Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Канпер

thumb|Канпер.

Алгач кыштак катары 1579-жылдан эскерилет. Индиянын ири соода өнөр-жай борбору. Машина куруу, металл иштетүү (самолёт, станок куруу, электр-техникалык жана башка), химиялык (пластмасса буюмдар, самын жана кир кетирүүчү каражаттар), жеңил (булгаары-бут кийим), тамак-аш (күрүч акталат, татымалдар) өнөр-жай ишканалары иштейт. Ошондой эле текстиль (кебез, жибек, кыл торко жана синтетика кездемелер) өнөр-жай өнүккөн. Университеттер, институттар бар. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Индия
Категория:Шаарлар‎
Кантабрия тоолору

thumb|Кантабрия тоолору.
Кантабрия тоолору – Испаниянын түндүгүндө, Атлантика океанындагы Бискайя булуңун жээктей 500 кмге созулат. Бийиктиги 2648 мге чейин. Түндүк капталдары тик, аскалуу, дарыялардын капчыгай сымал кууш өрөөндөрү менен терең тилмеленген, Месетага караган Түштүк капталы жантайыңкы. Кантабрия тоолору герцин бүктөлүү структурасына кирет. Бийик батыш бөлүгү (Астурия кырка тоосунун Орточо бийиктиги 2000 м чамасында) рельефинин татаалдыгы менен өзгөчөлөнөт, жапызыраак чыгышынын (1000–1500 м) тоо кырлары жана капталдары жайпагыраак келет. Карст рельефи (үңкүр, туңгуюк жана башка) кеңири таралган. Жаан-чачын көбүрөөк жааган Түндүк капталдарына жазы жалбырактуу жана аралаш токой (эмен, бук, каштан, кызыл карагай), түштүгүнө ксерофит бадалдары, 1800 м бийиктен өйдө альп шалбаасы мүнөздүү. Таш көмүр, темир жана полиметалл кендери бар.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Испания
Категория:Тоолор‎
Кан тамырлар

thumb|Кан тамырлар (артериялар жана вена системасы).
Кан тамырлар – киши жана жаныбардын канын жүрөктөн дене ткандарына жеткирүүчү (артериялар, артериолдор, артерия капиллярлары) жана андан кайра жүрөккө алып келүүчү (веналар, вена капиллярлары) түтүктөр. Артериялар кычкылтекке каныккан канды орган, мүчө жана ткандарга жеткирет. Анын жүрөктөн чыккан өтө жоон жери толто деп аталат. Толтодон ар бир мүчөгө өзүнчө артерия кан тамырлары бөлүнүп чыгат. Ал артериялар бара-бара ичкерип, майда кан тамырларга, капиллярларга өтөт. Веналар денеден бардык органдар менен ткандардан чогулган канды жүрөккө алпарат. Алар эң ичке капиллярлардан (венула) пайда болот. Венулалар улам биригип отуруп, орто жана жоон веналарга айланат. Дененин төмөнкү бөлүгүнөн кан жыйноочу вена – төмөнкү көңдөй, жогорку бөлүгүнөн жыйноочу веналар жогорку көңдөй веналар деп аталат. Ал эми тамак сиңирүүчү органдардан канды чогулткан веналар боорго куят да, дарбаза венасы деп аталат.

 Байланыштуу макалалар 
 Артериялар
 Вена системасы

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Анатомия
Кантемир Антиох Дмитриевич

thumb|Антиох Дмитриевич Кантемир
Кантемир Антиох Дмитриевич [румын тилинде Antioh Dimitrievici Cantemir; 10 (21). 9. 1708, Осмон империясы, Стамбул шаары – 31. 3. 1744, Франция, Париж шаары] – орус акыны, сатирик, котормочу, мамлекеттик ишмер. Рационалист агартуучу, орус классицизминде ыр түрүндөгү сатира жанрын негиздөөчүлөрдөн. Саясий эпиграммаларында жана сатираларында Пётр Iнин реформаларын жактаган. Бир нече тилде эркин сүйлөгөн, так жана гуманитардык илимдерди, орус маданиятынын тарыхын мыкты билген жана изилдеген. Адабий ишмердигин 1725-жылы котормодон баштаган. А. Кантемир Улуу Британия жана Францияда (1738–44) элчилик кызматта болгон. Горацийдин 22 сунушун, Анакреонттун 55 ырын которгон, агартуу идеясын тараткан. Физик Фонтенелдин «Дүйнөлөрдүн көптүгү жөнүндө сөз» трактатын (1730) которгон жана ага эскертүүлөр жазган (1742).
Категория:Инсандар
 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Георг Кантор

thumb|upright|Георг Кантор.
Кантор Георг (немецче Georg Ferdinand Ludwig Philipp Cantor; 3. 3. 1845, Россия империясы, Санкт-Петербург шаары – 6. 1. 1918, Германия, Галле) – немец математиги. 1867-жылы Берлин университетин бүткөн. 1879–1913-жылы Галле университетинде профессор Г. Кантор чексиз көптүктөр теориясын жана трансфиниттик сандар теориясын чыгарган. 1874-жылы эквивалентсиз (б. а. түрдүү кубаттуулуктагы) чексиз көптүктөрдүн бар экенин билүү менен бардык чыныгы сандар көптүгүнүн тактыгын далилдеген, көптүк кубаттуулугунун жалпы түшүнүгүн (1878) изилдеген. 1879–84-жылдары Г. Кантор чексиздик жөнүндөгү окуусунун принциптерин сунуш кылган. Г. Кантор предел чекитинин, көптүк туундусунун түшүнүгүн киргизген, жеткилең көптүккө мисал келтирген, иррационалдуу сандар теориясын өнүктүргөн, Кантор аксиомасын айткан. Г. Кантордун идеяларына замандаштары каршы чыккан, бирок ал математиканын өнүгүшүнө зор еалым кошкон.

Эмгектери: Труды по теории множеств. М., 1985. 

 Байланыштуу макалалар 
 Кантор аксиомасы

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Математиктер‎
Категория:Туулгандар 1845-жылы
Категория:Өлгөндөр 1918-жылы
Кантор аксиомасы

thumb|upright|Г. Кантор.
Кантор аксиомасы – түз сызыктын үзгүлтүксүздүгүн ырастоочу аксиомалардын бири. Кантор аксиомасы боюнча узундугу нөлгө умтулган, бири бирине удаалаш коюлган кесиндилердин ар кандай удаалаштыгы бир гана жалпы чекитке ээ. Аны Г. Кантор (1872) далилдеген. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Математика
Александр Островский

Александр Островский 
thumb|center|250pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Александр Николаевич ОстровскийТуулган жылы: 31-март, (жаңыча - 12 апрель) 1823 - жыл.Туулган жери: Москва шаары, Россия империясыӨлгөн жылы: 14 июнь (эскиче - 2-июнь), 1886-жыл.Өлгөн жери: Щелыково шаары, Кострома губерниясы,Россия империясы Өлкө: Ишмердүүлүгү: драматургНаамдары: Петербург илимдер академиясынын корреспондент-мүчөсүЧыгармачылык активдүүлүгү: 1846-1886-жылдар 

Александр Николаевич Островский - 19-кылымда жашап өткөн атактуу орус драматургу. Орус адабиятынын классиги.

 Кыргыз театрларында коюлган пьесалары 
Кедейлик кемтик эмес
Мышыкка күндө май кайда
Добул
Сепсиз кыз"
Күнөөсүз күнөөлүүлөр

"Добул", "Сепсиз кыз" драмаларында башкы ролдорду (Катерина, Лариса Огудалова) кыргыз театры менен киносунун улуу актрисасы Бакен Кыдыкеева ойногон. 
"Добулда" Кабаниханы Даркүл Күйүкова, Дикойду Муратбек Рыскулов ойношкон.
"Сепсиз кызда" Паратовду Насыр Кытаев ойногон.
"Күнөөсүз күнөөлүүлөр" драмасында Кручининаны Зоя Молдобаева менен Гүлсайра Ажыбекова, Незнамовду Сатыбалды Далбаев менен Жумабек Козукеев, Чоробек Думанаевдер, Коренкинаны Гүлсайра Ажыбекова, Галчиханы Сабира Күмүшалиева ойношкон.

 Драматургиясы 
 Семейная картина
 Свои люди — сочтёмся 
 Неожиданный случай
 Утро молодого человека 
 Бедная невеста 
 Не в свои сани не садись
 Бедность не порок
 Не так живи, как хочется 
 В чужом пиру похмелье
 Доходное место
 Праздничный сон до обеда
 Не сошлись характерами
 Воспитанница 
 Гроза 
 Старый друг лучше новых двух
 Свои собаки грызутся, чужая не приставай
 Женитьба Бальзаминова 
 Козьма Захарьич Минин-Сухорук 
 Тяжёлые дни
 Грех да беда на кого не живёт
 Воевода 
 Шутники
 На бойком месте
 Пучина
 Дмитрий Самозванец и Василий Шуйский
 Тушино 
 Василиса Мелентьева
 На всякого мудреца довольно простоты
 Горячее сердце
 Бешеные деньги
 Лес
 Не всё коту масленица
 Не было ни гроша, да вдруг алтын 
 Комик XVII столетия 
 Снегурочка
 Поздняя любовь 
 Трудовой хлеб
 Волки и овцы 
 Богатые невесты
 Правда хорошо, а счастье лучше 
 Женитьба Белугина
 Последняя жертва 
 Бесприданница 
 Добрый барин
 Дикарка
 Сердце не камень
 Невольницы
 Светит, да не греет
 Без вины виноватые
 Таланты и поклонники 
 Красавец мужчина
 Не от мира сего 

Алтымыштан ашык пьеса жазган.
Орустун көпөстүк турмушун өтө даана чагылдырган сүрөткер.

 Шилтемелер 
 Дом-музей А. Н. Островского 
 Интересные факты биографии Островского А Н
 Произведения Островского в Школьной библиотеке (формат совместимый с Word, прозрачное архивирование при открытии)
 Островский Александр Николаевич — биография, жизнь и творчество 
 пьесы Островского в театральной библиотеке 
 пьесы Островского для iPhone и iPad
 Опера Н. А. Римского-Корсакова «Снегурочка» по мотивам одноименной сказки А. Н. Островского
 Как приходит комедиограф на «чужую сцену»: франкоговорящий Островский

Категория:Орусия
Категория:Театр
Категория:Искусство
Категория:Маданият
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Драматургдар
Категория:Орус адабияты
Категория:Орус маданияты
Категория:Орус жазуучулары
Көөлү кырка тоосу

thumb|Конституция чокусу.
Көөлү кырка тоосу – Борбордук Теңир-Тоодо. Ак-Суу районунун түштүк-батыш бөлүгүндө. Түндүгүнөн Көөлү, чыгышынан Сары-Жаз, түштүгүнөн жана түштүк-батышынан Үч-Көл, Сары-Чат өрөөндөрү менен чектешип, түндүк-батышынан чыгышка карай 52 кмге созулат. Туурасы 21 км, орточо бийиктиги 4600 м, эң бийик чокусу 5281 м (Конституция). Протерозойдун гранит, гранит-диорит, гнейс, мрамор, сланец, кембрийдин филлит, кумдук, силурдун акиташ теги, девондун андезит, порфирит, доломит, пермдин жегичтүү гранит, сиенит, габроиддери кездешет. Тоо миздүү кырлар, тик беттер, тегизделген байыркы жондор мүнөздүү болгон мегантиклинорий. Көөлү кырка тоосундагы мөңгүлөрдүн жалпы аянты 216,2 км2. Кар чеги 4000-4200 м. Нивалдык-гляциалдык, альп, түштүктү караган беттерде шалбаалуу талаа, субальп ландшафттары кездешет. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Кыргызстандын тоолору‎
Категория:Ак-Суу району
Категория:Теңир-Тоо
Көп жылдык тоң

thumb|Көп жылдык тоң.
thumb|Көп жылдык тоң.
Көп жылдык тоң – жер бетинин үстүнкү борпоң же жаракалуу чулу тоо тектеринин туруктуу терс температуранын таасири астында пайда болгон тоң кыртышы. Тоо тектеринин арасындагы суулар музга айланып, борпоң тектерди камдаштырып, чулу кристаллдык тоо тектерине окшотуп коёт. Алардын эрип, кайра тоңуп туруусу чарбачылыкка көп зыян алып келет. Кыргызстандын бийик тоолуу аймактарында кеңири таралган.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Геология
Көп клеткалуулар

thumb|Caenorhabditis elegans.
Көп клеткалуулар – денеси көп клеткадан жана клетка аралык заттан турган татаал түзүлүштүү организмдер (жаныбарлар, өсүмдүктөр, козу карындар). Көп клеткалуулардын мүнөздүү белгиси – денесин түзгөн клеткалардын түзүлүшү жана мааниси боюнча бирдей эместиги. Алар түзүлүшүнө, татаалдыгына жараша бир бүтүн организмдеги ар түрдүү функцияларды аткаруучу ткандарды жана органдарды түзөт. Буларга, жеке өөрчүү – онтогенез (вегетациялык көбөйүүнү эске албаганда), бир клеткадан бөлүнүү (зигота, спора) мүнөздүү. Кээ бир колониялуу организмдердин түзүлүшүнүн эволюциянын жүрүшүндө татаалданышынын (көп ядролуулук, колониялуулук) негизинде келип чыккан болушу мүмкүн.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Биология
Көп маанилүү сөздөр

Көп маанилүү сөздөр адабий тилдеги сөздөрдүн түрдүү мааниде колдонулушу. Мисалы, көз – адамдын көзү, ийненин көзү, терезенин көзү ж. б., мүчө – адамдын сөз мүчөсү, профсоюздун мүчөсү ж. б.
Категория:Тил илими

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Жаныбеков Абдуллахад 6-Б К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Көрпө-Тоо

Көрпө-Тоо – Ички Теңир-Тоодо. Ак-Сай өрөөнүнүн түштүгүндө. Ат-Башы районунун аймагында. Какшаал тоо тизмегинин батышынан орун алып, меридиан багытында дого сымал 36 кмге созулат. Туурасы 18 км. Орточо бийиктиги 4200 м, эң бийик жери 4552 м. Тоонун суу бөлгүчү Ак-Сай өрөөнүнүн таманынан 800—1000 мге көтөрүлүп жатат. Кырында тоонун тектон. көтөрүшүнө чейинки байыркы түздүктөрдүн калдыктары сакталган. Мөңгүнүн жалпы аянты 25 км2. Батыш капталы жазыраак келип, Ак-Сай өрөөнүнө жантайып түшөт. Чыгышы кыска, Корумду өрөөнүн карай тик.

Ашуулары: Кичи (3630 м) жана Чоң (4020 м), Сары-Белес, Түз-Ашуу (3590 м) ж. б. Тоодон Ак-Сайдын оң куймалары агып түшөт. Карбон менен девондун кумдук, сланец, кремний, конгломерат, акиташ тектеринен туруп, кеңдик багытындагы тектоникалык жаракалар менен тилмеленген. 3900 м бийикке чейин субальп, альп шалбаасы, шалбаалуу талаа, субнивалдык суук чөл, андан жогору нивалдык-гляциалдык тилке ээлейт. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргызстандын географиясы. ISBN 9967-14-006-2 

Категория:Кыргызстандын тоолору‎
Категория:Ат-Башы району
Категория:Теңир-Тоо
Көрсөткүчтүү теңдеме

Көрсөткүчтүү теңдеме – белгисизи даража көрсөткүчүндө камтылган теңдеме. Көрсөткүчтүү теңдеменин жалпы чыгарылыш эрежеси жок. Ошондой болсо да элементардык математикада Көрсөткүчтүү теңдеме берилген түрүнө жараша чыгарылат. Түрдүү (теңдеменин эки жагын тең логарифмалоо, өзгөрүлмөсүн алмаштыруу, бирдей негизге алып келүү, графиктик ж. б.) жолдор менен Көрсөткүчтүү теңдемени чыгаргандан кийин белгисиздин табылган маанилерин, шарты боюнча кайрадан текшерип чыгуу зарыл болуп эсептелген теңдеме. Көрсөткүчтүү теңдеменин эң жөнөкөй түрү – ах=Ь, мында x – белгисиз чоңдук, a – бирге барабар эмес берилген оң сан (a≠1). Эгер болсо, анда бул теңдеме чыгарылышка ээ болбойт. Эгер Ь>0 болсо, анда х тин бул теңдемени канааттандыруучу бир гана мааниси болот. Эгер b саны ac түрүнө келтирилсе, көп учурда Көрсөткүчтүү теңдемени чыгаруу ax=ac түрүндөгү теңдемени чыгарууга алып келет. Демек, x=c бул теңдеменин жалгыз чыгарылышы болот. Жалпылап алганда, эгер a>0 жана a≠1 болсо, анда af(x) = ag(x) теңдемеси менен алмаштырууга болот. Чынында эле көрсөткүчтүү функция монотондуу болгондуктан, алардын негиздеринин барабардыгынан көрсөткүчтөрүнүн барабардыгы келип чыгат. Тескерисинче, эгер f(x)=g(x) болсо, анда af(x)=ag(x) аткарылат.
Категория:Математика
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Көрүстөн

thumb|Көрүстөн
Көрүстөн, бейит, кабырстан, мазар, мүрзөКыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Биринчи бөлүк – Б.: «Полиграфбумресурсы», 2019. — 800 б.Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. Экинчи бөлүк — Б.: «Полиграфбумресурсы», 2019. — 800 б. — маркумдун сөөгүн коюу үчүн бөлүнгөн атайын жай. Көрүстөндүн тиби жана аны сактоо тартиби тигил же бул элдин, диндин, сектанын, социалдык топтун ж. б. сөөк коюу ырым-жырымдарына байланыштуу болот. Кыргыздарда Көрүстөн айылдан обочо же дөбөчө жерде, ал эми шаарда атайын бөлүнгөн жайда болот. Айрым мүрзөлөргө эстелик тургузулгандыктан, Көрүстөн улуттук-тарыхый мүнөзгө ээ. 

Булактар

 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Коом
Крабдар

thumb|Cancer pagurus
Крабдар, Сааулар (Brachyura, L. 1758) – он буттуу рактар түркүмүндөгү деңиз жандыктары. Денеси таш баканыкындай тегерек, сырты катуу. Башы кичине, катуу кабыкка кирип турат. Биринчи жуп буту менен жылып жүрөт. Буттарында кыпчуурлары бар. Кыска курсагы симметриялуу келип, жаак көкүрөгүнүн алдында ийилип турат. Эркегинин курсак буттары (1 – 2 жуп) копуляция органына айланган, ургаачысыныкы 4 жуп. Жумуртка алып жүрүү кызматын аткарат. Алардын 4 миңден ашык түрү белгилүү, көбүнчө тропик деңиздеринде, дарыяларында, тузсуз сууларында жана кургакта кездешет. Омурткасыз жандыктардын калдыктары – тарптары менен азыктанат. Метаморфоза жолу менен өөрчүйт. Кээ бир түрү түсүн өзгөртүүгө жөндөмдүү. Крабдар тамак катары колдонулат.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Рак сымалдар
Кракатау

thumb|Кракатау (2008).
Кракатау (Krakatau) – Индонезиядагы арал жана аракеттеги жанар тоо. Ява жана Суматра аралынан бөлүп турган Зонд кысыгында жайгашкан. Аянты 10,5 км2. Бийиктиги 813 м. Жанар тоо 1883-ж. өтө катуу атылып, андан 19 км3 жанар тоо күлү ж. б. материалдар бүркүлүп чыгып, 800 миң км2ден ашык аянтты каптап калган. Натыйжада күл абада топтолуп, бир нече жыл бою 80 км бийикке чейин кечке жуук жана таңга маал асман ачык болуп, жаркыроо кайталанып турган. Жанар тоонун атылуусунан бийиктиги 20 мге жеткен деңиз толкуну жанаша жаткан аралдарды каптап, 36 миңге жакын адам жок болгон. Акыркы жолу 2008-ж. атылган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Жанар тоолор арип боюнча
Категория:Индонезия
Краковяк

thumb|

Краковяк – поляк эл бийи. Краков воеводдугунда жашагандардын (краковяктар) арасында пайда болгон. Мурда Краковякты эркектер гана бийлесе – кийин аялдар менен бирге бийлешкен. Бал бийи катары 19–20-кылымдардын башында кеңири тараган.
Категория:Искусство
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Кран

thumb|Кран
Кран , жүк көтөргүч – оор жүктү көтөрүп, бир аз аралыкка жылдырып, ордуна коюучу машина. Өнөр-жай ишканаларынын цехинде, курулушта, транспортто ж. б. эл чарба тармактарында колдонулат. Ал негизги курамдан (көпүрө, мунара, ферма, мачта, жебе ж. б.), башкы көтөрүүчү механизмден (лебедка, тельфер), багыттоочу жана таяныч элементтерден (аркан, чынжыр), күч орнотмосунан, электр жабдууларынан, жүк кармоочу түзүлүштөн турат. 
Категория:Техника
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Краснодар

thumb|Краснодар.
Краснодар (1920-жылга чейин Екатеринодар) — Россия Федерациясындагы шаар. Краснодар крайынын административдик борбору. Кубань дарыясынын боюнда. Чеп катары 1793-ж. негизделген. Калкы — адам (2025). Краснодар – Россиянын түштүгүндөгү илим менен билимдин ири очогу. Илим изилдөө институттары, университеттер (анын ичинде Кубань университети), институттар, китепканалар, театрлар, цирк, тарыхый-археологиялык, сүрөт музейлери бар.

 Тарыхы 
Улуу Ата Мекендик согуштан кийин шаар кайрадан курулуп, оңдолгон. Чиркөөлөр, соборлор ж. б. архитектуралык эстеликтер сакталган. Кубань казак-орус аскерлеринин 200 жылдыгына обелиск, Екатерина IIге, генерал Л. Г. Корниловго эстеликтер тургузулган.

 Экономикасы 
Темир жол бекети. Краснодар — өнөр-жайлуу ири борбор. Машина куруу (станок, радио жана электр ченегич приборлор, компрессорлор, айыл-чарба машиналары), нефть ажыратуу, химиялык (резина-техникалык өндүрүшү өнүккөн), жеңил (кебез-кездеме, камвол-нооту комбинаты, булгаары заводу), тамак-аш (май, майонез, ар кандай татымалдар, сыр, эт), жыгаччылык өнөр-жай ишканалары жана витамин, биохимиялык дары-дармектер, парфюмерия-косметика өндүрүшү, фарфор-фаянс заводу иштейт. Туризм үчүн чана (үйлөнмө), суу аттракциондору, бассейндер, рафт чыгарылат.

 Маданият 
Эл аралык куурчак театр (1997-жылдан), кино (2005-жылдан) фестивалдары өткөрүлүп турат. 

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
 

Категория:Орусия шаарлары
Кривой Рог

Кривой Рог – Украинанын борбордук бөлүгүндөгү шаар (1919-жылдан). Ингулец дарыясынын жогору жагында, Днепропетровск облусунда жайгашкан . Калкы 568,1 миң (2024). Темир жол тоому. Аэропорту бар. Кривой Рог темирлүү кен таш бассейнинин борбору. Тоо-байытуу (Түштүк, Жаңы Кривой Рог, Борбордук, Түндүк, Ингулец) металлургия комбинаттары, кокс-химиялык заводу, машина куруу (тоо-кен жабдуулары), жеңил, тамак-аш, курулуш материалдар өнөр-жай ишканалары иштейт. Университеттер, институттар, китепканалар, театр, тарыхый-край таануу музейи, цирк бар. 1775-ж. негизделген. Ботаникалык бак уюштурулган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Украина шаарлары‎
Кривощёков Алексей Александрович

Кривощёков Алексей Александрович (19. 3. 1907, Орусия империясы, Новониколаевск (азыркы Новосибирск) шаары – 19. 2. 1945, Венгрия, Будапешт) – Кыргызстандык Советтер Союзунун Баатыры (1943). Калуга курулуш техникумун (1929), Новосибирск курулуш институтун (1932) бүткөн. Согушка чейин Кемин районундагы Ак-Түз кенинде иштеп, 1942-ж. августта Советтик Армияга чакырылган. Улуу Ата Мекендик согушта Талаа фронтунун Красноград механикалаштырылган корпусунун 19-мехникалык бригадасынын инженердик мина ротасында взвод командири. Белгород, Харьков, Полтава шаарын душмандан бошотушкан. Кременчуг шаары аркылуу Днепрден өтүүдө бөтөнчө эрдик көрсөткөн. А. Кривощёковдун взводу 2315 минаны зыянсыздандырган. Будапештте курман болгон. Ленин, Кызыл Туу, 2 жолу Кызыл Жылдыз ордендери менен сыйланган. Кривощёковдун ысмы өзү кызмат өтөгөн бөлүктүн тизмесине түбөлүккө жазылган. 

Өмур жолу
1907-жылы Новосибирск шаарында туулган. Улуту орус. КПССтин мүчөсү. 1936-жылы Ак-Түз кенинин курулушуна келип, ал жерде прораб болуп иштеген. Советтик Армиянын катарына 1942-жылы чакырылган. Кенже лейтенант. Инженердик-миналык ротанын взводунун командири.
Эрдиги
Улуу Ата Мекендик согушта Степной, 2-Украина фронтунун составында салгылашкан. Орел-Курск алкагындагы салгылашууларга жана Днепрден өтүү учурунда аскердик чеберчиликти жана каармандыкты көрсөткөн.А. А. Кривощеков командалык кылган взвод душмандын 2315 минасын зыянсыздандырып, суу тоскоолдуктары аркылуу ондогон өткөөлдөрдү салган.
Сыйлык – наамдары
Эрдиги жана каармандыгы үчүн эки Жылдыз Орденин, бир Кызыл Туу орденин алган. Днепр аркылуу өткөөл жассоо боюнча күжүрмөн тапшырманы эң мыкты аткаргандыгы үчүн 1943-жылы 20 – декабрда Советтер Союзунун Баатыры деген жогорку наамга татыктуу болгон.
1945-жылы 21-февралда салгылашуулардын биринде баатырдык менен курман болгон. Сөөгү венгр жерине коюлган.

Колдонулган адабияттар
 Иманкулов.А, Алыкулов.Б, Турсунбеков.Ч “Алардын эрдиги түбөлүккө жашайт” - Фрунзе; 1986
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
 Кривощёков Алексей Александрович на сайте «Герои страны»
 Герои Советского Союза - кыргызстанцы: Кривощеков Алексей Александрович 

Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Категория:Советтер Союзунун баатырлары
Категория:Согуш
Категория:Тарых