Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Саясий лидерчилик

Саясий лидерчилик - бийлиги бар кандайдыр бир адамдын (лидердин) коомго, саясий уюмга жана социалдык топторго тийгизген таасири.
 
Саясий лидерчиликке төмөнкүдөй өзгөчөлүктөр мүнөздүү: ортомчулдук (лидер менен социалдык топтордун ортосундагы байланыш, топтордун кызыкчылыгы, көпчүлүк коммуникациялык ыкмалар ж. б.); көп ролдуулук (ар кандай социалдык кызыкчылыктардын макулдашуусуна багытталган); институтташтырылгандык (бекитилген нормаларга жана жол-жоболорго таянган мамилелердин өзгөчө бир моделинин болушу). 

Саясий лидерчиликтин башкы функциялары болуп төмөнкүлөр саналат: ингеграциялык (коомдун интеграциясы, көпчүлүктүн, жалпы маселелердин жана баалуулуктардын тегерегиңде биригиши), башкаруучу (ыңгайлуу саясий чечимдерди иштеп чыгып, кабыл алуу), коммуникациялык (көпчүлүк менен дайыма байланыштуу системасын жөнгө салуу); мобилизациялык, ошондой эле бийликти легитимдештирүү (жеке абройду колдонуу менен бийликти колдоону камсыз кылуу).

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Саясий күрөш

Саясий күрөш - саясий ишмердүүлүүгүн ар түрдүү саясий күчтөрдүн жана алардын уюмдарынын (партия, профсоюздар, диндик жана маданий бирикмелер, куралданган топтор ж. б.) өз ара аракеттеринде жана каршылашууларынан көрүнгөн, кызматташтык (колдоо көрсөтүү, жардам берүү) жана атаандаштык (конкуренция) менен катар турган формасы.
 
Саясий күрөштүн негизинде саясий мамилелердин субъектилеринин (инсандын, топтун жана социалдык катмарлардын) кызыкчылыктары жатат. Саясий күрөштүн объектиси - менчикти жана бийликти ээлөө, сактоо (бекилүү, кайрып алуу) же аларды бөлүштүрүүнүн тартибин өзгөртүү. Саясий күрөштүн максаты - өзүнүн саясий эркин ишке ашыруу үчүн коомдун саясий системасында туруктуу орунду ээлөө. Саясий күрөш ар түрдүү формаларда өтүшү мүмкүн: ар кыл саясий партиялардын коомдук кыймылдардын, парламенттеги фракциялардын саясий лидерлердин тынчтык мүнөздөгү кагылышуу формасында; күч менен мажбурлоо жана зомбулук каражаттарын (мамлекеттик төңкөрүш, жарандык согуш ж. б.) түздөн-түз пайдалануу менен курч мүнөздө кандай гана формада болбосун саясий күрөш каршылашын алсыратуу, анын максаттарынын жана кызыкчылыктарынын ишке ашыруусун кыйындатуу үчүн эмес (булар атаандаштыкка мүнөздүү), каршылашын саясий мейкиндиктен толугу менен сүрүп чыгаруу максатында жүргүзүлөт.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Саясий конфликт

Саясий конфликт - саясий процесстин түрү, саясий күчтөрдүн кызыкчылыктарынын, баалуулуктарынын жана көз караштарынын карама-каршылыгы, алардын кагылышуусунун саясий конфликти саясий процесстик форма катары үчкө бөлүүгө болот: конфликттин алды (пайда болуу стадиясы), түздөн-түз кагылышуу жана аны чечүү стадиялары.
 
Мазмуну жагынан мамлекет аралык, региондук жана жергиликтүү болуп бөлүнүп, ал ачык жана жабык формада жүрөт. Саясий системанын туруксуз болуусу саясий кризис деп аталат. Терроризм, согуш жана революция саясий конфликттин келип чыгуусун шарттайт. Конфликтти басуу, ошоңдой эле компромисске жана консенсуска жетишүү саясий чыр-чатактарды чечүүнүн ыкмаларынан болуп саналат.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Саясий бийлик

Саясий бийлик - коомдун, социалдык топтордун кызыкчылыгын чагылдырган саясий чечимдерди кабыл алуу, аны ишке ашыруу процессинде, саясий мамилелерге катышкан субъектилердин таасир көрсөткөн мүмкүнчүлүгү жана жөндөмү.
 
Бийлик - бул саясаттын негизи. Учурунда англ. философ, коомдук ишмер Б.Рассел саясий бийликке саясат таануунун борбордук категориясы деп аныктама берип, физика үчүн энергия түшүнүгү канчалык фундаменталдык түшүнүк болсо, каадай гана социалдык илим болбосун саясий бийлик да анын фундаменталдык түшүнүгү деп белгилеген. Саясий бийлик коомдо башкарууну ишке ашырган адамдардын биргелешкен иш-аракетин координациялоого арналган атайын институттардын пайда болушу менен удаа пайда болгон. Мамлекеттик бийлик уюм катары бийликтин субъектиси болгон калктан өзгөчөлөнүп, коомду башкарат жана андагы байлыкты бөлүштүрөт. Ал башкаруучу уюмдун субъектилери - мамлекеттик органдар (өкмөт, парламенг, сот, күч структуралары, бийликтин региондук жана жергиликтүү органдары) жана ыйгарым укукка (полномочиеге) эз болгон мамлекеттик кызматкерлер болуп саналат. 20-кылымдын 2-жарымынан тартып мамлекеттердин үстүнөн караган эл аралык (БУУ, Европарламент, Европа союзунун комиссиясы, Европалык соту. б.) саясий бийликтер пайда болду; к. саясат, Саясий институттар, Саясий уюм.

 Дагы кара 
 Саясий система

Колдонулган адабияттар
 Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4

*
Категория:Мамлекет жана укук теориясы
Саясий аң-сезим

Саясий аң-сезим — саясий билимдердин, баалуулуктардын жана көз караштардын системасы, буларга таянып, саясий абалга жараша ылайыкташып түзүлгөн багыттар, аракеттер иштелип чыгат.
 
Саясий аң-сезимдин түзүлүшүн төмөнкүдөй элементтерди болуп көрсөтүүгө болот:
 саясий билимдер (саясий система, институттар жана жол-жоболор, алардын жардамы менен элдердин саясий процесстерге катышуусу камсыз болот); 
 саясий баалуулуктар; саясий багыттар (өзүнчө бир саясий системага карата көз караштар жана саясий мамилелердеги жүрүм-турумдун ылайыктуу модели);
 динамикалык элементтер (коомдук пикир, көпчүлүктүн маанайы ж. б.).

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Саясий активдүүлүк

Саясий активдүүлүк - коомдук активдүүлүүгүн формаларынын бири, өзүнө саясаттын субъектисинин абалын өзгөртүүгө багытталган саясий жүрүм-турумду камтыйт.
 
Саясий активдүүлүк аң-сезимдүү жана стихиялуу болуп бөлүнөт. Саясий активдүүлүк саясатка катышкан индивидге, массаларга таандык. Мазмуну боюнча Саясий активдүүлүк төмөнкүдөй болот: конструктивдүү жана деструктивдүү; саясий жашоонун инновациялык демократиялык формаларын түзүүгө алып келүүчү прогрессивдүү болот, уюмдарда жана институттарда социалдык топторго, айрым жарандарга коомдо туруктуулукту сактоого мүмкүнчүлүк берүүчү, социумдун өнүгүшүн кармап турган консервативдүү аракеттер катары түшүндүрүлөт. Эгерде прогрессивдүү саясий активдүүлүк коомду бириктирип, анын чыныгы кызыкчылыктарын, индивиддердин эркиндикке умтулуусун, социалдык-саясий мурастарды сактоонун, карама-каршылыктарды гумандуу чечүүсүн объективдүү зарылчылыктарын чагылдырса, реакциячыл активдүүлүк социалдык байланыштарды начарлатат, саясий турмуш үчүн коркунучтуу формаларда (улутчулдук, сепаратизм, экстремизм) чыгат. Саясий активдүүлүк коомдук жашоонун бардык чөйрөлөрүн (технол., экономикалык, социалдык, саясий, руханий) өзгөртүүгө же сактап өнүктүрүүгө, социалдык топторго таасир тийгизүүгө багытталган. Саясий активдүүлүккө социалдык кризистердин убагында өзгөчө күч алган саясий пассивдүүлүк каршы турат. Саясий пассивдүүлүк баалуулуктарга, идеалдарга, бийлик структур аларынын ишмердүүлүгүндөгү стратегиялык жана тактикалык багыттарга калктын канааттанбаган шарттарында күчөйт.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Саясат философиясы

Саясат философиясы - философия илиминин курамдык бөлүгү, саясат дүйнөсүн онгол. таанып-билүү (болмушту философиялык түшүнүү), саясаттын жалпы, объективдүү табигый-тарыхый закон ченемдүүлүктөрүн жана багыттык, акыл-эстик, логикалык, теориялык өнүгүү процесстерин, практикалык иштерин изилдеп үйрөнүүчү илим.
 
саясат философиясы -саясий ишмердүүлүктүн фундаменталдык негиздерин, методол. базистерин, принциптерин түзөт, булардан учурда аткарылып жаткан жана алдыда аткарыла турган саясий программалар, пландар, методдор, каражаттар келип чыгат. Саясий ишмер үчүн кандай саясий долбоорлор чыныгы, кайсынысы жалган, кайсынысы кандай өнүгөт, кайсы идеялар иш жүзүнө ашат, кайсынысы иллюзия бойдон кала тургандыгын аныктап алуу маанилүү. саясат - илим да, искусство да. Илим катары ал чындыкты объективдүү анализдөөдөн чыкпай, теорияга айланган корутундуларга жана жоболорго таянат, зарылчылыктын жана кокустуктун, зарылчылыктын жана эркиндиктин диалектикасын эсепке алуусу маанилүү. саясат «мүмкүнчүлүгүн искусствосу», бирок саясатчы саясий жана социалдык мамилелерди жогорку деңгээлге жеткирүү, учурдагы чектелген мүмкүнчүлүктөрдү бузуу үчүн акыл-эстүү тобокелге баруу жөндөмдүүлүгүнө жана шыкка ээ болууга тийиш. М. Вебер саясат катуу тактайды чын дилинен, ошол эле убакта аны так өлчөө менен бургулоого окшош деп салыштырат. Саясатта илимий негизделген саясий курсту иштеп чыгуу жана максатка жетүүнүн реалдуу стратегиясын аныктоо саясат философиясынын башкы милдети болуп саналат.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
«Роман-газета»

«Роман-газета» - көркөм адабияттын, көбүнчө роман менен говесттердин массалык мезгилдүү басылмасы. В. И. Лениндин айтуусу боюнча М. Горькийдин демилгеси менен 1927-жылы июлда негизделген.
 
Мурда айына бир чыкчу, 1957-жылдан бир айда эки чыгат. «Роман-газета» советтик жана чет элдик авторлордун мыкты чыгармаларын кеңири жайылтуу үчүн кызмат кылган. 

 Колдонулган адабияттар 
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Рашидов Шараф Рашидович

Рашидов Шараф Рашидович (24. 10(6. 11). 1917, Жызак ш., азыркы Өзбекстан - 1992, Ташкенг) - советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер, өзбек жазуучусу. Эки жолу Социалисттик Эмгектин баатыры (1974, 1977). 1939-жылдан КПСС мүчөсү.
 
Дыйкан үй-бүлөсүнөн. Самаркандагы Өзбек университетинин филология факультетин (1941), ВКП(б) БКш караштуу Жогорку партиялык мектепти (1948, сырттан) бүткөн. 
 1935-жылы Жызактагы педтехникумду бүтүрүп, Орто мектепте мугалим. 
 1937-41-жылдары Самаркан облусунун «Ленин йоли» газетасында жооптуу катчы, редактордун орун басары, редактор. 
 1941-42-жылдары Советтик Армияда, 1943-44-жылдары облустук газетанын редактору. 
 1944-47-жылдары Өзбекстан КП(б) Самаркан обкомунун катчысы. 
 1947-49-жылдары республикалык «Кызыл Өзбекстан» газетасынын жооптуу редактору. 
 1949-50-жылдары Өзбекстан жазуучулар союзунун башкармасынын төрагасы. 
 1950-59-жылдары Өзбек ССР Жогорку Советинин Президиумунун төрагасы жаш СССР Жогорку Советинин Президиумунун төрагасынын орун басары. 
 1959-жылы марттан Өзбекстан КП БКнын биринчи секретары. КПССтин 19-25-съезддерине делегат. 
 1956-жылдан КПСС БКнын мүчөлүгүнө кандидат, 1961-жылдан КПСС БКнын мүчөсү. 
 1961-жылдан КПСС БСнын Президиумунун, 1966-жылы апрелден КПСС БКнын Саясий бюросунун мүчөлүгүнө кандидат. СССР Жогорку Советинин (3-10шайл.) депутаты. 
 1970-жылдан Президиум мүчөсү. Рашидовдун алгачкы ырлар жыйнагы 1945-жылы «Каарым» деген ат менен чыккан. Дың жерди өздөштүрүүдөгү элдин күрөшүп «Жеңип чыккандар» (1951) давестинде баяндаган. 

Кийин бул тема кеңейтилип, «Бороондон күчтүү» (1958) романында берилген. Ата Мекендик согуш мезгилинде тылдагы элдин баатырдыгын даңазалаган «Кубаттуу толкундар» (1964) романын жазган. 

Рашидовдун «Кашмир баяны» (1956) романтикалык повестинде элинин эркиндик үчүң болгон күрөшүнө арналган. 1950-жылы «Тарыхтын чечими» аттуу публицистикалык макалаларынын жыйнагы, 1967-жылы «Достуктун байрагы» китеби чыккан. Рашидовдун сын макалалары советтик адабияттын актуалдуу проблемаларына арналган. 

Жети Ленин ордени, башка 4 орден жана медалдар менен сыйланган. 

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Категория:Өзбек жазуучулары
Райнис

Райнис Ян (чын аты-жөнү - Янис Плиекшапс) (30. 8(11. 9). 1865, Екабпилс району, Варславаны кыш. - 12. 9. 1929, Рига) - латыш акыны, драматург, коомдук ишмер, Латыш ССР эл акыны (1940). Аревдатордун үйбүлөсүнөн.
 
Петербург университетинин укук факультетинде окуган (1884-88). Чыгармаларын 1887-жылдан баштаган 1891-95-жылдары «Диенас лапа» газетасынын редактору. Марксизмди пропагандалаганы үчүн 1897-жылы сүргүнгө айдалган. Кайта келгенден кийин латыш социал-демократы катары революциялык күрөштү уланткан. 

1905-жылы Швейцарияга кетип, анда 1920-жылга чейин жашаган Мекенине кайтып келген соң сеймдин депутаты жана революциячыл акын катары латыш буржуазиясынын реакциячыл саясатын айыптаган. Анын «От жана түн» (1905), «Алгын тулпар» (1910), «Сок, шамалым!» (1913), «Иосиф жана бир туугандары» (1919) пьесалары, «Көгүлтүр кечтин алыскы жаңырыгы» (1903), «Бурганактын күчөшү» (1905), «Жаш күч» (1907) ж. б. ыр жыйнактары латыш адабиятынын алтын казынасынан орун алды. Юрмала шаарында Райнистин музей үйү бар.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Пасквиль

Пасквиль - жеке адамдын, кайсы бир топтун, партиянын же коомдук кыймылдын беделин түшүрүү үчүн карикатуралык ык менен, обу жок жамандап, фактыларды ашкере бурмалоо менен жазылган чыгарма Пасквиль көбүнчө саясий атаандашынын же душманынын беделин түшүрүү максатын көздөйт.
 
Буга Ф. Шиллердии, И. В. Гётенин беделин түшүрүп шылдыңга алган В. Менцелдин «Немец адабияты» деген китеп мисал. “Пасквиль” адабиятта закондуу жанр эмес.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Вячеслав Молотов

250px|thumb|right|
Вячеслав Михайлович Молотов (чыныгы фамилиясы - Скрябин) (25. 2 (9. 3). 1890, Вятка губерниясы, Яран уезди, Кукарка кыш. (азыркы Советск ш.) - 8. 11. 1986, Москва) - сов. партиялык жана мамлекеттик ишмер, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1943), СССР ИАнын ардактуу академиги (1946-59). РСДРПнин мүчөсү, большевик (1906).
 
«Правда» гезитинин редакциясынын секретары жаңа мүчөсү (1912). 1909-, 1913-15х. бир нече жолу түрмөгө камалып, 1915-жылы сүргүнгө айдалган. РСДРП БК Орус бюросунун (1916-17), РСДРП(б) Петроград к-тинин, Петроград советинин аткомунун (191718), Октябрь революциясында (1917) Петроград аскердик революциялык к-тинин мүчөсү. Октябрь революциясынан кийин Түн. обл-нда, Волга боюнда, Нижегород губерниясында, Украинада партиялык жетекчи кызматтарда. РКП(б) - ВКП(б)нин Уюштуруу жана Саясий бюросунун (1920-21), РКП(б), ВКП(б), КПСС БКнын (1921-57), ВКП(б) БКнын Саясий бюросуиун (1926-52; 1921-жылдан кандидат), Комингерңдин аткомунун (1926-43; 1928-жылдан Президиумунун, Секретариатынын) мүчөсү. Ошол эле мезгилде ВКП(б)нин Москва губерниялык к-тинин 1 секретары (1928-29), СССР Эмгек жана көргөнуу советинин (193037), СССР ЭКСтин төрагасы (193041), төраганын орун басары (1941), 1-орун басары (1942-37), төраганын орун басары (1941), 1орун басары ), СССР тышкы иштер эл комиссары (1939-49; 1953-56). Улуу Ата Мекендик согушта (1941-45) СССР Мамлекеттик коргоо комитетинин төрагасынын орун басары, Жогорку Башкы командалык ставканын мүчөсү, СССРдин Монголиядагы ыйгарым укуктуу элчиси (1957-60), Атом энергиясы боюнча эл аралык агенттикте (МАГАТЭ, Вена) СССРдин туруктуу өкүлү (196062). Массалык репрессиянын уюштуруучуларынан болгон. Сов.-гермаңдык пактка (1939), СССРге Гитлер кол салгандан кийин англ.-сов. (1942), Париж тынчтык келишимдерине (1947), Австриянын демокр. жана көз карандысыздыгы жөнүндө мамлекеттик келишимине (1955) СССРдин атынан кол койгон. 

Тегеран (1943), Крым (Ялта) жана Потсдам (1945) конференцияларын даярдоодо жана өткөрүүдө Сталиндин жакын кеңешчиси болгон. Инди-кытайда тынчтыкты калыбыш келтирүү жөнүңдө Женева макулдашууларын иштеп чыгууга активдүү катышкан (1954). КПССтин 22-съездинде (1961) массалык репрессияга катышкандыгы үчүн айыпталып, 1962-жылы партиядан чыгарылган. Партиялуулугу 1984-жылы калыбына келтирилген. 4 Ленин ордени менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Михайловский Николай Константинович

Михайловский Николай Константинович (жашырын аты - Гроньяр, Посторонний, Профан ж. б.; 15(27). 11. 1842, Мещовск, азыркы Калуга обл - 28. 1(10. 2). 1904, Петербург) - орус публицисти, социолог, либералдык народниктердин теоретиги, адабий сынчы.
 
Ак сөөк үй-бүлөдөн. Петербург тоо инженер институтунда окуган 1860-жылдан адабий ишмер. 1868-жылдан «Отечественные записки» журналында иштеп, кийин народниктерге жакындаган. Михайловский орус интеллигенциясын элге кызмат кылууга үндөп, демократиялык салттарды колдогон. Бирок реакциячыл листтик «баатырлар» жана «топураган эл» теориясын колдоп, элди оор абалдан интеллигенция гана куткара алат деген софиялык позитивизмди жактаган. Адабий сынчы катары «таза искусствого», натурализм теориясына каршы чыккан. В. И. Ленин Михайловскийдин көз карашынын теориялык жактан негиздигин көрсөтүп, саясий каталарын ашкерелеп, ошондой эле анын боштондук кыймылда сиңирген эмгегин белгилеген. 

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Мамлекеттик бийликти жергиликтүү органдары

Мамлекеттик бийликти жергиликтүү органдары - мамлекеттерде бийликтин өкүлдүк органдары.
 
Бул органдар тийиштүү аймакта маданият жана чарбалык иштерге жетекчилик кылат, жергиликтүү бюджетти белгилейт, өздөрүнө баш ийген башкаруу органдарынын иштерине контролдук кылат, мамлекеттик тартип менен мыйзамдарды сактоо жана граждандардын укуктарын коргоо жагын камсыз кылат. Өз милдеттерин аткаруу үчүн жергиликтүү органдар жалпы компетенциясы бар аткаруу комитетин, президиум ж. б. органдарын, башкаруунун айрым тармактары боюнча аткаруу органдарын түзөт. Жергиликтүү органдардын иш-аракет формасы – сессия. Сессияда ошол аймакка тийиштүү маселелери каралат.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Мамиле

Мамиле деген эмне

Мамиле деген бул ар кимге аркандай мамиле болот Мисалы: жаман мамиле, жакшы мамиле деп аталат 

Жакшы мамиле деген бироно жакшылык кылып жардам берип бироно Бир нерсесин берип турса ошону жакшы 

мамиле деп аталат ал 

Жаман мамиле деп эмнеин атайбыз биро 

Бир нерсесин сурап келсе бар болсо да бербей койот жардам сурап атса ага жардам бербей койот 
Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Маалыматтык коом

Маалыматтык коом - азыркы доордо социалдык экономикалык өнүгүүнүн негизги факторуна айланган концепция; коомдун көпчүлүгү катышкан маалымат өңдүрүшү б. а маалымат индустриясы.
 
«Маалыматтык коом» термини 20-кылымдын 80-жылдарынын башында социология илиминде пайда болгон. Анын жаралышына компьютерди келечектеги турмушту жана иш-аракетти жөнгө салгыч катары чагылдырган информатиканын жана коммерциялык жарнаманын дүркүрөп өнүгүшү зор көмөк берген. 

Д. Белл, Е. Масуда ж. б. батыш социологдору маалыматтык коомдун идеологдору катары эсептелет. Маалыматтык коом түшүнүгү турмуштун бардык чөйрөлөрүн өз кучагын алган жалпылоо болуп саналат: техникалык чөйрөдө - маалыматтык технологияларды коомдун өндүрүш, экон., ишкердик, билим берүү жана турмуш тиричилик чөйрөлөрүнө кеңири кирет; экон. чөйрөдө товарга айланат; социалдык чөйрөдө маалымат турмуш тиричилик сапатын өзгөртүүнүн негизги фактору болуп калат; саясий чөйрөдө маалымат пикир алышууну камсыз кылат жана ар кандай маалыматка эркин түрдө ээ болууга мүмкүндүк берет; маданий чөйрөдө маалымат алмашуу жаңы коомдун керектөөлөрүнө жооп берип, аларга ылайык нормалар менен баалуулуктарды калыптандырууга жардам берет.

Булактар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Лазердик басма

Лазердик басма - лазер нуру менен сүрөттөлүштү басуу ыкмасы. Атайын цифралык түзүлүш менен башкарылуучу ичке лазер нуру оптикалык системанын жардамы менен айлануучу барабанга багытталат.
 
Барабан сүрөттөлүштү өткөрүүчү материал менен капталып, нур тийген жери электр менен заряддалат, ал эми картрижден келип түшкөн тонер күкүмүнүн (порошогунун) майда бөлүкчөлөрү ошол заряддалган жерге тартылат. Барабандын айланышы менен сүрөттөлүштү чагылдырган күкүмдүн майда бөлүкчөлөрү электрдик мүнөздө кагаз бетине түшүрүлөт жана ысыткычтын жардамы менен эритилет, жыйынтыгында сүрөт алынат.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
«Кутмандуу болсун күнүңөр!»

«Кутмандуу болсун күнүңөр!» - кыргыз радиосунун адабий-драмалык чыгармалар боюнча башкы редакциясынын адабий-көркөм журналы.
 
Дайыма жекшемби күнү эртең менен уктурулчу. 1960-жылы уюшулган. Бет ачар текетин акын Керез Ырсалиев, музыкасын композитор. М.Абдраев жазган. Журнал радио угуучулардын маданияттуу эс алышына, эстетикалык табитин канааттандырууга көмөк көрсөтүү максатын көздөгөн. 

Эмгекчилерге коммунисттик тарбия берүү багытындагы сатира жана юмор жанрларына. Жанытма такмазаларга кеңири орун берилген.

 Колдонулган адабияттар 
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Курбский Андрей Михайлович

Курбский Авдрей Михайлович (1528-1583) - орустун саясий жаш аскер ишмери, жазуучу-публицист, Ярослав княздарынын тукумунан, 40-50-жылдарда Иван IV Васильевичтин эң жакын адамы болуп, административдик жана аскердик жогорку кызматта иштеген.
 
Таңдалган радага кирген жана Казан казаттарына (1545-1552) катышкан. Ливониядагы согуштардан кийин падыша Балтика боюңдагы орус армиясынын башчылыгына (1561) дайындаган. Андан соң Юрьевде воевода. 1564-1579-жылдары Иван ГУгө үч послание жиберип, анын катаалдыгын жана ырайымсыздыгын ашкерелеген. Курбский өзү колдогон А. Ф. Адашев өкмөтү кулагандан кийин Юрьевден Литвага качкан. 1573-жылы «Москванын улуу князы жөнүңдө баян» деген саясий памфлет жазып, анда самодержавиенин күчөшүнө каршы ири аристократиянын идеологиясын жактаган.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Коомдук эмгек

Коомдук эмгек - адамдардын коомдун экономикалык керегин катааттандырууга багытталган иши.
 
Коомдук эмгектин ичинен коомдук уюштурулган эмгек бөлүнөт, б. а. ал эмгектин коомдук бөлүнүшүнө кирген иш болот. Эмгектин коомдук бөлүнүшүнө кирбеген коомдук эмгек өзүн өзү тейлөө үчүн багытталат, ошону менен бирге эмгектин коомдук бөлүнүшүн өркүндөтүү үчүн резерв болот. Коомдук уюштурулган эмгек - коомдук өндүрүштүн, эл чарбасынын негизи. 

Коомдук эмгек негизинен материалдык өндүрүштө, өндүрүшкө байланышсыз чөйрөдө, үй тиричилигинде колдонулат. Коомдук эмгекке ар кайсы өңдүрүш жолу ар түрдүү форма берет.

Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика
Клише

Клише (фр. cliche) голитрафияда - бийиктен (чыгыңкы) басуу ыкмасы менен сүрөт оригиналдарынын так көчүрмөсүн алууга даярдалган басуу формасы.
 
Так көчүрмөсү алына турган оригиналдын мүнөзүнө жараша клише штрихтүү жана растрлуу болот. Штрихтүү клише сызыктардан, бир түрдүү тартылган сүрөттөрдөн (калем үч менен чийилген сүрөт, чийме) жасалат. Ал эми түрдүүчө тартылган сүрөттөрдөн (фотографиядан, акварель, майлуу боёк менен) растрлуу клише алынат. Клише жыгач, линолеум, цинк, латунь; жез жана пластмассага жасалат. Булардан цинктүү клише кеңири таралган. Аны даярдоо үчүн адегенде сүрөттүн оригиналы фотоплёнкага тартылат да, фотомех. жол менен цинк пластинкасына (бетине жарык сезгич катмар сүйкөлгөн) көчүрүлөт. Аңдан хим. жаш электр-хим. реакция аркылуу басылуучу элементтеринин ортосу ойдурулат. Жездүү клише даярдоодо басылуучу элементтердин ортосундагы бош жер кол менен же хлордуу темир эритмесинде ойдурулат. Клише электр гравюралык аппараттарда ылдам даярдалат. Бир клишеден 40-50 миң оттиск басылып алынат.

 Колдонулган адабияттар 
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Категория:Журналистика