Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
2025-жыл музыкада

2025-жыл музыкада — Музыканын тарыхына байланыштуу окуяларды жана макалаларды камтыйт. 
 Музыканттардын юбилейлери 

 80 жаш — Юрий Антонов, композитор, ырчы (19-февраль)
 75 жаш — Надежда Бабкина, ырчы (19-март)
 70 жаш — Лариса Долина, эстрада жана жаз ырчысы (10-сентябрь)
 65 жаш — Игорь Николаев, композитор, ырчы (17-январь)
 60 жаш — Валерий Меладзе, ырчы (23-июнь)
 60 жаш — Марина Хлебникова, ырчы (6-ноябрь)
 55 жаш — Дмитрий Маликов, эстрада ырчысы, композитор (29-январь)
 50 жаш — Энрике Иглесиас, ырчы (8-май)
 50 жаш — Ева Польна, ырчы, ырлардын автору (19-май)
 45 жаш — Анна Семенович, ырчы, актриса, фигуристка (1-март)
 45 жаш — Баста, рэпер, композитор (20-апрель)
 45 жаш — Стас Пьеха, ырчы (13-августь)
 40 жаш — Oxxxymiron, рэпер (31-январь)
 40 жаш — Noize MC, музыкант (9-март)
 35 жаш — Слава КПСС, рэпер (9-май)
 35 жаш — Нюша, ырчы (15-август)
 35 жаг— Zivert, ырчы (28-ноябрь)
 30 жаш— Платина, рэпер (19-апрель)
 30 жаш — Lida, хип-хоп аткаруучу (10-май)
 30 жаш — Chief Keef, рэпер (1-август)
 25 жаш — Big Baby Tape, рэпер (5-янарь)
 25 жаш — Yeat, рэпер (26-февраль)
 25 жаш— Гречка, ырчы (1-март)
 25 жаш — Friendly Thug 52 Ngg, рэпер (28-май)
 25 жаш — Lil Pump, рэпер (17-август)
 20 жаш — Ваня Дмитриенко, ырчы (25-октябрь)

 Сыйлыктар 
67-Грэмми сыйлыктары (АКШ) Billboard Music Awards 2025 (АКШ) BRIT Awards 2025 (Улуу Британия) MTV Video Music Awards 2025 (АКШ) Еврокөрүнүү 2025 (Европа) Музыка сыйлыгы (Кыргызстан) 

 Рок-н-роллдун атак-даңк залы 
Аткаруучулар:

 Bad Company (Боз Беррел, Саймон Кирк, Мик Ральфс жана Пол Рожерс)
 Outkast (André 3000 жана Big Boi)
 Soundgarden (Крис Корнелл, Мэтт Кэмерон, Ким Тайил, Бен Шеперд жана Хиро Ямамото)
 The White Stripes (Жек Уайт жана Мег Уайт)
 Жо Кокер
 Синди Лопер
 Чабби Чекер

Музыкалык таасир берүүчү сыйлык:

 Salt-N-Pepa (Сандра "Pepa" Дентон, Шерил «Salt» Жеймс жана Дейдра «DJ Spinderella» Ропер) 
 Уоррен Зевон

Музыкалык мыкты сыйлык:

 Том Белл
 Кэрол Кэй
 Ники Хопкинс

Ахмет Эртегин сыйлыгы:

 Ленни Варонкер

 Ырлардын авторлорунун даңк залы 

 TheDoobie Brothers
 Эшли Горли
 Родни Жеркинс
 Жорж Клинтон
 Майк Лав
 Тони Маколей

Жонни Мерсер сыйлыгы:

 Стивен Шварц

Хэл Дэвиддин «Жылдыз жарыгы» сыйлыгы:

 Грейси Абрамс

 Кантри атак-даңк залы 
Жаңы мүчөлөрдүн ысымдары 25-мартта жарыяланган .

 Тони Браун
 Жун Картер Кэш
 Кенни Чесни

 Соло дебюттары 

 Бөлүнгөн топтор 
 A$AP Mob
 Lynch Mob
 Mew
 Sum 41

 Концерттер 
 Май 
 Датасы Өткөрүүчү Аталышы Узактыгы Өткөрүү жайы Булак МАЙ12 СПЛИН Сплин 90 мүнөт Кожомукул атындагы спорт сарайы15 Людовико Эйнауди Oino orchestra: Ludovico Einaudi90 мүнөт А.Малдыбаев атындагы опера жана балет театры

 Каза болгондор 

 Дагы караңыз 

 Булактар 

 Шилтемелер 

 Композиторлордун юбилейлери 2025 . alldates.ru
Бонайре, Синт-Эстатиус жана Саба

Бонайре, Синт-Эстатиус жана Саба , Кариб Нидерланды деген дагы аталыш колдонулат  — Кариб деңизиндеги Вест-Индиянын Кичи Антил архипелагында жайгашкан Нидерландиянын үч өзгөчө комчоолоруGovernment of the Netherlands. The Security Strategy for the Kingdom of the Netherlands.

 Географиясы 
Бул аймак төмөнкү аралдарды камтыйт: Бонайре (12°11′ түндүк кеңдик, 68°17′ батыш узундук), Синт-Эстатиус (17°29′25″ түндүк кеңдик, 62°58′30″ батыш узундук), Саба (17°38′00″ түндүк кеңдик, 63°14′10″ батыш узундук), жана бир катар майда жээктеги аралчалар.

Бонайре аралы — Ылымта аралдарынын курамына кирет, ал эми Саба жана Синт-Эстатиус аралдары — Айдарым аралдарынын тобуна кирет.

 Административдик-аймактык түзүлүшү 
Административдик жактан үч өзгөчө комчоолордон турат Ministry of Economic Affairs of the Netherlands. Nature Policy PlanThe Caribbean Netherlands. Бул комчоолор Нидерланддын административдик бөлүгү деп эсептлет, бирок Нидерланддын бир дагы провинциясынын курамына кирбейт:
ЖелекАталышыАдм.борборуАянты,
км²Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?Калкы, адам.
(2023-жыл)Centraal Bureau voor de Statistiek. Population of the Caribbean Netherlands up by nearly a thousand in 2023Калкынын жыштыгы,
адам/км²100x100pxБонайреКралендейк28825 13369100x100pxСинт-ЭстатиусОраньестад213204150100x100pxСабаБоттом132060148Жалпы32230 39777
Аралдардын калкы болжол менен 25 миң адам, алар голландиялыктардын, британиялыктардын жана африкалыктардын урпактары.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 
 
 Сабанын расмий сайты 
 Синт-Эстатиустун расмий сайты

Категория:Бонайре, Синт-Эстатиус жана Саба
Гей сыймыгы

thumb|250x250px|2010-жылдагы Москвадагы гей-парад
Гей-сыймыгы — бул коомдо ЛГБТ (лесбиянкалар, гейлер, бисексуалдар жана транс адамдар) бар экенин көрсөтүүчү акция болуп саналат. Анын максаты — ЛГБТ жамаатына болгон толеранттуу мамилени колдоо, адам укуктарын жана жарандык тең укуктуулукту сексуалдык багытынан жана жыныстык өздүгүнөн көз карандысыз коргоо. Анын максаты ошондой эле өзүн-өзү сыйлоо сезимин белгилөө, жеке эркиндиктин салтанаты, ар түрдүүлүктү жана биримдикти көрсөтүү ЛГБТ жамааттары.

Акция салтка айланган жай мезгилинде (көбүнчө июнь айында) Стоунолл козголоңдору, бул мезгилде миңдеген гейлер жана лесбиянкалар полициянын репрессиясына каршы чыгышкан жана бул спектакль символдордун бири болуп калган сексуалдык азчылыктардын жарандык укуктар үчүн күрөшү. Бирок айрым учурда ал башка даталарга да туш келет, мисалы, Москвадагы гей-прайд Россияда гомосексуалдарды кылмыш жоопкерчилигинен бошоткон күндүн жылдыгын белгилейт.

Гей-прайддар ар түрдүү формада өткөрүлүшү мүмкүн — парад, митинг, жүрүш, фестиваль, жарманке, пикник ж.б.у.с. Конкреттүү кырдаалга жараша гей-прайд майрам-карнавал түрүндө да, же адам укуктарын коргоого багытталган демонстрация түрүндө да өтүшү мүмкүн. Чынында Гей-парад , Сыймык парад гей сыймыктын формаларынын бири же бир бөлүгү, көбүнчө анын борбору же акыркы бөлүгү.
Талас (аэропорт)

Талас аэропорту ; ; (IATA: жок (ТЛС), ICAO: UAFT) — Кыргызстандын Талас облусуна кызмат көрсөтүүчү аэропорт. Ички коду — ТЛС. "Талас" аэропорту деңиз деңгээлинен 1266 метр бийиктикте орун алган жана ички каттамдарды аткарууга багытталган. 

 Тарыхы 
Талас аэропорту 1940-жылдары ошол кездеги кичи провинциялык шаардын четинде конуу тилкеси катары иштей баштаган. 1979-жылы учактар менен тик учактарды тейлөө максатында курулган Талас аэропорту СССР ыдырагандан кийин ишин токтоткон. Кийин аэродромдун учуп-конуу тилкеси начар абалга келгендиктен жана толук реконструкциялоого муктаж болгону үчүн учуу тилкеси жабылып калган.

 Жаңы терминал 
2023-жылдын 15-июнунда "Талас" аэропортуна капсула салынып, учуп-конуу тилкесинин курулушу башталган. 2024-жылдын 24-майында аэропорт толугу менен жаңыланып ишке берилген. Азыркы учурда аэропорт учактарды жана жүргүнчүлөрдү толук тейлөөгө даяр.

 Мүмкүнчүлүктөр 
"Талас" аймактык аэропортунун жаңы аэробекети саатына 100 жүргүнчүнү кабыл алуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Учуп келүү жана учуп кетүү залдары өзүнчө жайгашкан. Мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар жана жүргүнчүлөр үчүн бардык шарттар түзүлгөн. Ошондой эле эне-бала бөлмөсү да каралган.

 Учуп-конуу тилкеси 
Учуп-конуу тилкеси Ан-2, Ан-26, Ан-28, Авро РЖ-85, БАЭ-146, Як-40 сыяктуу учактарды жана бардык түрдөгү тик учактарды кабыл алууга ылайыкталган.
 Авиакомпаниялар жана багыттар 
АвиакомпанияБагытыЭскертүүлөрAsman AirlinesБишкек

 Кырсыктар 
1969-жылдын 28-июнунда «Аэрофлоттун» Ильюшин Ил-14 (борт номери CCCP-91495) учагы Талас аэропортунан Фрунзеге (азыркы Бишкек) багыт алып, саат 19:36да 35 жүргүнчү жана 5 экипаж мүчөсү менен учуп чыккан. Учуп чыккандан кийин экипаж процедура боюнча солго бурулуштун ордуна, оңго – тоо тарапка бурулуп кеткен. Учак аэродром деңгээлинен 1884 метрге жогору, деңиз деңгээлинен 3150 метр бийиктикте, учуп чыгуу тилкесинен 8.7 чакырым сол жакта жайгашкан тоого урунган. Саат 19:50дө учак Талас аэропортунан 39 чакырым алыстыкта тоого сүзүлүп, толугу менен талкаланган. Борттогу бардык жүргүнчүлөр жана экипаж мүчөлөрү каза болгон. Бул кырсык ошол маалда Кыргызстандын авиация тарыхындагы эң оор кырсык болгон жана бүгүнкү күндө экинчи орунда турат. Ошондой эле ал учурда Ильюшин Ил-14 учагы менен болгон эң чоң жоготуулар катталган кырсык болгон.

 Дагы караңыз 
Кыргыз Республикасындагы аэропорттор

 Булактар 

 Шилтемелер 

Категория:Кыргызстандын аэропорттору
Категория:Талас облусу
Кербен (аэропорт)

Кербен аэропорту (IATA: жок (КРФ), ICAO: UAFE) — Жалал-Абад облусунун Аксы районунун Кербен шаарына кызмат көрсөткөн аэропорт. 1992-жылга чейин Кербен аэропорту Караван аэропорту деп аталып келген.

 Тарыхы 
1979-жылы курулган Кербен аэропорту ички каттамдар үчүн ылайыкталган жана болжол менен 20 жыл иштеген. Бирок 1999-жылдан тарта ишмердүүлүгү токтотулган. 2024-жылы оңдоо иштери бүткөндөн кийин аэропорт жүргүнчүлөрдү жана учактарды кабыл алууга толук даяр абалга келген.

 Авиакомпаниялар жана багыттар 
АвиакомпанияБагытыЭскертүүлөрAsman AirlinesБишкек

 Дагы караңыз 
Кыргыз Республикасындагы аэропорттор

 Булактар 

 Шилтемелер 

Категория:Жалал-Абад облусу
Категория:Аксы району
Категория:Кербен шаары
Категория:Кыргызстандын аэропорттору
Кыргызстандын авиакомпанияларынын тизмеси

Бул тизмеде Кыргызстандын жарандык авиация органдарынын лицензиясына ээ болгон жана өлкөнүн тиешелүү мамлекеттик органдары тарабынан ички коддор ыйгарылган аба кемелерин пайдаланган авиакомпаниялар камтылган. Учурда бул авиакомпаниялардын баарына Европа бирлигинин аймагына учууга чектөө киргизилген.

 Авиакомпания Сүрөт Учак ICAO IATA Ички коду Чакыруу 
белгисиAero Nomad Airlines 100px 2 ANK KA AERO NOMADAsman Airlines 100px 2 KGN Manas Bird Avia Traffic Company 100px 4 AVJ YK ТФ ATOMIC Sky FRU 100px 1 KGZ Sky Fru TezJet 100px 4 TEZ K9 TezJet

 Жүк ташуучу (карго) авиакомпаниялар 
 Авиакомпания Сүрөт ICAO IATA Ички коду Чакыруу 
белгисиAEROSTANBSCBlue Jet Airways KGBJQFLYSKY AIRLINESFSQGewan AirwaysGWNКАР KGKGSМАК.KGMSKMoalem AviationAMA2YMOALEMNEW WAY CARGO AIRLINESNWYSAPSANKGBSkyline AirlinesSLFSKY KG AIRLINESKGK Sky Jet SJL TRANS CARAVAN KGTCK

 Дагы караңыз 
Кыргызстандагы аэропорттордун тизмеси

 Булактар 

 Шилтемелер 
Авиакомпании Кыргызской Республики 

Категория:Авиация
Категория:Кыргызстандын авиациясы
Бир жыныстуу нике

Бир жыныстуу нике бир жыныстагы эки адамдын никеси.

thumb|upright=1.5|Бир жыныстуу түгөйлөрдүн үйлөнүү тою, АКШ, 2017-жыл.

2025-жылга карата, дүйнө жүзү боюнча 38 мамлекет бир жыныстуу никени тааныган:
 № Мамлекет Дата 1 01.04.2001 2 01.06.2003 3 03.07.2005 4 20.07.2005 5 30.11.2006 6 01.01.2009 7 01.05.2009 8 05.06.2010 9 27.06.2010 10 22.07.2010 11 15.06.2012 12 16.05.2013 13 18.05.2013 14 05.08.2013 15 19.08.2013 16 01.01.2015 17 26.06.2015 18 16.11.2015 19 28.04.2016 20 01.03.2017 21 01.09.2017 22 01.10.2017 23 09.12.2017 24 01.01.2019 25 24.05.2019 26 08.07.2019 27 13.01.2020 28 26.05.2020 29 10.03.2022 30 01.07.2022 31 08.07.2022 32 27.09.2022 33 31.12.2022 34 17.02.2023 35 01.01.2024 36 16.02.2024 37 01.01.2025 38 23.01.2025

thumb|right|upright=2| 

Нидерланд 2001-жылы бир жыныстуу түгөйлөргө мыйзамдуу нике мүмкүнчүлүгүн ачкан биринчи мамлекет болгон. 2003-жылы Бельгия, 2005-жылы Испания жана Канада кошулган. Кийинчерээк аларга жалпы калкы бир миллиарддан ашык адамды түзгөн 30дан ашык мамлекет ​​кошулган. Бир жыныстуу никелерди мыйзамдаштыруу ар кандай жолдор менен жүргөн. Мисалы, Испания жана Аргентинада тиешелүү мыйзамдар парламентте кабыл алынган, Бразилия жана АКШда Жогорку Соттун чечимдери бир жыныстуу никелерге жол ачкан. Ал эми Ирландия, Австралия, Куба жана Швейцарияда жарандар референдумда бир жыныстуу никени мыйзамдаштырууну колдоп добуш беришкен.

thumb|2001-жылы Амстердам шаарында эки адам дүйнөдө алгачкы болуп бир жыныстуу нике укугуна ээ болушкан.

thumb|Испания парламенти бир жыныстуу никеге жол ачкан мыйзамды колдоп добуш берди. Испания 2005-жылы бир жыныстуу никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү үчүнчү мамлекет болду.

thumb|right|
Аргентина Президенти Кристина Фернандес бир жыныстуу никеге жол ачкан мыйзамга кол койду. Аргентина 2010-жылы бир жыныстуу никени мыйзамдаштырган Түштүк Америкада биринчи жана дүйнөдөгү онунчу мамлекет болду.

 Байланыштуу макалалар 
 Гомосексуалдуулук
 Гей
АКШдагы бир жыныстуу никелер

thumb|300x300px|Кошмо Штаттардагы бир жыныстуу никелердин укуктук статусу: Бир жыныстуу никелер жасалган Бир жыныстуу никелер таанылган, бирок аткарылган эмес Бир жыныстуу никелер таанылган эмес (топтор: аралаш юрисдикциялар)
Бир жыныстуу никелер 2015-жылдын 26-июнунда, Жогорку Сот Обергефел Ходжеге каршы сот чечимин чыгарганда, Кошмо Штаттарда мыйзамдаштырылган. 

Кошмо Штаттардын жогорку соту АКШнын Конституциясы бир жыныстуу жубайлардын никеге туруу укугун кепилдейт деп чечти.

Өзүнүн чечими менен АКШнын Жогорку Соту бардык штаттардын бийликтерин бир жыныстуу никелерди каттоого, ошондой эле мындай нике башка юрисдикцияларда түзүлгөн болсо таанууга милдеттендирди.
2022-жылдын 13-декабрында Джо Байден АКШнын президенти катары федералдык деңгээлде бир жыныстуу никелерди мыйзамдаштыруу жана коргоо боюнча буйрукка кол койгон. Мыйзам бардык штаттарда жана аймактарда бир жыныстуу жана улуттар аралык никелерди укуктук жактан коргойт.

Жогорку Соттун чечимине чейин бир жыныстуулардын никеси 50 штаттын 35инде, Колумбия округунда жана Гуам аймагында мыйзамдаштырылган (төмөндөгү кыскача таблицаны караңыз)[1], ал эми 13 штатта бир жыныстуу никеге конституциялык тыюу салынган жана дагы эки штатта (Миссури жана Канзасс, Миссури жана Канзасс штаттары аларды тааныган эмес) штат боюнча. 

2013-жылдын июнь айынан бери бир жыныстуулардын никеси АКШнын федералдык өкмөтү тарабынан таанылган
Бутч жана Фем

thumb|300x300px|«Буч жана фэм коомчулугу» Нью-Йорктогу гей-прайдда, 2007-жыл
thumb|300x300px|Фэм (сол жакта) жана буч түгөйлөр
Бутч (англ. butch) жана фем (фр. femme) — бул ЛГБТ коомчулугунда колдонулган сленг терминдер. Лесбиянкалардын «активдүү» же үстөмдүк кылган бучтарга жана «пассивдүү» фэмдерге бөлүнүшү XIX кылмандын аягында жана XX кылмандын башында башталган, бул мезгилде көптөгөн ак сөөк айымдаргомосексуалдуу романтикалык мамилелерде болушкан. Улуу Британияда 1928-жылы жазуучу Рэдклифф Холл өзүнүн «Жалгыздыктын кудугу»https://royallib.com/book/redkliffholl_margaret/kolodets_odinochestva.html аттуу романын жарыялайт, бул чыгарма фэм/буч жубайларга арналган алгачкы адабий сүрөттөмөлөрдүн бири катары тарыхта калат. Романдын каарманы Стефани Гордон бучтардын классикалык образы катары кабыл алынган, ал эми анын сүйүктүүсү Мери — фэмдердинтик өкүлү катары сүрөттөлөт.

 Буч 
Буч — бул маскулиндүү лесбиянка. Бучтар — бул «активдүү» ролдогу лесбиянкалар болуп эсептелет жана алар мамиледе доминанттык позицияны ээлешет. Бул «активдүүлүк» төшөк мамилелериндеги ролдорго тиешеси жок, тескерисинче, маскулиндүү жүрүм-турум моделин билдирет. Бучтар өз сүйгөн адамына кам көрүшөт, аны коргоп, колдоп турушат, үйдөгү «эркек» милдеттерди аткарышат жана оор жумуштар менен алектенишет. Аларга ошондой эле эркекке мүнөздүү көрүнүш жана мүнөз сапаттары таандык: карьерага умтулуу, үй-бүлөнүн материалдык жыргалчылыгы үчүн жоопкерчиликти алуу жана өнөктөшү үчүн тирек болууга болгон каалоо. Бучтар көп учурда эркекче кийим же унисекс стилиндеги кийим кийүүнү артык көрүшөт. Ошондой эле татуировка жана пирсинг жасатууну жактырышат.

Бучтар коомдо көбүрөөк көрүнүктүү болушкандыктан, көпчүлүк коомдук аң-сезим дал ошолорду эле лесбиянка катары кабыл алууга жакын. Эреже катары, бучтар өздөрүнүн гомосексуалдуулугун фэмдерге караганда эртерээк түшүнүшөт жана ачык айта башташат.

 Фэм 
Фэм — бул феминдүү лесбиянкалар. Мамиледе алар көбүнчө жетектелген тарап болуп, өнөктөшүнүн камкордугун жана көңүл бурушун кабыл алышат. Сыртынан караганда фэмдерди гетеросексуалдуу аялдардан айырмалоо дээрлик мүмкүн эмес, ошондуктан көп учурда алар менен эркектер да таанышууга аракет кылышат.

Гендердик изилдөөчү Рея Эшли Хоскиндин айтымында, азыркы учурда «фэм» түшүнүгү кыйла кеңири мааниге ээ болуп, патриархат тарабынан белгиленген нормалардан айырмаланган ар кандай феминндүүлүктү өзүнө камтыйт.

 Терминологияга болгон сындоо 
«Буч» жана «фэм» түшүнүктөрүнүн ортосундагы айырмачылыктар шарттуу мүнөздө. Көптөгөн лесбиянкалар өздөрүн бул эки категориянын бирине да кошпойт. Мисалы, 1989–1990-жылдары жүргүзүлгөн сурамжылоодо америкалык лесбиянкалардын 18,5 % өздөрүн «фэм» деп, 14,7 % «буч» деп аташкан, 47,9 % андрогиндүү экенин билдиришкен, ал эми 18,8 % өзүнө ылайык аныктама таппаган. Үй-бүлөлүк даражасы, энеси менен болгон мамилеси, үйдөгү ролдору же сексуалдык практикасы боюнча «бучтар» менен «фэмдердин» ортосунда олуттуу айырмачылыктар аныкталган эмес.

 Булактар 

Категория:Лесбияндуулук
Категория:Маскулиндүүлүк
Категория:ЛГБТ
Буч жана фэм

thumb|300x300px|«Буч жана фэм коомчулугу» Нью-Йорктогу гей-прайдда, 2007-жыл
thumb|300x300px|Фэм (сол жакта) жана буч түгөйлөр
Буч (англ. butch) жана фэм (фр. femme) — бул ЛГБТ коомчулугунда колдонулган сленг терминдер. Лесбиянкалардын «активдүү» же үстөмдүк кылган бучтарга жана «пассивдүү» фэмдерге бөлүнүшү XIX кылмандын аягында жана XX кылмандын башында башталган, бул мезгилде көптөгөн ак сөөк айымдаргомосексуалдуу романтикалык мамилелерде болушкан. Улуу Британияда 1928-жылы жазуучу Рэдклифф Холл өзүнүн «Жалгыздыктын кудугу»https://royallib.com/book/redkliffholl_margaret/kolodets_odinochestva.html аттуу романын жарыялайт, бул чыгарма фэм/буч жубайларга арналган алгачкы адабий сүрөттөмөлөрдүн бири катары тарыхта калат. Романдын каарманы Стефани Гордон бучтардын классикалык образы катары кабыл алынган, ал эми анын сүйүктүүсү Мери — фэмдердинтик өкүлү катары сүрөттөлөт.

 Терминологияга болгон сындоо 
Буч — бул маскулиндүү лесбиянка. Бучтар — бул «активдүү» ролдогу лесбиянкалар болуп эсептелет жана алар мамиледе доминанттык позицияны ээлешет. Бул «активдүүлүк» төшөк мамилелериндеги ролдорго тиешеси жок, тескерисинче, маскулиндүү жүрүм-турум моделин билдирет. Бучтар өз сүйгөн адамына кам көрүшөт, аны коргоп, колдоп турушат, үйдөгү «эркек» милдеттерди аткарышат жана оор жумуштар менен алектенишет. Аларга ошондой эле эркекке мүнөздүү көрүнүш жана мүнөз сапаттары таандык: карьерага умтулуу, үй-бүлөнүн материалдык жыргалчылыгы үчүн жоопкерчиликти алуу жана өнөктөшү үчүн тирек болууга болгон каалоо. Бучтар көп учурда эркекче кийим же унисекс стилиндеги кийим кийүүнү артык көрүшөт. Ошондой эле татуировка жана пирсинг жасатууну жактырышат.

Бучтар коомдо көбүрөөк көрүнүктүү болушкандыктан, көпчүлүк коомдук аң-сезим дал ошолорду эле лесбиянка катары кабыл алууга жакын. Эреже катары, бучтар өздөрүнүн гомосексуалдуулугун фэмдерге караганда эртерээк түшүнүшөт жана ачык айта башташат.

 Фэм 
Фэм — бул феминдүү лесбиянкалар. Мамиледе алар көбүнчө жетектелген тарап болуп, өнөктөшүнүн камкордугун жана көңүл бурушун кабыл алышат. Сыртынан караганда фэмдерди гетеросексуалдуу аялдардан айырмалоо дээрлик мүмкүн эмес, ошондуктан көп учурда алар менен эркектер да таанышууга аракет кылышат.

Гендердик изилдөөчү Рея Эшли Хоскиндин айтымында, азыркы учурда «фэм» түшүнүгү кыйла кеңири мааниге ээ болуп, патриархат тарабынан белгиленген нормалардан айырмаланган ар кандай феминндүүлүктү өзүнө камтыйт.

 Буч 
«Буч» жана «фэм» түшүнүктөрүнүн ортосундагы айырмачылыктар шарттуу мүнөздө. Көптөгөн лесбиянкалар өздөрүн бул эки категориянын бирине да кошпойт. Мисалы, 1989–1990-жылдары жүргүзүлгөн сурамжылоодо америкалык лесбиянкалардын 18,5 % өздөрүн «фэм» деп, 14,7 % «буч» деп аташкан, 47,9 % андрогиндүү экенин билдиришкен, ал эми 18,8 % өзүнө ылайык аныктама таппаган. Үй-бүлөлүк даражасы, энеси менен болгон мамилеси, үйдөгү ролдору же сексуалдык практикасы боюнча «бучтар» менен «фэмдердин» ортосунда олуттуу айырмачылыктар аныкталган эмес.

 Булактар 

Категория:Лесбияндуулук
Категория:Маскулиндүүлүк
Категория:ЛГБТ
Андрогиндүүлүк

right|thumb| Андрогиндүүлүк символу
Андрогиндүүлүк (б.-грек. ἀνήρ — «эркек», γυνή — «аял») — адамда аялдык да, эркектик да сапаттардын бир убакта көрүнүшү (бул сапаттар тең салмактуу болушу милдеттүү эмес). Психологиялык андрогиния — бул гендердик ролдорду аныктоочу сурамжылоолордо адамдын феминндүүлүк (аялдык) жана маскулиндүүлүк (эркектик) шкалаларынан бир убакта жогорку упай алышы менен мүнөздөлөт https://ru.wikipedia.org/wiki/Андрогиния.

Сырткы көрүнүштөгү андрогиния — бул аял менен эркектин визуалдык (физикалык) өзгөчөлүктөрүнүн айкалышы. Коомдогу салттуу аялдык же эркектик гендердик ролдорго дал келбеген адам андрогиндүүлүк деп аталат. Көптөгөн андрогиндүү адамдар өздөрүн психологиялык жактан аял менен эркектин ортосунда, же болбосо жыныссыз (гендерсиз) деп аныкташат https://www.britannica.com/topic/androgyny.

Мурда «Андрогиндүүлүк» термини «гермафродит» сөзүнүн синоними катары колдонулган. Айрыкча, байыркы гректер андрогинияны бир эле организмде аялдык жана эркектик белгилердин болушу катары түшүнүшкөн. Азыркы учурда, негизинен Сандра Бемдин изилдөөлөрүнүн таасири менен, «андрогиния» термини анатомиялык же физиологиялык өзгөчөлүктөрдөн көрө көбүрөөк психосоциалдык мүнөздөмөлөрдү түшүндүрөт https://ru.wikipedia.org/wiki/Андрогинияhttps://www.britannica.com/topic/androgyny.

 Маданиятта 
Көптөгөн маданият ишмерлери өзүнүн чыгармачылык карьерасында андрогиндик образдарды колдонушкан. Сюрреалист-фотографтар андрогин образын ар түрдүүчө чечмелешет: фаллик эне катары (Брассай, Ман Рэй, Ханс Беллмер), аял жана эркек денелеринин каалагандай биригүүсү аркылуу жаралган бирдиктүү жандык катары (Г. Беллмер) же болбосо идеалдуу үчүнчү жыныс катары (Клод Кахон, П. Молинье).

Изилдөөчү И. Шиктин айтымында, сюрреалисттик фотосүрөттөгү андрогин мифин кабыл алуу стратегиялары жана ага байланышкан темалар (фетишизм, гендердик иденттүүлүк ж.б.) бүгүнкү күндө да актуалдуулугун жоготкон жок жана постмодернисттик искусстводо мындан ары өнүгүү алган (мисалы, Джоэл-Питер Уиткин, С. Шерман, Я. Моримура, М. Барнинин эмгектеринде)https://ru.wikipedia.org/wiki/Андрогиния.

 Эскертүүлөр 

 Адабият 

 Красова Е. Ю. Андрогиния // Словарь гендерных терминов / Под ред. А. А. Денисовой. — М. : Региональная общественная организация «Восток-Запад: Женские Инновационные Проекты»: Информация XXI век, 2002. — 256 с. — 1000 экз. — ISBN 5-86391-002-4.
Казарман (аэропорт)

Казарман аэропорту (IATA: жок (КЗМ), ICAO: UAFZ) — Жалал-Абад облусунун Тогуз-Торо районуна кызмат көрсөткөн аэропорт. Тоолуу «Казарман» аэропорту Казарман айылынын түндүк-чыгыш тарабынан орун алган жана Нарын шаарынан 240 км алыстыкта турат. Аэродром деңиз деңгээлинен 1274 метр бийиктикте жайгашкан.

 Тарыхы 
Казарман аэропорту 1940-жылдары алтын өндүрүүчү айылдын четинде конуу тилкеси катары иштей баштаган. Азыркы учурда колдонулуп жаткан учуп-конуу тилкеси жана терминал 1985-жылы курулган. Аэропорт аймактык маанидеги 3С классына кирет. Учуп-конуу тилкесине 22 тоннага чейинки салмактагы учактар гана коно алат. Прибордук кондуруу системасы жок болгондуктан, аэропорт күндүзгү убакта гана иштейт.

Казарман аэропортунда бажы жана чек ара көзөмөлү жок, ошондуктан ал Кыргызстандын ичиндеги каттамдар менен гана иштейт. 2000-жылга чейин аэропорт жыл бою Жалал-Абад, Нарын, Бишкек жана Ош шаарлары менен үзгүлтүксүз аба байланышта болгон.

Казарман аэропорту 2008-жылдын 16-июнунда Бишкек–Казарман–Бишкек багытындагы туруктуу каттамдын ачылышы менен учактарды кабыл алууну кайра жандандырган. Бирок соңку 10 жыл ичинде жүргүнчү агымынын жетишсиздигинен улам аэропорт учактарды кабыл алган эмес. Каттамды «Кыргызстан» авиакомпаниясы жумасына бир жолу аткарып турган.

2018-жылы Казарман аэропортунун терминал имаратына оңдоо иштери жүргүзүлгөн. Терминал саатына 40–50 жүргүнчүнү тейлөөгө ылайыкталган.

2022-2023-жылдары Казарман аэропорту реконструкциядан өткөн. Анда аэродромдун асфальт-бетон жабуусу, учуп-конуу тилкеси, рулеж жолу жана учак токтотуучу аянттарда оңдоо-кайра калыбына келтирүү иштери жүргүзүлгөн.

2024-жылдын күз айында аэропорт кайрадан ачылган.

 Учуп-конуу тилкеси 
Аэродром Як-40, Ан-24, Ан-26, Ан-2, Ан-28 сыяктуу жана андан төмөн класстагы учактарды эч кандай чектөөсүз кабыл алууга ылайыкталган. Ошондой эле бардык түрдөгү тик учактар үчүн да ылайыктуу. Аэродром күндүзгү убакта гана иштейт. Жасалма учуп-конуу тилкесинин өлчөмү 1840 х 35 метрди түзөт, жабуусу асфальт-бетон.

 Кырсыктар 
1983-жылдын 29-июнунда «Аэрофлоттун» Яковлев ЯК-40 (борт номери CCCP-87808) учагы шамалдын күчтүү агымына кабылып, кулап түшкөн.

 Дагы караңыз 
Кыргызстандагы аэропорттордун тизмеси

 Булактар 

 Шилтемелер 

Категория:Тогуз-Торо району
Категория:Жалал-Абад облусу
Категория:Кыргызстандын аэропорттору