Херсон

Херсон — Украинанын түштүгүндөгү шаар, Херсон облусунун административдик борбору, Херсон районунун жана Херсон шаардык жамаатынын. 2020-жылдын 17-июлуна чейин областтык баш ийүүдөгү шаар болгон. 2014-жылдан 2022-жылга чейин - Кырым Муктар Республикасындагы Украина президентинин өкүлчүлүгүнүн убактылуу жайгашкан жери. Днепрдин оң (бийик) жээгинде, Кара деңиздин Днепр куймасы менен кошулган жерине жакын жайгашкан. Днепр дарыясындагы эң ири деңиз жана дарыя порту. Украинанын баатыр шаары.

Шаардын калкынын саны 2025-жылдын 28-январына карата 66 миң туруктуу жашоочуhttps://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3953673-prokudin-rozpoviv-skilki-ludej-zaraz-prozivaut-u-hersoni.html, ал эми шаардык кеңештин чектеринде – шаардын райондук кеңештерине баш ийген калктуу конуштарды кошкондо – 330 жана 334,5 миң адамЧисельність населення На 1 березня 2015 року.

Темир жол менен Киевге чейинки аралык 648 км (Знаменка, Николаев аркылуу). Ири темир жол түйүнү (Николаев, Снигиревка, Жанкөйгө баруучу линиялар), Херсон деңиз соода порту жана дарыя порту, аэропорт, ошондой эле темир жол, дарыя жана автовокзалдар бар. Украинанын түштүгүнүн маанилүү экономикалык, өнөр жай жана маданий борбору.

2022-жылдын 3-мартынан 11-ноябрына чейин орустар Украинага басып киргенде шаар орустардын баскынчылыгында болгон.

 Этимологиясы 
Шаар Кырымдагы байыркы грек колониясы - Херсоненин атынан аталган. Шаардын бул аталышы орус императрица Екатерина IIнин “грек” саясатына ылайык келген, ал псевдо-грек аттарынын модасына таазим болгон жана чыныгы географиялык мааниге ээ болгон эмес, анткени байыркы грекче Херсонес “жарым арал” дегенди билдирет, ал эми шаардын ордунда жарым арал болгон эмес

 Калкы 
Херсон калкыПервая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Распределение населения по родному языку и уездам 50 губерний Европейской России ДемоскопЧисленность и состав населения Херсонской области по итогам Всеукраинской переписи населения 2001 года17891792184618501885189719101923192619392 00025 00054 00062 00065 00059 07672 00041 08657 37696 9871941195919701979198119891992199820012003102 000157 995260 687318 908329 000355 379368 300358 700328 360325 7062004200520062007200820092010201120122013322 800319 278316 056312 359308 837306 567304 613302 528300 666299 052201420152016201720182019202020212022297 593296 448294 941293 299291 428289 096286 958283 649279 131
Шаардын калкынын саны 2021-жылдын 1-январына карата 286 958 туруктуу жашоочуларды жана азыркы калктын саны боюнча 296 161 адамды түзөт, шаардык кеңеште – шаардын райондук кеңештерине баш ийген калктуу конуштарды кошкондо – 330 026 жана 334 570 адам.

Агломерациядагы калктын саны 450 миңге жакын адамды түзөт.

Херсон шаар агломерациясынын борбору болуп саналат, ага Херсондун өзүнөн тышкары Алёшки, Подстепное, Антоновка, Молодёжное, Степановка, Висунцы, Камышанский, Зеленовка, Надднепрянское, Октябрьское, Чернобаевка, Белозерка кирет.

2001-жылы Украинанын эл каттоосуна ылайыкЧисленность и состав населения Херсонской области по итогам Всеукраинской переписи населения 2001 года:

 76,4 % - украиндер
 20,0 % - орустар
 3,6 % - башка улуттар

Херсон орус тилдүү чөлмөккө кирет. Шаарда тиричилик деңгээлинде негизинен орус тили колдонулат. 2012-жылдын август айында шаарда орус тили аймактык тил статусун алган, ал эми Херсон шаарынын мэри Владимир Салдо шаарда 110 улуттун өкүлдөрү жашай турганын, алардын 53,4% украин тилин эне тили катары эсептей турганын билдирген, ал эми 45,3% - орусРусский язык стал региональным в Херсоне // Укринформ 21 августа 2012.

 Шилтемелери