Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Борбук кызы Мисирбүбү

Борбук кызы Мисирбүбү Өрмөкчү. 1941-ж. Кочкор районундагы Ак-жар айылында төрөлгөн.
 
Өрмөкчүлүктүы кара термесин энеси Байкулудан, кайын эжеси Мар-жакеден үйрөнөт. Мисирбүбүнүн соккон өрмөгүнүн бири - «жел боо». Мында сегиз кош жип бар. Буга «омуртка оюмун» түшүрөт. Ал буюмдун «ортолук көчөтүн» кызыл менен жашыл өңдөн тандайт да, бир четин «чычкан изи» кылып ичке актан, экинчи жээгине үч кара жиптен кооздук салат. Көркөм көчөттүн мындай жөнөкөйрөөк түрлөрүн жүзөгө ашыруу - узчулуктун башаты. Ал согуп жаткан «кереге чалгычынан» даана байкалат. Мынца түгөйлүү алты жип күзүктөлөт. Күзүктөөдө ак жип менен салынган «чычкан изи» бөтөнчө керектелет. Бул таар согууда «ала мончок», сайма саюда «суу», оймочулукта «аламыч» делет. Ал ортолук жана четтик ар кандай көркөм көчөттөрдү көркүнө чыгарып, буюмдун ажарын ачат. Терме өнөрүндө да бул айрыкча мааниге ээ. Мында чебер тал жиптерди чаташтырбай чалып, сокмо кылычты өйдө көтөрүп, ирети менен кыймылдатат. Уук тизгичти ийине келтире согот. Уздун таар термелеринде «тумарча көчөтү», «омуртка көчөтү», «чымын канат көчөтү» басымдуулук кылат да, көк-кызылды, кара-акты «чычкан изи» катары пайдаланат. Уздугун кызы Айнагүлгө, келини Чынаркүлгө жугузган. Сүрөтү түстүү баттамада. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1986-ж. Кыргыз ССРинин 40 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык кароо-сынагы». Шырдак, таар буюмдары үчүн ЭЧЖРКнүн II даражадагы диплому; 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык кароо-сынагы». Таар буюмдары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1991 ж. «Элдик кийим-кечектердин жана зер буюмдардын республикалык кароо-көргөзмөсү». Сырт кийимдери үчүн Кыргызстан Маданият министрлигинин Ардак грамотасы.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Кылычбек Болотов

Болотов Кылычбек Kapaпa, тери буюмдарынын чебери. 1954-ж. Жумгал районундагы Кызарт айылында төрөлгөн.
 
Бишкектеги Сүрөтчүлөр окуу жайынын колдонмо-жасалга бөлүмүн бүткөн. Кыргызстан эл чарба жетишкендиктеринин көргөзмөсүндө сүрөтчү-прикладник болуп иштеген. Көркөм кол өнөрчүлүк кесиптик техникалык окуу жайын уюштурууга жандуу катышып, ал ачылгандан бери анда мугалим чебер болуп узанат. Кыргыз Республикасынын кесиптик-техникалык билим берүүсүнүн отличниги. Кылычбектин чыгармачылыгындагы булгаарыга наар түшүрүүсү, чийме сынпостоосу өзүнчө жаңычылдык. Ага кооздук үчүн «мүйүз оюмун», «кыяп оюмун» пайдаланат. Муну ысытып басуу, клишелеп басуу, чийме шибеге менен из түшүрүүсү сыяктуу ыкмалар аркылуу окуучуларга үйрөтөт. Kapaпa буюмдарын жаратууда ысыктыкты пайдалануу сырларын мыкты билет. Анын узануусундагы карапа буюмдар өнөктөшү - белгилүү карапа чебери Шаршеев Элчибектин стилине окшошот. Ат жабдыктарын кармоодо элдик узануунун жолунан тайбайт. Шайымбеков Кылыч анын өзү менен кошо узанган ишенимдүү шакирттеринен. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1979 ж. СССРдин ЭЧЖКсү. Kapaпa буюм-жасалгалары үчүн коло медаль, диплом. 1980 ж. Кыргызстан ЭЧЖКсү. Kapaпa идиштери, колдонмо-жасалга үлгүлөрү үчүн коло медаль.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Сагынбек Бирназаров

Бирназаров Сагынбек - Ат жабдыктарынын чебери.

1919-ж. Талас районундагы Саз-Булак айылында төрөлгөн.
 
Жогорку билимдүү. Агартуу майданында, башкаруу кызматында эмгектенген. Улуттук оюндардын жумуруяттык категориясындагы судья, элдик талант. Ал ат жабдыктарын өрүп (жети кашка өрүм), кайып кармайт. Анын шөкөттөрүн - тогоону, солондорду, купаны, сүзмөнү, чагармакты, ооздукту көбүнчө өгөөлөп, өзүнчө кайышка кынапталып тургандай көркөмдүккө келтире узанат. Чебер кол кайыш жасоонун ички сырларын мыкты туя билет. Аны кайыкка беттей кайып алат. Жүгөндүк, көмөлдүрүктүк, басмайылдык, куюшкандык кайыкка булгаарынын энин анча жазы албайт.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Бийлибаев Кайнарбек Шеримкул уулу

Бийлибаев Кайнарбек Шеримкул уулу Жыгаччы. 1952-ж. Талас районундагы Арашан айылмнда төрөлгөн.
 
Профсоюздардын жогорку мектебин бүткөн. Азыр Кемин районундагы Орловка (Талды-Булак) айылында жашайт. Устакерчиликти ээр, комуз чабуудан баштаган. Темирчи, жыгаччы, тамыр кармоочу, табып Аманбек Саадабай уулу менен агасы Зайырбектин нускаларын алган. Кайнарбек томого баш, калак баш (сүйрү баш), куш баштуу ээрлерин Анжиян ээринин үлгүсүнө салып узанат. Жергиликтүү тал-теректи кыйып, аны көң-тезектин ысыгы кете элегинде жабат. Чебердин жекече баамдоосунда мындай учурда жыгачтан жарака кетпей, дароо туюк чабууга шартташат. Инек өгүздүн, буканын терисин чылгыйлап, аны жаңгактын жалбырагын кайнатып алган кара боёкко малмалап, ээр каптайт. Атасы Шеримкул чоң дастанчы, агасы Зайырбек ырчы, комузчу, өзү обончу ж-а күү жаратуучу болушу аркылуу айыл ичинде шайырлардын үй-бүлөсү аталышат.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бердибай уулу Ыктымал

Бердибай уулу Ыктымал (1930-1968) Зергер. Кочкор районундагы Үч-Булак айылында төрөлгөн.
 
4 жашында кызамык менен ооруп, кулагы укпай, дудук болуп калат. Энеси үйдөн тамга таанытып, эсеп-кысапты үйрөтөт. Кылтак салып, уучулук кылат. Чолпондук Кашкар Нарынбай уулунан зергерчиликти үйрөнгөн. Тетик бала кыз-келиндердин зер жасалгаларына узанууда текенин мүйүзүнөн куйма жатак жаратат. Ал күмүш нускаларын жаш өзгөчөлүктөрүнө карай кармайт. Байбичелерге карта шакекти көп жасаган. Өрүмдүн (жылан боор, торгой көз, музоо тиш, каз тандай, беш кашка, жети кашка) алты түрүн билген. Өзү жасап алган алаа көөрүгү, күмүш зым тарткычы буюмга өзүнчө сын берүүчү көркөм калыптары болгон. Анын ийген темир комузун чоң энеси Канышай каккан. Устачылыгында карышкыр капкан кармоосу жогору бааланган. ДМ 30-35 см келген тиштүү капкандын жаагына кара чала болоттон тандап, отко коюп, такадай ийлөө жана сугарууну жекече устачылык күчү менен жасап, чаптырганда өйдө (10-15 см) секирип турган. Аны жырткычтарга керме капкан кылып салган. Ыктымал кармалуучу нускалардын жердигине карата чычырканактын, арчанын, талдын, карабактын көмүрүн үйлөткөн.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бердибай уулу Мамыр

Бердибай уулу Мамыр (Туулган, өлгөн жылдары белгисиз) Жыгаччы. Сокулук районундагы Жыламыш айылынан чыккан.
 
Анын устаты Турдубай уулу Жабдан жыгаччы болгон (ал адам тууралуу маалыматтар жок). Маркум Кызгара уулу Кошалынын кезегинде берген маалыматтарына караганда Мамыр жалаң жыгаччылыкка, оюм-чийим үлгүлөрүн түшүрүүгө узанган. Кырма идиштерине көбүнчө «чаян түйүштү» жиксиз чыгарган. Боз үйдүн босого-таягы, каалгасы, үкөк, төө сандык сыяктууларга жараткан кооздуктары «өздүк кыял оюмдарынын» элементтерине негизделип, аны үзүл кесилсиз жалпы оюмда берген. Жергеде боз үй тиккен кезде анын андай буюмдары үймө-үй жолугуптур. Бара-бара сынып бүлүнүп, отко жагылып билинбей кеткени баамдалат. Учурунда мамлекеттик музейлерге экспонатталып калышы ыктымал.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бердибай кызы Жеңиш

Бердибай кызы Жеңиш Өрмөкчү жана шырдакчы. 1945-ж. Кочкор районундагы Тендик (Койлубай) айылында төрөлгөн.
 
Бишкектеги политехникалык институттун механикалык факультетин бүткөн. Азыр Айнур заводунда инженер. Узчулукту энеси Мариядан алган. Жеңиш таар буюмдарынын ичинен боз үйдүн кара терме боо-чууларына арбын узданат. Тегиричке 102 түгөйлүу жипти алат. Көк-кызыл геометриялык көчөттөрдү көчүрүүдө «мүйүз оюмдары» ийкемдүү келип, аны үч катар берүүдө өзөгү (ромбик) табакча болуп, сыртынан дагы «мүйүз оюмдары» кайталанып, үчүнчү катары «колтук оюм» көчөт болуп түшөт. Ошондо буюмдун жазылыгы орточо 30-31 см келет. Анын жээгинин кыюу жибине 9 тал жип кетип, «чычкан изи» түшөт. Уз үзүк боого «тай туяк» көчөтүн болжолдо 12-15 см жазылыкта түшүрөт. Кыюусу сары-карадан болот. Ошондо туурдук боо 8-10 см, уук тизгичке 18 жуп жип аркылуу «чагармак көчөтү» келет. Жедиштин кийиз буюмдарында чебер аткаруучулугу бар. Анда көбүнчө «мүйүз оюмдарын» «мүйүз оюмдары» менен, анан «мүйүз оюмдарын», «балдак оюмду» (ал «бадам оюм», «куш оюм» сымалданат) «колтук оюмга», «четтик оюмга» келтирет. Ошондо көк-кызыл, күрөң-сары, ак-кара, кара-кызыл, жашыл-кызыл (жашыл - мусулмандардын түсү, дүйнөлүк классикада да ушундай бааланат) беттешет. Сүрөттө Жеңиш уз энеси Ысакан келини Мария менен. Эмгеги баттамада.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бердибаева Сабырбүбү

Бердибаева Сабырбүбү Оймочу, өрмөкчү, саймачы. 1947-ж. Кочкор районундагы Теңдик айылында төрөлгөн.
 
Бишкек автожол техникумун бүтүргөн. 1987-жылдан республикалык эстетикалык тарбия берүү окуу борборунда окутуучу-чебер. Сабырбүбүгө апасы Мариянын таалим зор болгон. Мариянын Сабырбүбүдөн башка кыздары Керил, Жаңыл, Жеңиш, Шааркүл, Жибектер да эне жолун улаган уздар. Сабырбүбүнүн оюм-чийиминин табигый булагы айлана-чөйрө. Анын көркөм көчөт оюмдары тууралуу өзүнчө альбому бар. Адатта, оюм-көчөттөрүнүн ортолоруна «суу», «аламыч», «аламончок» түшүрүү аркылуу гүл, чөптөрдү, бак-дарактарды көчөт катары пайдалануу арбын бопсо, анын көркөмдүктөрүнө бир нече тегиздикте келишкен бир нече кайталанып өткөн гүлдөрдүн кооздугунун ийкемдүүлүгүн арттырып, гүр, көчөт жаратуу уздун негизги милдети болуп саналат. Төрт мезгилдин өзгөчөлөктөрүн, бири бирине окшошпогон күндөлүк турмуштай көркөм татаал оюмдарды чийүүнү, жаратууну уз максат кылат. Өсүмдүктөрдүн бетегесинен тартып өзөктөнгөн, бутактанган жерин сызып-чийип кыйыштырууну уз биринчи планга коёт. Мында негизги оюм-көчөттөр гүлдү символдоштуруу аркылуу ийкемге келет. Демек, элдик оюмдар, гүл, жаныбар, канаттуулар бири биринен өтүшүп, ич ара шайкештенип, жалпысынан алганда көркөм көчөт болуп таанылат. Ошону менен өсүп-өнүү, гүлдөө темптери баамдалат. Чечмелей келгенде жер, жаныбар, өсүмдүк, аба, канаттуулар, булут, суу, саз, тоо, токой - ар биринин өзүнчө сөөлөтү билинет. Уз мына ушуларды этиеттеп, шарттуу биримдикте кайталоо аркылуу кыргыздын элдик оюмдарын пайда кылат. Сабырбүбү уз көл экологиясына да кайрылат. Анын бетин ачуу үчүн көлдүн түпкүрүн, андагы тиричиликти, четиндеги, үстүндөгү кайкып учкан канаттууларды, ак кууларды көңүлдүн борборуна алып, «Ысык-Көл ак куулары аркылуу аруулуу»,- деген бүтум чыгарат да, бул туюнтмалар көркөм көчөт менен түшүндүрүлет. Эмгеги баттамада. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1988 ж. Кыргыз Илимдер Академиясындагы «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн топтук көргөзмөсү». Шырдагы үчүн ЭЧЖРКнүн Ардак грамотасы;» 1989-ж. «Сүрөтчү-прикладниктердин жана элдик чебер аялдардын көргөзмөсү». Шырдак, курак жана сайма буюмдары менен катышкан; 1990 ж. Республикалык эстетикалык тарбия окутуу борборундагы «Элдик чеберлердин көргөзмөсү». Шырдак, курак буюмдары үчүн Кыргыз ССР Сүрөтчүлөр союзунун Ардак грамотасы; 1990-ж. Кыргыз мамлекеттик сүрөт музейиндеги «Кол өнөрчүлөрдүн республикалык сатуу-көргөзмөсү». Кийиз, сайма, курак буюмдары менен катынпсан.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бердалиев Дайыр Акималы уулу

Бердалиев Дайыр Акималы уулу Мүйүзчү уста. 1964-ж. Нарын облусундагы Ак-Талаа районунун Кош-Дөбө айылында төрөлгөн.
 
1982-ж. Кочкор районундагы № 15 Ж. Тойгонбаев атындагы кесиптик окуу жайынын ветеринариялык бөлүмүн бүтүрүп, 1984- 87-ж. Кош-Дөбө айылында ветеринар болуп иштеген. 1989-ж. Бишкектеги № 92 элдик көркөм кол өнөрчүлүк окуу жайынын «Сөөкмүйүздөн көркөм буюм жасоо» бөлүмүн бүтүргөн. 1989-жылдан ошол окуу жайында өндүрүштүк окуу жайынын устаты болуп иштейт. Дайыр сөөктөн, мүйүздөн аялдардын асем буюмдарын (тарак, чач кыстыргыч, сөйкө, билерик, тумарча, шакек, чакча, шахмат-дойбу, мүйүз бокал, сувенир, ар кандай формадагы сандыкчаларды), уй, жылкы, топоздун сөөктөрүнөн стакан, томуктарынан сувенир, эликтин шыйрагынан камчы, текенин мүйүзүнөн кресло, селинит ташынан сандыкча, жан-жаныбарлардын сөлөкөттөрүн жасайт. Сөөктү кызыл жыгач менен айкалыштырганга маш. Кесиптик-техникалык окуу жайларынын көптөгөн көргөзмөлөрүнө, кароо-сынактарына катышкан. Мүйүз, сөөк буюмдары 1990-ж. Бүткүл союздук ВДНХнын күмүш медалына (Москва ш.), 1992-ж. Эл чарба жетишкендиктеринин көргөзмөсүнүн (Бишкек ш.) күмүш медалына татыган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бектурганов Кочкор

Бектурганов Кочкор Жыгаччы. 1933-ж. Кочкор районундагы Кара-Суу айылында төрөлгөн.
 
Орто билимдүү. «Кыял» элдик көркөм кол өнөрчүлүк бирикмесинин Кочкордогу филиалында үйдөн уздануучу чебер, Кыргызстан эл чеберлер союзунун мүчөсү. Кочкор жыгаччылыктын ичинен кырма буюм тайымдарды арбын кармайт. Жердикке жергиликтүү тал-теректерди пайдаланат. Чебердин жыгач челегинде, үкөгүндө, табагында, аягында, чөйчөгүндө, сузгусунда, кашыгында, тогуз кумалагында нукура элдик узануунун үлгүлөрү бар. Анын идиштеринде улуттук өзгөчөлүк даана байкалып тургандыктан, ага кардарлар, атайыв өтүнүчтөр арбын. Анын буюмдары дембе-дем сатууга чыгарылат, республикалык жана эл аралык жайма базарларга коюлган. Сүрөтү түстүү баттамада.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Кадыр уулу Турдубек

Турдубек Кадыр уулу Зергер. 1948-ж. Жети-Өгүз районундагы Чоң-Кызыл-Суу айылында төрөлгөн.
 
С. Чуйков атындагы Сүрөтчүлөр окуу жайынын колдонмо-жасалга бөлүмүн, Кыргыз Мамлекеттик Университетинин география факультетин бүтүргөн. КМУда иштеген, «Кыял» өлдик көркөм кол өнөрчүлүк бирикмесинде узанган, азыр С. Чокморов атындагы № 92 элдик көркөм кол өнөрчүлүк огуу жайында чебер-окутуучу. Турдубек күмүш, вейзилбер, жеэ, мис, датчалбас, мельхиор сыяктуу түстүү металлдардан рельефтүү жана көлөмдүү зер жасалгаларды кармайт. Ал узануусунда «чапкылоо», «сомдоо» аркылуу жумуру үлгүлөрдү кармоо, күмүш зым чосуу менен «тордоо», «чегүү» аркылуу буюм бетине көркөм оюм түшүрүү, күмүш зымды кертүү менен «сиркелетүү-таруулатуу», жалатылган күмүшкө «сыя төгүү» өңдүү зергерчилик ыкмалардан сырткары согуу (чеканкалоо) ыкмасын мыкты өздөштүргөн. Бир катар көргөзмөлөргө, семинарларга, кароо-сынактарга катышкан. Кесиптик-техникалык окуу жайларынын ар жылы өтүүчү кароо-сынагында зергерчиликти жана көркөм өнөрдүн башка түрлөрүн окутуу усулу боюнча «1995-жылдын мыкты мугалими» деген наам алган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Беков Көчөрбай

Беков Көчөрбай Уста. 1928-ж. Кочкор районундагы Ормонкан айылында төрөлгөн.
 
Орто билимдүү. Веттехник болуп эмгектенген. Устачылыкка айтылуу зергерлер Шамшидин Оттукташ уулу, Капар Канташ уулу, өрүмчүлүккө Касым Чоткара уулу нускалаган. Ат жабдыктарын өрүп да, кайып да кармайт. Ал камчы өрүмүн кармоодо «жылан боор өрүмүн», «суйсал өрүмүн», «терме өрүмүн» бири-бирине өткөрө өрө алат. Куюшкан өрүмүндө анын кошундуларын өрүм араларынан ич ара өткөрүп өрүп кетүүсү аркылуу жымсал көрүнөт. Басмайылды узартып-кыскартууда анын тогоосун өз алдынча ыкма менен жасайт. Акты май колтук кылбоо үчүн ал он көктөн «жылан боор өрүмүн» төрт кыр чыгарат. Камчы өрүмү 2 карыш 2 эли өрүлсө алаканы менен 4 эли болуп, ал 2 карыш 2 эли камчы сапка чакталат. Уста темирди тордоп, ага жалтырак түстүү металлдарды, ага тете заттарды жаап, жыгач же мүйүз менен басып «жалатуу ыкмасын» колдонот. Жезди эритип куя турган көркөм калыптарынын асты-үстүнө чычырканактын көмүрүн арбын үйлөткөндө жез эркин эрийт. Көчөрбайдын өрүмчүлүк нускасын Талипбек Шаршенбай уулу алган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Беккелдиев Бекмамбет

Беккелдиев Бекмамбет (1928-1990) Ат жабдыктарынын чебери, жыгаччы. Ак-Талаа районундагы Кара-Бүргөн айылында төрөлгөн.
 
Милиция органдарында иштеп, устакерчиликти кошумча кесип катары уланткан. Анын чапкан ээринде эски усталардай кашын бүркүт томоголонтуп, ак каңкы ээрдин түспөлүн берген. Ал көбүнчө кайык ыкмасын пайдаланып, жүз элүүдөй ат жасалгасын кардарларга карматкан. Өз чөйрөсүнө түндүкчү катары да таанылган. Эмгеги түстүү баттамада.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Кубанычбек Асек уулу

Кубанычбек Асек уулу Ат жабдыктарынын чебери. 1960-ж. Түп районундагы Сары-Булак айылында төрөлгөн.
 
Орто билимдүү. Устакерчиликти 1989-жылдан баштаган. Ага атасы Асек уста таалим-тарбия берет. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Кубанычбектин чеберчилигинде ээр чабууда ат жабдыктарынын шөкөттөрүн (ооздук, чагармак, сүзмө, купа, жүрөкчө, тогоо, кошунду, солондор) жезден, мистен, таш калайдан, датчалбастан, нейзильберден, мельхиордон ж. б. түстүү (жалтырак) металлдардан өзүнчө түр түшүрүп, кооздук жаратат. Булгаарыга чабууда кынаптала турган жарашык ыйгарат. Жалпысынан алганда атасы Асектин көркөмдүктү табуу ыкмаларынан анча айырмаланбай нускалары устатына аябай үндөшүп турат. Мындай көрүнүш бирге узануунун зор таасири, үйрөнчүктүн өзүнө сиңирүү, анын устакерчилигин алып калуу касиети болуп саналат. Ээр чабууга жергиликтүү көк теректи колдонот. Аны кыюу, кургатуу, сомдоо, чаап, ага чылгый тери каптоодо улуулардын ыкмаларын пайдаланат да, көбүнчө атасынын үндөктөөсү аркылуу узанат. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1990 ж. Кыргыз Эл чеберлер союзунун I уюштуруу көргөзмөсү. Ат жабдыктарынын толук жасалгасы менен катышкан; 1991 ж. Кыргызстан Эл чеберлер союзунун сатуу көргөзмөсү. Ат жабдыктарынын толук жасалгасы АКШга, Турцияга экспонатталган.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бейшембиев Кулжанбек

Бейшембиев Кулжанбек Ат жабдыктарынын чебери. 1930-ж. Кочкор районундагы Теңдик айылында төрөлгөн.
 
Орто билимдүү. Кыйла жылдары талаачылык боюнча бригаданын бригадири болуп эмгектенет. Чапкан ээрин каптап, сынпостоп, аны шөкөттөөдө куйма сындырык менен оюм түшүрүү ыкмаларын пайдаланат. Жергесинде «Кулжанбек ээрчи» аталган. Терек менен талды, Сибир карагайын ээрге жердик кылат. Ээрдик талтеректи кыйып келип, анын ыңгайына карай узунун 70 см араалайт. Жумуру жыгачтын үчтөн-экөөн жарып алып, абалы ички бетин чаап, кабыгын аарчыбай эле кемиктейт. Кан-сөлү кача элек жыгач жумшак келет. Кулжанбек дайыма кучмач ээр чабат. Ээрдин эки капталын жонот. Уста ээрге капталуучу терини акиташ менен жыдытып, боёгуна сицирип, чылгый бойдон каптайт. Кашьгаа кара, кызыл булгаары тандайт. Анын ээрине Казакстандан, Тажикстандан, Өзбекстандан кардар түшүүдө. Азыр Кара-Кужур кыштоосунун Ак-Кыя айылында жашайт.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бейшекеев Асанбек

Бейшекеев Асанбек Жыгаччы жана сүрөтчү. 1944-ж. Кочкор районундагы Теңдик айылында төрөлгөн.
 
Бишкектеги сүрөтчүлөр окуу жайын бүтүргөн. Эл чыгармачылыгынын биздин республикада өткөн союздук фестивалынын лауреаты. Асанбек жыгачтан ар кандай жанрдагы чыгармаларды түзөт. Чебердин сандыктары менен үкөктөрү көп курдай көргөзмөлөргө коюлуп, анын таланттуулугун далилдеген. Ал ар бир жыгачтын ички касиеттерин ачык, так билет. Ошого карата жасалуучу буюмдардын, түзүүчү композициянын шарттарын аныктайт. Ушундан улам жыгачка кадимкидей кештелеп, оюмчийим берүү салты аныкталат да, кармалган буюму, жаралган чыгармалары уникалдуулукка дейре көтөрүлөт. Чебер жыгачка рельефтүү оюм-чийим түшүрөт. Ашкана буюмдарын жана идиш-аяк, үй эмеректерин, үндүү аспаптарды, боз үйдүн жыгачын кармап, ээр чабат. Сандык менен үкөгүнө жергиликтүү мырза теректи алат. Андан буюм кармоо, ага көркөм оюмчийим түшүрүү өтө ийкемдүү келет. Жыгач оюмдарына «кыял оюмунун» элементтерин, «кулжа мүйүз оюмун» «мүйүз оюмдары» менен тирештирип, ич ара тутамдаштырып берет. Мурунку боз үйдүн каалгасындагы, босого-таягындагы, жүк таңгактарындагы кооздуктарды кайрадан кармап, өнөрдүн бул түрүн калыбына келтирүүгө чебер өз үлүшүн кошууда. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Элдик көркөм кол өнөрчүлүктүн республикалык II кароо-конкурсу». Жыгач үкөгү үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Жыгач буюмдары үчүн Кыргызстан JCIT БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1989-ж. Кыргызстан Эл чеберлер союзун уюштуруу курултайына карата «Элдик чеберлердин республикалык көргөзмөсү». Сандыгы үчүн ЭЧЖРКнүн диплому, медалы.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Бегалиева Салкын

Бегалиева Салкын Шырдакчы. 1942-ж. Ат-Башы районундагы Кызыл-Туу айылында төрөлгөя. Орто билимдүү.
 
Кара-Суу айылында жашайт. Ал улуулардын узданууларынын негизин тутат. Кайын энеси Уулкандын үй-тиричилигине караган аракеттери ага таасир берген. «Шыйкымбайдын алты кызы болот. Алтоо тең ишмер атка конот. Узун чачтуу, узак жаштуу, акыл эстүү»,- деген сөздөр азыр да айтылып калат. Салкын ошолордон төрөлгөн.
 
Ал Нарын өрөөнүнө таандык шырдактардын «жалпы оюму» аркылуу берген үлгүлөрүнө өзүн машыктырган. Оюмдары майда, негизи кызылкөк түстү алып, «бычак учун» чек ара катары бөлүп турат. Салттуу буюмга салттуу көркөм оюмдарды жогорку чекте бере билет. Шырдактардагы оюмдар ич ара үндөшүп, улуулардын жолун тайдырбай улоого дарамети бардыгын баамдатат. Шырдактарына жаңы үлгүлөрдү пайдаланууга ынтызар. Шырдактын «аламычы» үчүн өзүнчө изденүүсү бар. Кийиздин же калпактын өөндөрүнөн ичке «араа тиштенген» оюм элементтери сымал алат да, араларына төрт бурч, ала чааралекей кийиздерди басуу аркылуу ортолук жана жээк оюмдарды бири-биринен ажыратуучу табылга катары туюп, аны азыр арбын колдонууда. Ал кийиз буюмдарында көркөм оюм сыңары бири бирине айкалышып - кыйышып турат. Салкын шырдактын кийизин катуу уютат. Оюмдарды таза алат. Ал өрмөктүн термесин да ойдогудай тере алат.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар