Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Жаратылыш парктары

Жаратылыш парктары – аймактары экологиялык жана эстетикалык баалуулукка ээ жана жаратылышты коргоодо, агартуу иштеринде жана рекреациялык максаттарда пайдаланылуучу жаратылыш комплекстерин жана объектерин өз кучагына камтыган жаратылышты коргоочу рекреациялык мекемелер. Ж. п-нын аймактары аларга мөөнөтсүз (туруктуу) пайдаланууга берилген жерлерде, айрым учурларда – башка пайдалануучулардын, ошондой эле менчик ээлеринин жерлеринде жайгашат. Ж. п. коммерциялык эмес уюмдар болуп саналышат жана жаратылышты коргоо мекемелеринин мамлекеттик бюджет каражаттарынын эсебинен каржылануучу таризде түзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жаратылышты коргоо

Жаратылышты коргоо – жагымдуу экологиялык шартты сактоого, түзүүгө, жакшыртууга багытталган мамлекеттик жана коомдук ишчаралардын тутуму. Биотехникалык, технологиялык, укуктук, экономикалык ж. б. жаратылышты коргоо чаралары колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жаратылышты пайдалануу

Жаратылышты пайдалануу – жаратылыш байлыктарын пайдаланууга байланышкан же курчап турган айлана-чөйрөнүн абалына таасирин тийгизүүчү чарбачылык жана башка ишмердүүлүк.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жаратылыштын дарылоо байлыктары

Жаратылыштын дарылоо байлыктары – КР мыйзамдары боюнча дарылоо, оорулардын алдыналуу жана эсалууну уюштуруу үчүн колдонула турган минералдуу суулар, дары баткактар, көл менен көлмөлөр, жагымдуу климат ж. б. табигый объекттер менен жагымдуу шарттар. Табигый объекттер менен жагымдуу шарттардын касиети илимий иликтөөлөрдүн, көп жылдык тажырыйбалардын жыйынтыгы боюнча жүгүзүлгөн КР Саламаттык сактоо министрлигинин корутундусу аркылуу гана аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарашуу

Жарашуу – согушуп жаткан тараптардын ортосундагы атайын макулдашуунун негизинде жүргүзүлүүчү согуштук аракеттердин убактылуу токтотула туруусу. Анын 2 түрү бар: жергиликтүү Ж. жана жалпы Ж. Ж. согуштук абалды таптакыр токтотпойт, бирок тынчтык келишими түзүлгөнгө чейин согуштук аракеттерди кармап турат (кээде белгисиз мөөнөткө чейин).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жардыргыч

Жардыргыч – криминалистикадагы жарылуучу заттарда химиялык реакциянын башталуусуна түрткү берүүчү каражат. Ж. жарылуу кубаты бар же жок болуп айырмаланат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарлык

Жарлык – КРде жана биркатар башка мамлекеттерде мамлекет башчысы (президент) чыгарган абдан маанилүү актылардын аталышы. Ж. менен жогорку кызмат адамдарын дайындоо жана кызматтарынан бошотуу, өзгөчө же согуштук абалды киргизүү, мамлекеттик ордендер жана медалдар менен сыйлоо, жогорку аскер чиндерин жана ардактуу наамдарды ыйгаруу жүргүзүлөт, жалпы ченемдик мүнөздөгү чечимдер жолжоболоштурулат. Жалпы эрежеге ылайык, Ж. ошол мамлекеттин конституциясына жана мыйзамдарына каршы келбөөсү тийиш. Батыш өлкөлөрүндө Ж. сыяктуу окшош актылар (АКШда аткарылуучу көрсөтмөлөр) декреттер деп аталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жармакташ баланс

Жармакташ баланс – башкы жана анын туунду коомдорунун ишмердүүлүгү, каржы абалы боюнча биргелешкен эсеп-кысап отчеттуулугу. Өнөржайлык-каржы топтордун (ушул сыяктуу башка бирикмелердин дагы) ичинде жүргөн өзара алыш-бериштер кошкабат эсепке кириптер болбосун үчүн Ж. б-тан алынып салынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жармакташ ижара

Жармакташ ижара – мүлктү жалдоо келишиминин бир түрү (жармакташ жалдоо). Жалдоого берүүчүнүн (ижарага берүүчүнүн) макулдугу менен жалдоочу (ижарачы) жалдоого алынган мүлктү Ж. и-га берүүгө укуктуу. Бул учурда келишим боюнча ижарачы ижарага берүүчүгө жоопкер бойдон калат. Ж.и-нын мөөнөтү ижара келишиминин мөөнөтүнөн көп убакытка түзүлүүсү мүмкүн эмес. Эгер мыйзамда башкача белгиленбесе Ж. и-га карата мүлктү жалдоо келишими тууралуу эрежелер колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жармакташ комиссия

Жармакташ комиссия – комиссия келишимине карата жардамдаш келишим. КР жарандык мыйзамдары боюнча, эгер комиссия келишиминде башка жагдай каралбаса, комиссионер (ал келишимди пайдалануу максатында) комитенттин алдында жоопкер болуп калуу менен башка жак менен Ж.к. келишимин түзүүгө акылуу. Ж.к. келишими боюнча комиссионер жармакташ комиссионерге карата комитенттин укуктарын жана милдеттерин алат. Комиссия келишими аяктаганча комитент (комиссионердин макулдугусуз), эгер комиссия келишиминде башка жагдай каралбаса, жармакташ комиссионер менен түздөнтүз мамилелешүүгө акысы жок болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарманке

Жарманке — 1) убактылуу соода-сатык өткөрүлүүчү жер; 2) кеңири маанисинде туруктуу иштеген базар, экономикалык үлгүлөрдүн эл аралык көргөзмөсү, (анын аталышына карабастан) ал аймакта өткөрүлүп жаткан өлкөнүн каада-салттарына ылайык, экспоненттерге эл аралык чектерде соода-сатык келишимдерин түзүү үчүн өзүнүн продукцияларынын үлгүлөрүн бир эле жерде чектелүү мезгил ичинде көргөзүүгө улуксат берилүүчү, эл кеңири кекектөөчү товарлардын жана/же жабдуулардын ири базары болуп саналат.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнактоо

Жарнактоо – мамлекеттин бажы чегарасы аркылуу өткөн товар менен унаа каражаттарынын ары-бери жүрүшү тууралуу бажы органдарына билдирүү. Ж. бажы максаты үчүн зарыл болгон товар менен унаа каражаттары, алардын бажы тартиби дагы башка керектүү маалыматтар жөнүндө так маалымат берүүнүн белгиленген таризи боюнча жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнама

Жарнама – КР мыйзамдары боюнча жеке адамдар же юридикалык жактар, товарлар, идеялар жана жаңы башталыштар жөнүндө кандай гана каражаттардын жардамы менен болбосун таратышкан, адамдардын чектелбеген чөйрөсүнө арналган маалыматтар. Ошол эле адамдарга жана юридикалык жактарга, товарларга, идеяларга жана жаңы башталыштарга кызыгууларды жаратууга жана калыптандырууга багытталган, ошондой эле товардын, идеялардын жана жаңы башталыштардын сатылып кетүүсүнө, ишке ашуусуна өбөлгө болгон маалыматтар. Ж. эч кандай атайын билим, даярдык жана техникалык каражаттарсыз эле таанылышы, түшүнүктүү болушу керек. Ж. мамлекеттик же ырасмий тилдерде таратылат. Ж. ойдогудай жана ойдогудай эмес болушу мүмкүн. Ойдогудай Ж-нын төмөндөгүдөй түрлөрү бар: ак ниеттүү эмес, ишенимсиз, этикага жатпаган, көз көрүнөө жалган жана башка маалыматтуу, анын мазмунуна, ордуна, убактысына жана таратуу ыкмасына карата КР мыйзамдарында белгиленген талаптар бузулган. Юридикалык жактардын имараттарына тагылган иштөө тартиби, кардарларга кызмат көрсөтүүнүн эрежелери жана товарларды, идеяларды жана жаңы башталыштарды Ж-лоо мазмуну жок маалыматтык такталар, башка маалыматтар Ж. болуп саналбайт.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнама агенттиги

Жарнама агенттиги – өз товарларына жана кызмат көрсөтүүлөрүнө сатып алуучу табууга умтулган, тапшырык берүүчүлөр үчүн жарнамаларды жана жарнама каражаттарын иштеп чыгууга, даярдоого жана жайгаштырууга адистешкен көз карандысыз уюм.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнама берүүчү

Жарнама берүүчү – КР мыйзамдары боюнча өндүрүү, жайгаштыруу, жарнаманы андан ары жайылтуу үчүн жарнамалык маалыматтын булагы болуп эсептелген жеке адам же юридикалык жак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнама өндүрүүчү

Жарнама өндүрүүчү — Кыргызстандын мыйзамдары боюнча жарнаманы таратуу үчүн толук же жарым-жартылай даяр түргө келтирүүнү ишке ашыруучу жеке же юридикалык жак.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнама салыгы

Жарнама салыгы – КР жергиликтүү салыктардын бири; бийликтин жергиликтүү өкүлчүлүктүү органы тарабынан белгиленген ченемде болот. Аргандай менчик түрүнө карабастан, ишканалар менен уюмдар, юридикалык резидент жактар менен юридикалык резидент эмес жактар, анын бөлүмдөрү, филиалдары, өкүлчүлүктөрү жана жарнама жайгашкан жерлердеги дагы да башка өзалдынча бөлүктөрү, жарнама кызматын көрсөткөн жеке резидент жактар менен жеке резидент эмес жактар Ж. с. н төлөөчүлөр болуп саналат. Жумуш менен кызмат наркы салык салуунун объектиси болуп саналат. Жарнаманы даярдоо жана таркатуу боюнча кошумча нарк салыгы, чарбачылык ыкма менен жасалган жумуштар ага кирбейт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнама таратуучу

Жарнама таратуучу – КР мыйзамдары боюнча мүлкүн берүү жана/же пайдалануу жолу менен, анын ичинде радиоуктуруулардын, телекөрсөтүүлөрдүн техникалык каражаттарын, ошондой эле байланыш каналдарын, обо убактысын жана башка ыкмалар аркылуу жарнаманы жайгаштырууну жана/же таратууну ишке ашыруучу жеке адамдар жана юридикалык жактар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарнаманын керектөөчүлөрү

Жарнаманын керектөөчүлөрү – жеткирүүнүн натыйжасында аларга кандайдыр бир таасири тийүүчү жарнама жеткирилүүсү мүмкүн болгон же жеткирилген жеке жана юридикалык жактар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жартарткы укук ченемдер

Жартарткы укук ченемдер – субъектилерге өз укуктары менен милдеттеринин көлөмү менен мүнөзү тууралуу маселелерди өзү чечүү мүмкүнчүлүгүн бере турган ченемдер. Мындай макулдашуу жок болгондо, алар камтылган жазма буйрук ишке кирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарылуу

Жарылуу – Ж. учурунда пайда болдубу, же ага дейре газ болгонбу, ага карабастан газдын кеңейүү касиетине негизденген кубаттын күтүүсүз бошонуусу. Кылмыш-жаза укугунда Ж. – кылмыштын абдан коркунучтуу, өзгөчө террорчулукка мүнөздүү ыкмасы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарылуучу зат

Жарылуучу зат – өнөр жай тармагында жана аскердик тармакта объектини кыйратуу же титиретүү максатында колдонулуучу заттар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарым-жартылай жөндөмдүүлүк

Жарым-жартылай жөндөмдүүлүк – 14төн 18 жашка чейинки жашы жетелектердин жана 6дан 14 жашка чейинки жаш өспүрүмдөрдүн жөндөмдүүлүктөрү (кара:Жарандын аракетке жарамдуулугу).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарым-жартылай конвертирленгендик (жарым-жартылай өз баасына келүү)

Жарым-жартылай конвертирленгендик (жарым-жартылай өз баасына келүү) – валютанын ортолук режимде айлануусу. Жарым-жартылай өз баасына келүү бул валютанын белгилүү гана кармоочуларына таратылат жана айрым аткарымдар аймактык мүнөзгө ээ болушу мүмкүн, б. а. өлкөлөрдүн белгилүү чөйрөсү, жекече алганда валюталык аймактын алкагы менен чектелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарым-жартылай өтүмдүү валюта

Жарым-жартылай өтүмдүү валюта – резиденттер үчүн жана алмашуу аткарымдарынын айрым түрлөрү боюнча валюталык чектөөлөр колдонулуучу өлкөлөрдүн улуттук валютасы; эреже катары, ал айрым чет өлкөлүк валюталарга гана алмаштырылат жана эларалык төлөм жүгүртүүсүнүн кээбир түрлөрүндө колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыш юрисдикция

Жарыш юрисдикция – ага ылайык улуттук жана эларалык сотторго эларалык соопкерчилик укуктарына каршы кылмыш жана аскердик кылмыш жасаган адамдардын иликтөө укугун бере турган эларалык кылмыш-жаза укугунун институту. Улуттук соттордун юрисдикциясына караганда Эларалык аскер трибуналынын юрисдикциясына артыкчылык бериле тургандыгы 1993-жылдагы Югославия боюнча Эларалык трибуналынын жана 1995-жылдагы Руанда боюнча Эларалык кылмыш-жаза трибуналынын уставдарында белгиленген. Кылмышты алдынала текшерүүнүн жана сот жүрүмүнүн баардык учурунда иш боюнча өндүрүштөрүн өткөрүп берүүсүн ырасмий түрдө талап кылууга Эларалык аскер трибуналынын толук акысы бар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыя келишим

Жарыя келишим – КР жарандык мыйзамдарына ылайык, коммерциялык уюмдар тарабынан түзүлүп, товр сатуу, жумуш аткаруу, кызмат көрсөтүү боюнча анын милдеттерин аныктай турган келишим. Мындай уюмдар, өзүнүн иш-аракет мүнөзү боюнча, ага кайрылган жактардын баардыгына кызмат көрсөтүүгө тийиш (соода-сатык, жалпы пайдаланылуучу унаа менен ташуу, байланыш кызматы, электр кубаты менен камсыз кылуу, медициналык, мейманкана жана банк кызматы ж. б. у. с.). Мыйзамдарда каралгандан башка учурларда, коммерциялык уюмдар жарыя келишим түзүү кезинде кандайдыр бир жакка карата артыкчылык берүүгө акысы жок. Табар, жумуш, кызмат баасы, ошондой эле Ж. к-де каралган шарттар баардык кардарларга бирдей тийешелүү болууга тийиш, бирок мыйзам боюнча кардарлардын айрым катмарына жеңилдиктер берилиши мүмкүн. Коммерциялык уюмдардын мүмкүнчүлүгү бар туруп Ж. к. түзүүдөн баштартуусуна жол берилбейт. Мыйзамда каралган учурларда, КР Өкмөтү Ж. к-ди түзүүдө тараптар үчүн милдеттүү болгон эрежелерди чыгара алат ( жалпыга бирдей келишимдер, жоболор ж. б.).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыя сот өндүрүшү

Жарыя сот өндүрүшү – сот өндүрүшүнүн демократиялык принциби. Мында кызыкчылыгы бар жактардын каалоосуна карабастан, кылмыш-жаза ишин козгоо, тергөө жана чечүү, ошондой эле жарандык иштерди кароо тийешелүү жарыя (мамлекеттик) органдар (тергөө, прокуратура, сот) тарабынан жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыя сыйтартуу убадасы

Жарыя сыйтартуу убадасы – жарандык мыйзамдарда каралган жарандык-укуктук милдеттенме. Ага ылайык, акчалай сыйтартуу же дагы башка сыйлыкты жарыя убада кылган жак көрсөтүлгөн кулактандыруу боюнча белгиленген мөөнөт ичинде укукченемдүү иш-аракет жасаган баардык жакка, тактап айтканда, сыйлык убада кылган жактын жоголгон буюмун тапкан же зарыл маалыматтарды айтып берген жакка убада кылынган сыйтартууну сөзсүз төлөп берүүгө тийиш. Убада кылынган сыйтартуу ким тарабынан убада кылынганы такталган шартта гана сыйтартууну төлөп берүү милдети келип чыгат. Эгер Ж. с. у-нда көрсөтүлгөн аракет бирнече жак тарабынан аткарылган учурда, мындай аракетти эң биринчи жасаган жакка тартууланат. Эгерде Ж. с. у-нда анын өлчөмү көрсөтүлбөсө, ал сыйтартуу убада кылган жак менен өзара макулдашуу аркылуу аныкталат, ал эми бул боюнча талаш-тартыш келип чыкса, сот аркылуу аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыя сынак

Жарыя сынак – милдеттүүлүк укугунун институту, бир жактуу бүтүмдүн бир түрү. КР жарандык мыйзамдарына ылыйык ишти мыкты аткаргандыгы же дагы башка жыйынтыктарга жетишкендиги (жарыя сынак) үчүн акчалай сыйлык же дагы башка сылык берүүгө жарыя кылган жак анын шарттарына ылайык жеңүүчү деп табылган жакка убада кылынган сыйлыкты төлөп берүүгө тийиш. Ж. с. кандайдыр бир жалпы коомчулук үчүн пайдалуу максатка жетүүнү көздөөсү керек. Сынакты уюштуруучулар кулактандыруу же жалпы маалымат каражаттары аркылуу ал сынакка баардык каалоочуларды чакырса, Ж.с. ачык болуп саналат, ал эми сынакка катышуу сунушу уюштуруучулардын өздөрү тандап алган белгилүү бир жактардын чөйрөсүнө гана жөнөтүлсө, Ж. с. жабык болуп эсептелет. Эгер сынакка катышууну каалагандардын ичинен алдынала иргеп алуу жүргүзүлсө, Ж. с. алдынала жиктештирүү менен шартталат. Ж. с. жөнүндөгү кулактандыруу аткарыла турган иштин же дагы башка жетишкендиктин жыйынтык баалоо тартибин, тапшырма маанисин, чен-өлчөмүн караган шарттар, ошондой эле сынак жыйынтыгын жарылоо тартиби жана мөнөтү менен коштолууга тийиш. Ж. с. жарыялаган жак сынак иштерин кабыл алуу мөөнөтүнүн биринчи жарымында гана сынак шартын өзгөртө же аны жокко чыгара алат. Сынак шарты өзгөргөн же жокко чыгарылган учурда, аны жарыялаган жак сынак иштери боюнча ага чейин аткарууга же жарым-жартылай аткарууга кеткен кандай гана жактын болбосун чыгымдарынын ордун толтуруп берүүгө тийиш. Сынак негизин илимий, адабий, көркөм өнөр чыгармалары түзгөн сынак шартында, Ж. с. өткөргөн тарап мындай чыгармаларды пайдалануу үчүн автордук сыйакы төлөп берүү артыкчылык укугуна эгедер. Эгер Ж. с. шартында башкача каралбаса жана аткарылган иш мүнөзүнөн башкача чара көрүү келип чыкпаса, сынак жарыялаган жак сынак сыйлыгына арзыбай калган иштерди өз ээлерине кайтарып берүүгө тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыя укук

Жарыя укук – жеке кызыкчылыкты (жеке укукту) коргой турган тармактан айырмаланып, ал жалпы жана жыйынды (жарыя) мамилелерди жөнгө салуучу укук тармактарынын жыйындысы. Буга төмөнкүлөр кирет: эларалык (жарыя) укук, конституциялык укук, административдик укук, каржы укугу, кылмыш-жаза укугу, кылмыш-жаза-процесстик укук ж. б. Укукту жарыя жана жеке деп бөлүү – роман-германдык укук тутумуна мүнөздүү нерсе.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыяланган капитал

Жарыяланган капитал – коомдун аны түзгөндөгү уюштуруучу документтеринде, болбосо эмиссиялардын проспектисинде көрсөтүлгөн капитал.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыяланган киреше

Жарыяланган киреше – салык кармап калуу үчүн салык органдарына билдирилген жеке же юридикалык жактардын кирешеси.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жарыялоого укук

Жарыялоого укук – автордун моралдык укуктарынын бири; чыгарманы алгачкы жолу адамдардын кеңири чөйрөсүнө жеткирүү (аргандай таризде) укугу, буга пикир билдирүү укугу да кирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жасалма вексель

Жасалма вексель – сыртынан караганда байкалбаган, текстине мыйзамсыз өзгөртүү киргизилген ( алмаштыруу ) вексель.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жасалмаланган вексель

Жасалмаланган вексель – кандайдыр бир кишинин атынан антүүгө ыйгарым укугу жок туруп түзүлгөн, вексель берүүчүнүн жана/же акцептанттын, ал эми айрым учурларда анын башка катышуучуларынын колдору да жасалып коюлган вексель.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр