Түштүк Австралия (штат)

Түштүк Австралия (англ. South Australia ) — Австралиянын түштүгүнүн борбордук бөлүгүндө жайгашкан штат.

 Этимология 
Бул штат Австралия континентинин борбордук бөлүгүнүн түштүгүндө жайгашкандыгына байланыштуу ушундай аталышты алган.

География
thumb|left|Түштүк Австралиянын чыгыш бөлүгүнүн спутниктиктен тартылган сүрөтү

Штаттын аймагы континенттин эң кургак жерлеринде жайгашкан жана анын жалпы аянты 983,482 км² түзүп, аянты боюнча Австралиянын төртүнчү орундагы штаты.

Түштүк Австралия башка бардык штаттар менен чектешет: батышында Батыш Австралия, түндүгүндө Австралиянын түндүк аймагы, түндүк-чыгышында Квинсленд, чыгышында Жаңы Түштүк Уэльс жана түштүк-чыгышында Виктория менен чектешет. Түштүгүндө Түштүк океанынын Австралия чоң булуңунун суулары менен чулганат.

Климат
Орточо температура январь айында 29 °C жана июлда 15 °C түзөт. Штаттын айрым жерлеринде күндүзгү температура январь жана февраль айларында 48 °C чейин жетиши мүмкүн.
+Түштүк Австралиядагы абанын температусрасы боюнча маалыматтарыМетеорология бюросунун маалыматыDaily ExtremesАйларЯнвФевМартАпрМайИюньИюльАвгСенОктНояДекЖылЭң жогорку °C (°F)50.7
(123.3)48.2
(118.8)46.5
(115.7)42.1
(107.8)36.5
(97.7)34.0
(93.2)34.2
(93.6)36.5
(97.7)41.5
(106.7)45.4
(113.7)47.9
(118.2)49.9
(121.8)50.7
(123.3)Эң төмөнкү °C (°F)0.2
(32.4)0.8
(33.4)−2.2
(28.0)−3.5
(25.7)−6.6
(20.1)−8.1
(17.4)−8.2
(17.2)−6.6
(20.1)−4.5
(23.9)−4.4
(24.1)−2.4
(27.7)−0.5
(31.1)−8.2
(17.2)

Жаан-чачын
Калк
2021-жылдын декабрына карата алынган маалыматтарга ылайык Түштүк Австралиянын калкынын саны 1 806 599 адамды түзгөнNational, state and territory population - March 2022, 2017-жылдын июнь айындагы маалыматтарга караганда штаттын калкынын 1,333,927 адамы Аделаида шаарынын аймагында орун алышкан3218.0 - Regional Population Growth, Australia, 2016-17.

Башка маанилүү отурукташкан жайларынын калкынын саны:
Маунт Гамбиер (29,505)
Виктор Харбор, Гуолва (26,334)
Уайалла (21,976)
Марри Бридж (18,452)
Порт Линкольн (16,281)
Порт пири (14,267)
Порт Огаста (13 957)

 Улуттук курамы 
2016-жылдагы эл каттоонун улуттук курам боюнча маалыматтары2016 Census Community Profiles: Greater Adelaide:

 Жергиликтүү эл (2%)
 Англичандар (40,5%)
 Австралиялыктар (35,5%)
 Шотланддар (8,9%)
 Ирланддар (8,5%)
 Немистер (8,2%)
 Италяндар (6,1%)
 Кытайлар (3,3%)
 Гректер (2,4%)
 Индустар (2,1%)
 Голланддар (1,7%)
 Вьетнамдар (1,3%)
 Поляктар (1,2%)
 Филиппиндер (1%)
2016-жылдагы эл каттоонун маалыматтына ылайык, штаттын калкынын 28,9% чет өлкөлөрдөн көчүп баргандар түзгөн. Чет өлкөлөрдөн көчүп баргандардын эң көп топтору: Англиядан (5,8%), Индиядан (1,6%), Кытайдан (1,5%), Италиядан (1,1%) жана Вьетнамдан (0,9%).

2016-жылы калктын 2% (34,184 адам) жергиликтүү австралиялыктар түзгөн.

 Тил 
2016-жылдагы эл каттоонун маалыматтына ылайык, штаттын калкынын калкынын 78,2% англис тилинде сүйлөйт. Англис тилинен башка эң көп колдонулган тилдер: италян тили (1,7%), мандарин тили (1,7%), грек тили (1,4%), вьетнам тили (1,1%) жана кантон диалекти (0,6%) болгон.

 Дин 
2016-жылдагы эл каттоонун маалыматтына ылайык, штаттын калкынын 53,9% христиан динин кандайдыр бир агымын карманары аныкталган. Сурамжылоого катышкандардын 9% динге ишенбей калгандар. Сурамжылоого катышкандардын 35,4% - "дин жок", 18% католикмин, 10% - англия чиркөөсүнүн мүчөсүмүн жана 7,1% австралиядагы биримдик чиркөө барып турам деген жоопторду беришкен .

Түштүк Австралияда да миңдеген пруссиялык лютерчиликти карманган иммигранттары жашаган. Ошондуктан Австралиянын лютерчилик чиркөөсү азыркыга чейин Германиядан кийинки эле ири лютерчилик чиркөөсү болуп саналат.

Австралиядагы биринчи мусулмандар мечити ушул штаттын аймагында курулган.

 Дагы окуңуз 

 Австралиянын административдик бөлүнүшү

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Расмий сайты (англисче)
 Штаттын белгилери(англисче)
 Түштүк Австралиянын "жашыл" стратегиясы(англисче)

Категория:Австралия штаттары 
Категория:Түштүк Австралия