин Манхэттендеги үйүндө Зоуинин кичүү карындашы Френни рухий жана экзистенциалдык жактан азап тартып жаткан кезинде ал карындашына бир туугандык сүйүүсүн көрсөтүп, акылмандар айткан сөздөр менен жардам берет.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1961-жыл
Сүрөтчүнүн жаш кезиндеги портрети

thumb|upright|Сүрөтчүнүн жаш кезиндеги портрети (1916).
"Сүрөтчүнүн жаш кезиндеги портрети" (англ. A Portrait of the Artist as a Young Man) - ирландиялык жазуучу Жеймс Жойстун алгачкы романы. Романда Жойстун альтер-эгосу жана Грек мифологиясынын мыкты устаты Дедалуска ишара болгон жаш Стивен каармандын диний жана интеллектуалдык ойгонуусу баяндалат. Стивен өзү көрүп чоңойгон католиктик жана ирландиялык талашсыз жоболоруна каршы чыгып, акырында Ирландиядан Европага өз эрки менен качкан болот. Роман "Улисс" (англ. Ulysses, 1922) жана "Финнегандын ашы" (англ. Finnegans Wake, 1939) чыгармаларында колдонгон адабий ыкмаларды камтыйт.

Ал 1903-жылы, 63-баптан турган "Стивен каарман" (англ. Stephen Hero) реалдуу стилдеги автобиографиялык роман катары жазылып башталган. 1907-жылы, Жойс "Стивен каарман" чыгармасынын жазуусун 25-бап менен токтотуп, темасын жана каарманын өзгөртүп аны беш баптан турган романга өзгөртөт. Америка модернизм агымынын акыны Эзра Паундтун жардамы менен роман 1914 жана 1915-жылы The Egoist журналына басылып чыгат, 1916-жылы У. Хүбш романды китеп түрүндө жарыкка чыгарганы жардам берет. "Сүрөтчүнүн жаш кезиндеги портрети" менен "Дублиндиктер" (англ. Dubliners, 1914) аттуу чыгармалары менен Жойс модернизм адабиятынын эң атактуу жазуучусу болууга татыктуу болгон.

1998-жылы Modern Library, романды англис тилинде жазылган XX кылымдын 100 эң мыкты китептеринин тизмесинде үчүнчү орунду алган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Адабият
Категория:Китептер
Категория:1916-жыл
Маякка сапар

thumb|upright|Виржиния Вулф (1927).
"Маякка сапар" (англ. To the Lighthouse) - 1927-жылы Виржиния Вулф жазган роман. Романда Рэмсилердин 1910-1920-жылдар арасында Шотландиядагы Скай аралына барганы баяндалат. 

Марсель Пруст жана Жеймс Жойс аттуу модерн жазуучулардын стилин коштоп улаган романдын сюжети экинчи планга түшүп, философиялык интроспекциясы алдынкы орунду ээлейт. Курамдуу фокализация адабий сөз каражатынын эң көрүнүктүү мисалы катары, роман бир аз маектен жана аракеттен түзүлүп, көптөгөн учурда ойлонууну жана байкоо жүргүзүүнү камтыйт. Роман балалык чактагы эмоцияларды эскертип, баралына келген адамдардын ортосундагы мамилелерге чоң маани берет. Субъективдүүлүгү аз болгон искусствонун табияты жана кабыл алуунун маселелери бул китептин темалары болуп каралат.

1998-жылы Modern Library "Маякка сапар" романына англис тилинде жазылган XX кылымдын 100 эң мыкты романдарынын тизмесинде 15-орунду ыйгарды. 2005-жылы TIME журналы романды 1923-жылдан бери келе жаткан англис тилинде жазылган 100 эң мыкты романдарынын бири деп тандады.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1927-жыл
Сокурлук (роман)

thumb|upright|Сокурлук (1995).
"Сокурлук" - португалиялык жазуучу Жозе Сарамагонун романы (1995-ж.). Ал "Ыйса Масих боюнча Инжил" (англ. The Gospel According to Jesus Christ) жана "Балтазар менен Блимунда" (англ. Baltasar and Blimunda) китептеринин катарында турган белгилүү романдарынан бири. 1998-жылы Сарамаго Нобель сыйлыгына ээ болуп, сыйлык берүү учурунда, комиссия "Сокурлук" романын да белгилеп кетти.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Адабият
Категория:Китептер
Категория:1995-жыл
Шык менен сыйлангандар

"Шык менен сыйлангандар" — америкалык жазуучу Кристин Кашордун жаш окурмандарга арналган фэнтези романы жана анын адабий дебюту.

Китеп 2008-жылы Publishers Weekly журналынын "Жылдын мыкты китептери" тизмесинен орун алып, сынчылардын жалпысынан оң ой-пикирлерине татыган. Чыгарманын артынан коштомо китеп "От" жана уландысы "Кочкул көк" китеби жарык көргөн. Анда "Шык менен сыйлангандардагы" окуялардан сегиз жыл өткөндөн кийинки абал чагылдырылат. Ал 2012-жылдын 1-майында Penguin Young Readers Group компаниясынын алдындагы Dial тарабынан басылып чыгарылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Сыйлыктары 

"Шык менен сыйлангандар" Америка китепкана бирикмесинин (АКБ) "Уилям Моррис" сыйлыгынын кыска тизмесине киргизилген, АКБнын "Жаш окурмандарга арналган эң мыкты китеп" сыйлыгынын ээси, "Сибилстин" (Фэнтези/Илимий фантастика категориясында) финалына чыккан, "Андре Нортон" (Жаш окурмандардын илимий фантастикалык жана фэнтези чыгармасы) жана "Индилердин тандоосу" (Жаш окурмандардын китеби категориясында) сыйлыктарынын финалчысы болгон. "Шык менен сыйлангандар" 2009-жылы Түштүктөгү карандысыз китеп сатуучулар бирикмесинин "Жаш өспүрүмдөр китеби" сыйлыгын утуп алган. Ошондой эле китеп төмөнкү сыйлыктарга ээ болгон:
 2008-жылы Publishers Weekly журналынын "Жылдын мыкты китептери"
 2008-жылы School Library Journal журналынын "Мыкты китептер"
 2008-жылы Booklistтин "Жаштар үчүн мыкты он роман"
 2008-жылы Booklistтин "Редактордун тандоосу"
 2009-жылы Amelia Bloomer тизмеси
 2009-жылы Amelia Elizabeth Walden сыйлыгынын финалчысы
 2009-жылы Балдар адабиятынын "Мифтик-поэтикалык фэнтези" сыйлыгы
 2010-жылы Washington Evergreen сыйлыгына көрсөтүлгөн
 2010-2011-жылдары Eliot Rosewater сыйлыгына көрсөтүлгөн
 2009-жылы Балдар китептеринин бюллетен борборунун "Көк резина" тизмесине кирген
 2012-жылы Калифорниянын жаш окурманы медалы

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:2008-жыл
Жылдыздарды сана

"Жылдыздарды сана" — америкалык жазуучу Лоис Лоуринин тарыхый көркөм чыгармасы. Китеп Экинчи дүйнөлүк согуш маалында Копенгагенден качкан жөөт үй-бүлө (Росендер) тууралуу баяндайт. Башкы окуя 1943-жылы Копенгаген шаарында үй-бүлөсү менен жашаган он жаштагы Аннамари Йохансенге токтолот. Ал Даниядагы жөөттөрдү куткарууга байланыштуу окуялардын бир бөлүгүнө айланат. Ал кезде миңдеген жөөттөргө концентрациялык лагерлерге жайгаштыруунун ордуна Шведциядагы бейтарап жерге жетип алыш үчүн жардам көрсөтүлгөн. Ал эң жакшы досу Эллен Росенге жардам бериш үчүн өз өмүрүн тобокелге салат. Аннамари Элленди согушта көзү өтүп кеткен өзүнүн эжеси Лиза деп анткорлонот. Лиза өзүнүн мурдагы убадалашкан жигити Питер аркылуу Дания каршы туруусу менен биргеликте иш алып барганы үчүн нацисттик аскерлер тарабынан өлтүрүлөт. Дания каршы туруусунун мүчөсү Ким Малте-Бруунга жардам берүүсүн улантат. Китептин аталышы Псалмдар 147:4 сабында жазылган сөздөн алынган. Кудай бардык жылдыздарды санап, ар бирин атап чыкканынына чыгарманын автору шилтеме жасаган. Бул Эллен мойнуна асып жүргөн иудаизмдин символу болгон Дауттун жылдызы менен байланыштуу.

Роман 1990-жылы бир жыл мурдагы "Америка балдар адабиятына кошкон зор салымы" үчүн "Нүбери" медалына ээ болгон. Лоис Лоури китеби үчүн изилдөө ишин жана маектешүүлөрдү жүргүзүү үчүн Копенгагенге барган. Ал китептин мукабасындагы кыздын сүрөтүн өзү тарткан (кыскача маалыматта көрсөтүлгөн). Ошол мукаба китептин бир нече басылыштарында пайдаланылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1989-жыл
Бактысыз окуялар

"Бактысыз окуялар" — Лемони Сникет каймана аты менен жарык көргөн америкалык жазуучу Дэниел Хэндлердин 13 китептен турган балдар романдары. Китептер Вайолет, Клаус жана Күн Бодлердин окуясына окурмандарды жетелейт. Ата-энелери өрттө каза болгондон кийин балдар каардуу тууганы граф Олафтын карамагына өткөрүлүп берилет. Граф Олаф аларга мураска калган нерсени уурдаганга аракет кылып, балдар качып кетейин деп атканда көптөгөн кырсыктарды өзүнүн кылмышкер өнөктөштөрү менен уюштурат. Китептеги окуя өнүгүп олтуруп, Болдерлер бара-бара үй-бүлөсүн курчаган сырдуу чөйрө менен Ө.Б.Ы. деген аталыш менен таанымал сырдуу коомчулуктун тиешеси болгон терең кутумдарга туш болушат. Аны менен Олаф да, ата-энелери да байланышы бар болгон. Китептер сериясы Сникет тарабынан баяндалат. Ал өзүнүн ар бир эмгегин раматылык сүйүктүүсү Беатриске арнап, окурманды Бодлерлердин окуясын мындан ары окуудан алыстатууга аракет кылат.

Викториан готикалык мүнөз менен абсурд текстке ээ болгон китептер кара тамашасы, шылдыңдоочу окуя баяндоосу, анахроникалык элементтерди камтышы жана ошондой эле маданий жана адабий кыйытмалары менен белгилүү болгон. Китептер постмодерн жана метапрозалык чыгарма категориясына киргизилген. Балалык кездеги идиллиялык тазалыктан бойго жеткенден кийинки адеп-ахлактык татаалдыкка өтүүдөгү психологиялык жараянды изилдеген китептердин мазмуну кийинки романдардын аягына чейин өнүгүп олтурган. Ошондой эле, сериянын акыркы бөлүмдөрүндөгү философиялык карама-каршылыкка карата адеп-ахлактык эки ача мамиленин өсүшү баса белгиленген. Булар жомоктордун жакшы жактары деп аталса да, Болдерлердин айрым кыймыл-аракеттеринин табияты терс каармандар тарабынан кыйынчылык менен кабыл алынып, туура эмес жасалган иштер үчүн пайда болгон башка каармандар жоопкерчилик алышат.

"Жаман башталыш" аттуу биринчи роман 1999-жылдын сентябрь айында жарык көргөндөн бери китептер белгилүү бир популярдуулукка жетишип, сынчылардын баасына татыган жана дүйнө жүзү боюнча коммерциялык ийгилик жарата алган. Алардын негизинде тасма, видео оюндар, ар түрдүү буюм-тайымдар жана Netflix компаниясынын телесериалы пайда болгон. Бул циклиндеги негизги он үч китеп жалпысынан 65 миллион нуска менен сатылып, 41 тилге которулган. Романдар баяндаган ааламдагы окуяларды чагылдырган бир катар жандаш китептер да жарык көргөн. Алардын катарында "Лемони Сникет: Уруксатсыз автобиография", "Биатристин каттары" жана Сникеттин жаштык кезин сүрөттөгөн "Бардык туура эмес суроолор" аттуу нуар жанрындагы тетралогиялык башталыш китептери бар.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Куудул чымчыкты өлтүрүү (роман)

"Куудул чымчыкты өлтүрүү" — 1960-жылы Харпер Ли тарабынан басылып чыгырылган роман. Ал дароо ийгиликке жетишип, "Пулитцер" сыйлыгын утуп алган жана заманбап Америка адабиятынын классикалык чыгармасына айланган. Мазмуну жана каармандар Линин өз үй-бүлөсүндө, коңшуларына жана анын мекени Алабама штатынын Монровилл жергесине жакын жерде 1936-жылы ал 10 жаш кезинде болуп өткөн окуяларга жүргүзгөн байкоолоруна үстүртөн негизделген.

Зордук-зомбулук жана расалык теңсиздик сыяктуу олуттуу темаларды камтыганы менен роман жылуулугу жана юмору менен белгилүү болгон. Аңгемечинин атасы Аттикус Финч көптөгөн окурмандар үчүн изги каарман жана юристтер үчүн чынчыл үлгү катары кызмат кылган. Романдын таасири тууралуу жазган сынчылардын бири "Жыйырманчы кылымда "Куудул чымчыкты өлтүрүү" балким, Америкадагы расизм тууралуу эң кеңири окулган чыгарма жана андагы башкы каарман Аттикус Финч расалык баатырдыктын көпкө созулган образы" деген.

Түштүк готика жана тарбиялык роман катары "Куудул чымчыкты өлтүрүүнүн" негизги темалары расалык адилетсиздик жана күнөөсүздүктүн жок кылынышы. Окумуштуулар Ли өз эмгегинде ошондой эле класс, кайрат, мээрим жана гендер маселелери дагы сөз кылганын белгилешкен. Китеп АКШдагы мектептерде толеранттуулук жана сокур ишеним сабактарын бериш үчүн кеңири окутулат. Көтөргөн темаларына карабастан "Куудул чымчыкты өлтүрүү" мамлекеттик мектептерден алып салуу боюнча өнөктүктөргө дуушар болуп, расалык эпитеттердин колдонулушу боюнча сын-пикирлерге кабылган.

Роман жарыкка чыккандан кийин ар башка реакцияларга жем таштаган. Көптөгөн нускалары сатылып, билим берүү тармагында кеңири пайдаланылганына карабастан ага карата жүргүзүлгөн адабий талдоо иштери өтө сейрек. "Куудул чымчыкты өлтүрүү" боюнча бир нече авторлордун жана коомдук ишмерлердин жеке көз караштарын чогулткан Мэри Макдонаф Мөрфи китепти "таң калтырган көрүнүш" деп атаган. 2006-жылы британиялык китепканачылар китепти Библиядан мурда "ар бир бойго жеткен адам көзү өтүп кеткенге чейин окушу керек болгон" чыгарманын бири катары баалашкан. Китептен ылайыкташтырылып тартылган тасма "Оскар" сыйлыгына татыган. Тасманын сценарийин Хорто Фут жазып, режиссер Роберт Маллиган 1962-жылы тарткан (Куудул чымчыкты өлтүрүү). 1990-жылдан бери романга негизделип жазылган спектакль Харпер Линин мекенинде жыл сайын көрсөтүлүп турат.

"Барып кароолчуну дайында" чыгармасы 2015-жылдын 14-июлунда жарык көргөнгө чейин "Куудул чымчыкты өлтүрүү" Линин жападан жалгыз китеби болуп турган. Ли 1964-жылдан бери өзүнүн же болбосо романынын коомчулук алдына чыгышына каршы болуп келген болсо да 2016-жылдын февралында көзү өткөнгө чейин өз эмгегинин тийгизген таасири боюнча жооп берип жүргөн.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1960-жыл
Карыптар (роман)

thumb|upright|Байкуштар.
Карыптар –– Виктор Югонун француз тилиндеги тарыхый романы. Биринчи жолу 1862-жылы басылып чыккан чыгарма 19-кылымдын чоң романдарынын бири болуп эсептелет. 

Англис тилдүү дүйнөдө роман, адатта, анын баштапкы французча аталышы менен айтылып келет (Les Misérables). 1815-жылдын башынан баяндалып, Парижде 1832-жылдагы июнь коогасында туу чокусуна жеткен роман бир нече каармандардын жашоосуна жана өз ара мамилелерине, өзгөчө мурда камалган Жан Валжандын баштан өткөргөн оор окуяларына жана анын куткаруу тажрыйбасына окурмандарды жетелейт.

Мыйзамдын жана ырайымдуулуктун табиятын изилдеген роман Франциянын тарыхын, Париждин архитектурасы менен урбанистикалык жасалгасын, саясатын, адеп-ахлак философиясын, монархияга каршы турушун, адилеттүүлүгүн, динин, романтикалык жана үй-бүлөлүк сүйүүнүн түрлөрү менен табиятын кылдат иликтеп чыгат. "Карыптар" сахна, телеберүү, мюзикл жана анын негизиндги тасма үчүн көптөгөн ылайыкташтыруулар аркылуу популярдуу болуп кеткен.

Окуучулар үчүн кыскартылган варианты кыргыз тилинде Оку басма үйдөн жарык көргөнhttps://okubasma.kg/kg/kitep/160555/.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Булактар 

Категория:Франция адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1862-жыл
Батперек учургандар (роман)

"Батперек учургандар" — ооган-америкалык жазуучу Халид Хоссейнинин биринчи романы. 2003-жылы Riverhead Books тарабынан басылып чыгарылган роман кичинекей бала Амирдин окуясын баяндайт. Ал Кабулдун Вазир Акбар Хан аймагында жашайт жана эң жакын досу Хассан өзүнүн өгөй бир тууганы болот. Окуя Афганистандагы монархиянын кулашынан тарта Советтик аскерлердин өлкөгө киришине, көп сандаган афган качкындарынын Пакистан, Кошмо Штаттарга кеткенине чейинки башаламан окуяларды жана Талибан режимин чагылдырат.

Хоссейни "Батперек учургандар" — бул баяндоонун үй-бүлөлүк аспектине басым жасаган ата-бала окуясы деп комментарий берген. Мындай элементти ал өзүнүн кийинки эмгектеринде да колдонгон. Күнөө кылуу жана күнөө жуу темалары романда басымдуулук кылат. Хассанга болгон зордук-зомбулукту Амир токтото албай калганын сүрөттөгөн жеринде окуя туу чокусуна жетет. Китептин калган бөлүгүндө Амир Хассандын уулун жыйырма жылдан киийн куткаруу менен ошол катачылыктарын оңдоого аракет кылганы тууралуу баяндалат.

"Батперек учургандар" китеп болуп басылып чыгарылгандан кийин бестселлерге айланып, китеп клубдарында жайылтылган. Ал New York Times гезитинин бестселлер тизмесинде эки жыл бою биринчи саптан түшкөн эмес жана Кошмо Штаттарда жети миллиондон ашуун нускасы сатылган. Сынчылар жалпысынан оң ой-пикирлерди айтышканы менен китептин мазмунунун айрым бөлүктөрү Ооганстанда олуттуу талаш-тартыштарды жараткан. Китеп жарык көргөндөн кийин 2007-жылы окшош аталыштагы тасма, бир канча сахналык көрсөтүүлөр жана графикалык роман сыяктуу бир нече ылайыкташтыруулары пайда болгон.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Байланыштуу макалалар 
 Батперек учургандар (тасма, 2007)

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:2003-жыл
Жол (роман)

"Жол" — америкалык жазуучу Кормак Маккартинин 2006-жылы чыккан романы. Ал бир нече ай бою саякаттап жүргөн атасы менен жаш уулунун кыяматтан кийинки жомогу. Алардын өз сапарында белгисиз жаратылыш кырсыгы кыйраткан аймактан өтүшөт. Кырсык көптөгөн маданияттарды, өткөн жылдарда жер жүзүндөгү дээрлик бардык жашоону жок кылган болот. Роман 2007-жылы "Пулитцердин" "Фантастика" жана 2006-жылы "Жеймс Тейт Блэк Мемориалдын" "Фантастика" сыйлыктарын утуп алган. Китеп окшош аталыштагы тасмага 2009-жылы ылайыкташтырылып, ага Жон Хиллкоут режиссерлук кылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Сыйлыктары 
2006-жылы Маккарти "Жеймс Тейт Блэк Мемориал" жана "Беливер Бук" сыйлыктарына ээ болуп, фантастика категориясында Улуттук китеп сынчылар чөйрөсүнүн сыйлыгынын финалисти болгон. 2007-жылы 16-апрелде роман фантастика категориясында "Пулитцер" сыйлыгына татыган. 2012-жылы ал "Жеймс Тейт Блэктин" мыкты китептер боюнча кыска тизмесине киргизилген.

 Ылайыкташтырылышы 
Романдын тасмага ылайыкташтырылышы режиссер Жон Хиллкоут жана сценарист Жо Пенхалл тарабынан ишке ашкан. Кинотеатрларда 2009-жылдын 25-ноябрында көрсөтүлө баштаган. Тасмада Вигго Мортенсен кишинин, Коди Смит-Макфи баланын ролун аткарышкан. Өндүрүш иштери Орегондун Луизиана жергесинде жана Пеннсилваниянын бир канча жайларында болуп өткөн. Тасма роман сыяктуу эле киносынчылардын жалпысынан оң сын-пикирлерине ээ болгон.

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:2006-жыл
Калифорния Университети (Беркли)

thumb
Берклидеги Калифорния университети (ошондой эле Беркли, Кэл, Кэл Беркли жана Калифорния) - Берклиде жайгашкан мамлекеттик илимий-изилдөө университети болуп саналат. Ал 1868-жылы негизделген. Беркли Калифорния системасындагы он изилдөө университеттердин байыркысы, жана ошондой эле Америка Кошмо Штаттарындагы жана дүйнө жүзүндөгү мыкты мамлекеттик жогорку окуу жайы катары эсептелинет.

Калифорния жеке колледжинин жана Окленддеги мамлекеттик айыл чарба, тоо-кен, жана механикалык искусство Колледжи менен биригүүнүн натыйжасында 1868-жылы Калифорния институту катары негизделген. Беркли болжол менен 350 бакалавр жана башка ар түрдүү дипломдук программаларды да сунуш кылат 1960-жылы, Берклиде студенттер жетектеген Эркин сүйлөө кыймылы, ошондой эле Вьетнам согушуна каршы кыймылдары менен белгилүү болгон. 

Беркли америкалык ЖОЖдордун бирикмесинин негиздөөчүлөрүнүн бири катары эсептелинет. Жана ошондой эле 2015-жылдын 30-июнуна чейин абдан жогорку илимий-изилдөө жана өнүктүрүү чыгымдары $ 789 млн болгону маалым. Ал Лоуренс Беркли Улуттук лабораториясы, Лоуренс Ливермор Улуттук лабораториясы жана Лос-Аламос Улуттук лабораториялын кошуп, Америка Кошмо Штаттарындагы үч Улуттук Энергетикалык лабораториялары менен биргелешип иштейт. Буга кошумча дагы көптөгөн дүйнөгө белгилүү илимий-изилдөө институттары жана уюмдары менен эмгектеште, анын ичинде математикалык изилдөө-илимдер институту жана ааламды илим-изилдөө лабораториясы.

 Тарыхы 

 Кампустары 

 Жетекчилиги 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ университеттери
Категория:1868-жыл
Калифорния технология институту

Калифорния технология институту (Кыскача Калтех, англ: Caltech) — жеке жана докторлук даража берген университет болуп саналат. Ал АКШдагы Калифорния штатындагы Пасадина шаарында жайгашкан. 1891-жылы Амос Г. Трооп тарабынан даярдоочу программа жана кесиптик окуу катары түзүлөт жана алгач профессионалдык-техникалык мектеп болуп ачылган. 20-кылымдын башында колледжде Джордж Эллери Хейл, Артур Амос Нойс жана Роберт Эндрюс Милликан сыяктуу илимпоздор иштешкен. Башында даярдоочу жана профессионалдык мектептер жоюлуп, кайра 1910-жылы иштеп башташат. 1921-жылы азыркы Калифорния технология институту деп аталып калган. Ал 1934-жылы Америкалык ЖОЖдордун ассоциациясынына кирген. Мындан тышкары, 1936 жана 1943 жылдардын ортосунда Теодор фон Карман тарабынан ачылган НАСАнын Jet Propulsion Laboratory азыркы күнгө чейин иштелип келет. Кошмо Штаттардагы көркөм жана прикладдык илимдерди окутууга арналган окуу жайлардын бири болуп саналат. 

Калтех көптөгөн дүйнөдөгү мыкты жогорку окуу жайлардын бири. Калтех бүтүрүүчүлөрүнүн жана окутуучуларынын арасынада 34 Нобель сыйлыгынын лауреаттары, (алардын ичинде Линус Полинг эки жолу бул сыйлыктакка татыган, тарыхта биринчи адам болгон), 1 Fields медаль ээси, 6 Turing Award сыйлыгынын лауреаттары, 4 АКШнын аба күчтөрүнүн окумуштуулары жана 71 United States National Medal of Science or Technology сыйлыктарынын лауреаттары бар. Америка Кошмо Штаттарынын Улуттук академиялардына 112 окутуучу шайланган. Мындан тышкары, көптөгөн окутуучулар Говард Хьюз медицина институтуну жана НАСА менен байланышта. Pomona College изилдөөсү боюнча, Калтех докторлук даражасын бүтүрүүчүлөр АКШдагы окуу жайлар арсында биринчи орунда турат. 

 Шилтемелер 
California Institute of Technology (расмий сайт)
Категория:АКШ университеттери
Категория:1891-жыл
Категория:Университеттер арип боюнча