Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Чыгыш жарым шар

thumb|250px|Чыгыш жарым шар сары түс менен белгиленген
thumb|250px|Чыгыш жарым шар

Чыгыш жарым шар — Гринвич меридианынын чыгышында жана 180-меридиандын батышында жайгашкан Жердин жарым шарыMatching the map projection to the need (англисче). Чыгыш жарым шардын меридиандары чыгыш узундугу деп белгиленет. Чыгыш жарым шарга Гринвич меридианынын чыгыш тарабында жайгашкан Евразиянын бөлүгү (Чукча жарым аралынын бир аймагынан сырткары), Африканын, Антарктиданын көпчүлүк бөлүгү, Австралия толугу менен, Атлантика, Тынч, Түштүк океандарынын бир бөлүгү киретOlson, Judy M. Projecting the hemisphereBrilliant Maps. How Much of Humanity is on Your Side of World? (англисче).

 Дагы окуңуз 
Түндүк жарым шар
Түштүк жарым шар
Батыш жарым шар
Океандык жарым шар
Материктик жарым шар

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
Worlad Atlas. Planet Earth (англисче)
Geography Realm (англисче)
Open Geography portal from the Office for National Statistics (ONS) (англисче)

Категория:География
Категория:Жердин жарым шарлары
Материктик жарым шар

thumb|250px|Материктик (кургактык) жарым шарМатериктик жарым шар же кургактык жарым шар — аянтынын эң көп бөлүгүн материктер (кургактыктар) ээлеген жердин жарым шарыМатериковое полушарие // Географический энциклопедический словарь:. — М. — С. 173. (орусча).

Материктик (кургактык) жарым шары жердеги кургактыктарынын 6/7 бөлүгүн камтыйт: Европа, Африка, Түндүк Америка, Азиянын жана Түштүк Американын көпчүлүк бөлүктөрүJournal of Geography, Environment and Earth Science International (англисче).

 Дагы окуңуз 
Түндүк жарым шар
Түштүк жарым шар
Батыш жарым шар
Чыгыш жарым шар
Океандык жарым шар

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
Worlad Atlas. Planet Earth (англисче)
Geography Realm (англисче)
Open Geography portal from the Office for National Statistics (ONS) (англисче)

Категория:География
Категория:Жердин жарым шарлары
Үй сатылат

Үй сатылат — Режиссёр Таалайбек Кулмендеевдин социалдык драма жанрындагы көркөм тасмасы. Тасма 2022-жылы «Оскар» киносыйлыгынын «Эл аралык мыкты тасма» наамына Кыргызстандын атынан көрсөтүлгөн, Ал эми каармандардын бири Калипа Таштанова «Коркут Ата» фестивалында «Эң мыкты актриса» наамын алган. 

2023-жылдын 23-мартынан тарта баардык кинотеатрларда бет ачары болгон. Т. Океев атындагы Улуттук "Кыргызфильм" киностудиясынын базасында жана "Shaboto film group" студиясы менен бирге ишке ашырылган. Тасманын дүйнөлүк бетачары Пусан Эл аралык фестивалында өтүп, Лос-Анжелестеги Азиянын Дүйнөлүк фестивалында, Бурсадагы Түрк дүйнөсүнүн Коркут Ата, ошондой эле Дакка, Калькутта, Мумбай Эл аралык фестивалдарына катышкан.

Тасмада Өмүрбек Нурдинов, Калипа Таштанова, Азиз Мурадилаев башкы ролду жараткан. 
Мазмуну 
Жупуну жашаган, үч жаштагы кызын тарбиялап жаткан жаш үй-бүлөнүн окуясы чагылдырылат. Алар экинчи перзентин күтүп жатышкан болот. Жубайлардын жашоосу макулдашылбаган аракеттерден улам кескин өзгөрүп кетет.

Жолдошунун чакан бизнеси үй-бүлөнү туңгуюкка алып барат: чет өлкөгө жиберилген товар чек арадан жоголуп кетет. Кредитти жабуу үчүн жолдошу туугандарынан акча алып, анын ордуна жаңы төрөлгөн баласын берүүнү убадалайт. Ошол эле учурда аялы чет өлкөгө иштеп келүү үчүн, боюнан алдырат .
Каармандарда

Сыйлыктары жана наамдары 
Булактар 
 
Шилтемелер 
 
 Үй сатылат кинопоиск сайтында 

Категория:Кыргызстандын драма тасмалары 
Категория:Кыргызстандын 2022-жылы чыккан тасмалары
Океандык жарым шар

thumb|250px|Океандык жарым шар

Океандык жарым шар — аянтынын эң көп бөлүгүн океандар (суу) түзгөн жердин жарым шарыМатериковое полушарие // Географический энциклопедический словарь:. — М. — С. 173. (орусча).

Океандык жарым шары жердеги кургактыктарынын 1/8 бөлүгүн камтыйт: Австралия, Антарктида, Океания жана Түштүк Американын бир бөлүгүJournal of Geography, Environment and Earth Science International (англисче).

 Дагы окуңуз 
Түндүк жарым шар
Түштүк жарым шар
Батыш жарым шар
Чыгыш жарым шар
Материктик жарым шар

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
Worlad Atlas. Planet Earth (англисче)
Geography Realm (англисче)
Open Geography portal from the Office for National Statistics (ONS) (англисче)

Категория:География
Категория:Жердин жарым шарлары
Райхана бинт Зайд

Райхана бинт Зайд Ислам дини пайгамбары Мухаммеддин акыркы аялы болгон, ошондуктан ал "Умм-ул-Муъминин" (арабча: ام̃ المومنين, ром: ʾumm al-muʾminīn ) деп эсептелет, б.а. "Момундардын энеси". Райхана 627 (5-хижрий )Rodinson, Muhammad: Prophet of Islam, p. 213. Бану Хурайза окуясынан кийин Мухаммед пайгамбар менен турмуш курган Бану Надир уруусунан чыккан жөөт аял болгон. Райхана Мухаммед пайгамбар менен турмуш курганбы же жокпу, кээде талаш маселе катары каралат.

 Өмүр баяны 
Райхана Бану Надир уруусунан төрөлгөн жана үйлөнгөндөн кийин Бану Хурайза уруусунун мүчөсү болгонRahman al-Mubarakpuri, S. (2005). The Sealed Nectar. Darussalam: Darussalam Editing, p. 201.Abdul-Rahman, M. S. (2009). Tafsir Ibn Kathir Juz’ 21 (Part 21): Al-Ankabut 46 To Al-Azhab 30. Londra: MSA Publication Limited, p. 213.. Ибн Саад Райхана Исламды кабыл алгандан кийин Мухаммедге күйөөгө чыкканын жазган. Ат-Салаби аны Мухаммеддин аялы экенин тастыктап, Райхана үчүн сеп төлөнүп жатканын далилдеген. Ибн Хажар Мухаммед Райханага үйлөнгөндөн кийин үй бергенин айтатIbn Hajar. Isabaha. Vol. IV, pg. 309.. Антони Весселс Мухаммед Райхананын Бану Надир жана Бану Хурайза уруулары менен кош байланышы болгондугу үчүн саясий себептерден улам үйлөнгөн деп ырастаса, Лесли Хазлетон бул Мухаммеддин союздаштыгынын далили деп эсептейт. Тескерисинче, Баракат Ахмед эки уруунун тең Райхана менен Мухаммеддин аскерлери тарабынан талкаланышынан улам Мухаммаддын никеси «маанисиз» деген пикирди колдогон.

Райхана 631-жылы ажылыктан 11 күн өткөндөн кийин каза болуп, Мухаммеддин башка аялдары менен Мадинадагы Аль-Баки көрүстөнүнө коюлган Translated by Muhammad Aslam Qasmi..

 Дагы караңыз 

 Пайгамбардын сахабалары

 Булактар 

Категория:Мусулмандар
Категория:Мусулман аялдар
Квадратуралык формулалар

Квадратуралык формулалар — кээ бир чекиттердеги интегралдын астындагы функциянын маанилерине жараша так интегралды эсептөө үчүн формулалар. Квадратуралык формулаларга Симпсон формуласы, Котес формуласы ж.б. мисал боло алат. Эң жөнөкөй квадратуралык формулалардан бири трапеция формуласы: f(x)dx=aӨзбекстан улуттук энциклопедиясы Биринчи том. Ташкент, 2000-жыл.

 Булактар
Өмүр (тасма 2022)

Өмүр (, ) — Режиссёр Эмир Байгазиндин драма жанрындагы көркөм тасмасы. Тасма 2022-жылы «Оскар» киносыйлыгынын «Чет элдик тилдеги мыкты тасма» наамына Казакстандын атынан көрсөтүлгөн. 

Тасма Казакстандын Маданият жана спорт министрлигинин буйругу менен Улуттук кинематографияны колдоо мамлекеттик борборунун көмөгү менен тартылган.
Мазмуну 
Башкы каарман олуттуу каржылык кыйынчылыктарга дуушар болуп, жигердүү жумуш издеп, кош бойлуу сүйлөшкөн кызына кам көрүүгө аракет кылат. Жубайлардын мамилеси бир топко солгундап, алардын келечекте бирге болуусунан күмөн жаралат. Башкы каармандын сүйлөшкөн кызы боюндагы балага жана Арман менен болгон мамилесине карата өзүнүн, чечимине өкүнө баштайт, ошондой эле Арман алкоголдук ичимдиктерден баш тарта албайт. Бирок Арман аны ар дайым баары жакшы болот деп ынандырат, ал өзгөргөнүн, эми алардын жашоосу жакында жакшы жакка өзгөрөөрүн айтат.

Ошентип Арман майрамдык иш-чараларды тасмага тартып, монтаждоочу компанияга жумушка орношот. Көп өтпөй ал компаниядагы иштеп жаткан бардык материалдар жоголуп кеткенине күнөөлүү болуп калат. Ага бардык материалдарды калыбына келтирүүгө же жоготуулардын ордун толтуруу үчүн акча табууга бир нече күн берилет.
Каармандарда

Булактар 
 
Шилтемелер 
 
 "Жизнь" кинопоиск сайтында 

Категория:Казакстандын драма тасмалары 
Категория:Казакстандын 2022-жылы чыккан тасмалары
Херд аралы жана Макдональд аралдары

Херд аралы жана Макдональд аралдары (HIMI) — Инди океанынын түштүк бөлүгүндө жайгашкан чакан ээн (турукту эл турбаган) архипелагАвстралиянын айлана-чөйрөнү коргоо департаментинин он чакты кызматкерлери экологиялык абалды вахталык ыкма менен үзгүлтүксүз көзөмөлдөп турушат.. Эки чоң жана көптөгөн майда аралдардан турат. Австралиянын көз каранды аймагы болуп эсептелет.

 География 
alt=|thumb|242px|Түштүк океанда Херд аралы жана Макдональд аралдарынын орун алуусу
thumb|right|Херд аралы жана Макдональд аралдары картасы
Херд аралы жана Макдональд аралдары архипелагы дүйнөдөгү эң алыскы кургактыктардын бири болуп саналат:

 Перт, Батыш Австралиядан түштүк-батышты карай 4099 км алыстыкта жайгашканКартадагы шаарлардын ортосундагы аралыктар(анлисче).
 Австралиянын эң түштүк-батыш чекити болгон Кейп Лувинден 3845 км алыстыкта жайгашкан.
 Түштүк Африкадан 4200 км алыстыкта жайгашкан.
 Мадагаскардан 3830 км алыстыкта жайгашкан.
 Антарктиданын түндүгүнөн 1630 км алыстыкта жайгашкан.
 Кергелен аралынан 450 км алыстыкта жайгашкан.
Херд аралы Кергелен платосунун суу астындагы жайгашкан жанар тоосунун чокусу болуп саналат. Аралдын узундугу 43 км, туурасы 21 км. Аралдын (жана архипелагдын) эң бийик чокусу 2745 м бийиктиктеги Моусон чокусу. Ал ошондой эле Австралиянын эң бийик чекити да болуп эсептелет. Херд аралынын 80% кар жана муз менен капталган. Аралдын жалпы аянты 368 км².

Макдональд аралы Херд аралынын батыш тарабында, 44 км алыстыкта жайгашкан. Бул арал да жанар тоодон пайда болгон арал. Эң бийик чокусу 230 м, жалпы аянты 2,5 км².

Шаг-Айленд аралы, Морган аралы, Саил жана Блэк зоолору Херд аралынын түндүгүнөн 10 км алыстыкта жайгашышкан. Майда аралдарынын жалпы аянты 1,1 км². Архипелагдын аянты 372 км².

 Климат 
Бул аралдардын аймактарынын климаты субантарктикалык: кышы жылуу (+0,1°С) жана жайы суук (+4,2°С) деп мүнөздөлөт. Жыл бою согуп турган шамалдын ылдамдыгы 26-33,5 км/саат. Шамалдын ылдамдыгы 180 км/саатка чейин жетиши мүмкүн. Херд аралында жылдык жаан-чачын 1300-1900 мм чейин жетет. Төрт күндүн үчөөсүндө аралдарда жамгыр (кар аралаш же кар) жаап туратКлимат жана аба ырайы (англисче).
Херд аралынын климаты боюнча маалыматтар (1981-2010)Moyennes 1961–1990 Australie (Ile Heard) (французча)Météo Climat stats for Ile Heard (англисче)ЯнвФевМартАпрМайИюнИюлАвгСенОктНояДекЖылРекорддук жогорку °C20.118.019.920.419.314.015.015.416.816.414.619.220.4Максималдуу орточо күнүмдүк °C6.46.56.35.33.72.32.22.22.23.34.15.44.2Орточко күнүмдүк °C4.74.84.63.62.20.90.50.40.51.52.43.82.5Минималдуу орточо күнүмдүк °C3.03.12.81.90.7−0.6−1.1−1.4−1.1−0.20.72.10.8Рекорддук төмөнкү °C−0.50.2−1.7−2.9−4.8−7.2−6.2−11.5−8.6−7.1−6.2−0.7−11.5
 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Херд аралы жана Макдональд аралдарынын расмий сайты
 Херд аралы жана Макдональд аралдары ЮНЕСКОнун Дүйнөлүк мурастар сайтында
 Херд аралы жана Макдональд аралдары БЧА Дүйнөлүк фактылар китебинде 
 Херд аралы жана Макдональд аралдары

Категория:Австралиянын административдик-аймактык түзүлүшү
Категория:Норфолк аралы
Категория:Аралдар‎
Лорд-Хау аралы

thumb|280px|Лорд-Хау аралы
Лорд-Хау — бумеранг сымал, түндүктөн түштүккө 10 км созулган жана туурасы болжол менен 2 км болгон кичинекей жанар тоо аралы.

 - координаттары боюнча жайгашкан.

Бул арал Австралияга таандык (Жаңы Түштүк Уэльс штатынын курамына кирет жана өзүнчө аймак катары эсептелет). Ички өзүн-өзү башкарууга макамына ээ.

Тасман деңизинде, Сидней шаарынын түндүк-чыгышында 770 км алыстыкта жана Жаңы Каледония аралынын түштүк-батышында 1200 км алыстыкта жайгашкан. Арал Австралиянын континенттик жээги менен ага таандык Норфолк аралынын ортосунда жайгашканDraft Report: Review of the Lord Howe Island Act of 1954(англисче). Лорд Хоу аралынын аянты 14,55 км²Islands of Australia (англисче). Туруктуу жашаган калкынын саны - 347 адам, ошол эле бир учурда аралда 400 туристтерге барууга уруксат берилген2006 Census QuickStats- Lord Howe Island (Statistical Local Area) (англисче).

 Экономика 
Азыркы мезгилде аралдын экономикасы туризмге негизделген. Ошондой эле декоративдик өсүмдүк катары кеңири колдонулган эндемикалык Howea forsteriana пальмасынын үрөнү экспортко чыгарылат.

 Галерея 

 Дагы окуңуз 
Австралиянын административдик бөлүнүшү

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Лорд Хоу аралынын башкармалыгынын расмий сайты 
 World Heritage Places - Lord Howe Island Group
 LORD HOWE ISLAND ACT 1953 - As at 23 September 2020 - Act 39 of 1953

Категория:Австралиянын административдик-аймактык түзүлүшү
Категория:Лорд-Хау аралы
Категория:Аралдар‎
Маккуори аралы

thumb|280px|Маккуори аралы
Маккуори аралы — Тынч океанынын түштүгүндөгү арал (Тасмания аралынын түштүк-чыгышында 1 500 км алыстыкта жайгашкан). Маккуори аралы Австралияга таандык жана Тасмания штатына курамына кирет. Кээ бир булактарда Макквари деп да аталып келетЭСБЕ/Макквари, остров (орусча).

Галерея

 Дагы окуңуз 
Австралиянын административдик бөлүнүшү

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

Категория:Австралиянын административдик-аймактык түзүлүшү
Категория:Маккуори аралы
Категория:Аралдар‎
Коми-пермяктар

Коми-пермяктар (коми морт, коми отир, коми-пермяккез)Коми-пермяктар (орусча) — Россиядагы финно-угор эли. Алар Пермь крайынын түндүк-батышында Коми-Пермяк округунда жашашат.
Коми-пермяктар язвин, зюздин жана иньвен этнографиялык топторго бөлүнөт.
Жалпы саны 55 786 адам (2021ж.).

 Этимология 
"Пермь" ("пермяндар", "пермяктар") этноними, кыязы, "чет жерде жаткан жер" дегенди билдирген ("пера маа") вепс тилинен алынган.

 Тил 
Коми-пермяк жана орус тилдеринде сүйлөшөт.

 Дин 
Христиан дининин православдык багытын тутунушат. Старообряддыктар да бар.
Шаманизмдин элементтери сакталып калган.

 Чарбалык иштер 
Аңчылык, балык уулоочулук жана жыйноочулук менен алектенишкен. Азыркы мезгилде айыл чарбасында жана токой өнөр жайында иштешет.

 Тарых 
Коми-пермяктардын ата-бабалары Гляденов жана Роданов археологиялык маданияттарынын алып жүрүүчүлөрү болуп эсептелет. Коми-пермяк урууларынын калыптануу процесси 5-6-кылымдарда башталган.
1462-жылы коми-пермяктар христиан динин кабыл алышат.
1472-жылы коми-пермяктардын жерлери Москва мамлекетинин курамына кирген. Ошондон бери коми-пермяктар орустардын маданий жана тилдик таасири астында. Көпчүлүгү орус тилине өтүштү же жарым-жартылай орустар менен аралашып кетишти. Жергиликтүү тарыхчылардын айтымында, Пермь крайынын, Свердлов жана Киров (түндүк-чыгыш бөлүгү) облустарынын орус тилдүү калкы коми-пермяктардын урпактары.
Коми-пермяктар орустар менен бирге Батыш Сибирди колониялаштырууга катышкан.

 Маданият 
Кудым-Ош жана Пере маданий баатырлары тууралуу эпикалык уламыштар кеңири тараган.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
https://kpolibrary.ucoz.ru/publ/komi_permjackij_okrug/komi_permjaki/6-1-0-26
http://www.suri.ee/inf/pekov.html 
https://old.bigenc.ru/ethnology/text/5673825 

Категория:Финн-угор элдери
Борбордук Австралия

right|250px|thumb|Борбордук Австралиянын күнүмдүк пейзажы
right|250px|thumb|1927-жылдын 1-февралынан тартып 1931-жылдын 12-июнуна чейин Борбордук Австралия өз алдынча административдик-аймактык бирдик болгон.
right|250px|thumb|Алис-Спрингс шаары.
Борборудк Австралия , башкача аталышы Кызыл борбор DiscoverCentralAustralia.com (англисче), Алис-Спрингс аймагы Alice Springs region (англисче), Борбордук Аймак Central Region (англисче) жана Централия — Австралиянын Түндүк аймагындагы тогуз регионун бириNorthern Territory Forecast Areas Map (англисче). Аймактын борбору Алис-Спрингс шаары.

 Дагы окуңуз 

 Австралиянын административдик бөлүнүшү

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Алис-Спрингс

Категория:Австралия штаттары
Категория:Австралиянын мурдагы аймактары
Түндүк Австралия

Түндүк Австралия — Британиянын кыска мөөнөттөгү колониясы; Австралия Шериктештигинин федералдык башкаруу астындагы мурдагы аймак.
 Колония (1846—1847 жж.) 
Файл:Australian_states_history_06.gif

Колония патенттик грамотанын негизинде 1846-жылдын 17-февралындагы түзүлгөн. Ал азыркы Австалиянын түндүк аймагынын баардык аянтын жана түштүк кеңдиктин жыйырма алтынчы параллелинин түндүгүндө жайгашкан азыркы Квинсленддин бир бөлүгүн ээлеген. Борбору Порт Куртис (азыркы Гладстоун) шаары болгон.

Жаңы колониянын губернатору болуп Принс Эдвард аралынын губернатору болуп иштеген Чарльз Август Фицрой дайындалган. Колониянын түзулүшү жөнүндө жарлык 1847-жылдын 30-январында, Сеттлмент-Пойнттогу салтанаттуу отурушта жарыяланды. Жаңы колониянын түзүлүшү жана анын жаңы кабыл алынган макамы Жаңы Түштүк Уэльстин Мыйзам чыгаруу кеңешинде көп сынга кабылганHistory of Queensland borders before proclamation.

Колонияны калыптандыруу ошол жылдын декабрь айында Улуу Британияда өкмөт алмашкандан кийин жокко чыгарылган, бирок бул тууралуу кабар Сиднейге 1847-жылдын 15-апрелинде гана жеткенThe Gladstone colony; an unwritten chapter of Australian history.

 Аймак (1927—1931) 
Файл:Australian_states_history_16.png

Түндүк Австралия - Австралиянын тарыхындагы кыска мөөнөттүк гана аймагы болгон. Австралиянын ички иштер министри Жордж Пирс бул аймактын аянты башкаруу үчүн өтө эле чоң деп эсептеген. Ошондуктан, 1927-жылдын 1-февралында, «Түндүк Австралия актысына» ылайык бул аймактын аянты экиге бөлүнгөн — Түндүк Австралияга жана Борбордук Австралияга. Бирок 1931-жылдын 12-июнунда бул эки аймак кайрадан Түндүк аймакка бириктирилгенRESIDENT GOVERNORSNorth Australia. Administration (1928). In Report on the administration of North Australia. Govt. Printer, CanberraBaillie, Jill (1990). Struggling to achieve the vision splendid: the North Australia Commission, 1926/ 1930. In Northern Perspective. 13 (2), 23-32..

 Дагы окуңуз 

 Австралиянын административдик бөлүнүшү

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Gladstone, city that waited / Lorna McDonald

Категория:Австралия штаттары
Категория:Австралиянын мурдагы аймактары
Кыргызстандагы ЮНЕСКОнун бүткүл дүйнөлүк мурастарынын тизмеси

Кыргызстандагы ЮНЕСКОнун бүткүл дүйнөлүк мурастар тизмеси — Негизги тизмеде 3 жер (2017-жылга карата) бар, бул 0,3 жалпысынан 0,3 ( 2023 жылга 1199 ). 2 жер маданий критерийлер боюнча жана 1 - табигый критерийлер боюнча киргизилген. Кошумчалай кетсек, 2017-жылга карата 2 жер алдын ала тизмеге киргизилген. 

 Тизмелер 
Жадыбалдагы тизме кошулган тартипте жайгаштырылат.

ЮНЕСКОнун бүткүл дүйнөлүк мурас объекттеринин тизмеси
# СүрөтүАталышы Жайгашкан жери Пайда болгон убагы Тизмеге кирген жылы № Критерийлер 1alt=Ош шаарынан көрүнүшү|160x160px|Ош шаарынан көрүнүшү Ыйык Сулайман-Тоо Аймак: Ош шаары — 2009 1230 iii, vi 2160x160px Улуу Жибек Жолу: Чанъань-Тяньшань коридорунун маршруттар тармагы* Суяб байыркы конушу Аймак: Чүй облусу ( жана менен биргеликте) V кылым 2014 1442 ii, iii, v, vi 3160x160px Батыш Тянь-Шань* Сары-Челек коругу* Беш-Арал мамлекеттик коругу* Падыша-Ата мамлекеттик коругу Аймак: Жалал-Абад облусу ( жана менен биргеликте) — 2016 1490 x
Негизги тизмеге киргизүүгө талапкерлер
# Сүрөтү Аталышы Жайгашкан жери Пайда болгон убагы Тизмеге кирген жылы № Критерийлер 1160x160px Саймалуу-Таша петроглифтери Аймак: Жалал-Абад облусу III - II миң б.з.ч 2001 1512 iii, iv, vi 2 Кыргызстандагы Улуу Жибек Жолунун эстеликтери Аймак: Кыргызстан 2010 5518 ii, iii, iv, v, vi
Чыгарылган объекттер

Айрым жерлер мурда тигил же бул себептерден улам ЮНЕСКО тарабынан алдын ала тизмеден чыгарылган.
# Сүрөтү Аталышы Жайгашкан жери Пайда болгон убагы Тизмеге кирген жылы № Себептери 1 Сүрөт жок Шах Фазил Аймак: Жалал-Абад облусу — 2001 1513 2160x160px Өзгөн Аймагы: Ош облусу XII кылым 2001 1514 3208x208px Бурана Аймак: Чүй облусу — 2001 1516 4160x160px Ысык-Көлдүн маданий жана жаратылыш ландшафты Аймак: Ысык-Көл облусу — 2001 1517

 Булактар 

 Шилтемелер 

 
 Объекты всемирного наследия в Киргизии на портале «World Heritage Site»
Папуа-Жаңы Гвинея аймагы

Папуа-Жаңы Гвинея аймагы — 1949-жылы Папуа жана Жаңы Гвинея атылыштагы Австралиянын колонияларын бириктирүү жолу менен түзүлгөн, БУУнун калкаланган аймагы. 

1949-1971/72-жылдары Папуа жана Жаңы Гвинея деп аталып келишкен. 1951-жылы мыйзам чыгаруу кеңеши, 1963-жылы мыйзам чыгаруу жыйыны түзүлгөн жана биринчи отуруму 1964-жылдын 8-июнунда болгон. 1973-жылдан баштап толук кандуу өз алдынча башкаруу киргизилген. 

1975-жылдан тартып Папуа-Жаңы Гвинея көз карандысыз мамлекети түзүлгөнPapua New Guinea Act 1971. Australian Federal Register of Legislation. 13 December 1971. Retrieved 28 October 2020.. 

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Denoon, Donald (2005). A Trial Separation: Australia and the Decolonisation of Papua New Guinea (PDF). Pandanus Books. ISBN 9781921862922

Категория:Австралия штаттары
Категория:Австралиянын мурдагы аймактары
Ысык нан (тасма)

Ысык нан — Режиссёр Умид Хамдамовдун 2018-жылы тартылган өзбек драма тасмасы . 92-Оскар сыйлык тапшыруу аземинде Өзбекстандын эң мыкты эл аралык толук метраждуу тасмасы катары тандалган, бирок көрсөтүлгөн эмес. Өзбекстан биринчи жолу "Эң мыкты эл аралык толук метраждуу тасма" Оскарына тасма тапшырган. 

 Мазмуну 
Тасма өспүрүм кыз Зулфиянын башынан өткөн оор окуяларды каарман кыздын келини жана чоң энеси менен болгон оор мамилеси аркылуу баяндайт. Зульфиянын апасы шаарга иштөөгө аргасыз болсо, кыз айылда чоң апасы менен жашайт. Зульфия апасына жакын болуу үчүн шаарга барууну кыялданат.
 Каармандарда 
 Зарина Эргашева — Зулфия
 Феруза Саидова — Зульфиянын апасы
 Мунаввара Абдуллаева — Зулфиянын чоң энеси

 Булактар 

Категория:Өзбекстандын драма тасмалары 
Категория:Өзбекстандын 2018-жылы чыккан тасмалары
Нга (эл)

Нга (на, нах) — Индиянын түндүк-чыгышындагы эл. Аруначал-Прадеш штатынын Жогорку Субансири округунда (Тайинг, Эсная, Лингбинг, Тонгла, Йейя, Рединг, Реди, Даду айылдарында) жашашат.
Саны 1500 адам (2000ж.).
Тили тибет-бирма тобуна кирет. Ошондой эле хинди жана англис тилдерин колдонушат.
Көпчүлүк тибеттик буддизмди карманышат. 
Анимизм "Доньи-Поло" (Күн-Ай). Элдин маданиятында буддизмге чейинки элементтер сакталып калган.

Нга эли түндүк Тибеттен келген деп эсептелинет. Тибеттиктердин кысымы астында нга эли түштүккө көчүп кеткен. Кийинчерээк тибеттиктер менен соода жүргүзүшкөн. Коңшулар менен мамиле татаал болчу.
1906-жылы жаңжалдын натыйжасында кыргын болуп, нга элинин көптөгөн өкүлдөрү каза болгон.

Алар таш жана жыгач үйлөрдө жашашат.
Алар бийик тоолуу шарттарда айыл чарба (террасалык жер чарба)
менен алектенишет. Арпа, таруу, жүгөрү эгишет. Топоз жана кой багышат.
Кийимдер жүндөн тигилет.
Тектеш этникалык топ — тагиндер.

 Шилтемелер 

https://www.ethnologue.com/language/nbt/

Категория:Тибет-бирма тобундагы элдер
Акапелла

thumb| Балдар хору акапелла аткарып жатышат.
Акапелла (" капелладагыдай ") - аспаптын коштоосуз аткарылуучу көп үндүү вокалдык чыгарма. "Акапелла" термини алгач Ренессанс полифониясы менен концерттик барокко стилин айырмалоо үчүн арналган. 19-кылымда Ренессанс полифониясына болгон кызыгуунун кайра жаралышы, вокалдык партиялар көбүнчө аспапчылар тарабынан эки эселенгендигин билбегендиктен улам, терминдин аспаптык коштоосуз вокалдык музыка деген мааниге келишине алып келди.

 Мүнөздөмө 
thumb| Йель Виффенпуфтар "Жаркын колледж жылдары" аттуу акапелланы аткарышат
Бул термин 17-кылымдын аягында пайда болгон жана адатта Римдеги Сикстин капелласында папалык сыйынуу практикасы менен байланыштырышат. Кеңири мааниде акапелла аспаптык коштоосуз ар кандай вокалдык музыканы (солист, вокалдык ансамбль, хор жана вокалдык ансамблдердин айкалыштары) ырдоону билдирет.

Акапелла ырдоо стили светтик ырдоодо да Ренессанс композиторлору, анын ичинде мадригалдар тарабынан иштелип чыккан.

Профессионал хор искусствосунун стили катары акапелла ырдоо орто кылымдын аягында культтук полифонияда аныкталып, голланд мектебинин чеберлеринин арасында туу чокусуна жетип, Рим мектебинде (Палестрина, Беневоли, Скарлатти ) классикалык көрүнүшкө ээ болгон. Белгилей кетсек, 17-18-кылымдарда капелла ырдоо (өзгөчө секулярдык) жеке аспаптардын же жалпы басстын коштоосунда болушу мүмкүн; андан кийин аспаптын коштоосуз аткаруу кайра баалана баштады.

 Дагы караңыз 

 Капелла 
 Вокализ 
 Битбокс — акапелла музыкасынын бир түрү :en:A cappella#Emulating instruments
 Нашид

 Эскертүүлөр