Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Аза күтүү

Аза күтүү же аза — жакыны өлсө, туугандарынын аны жоктоп, белгилүү убакытка чейин кайгыруу жөрөлгөсү. Эгер күйөөсү көз жумса, жесири үч маал кошок кошуп, жылына чейин кара кийинип жүрөт. Аза күтүү дүйнөдөгү дээрлик бардык элдердин салтын- да бар. Маркумду жоктоп үчүлүгү, кырк ашына чейин жуманын бейшемби күнү сайын эскерилип, анын рухуна, арбагына арналып куран түшүрүлүп турат. Кырк ашы өткөндөн соң, маркумдун көз жумганына бир жыл толгондо жыл ашы өткөрүлөт

Жалал-Абад облусунда, өзгөчө Көкарт аймагында маркумду көзү өткөндөн соң жыл ашын белгилешет. Мүмкүнчүлүгүнө жараша маркумдун балдары, бир туугандары 5, 10, 20, 30, 40 жыл өткөндөн соң алыскы, жакынкы тууган-уруктарды ашка чакырып, катмы окулуп, маркумдун, көзү өткөн жакын туугандарынын арбагына куран түшүрүлөт. Маркумдун урматына улак тартыш, эңиш, байге ж.б. улуттук оюндун түрлөрү уюштурулат. Меймандар конок үйлөрүнө бөлүнүп, сый-урмат көрсөтүлөт. 20-к. баш чендерине чейин, эгерде белгилүү киши көз жумса аза күтүүнүн расмиси катары жыл маалына чейин боз үйдүн түндүгүнөн туу чыгарып коюшкан. Туунун түсү өлгөн адамдын жашына карата ак, кызыл же кара болот. Исламга чейин, эрте орто кылым доорлорундагы кыргыздар маркумдун сөөгүн боз үйдү тогуз жолу тегеретип, андан соң сый-урмат менен сөөгүн өрттөшкөн. Бир жыл өткөндөн соң, анын өрттөлгөн сөөгүн сый-урмат менен жерге жашырышкан. Ушуну менен аза күтүү аяктап, элге тамак берилип, салтанаттар (байге, эңиш, ас- кер оюндары ж.б.) уюштурулган.

 Булактар 
 Кыргыз этнографиясы боюнча сөздүк. Түзгөндөр О. К. Каратаев, С. Н. Эралиев. -Б.: Бийиктик, 2005. 600 б., ISBN 9967-13-159-4

Категория:Этнография
Категория:Кыргыз таануу
Ага

Ага — жашы улуу эркек тууганына кичүүлөрдүн урматтап кайрылышы, жалпы эле кичүүлөрдүн улууларды урматтап аташы. Ага болуу кыргыздын үй-бүлөлүк мамилелеринде олуттуу парыз, өзүнөн кичүүлөр жөнүндө кам көрүү, аларды ар кандай кокустуктардан сактоо чараларын алдын алуу жоопкерчилиги менен жашоо. Акын Арстанбек Буйлаш уулунун ыр саптарында: «Агасы өлсө, не болот? Айтаарга сөзү кем болот. Иниси өлсө не болот, чабаарга камчы кем болот» деп айтылат.
Энесай кыргыздарында «ага» термини уруктун (сөөктүн) жетекчисин, диний түшүнүктөр жактан алганда эвфемизмди (мисалы, аюу), тотемди, фетишти туюнткан. Кыргыздардагы "тага" - "тай + ага" термини буга мисал боло алат.

 Колдонулган адабияттар 
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
 Кыргыз этнографиясы боюнча сөздүк. Түзгөндөр О. К. Каратаев, С. Н. Эралиев. -Б.: Бийиктик, 2005. 600 б., ISBN 9967-13-159-4

Категория:Этнография
Категория:Кыргыз таануу
Азирейил

34. Азирейил - ислам дининдеги негизги төрт периштенин бири. Азирейил Жараткандын амири менен адамдардын жанын алат деп айтылат. Мусулмандардын Азирейил жөнүндөгү түшүнүгү байыркы замандагы бутпарастардын, семит (араб) урууларынын исламга чейинки диний ишенимдеринде кеңири таралган каардуу, коркунучтуу духтар жөнүндө монотеисттик диндеги көрүнүш. Азирейил жөнүндөгү алгачкы түшүнүктөр иудей жана христиан диндеринин жана ага тиешелүү үрп-адаттарынын таасири астында пайда болгон. 4 негизги периште Жебирейил, Азирейил, Микаил, Исрафил наамы менен исламга өткөн. Булар Алла Тааланын негизи периштелери деп аталат. Аларга түрдүү милдеттер тапшырылган. Азирейил - жан алгыч милдетин аткарат.== Колдонулган адабияттар ==
 Кыргыз этнографиясы боюнча сөздүк. Түзгөндөр О. К. Каратаев, С. Н. Эралиев. -Б.: Бийиктик, 2005. 600 б., ISBN 9967-13-159-4

Категория:Этнография
Категория:Кыргыз таануу
Азирети Али

Азирети Али (ар. Аали бин Абуталиб) - Мухаммед пайгамбардын чоң атасы менен бир тууганынын баласы. Мухаммед пайгамбардын күйөө баласы. Азирети Али пайгамбардын Фатима аттуу кызына үйлөнгөн. Төртүнчү «шайланма халифа» болгон. Азирети Али халифалык кылып турган кезде мамлекетте мусулмандар ара- сында ич ара ырктары кетти. Аны колдогондор «шия» (тарапкер, партия, топ маанисинде) деп атала башташкан. Алар халифалык Мухаммед пайгамбардын жакындары же Азирети Али жана андан тарагандарга таандык болуш керек деген талаптар менен чыгышкан. Йезид тарабынан өлтүрүлгөн Хусейинди имам көтөрүп чыгышкан.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз этнографиясы боюнча сөздүк. Түзгөндөр О. К. Каратаев, С. Н. Эралиев. -Б.: Бийиктик, 2005. 600 б., ISBN 9967-13-159-4

Категория:Этнография
Категория:Кыргыз таануу
Автохтондуулук

Автохтондуулук - (грек тилинде «жергиликтиүү», «түпкүлүктүү» дегенди туюнтат). Теги жагынан белгилүү бир аймактын түпкү, жергиликтүү жашоочулары. Чет өлкөлүк этнография (этнология) илиминде буга маанилеш «абориген» деген термин колдонулуп жүрөт. Биринчисинде, «автохтондуулук» термини маданияттагы кубулуштарга жана этносторго «автохтондуу калк», «автохтондуу маданият» маанисинде колдонулса, экинчи багытта - жергиликтүү эл, түпкүлүктүү жашоочу маанилерин туюнтат. Мисалы, кыргыздар байыркы жазма булактарда өз мекенибиздин аймагынын жана ага чектешкен жерлердин, Чыгыш Түркстандын (КЭР, Батыш Кытай), Батыш Монголия, Саян-Алтайдын автохтондуу же түпкү калкы катары баяндалат.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз этнографиясы боюнча сөздүк. Түзгөндөр О. К. Каратаев, С. Н. Эралиев. -Б.: Бийиктик, 2005. 600 б., ISBN 9967-13-159-4

Категория:Этнография
Категория:Кыргыз таануу
Алёна Ланская

Алёна Ланскáя (1985-жылы 7-сентябрда, Беларусьтун Могилёв шаарында төрөлгөн) — белорус ырчысы, Беларусь Республикасынын эмгек сиңирген артисти. Еврокөрүнүү 2013 ыр сынагында Беларусь өлкөсүнүн өкүлү«Result: Alyona Lanskaya wins Belarusian national final».

 Алёна Ланскаянын бир-нече ырлары 

 номур чыгарманын аталышы чыгарманын авторлору 1 Everybody Get Up! Е. Олейник, В. Руденко 2 Тише-тише Е. Олейник 3 Life is Ok! Е. Олейник, В. Руденко 4 Небо знает Л. Ширин, О. Рыжикова 5 Бумажная любовь М. Алейников, М. Алейников 6 Белая ластаўка В. Кондрусевич, О. Болдырева 7 Дави на газ М. Алейников, А. Славин 8 Васiльковае неба Е. Олейник, А. Вавилов 9 Папараць-кветка Е. Олейник, В. Руденко 10 На краю Е. Олейник, Ю. Быкова

 Шилтемелер 

 

 Эскертмелер 

Категория:Еврокөрүнүү 2013 ыр сынагынын катышуучулары
Маяр Элла

Элла Маяр thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Элла МярТуулган жылы: 1903-жылы 20-февраль 1903-жылТуулган жери: Женева, ФранцияӨлкө: ФранцияКайтыш болгон жылы: 27-мартта 1997-жыл (94 жашында)Кайтыш болгон жери: Шандолин, ШвецарияИшмердүүлүгү: СаякатчыЖанры: Шерпалардын өлкөсү 

Элла Маяр (1903-1997) - франция жана кыргыз тилдеринде жазган чет элдик жазуучусу, Франция эл жазуучусу (1932), Аялдардан Кыргызстанга биринчи саякатчы 

1903-жылы 20-февралда Женевада төрөлгөн. Кичинекейинен ата-энеси мененбош күндөрү лыжа тебүүнү, суууда сүзүүнү өздөштүргөн.

 1916-1921-жж 
13 жашында Женевада өткөн кайык жарышында биринчиликти жеңип алса, 16 жашында Швейцариянын француз тилиндеги аймактар боюнча эң биринчи аялдар арасындагы хокей клубунун негиздөөчүсү болуп калган. 

1924-жылы Англиялык яхтада (Антлантика) бир нече мөөнөтүк келишим менен 17 улуттун ичинен жалгыз аял гана Элла Маяр 9-орунга илинет.1925-1934-жж Уэьсте француз тили боюнча сабак берет, о.э. Берлинде тоо фильмдеринде аял каскадер, 1929-жылы Мюрренде тартылган лыжа тебүү фильминде актриса болуп тартылгын.

 1931-1932-жж 
Швецариянын хокей боюнча аялдар командасынын капитаны болгон. 1926-жылы Берлинде жүргөн орус имигранттарынын бири, ага орус жаштары жана киносу туурасында жазуу кызык болоорун билдирет. 

Ошондон улам кадимки Жек Лондондун жесири Чармиэн Киттредж Элла Маярды Москвага келүүгө шыктандырып, ага акчалай жардам көрсөтөт. Бул кдам кийинки тагдырына чоң таасирин тийгизет.

1932-жылы Москвадан капысынан жолуккан эки жуп үй бүлө менен Түркстан жана Теңир-Тоо кыркаларына келет. Ал өзү үчүн кыргыз казак жана өзбектердин турмушун ачат. 

Саякат учурунда тынчыбаган усулмандардын көтөрүлүшүн Совет аскери кандай кандуу күч менен басканына өз көзү менен күбө болот, өзү чоң тообокелге салып эч кандай уруксаатсыз саякаттап келген.

 1937-1939-жж 
Жук ташуучу унааларда жана автобустарда Түркия, Индия, Иран жана Оганстан аркылуу көптөгөн саякаттарды өткөргөн.Негзи макалалары; ушул өлкөлөрдө болгон прогресстерди чагылдырууга арналган, Европа өлкөлөрүндө көптөгөн лекцияларды окуган.1939-1945-жж Экинчи дүйнөлүк согуш жылдарын Индияда өткөргөн.

1946-жылы Европага кайтып Швецариянын Альпы тоолоруна , Валь Аливиер , Шандолинде отурукташып калат, бирок аны улам-улам жаңы саякаттар белгисиз жактарга азгырып турчу.

1951-1987жж. жаңыдан чек арасын ачкан Непалга багыт алып , ал жерден "Шеопалардын өлкөсү" аттуу китебин жазган. Өмүрүнүн кийинки отуз жылында Азиянын ар кайсы өлкөлөрүнө барып маданий иш чараларды уюштурган. 

thumb|left| (1992).
1989-1997жж. Лозанын Елисей музейи анын өткөнгө сереп салган сүрөттөрүнүн бир көргөзмөсүн уюштурган. Бул көргөзмө Европанын бир нече өлкөлөрүн кыдырып чыккан.

Элла Маяр өмүрүнүн акыркы он жылдыгында жер планетасынынайлана чөйрөсүн курчаган коркунучтар көбөйгөндүгүнө тынчсызданып , аны коргоонун көп аракеттерин көргөн.Ал 1997-жылы 27-мартта Шандолинде дүйнөдөн кайткан.

Категория:Швейцария‎
Категория:Жазуучулар‎
Категория:Туулгандар 1903-жылы
Категория:Өлгөндөр 1997-жылы
Жылдыздар дарбазасы

{{Infobox media franchise
|title = Жылдыздар дарбазасы
|сүрөттүн аталышы = Активдештирилген Жылдыздар Дарбазасынын түзмөгү, Жылдыздар дарбазасы ЖД1 телесериалынын борбордук объектиси . Ортодогу жалтылдап турган көлчөнү, горизонт учуру дейт жана ал жерден каармандарга башка планетага өтүшөт .
|сүрөт = Жылдыздар дарбазасы.jpg
|imagesize = 260
|баштапкы иш = Жылдыздар дарбазасы (тасма)
|чыгарган = Роланда ЭмерихДин Девлин
|тасмалар = Жылдыздар дарбазасы Жылдыздар дарбазасы: Чындык кемеси Жылдыздар дарбазасы: Континуум 

|tv = Жылдыздар дарбазасы: ЖД-1 Жылдыздар дарбазасы: Атлантида Жылдыздар дарбазасы: Аалам 
|atv = Жылдыздар дарбазасы: Чексиздик|оюндар =
|видео оюндар = Жылдыздар дарбазасы: Каршылашуу|китептер = Адабият
|комикстер = Комикстер
|саундтректер =
|музыка =
}}Жылдыздар дарбазасы бул илимий фантастикалык, жана аскердик илимий окуя франшизасы, Роланд Эмерих жана Дин Девлин тарабынан эң биринчилер ойлонушуп ишке ашырышкан. Сериалдын биринчи тасмасы болуп Жылдыздар дарбазасы аталган. Бул оригиналдын биринчи релизи 1994 жылдын, Тогуздун айынын 28 Metro-Goldwyn-Mayer жана Carolco аркылуу тартууланган, жана дүйнөлүк кассалуу тасмалардын арасына 200 миллион доллар чогултуп кошулган. Үч жылдан киийн, тасманын сиквели катары Бред Райт жана Жонатан Гласснер Жылдыздар дарбазасы: ЖД-1 аталышындагы телекөрүүлүк сериалды жаратышкан.

Телкөрүүгө жана тасмага дагы кошумча болуп, Жылдыздар дарбазасы башка дагы медия булактарына франшиза болуп тараган, алардын арасына адабият, видео оюндар жана комикстер. Бул кошулуулар тасмага жана телекөрсөтүүлөрдө Жылдыздар дарбазасынын ааламынын жана мифологоясынын өсүшүнө аябагандай салым кошулган. 2008 жылы Жылдыздар дарбазасы: Чындык кемеси жана Жылдыздар дарбазасы: Континуум түз эле DVD - ге чыгышкан, жана жалпы эсеп менен АКШда $21 миллион доллардан ашык чогултушкан. 2009 жылы оргиналдык тасма кыскартылып анан түз эле DVD тасма болуп чыгарылган. 2009 жылы франшизанын биринчи анимациялык Жылдыздар дарбазасы: Чексиздик тасмасы тартылып баштаган, мульсериал Жылдыздар дарбазасы ааламанын негизинде тартылган, бирок тасмадан жана сериалдан бир топ айырмаланат. 2004 жылы телеге Жылдыздар дарбазасы: Атлантида сериалы релизделинген, ал Жылдыздар дарбазасы: ЖД-1дин спинофф'у. Үчүнчү сериал Жылдыздар дарбазасы: Аалам'' 2009 жылдын Тогуздун айынын 2 де премьерасы болгон, 2009 жылы 2 сезонунда тартылуу токтолуп, клиффхэнгер'ге калтырышкан. Андан кийин 2011 жылдын Чын Куран айынын 17-де Жылдыздар дарбазасынын продюсери Бред Райт сериалдын дагы улантуу боюнча белгисиз убакытка токтолгонун жарыялаган, ошентип жалпы эсеп менен Жылдыздар дарбазасы телекөрүүлүк чыгармасы 17 сезон (354 эпизод) менен токтоду.

 Тиркемелер 

Категория:Жылдыздар дарбазасы
Эркин Жаныбеков

Жаныбеков Эркин thumb|center|250pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Жаныбеков ЭркинТуулган жылы: 1930-жылы 21-март Туулган жери: Каптал Арык айылы, Калинин району, Ош, КыргызстанӨлкө: КыргызстанИшмердүүлүгү: акынУчурдагы кызматы: Белгисиз 

Акын Эркин Жаныбеков Калинин районунун Каптал-Арык айылында 1930-жылы 21-мартта туулган.

1942-жылы мектептен 4-классты бүтүрүп, Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде ар түрдүү жумуштарда иштеген.

1953–1956-жж. Фрунзедеги В.И.Ленин атындагы заводдо тиш чарыктоочу жумушта үйрөнүүчү, андан кийин тиш чарыктоочу,

1956–1975-жж. контролдоочу болуп иштеп, 1975-жылдан заводдун Маданият үйүнө караштуу «Тоо жылдызы» ансамблин жетектеген.
 
Заводдо иштеп жүргөн учурунда Пржевальск шаарындагы Киров атындагы орто мектепти экстерн катарында бүтүрүп, 

1969-жылы Кыргыз Мамлекеттик университетинин кыргыз тили жана адабияты факультетине сырттан окууга өтүп, 

1975-жылы артыкчылык диплому менен аяктаган. Университетти аяктагандан кийин «Советтик Кыргызстан» гезитинде адабий кызматкер, 

1976–1988-жж. Кыргыз телерадиокомитетинде адабий кызматкер болуп иштеген. 1990-жылдан ардактуу эс алууга чыккан.
 
Эркин Жаныбековдун балдарга арналган табышмактары жана ырлары 1953-жылдан гезит-журналдарга жарыялана баштаган. 

«Жаштык сапар» аттуу жамааттык жыйнакка анын «Турмуш сыры кенч экен» ыры кирген. 

1961-жылы «Спутник» деген биринчи ырлар жыйнагы жарык көргөн.

1994-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү болгон. 

Жарык көргөн китептери

 Кыргыз тилинде 
 Спутник: Ырлар жыйнагы. – Ф.: Кыргыз окуу педмамбас, 1961. – 54 б.
 Гүлзар: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1970. – 56 б.
 Табышмактар: Мектеп жашындагы кенже балдар үчүн. – Ф.: Мектеп, 1976. – 20 б.

 Колдонулган адабияты 
 Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы (Кыргызпатент)/Түзүүчүлөр: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. Т.2 – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Акындар
Эрлан Жумагазиев

Жумагазиев, Эрлан thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Жумагазиев ЭрланТуулган жылы: 1983-жылы 20-октябрь Туулган жери: Кара Мойнок айылы, Кочкор району, Нарын, КыргызстанӨлкө: КыргызстанИшмердүүлүгү: Акын, коомдук ишмерУчурдагы кызматы: Мугалим 

Акын Эрлан Жумагазиев Кочкор районунун Кара-Мойнок айылында 1983-жылы 20-октябрда туулган.

2000-жылы Ишенаалы Абылгазы уулу атындагы орто мектебин аяктап, 2002-жылга чейин дыйкан чарбасында эмгектенген. 

2007-жылы И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин алдындагы Мамлекеттик тил жана маданият институтун аяктап, 

Ысык-Көл районундагы Х.Жээнбаев атындагы Бостери орто мектебине кыргыз тили жана адабияты-тарых сабактарынан мугалим 

болуп иштеген жана ошол эле жылдын ноябрь айында Ысык-Көл облустук билим берүү башкармалыгынын чечими менен Жети-Өгүз районундагы 

Чоң-Жаргылчак орто мектебине кыргыз тили жана адабияты сабагынын мугалими болуп которулган. 

Үй-бүлөлүк шартка байланыштуу 2008-жылдын сентябрь айынан Кочкор районундагы И.Абылгазы уулу атындагы орто мектебине которулган. 

Учурда Бишкек шаарындагы № 5 мектеп-гимназиясында кыргыз тили жана адабияты мугалими болуп иштейт. 

Анын алгачкы ырлары Кочкор райондук «Эмгек туусу» гезитине жарыяланган. 

2003-жылдан баштап чыгармачыл жаштардын республикалык «Нурборбор» коомдук бирикмесинин, 

2004-жылдан «Калемгер» адабий клубунун мүчөсү.

Ырлары мезгилдүү басма сөз беттеринде, «Саамалык», «Алманын мөмөлөрү» өңдүү бир катар альманахтарда жарыяланган.

2010-жылдан Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү.

Жарык көргөн китеби

 Кыргыз тилинде 

Жан дүйнө жаңырыгы: Ырлар. – Б.: Мамлекеттик интеллектуалдык мүлк фонду, 2010. – 48 б.

 Колдонулган адабияты 
 Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы (Кыргызпатент)/Түзүүчүлөр: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. Т.2 – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Акындар
Майрамкан Жуманова

Жуманова Майрамкан thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Жуманова МайрамканТуулган жылы: 1958-жылы 8-октябрь Туулган жери: Төлөйкөн айылы, Кара Суу району, Ош облусу, КыргызстанӨлкө: КыргызстанИшмердүүлүгү: окутуучуУчурдагы кызматы: Мугалим 

Акын Майрамкан Жуманова Кара-Суу районунун Төлөйкөн айылында 1958-жылдын 8-октябрында туулган.
 
Көп жылдардан бери Ош мамлекеттик университетинде физика факультетинин окутуучусу болуп иштеп келет.
 
1991-жылы К.Атабеков, Д.Бабаев менен авторлош «Физика боюнча текшерүү иштери: механика, 

молекулалык физика, термодинамика» аттуу окуу куралын чыгарган. 

2001-жылы «Окутуунун жаңы технологиялары: сынчыл ойлоо программасын жогорку билим берүү тармагында жайылтуу тажрыйбасынан» 

аттуу илимий-методикалык жыйнактын түзүүчүсү болгон. 20дан ашуун илимий-методикалык макалалардын автору.

Алгачкы «Тилек» аттуу ыры «Кыргызстан маданияты» гезитинде 1985-жылы жарык көрүп, 

ошондон тартып ырлары мезгилдүү басма сөздөрдө жарыяланып келет. Бир катар ырларына обон чыгарылган.

2007-жылы «Кыргыз Республикасынын билим берүү отличниги» төш белгисине татыган. 

1995-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.

 Жарык көргөн китептери 

 Кыргыз тилинде 

 Маанай ырлары: Ырлар, поэма. Ош облустук басмаканасы, 1997. – 88 б.
 Физика боюнча маселелер жана аларды чыгаруу: молекулалык физика жана термодинамика: Окуу китеби. – Ош: ОшМУ, 1999. – 85 б.
 Өчпөс ысымдар: Физиканын тарыхы / Справочник. – Ош: ОшМУ, 2007. – 88 б. (авторлош).
 Физиканы окутуунун практикалык методикасы. – Ош: ОшМУ, 2007. – 92 б.

 Колдонулган адабияты 
 Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы (Кыргызпатент)/Түзүүчүлөр: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. Т.2 – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Акындар
Асан Заркунов

Заркунов Асан thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Заркунов АсанТуулган жылы: 1936-жылы 6-апрель Каза болгон жылы 2019-жылы 7-июльТуулган жери: Миң Булак айылы, Нарын району, Нарын, КыргызстанӨлкө: КыргызстанИшмердүүлүгү: жазуучу, журналистУчурдагы кызматы: Тактала элек 

Жазуучу, журналист Асан Заркунов Нарын районунун Миң-Булак айылында 1936-жылы 6-апрелде туулган. 

1958-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин Филология факультетин аяктаган.
 
1942–1952-жж. Куйбышев, Оттук орто мектебинин окуучусу 1952–1958-жж. Кыргыз мамлекеттик университетинин студенти, 

1958–1959-жж. «Ленинчил жаш» гезитинин редакциясында адабий кызматкер, 1959–1998-жж. Куйбышев атындагы (азыркы А.Тыныбек) 

орто мектебинде кыргыз тили, адабияты сабагынын мугалими, директор болуп иштеген. 1998-жылдан пенсияда.

1977-жылы «Сыйкырдуу ариптер» аттуу повесттер жыйнагы жарык көргөн. «Жоокердин жары», «Жоогазындар гүл ачаарда» пьесаларын жазган.
 
Кыргыздын улуу манасчыларынын бири Тыныбек Жапый уулу, анын уулу санжырачы, комузчу, акын Актан Тыныбеков, 

Кыргыз Республикасынын эл артисттери М.Баетов, Ж.Шералиев жөнүндөгү макалалары республикалык гезит-журналдарга жарыяланган.
 
1977-жылы «Кыргыз Эл агартуу отличниги», 1985-жылы «СССР Эл агартуу отличниги» төш белгилери менен сыйланган жана 

1993-жылы «Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими» ардактуу наамына, ошондой эле Нарын обкомунун Ардак грамотасы, 

Орто Азия аскер округунун Ардак грамотасы, Кыргызстан КП БКнын Ардак грамотасы менен сыйланган. 

Кыргыз ССРинин V съездинин делегаты болгон.

1995-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун, 1997-жылдан Кыргыз Республикасынын Журналисттер союзунун мүчөсү.

 Жарык көргөн китептери 

 Кыргыз тилинде 
 Сыйкырдуу ариптер: Повесттер. – Ф.: Мектеп, 1977. – 106 б.
 Тыныбек манасчы: Монография. – Б.: Бийиктик, 2001.  112 б.
 Тыныбек манасчы боюнча мектепте сабак өтүүнүн жолдору.  Б.: Бийиктик, 2001.  80 б.
 Актан Тыныбек уулунун Манас айтуу керемети.  Б.: Бийиктик, 2002.  21 б.
 Теңири «Манас» эпостун кара сөз варианты.  Б.: Бийиктик, 2003.  192 б.
 Чоң манасчы Тыныбек жана анын мурастары.  Б.: Бийиктик, 2006.  13 б.
 
 
Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы (Кыргызпатент)/Түзүүчүлөр: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. Т.2 – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Инсандар:Кыргызстан
category:Акындар
Токтогул Ибрагимов

Ибрагимов Токтогул thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Ибрагимов ТоктогулТуулган жылы: 1949-жылы 6-апрель Туулган жери: Таш Арык айылы, Талас району, Талас облусу, КыргызстанӨлкө: КыргызстанИшмердүүлүгү: жазуучуУчурдагы кызматы: Тактала элек 

Жазуучу Токтогул Ибрагимов Талас районундагы Таш-Арык айылында 1949-жылдын 6-апрелинде туулган. 

1964-жылы Долоно сегиз жылдык, 1966-жылы «Кырк-Казык» орто мектебин аяктаган.

1968–1970-жж. Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн.
 
1970–1978-жж. Фрунзе шаарындагы Кыргыз энергетика илим изилдөө бөлүмүндө лаборант болуп иштеп жүрүп 

СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин сырттан окуп бүтүргөн.

1978–1980-жж. Таластагы №6 кесипчилик-техникалык окуу жайында кыргыз тили, адабияты мугалими, 

1980-жылы Талас шаар-райондук «Лениндик Туу» гезитинде бөлүм башчы, жооптуу катчы, 1991–1998-жж. 

облустук «Талас турмушу» гезитинде башкы редактордун орун басары, Талас шаар-райондук «Заман нуру» гезитинин башкы редактору, 

2001-жылы Талас облусунун губернаторунун басма сөз катчысы, 2002–2005-жж. Талас облустук телерадиокомпаниясынын төрагасы, 

Талас шаардык «Жаңы багыт» гезитинин башкы редактору жана 2002–2005-жж. Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун Талас облустук бөлүмүнүн төрагасы болгон.

«Эмгектеги артыкчылыгы үчүн» жана «Манас-1000» юбилейлик медалдары менен сыйланган. 

2001-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.

 Жарык көргөн китептери 

 Кыргыз тилинде 
 Кыргыздын Таластагы улуу тою. – Талас, 1996. –(Н.Касымбеков менен бирге).
 Кылым карыткан Кызыл-Кыя. – 1998. 
 Кут даарыган Бакай-Ата. – 1999.
 Талас жаңырыгы –2001. – (М.Мамбеталиев менен бирге).
 Генерал-полковник Мырзакан Субанов – 2004.
 Too жаңырткан өмүрлөр: – 2007.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы (Кыргызпатент)/Түзүүчүлөр: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. Т.2 – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Акындар