Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Кашка-Суу (Ала-Арчанын оң куймасы)

Кашка-Суу ― Аламүдүн районундагы суу, Ала-Арчанын оң куймасы.

Кыргыз Ала-Тоосунун түндүк капталынан башталат. Алабынын деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 3300 м. Узундугу 9 км. Алабынын аянты 40 км². 
Суу куралуу областына кирет. Негизинен кар жана жаан-чачын сууларынан куралат. Жылдык орточо чыгымы 0,65 м³/сек, эң көбү майда, эң азы февралда байкалат.

 Булактар 

Категория:Кыргызстандын суулары
Кыргыз жергеси. Энциклопедия. Кыргыз ССР Илимдер Академиясы. Башкы редактору М.Борбугулов. Фрунзе-1990ж.
Бирма мамлекети

Бирма мамлекети — Жапония империясы басып алган Бирманын аймагында түзүлгөн мамлекет. 1943-жылдын 1-августунан 1945-жылдын 27-мартына чейин болгон.

 Тарыхы 
left|thumb|Бирма мамлекетинин түзүлгөндүгүнө арналган эстелик марка (1943)
Экинчи дүйнөлүк согуштун башталышында Жапония империясы Британ Бирмасына негизинен чийки зат (анын ичинде Енанжаунга жакын жердеги кендерден мунай, ошондой эле минералдар жана ири күрүч запастары) алуу жана Бирма жолун жабуу үчүн басып алган. британдык жабдыктардын негизги жолу Чан Кайшинин Кытайдын улуттук күчтөрү Жапония менен салгылашып жаткан кезде аларга кошумча күчтөр жана жабдуулар.Kady J. (1958) History of Modern Burma.

Генерал-лейтенант Иида Сёдзиро башчылык кылган жапондук 15-армия 1942-жылдын январь — май айларында Бирманы тез эле басып алган. Жапондор бул кампанияда Жапонияны колдогон Бирманын көз карандысыздык армиясын түзүүгө жардам беришкен. Бирманын аскерлери 1942-жылдын жазында өлкөнүн кээ бир райондорунда убактылуу өкмөттү тузушту, бирок аларда Бирманын келечеги жөнүндө жапондук жетекчилик менен пикир келишпестиктер болгон. Полковник Судзуки Кэйдзи көз каранды эместик армиясын убактылуу өкмөттү түзүүгө чакырса да, жапондук аскердик командование буга эч качан формалдуу турде макул болгон эмес жана Жапониянын өкмөттү согуш аяктагандан кийин көз каранды эместикке жетишүү жөнүндөгү бүдөмүк убадалар менен чектелди. Бирок, 1942-жылдын 1-августунда Рангунда турмуштук маселелерди чечуу жана граждандык муктаждыктарын канааттандыруу үчүн жапондук аскердик буйрукка баш ийген Бирманын Аткаруучу администрациясы түзүлгөн. Убактылуу администрациянын башчысы британ убагындагы белгилүү юрист жана саясий туткун доктор Ба Мо болгон.Joyce C. Lebra. Japan's Greater East Asia Co-Prosperity Sphere in World War II: Selected Readings and Documents (англ.). — Oxford University Press, 1975.

 Булактар 

Категория:Мьянма
Категория:Жапония
Гараты

Баткен районундагы суу. Сохтун оң куймасы, Гавиан суусу менен кошулгандан кийин Сохко куят.
Узундугу 18 км. Алабынын аянты 156 км². Алабынын деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 2920 м.
Суу куралуу областына кирет.
 
Курук-Сай тоосунун түндүк капталынан агып түшөт. Жогорку бөлүгү Толбос-Көл аталып, кууш өрөөн аркылуу агат. Чакан куймалар кошулгандан кийин, Тескей тоосунан өтүп өрөөнгө чыгат.
 
Жылдык орточо чыгымы 0,25 м³/сек, эң көбү апрель – майда, эң азы январь – февралда байкалат.
Сугатка пайдаланылат.
Жээгинде Сай, Сырт кыштактары жайгашкан.

 Колдонулган адабият 

Кыргыз жергеси. Энциклопедия. Кыргыз ССР Илимдер Академиясы. Башкы редактору М.Борбугулов. Фрунзе-1990ж.

Категория:Кыргызстандын суулары
Афарлар

Афарлар (араб. данакиль, амхара адало) — Чыгыш Африкадагы жарым көчмөн кушит эли.
upright=1.3|thumb|Улуттук кийимчен афар эркектери, 1888.
Жашаган өлкөлөр:

 (түндүк-чыгышта) — 1,840,000 (2018)Ethnologue. Afar
 — 526,000 (2010)
 (түндүгүндө) — 342,000 (2019)
 — 130 миң.

Көпчүлүк Данакиль чөлдүү аймакты мекендейт.Афарлардын курамына кирген арабдардын, сомалилердин жана башка элдердин тукумдары уруулук топторду түзүшөт.

 Тил 
Афар тилинде сүйлөшөт. Андан тышкары араб жана амхара тилдери кеңири таралган.

 Дин 
Көпчүлүк мусулмандар (сүннөттөр жана суфилер). Бир аз христиандар (лютерандар, католиктер, меннониттер) да бар.
Ошондой эле, илгерки салтуу ишенимдерден рухтарга сыйынуу менен байланышкан жөрөлгөлөр жана үрп-адаттар сакталып калган.

 Тарых 
Афарлар жөнүндө алгачкы эскерүүлөр 13-кылымга туура келет (араб жазма булактарында). 10-кылымда Аравиядан келген араб соодагерлеринен ислам динин кабыл алышкан.
Кийинчерээк афарлар аймактын башка элдери менен бирге бир катар феодалдык султанаттарды (Ауса, Адал, Таджура, Рахейта) түзүшкөн, алар 19-кылымда Эфиопия империясынын курамына кирип, ошол эле 19-кылымдын аягында жарым-жартылай Италия жана Франция басып алышкан.Афарлар эки негизги каста-уруу топторуна бөлүнөт: асыл тектүүлөр (асаймара, “кызыл”) жана көп сандаган эркин жамаат мүчөлөрү (адоймара, “ак”). Афар султанаттардын саясий системасында кош бөлүнүүнүн (эки династиянын башкаруусу, кош ырым-жырым ж. б.) издери сакталган.

 Чарбалык иштер 
Негизи малчылык менен алектенишет. Чөлдүн көчмөндөрү төө багышат. Тоо этектеринде жашагандар ири жана майда мүйүздүү мал багышат.Дыйканчылык Ауса оазисинде өнүккөн.Деңиз жээгинде балык уулоо жана туз өндүрүү (буулантуу) өнүккөн.

 Турак жай 
Көчмөндөр жарым-жартылай чатырлар менен жабылган үңкүрлөр менен гроттордо жашашат, дыйкандар жана балыкчылар пальма жалбырактары менен жабылган мамы жана бутактардан жасалган каркасы бар тегерек алачыктарда жашашат.

 Кийим 
Эркектердин жана аялдардын кийими — белге байланган кездеме, көйнөк, плащ.

 Маданият 
Элдик оозеки чыгармалар (ырлар, уламыштар, айтыштар) сакталган. Деңиз рухуна курмандык чалуу (Таджурада), тоо рухтарына сыйынуу (уруулардын ата-бабалары болуп эсептелет) ж.б.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

https://old.bigenc.ru/ethnology/text/1840636 
http://knowledge.su/a/afar-narod
https://linozka.livejournal.com/132349.html
https://dic.academic.ru/dic.nsf/es/69582/%D0%90%D0%A4%D0%90%D0%A0

Категория:Африка этностору

Категория:Кушиттер
UTC−11:00

UTC-11 — төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы:

 Жыл бою 

 Current UTC-11 time
 Мидуэй (АКШ)Current local time in Midway Atoll, Midway Islands
 Жарвис (АКШ)
 Пальмира (АКШ)
 Риф Кингмен (АКШ)
 Ниуэ аралы 

 Дагы окуңуз 
Убакыт алкагы

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 UTC−11:00 алкагында шаарлар 
 Убакыт жана дата 
 Дүйнөнүн убакыт алкактары 
 Timetemperature 

Категория:Убакыт алкагы
UTC−12:00

UTC−12 — 180° жана 172°30′ батыш узундуктун аралыгында жайгашкан аймактарда колдонулган убакыт алкагы . Бул убакыт алкагында калк жайгашкан аймактар жок жана бул убакыт алкагын кемелер гана колдонотIEEE 802.16 AOE Deadline Documentation. 

Бул саат алкагында Американын Бейкер жана Хоулэнд аралдары жайгашканCurrent UTC-12 time.

 Бейкер аралы (АКШ)
 Хауленд аралы (АКШ)

 Дагы окуңуз 
Убакыт алкагы

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 UTC−12:00 алкагында шаарлар 
 Убакыт жана дата 
 Дүйнөнүн убакыт алкактары 
 Timetemperature 

Категория:Убакыт алкагы
UTC−10:00

UTC−10 — төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы:

 Жыл бою 

 Джонстон Атоллу (АКШ)
 Кук аралдары (Жаңы Зеландия)
 (Токелау) — 2011-жылдын 31 декабрына чейин
 Гавай-алеут стандарттык убакыты (АКШ):
 Гавайи

 Француз Полинезиясы (Франция):

 border|22x22px Коом аралдары (анын ичинде Таити)
 border|22x22px Туамоту
 border|22x22px Тубуай (анын ичинде Маротири аралдары )

 Кышкысын Түндүк жарым шарда 

 Гавай-алеут стандарттык убакыты (АКШ):

 Аляска (АКШ)
 Алеут аралдары (Умнак аралынын батышында)

 Жайкысын Түштүк жарым шарда 

 (2010-жылдын сентябрынан баштапSamoa’s Daylight Saving Starts in September 2010 2011-жылдын 31-декабрына чейин).

 Дагы окуңуз 
Убакыт алкагы

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 UTC−10:00 алкагында шаарлар 
 Убакыт жана дата 
 Дүйнөнүн убакыт алкактары 
 Timetemperature 

Категория:Убакыт алкагы
Афар тили

Афар (же данакиль) тили афар элинин эне тили. Афразиялык макроүй-бүлөсүнүн кушит уясына кирет.

Афар тилине сахо жана сомали тилдери жакын.

Тил статусу

Афар тилинде Эфиопия, Эритрея жана Жибути өлкөлөрүндө жашаган афарлар сүйлөшөт.
Афар тилинин Эфиопиянын Афар аймагында расмий статусу таанылган.
Эритрея жана Жибути өлкөлөрүндө афар тили улуттук тил катары таанылган. Афар тилинде массалык маалымат каражаттардан берүүгө уруксат берилген.

Жазуусу

Мурда эфиоп жазуусу колдонулган. 1976-жылдан баштап латын алфавитинин негизинде жазуу киргизилген.

Лексикография

Биринчи сөздүктү Карл Изенберг түзгөн. Андан кийин сөздүктөр жана грамматикалар лингвисттер Лео Рейниш, К.Конти-Россини, Г.Колица, Э.Локкер, Дж.Колби, Л.Близе тарабынан жарык көргөн.
1985-жылы Р.Хейвард менен Э.Паркердин афар-англис-француз сөздүгү жарык көргөн.
Leo Reinisch. Die Afar-Sprache, 3 Bände, 1886-87

 Булактар 

https://tapemark.narod.ru/les/054b.html
https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/082/356.htm
https://www.masteranylanguage.com/c/r/ru/Afar/CommonPhrases/1
https://rbardalzo.narod.ru/b/afar.html
https://profilbaru.com/ru/%D0%90%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA

Категория:Кушит тилдери
Рега

Рега (өз аталышы варега, барега, лега) — банту эли. Алар Конго Демократиялык Республикасынын чыгышында, Киву көлү менен Луалаба дарыясынын ортосунда жашашат. 
Саны 400 миң адам.
Алар компакттуу отурукташкан,
кыштактар ​​көбүнчө жолдордун же дарыялардын боюнда жайгашкан. 

Тил

Кирега тилинде сүйлөшөт. Кирега тили Банту тил үй-бүлөсүнө кирет. 

Дин

Жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат. Арасында христиандар да бар.

Чарбачылык

Негизги кесиби – кол менен иштетилген (кыю жана күйгүзү жол менен жерди бошотуу) жер чарбасы (жашылчалар, маниок, батат, банан, май пальмасы). 
Ошондой эле балык улоо (дарыяларда) жана мергенчилик менен да алектенишет. Кээ бирлери плантацияларда (сезон болгондо) жана өнөр жай ишканаларда иштешет.

Кол өнөрчүлүк 

себет өрүү
килем токуу
жыгач ою
карападан буюмдарды жасоо 
 

Тамак-аш

Негизги рационду айыл чарба азыктары түзөт. Алар чийки жана куурулган банандарды, маниок токочторду, ботколорду
жана пальма майы жана ачуу татымалдар кошулган тамактарды жешет. 

Социум

Уруулук бөлүнүүлөр сакталууда. Негизги социалдык бирдик – бул чоң үй-бүлө жааматы. 
Туугандык эсеп патрилинейлик, кээде матрилинейлик. Нике патрилокалдык. 

Турак жай

Үй тик бурчтуу, дубалдары каркас, чатыры килемчелерден,
пальма жалбырактарынан же самандан жасалган.

Салттуу киймдер

Салттуу кийимдер (чөптөрдөн токулган белдемчи же алжапкыч) колдонулбайт.

 Булактар 

Андрианов В. Б. Рега // Народы и религии мира / Глав. ред. В.А. Тишков М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.

http://etnolog.ru/people.php?id=REGA 

Категория: Африка этностору

Категория:Банту элдери
Бразилиянын административдик-аймактык түзүлүшү

Бразилия — 26 штаттан (estados) жана 1 федералдык аймактан (борборунун аймагы) турган федеративдүү мамлекет. 

Штаттар - мезоаймактардан, ал эми мезоаймактар - кичиаймактардан (микроаймак) турат . Административдик түзүлүштүн акыркы жана 4-деңгээли муниципалитеттер болуп саналат.

 Тарыхы 

 Бразилиянын штаттарынын тизмеси 
Бразилиянын, азыркы учурдагы штаттарын жана аймактарын чагылдарыган саясий картасы.

 № Желеги Штат Кыскартылган белгиси(ISO 3166-2:BR) Борбору Аянты,км² Калкы,Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística(2010) адам Калкынын жыштыгы,(2010) адам/км² ИДӨ (% total) (2004) Калктын адам башына ИДӨ (2004) АӨ (2000) Сабаттуулук (2003) Өлүмдүн деңгээли (2002) Орточо жашоо курагы (2004) 1 45px|border Акри AC Риу-Бранку (%) 84% ‰ 2 45px|border Алагоас AL Масейо (%) 70% ‰ 3 45px|border Амапа AP Макапа (%) 91% ‰ 4 45px|border Амазонас AM Манаус (%) 94% ‰ 5 45px|border Баия BA Салвадор (%) 79% ‰ 6 45px|border Сеара CE Форталеза (%) 78% ‰ 7 45px|border Федералдык округ DF Бразилиа (%) 96% ‰ 8 45px|border Эспириту-Санту ES Витория (%) 90% ‰ 9 45px|border Гояс GO Гояния (%) 90% ‰ 10 45px|border Мараньян MA Сан-Луис (%) 77% ‰ 11 45px|border Мату-Гросу MT Куяба (%) 90% ‰ 12 45px|border Мату-Гросу-ду-Сул MS Кампу-Гранде (%) 91% ‰ 13 45px|border Минас-Жерайс MG Белу-Оризонти (%) 89% ‰ 14 45px|border Пара PA Белен (%) 90% ‰ 15 45px|border Параиба PB Жуан-Песоа (%) 75% ‰ 16 45px|border Парана PR Куритиба (%) 93% ‰ 17 45px|border Пернамбуку PE Ресифи (%) 79% ‰ 18 45px|border Пиауи PI Терезина (%) 72% ‰ 19 45px|border Рио-де-Жанейро RJ Рио-де-Жанейро (%) 96% ‰ 20 45px|border Риу-Гранди-ду-Норти RN Натал (%) 77% ‰ 21 45px|border Риу-Гранди-ду-Сул RS Порту-Алегри (%) 95% ‰ 22 45px|border Рондония RO Порту-Велью (%) 92% ‰ 23 45px|border Рорайма RR Боа-Виста (%) 91% ‰ 24 45px|border Санта-Катарина SC Флорианополис (%) 95% ‰ 25 45px|border Сан-Паулу SP Сан-Паулу (%) 95% ‰ 26 45px|border Сержипи SE Аракажу (%) 90% ‰ 27 45px|border Токантинс TO Палмас (%) 83% ‰ Бардыгы 8502728,519075579922,43 

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Бразилиянын шаарларынын жана штаттарынын интернет-порталы
Категория:Бразилиянын административдик-аймактык түзүлүшү
Категория:Бразилия
.aw

.aw — Аруба үчүн жогорку деңгээлдеги улуттук домен. SETAR тарабынан башкарылат.

 Экинчи даражадагы домендер 
Каттоого экинчи деңгээлдеги домендер берилет, бирок коммерциялык сайттар үчүн атайын .com.aw субдомени да бар. 

Каттоо SETARNETтин веб-сайты аркылуу жүргүзүлөт.

Арубалык ар кандай чөйрөнүн адистерине арналган .pro.aw субдомени да бар.

 Булактар 

 IANA сайтындагы .aw доменин whois маалыматтары 
 Setar
 .pro.aw реестри 

Категория:Жогорку деңгээлдеги улуттук домендер
Категория:DNSSEC
.om

.om – Оман үчүн жогорку деңгээлдеги улуттук домен.

 Каттоо шарттары 
Учурда Телекоммуникацияларды жөнгө салуу мамлекеттик органы .om аймагындагы домедери каттоочу болуп санаталат. 

Бул орган жогорку деңгээлдеги .om жана .عمان домендик аталыштардын жалгыз каттоочусу:

 Жогоруда айтылган домендик аталыштарды башкаруу үчүн эрежелерди, нускамаларды жана көрсөтмөлөрдү орнотуңуз.
 Аккредитацияланган каттоочуларды бекитүү жана алардын аты-жөнүн органдын веб-сайтында же башка ыкма менен жарыялоо.
 Тиешелүү домендик аталыштарга байланыштуу эрежелерге, нускамаларга жана көрсөтмөлөргө ылайыктуулугун текшерүү үчүн аккредиттелген каттоочуларды жана каттоочуларды көзөмөлдөңүз.
 Аккредитацияланган каттоочулардын аккредитациясын токтотуу жөнүндө чечимдерди органдын веб-сайтында же башка ыкмалар менен жарыялоо.
 Ушул Жобонун жоболорун ишке ашырууга байланышкан ар кандай маселелер боюнча, бирок Өнөр жай менчиги жөнүндө мыйзамдын жоболоруна жана анын аткаруу регламентине зыян келтирбестен, аккредиттелген каттоочулар же каттоочулар же кызыкдар тарап тарабынан берилген даттануулар жана даттануулар боюнча чараларды көрүү.

 .om аймагы 
Жогорку деңгээлдеги .om домени төмөнкү субдомендерден турат:
Аймак Кандай мекеме же уюмдарды каттоого болот .om Өкмөттүн административдик бөлүмдөрү жана Омандагы ыйгарым укуктуу мекемелери үчүн. Ал эми 2014-жылдан баштап Омандын бардык компанияларына жана жеке жактарына каттоо жеткиликтүү. .co.om Оманда катталган компаниялар жана ишканалар үчүн .com.om .org.om Оман тарабынан уруксат берилген жалпы мамлекеттик мекемелер үчүн (коммерциялык эмес). .net.om Оманда телекоммуникациялык кызматтарды көрсөткөн мекемелер үчүн .edu.om Мамлекеттик же жеке менчик билим берүү мекемелери үчүн .gov.om Омандагы мамлекеттик органдар үчүн .museum.om Омандагы музейлерге ээлик кылган же иштеткен мамлекеттик же жеке уюмдар үчүн .pro.om Оманда иш алып барууга уруксаты бар кесиптик бирликтер жана кесиптик бирикмелер үчүн, мисалы, лицензиясы бар врачтар жана инженерлер. .med.om Мамлекеттик же жеке медициналык мекемелер үчүн

 Ыйгарым укуктуу каттоочулар 
Аккредитацияланган каттоочу - бул доменди башкаруучу орган тарабынан, келишимдин негизинде интернет-домендерди каттоо өтүнмөлөрүн кабыл алууга, чечим чыгарууга, каттоого, укутарды өткөрүп берүүгө, ишин токтотууга жана домендик аталыштарга тиешелүү бардык зарыл чараларды көрүүгө ыйгарым укук берилген ар кандай жеке жактар же юридикалык жактар. 

Аккредитацияланган каттоочу болууну каалаган уюмдар, мекемелерден арыз менен башкаруучу органга кайрылуусу зарыл.

2022-жылдын сентябрына карата аккредитацияланган каттоочулар:

 GulfCyberTech
 Ooredoo Oman
 Оман телекоммуникациялык компаниясы
 Oman Digital Data Corporation (Oman Data Park)
 Abu-Ghazaleh Intellectual Property

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 IANA сайтындагы .om доменин whois маалыматтары
 Домендик аталыштарды башкаруу
 Электр байланышын көзөмөлдөөчү орган

Категория:Жогорку деңгээлдеги улуттук домендер

Категория:DNSSEC
Турат Алыбаев

Турат Алыбаев - агартуучу, програмчы. 

Ал Жумгал районуна караштуу Куйручук айылында (мурунку аты Кызыл-Туу айылы) 1987-жылы 18-майда жарык дүйнөгө келген. 

1994-жылы ушул эле айылдагы А. Сулайманов атындагы орто мектебине 1-класска окууга кирген. 2005-жылы ушул эле мектеп ийгиликтүү аяктаган.

2005-жылы Нарын Мамлекеттик Университетинин, Тил таануу факультетинин Кыргыз тили жана адабияты бөлүмүнө бюджеттик негизде окуп баштаган. 

2011-жылы Талас Мамлекеттик университетин ийгиликтүү аяктаган.

11 жыл метептерде, лицейлерде жана жеке окуу курстарында Кыргыз тили жана адабиятынан, ЖРТге даярдоо боюнча мугалим болуп эмгектенген.

Мугалимдик учурунда, окуучулары олимпиадаларда, Акыл-ордо сыяктуу интеллектуалдук теле шоуларда жакшы ийгиликтерди жаратышкан. 

Бул 11 жыл аралыгында көптөнгөн окуучуларды окутуп, тарбиялап, жакшы ийгиликтерге жеткирген.

2020-жылы СOVID-19 апаатына байланыштуу белгиленген карантин учурунан пайдаланып АйТи тармагын окуп, мобилдик колдонмо иштеп чыгуучу програмчы болуп чыккан. Бул курсту Jyldyz Academy нин негиздөөчүсү Тимур Моне жана анын шериктештери уюштурган.

2021-жылы App IT Company деп аталган АйТи компанияны негиздеп чыккан. Учурда бул тармакта дагы бир топ окуучуларды окутуп, аларды дүйнөнүн жана өлкөбүздүн белгилүү АйТи компанияларына жумушка киргизип, ийгиликти көздөй жетелеп жаткан кези. 

Учурда үй-бүлөлүү, 2 баланын атасы. 

Турат Алыбаев азыркы учурда Телеграмдаhttps://t.me/turatalybaev жана Инстагамда өзүнүн текст блогун алып барат.
Гола

Гола (гула) — эл.Либерия (түндүк-батыш) — 150 миң адам;Сьерра-Леоне (чыгыш) — 10 миң адам.

Токойлуу жерде жашашат.Гобла, денг, конгбаа, сене, теге топторго бөлүнүшөт.Материалдык жана рухий маданияты боюнча менде элине жакын.

 Тил 
Гола тилинде сүйлөшөт. Көпчүлүк англис тилин билет.

 Дин 
Жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат (жаратылыш күчтөрүнүн, ата-бабалардын культу).

 Чарбачылык 
Негизги кесиби – кол менен иштетилген (кыю жана күйгүзү жол менен жерди бошотуу) жер чарбасы (күрүч, жер жаңгак, маниок, жүгөрү, батат, ямс). Мал багышат.

 Социум 
Гола салттуу түрдө башчылар жетектеген чакан жамааттарга уюштурулган. Жашыруун союздар маанилүү роль ойнойт ("Поро" эркектер союзу ж.б.). Салт боюнча ар бир адамдын руханий шериги (neme) болушу керек.

 Турак жай 
Алар чоң кыштактарда жана чакан сезондук коңуштарда жашашат. Турак жай тегерек (кээде тик бурчтуу), бийик конус түрүндөгү чатыры пальма 
жалбырактарынан жана самандан жасалган, токулган дубалдары чопо менен капталган.

 Салтуу кийим 
Салттуу кийим — жамбашка оролгон кездеме.

 Тамак-аш 
Негизги тамак-аш — күрүч жана жүгөрүдөн ботко, фонио, банан, жашылчалар, балык.

 Маданият 
Музыкалык фольклор, анын ичинде бий өнүккөн.

 Гола элинин белгилүү инсандары 

Тейлор, Чарльз (энеси жактан) — Либериянын президенти (1997—2003).

Джонсон-Серлиф, Элен — Либериянын президенти (2006—2018).

 Колдонулган адабияттар 

Андрианов Б.В. Гола // Народы и религии мира/ Глав. ред. В.А.Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. С. 136

Vogel S., People of Wood: Baule Figure Sculpture // "Art Journal", Vol. 33, No. 1 (Autumn, 1973), pp. 23–26

Warren L. D'Azevedo, Common Principles of Variant Kinship Structures among the Gola of Western Liberia, American Anthropologist, New Series, Vol. 64, No. 3, Part 1 (Jun., 1962), pp. 504–520

Warren L. d'Azevedo, Uses of the past in Gola Discourse // "The Journal of African History", Vol. 3, No. 1(1962), p. 12

Категория: Африка этностору

Категория:Атлантика тилдеринде сүйлөгөн элдер
.lk

.lk — Шри-Ланка үчүн жогорку деңгээлдеги улуттук доменДомендик аймактардын маалымат базасы. 

Бул домендик аймакта аталышты каттоо жана колдонуу үчүн компаниялардын Шри-Ланкада жайгашкан байланыш дареги (агенттер де юридикалык жактар аркылуу да каттаса болот) болушу талап кылынат.

 Экинчи деңгээлдеги домендер 
Экинчи жана үчүнчү деңгээлдеги домендерди каттоого болот. Экинчи деңгээлдеги домендин аталышы үчүнчү деңгээлдеги домендин аталышына окшош болсо - каттоого автоматтык түрдө бөгөт коюлат

Каттоодо чектөөлөрү бар экинчи деңгээлдеги домендер:

 .gov.lk: Шри-Ланканын өкмөттүк департаменттери үчүн
 .sch.lk: Шри-Ланкада катталган мектептер үчүн
 .net.lk: Шри-Ланкадагы лицензияланган интернет провайдерлери үчүн
 .int.lk: Түзүлгөн келишими болгон учурларда эл аралык уюмдар үчүн

Каттоодо чектөөлөрү жок экинчи деңгээлдеги домендер:

 .com.lk: коммерциялык уюмдар үчүн
 .org.lk: коммерциялык эмес уюмдар үчүн
 .edu.lk: билим берүү сайттары үчүн
 .ngo.lk: өкмөттүк эмес уюмдар үчүн
 .soc.lk: катталган коомдор үчүн
 .web.lk: сайттар үчүн
 .ltd.lk: жоопкерчилиги чектелген коомдор үчүн
 .assn.lk: ассоциациялар үчүн
 .grp.lk: компаниялардын топтору үчүн
 .hotel.lk: мейманканалар үчүн

 Көп тилдүү жогорку деңгээлдеги домендер 

 . ලංකා сингал тилиндеги домендик аталыштар үчүн.
 . இலங்கை тамил тилиндеги домендик аталыштар үчүн.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 IANA сайтындагы .lk доменин whois маалыматтары

Категория:Жогорку деңгээлдеги улуттук домендер
Категория:DNSSEC
Жалал-Абад эл аралык аэропорту

Жалал-Абад эл аралык аэропорту (IATA: жок (ДЖБ), ICAO: UAFJ) — Манас шаарынын батыш тарабында жайгашкан. Шаардын жүргүнчү жана жүк ташууда мааниси чоң аэропорт. Жергиликтүү туристтик агенттер JBD деп латынча расмий эмес үч тамгадан турган аэропорт коду катары колдонушат. Жалал-Абад эл аралык аэропортунун жергиликтүү коду — ДЖБ.

 Тарыхы 
Жалал-Абад эл аралык аэропорту 1938-жылы курулуп башталган, 1947-жылы аэродром болгон, экинчи дүйнөлүк согуштан кийин аэропорт катары иштеп баштаган. Ал эми 1972-жылы азыркы учуу-конуу тилкеси жана терминал курулган. Бүгүнку күндөгү учуу тилкеси 2013-жылы реконструкцияланган. 2017-жылы аэропорттун эски терминалы бузулган; Эки өзүнчө учуу жана учуу залдарынан турган жаңы терминалдын имараты 2018-жылдын июнь айында ачылган. Эл аралык аэропортто бажы жана чек ара көзөмөлү жок.

 Авиакомпаниялар жана каттамдар 
Аэропорт Кыргызстандын ичинде гана каттамдарды тейлейт. Союз тараганга чейин аэропорт Манас (мурунку Жалал-Абад) шаарын Өзбекстан, Казакстан жана Тажикстандын шаарлары менен байланыштырып турган.

 Кырсыктар 
1989-жылдын 15-сентябрында «Аэрофлот» компаниясына таандык Як-40 учагы (CCCP-87391) катуу конгон. Учак конуу маалында үч жолу секирип, кайра жараксыз абалга келген.
1998-жылдын 14-апрелинде «Кыргызстан» авиакомпаниясынын Як-40 учагы (EX-87529) конуу учурунда учуп-конуу тилкесинен чыгып кеткен. Учак кайра жараксыз абалга келген.

 Дагы караңыз 
Кыргыз Республикасындагы аэропорттор

 Булактар 
Категория:Авиация

Категория:Жалал-Абад
Категория:Кыргызстандын аэропорттору
.kz

.kz — Казакстан үчүн жогорку деңгээлдеги улуттук домен. 

 Экинчи деңгээлдеги домендер 
 .com.kz - коммерциялык уюмдар үчүн; катталган соода белгини коргоо үчүн.
 .edu.kz - лицензиясы бар билим берүү уюмдары үчүн.
 .gov.kz - өкмөттүк уюмдар үчүн.
 .mil.kz - коргоо министрлиги үчүн.
 .net.kz - маалымат байланышынын лицензиялуу тармактары үчүн.
 .org.kz – коммерциялык эмес уюмдар үчүн.

 Атайын домендик аталыштар 

2012-жылдын март айында Казакстан кириллица менен жазылган, .қаз жогорку деңгээлдеги улуттук доменин ишке киргизгенOrder of introduction of «.ҚАЗ» domain name. 

.қаз домени дүйнөдөгү кириллица менен жазылган домендердин үчүнчү болуп катталган. 

 .қаз доменинин ишин баштоо календары 

 Биринчи этап (2012-жылдын 1-апрелинен 30-апрелине чейин) — атайын домендик аталыштарды, мамлекеттик органдардын жана Президенттин Аппараты, каттоодогу техникалык муктаждыктары үчүн домендик аталыштарды резердөө.
 Экинчи этап (2012-жылдын 1-майынан 30-июлуна чейин) — 2011-жылдын 31-декабрына чейин Казакстан Республикасынын мыйзамдарына ылайык катталган соода белгилери, фирмалык аталыштардын ээлери үчүн домендерди каттоо.
 Үчүнчү этап (2012-жылдын 15-августунан тарта) - домендик аталыштарды каттоо бардык калоочулар үчүн ачык.

 Дагы окуңуз 

 .қаз

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 IANA сайтындагы .kz доменин whois маалыматтары

Категория:Жогорку деңгээлдеги улуттук домендер
Категория:DNSSEC