Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Жеке медициналык ишмердик

Жеке медициналык ишмердик – түзүлгөн келишимдерге ылайык, мамлекеттик жана муниципалдык саламаттыкты сактоо тармагынын мекемелеринен сырткары жерлерде, жарандардын же уюмдардын, анын ичинде медициналык камсыздандыруу уюмдарынын каражаттарынын эсебинен медициналык жардамдарды көрсөтүү. КРде Ж. м. и. менен алектенүү укугуна медициналык жогорку жана орто билими тууралуу диплом алышкан адамдар ээ болушат. Ж. м. и. жүзөгө ашырууга лицензия берүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган – КР Саламаттыкты сактоо министрлиги тарабынан ишке ашырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке менчик

Жеке менчик – менчиктин түрлөрүнүн бири, жарандын жана юридикалык жактын конкреттүү мүлккө, өндүрүш каражаттарына дагы мыйзам тарабынан корголгон, чексиз укугун билдирет. Укук институту катары Рим укугунда калыптанган. КР мыйзамдарында таанылган менчиктин негизги үч түрлөрүнүн бири. КР менчиктин ар кыл түрлөрүн жана алардын тең укуктуу корголушун кепилдейт. Ж. м. институту атамекендик мыйзам чыгарууда (узак мезгилден кийин) 1990-жылы калыбына келтирилген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке мүлктүк эмес укук

Жеке мүлктүк эмес укук – жарандык укуктардын (мүлктүк укук менен бир катардагы) бир түрү. Материалдык эмес ыңгайлуулуктар боюнча пайда болот, инсандан бөлүнгүс келет, экономикалык маани-маңызга ээ эмес. Ж. м. э. у. өзүнө төмөнкү укуктарды камтыйт: ысымга; өздүк ойлоп табуусуна; автордук; жашаган жерин тандоо; абийрин жана ар-намысын коргоо ж. б.). Мыйзамда каралган учурларда жана тартипте маркумга таандык Ж. м. э. у. башкалар тарабынан, анын ичинде укук ээсинин мураскорлору тарабынан ишке ашырылышы жана корголушу мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке сервитут (жолачкы)

Жеке сервитут (жолачкы) – мүлккө карата эмес (буюм жолачкысы сыяктуу), жеке бир адамга карата багытталган сервитут; ага бирөөнүн буюмун өмүр бою пайдалануу укугу кирет. Ж. с-ка көбүнесе бирөөнүн үйүндө өмүрбою жашоо укугу таандык. Ал КРде колдонулбайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке сунуш

Жеке сунуш – прокурордун судьянын токтомуна макул эместиги.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке туракжай фонду

Жеке туракжай фонду – а) жарандардын өздүк менчигинде турган фонд: өздүк туракжайлар, менчиктештирилген, курулган жана сатылып алынган квартиралар жана үйлөр, туракжай жана туракжай курулуш кооперативдеринин үйлөрүндөгү үлүш мүчөлүк акысы толук төлөнгөн квартиралар, шериктештик үйлөрүндөгү жеке ээликтеги квартиралар; жарандардын мыйзамдарда каралган башка негиздерде сатып алган квартиралары жана үйлөрү; б) юридикалык жактардын менчигинде турган, ошолордун каражаттарына, анын ичинде туракжай, туракжай курулуш кооперативдеринин каражаттарына, толук эмес төлөнгөн үлүштүк мүчө акылары ме-нен курулган же сатылып алынган фонд.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке турмуш кол тийбестигин бузуу

Жеке турмуш кол тийбестигин бузуу — анын макулдугусуз кишинин жеке жашоо-турмушу анын жеке же үй-бүлөлүк сырлары тууралуу маалымат жыйноо жана таратуу, анын ичинде ал жосундар кыңыр максат же башка кызыкчылыктардан улам иштелген жана жарандардын укуктарына жана мыйзамдуу кызыкчылыктарына зыян келтирген эл алдында чыгып сүйлөөлөр, көпчүлүккө көрсөтүлгөн чыгармалар же жалпыга маалымдоо каражаттарындагы таркатуулар.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке турмуштун кол тийгистиги

Жеке турмуштун кол тийгистиги — адамдын негизги конституциялык жеке укуктарынын бири.

Кыргызстандын конституциясына ылайык, ар адамдын жеке турмушуна кол тийгистик жана ар-намысын сыйлоо жана коргоо укугу бар. Жеке турмуштун кол тийгистигинин кепилдиги иретинде, белгилүү бир жактын уруксатысыз ал жөнүндө жашыруун маалыматты чогултууга, сактоого, таратууга, колдонууга жол берилбейт. Өз алдынча конституциялык укукка жатуучу кат алышуу ж.б. кабарлашуулар да жеке турмуштун кол тийгистигине кирет.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеке укук

Жеке укук – укуктун жарандардын, жеке менчик ээлеринин, ишкерлердин, аркыл бирикмелердин (корпорациялардын), жалпы кызыкчылыктарды теске салуучу жана коргоочу жарыя укуктан айырмалуу, алардын мүлктүк ишмердиктериндеги жана жеке мамиле-лериндеги кызыкчылыктарын теске салуучу тармактарын билдирүүчү, жамдама түшүнүк. Жеке укук өзөгүн мүлктүк чөйрөнү, алар менен байланышкан мүлктүк эмес мамилелерди, камтыган жарандык укук, ошондой эле ар кыл түрлөрүндө соода укугу (соодха укугу иштеген өлкөлөрдө) түзөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Жеке укук
Жеке эсеп

Жеке эсеп – жеке жактын банк эсеби.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекебасар бийлик (автократия)

Жекебасар бийлик (автократия) (гp. autokrateia – жеке чексиз бийлик) – жеке бир адамга чектелбеген жогорку бийлик тийиштүү болгон башкаруу тутуму.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекелештирилген каттоо

Жекелештирилген каттоо – мамлекеттик социалдык камсыздандыруу максаты үчүн арбир камсыздандырылган жак жөнүндөгү жекече маалыматтарды каттоо жүргүзүү жана уюштуруу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекече камсыздоо эсеби

Жекече камсыздоо эсеби – камсыздандырылган жактын баардык эмгек ишмердүүлүгүнүн мезгил аралыгындагы жана бааракыны дайындоо, өлчөмүн аныктоо же кайра эсептөө үчүн зарыл болгон маалыматтарды камсыз кыла турган камсыздандырылган жак жөнүндө социалдык камсыздоо органдары тарабынан топтолгон малыматтардын жыйындысы; камсыздандырылган жактын далдаштырылган номери ал эсептин номери болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекече коргонуу

Жекече коргонуу – башка мамлекеттин куралдуу колсалуусунан улам бузулган өзүнүн саясий көзкарандысыздыгын, аймактык бүтүндүүлүгүн жана колтийгистигин калыбына келтирүү үчүн мамлекет тарабынан колдонула турган жооп иретиндеги куралдуу аракет. (БУУ Уставынын 51-статьясы).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекече пикир

Жекече пикир – кылмыш-жаза принциби; Ж. п. – ыйгарым укуктуу органдар тарабынан коомго коркунучтуу жосун жасаган жакты кылмыш жоопкерчилигине тартып, ага жаза дайындоо маселесинин чечилишинде, жасаган кылмышы менен анын кесепеттерине карата күнөөкөрдүк мамилеси гана көңүлгө алынбастан, кылмыш жасоо маалындагы кылмыштын жекече тарабынын факультативдик белгилери да (жүйөсү, максаты, эмоциялык абалы) эске алынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекече тинтүү

Жекече тинтүү – бажы көзөмөлүнүн адаттан тыш таризи. КР бажы мыйзамдарына ылайык, КР мамлекеттик чегарасынан өтүп бараткан жана бажы көзөмөлүнүн аймагында же аэробекеттин эларалык катнаш үчүн ачылган транзиттик тилкесинде турган жеке жак КР бажы аймагына ташылып кирүүгө жана ташылып чыгууга тыюу салынган товарды жашырып койгондугуна же мыйзамда каралган тартипти бузуу менен өтүп бараткандыгына негиз болгондо гана бажы органынын башчысынын же аны алмаштырган кызмат адамынын чечими боюнча Ж. т. жүргүзүлөт. Ж. т. бирдей жыныстагы бажы органынын кызмат адамы тарабынан ошол эле жыныстагы эки күбө-калыстын көзүнчө санитардык-гигиеналык талаптарга жооп берген өзүнчө жайда жүргүзүлөт. Тинтилген адамдын денебоюн медициналык кызматкер гана карай алат. Ж. т. жөнүндө КР мыйзамдары боюнча аныкталган таризде акт түзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекече укук

Жекече укук – жекече кызыкчылыгын канагаттандырууга байланыштуу максаттарга жетүүгө багытталган жарандардын же уюмдардын мүмкүн болгон жүрүм-туруму мыйзам тарабынан камсыз кылынган чаралар. Укук жөндөмдүүлүгү, т. а. укукка ээ болууну жалпы (шарттуу) жөндөмдүүлүгү Ж. у-тун белгиси болуп саналат. Ж. у. – айкын укук мамилелеринин зарыл катышы, демек, юридикалык фактынын негизинде келип чыгат. Ж. у. өзалдынча белгилүү бир аракеттерди (жүрүм-турумду) жасоо мүмкүнчүлүгүн да, ошондой эле башка жактардан белгилүү бир жүрүм-турумду (аракет кылуу же андан кармануу) талап кылуу мүмкүнчүлүгүн да өзүнө камтып турат, анткени, мындай жүрүм-турум Ж. у-ту жүзөгө ашырууну шарттап турат. Ж. у-ту бузуучуларга карата сотто же ыйгарым укуктуу органдарда кине коюу жолу менен, Ж. у. мыйзам тарабынан корголот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жекече эмгек талаштары

Жекече эмгек талаштары – КР эмгек мыйзамдарына ылайык, жумуш берүүчү менен жумуш аткаруучунун ортосундагы жөнгө салынбаган төмөндөгү маселелер кирет: кызматчыга жаңы эмгек шартын түзүү же болгон шартты өзгөртүү; эмгек жөнүндөгү мыйзамдарды, макулдашууларды, жамааттык келишимдерди, уюмдардын жергиликтүү ченемдик актыларын, ошондой эле эмгек келишиминин шарттарын (доо мүнөзүндөгү талаштарды) колдонуу Э. т-н кароо органдары, же болбосо сот тарабынан каралат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жеңилгис күч

Жеңилгис күч – жарандык укукта келишимдин шарттары аткарылбай, бир тарап башка тарапка аргасыз зыян тарттырган өзгөчө кырдаалдардын жана болтурбай коюуга болбос жагдайлардын пайда болушу. Ж. к. аныктоонун жалпы принциптерине милдеттенмелердин аткарылышына тоскоолдук кылган жагдайлардын – таасир этүүчү факторлордун объективдүү жана абсолюттук мүнөзүн киргизүүгө болот. Алар зыян келтирүүчүгө эле тийиштүү болбостон, баардыгына таралышы керек. Ж. к. КР мыйзамдарында жана келишимдик иш тажрыйбада адамдын азыркы билим жана техникалык мүмкүнчүлүктөрүнүн деңгээлинде алдынала аныктоого же болтурбай коюуга болбос (болбосо алдынала аныктоого болсо да, болтурбай коюу мүмкүн эмес) табигый кырсыктар (жер титирөө, суу ташкыны) кирет. Баардык жарандык-укуктук тутумдарда Ж. к. жоопкерчиликтен бошотуучу жагдай болуп саналат
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жентлмен (жигиттик) макулдашуу

Жентлмен (жигиттик) макулдашуу – эларалык бейформал макулдашуунун (келишүүнүн) өзгөчө түрү. Кадимки келишимдерден айырмаланып, Ж. м-ну бузуу, эреже катары, адеп-актык гана жоопкерчиликке кириптер кылат. Ж. м. жазуу жүзүндө же оозеки түрдө түзүлөт да, эларалык милдеттенмелерди абийирдүүлүк менен аткаруу принцибине жатат; эки тараптуу жана көп тараптуу укук мамилелеринде колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер банкы

Жер банкы – негизинен жер участокторун күрөөгө алуу менен узак мөөнөттүү насыя (ссуда) берүүчү банк .
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер иштетүү менен өсүмдүк өстүрүүнү химиялаштыруу

Жер иштетүү менен өсүмдүк өстүрүүнү химиялаштыруу – өсүмдүктөрдүн үнөмдүүлүгүн жогорулатуу жана айылчарба өнүмдүрүнүн сапатын жакшыртуу максатында химия каражаттарын колдонуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер казынасы

Жер казынасы – жер үстүндө же топурак катмарынын төмөнкү чегинде, көлмөлөрдүн жана агын суулардын түбүндө геологиялык иликтөө жана өнөржайлык өздөштүрүү үчүн жеткиликтүү болгон тереңдиктерге чейин жайгашкан (пайдалуу кендерди кошо камтыган) жер катмарынын бөлүгү. Ж. к. табигый объекттер гана –туташ кен тектери, суюк жана газ абалындагы кен тектери, жана кен тектеринин араларындагы табигый боштуктар кирет. КР аймагынын чектеринде Ж. к. мамлекеттик, муниципалдык, өздүк жана башка менчиктин түрлөрүндө турушу мүмкүн. Менчиктин муниципалдык, жеке жана башка түрүндө менчик ээлеринин жер участокторунун үстүнө чыккан, жалпы таралган пайдалуу кендер алынуучу майда жерлер гана болушу мүмкүн. Ж. к.: геологиялык иликтөө; тоо-кен байлыктарын, анын ичинде техногендик кен чыккан жерлерди иштетүү; пайдалуу тоо-кен байлыктарын казып алууга байланышпаган жер алдындагы курулуштарды куруу жана пайдалануу (мунайзатты, газ жана башка заттарды жана материалдарды сактоо, зыяндуу заттарды көмүү, жер жылуулугун пайдалануу жана башка керектөөлөр); илимий, маданий, эстетикалык, санитардык саламаттыкты сактоо жана башка мааниси бар өзгөчө коргоодогу объектилерди (илимий жана окуу машмайдандарды, геологиялык коруктарды, үңкүрлөрдү жана башка жер алдындагы көңдөйлөрдү) түзүүгө берилет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер казынасын пайдалануучу

Жер казынасын пайдалануучу – жер казынасын геологиялык иликтөөнү жана/же өнөржайлык негизде өздөштүрүүнү жүзөгө ашыруучу КР же чет өлкөлүк жеке же юридикалык жактар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер казынасынан пайдалануу

Жер казынасынан пайдалануу – жер түпкүрүн иликтөөгө, кен байлыктарын казып алууга байланышкан, ошондой эле жер түпкүрүн кен казып алуу менен байланышпаган курулуштарды куруу жана курулмаларды пайдаланууга байланышкан аракеттер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер катмарын коргоо

Жер катмарын коргоо – жер катмарын жана андагы пайдалуу кен-байлыктарды үнөмдүү пайдаланууну камсыз кылуу, аларды мүмкүн болушунча жер катмарынан максатка ылайык алып чыгуу, кен чыккан жерди жана минералдык чийкизатты иштетүүнүн баардык баскычтарында аярдык менен пайдалануу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер кору

Жер кору – менчикке жана пайдаланууга берилбеген жердин баары Ж. к-на жатат. Ж. к. мамлекеттин менчиги болуп саналат. Ж. к-н түзүүнүн жана пайдалануунун тартиби КР Өкмөтү тарабынан иштелип чыгат жана КР ЖК тарабынан бекитилет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер мамилелери

Жер мамилелери — мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын, юридикалык жактардын, жарандардын ортосундагы, ошондой эле жер ресурстарын мамлекеттик башкаруу боюнча коомдук мамилелер. КР жер мыйзамдарына ылайык мамлекет, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, КР юридикалык жактары жана жарандары жер мамилелеринин катышуучулары болуп саналышат. Чет өлкөлүк жарандар, жарандыгы жок адамдар жана четөлкөлүк юридикалык жактар КР мыйзамдарында каралган шарттарда гана жер мамилелеринин катышуучулары боло алышат. Жер м-дин объекти жер участкалары жана аларга болгон укуктар болуп эсептелет.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер мониторинги

Жер мониторинги – терс таасирлердин кесепетин өз маалында таап, ага баа берүү, эскертүү жана жоюу үчүн жер фондуларынын абалына такай көзөмөлдүк кылуу тутуму. Ж. м. мамлекеттик бюджеттин эсебинен, жер корлорун пайдалануу жана айлана-чөйрөнү коргоо боюнча мамлекеттик органдар тарабынан жүргүзүлөт. Ж. м-н жүргүзүү түзүмдөрү, мазмуну, тартиби КР Өкмөтү тарабынан белгиленет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер нарккаттамы (кадастры)

Жер нарккаттамы (кадастры) – жерлердин укуктук жана табигый чарбалык абалдары тууралуу так маалыматтардын теске салынган тутумдашкан жыйындысы. Ж. н-нын маалыматтары жер пайдалануучуларга салык салууда, жер участоктору боюнча келишимдерди каттоодо ж. б. колдонулат. Ж. н. аэросүрөттопографиялык, сүрөтграмметриялык, кадастрдык долбоорлоо-изилдөөчүлүк сүрөттөрдү тартуу, картографиялык жана баалоо иштерин, кыртыштык, геоботаникалык жана башка изилдөөлөрдү жана иликтөөлөрдү, жер мониторингин, жердин санын жана сапатын эсепке алуу жана мамлекеттик жер кадастрын киргизүүгө байланыштуу башка жумуштарды жүргүзүү менен ишке ашырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер оодаруу

Жер оодаруу – чет өлкө жарандары менен жарандыгы жок адамдардын КР аймагына туруктуу жашоо үчүн көчүп келүүсү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер оодаруу чеги

Жер оодаруу чеги – КР аймагына жер оодаруу жүрүшүн жөнгө салуу максатында, КР Өкмөтүнүн токтому менен жыл сайын белгилене турган келгиндер санынын чеги.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер пайдалануучу

Жер пайдалануучу – жер участогун пайдалануу укугу мөөнөтсүз (мөөнөтү көрсөтүлбөстөн) же мөөнөттүү (убактылуу) берилген, өткөрүлүп берилген адам.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер ресурстары

Жер ресурстары – чарбада туруктуу пайдаланылган же пайдаланууга жарактуу, табигый-
тарыхый түптөлүшү боюнча өзгөчөлөнгөн жерлер; кийинки аныктамасы: эл чарба тармактарында пайдаланылуудагы же пайдаланууга боло турган жерлер. Жер ресурстарынын төмөнкү түрлөрү бар: айдоо аянттары; айыл чарбага жарактуу жерлердин бүт ресурстары (айдоо, жайыт, чабынды жана башка); аймактык ресурстар.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

Категория:Айыл чарба
Жер салыгы

Жер салыгы – КР жер участогун пайдалануу укугу үчүн төлөнүүчү максаттуу салыктардын бири. Салык салуунун негизги объекттери (мейли айыл чарбачылык, мейли айыл чарбачылык эмес) жер участоктору болуп саналат. Менчигинин түрүнө карабастан, жерди пайдалануу укуктары атайын белгиленген үлгүдөгү документ– мамлекеттик акты, убактылуу күбөлүк жана тастыктама менен аныкталган жер пайдалануучулар 
Ж. с. негизги төлөөчүлөрү болуп эсептелишет. Аталган төлөөчүлөр үчүн салык салуу бирдиги гектар (1 га) айдоо жери алынган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер укугу

Жер укугу – жер байлыктарын башкаруу жана пайдалануу, ээлик кылуу боюнча мамилелерди теске салуучу, ошондой эле аларды коргоо жана туура пайдалануу боюнча топтолгу укуктар тармагы. Жарандык укук ченемдери Ж. у-нун негизин түзөт; анда ошондой эле административдик жана экологиялык укуктардын ченемдери маанилүү роль ойнойт. 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Жер участогу

Жер участогу – укукту күбөлөөчү документтердин негизинде, белгиленген тартипте менчик ээсине же жер пайдалануучуга бекитилип берилген чектелүү жер аянты. Ж. у-нун укуктук статусу мыйзамдуу ээлик кылуунун таризин жана пайдалануу улуксатын жана максатын өз ичине камтыйт.

Кыймылсыз мүлктүн бирдиктүү мамлекеттик реестрине киргизилген ар бир жер участогунун убагында жана аймагында кайталанбаган Мамлекеттик каттоо номери болот.

 Эскертүүлөр 

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр