Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Гимн (символика)

Гимн — программалык мүнөздө жазылган салтанаттуу ыр. 
Мамлекеттик, революциялык, аскердик, диний, тарыхый окуялар менен баатырларга арналган Гимндер белгилүү. 
Байыркы Грецияда Гимн кудайлардын урматына жазылган. 
Б. 3. ч. 7—5-кылымда Алкей, Алкман, Пин­дар сыяктуу акындар Гимн жазган. Алардан бизге «Гимн» деген ат менен эпикалык баяндоо түрүндөгү ыр чыглар келип жетти. 
 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Категория:Символикалар
Гинзбург Вульф Вениаминович

Гинзбург Вульф Вениаминович (1904—1969) — советтик антрополог, медицина илимдин доктору (1945). 
1946—57-ж. С. М. Киров атн. Аскер-мед. академиянын (Ленинград) профессору; ана­томия кафедрасынын башчысы. 

1958— 69-ж. СССР ИАнын (Ленииграддагы бөлүмү) Этнография институтунда сектор башчысы. Г. Байыркы О. Азия, Казакстан жана Волга боюндагы расалык типтерди сыпаттаган антропологиялык изилдөөлөрдү жүргүзгөн. 
Тянь-Шань, Памир-Алай жана Туш. Кыргызстан аймактарын мекендеген байыркы көчмөн уруулардын антропологиясын изилдеген. Ал антроп-ялык, арх-ялык жана тарыхый маалыматтарга таянып, кыргыз, тажик, өзбек, түркмөндөрдүн тарыхы боюнча 50дөй ил. эмгек калтырган. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Категория:Анатомия
Гиперболалык тескери функция

Гиперболалык тескери функция— гиперболалык ареафункциялар.

 Функциянын аталышыКыргызча аталышыАнглисче аталышы
 ареасинусarsharsinh, sinh−1
 ареакосинусarcharcosh, cosh−1
 ареатангенсarthartanh, tanh−1
 ареакотангенсarctharcotanh, cotanh−1
 ареасекансarsecharsech, sech−1
 ареакосекансarcscharcsch, csch−1
 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Категория:Математика
Гипербола математикада

Гипербола математикада — фокус деп аталган берилген эки чекитке чейинки аралыктардын айырмасы турактуу болгон тегтздиктеги чекиттердин көптүгү.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Категория:Математика
Гиперболоид

Гиперболоид ( — ги­пербола жанa — тур) — туюк эмес (экинчи тартиптеги) борбордук бет. 

Гиперболоид көңдөйлүү жанa эки көңдөйлүү болуп бөлүнөт. 

Бир көңдөйлүү Гиперболоид сызыктуу бетке туура келет, ошол беттин каалаган чекитинен эки түз сызык өтөт. Бул сызыктар түз сызыктуу түзүүчүлөр деп аталат. Гиперболоид ар кандай тегиздик менен кесилишкенде ар түрдүү экинчи тартиптеги ийри (эллипс, ги­пербола, парабола жанa кесилпптүүчү') сызыктарды (бир көндөйлүү Гиперболоид үчүн) пайда кылат. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Категория:Математика
Косово 2016 жайкы Олимпиада оюндарында

Косово 2016 жайкы Олимпиада оюндарында спорттун 5 түрү боюнча 8 спортчусу менен катышкан.

 Медалдары 
 Алтын№СпортчуларыСпорттун түрү (дисциплиналар)Датасы 1
 Майлинда Кельменди
 17px|Дзюдо Дзюдо (52 кг чейин, аялдар)
 7 августь

 Катышуучу курамдар
 25px|Велоспорт Велоспорт-шоссе

 Кендрим Гури

 30px Дзюдо

 Нора Гякова
 Майлинда Кельменди

 30px Сууда сүзүү

 Лум Жавели

 Рита Зекири

 25px|Атуу Атуу

 Урата Рама
 Велоспорт 30px|alt=|link=

 30px Шоссе 
Эркектер 
Мелдештер СпортчуларУбактысыОрунуКалганыТопттук жарышууКендрим Гури

 Суудагы спорттун түрү 30px|alt=|link= 
 30px Сүзүү 

Эркектер 
Аралыктар Спортчулар Чечүүчү раундЖарымфиналФиналСүзүү ЖыйынтыгыОрунуСүзүү Жыйынтыгы ОрунуЖыйынтыгы Оруну50 м. эркин сүзүүЛум Жавели0:24,5357

 Аялдар
Аралыктар Спортчулар Чечүүчү раундЖарымфиналФиналСүзүү Жыйынтыгы ОрунуСүзүү Жыйынтыгы ОрунуЖыйынтыгы Оруну100 м капталданРита Зекири11:12,3134Катышуу аяктады

 Дзюдо 30px|alt=|link= 

 Эркектер
КатегорияСпортчулар1/16 финал1/8 финалТөртүнчү финалЖарымфиналФиналОрунуАтаандашыЖыйынтыгыАтаандашыЖыйынтыгы АтаандашыЖыйынтыгыАтаандашыЖыйынтыгыАтаандашыЖыйынтыгы52 кг чейинМайлинда Кельменди 100:000 000s1:000s3 0000:0001 001:00057 кг чейинНора Гякова 100:000 000:002Катышуудан четтетилген 9

 Атуу 30px|alt=|link= 

 Аялдар
МелдешСпортчулар КвалификацияЖарымфиналФиналЖыйынтыгы Оруну Жыйынтыгы Оруну Атаандашы/Жыйынтыгы Орунупневматикалык винтовка,10 мУрата Рама402,348colspan="2" 

 Эскертүүлөр 

 Шилтемелер 
 Косово Олимпиадалык комитети 
 

Категория:Өлкөлөр 2016 жайкы Олимпиада оюндарында
2016
Косово Олимпиада оюндарында

{{Мамлекет олимпиада оюндарында
|УОК = KOS
|УОКтын аталышы = Косово улуттук олимпиада комитети
|Оюн = 
|Расмий = 
|Алтын = 
|Күмүш = 
|Коло = 
|Баардыгы = 
|Орун = 
|Жайкы_оюн =20162020
|Кышкы_оюн = 2018 2022
|Ошондой_эле= 
 (1920-1992)
 (1992 Л)
 (1996-2006)
 (2008-2012)
 (2012)}}
Косово Республикасы 2016 жайкы Олимпиада оюндарына чейин өз алдынча катышкан эмес,Алгачкы жолу 2016 жылы Рио-де-Жанейродо катышып дебютталган..Ал эми кышкы олимпиада оюндарында Пхёнчханда 2018 жылы дебютталат. 
Эскертүүлөр
 
Шилтемелер
 Official website
 Kosovo Profile at the International Olympic Committee

Категория:Косово Олимпиада оюндарында
Категория:Өлкөлөр Олимпиадалык оюндарда
Категория:Косово Республикасы
Категория:Косоводогу спорт
Косово улуттук олимпиада комитети

Косово Республикасынын Улуттук олимпиадалык комитетти   — Эл аралык олимпиада комитетининне. 1992 жылы Косово уюмду сунуштаган жана ошол жылы негизделген.Эл аралык Олимпиада комитети 2014 жылы гана расмий түрдө каттоодон өткөргөн.
Дагы караңыз
 Косово Олимпиада оюндарында 
Шилтемелер
 Косово Республикасынын Олимпиадалык комитетинин расмий сайты 

Косово
Категория:Косово Олимпиада оюндарында
Категория:Косовдогу спорт
Майлинда Кельменди

Майлинда Кельменди (1991 жылы 9 майда төрөлгөн) — Косоволук дзюдочу, 2016 жылдагы Олимпиада чемпиону, дүйнөнүн эки жолку чемпиону (2013 жана 2014), Европанын эки жолку чемпиону (2014 жана 2016). Косово Республикасынын тарыхында эң биринчи жолу Олимпиадалык оюндарда алтын медаль тагынган спортчу.

 Биографиясы 
1991 жылы 9 майда Косово Республикасына төрөлгөн. 

Дүйнөнүн эки жолку чемпиону (2013-2014), Европанын эки жолку чемпиону (2014-2016), Лондондогу жайкы Олимпиада оюндары (2012) катышуучусу.Рио-де-Жанейро жайкы Олимпиада оюндары (2016) дзюдо боюнча 52 кг чейин алтын медалдын ээси 

Рио-де-Жанейродо алтын медаль тагынгандан соң айткан сөзү:
...Мен Олимпиадага алтын медаль тагынуу үчүн келгем. Максатыма жеткеним үчүн кубанычтамын. Косово тарыхында биринчи жолу Олимпиадага катышып жатат жана алгачкы аракетте алтын алганыбыз кубандырат. Косовонун жашоочулары, балдар мени баатыр көрүп, колдоп жатышат. Кыйынчылыктарга карабай көп ийгиликке жетүү мүмкүн. Каалоо күчтүү болсо, кичинекей, жарды өлкөдө жашаганың жолтоо болбойт! 

Шилтемелер
Категория:2012 жылдагы жайкы Олимпиада оюндарындагы дзюдочулар
Категория:2016 жылдагы жайкы Олимпиада оюндарындагы дзюдочулар
Категория:Дзюдо боюнча дүйнө чемпиондору
Категория:Дзюдо боюнча Европа чемпиондору
Категория:Косовонун дзюдочулары
Категория:2016 жылдагы жайкы Олимпиада оюндарындагы туучулар
Категория:2016 жылдагы жайкы Олимпиада оюндарындагы чемпиондор
Категория:Дзюдо боюнча Олимпиада чемпиондору
Категория:Косовонун Олимпиада чемпиондору
Категория:Чемпиондор
Олимпиада оюндарындагы Косовонун туучуларынын тизмеси

Бул макала, Олимпиадалык оюндарда Косовону тартуулай чыгышкан туучулардын тизмеси жөнүндө.

Туучулар Олимпиадалык оюндар мелдешинин ачылышында, Өз өлкөсүнүн туусун көтөрүшөт

 # Жылы, Орду Сезону Аты-жөнү Спорттун түрү 1 Рио-де-Жанейро 2016 жайкы Майлинда Кельменди Дзюдо
Дагы караңыз
 Косово Олимпиада оюндарында 
 Косово улуттук олимпиада комитети

Шилтемелер

Категория:Тизмелер:Косово
Сулайман-Тоо (тасма)

«Сулайман-Тоо»  — Орусиялык "Дип коммьюникейшн" компаниясы жана "Айтыш фильм" киностудиясы менен биргеликте тартылган толук метраждуу тасма. Тасманын режиссёру - Елизавета Стишова, продюсерлери - Елена Яцура жана Садык Шер-Нияз.

Мазмуну 
"Сулайман-Тоо" тасмасында заманбап жашоодогу окуялар баяндалат. Тасмада эки аялы болот, уурулук менен жан баккан 45 жаштагы Карабастын жашоосу чагылдырылат. Расмий никеде турган Жыпара аттуу аялы экөөнүн ортосунда уулу бар болот. Бирок Карабас түрмөдө отурган убакта уулу балдар ооруканасынан дайынсыз жоголуп кетет. Карабас аялына боору ооруп, аны менен жашап жүрөт, бирок бул аёо сезими анын Турганбүбү деген жаш сулууну сүйүп калуусуна тоскоол болбойт. Турганбүбүнүн Карабастан кош бойлуу экенин билген Жыпара күйөөсүн кетирбей алып калуу үчүн айласыздан балдар үйүнөн бала багып алатКыргызско-российский фильм «Сулайман-Тоо» покажут на кинофестивале в Торонто 
Каармандарда
 
 
 
 
 
 
 

Тартуу иштери
Тасманы тартуу иштери толугу менен сентябрь, октябрь айларында Кыргыз Республикасынын Ош шаарында тартылып бүткөн.
Шилтемелер 

Категория:Кыргызстандын тасмалары
Ламия согушу

Ламия согушу (б. з.ч. 323—322) — Македониянын бийлик кылышына каршы грек мамлекеттеринин согушу. Согушту А. Македонскийдин өлүшүнө байланыштуу Афины баштаган.

Ага Фокида, Этолия ж. б. полистер кошулган. Леосфен башкарган кошмо грек аскерлери Македония армиясын жеңип, Ламия шаарына киргизе кууган (аталышы ушундан). Бирок ар түрдүү себептерден улам козголоң чыгарган грек шаар-мамлекеттери жеңилип калган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Тарых
Лампалуу вольтметр

Лампалуу вольтметр - схемасына негизги элемент катары элек­трон лампасы киргизилген вольт­метр. 

Электрон лампасы детекторлоо режиминде иштеп, ченелүүчү чыңалууну туруктуу токко айландырат да, ал ток магнит-электр прибору менен өлчөнөт. 

Чыңалууну өлчөөдө Лампалуу вольтметрдин эки түрү колдонулат;
1) ченелүүчү чыңалуу диоддуу детектордун киришине берилип, андан түзөтүлүп чыккан чыңалуу күчөткүчкө жиберилет да, магнит-электр прибору менен өлчөнөт; 
2) өлчөнө турган өзгөрмө чыңалуу күчөтүлүп, түзөткүчкө берилет да, анда түзөтүлгөндөн кийин жебелүү прибор менен өлчөнөт. 

Бул вольт­метр менен 50 гц — 1500 Мгц туруктуу жанa өзгөрмө чыңалууларды өлчөөгө болот. Лампалуу вольтметрдин диоддуу детекторунун ордуна кээде аноддуу жанa торчо детекторлор пайдаланылат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Физика
Лампалуу күчөткүч

Лампалуу күчөткүч - электр сигналдары (чыңалуу, ток, жыштык) электрон лампасы менен күчөтүлө тур­ган түзүлүш. 

Лампанын анод тизмегине жараша Лампалуу күчөткүч апериоддуу жана резонанстуу болуп бөлүнөт. 

Апериод­дуу күчөткүчтө электр тизмек, ал эми резонанстууда термелүү контуру лампанын каршылыктары болот. Күчөтүү каскадына туташтырыла тур­ган жана сыртка сигнал чыгаруу тизмегиндеги каршылык элементтери боюнча Лампалуу күчөткүч тилкелүү, реостаттуу, трансформатордуу, дросселдүү күчөткүчтөр болуп айырмаланат. 
Миң Мгцке чейинки жыштыкты күчөтүү үчүн күчөткүч лампа катары триод, тетрод, пентод, ал эми миң Мгцтен ашкан жыштыкта атайын электрон лампалары (клистроп, жайылма тол­кун лампасы ж. б.) колдонулат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Техника
Лангшан

Лангшан - Кытайда чыгарылган эт багытындагы тooк породасы. Европага 19-кылымдын аягында тараган. Лангшан ири жанa салмактуу: корозунун салм.—3, 6—4,4, мекияндыкы — 3,0—3,4 кг. 

Жылына ар мекияндан 100—120 жумуртка алынат, жумурткасынын салмагы— 65—70 грамм.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Үй канаттуулары
Ландау диагмагнетизми

Ландау диагмагнетизми - сырткы магнит талаадагы эркин электрондордун диамагнетизми. 

Аны 1930-ж. Л. Д. Ландау ачкан. Чыңалышы Н магнит талаасына жайгашкан көп сандаган электрондордун магнит касиети электрондордун өздүк магнит моментинин (спининин) бар болушуна жана магнит талаасынын таасиринен ал эркин электрон­дордун кыймылынын өзгөрүшүнө жараша пайда болот. 
Магнит талаасы электрондордун кыймыл траекториясын кыйшайтат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Физика
Ландсберг ренети

thumb|Ландсберг ренети.
Ландсберг ренети - алманын кышкы сорту. 

Германияда чыгарыл­ган. Кыргызстанда кеңири тараган. Тез өсүп, калың шак байлайт. Жалбырагы көк жашыл. Ландсберг ренети түрдүү топуракта өсөт, суукка байымсыз. 4—5 жылдыгында мөмө байлап, мол түшүм берет. Мөмөсү тоголок, сүйрү, салм. 200—250 г. 
Мөмөсүнүн күнөс тарабы кызгылт, көлөкө жагы саргыч. Сулуу ак саргыл, нык, жумшак, даамы кычкыл. 

Ландсберг ренети октябрдын баш ченинде бышып, даамы декабрда жакшырат. Алма май айына чейин сакталат.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Өсүмдүктөр‎
Лансанг

thumb|Лансанг (1540).
Лансанг (толук аты — Ланг Санг Хом Кхао) — феод, лаос мамлекети. 1353— 1707-ж. болжол менен азыркы Лаос жанa Чыгыш Таиланддын аймагында жайгашкан. 

Л. 1545-ж. Таиланддын түн.-батыш айма­гында Чиангмай княздыгын кошуп алып, Сиамга сокку урган. 16-к-дын ортосунан Л. Тай ж-a Лаос мамлекеттеринин Бирмага каршы коалициясын башкарып, бирмалыктардын 1570—81-жылдардагы казаттарынын мизин кайтарган. С

улигна Вонге башкарган (1637—94) учурда ич ара чабыштар токтолуп, коцшу мамлекеттердин көбү менен жер талашы жөнгө салынган. 
Сулигна Вонге өлгөн соц Л. Луангпрабанг жанаa Вьенть­ян деген эки княздыкка бөлүнгөн (1707).

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Тарых
Категория:Лаос
Патет Лао

Патет Лао, Лаос мекенчилдик фронту (ЛМФ) , которулганда "Лаос Мамлекети" ― 1950-1970 жылдардагы Лаостогу согуш-саясий ишмерчилердин жалпы аталышы Жана Лао Хаксат жаштар союзу, Лаос аялдарынын ассоциациясы, мекенчил профсоюздардын федерациясы, Лаос студенттеринин ассоциациясы сыяктуу прогрессчил жанa демократчыл топторду бириктирген массалык саясий уюм. 

ЛМФ Лаостун бирдиктүү улут фронтунун базасында түзүлгөн. 1-съезди (1956) программасын кабыл алып, анда «Эркин, тынч, бейтарап, демократиялуу, бирдиктүү жана гүлдөгөн Лаосту түзүүнү» белгилеген. Дүйнөнүн прогрессчил күчтөрүнүн колдоосу м-н Лаостун саясий абалы жөнгө салынган (1962—63). 

ЛМФтин 2-съездинде (1964) империализмге карты күрөшүү, 3-съездинде (1968) лаос элинин бириккен фронтун ар тараптан чыңдоо, тынчтыкчыл, көз карандысыз, бейтарап Лаосту түзүү милдети коюлган. 

ЛМФтин жетекчи күчү — Лаос элдик-революциячыл партиясы (ЛЭРП). ЛЭРПтин саясий багытын колдоп, ЛПФ элдик-демокр. революцияны жүзөгө ийгиликтүү ашыруу үчүн эл массасын мобилизациялоодо маанилүү роль ойноду. Мунун натыйжасында Лаос Элдик Демократия Республикасы түзүлдү (1975, дек.). 
ЛМФ эл аралык жанa улуттук, коомдук-саясий кеп уюмдар менен байланышта.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Коом
Категория:Лаос
Лаос элдик революциячыл партиясы

Лаос элдик революциячыл партиясы (ЛЭРП) — Лаостогу башкаруучу саясий партия. Ал 1955-жылдын март айында Индокытай Коммунисттик партиясынын лаостук бөлүмүнүн негизинде түзүлгөн.

ЛЭРП — массалык саясий уюм болгон Лаос патриоттук фронтунун (Нео Лао Хак­сат) негизги жана жетекчи күчү болуу менен интервенттерге карты Лаос эли­нин күрөшүн жетектеген. Партиянын экинчи съезди (1972-жыл, февраль) ЛЭРПтин программасы менен уставын кабыл алган. Анда ЛЭРП марксизм-ленинизм позициясында турган жумушчу табынын партиясы деп белгиленген. 

Лаос эли ЛЭРПтин жетекчилиги менен улуттук-демократиялык революция үчүн күрөштө жеңишип, 1975-жылдын декабрь айында Лаос Элдик Демократия Республикасы түзүлгөн. 

1975-жылы декабрда, ЛЭРПтин жетекчилиги астында, Лаос Элдик Демократия Республикасы түзүлгөн. Партия өлкөдөгү саясий бийликти жумушчу жана дыйкандардын союзуна негизделген элдик демократиялык диктатура катары карайт жана капиталисттик өнүгүү этабын өткөрбөстөн, социализмди куруу багытын тандаган. 

ЛЭРПтин расмий басма сөз органы — «Сиенч Пасасон» газетасы.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Саясий партиялар‎
Категория:Лаос
Био-Савар-Лаплас мыйзамы

Био-Савар-Лаплас мыйзамы ― капилляр кубулушунун негизги мыйзамдарынын бири.

 Булактар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Физика
Ларингоскопия

thumb|upright|Ларингоскоп.
Ларингоскопия (гр. larynx — көмөкөй жанa skopeo — көрөм, карайм) — ооз көңдөйү аркылуу көмөкөйдү аспап менен көрүү методу. 

Ларингоскопиянын 2 (кыйыр же күзгүлүү жанa түз) түрү бар. Кыйыр Ларингоскопия диам. 16—27 мм келген көмөкөй күзгүсүнүн жанa маңдай рефлекторунун жардамы менен көрүлөт. 
Түз Ларингоскопия атайын прибордун (ларингоскоптун) жардамы менен жасалат. Ал наркоз менен жүргүзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Медицина
Ларсен, Рейдар Торальф

Ларсен, Рейдар Торальф — норвег жумушчу кыймылынын ишмери. 

1948-жылдан Нор­вегия компартиясынын (НКП) мүчөсү. Жумушчу үй-бүлөдөн. 
Кесиби журналист. 1945-ж. Норвегия коммунисттик жаштар союзуна (НКЖС) кирген. 
1946—48-ж. НКЖСтип Боро. органы «Авангарден» газетасынын редактору. 1949—53-ж. НКЖСтин председатели. 

1950-жылдан НКПнин секретариатынын ж-a борб. башкармасынын мүчөсү. 1958—65-ж. НКПнин борб. органы — «Фрихетен» газетасы­нын баш редактору. 
1965-ж. НКПнин председателдигине шайланган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Ишмерлер
Лассалчылык

Лассалчылык - жумуш­чу кыймылындагы оппортунизмдин бир формасы, майда социализмдин бир түрү. 

Ф. Лассалдын ысмынан аталган. 19-кылымдын 60-жылдары пайда болгон. Бул агым жалпы германиялык жумушчу союзунда өкүм сүргөн. 

Жалпы шайлоо укугунун киргизилиши жумушчула ды боштондукка чыгаруунун универ­сал каражаты, мамлекеттин жардамы менен курулган өндүрүш ассоциациялары «социализмди киргизүүнүн» жана капит. мамлекетти тынчтык жол м-н «элдик мамлекетке» кайра куруунун жолу болору жөнүндөгү Ф. Лассалдын догмалары Лассалчылыкка негиз болгон. 

Лассалчылар жумушчу кыймылы либералдык буржуазияга күнкөр болбосун деп талап кылган, бирок иш жүзүндө тап күрөшүнөн жана рев-ядан баш тартууга үгүттөгөн; пролетариаттын дыйкандар ж. б. эмгекчилер м-н союздаш болушунун маанисин танган; профсоюздарды түзүү күрөшүнөн четтеп, жумушчу кыймылынын интернационалдык мүнөзүн түшүнгөн эмес. 

Интернационал убагында Лассалчылык немец жумушчу кыймылына марксизмдин киришине, Германияда пролетариат партиясын түзүүгө тоскоол кылган ж-а чет өлкөлөрдөгү жумушчу кыймылына да терс таасир тийгизген. 1869-ж. Германия с.-д. жумушчу партиясы (эйзенахчылар) түзүлгөндөн кийин лассалчылардын көбү марксизм тарапка өткөн. Марксизмди негиздөөчүлөр Лассалчылыкка карты дайыма күрөшкөн. 

Азыркы оңчул с.-д. жетекчилер да Лассалдын жаңылыш доктриналарын өзгөртүп алып, марксизмге каршы пайдаланып жатат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Терминдер
Лассаль Фердинанд

thumb|Фердинанд Лассаль.
Лассаль, Фердинанд (11. 4. 1825 — 31. 8. 1864) — немис жумушчу кыймылынын ишмери, майда буржуа­зиячыл социалист, лассалчылыкка не­гиз салуучу. 

1843—46-ж. Бреслау жана Берлин университтеринде окуган. Германиядагы рев-яга (1848—49) бир аз катышкан, бирок негизинен бурж. демокр. көз карашты жактаган. 

1849—62-ж. К. Маркс жана Ф. Энгельс менен кат алышып турган. Аларга ыктоого аракет кылса да, ил. комму­низм теориясын өздөштүрө албай, 60- жылдардын башына чейин чынында майда буржуазиячыл демократ бойдон кала берген. 
Жалпы германиялык жумушчу союзун (ЖГЖС) түзүүдө (1863, май) роль ойноп, анын президенттигине шайланган, өз эмгектери менен ал Союздун программасына не­гиз салган. Немец жумушчуларын бурж. таасирден бошотууда эмгек сиңирсе да, ЖГЖС- тин программасы­на киргизген дог­малары жана жүргүзгөн тактикасы менен ЖГЖСке реформачыл жана сектанттык мүнөз берген. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Тарых
Категория:Саясатчылар‎
Категория:Германия
Категория:Туулгандар 1825-жылы
Категория:Өлгөндөр 1864-жылы
Ластовендер

thumb|Asclepias curassavica.
Ластовендер (лат. Asclepiadaceae) — өсүмдүктөрдүн эки үлүштүүлөр классындагы тукуму. 

Жармашып, оролуп же түз өсүүчү бадал, бадалча, чөп, кээде дарак. Жалбырагы тушташ жайгашкан. 
Гүлү 2 жыныстуу, туура түзүлүштүү, 5 мүчөлүү. Гүлүнүн түзүлүшү курт-кумурскалар менен чаңдашууга ыңгайланган. 

Мөмөсү — жапыракча. Ластовендерге сүттөй шире жанa интраксилярдык флоэманын болушу мүнөздүү. Алардын 290 урууга бириккен 2000 түрү негизинен тропик, айрымдары субтропик жанa мелүүн алкактарда таралган. Кө­үу уулуу. Дары-дармек жанa кооздук үчүн өстүрүлөт. Айрымдарынан боёк заттар, була алынат. 
Кыргызстанда 2 түр­ү бар, бири — жапайы, экинчиси атайын өстүрүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б. 

Категория: Өсүмдүктөр
Латиризм

Латиризм (Lathyrismus), вещизм малдын тоют уукмасы. 

Мал шалбаа буурчак уруусундагы өсүмдүктү оттогондо ууланат. 

Латиризм ургундай жылкыда кездешет. Мал үчүн чымылдык түймөк байлаганда жана уругу пайда боло баштаганда коркунучтуу. 

Латиризмдин клиникалык бетегилери шалбаа буурчакты оттогондон 1—2 ай өткөндөн кийин байкалат. 
Жылкы кырылдап, кайталанма нерв шал бо­лот. Малда үркүнчөөктүк байкалат. Унааны иштеткенде деми кыстыгын, көп тердейт. 
Былжыр челдер көгөрүп, темп-расы бир аз көтөрүлөт. Дарт созулуп өтөт. Диагноз клини­калык ж. б. маалыматтардын негизинде коюлат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Мал чарбачылыгы
Латын союзу

Латын союзу - 30 жамааттан турган Лаций (азыркы Лацио, Италия) шаарларынын федерациясы. 

Латын союзун алгач (б. з. ч. 1-миц жылдык) Альба- Лонга, ал эми б. з. ч. 6-кылыман Рим башкарган. Латын союзунун мүчөлөрүнүн дин майрамы бир болуп, союз чогулушу алардын жалпы маселеси м-н талашын чечкен. 

Республиканын орноо убагында Римде саясий кырдаал татаалданып (б. з. ч. 6-кылымдын аягы — 5-кылымдын башы), айрым жамааттар убактылуу Рим үстөмдүгүнөн бошонушса да, Рим башчылыгы менен согушта өз ара жардамдашууга, командачылыкка жана олжо бөлүштүрүүгө чогуу катышуу шарты менен б. з. ч. 493-ж. Латын союзу калыбына келген. 

Галл жапырыгы убагында (б. з. ч. 390 же 387) Латын союзу бузулган, бирок 358-ж. Римдин пайдасы үчүн кайра түзүлгөн да, экинчи Латын согушунан (б. з. ч. 340—338) кийин жоюлган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Тарых