Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Графикалык планшет

Графикалык планшет — коддогуч сыяктуу иштейт, ал уникалдуу белгилерди, буйруктарды камтыйт, бул белгилер жана буйруктар планшет тарабынан автоматтык түрдө түзүлүп турат. Графикалык планшетти долбоорлоонун автоматташтырылган системаларында (САПР) архитектолор жана долбоорлоочулар колдонушат.

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Компьютердик жабдуулар
Персоналдык компьютер

thumb|upright=1.35|Персоналдык компьютердин тетиктери:

Персоналдык компьютер, ПК — өлчөмү, мүмкүнчүлүктөрү жана баасы жекече колдонуу үчүн ылайыктуу болгон көп максаттуу компьютер.

Категория:Компьютер
Категория:Маалымат технологиялары
Категория:Информатика
CD-ROM

thumbnail|CD-ROM
CD-ROM — оптикалык эсти алып жүрөт жана 650 МБ өлчөмүндөгү берилмелерди сактай алат. Көлөмү чоң болгондуктан көп сандагы графика, аудио жана видео файлдарын камтыган мультимедиа колдонмолорун сактоочу жана таратуучу мыкты каражат катары кеңири таралган. CD-ROM тейлегичтери азыркы учурда компьютердик системалардын стандарттуу жабдууларына кирет.

CD-ROM тейлегичинин ылдамдыгы бул системанын өзгөчөлүк белгиси болуп саналат. Ылдамдыгы канча жогору болгон CD-ROM тейлегичтери видеону ошончо жакшы көрсөтөт. CD-ROM тейлегичтеринин жай кыймылдагандары төмөнкү сапаттагы видео сигналдарды чыгарат.

 Колдонулган адабияттар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютердик жабдуулар‎
Баскыч топ

thumb|IBM Model M баскыч тобу
Баскыч топ — берилиштерди баскыч топ баскычтарын терүү менен компьютерге киргизет. Баскыч топ жеке компьютерге же терминал сыяктуу экраны болгон башка бир түзүлүшкө туташтырылат. Баскыч топтон терилип киргизилген берилиштер экрандан чагылдырылып турат. Баскыч топ тактасындагы алфавит баскычтары машинке баскычтарындай тартипте жайгашкан. Баскыч топтун сандык баскычтар тобу баскыч топ тактасынын оң жагына топтолуп, калькулятордукундай жайгашканы сандарды тез терүүгө мүмкүндүк берет, ал баскычтарды кыстаруу орунду жылдыруу сыяктуу кошумча аракеттерди аткартуу үчүн колдонсо да болот. Баскыч топ тактасында жылгычты же кыстаруу орунду көрсөтүүчү жебе баскычтары да орун алган. Жебе баскычтарынын бири басылса кыстаруу орду бир орунга жебенин багыты боюнча жылат. Ошондой эле, баскыч топ тактасы кыстаруу орунду саптын же документтин башына жылдыруучу HOME сыяктуу көптөгөн баскычтарын камтыйт. Компьютердин баскыч топ тактасындагы көпчүлүк баскычтары тексттерди өзгөртүү же оңдоо аракеттеринде колдонулат, мисалы, текстке жаңы символдорду кыстарууда же алып салууда (өчүрүүдө) INSERT, DELETE, BACKSPACE сыяктуу баскычтары пайдаланылат. CAPS LOCK баскычы баш тамгалар режимин орнотот жана ал режимди өчүрөт. NUM LOCK оң жактагы сандык баскычтар тобунун сандык режимин орнотот же өчүрөт. Эгерде сандык режим орнотулса, анда алар сандарды терүүдө, ал эми режим алып салынса, ошол эле баскычтар баскычта көрсөтүл¬гөн аракеттерди аткартууда колдонулат. Баскыч топ тактасынын жогору жагында орун алган функционалдык баскычтар кандайдыр бир аракетти аткартуу үчүн программаланып коюлат. Функционалдык баскычтар F тамгасы жана сан менен белгиленет, мисалы, F1 баскычын басуу үчүн F тамгасы жана андан кийин 1 саны басылбастан F1 функционалдык баскычы басылат. Демейде F1 баскычына колдонуучуга жардам берүүчү сурап-билүү тексттерин экранга чыгаруу аракетин бекитишет. Бул баскычтарды колдонуу менен убакыт үнөмдөлөт, себеби баскыч топ тактасынан буйрукту терип отурбастан функционалдык баскычты басып коюу менен буйрук аткарылат. Баскыч топ тактасынын жогорку оң бурчунда сандык баскычтар тобун, баш тамгаларды, жылдыргыч тилкелердин блокировкаланганын (тосмолонгонун) көрсөткөн жарыктар жайгашкан. ESCAPE (ESC) баскычын буйруктун аткарылышын токтотуу же орундан чыгууну уюштуруу үчүн колдонулат. ESC баскычынын милдети програмдардын ар пакетинде өзгөрүлүп турат.

 Кошумча маалымат 
 Энелик такта 
 Чычкан 
 Флоппи же ийилчээк диск 
 Үн чыгаргыч
 Сканер
 Принтер
 Монитор

 Булактар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютердик жабдуулар
Категория:Компьютердик технологиялар
Компьютердик корпус

right|thumb|Капталында жаткан бош ATX корпусу

Компьютердик корпус — компьютердин көп компонеттерин (адатта монитор, баскыч топ, чычкандан башкасы) камтыган тик бурчтуу куту.

Корпустар адатта болоттон же алюминийден жасалат.

Компьютердик корпуска кирген башка электрондук схемалар киргизгич, чыгаргыч жана сактагыч түзүлүштөр менен иштөөчү компоненттерди камтыйт. Сактоочу түзүлүштөр жана байланыштыруучу приборлор көп учурда компьютердик корпустун ичине орнотулат.

Компьютердик корпуста компьютердин негизги элементтери жайгашкан (процессор, графикалык карта, ток берүүчү блок, катуу диск, CD жана DVDни окуу жана жазуу куралдары, компьютердин негизги эс бөлүгү ж.б.).

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Компьютердик жабдуулар
Системалык программалык жабдуу

Системалык программалык жабдуу — башка программалык камсыздоолор үчүн платформа түзүп берүүчү программалык жабдуу.

Категория:Компьютер
Категория:Информатика
Колдонмо программалык жабдык

thumb|GIMP 2.6, эркин таратылган программалык жабдык

Колдонмо программалык жабдык, кыскасы колдонмо — аяккы колдонуучу (end user) үчүн жасалган программа же программалар тобу. 

 Классификация 
Колдонмолор иштеген платформага жараша классификацияланат. Мындай платформаларга операциялык система (нативдик), веб‑браузер, булуттук эсептөө жана мобилдик түзмөктөр кирет. Мисалы, веб‑колдонмо веб‑браузерде иштейт, ал эми салттык, нативдик колдонмо компьютердин операциялык системасы чөйрөсүндө иштейт.

 Разработка 
Программалык камсыздоону түзүү үчүн иштелип чыккан программалар да, адатта, системалык программалар колдонулса да, прикладдык (колдонмо) программалык камсыздоолор катарына кирет. Прикладдык программалык камсыздоолорго төмөнкүлөр кирет:
 Интеграцияланган өнүктүрүү чөйрөсү
 Оюндарды түзүү куралы
 HTML‑редактор
 Лицензияларды башкаруу куралы
 Чыганак код редактору
 Версияларды башкаруу системасы

Мобилдик түзмөктөр үчүн колдонмолорду иштеп чыгууда алардын чектөөлөрүн жана өзгөчөлүктөрүн эске алуу зарыл. Мобилдик түзмөктөр батарейка менен иштейт жана персоналдык компьютерлерге караганда процессорлору азыраак кубаттуу, ошондой эле жайгашууну аныктоо жана камера сыяктуу көптөгөн функцияларга ээ. Иштеп чыгуучулар экрандардын өлчөмүнүн, аппараттык мүнөздөмөлөрдүн жана конфигурациялардын кеңири спектрин эске алышы керек, бул мобилдик программалык камсыздоо базарындагы катуу атаандаштык жана ар бир платформанын ичинде болуп туруучу өзгөрүүлөр менен шартталат (бул көйгөйлөр мобилдик түзмөктү аныктоо аркылуу жеңилдетилиши мүмкүн). Мобилдик колдонмолорду иштеп чыгуу атайын интеграцияланган өнүктүрүү чөйрөлөрүн колдонууну талап кылат. Даяр шаблондорду колдонууга салыштырмалуу сапаттуу, өзгөчө UI/UX дизайнын түзүү көбүрөөк убакытты талап кыла алат. Жалпысынан мобилдик UI дизайндын максаты — биринчи кезекте колдонуучу үчүн түшүнүктүү жана ыңгайлуу интерфейс түзүү. 

Мобилдик колдонмолор биринчи кезекте иштеп чыгуунун чөйрөсүндө эмуляторлор аркылуу тесттен өткөрүлөт, андан кийин талаада (реалдуу шарттарда) тестирлөөгө алынат. Эмуляторлор иштеп чыгуучулардын физикалык жеткиликтүүлүгү болбосо да, мобилдик телефондордо колдонмолорду тесттөөнүн арзан ыкмасын камсыздайт.

 Шилтемелер 

Категория:Компьютер
Категория:Информатика
Программалык жабдык

Программалык жабдык, программалык жабдуу, программалык камсыздоо, программалык жабдылыш — компьютердик программалардын же алардын бир бөлүгүн, процедураларын, аларда иштөөнү жеңилдетүү максатында ар бир программада болуучу документтердин (Жардам файлы) жана аларга байланышкан берилмелердин жалпы аталышы. Б. а. программалык жабдык - деп маалымат иштетүү системасынын жумушу менен байланышкан программалардын, процедуралардын, алгоритмдердин жана аларды документтөөнүн жыйындысын айтабыз. Программалык жабдууну аппараттык жабдуулар менен алмаштырбоо зарыл, бул экөөнүн эң жөнөкөй айырмасы биринчисин кармоого болбойт. Программалык жабдуу терминин ПЖ деп шарттуу кыскартылган түрүндө да колдонушат.

 Программалык жабдууларды түрлөргө бөлүү 

Программалык жабдыктарды башка максаттар менен төмөнкүчө бөлүүгө болот:

 системдик програмдык жабдык: операциондук систем, драйвер, утилиттер ж.б. 
 колдонмо програмдык жабдык: тестик редакторлор, графикадык (сүрөт) редакторлору, (жеке колдонуучунун талаптарын ишке ашырган програм)
инструменталдык програмдык жабдык: програмдык жабдыктарды иштеп чыгуу үчун колдонулган програмдоо тил компиляторлору

ал эми таралуу жолу жана колдонуу боюнча:

 Ачык булактуу программалык камсыздоо
 жабык
 эркин
 эркин эмес программалык жабдууларга бөлүүгө болот.

1. Freeware бул класстагы ПЖлар бекер (акысыз) түрдө кенен таратылат.

2. Shareware бул класстагы ПЖлар кенен түрдө таратылат, бирок акысыз программалык жабдыктарга салыштырганда алардын акысын жактырып ала турганда сөзсүз төлөшөт.

3. Demoware бул класстагы ПЖлар кенен түрдө таратылат, бирок Freeware менен Shareware ПЖларга салыштырганда бул программалардын акысын төлөп жана автордон регистрациядан (каттоодон) өтмөйүнчө алардын кээ бир фунциялары иштебейт.

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Жогорку деңгээлдеги домен

Жогорку деңгээлдин домени — интернеттин иерархиялык домен аталыштар тутумундагы (DNS) эң жогорку деңгээлдеги домендердин бириhttps://www.cctld.kg/kg/service-regulations.

 Дагы окуңуз 
 Жогорку деңгээлдеги улуттук домен
 Экинчи деңгээлдеги домен
 Субдомен

 Булактар 

Категория:Жогорку деңгээлдеги жалпы домендер
Категория:DNSSEC
Категория:DNS
Кастет

thumb|250px|20-кылымдын аягында жасалган кастет. (Морж музейи)
Кастет — салаага кийгизилип, алаканга кысуу менен, урулган жерин талкалай турган болот урчук кол курал. КР аймагында аны жарандык жана кызмат куралы катары колдонууга тыюу салынган.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Атылбас куралдар
Ун

225px|thumb|

Ун — дан эгиндеринен чийки бойдон эң майда тартылган азык.
Унду буудай, буудай, кара буудай, гречка, сулу, арпа, таруу, жүгөрү, күрүч жана дагусса сыяктуу дан өсүмдүктөрүнөн жасаса болот. Ундун негизги бөлүгү буудайдан өндүрүлөт. Бул нан өндүрүшүндө керектүү компонент. Буудай бышыруучу ун сортторго бөлүнөт: дан, жогорку, биринчи, экинчи, обои.

Категория:Өнөр жай
Категория:Өндүрүш
Депкир

thumb|right|300px|Депкир
Депкир — ашкана буюму. Боорсок бышырууда, сорпонун чий көбүгүн алууда, чөбөгө сызгырууда, шак, курут, шакар кайнатууда, аларды аралаштырууда жана сүзүүдө пайдаланылат. Ал темирден жасалып, башы тегерек (диаметри 15-20 см) келип, бети калбырланат да, узундугу 40-45 см жумуру же жалпак темир сабы болот. Сабынын кармалчу учуна жыгач же мүйүз бекитилип, илип коюш үчүн чагаракталат. Депкир айрым жерде кепкир деп да аталат. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

Категория:Ашкана буюмдары
Казан (шаар)

thumb|Казан (2015).
Казан ― Орусиядагы шаар, Татарстандын борбору (1920-жылдан). Волганын сол жээгинде, ага Казанка дарыясы куя бериште жайгашкан. Калкы 1,1 млн (2008); калкынын саны боюнча Россиядагы 8-шаар. Эл аралык аэропорту бар. Волга дарыясынын сол өйүзүндөгү ири дарыя порту. Метрополитен иштейт (2005-жылдан).

Археологиялык изилдөөлөрдөн алынган маалыматтарга таянсак, 10—11-кылымдарда пайда болгон. Болгарлар тарабынан 1177-ж. негизделген. 13-кылымдын аягынан Булгараль-Жадид (Жаңы Болгар) деп аталган. 1438—1552-ж. Казан хандыгынын борбору. 1708— 1920-ж. Казан губерниясынын, 1920-жылдан Татар АССРинин (1990—92-ж. Татар ССРи, 1992жылдан Татарстан Республикасынын) борбору. Машина куруу (самолёт, ЭВМ ж. б.), металл иштетүү заводдору, хим, нефть-химиялык (жасалма каучук, кинофото ж. б.), химиялык, фармацефтика, жеңил (механикалык, тери ж. б.), тамак-аш өнөр-жай ишканалары иштейт. Татарстан Илимдер Академиясы (1991), Россия Илимдер Академиясынын Казан илимий борбору (1945, анын курамында органикалык жана физикалык химия, физика-техника, механика машина ж. б.), 29 мамлекеттик Жогорку окуу жайлары (анын ичинде Казан мамлекеттик университети, консерватория), китепканалар, музейлер, «Казан» улуттук борбору, 6 театр (анын ичиндеопера жана балет), цирк, филармония, обсерватория бар. Казандын 2005-ж. өткөрүлгөн 1000 жылдык юбилейине карата бир нече заманбап курулуштар (анын ичинде Кул-Шариф комплекси ж. б.) курулган. Архитектура эстеликтери: Кремль ансамбли (16-18-кылым), анын ичинде Сүйүмбеки мунарасы (17-кылымдын аягы – 18-кылымдын башы), Петропавловский собору (учурда планетарий, 18-кылым), Маржан мечити (18-кылым), Казан университетинин имараттар комплекси (19-кылым). Жыл сайын эл аралык түрк элдеринин театр (1989), классикалык балет (1987), опера (1982), «Алтын Минбар» мусулман кино (2005) фестивалдары өткөрүлүп турат. 2005-ж. топ менен ойнолуучу хоккей боюнча дүйнөлүк чемпионат өткөн.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5

Категория:Татарстан
Категория:Орусия шаарлары
Манты

thumb|200px|Манту-каскандагы мантулар
thumb|200px|Корей мандусу

Манты, мантуу – Борбордук Азия, Түркия, Монголия, Корея («манду́» (кор. 만두, 饅頭) ж.б. аймактардагы элдердин эттен жасалган салттык тамагы. «Манты» сөзү кытай тилиндеги «варвардын башы» деген маанини туюндурган маньтоу (классикалык кыт. 饅頭, жөнөкөйлөштүрүлгөн кыт. 馒头 , пиньинь: mántóu) сөзүнөн алынган.

 Фарш 
Борбордук Азияда мантынын фаршына эт, куйрук май, ич май, уйдун бөйрөк майы, пияз, картошка кошулат. Айрым учурларда ашкабак да пайдаланылат. 

Ал эми Монголияда фарш уй, эчки, жылкы, төө же чочконун этинен жасалат. Даамдын ар түрдүүлүгү үчүн куш этинен аралаштырган учурлар да кездешет. Мунун менен катар фаршка желин, төөнүн өркөчүнүн майы, куйрук май кошулат. Жашылча-жемиштердин ичинен сабиз же башка деле жашылчаны кошуп жасагандар да болот. 

thumb|right|Ашкабактан жасалган кытай бао-цзысы
Дунгандар менен уйгурлар мантыга жусайды кошконду жакшы көрүшсө, Кытайдын деңизге жакын жерлеринде жашагандар ага креветкилерди да аралаштырышат.

thumb|right|Түрк мантысы
Түркияда манты абдан майда түйүлүп, сарымсак, айран менен аралаштырып, үстүнө сары май жана соус куюлат да, кооздук үчүн райхан себеленет. 
 Жасалышы 

Атайын белендеп койгон камыр жайылып, төрт бурчтук формасында кесилет. Андан кийин үстүнө фарш салынып, манты-каскан же манты-казан деп аталган табактарга тизилип, бууда 30-50 мүнөт аралыгында бышырылат.

Кытайдын Шинжаң уйгур автономиясында мантынын курамындагы витаминдерди сактап калуу максатында болгону 20-30 мүнөт гана бууга коюп, бышыргандар кездешет. 
 Тарыхы 

Мантыга эң окшош тамак монголдордун «бууз» деп аталган тамагы болуп эсептелет. Бууз да манты сыяктуу жасалат. 

Азыркы күндө Кытайда мантыга окшош «бао-цзы (кыт. 包子, bāozi; дунг. бо́зы),» деген тамак бар. Ал эми «маньтоу (классикалык кыт. 饅頭, пиньинь: mántou)» деген тамагы ичинде эч нерсе салынбай эле жөнөкөй түрдө бышырылган нандын бир түрүн билдирет. Ошондой болсо да, айрым тарыхчылардын маалыматына караганда Байыркы Кытай маньтоусу кудум бүгүнкү борбордук азиялык мантыга окшош болгон. 
Хан сулалесинин кыйрашы жана Үч падышачылык доорун баяндаган орто кылымдардагы кытай жазуучусу Ло Гуаньчжундун «Үч падышачылык» аттуу эмгегинде «маньтоу» кандайча пайда болгондугу тууралуу кеп жүрөт. Анда «мандын башы» түшүнүгүн берип, анын арбактарга арналып курмандык чалынган адамдын образын чагылдырып турары элестелгендиги айтылат. 

Жапондордун «манжуу (饅頭)» деген жумшак нанды билдирүүчү сөздүн мааниси кытай тилиндеги «маньтоу» сөзү менен тектеш. 
 Дагы караңыз 
 Вареники
 Маульташен
 Момо
 Оромо
 Пельмени
 Подкогыльо
 Позы
 Пянсе
 Хинкал

 Шилтемелер 

Категория:Эттен жасалган тамактар
Категория:Камыр тамактар
Категория:Кыргыз ашканасы
Категория:Кытай ашканасы
Категория:Монгол ашканасы
Категория:Түрк ашканасы
Категория:Уйгур ашканасы
Шыпыргы

thumb|120px|Короо шыпыргысы
Шыпыргы — шыпыруу үчүн колдонулуучу кылдан же чырпыктан жасалган узун саптуу щётка.
Шыпыргычты жасоодо табигый жана синтетикалык материалдар колдонулат. Шыпыргы - бул бадалдын, чөп өсүмдүктүн же синтетикалык катуу ийкемдүү жипчелердин узундугу (көбүнчө 20-50 см) сабагынын (бутактарынын) узундугу 2 метрге чейин камырга бекитилет.

Категория:Түрлөр боюнча продукция
Туз

thumb|250px|Кайнатма туз
250px|right|thumb|Кайнатма туздун кристалдары чоңойткондо
Туз, кайнатма туз, аш тузу, ашкана тузу — көбүнчө натрий хлоридинен (NaCl) турган минерал, тамак-ашка татымал катары колдонулуучу түссүз кристалл зат. Ал табиятта кеңири таралган. Кайнатма туз адам жана жаныбарларда кандын составында жана ткань суюктугунда болот. Организмге тамак-аш менен белгилүү өлчөмдө келип турат. Чоң кишилер күнүнө 4—8 г туз керектейт. Кээ бир ооруларда (тырышма(холера), ич өткөк, күйүктөн жабыркаганда), ошондой эле оор кара жумушта, ысык цехте иштегенде организмден көп өлчөмдө туз бөлүнөт. Адатта кандын составында кайнатма туз өтө азайганда кан суюлуп, булчуңдар тартылат. Мындай учурда организмде кайнатма туз жетишпей түрдүү оорулар (жылма булчуңдардын спазмы, сөөк булчуңдарынын тырышуусу, кан айлануу жана нерв ишинин бузулушу) пайда болот. 

Организмге жетишпеген кайнатма тузду толуктоо максатында физиологиялык эритме колдонулат. Кайнатма туз бөйрөктүн, жүрөк кан тамыр системасынын иши бузулганда организмге ашкере топтолуп кетет. Мындай учурда заара айдама жана башка дарыны, тамак-ашка тузду азыраак пайдалануу сунуш кылынат.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Медицина
Тейлор Свифт

Те́йлор Э́лисон Свифт (13-декабрь, 1989, Рединг, Пенсильвания, АКШ) — америкалык кантри-поп-аткаруучу, ырлардын автору жана актриса.

 Өмүр баяны 

 Жеке жашоосу 

 Үй-бүлөсү 
Свифттин иниси Остин Нотр-Дам университетин бүтүрүп, колледждин ар кандай спектакльдерде ойнойт. 2014-жылы декабрь айында Свифттин апасына рак диагнозун белгилешкен.

 Кыймылсыз мүлкү 
Свифт ата-энесине Теннесси штатына караштуу Белле Миде шаарынан төрт бөлмөлүү хансарай сатып берген. Свифттин өзүнүн резиденциясы Нью-Йорк шаарынын Трайбека районундагы пентхаусда жайгашкан. Ошондой эле Тейлордун Беверли-Хиллзде үч бөлмөлүү коттеджи, Нашвилл шаарында пентхаусу бар. Анан дагы Уотч Хиллдеги (Род-Айленд) сегиз бөлмөлүү үйдүн ээси.

 Мамилелери 
2008-жылы июль айынан октябрь айына чейин Jonas Brothers тобунун мүчөсү Джо Джонас менен жүргөн.

2009-жылы октябрьдан декабрьга чейин «Күүгүм» тасмасы аркылуу таанымал актер Тэйлор Лотнер менен ысык мамиледе болгон. Экөө биргеликте “Ыйык Валентин күнү” тасмасына чогуу тартылган. Кийин экөө эки жолго түшкөндө Свифт Тэйлорго Back to December деген ырын арнаган.

2010-жылы Жейк Жилленхол менен болгон романы ачыкка чыккан.

2012-жылы июльдан сентярбьга чейин ырчы айым Коннор Кеннеди менен мамиледе турган.

2012-жылдын октябрь айынан 2013-жылдын январь айына чейин One Direction тобунун мүчөсү Гарри Стайлздин сүйлөшкөн кызы болгон.

2015-жылдан тарта Тейлор диджей Келвин Харрис менен сүйлөшүп баштаган. Алардын романы жөнүндө сөздөр март айында айтыла баштаган. Ошол маалда экөө эл алдына улам-улам бирге чыгып жана бир концертке бирге барып келген. Май айында түгөйлөр үйлөнүү тууралуу ойлонуп жатат деген сөз тараган, бирок Тейлор менен Келвин расмий далилдеген эмес. Июльда экөөнүн никелешүүсү жөнүндө маалымат жайылган. 2015-жылы Тейлор менен Келвин жылдын эң көп акы алган жуп деп табылган. 2016-жылдын май айында алар ажырашкан.

2016-жылдын май айында «Met Gala» костюм институтунун балында британиялык актёр Том Хиддлстон менен таанышкан. Июньда түгөйлөрдүн Род-Айленддеги эс алуусунан алгачкы биргелешип түшкөн сүрөттөрү жарыкка чыккан. Сентябрьда Тейлор менен Том ажырашканы белгилүү болгон.

Азыркы учурда Тейлор британиялык актёр Джо Элвин менен мамиледе турат.

Тейлор — режиссёр Кайл Ньюман менен актриса Джейми Кингдин кенже уулун чокундуруп ат койгон энеси.

 Дискографиясы 

 Taylor Swift (2006)
 Fearless (2008)
 Speak Now (2010)
 Red (2012)
 1989 (2014)
 Reputation (2017)
 Lover (2019)
 Folklore (2020)
 Evermore (2020)
 Midnights (2022)
 The Tortured Poets Department (2024)
 The Life of a Showgirl (2025)

 Турлары 

 Fearless Tour (2009—2010)
 Speak Now World Tour (2011—2012)
 Red Tour (2013—2014)
 The 1989 World Tour (2015)
 Taylor Swift's Reputation Stadium Tour (2018)

 Тасмаграфиясы 
Категория:Ырчылар

Категория:АКШ актёрлору
Сийдик

thumb|upright|Сийдик бар банка
Сийдик, заара — бөйрөктө кандын чыпкаланышынан бөлүнүп чыгуучу зат алмашуу продуктусу. 

Сийдик жолу менен организмден ар түрдүү шлактар, суулар, минерал туздар, уу заттар, органикалык заттар, негизинен мочевина, сийдик кислотасы жана башка бөлүнүп чыгат. Сийдиктин курамында 150дөн ашык заттар бар, көпчүлүк туздар эриген түрүндө кездешет. Сийдик — ачык саргыч түстөгү, бир аз аммиак жыттанган тунук суюктук. Чоң кишинин бөйрөгү суткасына 1500 млдей сийдик иштеп чыгарат (диурез). 

Сийдиктин көп же аз бөлүнүшү, физика-химиялык касиеттеринин өзгөрүшү кабыл алынган тамак-аштын мүнөзүнө, суюктуктун өлчөмүнө, сырткы чөйрө менен дененин температурасына, ар кандай ооруларга байланыштуу болот. Мисалы, кант оорусунда бир суткада 4—5 лге чейин сийдик бөлүнүп, өңү суу сыяктуу түссүз, ал эми боор же жүрөк ишинин начарлашында, дене шишип, ичке сары суу толуп, сийдик аз бөлүнөт (400—500 мл). Көбүнчө тамакка эт, шорпо, ар кандай буурчакты, жумуртканы пайдаланууда — сийдик кислотасынын туздары, ал эми жалаң сүт жана өсүмдүк азыктары менен тамактанууда фосфат туздары көп пайда болот. Айрым тамак-аш жана дары-дармектер сийдиктин түсүн өзгөртөт, мисалы, кызылча, амидопиринден сийдик кызарат; акрихин менен биомицинден ачык сары түскө келет. Айрым учурда сийдиктин физико-химиялык касиетинин өзгөрүшү организмдеги кандайдыр бир ооруну айгинелейт. Мисалы, боордун иши бузулганда сийдик кочкул сары түстө болот. Сийдикте белоктун болушу бөйрөк, табарсыктын сезгенүү ооруларынын, канттын болушу кант диабетинин белгилери болот. Ошондуктан көпчүлүк ооруларды аныктоодо сийдик анализи чоң мааниге ээ. Сийдик анализи бөйрөк ишинин начарлашын, ошондой эле ар кандай органдын жабыркашынан зат алмашуунун өзгөрүшүн аныктоого мүмкүндүк берет. Сийдиктин клиникалык анализи бардык ооруларда жүргүзүлөт жана физикалык касиеттери (түсү, жыты, салыштырма салмагы, нормадагы сийдикке мүнөздүү эмес компоненттер — белок, билирубин, кант, ошондой эле кандын формалуу элементтери — лейкоцит, эритроцит жана башкалардын болушу) изилденет. Клиникалык анализге 100—200 мл сийдик өткөрүлөт. Сийдикти анализге чогултардан мурда сырткы жыныс органдарын жууп, таза идишке чогултуп, оозун жакшы бекитүү керек.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Ден соолук
Категория:Медицина