Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Жакупова Чолпон Идиновна

right|frameless|293x293px
Жакупова (Джакупова) Чолпон Идиновна (1959-жылы 25-мартта Чүй облусунун Аламүдүн районундагы Стельников айылында туулган) --«Адилет» Укуктук Клиникасы» Коомдук Фондунун директору , 2015-жылдын октябрынан бери «Бир Бол» фракциясынан Жогорку Кеңештин алтынчы чакырылышынын депутаты болуп келген.2017-жылдын январь айында Кыргыз Республикасынын Конституциясына киргизилген өзгөртүүлөргө макул эместигинен улам депутаттыктан баш тарткан.

 Билими жана илимий даражасы 
М.Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин тарых факультетинин, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик юридикалык академиясынын бүтүрүүчүсү. Тарых илимдеринин кандидаты, 2 монографиянын, 7 окуу китебинин жана адам укуктары боюнча 9 жыйнактын автору.

 Коомдук ишмердиги 
Эмгек жолун 1983-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинде мугалим болуп иштөөдөн баштаган. 1995-жылы Кыргызстандын Тышкы иштер министрлигинин Миграция департаментинин директору, андан кийин миграция боюнча регионалдык борбордун директорунун орун басары болуп иштеген. 1999-жылдан тарта “Миграция жана качкындар маселеси боюнча регионалдык борбор” коомдук фондунун директорунун орун басары болуп иштеген.

2002-жылдан бери “Адилет” укуктук клиникасы” коомдук фондунун негиздөөчүсү жана директору

 «Адилет» Укуктук Клиникасы» Коомдук Фондунда 
«Адилет» Укуктук Клиникасы» Коомдук Фонду – Кыргызстандагы эң ири укук коргоо уюмдарынын бири, ал бүгүнкү күндө өзүнүн катарына 40 юристтерди жана адвокаттарды, ошондой эле юридикалык кесипте окуп жатышкан студент-волонтерлерди бириктирип турат. Клиника өздөрүнүн укуктарын жана эркиндигин коргоого муктаж калктын өтө аялуу катмаларына акысыз укуктук жардамдарды көрсөтөт, алар:

 Мыйзам менен чатагы бар жашы жетпегендерге
 Качкындарга жана башпаана издеген адамдарга
 Айыл жериндеги жашаган аялдарга
 Мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарга
 Апатриддерге 

 Сыйлыктары 
2008-жылы Жакуповага адам укуктарынын өнүгүшүнө кошкон салымы үчүн “Эң кайраттуу аял” сыйлыгы ыйгарылган 

“Альфа” атайын багыттагы күчтөрдүн ардагерлеринин коомдук бирикмесинин Ардак грамотасы

Миграция чөйрөсүндөгү мыйзамдарды өнүктүрүүгө кошкон салымы жана эмгеги үчүн көптөгөн грамоталары жана сертификаттары, Жогорку Кеңештин медалы бар.

 Жеке турмушу 
Жолдошу каза болуп калган, эки баланын энеси. 

 Кошумча маалымат үчүн: 
Фейктер боюнча мыйзамды жокко чыгаруу зарылдыгы айтылды. Азаттык үналгысы. 15-Февраль, 2022

Дарья Подольская. Антиконституционной назвала Чолпон Джакупова идею Минкульта по блокировке сайтов. ИА «24.kg», 21 февраля 2022

Мундузбек Калыков. Деградация, кустуризация и справедливость за деньги. Правозащитница Джакупова пожаловалась Жапарову на суды и правоохранителей. kloop.kg, 06 октября, 2021,

Джакупова Чолпон Идиновна — биография. Sputnik Кыргызстан, 12.12.2016 (обновлено: 14:39 20.12.2021)

«Адилет» Укуктук Клиникасы» Коомдук Фонду. Публикациялар.

Категория:Инсандар
Категория:Укук коргоочулар
Категория:Кыргызстандын айымдары
Буцефал

Буцефал же Букефал  — антикалык доордогу Искендер Зулкарнайндын согушка минген легендарлуу аты. Пегасус сыяктуу мифологиялык мааниге эгедер. Македониядан Индияга чейинки созулган узак сапарда Искендер Зулкарнайнды коштоп жүргөн. Түндүк Индияда болгон Гидаспе согушунан кийин өлгөн жана Буцефалга көмүлгөн. Искендер Зулкарнайн Буцефалдын элесине арнап Буцефал шаарын курдурган. Азыркы учурда Пакистан аймагында оорун алган. Аталышы Желам.

 Үйрөтүлүшү 
thumb|left|Искендер Зулкарнайндын Буцефалды үйрөтүп жаткан учуру.
Плутархтын маалыматтары боюнча Буцефал Фессалиядан үйрөтүү үчүн Македонияга алынып келген аттардан болгон.Артур Хью Клаф (редактор), [Жон Драйден]] (котрмочу), ''Салыштырмалуу жашоо таржымалдары, 2 басылышы, Заманбап китепкана, 2001. ISBN 0-375-75677-9 Ат соодагери катары таанылган Филоник Б.з.ч. 344 жылдыкта сатуу үчүн Македониянын падышасы Филип IIге сунуштаган. 

Сатып алуу учурунда Буцефалдын чалпоо кыймылын көргөн Филип II алуудан баш тарткан. Бирок ошол учурда 13 жаштагы кээ бир маалыматтарда 12 жашта болгону айтылат. Искендер атты үйрөтүп алууга мүмкүн экенин айтып, сатып алуусун суранган. Аттын өзүнүн көлөкөсүн көрүп коркуп жатканын сезген Искендер башын күн тарапка каратып, атка өзүнүн көлөкөсүн көрсөтпөй жоошуткан. Ушул окуядан кийин Плутархтын маалыматтарына таяна турган болсок “Уулум, эми өзүнө башка мамлекет изде. Бул сен үчүн өтө эле кичинекей” деген. Буцефалга кылган жакшы мамилесинен улам Искендер Зулкарнайн менен Буцефалдын ортосунда күчтүү байламта пайда болгон.

 Уурдалышы 
Буцефал Суракарта шаарынан уурулар тарабынан уурдалып кеткен. Искендер атты кайтарып берүүсүн жергиликтүү элден талап кылган. Эгер ат кайтарылбаса элди кылычтын мизинен өткөрөөрүн эскерткен. Атты алып келген ууруларды жазаландырбастан, аларга сыйлык берип узаткан.

 Маданият жана көркөм өнөрдөгү орду 
Антикалык доордун леганда аттарынын бири болгон Буцефал чыгармачыл адамдардын негизги темасына айлана алган. Атактуу Лувр музейинде Искендер жана Буцефалга арналган өзгөчө сүрөт көргөзмөсү бар. 2004 жылы тартылган Улуу Искендер''' киносунда Буцефалдын ролун Фриз тукумундагы ат чагылдырган. Узун жалдуу, кара өңдүү жана чоң ат болгону сүрөттөлөт. 
thumb|250px| Искендер Зулкарнайн жана Буцефал

 Булактар 
Категория:Атактуу аттар
Категория:Улуу Искендер
Категория:Антикалыр Греция
Категория:Пакистан тарыхы
Ю. А. Гагарин атындагы орто мектеби

Ю. А. Гагарин атындагы орто мектеби - Шекафтар айылында жайгашкан.
Чаткал райондук билим берүү бөлүмүнө карайт.

 1952-жылы 1-корпусу, 
 1989-жылы 2-корпусу курулган.
 38 мугалим, 527 окуучу билим алууда (2014-15).
 Мектепти 1952 - 57-жылдары В. В. Харченко, 
 1957 - 60-жылдары A. М. Сычова, 
 1960 - 64-жылдары А.Ф. Приходько, 
 1964 - 72-жылдары А.В. Шаповалова, 
 1972 - 98-жылдары M. К. Кулманов, 
 1998-2015-жылдары С.Т.Турдумамбетова жетектеп келет.
 Мухтар Кулманов - “Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген мугалими” наамына татыктуу болгон.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Эгембердиев Мамадалы Эгембердиевич

Эгембердиев Мамадалы Эгембердиевич (26. 2. 1933-ж. т., Жаңы-Базар айылы) - Кыргыз Республикасынын байланыштын эмгек сиңирген кызматкери (1969).

 1958-62-жылдары Жаңы-Базар айылында почтальон, 
 1962-81-жылдары байланыш бөлүмүнүн начальниги, 
 1981-84-жылдары начальниктин орун басары, 
 1984-86-жылдары райондук байланыш башкармалыгын начальниги, 
 1986-92-жылдары ревизор болуп иштеген.
 Персоналдык пенсионер.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Шерматов Ботобай атындагы башталгыч мектеби

Шерматов Ботобай атындагы башталгыч мектеби Чандалаш айылында жайгашкан.
Чаткал райондук билим берүү бөлүмүнө карайт.

 1994-95-окуу жылында “Достук” башталгыч мектеби катары ачылган.
 2004-жылдан Б. Шерматов атында.
 Учурда 1-4 класстарда 16 окуучу билим алып, 4 мугалим эмгектенүүдө (2014-15).
 1994-95-жылдары Алымкулов Абылкасым, 
 1995-98-жылдары Акматова Арзыгүл, 
 1998-2000-жылдары Г. Нарбаева, 
 2000-03-жылдары Дуулатов Болот, 
 2003-04-жылдары Мусабеков Анарбек, 
 2005-2011-жылдары Дуулатов Болот, 
 2011-12-жылдары Айтыкулова Айымкан, 
 2012-жылдан кайрадан Дуулатов Болот жетектеп келет.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Шералиев Балтагул

Шералиев Балтагул (1940, Жойбелент айылы - 1992, ошол эле жер) - көрүнүктүү мамлекеттик, партиялык ишмер.

 К. Скрябин атындагы айыл чарба институтун (1962), 
 Ташкендеги Жогорку партиялык мектепти (1976) бүткөн.
 1962-72-жылдары Ала-Бука районунун “Бирлик” совхозунда агроном, бөлүм башчы, 
 1972-75-жылдары райкомдо инструктор, элдик контролдоо комитетинин төрагасы, 
 1977-78-жылдары райондук кеңештин төрагасынын орун басары, 
 1978-80-жылдары Чаткал МЖСинин директору, 
 1980-81-жылдары Чаткал райондук өндүрүштүк башкармасынын начальниги, 
 1981-83-жылдары партиянын Чаткал райкомунун 2-катчысы, 
 1982-86-жылдары Чаткал райондук кеңешинин төрагасы, 
 1986-91-жылдары Ала-Бука райондук элдик контролдоо комитетинин төрагасы, 
 1991-жылы “Орток-Бел” совхозунун директору болуп иштеген.
 1975-91-жылдары Чаткал, Ала-Бука райондук кеңештеринин депутаты.
 Медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Шаханов Ахмат Добаевич

Шаханов Ахмат Добаевич (21.12. 1936-ж. т., Россия, Ставрополь крайы, Кисловодск шаары) - Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген врачы (1995), райондун ардактуу атуулу.

 Кыргыз мамлекеттик медицина институтун бүткөн (1961). 
 1961-62-жылдары Шакафтар шаарчасындагы Ош облустук кургак учук оорусун дарылоочу оорукананын врач-ординатору, 
 1963-69-жылдары жилик-чучук хирургиясы бөлүмүнүн врач ординатору, оорукананын башкы врачынын орун басары, 
 1969-2006-ж. оорукананын башкы врачы, 
 2006-жылдан врач-рентгенолог. 

Шаханов Ташкент, Ленинград шаарларында квалификациясын жогорулатуу курстарын өткөн.
Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министирлигинин бир нече жолу “Ардак грамотасы” менен сыйланган.
Чаткал, Ала-Бука, райондук кеңештеринин бир нече жолку депутаты.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Шекафтар

Шекафтар — Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусуна караштуу Чаткал районундагы айыл. Сумсар айыл аймагынын курамына кирет. Чаткал кырка тоосунун түштүк-чыгыш этегинде. Райондун борбору Каныш-Кыядан 160 км түштүк тарапта, темир жол бекетинен 120 км алыстыкта жайгашкан.
 Тарыхы 
Элдик уламыштар боюнча айылдын аталышы “Шаа - хан, падыша жана кептер бөлүктөрүнөн туруп, падышалык кептер маанисин билдирет. Тыбыштык өзгөрүүлөрдөн Шакафтар аталган. 
 1926-28-жылдары Жалал-Абад кантонунун Чаткал болуштугунун борбору болуп турган. 
 1953-жылга чейин уран кени казылып алынган. 
 Калкы 
Калкы - 2587 киши. Айылда фермердик чарба, облустук адистештирилген оорукана, «Тулпар» акционердик коомунун куюу цехи, 
2 орто мектеп (Ленин атындагы гимназия жатак-мектеби, Гагарин атындагы орто билим берүү мектеби) бала бакча, китепкана, маданият үйү (300 орундуу), стадион, оорукана (бейтапканасы менен), дүкөндөр ж.б. иштейт.
 Булактар 

Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Сумсар айыл аймагы
Категория:Чаткал району
Чымканаев Нуркул Амирбекович

Чымканаев Нуркул Амирбекович (1953-ж. т., Терек-Сай айылы) - экономика илимдеринин кандидаты, доцент.

 Москва жерге жайгаштыруу инженерлерин даярдоо институтун (1976) , аспирантурасын (1983) бүткөн.
 1976-80-жылдары “Кыргыз мам. жер долбоор” ишканасында ага техник, техникалык бөлүмүнүн башчысы, жерге жайгаштыруу боюнча башкы инженер, 
 1983-87-жылдары Москвадагы аталган институтта окутуучу, ага окутуучу, 
 1987-2004-жылдары Кыргыз айыл чарба институтунда ага окутуучу, доцент, жерге жайгаштыруу жана жер кадастры кафедрасынын башчысы болуп иштеген.
 24 илимий эмгектин, анын ичинде 2 окуу куралынын автору.
 Кыймылсыз мүлктү системалуу каттоо боюнча белгилүү адис.
 

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Чөкөбай мерген

Чөкөбай мерген (1853, Айгыр-Жал - ө. ж. белгисиз, Ыдырыс пайгамбар мазары) - Чаткал өрөөнүнөн чыккан атактуу мерген.

Эр жүрөктүлүүтү, көзгө атар мергендиги менен Чаткал, Талас, Аксы аймактарына белгилүү болгон.
Жокчулук кездерде өз элин кийик эти менен багып, Чөкө мерген аталган.
Ал найзакер катары да белгилүү.
Бой жагынан кичине экендигине карабастан, Кокон ханы Кудаяр тарабынан уюштурулган эр сайышта кокондук атактуу Алачык балбанды жеңген.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Чаткалым (күү)

«Чаткалым» (автору Ш. Жоробекова) - күү.

Жыгач ооз комуз күүлөрүнүн чебери Шакен Жоробекова күүнү ансамблдык аткаруучулар үчүн иштеп чыгып, улут рухуна жаңылык киргизген.
Шекербек Шеркулов, Жумалы Сейдалиев күүнү композиторлор бирлигинин музыкалык казынасына тапшырган, кыргыз радиосунун “Алтын казынасына” ооз комузчу Сүйдүм Төлөкөва өткөргөн.

Күү кылымдарды карыткан Чаткал аймагынын карт тарыхы, кооз табиятын баяндайт.
Күүнүн тарыхы: “Тээ абалкы заманда Чаткал өрөөнүнө эл батпай, жайлоолору малга толуп чалкып жаткан мезгилде, колунан кетмени түшпөгөн баба дыйкан суу жетпеген жерлерге суу чыгарып, жерди иштетип, гүлдөтүп жиберген экен.
Ал заманда өрөөндүн элин Күлбөс хан жана Жанчар хан деген хандар башкарып, бийлик, байлык үчүн ич ара доолашып, бири экинчисинин малына тийип, элин чаап, ортодо бейкүнөө адамдар кырылып, жапа чеккен дешет.
Күндөрдүн биринде баласы жок Жанчар хандын токолу уул төрөйт.

Кубанычы койнуна батпаган хан кулак угуп, көз көргөн жерлерге кабар берип, чоң той өткөрмөкчү болот.
Ошентип, той камылгасы жүрүп жаткан учурда бийлик талашып жүргөн бир увазири жаңы эле төрөлгөн ымыркайды жаңы туулган иттин күчүгү менен алмаштырып коёт Тойго келген жумурай журтка абийири күлдөй төгүлгөн хан аялын күчүк менен кошуп, кирип турган дарыяга ыргыттырып, өзү болсо бүк түшүп жатып калат.
Өмүр бою күлмөк тургай, жылмайып көрбөгөн Күлбөс хан ошондо боорун тырмап, каткырык салып, күнүлөш ханды биротоло күйүткө салат.
Андай адилетсиздикке адам эмес жаратылыш чыдай албайт: жер чайпалат, тоо урайт, шаарлар кыйрайт.
Бүтүндөй бир өлкөнү аймагына батырган “Чат” өрөөнү суу астында калат.
Түмөн түрүлгөн калың журттан аман калгандары аргасыздан жер оодарышат.
Алардын арасынан ак сакалын жайкалткан карыя туу жонго чыгып, айланасына абай салып, туулуп өскөн турагын кыйбай көз жашын көлдөтөт: “Оо, касиетиңден айланайын туурум, турагым - “Чат!”.

Биз кетип баратабыз, сен жакшы кал! Укум-тукумубуздун уюткусу бузулбаса кайрылып кайта келербиз”-деп кош айтышат экен.
Ошондон улам кийинки урпактар бул аймакты “Чаткал” атап калышкан экен.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Күүлөр
Чаткал токой чарбасы

Чаткал токой чарбасы токойду коргоо, калыбына келтарүү жана токой өндүрүшүн жөнгө салып башкаруу максатында 1975-жылы Чаткал механизациялаштырылган токой чарбасы, 1979-жылдан Беш-Арал мамлекеттик коругу, 1994-жылдан Чаткал токой чарбасы болуп уюштурулган.

Жеринин жалпы аянты 44641,2 миң га, анын ичинен токойлуу жердин аянты 19729,7 миң га.
3 токой бөлүмүнөн турат: Чаткал токой бөлүмү (17113,1 га), Башкы-Терек (22355,8 га), Чаткал (16700 га), Терек-Сай (5172,3 га) токой бөлүмдөрүнөн туруп, 
27 кызматкер эмгектенет.

Токой чарбасын алгач уюшулганда Приходько, Нурак Муназараев, Н. Жапаров ж.б. жетектеген. К. Анарбеков, Д. Барпиев, К. Эгембердиевдер айлана-чөйрөнү коргоонун мыкты кызматкери наамын алган.
Чаткал токой чарбасында Р.Нематулаев, А.Сапарбеков, А.Ормонов, Э.Сейталиев, К.Эшалиев, К. Арзыкулов, Д.Барпиев жетектеген.Учурда Н.Жолдошев жетектейт.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Чаткал райондук ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук башкармасы

Чаткал райондук ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук башкармасы - 1980-жылы уюшулуп, ветеринариялык станция, ветеринария борбору, 
1994-жылдан райондук мамлекеттик ветеринария башкармалыгы, 2005-жылдан азыркыдай аталат.

Эпизоотиялык абалдын туруктулугун сактоо, малдын жугуштуу илдеттерин алдын алуу, илдетке чалдыккан малга ветеринардык жардам көрсөтүү, мал базарлардын ветеринардык санитардык эреженин негизинде иштөөсүнө көзөмөл жүргүзүү ж.б.иштерди жүргүзөт.

2005-жылдан Ж. Б. Жолдошев жетектейт.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Чаткал райондук медициналык мекемелери

Чаткал райондук медициналык мекемелери район боюнча 124 орундуу 3 оорукана (райондо 1936-ж.Жаңы-Базар айылында алгачкы 12 орундуу оорукана уюшулган), Сумсар айылында 40 орундуу, Терек-Сайда 20 орундуу жана Шакафтар айылында кургак учук менен ооругандарга поллиативдүү жардам көрсөтүү республикалык ооруканасы, 3 айылдык врачтык амбулатория (Айгыр-Жал, Жаңы-Базар, Башкы-Терек айылдарында), 7 фельдшер-акушердик пункт иштейт.

 1980-жылы Жаңы-Базар айылында райондук борборлоштурулган оорукана катары уюштурулган, 
 1996-жылдан Каныш-Кыя айылына көчүрүлгөн.
 2001-жылы Үй-бүлөлүк дарыгерлер борбору жана аймактык оорукана болуп бөлүнгөн.
 2006-жылы райондук жалпы дарыгерлик практикалык борбору болуп түзүлгөн, анын карамагына 6 үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу, 7 фельдшер-акушердик пункт кирет.
 Анда терапия, хирургия, төрөт, гинекология, балдар бөлүмдөрү иштейт.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Чаткал райондук санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл борбору

Чаткал райондук санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл борбору - 1980-жылы уюшулган.

Райондун аймагында санитариялык-гигиеналык эрежелерди, нормаларды сактоодо мамлекеттик көзөмөл жана жугуштуу оорулардын алды алуу иш-чараларын жүргүзөт.
М.Айылчиев (1985-92), М.Шатманов (1992-97), А.Жумабаев (1997-2001), А.Чомонов (20022006), К.Маматкулов (2007-10), 
2010-жылдан Г.Акылбекова жетектеп келет.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Чаткал машиналаштырылган мал чарба станциясы

Чаткал машиналаштырылган мал чарба станциясы - 1971-жылы Чаткал өрөөнүнүн кылымдар бою айдалбай жаткан дың жерлерин өздөштүрүү, элдин социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу, мал чарба продукциясын көбөйтүү максатында МЖС уюштурулуп алгачкы тракторлор жеткирилген.

 Натыйжада 1500 гектар айдалбай жаткан жерлер өздөштүрүлөт.
 Башкы-Терекке 416 тонна үрөн, анын ичинен 32 тонна буудай, 61 тонна эспарцет, арпа, картошка алынып келинип, жогорку түшүм алынган.
 Малдын башы көбөйтүлүп, аларга тоют даярдоо жолго коюлган.
 Татаал шартта Саматкул Максымбеков жетектеген МЖС жогорку ийгиликтерге жетишкен.
 МЖСтин базасында 1971-жылы “Башкы-Терек” совхозу уюштурулган.
 

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Чакмак-суу негизги мектеби

Чакмак-суу негизги мектеби Чакмак-Суу айылында жайгашкан.
Чаткал райондук билим берүү бөлүмүнө карайт.

 Имараты 1984-жылы курулган.
 Бир этаждуу, 84 окуучуга эсептелген, 
 16 бөлмөдөн турат.
 Алгач Чакмак-Суу толук эмес орто мектебин Жамийла, 
 1994-2009-жылдары Чоңатаев Адыл, 
 2009-2011-жылдары Усупбеков Бакыт, 
 2011-2013-жылдары Молдобеков Бакдөөлөт, 
 2013-жылдан Турсункулов Бактыбек жетектеп келет.
 Учурда мектепте 16 мугалим, 
 1 китепканачы, 8 техникалык кызматкер эмгектенет.
 

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Усупбеков Райымкул Кубатбекович

Усупбеков Райымкул Кубатбекович (20.11.1955-ж.т.,Ак-Таш айылы) - финансы тармагынын көрүнүктүү ишмери, финансы кызматынын отличниги.

 Кыргыз мамлекеттик университетин бүткөн (1978).
 1978-81-жылдары Кыргыз ССРинин Айыл чарба министрлигинде бухгалтер, 
 1980-92-жылдары Жашылча-жемиш чарбасы министрлигинде, Кыргыз Республикасынын Агроөнөржай комитетинде бухгалтер-ревизор, контролук-ревизиялык башкармалыгынын начальниги, 
 1992-2001-жылдары Чүй облустук салык инспекциясында инспектор, сырткы көзөмөл бөлүмүнүн начальниги, 
 2001-09-жылдары Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Сатып алуу жана материалдык резервдер боюнча мамлекеттик агенттигинин Бишкек аймактык бөлүмүнүн начальниги, 
 2014-15-жылдары Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде кеңешчи, 
 2015-жылдан Кыргыз Республикасынын Эсеп палатасынын мамлекеттик инспектору.
 “Кең Чаткал” коомдук фондунун төрагасы.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Токторалиев Биймырза Айтиевич

Токторалиев Биймырза Айтиевич (13.8.1951-ж.т., ЖаңыБазар айылы) - биология илимдеринин доктору (1993), профессор (1997), Кыргыз Республикасынын УИАнын мүчө-корреспонденти (1997), академиги (2010).

 Москва токой-техникалык институтун (1973), ошол эле институттун аспирантурасын (1979), докторантураны (1993) бүткөн.
 1973-75 жана 1979-80-жылдары Кыргыз ССР ИАнын Биология институтунун кенже илимий кызматкери, 
 1980-82-жылдары Ош мамлекеттик педагогика институтунун ага окутуучусу, 
 1982-86-жылдары институтгун профсоюздук комитетинин төрагасы, кафедра башчысы, 
 1994-97-жылдары доценти, профессору, «Жалпы экология жана зоология» кафедрасынын башчысы,1998-99-жылдары Ош Технологиялык университетинин ректору, 
 2000-02-жылдары экология-геологиялык факультетинин деканы, ректордун кеңешчиси, 
 2003-10-жылдары илим жана тышкы байланыштар боюнча проректору болуп эмгектенген.
 2010-11-жылдары Кыргыз Республикасынын Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы боюнча агенттигинин директору.
 2013-жылдан Кыргыз Республикасынын УИАнын вице-президенти, Түштүк бөлүмдүн төрагасы.
 Россия ИАнын илимий кеңешинин мүчөсү, Экология, адамдын жана жаратылыш коопсуздугу эл аралык ИАнын академиги (1999).Бир катар университеттердин Ардактуу профессору (ЖАМУ, ОшТУ, ОшМУ, ОГПИ, БАТМУ ж.б.).
 Кыргыз Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмери (2007).
 Бир катар Эл аралык долбоорлордун (Памир-Алай транс чегаралык НАТО, ШКУ, Кытай, Германия, Россия, Норвегия, Аралды сактоо боюнча) жетекчиси жана катышуучусу, эксперти.
 200дөн ашуун илимий эмгектин, 8 монография (2 монографиясы Францияда жарык көргөн), 
 2 окуу китебинин автору.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Тойчиев Рустамбек Файзуллаевич

Тойчиев Рустамбек Файзуллаевич(15.12.1979-ж.т., Сумсар айылы) - Кыргыз Республикасынын бокс боюнча спорт чебери.

 Кыргыз мамлекетик юридикалык академиясын бүткөн (2003).
 Бокс боюнча Кыргыз Республикасынын чемпиону (2003, 2004).
 Кикбоксинг боюнча Азия чемпионатынын катышуучусу (Ташкен, 2003).
 2008-жылдан Жалал-Абад ОИИБнун Чаткал РИИБде кылмыш иликтөө бөлүмүнън, 
 2013-жылдан жол коопсуздугун көзөмөлдөө бөлүмүнүн кызматкери.
 

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району
Категория:Инсандар
Терек-кен алтын кени

Терек-кен алтын кени Чаткал районунун аймагында.

Кен аймагындагы метаморфизмделген сланецтерди гранит-сиенит порфирлери жиреп чыккан.
Кендеги руда тулкуларынын узундугу 50-280 м, калыңдыгы 0,75-5,93 м.
Негизги руда минералдары: алтын, пирит, арсенопирит, пирротин; 2-маанидеги руда минералдары: марказит, халькопирит, сфалерит, магнетит, гүссүз рудалар, цинкенит, таза күмүш антимонет ж.б.

Алтындын орточо өлчөмү 5,4 г/т, С1 категориясы боюнча эсепген запасы 3799 кг.

 Колдонулган адабияттар 
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6

Категория:Чаткал району