Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Унаа каражатын экипажы менен ижаралоо келишими

Унаа каражатын экипажы менен ижаралоо келишими – КР жарандык мыйзамдарында каралган ижарага алуу келишиминин өзгөчө түрү. Унаа каражатын экипажы менен ижаралоо (убактылуу ижарага алуу) келишими боюнча ижарага берүүчү ижарага алуучуга унаа каражатын акы үчүн убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга берет жана аны башкаруу жана техникалык жабдуу боюнча (өз күчү менен) кызмат көрсөтөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Унаа кызматтарынын базары

Унаа кызматтарынын базары – КР мыйзамдары боюнча жүргүнчү, жүк, кол жүгүн ташуу, техникалык тейлөө кызматын көрсөтүү, унаа каражаттарын оңдоо, көмөкчү-жардамчы чарба ж. б. ташып жеткирүүгө байланышкан жумуш (кызмат) түрлөрүн жасоо чөйрөсү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Универсал (артараптуу) юрисдикция

Универсал (артараптуу) юрисдикция – эларалык кылмыш-жаза укугундагы кылмыш үстүнөн мамлекеттин юрисдикциясын орнотууга жол берүүчү принцип, демек кайда тургандыгына, кайсы жерде кылмыш жасагандыгына карабастан, кылмышкердин жазага тартуулуусун камсыз кылуу. Ал принцип эгер анын аймагында жүргөн кылмышкер кылмыш жазасына тартылбаган болсо, катышуучу-мамлекет аны мындай жазага тартуу максатында башка катышуучусуна (албетте, ал тийешелүү өтүнүч менен кайрылса) табыштай турган «же чыгарып бер, же сотто» механизминин аракетине таянат. У. ю террорчулук кылмыштарга карата белгиленет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Унидруа

Унидруа – 1) Римдеги жеке укукту турпатташтыруу боюнча эларалык институт; 2) 1926-жылы түзүлгөн өкмөттөр аралык уюм. Жыл сайын басылма чыгарат. У-да биркатар маселелер боюнча (товарды эларалык соода-сатык, өкүлчүлүк, жүктөрдү жана жүргүнчүлөрдү ташуу ж. б.) конвенция долбоорлорун даярдаган.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Унитаризм

Унитаризм (лат. unitas – биримдик) – мамлекеттин аймактык уюштурулушунун эки таризинин бири. Анын бөлүктөрүнүн басымдуу көпчүлүгү мамлекеттик түзүлүш статусуна ээ болбосо, андай мамлекет унитардык (бирдиктүү, жөнөкөй) мамлекет болуп эсептелет. Унитардык мамлекеттин курамында өз мамлекеттүүлүгүнүн көп белгилери бар, өзүнчө автономдук түзүлүштөр (м.: унитардык Украинанын курамында Кырым Республикасынын болгону) болушу мүмкүн. Эреже катары, анда бир эле конституция, бир эле жарандык, жогорку бийлик органдарынын бир эле тутуму болот. Унитардык мамлекеттердин 2 түрү бар: борборлоштурулбаган жана борборлоштурулган. Биринчи түргө аймактык органдары борбордук органдарга көзкарандысыз түзүлгөн (Улуу Британия, Жаңы Зеландия, Япония, Испания, Италия) мамлекеттер кирет. Экинчи түргө аймактык органдары борбордон дайындалган кызмат адамдары тарабынан жетектелүүчү (Нидерланды, Казакстан, Өзбекстан) мамлекеттер кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Унчукпай макул болуу

Унчукпай макул болуу – дипломатиялык иште колдонулуучу жолжоболук тариз (ыкма). Эларалык укук мамилелеринин катышуучусу (эларалык келишимдин бир тарабы) өз оюн так билдирбеген учурда, анын жардамы менен туткан көзкарашын аныктоого болот. Бөтөнчө көп жактуу эларалык келишимдерди кайра караганда же аларга тарвовлшвшшлллтлшльаадктоо шовкиргизгенде, У. м. б. арбын колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Упайлуу облигация (көрсөтүүчүгө)

Упайлуу облигация (көрсөтүүчүгө) – жүгүртүлө турган мамлекеттик баалуу кагаз болуп саналат. КР Каржы министрлиги КР Өкмөтүнүн атынан К. о-нын эмитенти катары чыгат. У. о. 2, 3 жылдык мөөнөттөгү жүгүртүүгө жана ар 6 же 12 ай сайын пайызын (упайын) төлөө менен, 5 жылдык мөөнөткө чыгарылат. У. о-нын кезектеги чыгарылышын жайгаштырууда пайыздарды (упайларды) төлөөнүн мезгилдүүлүгү КР Каржы министрлиги тарабынан аныкталат. К. о-нын негизги суммасы жүгүртүү мөөнөтүнүн бүтүшү боюнча жоюлат. К. о-нын ээси жеке жана юридикалык жактар боло алат. Бир К. о-нын баасы 100 сомду түзөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үрөө, мобилизация

Үрөө, мобилизация (лат. mobilis – кыймылдуу) – КР Куралдуу Күчтөрүнө, КР аткаруу бийлик органдарынын атайын түзүмдөрүнө же алардын бөлүктөрүнө жана согуш маалындагы курамына, ал эми КР экономикасында болсо мамлекеттик бийлик, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына, КР аймагына, менчик түрүнө карабастан юридикалык жактарды же алардын бир бөлүгүн согуш маалына жараша ишке которуу боюнча ишчаралардын комплекси. КРде Ү. ишчаралары толук же жарым-жартылай жүргүзүлөт. Ү. ишчарасы КР Президенти тарабынан жарыяланат. Ал эми Ү. боюнча чакырык жана согуш маалындагы кийинки чакырыктар КР Өкмөтүнүн токтомунун негизинде жүргүзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үрп

Үрп – мусулман укук булактарынын бири, каада-салт жана үрп-адаттардан түзүлгөн кадимки укук.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уруп-согуу

Уруп-согуу – адамдын денесинин колтийбестигине каршы багытталган кылмыш. Ал дененин ооруп-сыздоосуна алып келет, бирок денсоолугуна зыян келтирбейт. Өмүргө жана денсоолукка каршы кылмыштардын катарына кирет. Такай көгала кылып уруу башка кылмышты – катуу кыйноонун бир ыкмасы болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Устав

Устав ― мамлекет, мүлк ээси, болбосо коомдук бирикмелер тарабынан белгиленген эрежелер жыйындысы. Уставда иш-аракет макамы, мүнөзү жана мазмуну, негизги милдеттер менен максаттар аныкталат.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уставдык капитал

Уставдык капитал же уставдык фонд — уюштуруу документтеринде же мыйзамдарда аныкталган көлөмдө анын ишмердүүлүгүн камсыз кылуу үчүн кээбир коммерциялык уюмдардын түрүн (чарбачылык коомдорду, шериктештиктерди) түзүүдө мүлккө карата салымдардын (акча түрүндө) жыйындысы.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үстөмдүк абал

Үстөмдүк абал (лат. dominantis – бийлик кылуучу) – атаандаштыкка чечүүчү таасир берип, башка чарба субъекттеринин базарга ээлик кылуусуна бөгөт койгон белгилүү бир товарды базарга чыгаруучу чарба субъектисинин үстөмдүүлүк абалы. Эгер чарба субъектисинин базардагы тийешелүү товар боюнча үлүшү 35 пайыздан же жыл сайын КР мамлекеттик жекебасарлыкка каршы органы тарабынан белгиленүүчү чектен ашык болсо, үстөмдүк кылуучу деп таанылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утулгус зайым

Утулгус зайым – белгиленген мөөнөт аралыгында баардык облигациялар боюнча киреше төлөнө турган утум зайымдарынын бир түрү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утурлама вексель

Утурлама вексель – анын негизинде 2 жак бири-бирине карата кредитор да, карызкор да боло турган вексель. У. в. бул адамдар тарабынан алардын ортосунда түзүлгөн бүтүмдүн негизинде эмес, ушундай векселдерди банкта каттоо максатында берилет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утурлама дооарыз

Утурлама дооарыз – сот жүрүмүндө мурдагы арыз менен бирге кароо үчүн жоопкер тараптын доогер тарапка карата өзалдынча доо талабы; жоопкер тараптын коюлган доого каршы коргонуу каражаты. У. д. ишке кабыл алынат: эгер ал баштапкы доого тийиштүү болсо; эгер У. д. баштапкы дооарызды канагаттандырууну (толук же жарым-жартылай) жокко чыгарса; эгер У. д. менен баштапкы дооарыз өзара байланышта болуп, чогуу кароо сот териштирүүсүн тездете турган болсо.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утурлама соода

Утурлама соода – тышкы соода аткарымы, анын шарты ташып чыгарылган товарлардын бөлүгүнө же толук наркына импортчудан товарды сатып алууга экспортчунун утурмала милдеттенмесин карайт; бул милдеттенме соода-сатык жөнүндө бирдиктүү документте – макулдашууда же келишимде белгиленет. У. с-нын негизги түрлөрү: бартердик бүтүмдөр, утурлама сатып алуулар, жаңы моделдерди сатып алууда эскирген техниканы сатуу, компенсациялык макулдашуулар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утурумдук (убактылуу) кармоо жайы

Утурумдук (убактылуу) кармоо жайы – аны жана үйбүлө мүчөлөрүн качкын катары таанууну суранган адамды КР мамлекеттик чегарасынан өткөрүүчү пунктта кармоочу жай.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утуш аманаты

Утуш аманаты – киреше үзгүлтүксүз жүргүзүлүүчү нуска боюнча утуш таризинде төлөнүүчү акча аманаты.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Утуш зайымы

Утуш зайымы – кирешеси утуш таризинде төлөнүүчү зайымдар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уу

Уу, заар – зат, аны организмге анча көп эмес өлчөмдөрдө бергенде, денсоолуктун бузулуусуна (уулануусуна) же өлүмгө алып келет.Мисалы: цианиддер,уулуу металлдардын туздары өсүмдүктөн алынган ар түрдүү алкалоиддер ж.б

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү.Оңдоп туздөгөн:Уланбеков Бакдөөлөт Уланбекович. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ууландыруу мүмкүнчүлүгү бар химиялык зат

Ууландыруу мүмкүнчүлүгү бар химиялык зат – өндүрүү, пайдалануу, ташуу шарттарында, ошондой эле турмуш-тиричиликте колдонууда адамдын денсоолугуна жана айлана-чөйрөгө жагымсыз таасир көрсөтүшү мүмкүн болгон зат (бирикме).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ууландыруучу заттар

Ууландыруучу заттар – кабылдоо тирүү организмдин (жандын) өлүмүнө же оорушуна алып келиши мүмкүн болгон заттар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уулануу ышкысы (токсикомания)

Уулануу ышкысы (токсикомания) (гр. toxikоn – уу жана mania – алаңгазардык, шаттангандык) – ченемдик актыларда баңгилик катары таанылбаган (дарылык жана турмуш-тиричиликтик У. ы.) заттарды ашыкча колдонуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уулуу заттарды таануу (токсикология)

Уулуу заттарды таануу (токсикология) (гр. toxikоn – уу жана lуgos – сөз, окуу) – уулуу заттар, алардын келип чыгуусу, химиялык курамы жана касиеттери, тирүү жанга тийгизген таасири, аныктоо ыкмалары, уулануу менен күрөшүү жана аларды алдыналуу жөнүндө илим. У. з. т. сот медицинасынын жана криминалчылык техниканын бөлүгү катары биологиялык материалдагы (өлүктүн бөлүктөрүнөн, ашказандын ичиндегилерден, дене суюктуктарынын), заттардан же жыйындылардан уулуу затарды табуу менен алектенет, канда алкоголдун болушун аныктайт же баңги ууларын окшоштурат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уурдап айдап кетүү

Уурдап айдап кетүү – автоунаа же дагы башка унаа каражатын уурдоо максаты жок, укукка каршы ээлеп алуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уурдоо

Уурдоо – КР кылмыш-жаза мыйзамында каралган менчикке каршы кылмыштын бир түрү; башка бирөөнүн мүлкүн жашыруун У. У-ну квалификациялоо белгилери: адамдар тобу тарабынан жасалган, алдынала макулдашуу аркылуу адамдар тобу тарабынан жасалган, кайталанып жасалган, ири өлчөмдө жасалган, чөнтөк У. Анын өзгөчө квалификациялануучу түрлөрүнө: уюшулган топ тарабынан жасалган, өтө ири өлчөмдө, уурдагандыгы же опузалап алгандыгы үчүн мурда 2 же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалган, туракжайга же башка сактоо жайларына мыйзамсыз кирүү аркылуу жасалган У-лор кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Уурулук

Уурулук – айыптуунун 
жеке өз кызыкчылыгынын максаттарында өзүнүн же башкалардын пайдасы үчүн, мүлктүн 
ээсине же менчик ээсине зыян келтирүү менен, башка бирөөнүн мүлкүн акысыз, 
укукка каршы ээлеп алуусу. КР кылмыш-жаза мыйзамдары У-тун төмөнкүдөй түрлөрүн 
айырмалайт: Уурдоо (жашыруун У.), малуурдоо (бирөөнүн малын жашыруун У.), 
тоноо (өмүр жана саламаттык үчүн 
коркунуч келтирбестен, күч колдонуп же колдонбой ачык У.), каракчылык (мүлккө ээлик 
кылуу максатында, өмүр жана саламаттык үчүн коркунучтуу күч колдонуу менен, же 
ошондой коркунуч алдында кол салуу), кесепчилик (алдамчылык), опузалап 
алуу .

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үчилтик айып

Үчилтик айып – келтирилген зыяндын үч эселенген өлчөмүндө, сот тарабынан салынуучу акчалай же натуралай өндүрүп алуу. Ү. а-тын эки бөлүгү материалдык жана моралдык зыяндын ордун толтуруу үчүн жабырлануучунун пайдасына, үчүнчү бөлүгү – мамлекеттин пайдасына өндүрүлөт. Бул жаза атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн биринчи жолу соттолуп жаткан адамдарга карата колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үчүнчү жак

Үчүнчү жак — жарандык сот жүрүмүндө башка жактардын (тараптардын) доо арызы боюнча козголгон жарандык иштеги мыйзам тарабынан корголуучу кызыкчылыктары менен укуктарын коргогон жак. Ү. ж-тын 2 түрү жолугат: талашып жаткан нерсеге өз алдынча талабын билдирген жана мындай талапты билдирбеген. Биринчиси эки тарапка тең же алардын бирине жалпы негизде доо коюу менен башталып калган сот жүрүмүнө катышат. Ү. ж-тын бул түрү баардык укуктарга ээ жана доогердин баардык милдетин көтөрөт. Эгер тараптарга катыштыгы боюнча иш чечими алардын укугуна кандайдыр бир таасирин тийгизе турган болсо, экинчиси иш жүрүмүндө доогер же жоопкер тарапта болот (же өз демилгеси боюнча, тараптардын же прокурордун расмий өтүнүчү боюнча сот тарабынан ишке тартылат). Адатта алар өзүнө карата регрессивдүү доо коюлушунун алдыналуу максатын көздөйт. Доо негизин өзгөртүү, доо талабынын өлчөмүн көбөйтүү же азайтуу укуктарын, ошондой эле доодон баштартуу, доону таануу же өз ара тынчтык макулдашуусун түзүү, сот чечимин аткарууга мажбурлоо талабын коюу укуктарын кошпогондо, Ү. ж-тын бул түрү б ардык укуктарга ээ жана тараптардын баардык милдеттерин көтөрөт.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үчүнчү жактын пайдасына келишим

Үчүнчү жактын пайдасына келишим – тараптар карыздардын милдеттенмени аткаруусун кредитор алдында эмес, келишимде көрсөтүлгөн (же көрсөтүлбөгөн) үчүнчү бир карыздардан өз пайдасына милдеттенмени аткаруусун талап кылуу укугуна ээ жакка орундоону белгилеген келишим.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Үчүнчү мамлекеттер

Үчүнчү мамлекеттер – эларалык укукта кандайдыр, бир эларалык келишимдин катышуучусу болуп саналбаган мамлекеттер. Жалпы эреже боюнча келишим Ү. м-тин макулдугусуз алар үчүн милдеттенмелер менен укуктарды таңуулай албайт. Келишимде камтылган ченемдер алар тарабынан так ошондой сапатта таанылуучу Ү. м. үчүн эларалык укуктун жөнөкөй ченемдери катары милдеттүү болушу мүмкүн. Ошого карабастан, эларалык тажрыйбада ага катышпаган мамлекеттердин укуктары менен милдеттери жөнүндө айтылган макулдашуулар да жолугат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Учурдагы төлөмдөр

Учурдагы төлөмдөр – салымдарга карата дивиденддер жана карыздар боюнча пайыздык төлөөлөрдү камтыган товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү импорттоо үчүн төлөмдөр.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Учурдагы түшүүлөр

Учурдагы түшүүлөр – салымдарга карата дивиденддер жана карыздар боюнча пайыздык төлөөлөрдү кошкондо товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү экспорттоо үчүн төлөмдөр.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Учурдагы чечмелөө

Учурдагы чечмелөө – укук ченемин ырасмий эмес чечмелөөнүн түрү; күндөлүк иш тажрыйбада укук колдонуучу орган (сот, мамлекеттик башкаруу органы ж. б.) тарабынан берилүүчү түшүндүрүүнү билдирет. Дайындуу учур үчүн гана маанилүү болот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Учурдагы эсеп

Учурдагы эсеп – 1) банк эсептеринин бир түрү; акча каражаттарын сактоо жана эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн пайдаланылат. У. э. бюджеттик уюмдарга бюджеттен тышкаркы эсептерди жүргүзүү жана эсепке алуу, коммерциялык уюмдардын бөлүмдөрүнө, юридикалык жактардын филиалдарына алардын жайгашкан жерлеринен сырткары, ошондой эле аргандай коммерциялык эмес уюмдарга ачылып берилет. У. э. боюнча жүргүзүлүүчү аткарымдарга карата пайыздарды төлөө жана банк комиссияларынын өлчөмдөрү төлөө эсептерди ачуу жана жүргүзүү келишимдеринде аныкталат; 2) жеке адамдар үчүн банктарда ачылган эсептер. У. э-тин ээси (аманатчы) У. э-тин шарттарына ылайык андагы каражаттарды ала жана үстүнө кошо алат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ушак

Ушак – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган кылмыш; бирөөнүн ар-намысына же адамдык абийирине шек келтирүүчү жалган маалыматтарды атайлап таратуусу боюнча мүнөздөлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ушул укук мамилелери тыгыз байланышкан мыйзам

Ушул укук мамилелери тыгыз байланышкан мыйзам (англ. Law of the Contract же Proper Law of the Contract ) – адатта сатуучу өлкөнүн мыйзамы колдонулганда пайдаланылуучу бекитүү формуласы. Бирок, кээде аны четөлкөлүк элементтер менен болгон жарандык-укуктук мамилелерди теске салуу үчүн жалпы эреже катары да колдонушат. Мазмунунун аныкталбагандыгына жана иш жүзүнө ашыруудагы олуттуу кыйынчылыктарга карабастан, (укук тартиби келишимди жана ага байланыштуу баардык жагдайларды түшүндүрмөлөө менен орнотулат, ал укукту колдонуучу органдардын субъективизимине алып келет), бул формула эларалык жеке укукта сакталып гана келе жатпастан, өзүнүн тутумдарын дагы кеңейтүүдө.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр