Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Партитураны окуу

Партитураны окуу –
 
1. Хор, ансамбль, оркестр үчүн жазылган чыгармаларды партитура менен ойноо, таанышуу процесси. Ал бай тажрыйбаны, жогорку атайын билимди жана өтө өнүккөн угуу жөндөмүн талап кылат.

2. Музыкалык чыгарманы партитурасы боюнча фортепьянодо ойноо.

3. Музыкалык окуу жайларында өтүлүүчү атайын окуу предмети.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Парафраза

Парафраза (грек. paraphrasis - сүрөттөө, кайталоо) –
 
1. Белгилүү ырлардын, опералык ария ж. б. обондордун негизинде жаралган аспаптык концерттик (ал көбүнчө фортепьяно үчүн иштелип чыгат) чыгарма. Адатта Парафразагa кирген обондор өтө чоң өзгөрүүлөргө кириптер болот. Ушунусу менен Парафраза транскрипциядан айырмаланып турат. Парафраза өзгөчө 19-кылымда кеңири колдонулган.
 
2. Жалгыз үндүү обонду полифониялык ыкмада иштеп чыгууну билдирген түшүнүк. 13-14-кылымдарга таандык.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Параллелизмдер

Параллелизмдер (грек. parallels - катар баскан, жанаша жаткан) - бирдей добуш аралыгы менен эки жанаша жаткан добуштун биржакты көздөй жылышы же туруктуу кайталанышы (мис., параллелдик кварта, квинта ж. б.).
 
Алар көбүнчө элдик көп үндүүлүктө кезигет жана кеңири колдонулат. Жазма музыкада Параллелизмдерге тыюу салынган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Пантелирейз Александр Иванович

Пантелирейз Александр Иванович (1952-ж. т., Казакстандын Чимкент обл., Кеңтоо ш.) - музыка таануучу, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер (1992).
 
 Музыкант үй-бүлөдөн.
 5 жашынан фортепьянодо ойноону үйрөнөт,
 1966-ж. музыкалык мектептин фортепьяно классын,
 1971-ж. Кривой Рог мамлекеттик музыкалык окуу жайында теория менен композиция классын,
 1977-ж. Москвадагы консерваториянын теория-композитордук факультетин бүтүргөн.
 1977-ж. консерваториянын жолдомосу менен Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунда, бир эле мезгилде республикалык адистештирилген М.Абдраев атындагы музыкалык мектеп-интернатта эмгектенет.
 1979-жылдан искусство институтунун теория жана музыка тарыхы кафедрасын, музыка тарыхы кафедрасын, Кыргыз композиторлор союзунда музыка таануу жана музыкалык-сын секциясын жетектейт.
 
1981-жылдан СССР композиторлор союзунун мүчөсү.
 
Республикалык газета-журналдарда кыргыздын профессионалдык музыкасынын тарыхына, ар кандай маселелерине байланышкан ондогон макалаларды жазат. Кыргыз эл артисти, композитор, дирижёр Н. Давлесовдун чыгармачылыгына арналган «Насыр Давлесов» аттуу монографиясы жарык көргөн. Москвадан чыккан музыкалык энциклопедиянын 5, 6-томдоруна «Кыргызстандын композиторлору» аттуу маалымдама жыйнагына макалаларды жазган.
 
1979-86-жылдар аралыгында педагогдук, методикалык уюштуруу иши үчүн Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигинин, Кыргызстан ЛКСМ БКнын Ардак грамоталары, дипломдору менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Пандури

Пандури - грузиндердин 2 же 3кылдуу чертме музыкалык аспабы.
 
Жалпы уз. 700-900 мм. Пандури мойнунда жыгачтан оюлуп кадалган 2-5 беренеси бар. Кылы ичегиден жасалат. Пандури секунда, терция добуш аралыктарында күүлөнөт. Пандури адатта аялдар хорун жана бийди коштоодо колдонулат.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Павана

thumb|Павана (Edwin Austin Abbey, 1897).
thumb|Павана (Pierre Attaignant, 1494-1552).
Павана (итал. pavana - тоос куш) -16-кылымда Европада кеңири тараган бий.
 
Павана нын келип чыгышы жөнүндө эки түрдүү пикир айтылып жүрөт. Биринчиси боюнча Павана же падуана Италиянын Падуя шаарында калыптанган. Ошондуктан ал Павана деп аталат. Экинчиси боюнча Павана Испанияда пайда болгон жана ал тоостун кекирейген басыгын тууроодон келип чыккан. Өтө жай, салабаттуу бийленет. 17-кылымда Павана өз алдынча аспаптык пьеса катары колдонула баштаган жана сюитанын катарына кирген.

Колдонулган адабияттар
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.

Категория:Музыка
Интермеццо

Интермеццо (лат.intermezzo - ортосунда, арасында, аралыгында турган)
 
 1. Түрмөктүү чыгарманын негизги бөлүктөрүнүн аралыгын түзүүчү аспаптык пьеса (Р. Шуман; оркестр менен фортепьяно үчүл концерт) же бир бөлүмдүү композициянын негизги бөлүктөрүнүн аралыгы (триого окшогон; Р. Шуман, фортепьяно үчүн жазылган 11 -сонатадан скерио);
 2. Өз алдынча эркин түзүлгөн аспаптык пьеса (И. Брамс, М. Регер ж. б).

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Гүлбара Иманкулова

Иманкулова Гүлбара (1920, Сокулук району) - опера ырчысы (меццо-сопрано).
 
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1947).
1937- жылдан 1986-жылга чейин Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында (азыркы Кыргыз улуттук академиялык А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театры) ырчы болуп иштеген.

Бул жылдарда орус, кыргыз тилдеринде 40тан ашык башкы ролдордо ойногон. «Айчүрөктөн» Чачыкейдин, «Ажал ордундан» Зулайканын энесин, «Евгений
Онегинден» Ольга Ларинанын, «Токтогулдан» Бурманын, «Манастан» Ороңгунун, «Тынч Дондон» Ильиничнанын, «Майсаранын жоругунан» Майсаранын, «Эненин жүрөгүнөн» Чынардын, «Чио-Чио-сандан» Сузукинин ж. б. партияларды ырдаган.
КМШ өлкөлөрүнүн чоң шаарларында гастролдо болгон.

Москвада өткөн кыргыз искусствосу менен адабиятынын он күндүктөрүнө (1939, 1958) катышкан.

«Ардак Белгиси» (1958), Эмгек Кызыл Туу (1971) ордендери, «Эмгектеги артыкчылыгы» медалы, эки жолу Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамота (1967, 1974) менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Икили

Икили - тувалыктардын эң байыркы жаалуу тартма эки кылдуу музыкалык аспабы.
 
Алтайлыктарга икили, хакастарга ыых деген аттарда тараган. Тулкусу жыгачтан чабылат, чарасы жаргак менен капкакталат. Эки кылдуу, квартага күүлөнөт. Аспаптын жалпы көлөмү 800-900 мм. Кыргыздын кыл кымгынын жаасына окшош жаа менен тартып ойнолот. Обондорду, күүлөрдү бир кыл менен ойнойт, экинчиси аны коштоого алат. Анын коштоосунда жеке ырлар аткарылат. Башка элдик музыкалык аспаптар кошулуп, ансамблдерде, оркестрлерде ойнолот.

 Колдонулган адабияттар 
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X

Категория:Музыкалык аспаптар
Зингшпиль

Зингшпиль (нем singen - ырдоо, Spiel - оюн) - ыр, бий, сөз диалогдору кезмектешип аткарылган немецтердин комедиялык операсы.
 
Анда феодалдык коомдогу шаар менен кыштактын ортосундагы айырмачылыктар, теңсиздиктер, нравалык жана кедейлердин жашоосундагы терс көрүнүштөр баяндалган.

Ал 1752-жылдан тартып жеке жанр катарында өнүгө баштайт (мис., И. Штандфустун «Эркиндиктеги шайтан» аттуу комедиялык операсы). Зингшпиль өзгөчө композитор И. Гиллердин ж. б. чыгармачылыгында кеңири өнүгөт.
Бул жанрдын адабий жагынан өнүгүшүнө Гёте айрыкча салым кошкон. Дүйнөлүк ысымдагы композитор А. Моцарт да Зингшпилдин өнүгүшүнө баалуу салым кошкон.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жылаажан

Жылаажан - кыргыздын эн байыркы музыкалык аспаптарынын бири.
 
Ал түштүк аймагында зыңгыроо, Ысыккөл, Нарын, Чүй, Талас өрөөндөрүндө жашагандардын арасына куш коңгуроо деген аттарда тараган. Жезден жасалып, алтын, күмүш жалатылган кичинекей тоголок коңгуроо Жылаажанды наристе балдардын жакаларына, секелек кыздардын шуру, мончокторунун, келиндердин чач учугунун ар кайсы жерлерине, кыз минүүчү атка катылган жүгөндүн сагагына же эки жагына тагышкан. Ошондой эле кыз-келиндер кийүүчү бийик өкчөлүү өтүктүн такасын атайы көңдөйлөп, ага Жылаажан орнотушкан. Аны кийип басканда мукамдуу добуш чыккан. Азыркы тапта унутта калган аспап «Камбаркан» этнографиялык-фольклордук, «Ордо сахна» ж. б. фольклордук ансамблдерде башка музыкалык аспаптар менен кошулуп ойлонууда.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жумалиев Садырбек Кочкорбаевич

Жумалиев Садырбек Кочкорбаевич (1961-ж. т., Базаркоргон району) - Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген арт; (2001). 
 
 1987-ж. Кыргыз мамлекеттик Б; Бейшеналиева атындагы искусство институтун бүтүргөн.
 Кыргыз улуттук А. Малдыбаев атындагы академиялык опера жана балет театрынын ырчысы,
 1991-95-ж. Жалал Абад шаарындагы Б. Алыкулов атындагы маданият техникумунда мугалим,
 1995-жылдан обл. Т. Тыныбеков атындагы филармониянын ырчысы жана вокалдык бөлүм башчысы.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жумакунов Рысбек

Жумакунов Рысбек (1960-ж. т., Балыкчы ш.) - дирижёр.
 
 Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер (1995),
 1927-жылдан Т. Сатылганов атындагы Филармониянын К. Орозов атындагы эл * аспаптар оркестринде иштейт. Флейтада ойнойт.
 1979-ж. Фрунзедеги М. Күреңкеев атындагы музыкалык окуу жайынын флейта классын, 
 1984-ж. Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун дирижёрлоо классын бүтүргөн.
 1988-ж. комузчу-аткаруучу Чалагыз Исабаев менен «Камбаркан» этнографиялык-фольклордук ансамблин уюштурган. Ошондон бери топтун дирижёру болуп иштөөдө. 

Ал ондогон элдик ырларды, күүлөрдү ансамблдин ажарын ачкандай деңгээлде, көркөмдүк бийиктикте иштеп чыккан. Мис., К. Орозовдун «Сынган бугу», А. Огомбаевдин «Марш камбаркан», «Саадак какты» аттуу ж. б. классикалык күүлөрдү, Б. Эгинчиевдин «Күлгүн жаш», элдик «Кыздын ыры», А. Жайнаковдун «Кыргыз жери» сыяктуу ырларды көркөмдүктө оркестрлештирген.

Атайын «Камбаркан» үчүн өзү да «Дастан», «Баба мурасы», «Боз инген», «Той» ж. б.
күүлөрдү, ырларды жазган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жумаканов Чанай

Жумаканов Чанай (1930, Жети-өгүз району, Шевченко айылы - 1991, ошол эле жер) - хор дирижёру.
 
 Кыргыз композиторлор союзунун мүчөсү.
 1948-52-ж. Кыргыз мамлекеттик М, Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайында окуган.
 1952-жылдан Кыргыз мамлекеттик Т. Сатылганов атындагы филармониянын хорунда дирижёр, башкы дирижёр, көркөм жетекчи.
 1958-ж. Москвада өткөн кыргыз искусствосу менен адабиятынын он күндүгүңдө Жумаканов жетектеген хордун аткаруучулук чеберчилиги бейтааныш угуучулар тарабынан жогору бааланган.
 «Достук майрамы» аттуу вокалдык-симфониялык поэманы, «Партияны ырдайбыз», «Октябрь» кантаталарды, «Ата журтка ант», «Кыргыз спортчуларынын маршы», «Малчылар» ж. б. ондогон хорлорду, ырларды, 40тан ашык балдар ырларын («Эки энем», «Ур сурнай, сок барабан», «Жардам бердик», «Көк кайык» ж. б.) жазган.
 
1970-ж. «Ырдайлы, достор» аттуу обондуу ырлар жыйнагы жарык көргөн.
Кыргыз музыкалык өнөрүн өркүндөтүүдөгү сиңирген эмгеги үчүн «Ардак Белгиси» (1958), Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жумабеков Районбек

Жумабеков Районбек (1936, Жумгал району - 1993, Бишкек ш.) - опера ырчысы (бас). Кыргыз Реслубликасынын эмгек сиңирген артисти (1987).
 
 Бүткүл дүйнөлүк жаштар менен студенттердин Москвада өткөн 6-фестивалынын, Кыргызстанда өткөн жаштар менен студенттердин биринчи фестивалынын лауреаты (1957),
 Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайын СССР эл артисти, проф. С. Кийизбаеванын классынан бүтүргөн.
 1963-жылдан 1993-ж. чейин Кыргыз улуттук А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театрында хор артисти болуп иштеген.
 
Хордо ырдоо менен ондогон спектаклдерде партияларды да ырдаган. Айрыкча В. Власов, А. Малдыбаев, В. Ференин «Айчүрөгүнөн» Бакайдын, Чынкожонун «Манасынан» Коңурбай менен Кошойдун ролдорун жогорку чеберчиликте аткарган. «Алтын кыз», «Ажал ордуна», «Токтогул», «Оптимисттик трагедия» операларындагы каармандарды да коштоп ырдаган. К. Чодроновдун. А. Мырзабаевдин, Б. Минжылкыевдин, Т. Сейталиевдин мыкты атаандаштарынан болгон.
 
90-жылдары кыргыздардын театрдашкан бүткүл дүйнөлүк курултайына, эгемендүүлүктүн күнүнө арналган концерттерде акылман Бакайдын, Кошойдун ролдорун да ойногон. Москвадагы Чоң театрдын, Ленинграддын (Санкт-Петербургдун), Киевдин, Алматынын театр сахнасында, КМШ өлкөлөрүнүн чоң шаарларында коллектив менен гастролдо болгон.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жоктоо күүлөрү

Жоктоо күүлөрү - абалтан эле комузчулар ар кандай жанрдагы, түрлөрдөгү күүлөрдү чыгаруу менен бирге жоктоо күүлөрүн чыгармачылыктарында кеңири өнүктүрүшкөн.
 
Алар эл башчылары, эр жүрөк баатырлар, айтылуу шайырлар, караал тутуп,
карманган кара чечекей балдарынан, өйдө чыкса өбөк, ылдый түшсө жөлөк болгон ага-тууган ж. б. айрылганда комузга, кыл кыякка ж. б. аспаптарга муңдуу, өксүгөн, шолоктогон кайрыктарга бай салмактуу күүлөрдү чыгарышкан.
 
«О, Керимбай ботом», «Моюнчан» деген ж. б. күүлөр комуз музыкасындагы Жоктоо күүлөрү күлөрүнүн үлгүсү. Жоктоо күүлөрү алгач ыр түрүндө чыгарылып, кийин карандай кайрыктагы кара күү түрүндө (ырсыз) аткарылган. Мис., Тондун «Тогуз булагында» жашаган Сарбан Садык дегендин Керимбай аттуу уулу эл камын жеген эр азаматтардан болот.

Бирок, ал күлгүндөй 25 жаш курагында каза табат. Ошондо атасы «Каз, каркылдап көл сактайт, карып бир калган ата-энең кайда бир барып жан сактайт»
дегендей саптардагы өзөктү өрттөгөн «О, Керимбай кулунум» аттуу күүсүн чыгарат. Ал ырдын коштоосунда жана коштоосуз чертилген. Жоктоо күүлөрү аткарылардын алдында кыскача тарыхтары таржымалданып, анан чертилген.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жеребкер Михаил Львович

Жеребкер Михаил Львович (1912, Украина, Кременчуг ш. - 1986, Фрунзе ш.) - скрипкачы. 

Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти, П. И. Чайковский атындагы Москва консерваториясынын алдындагы музыкалык Окуу жайын бүтүргөн.
 
1939-ж. Москвада өтүүчү кыргыз искусствосунун он күндүгүн даярдоо үчүн Кыргыз өкмөтүнүн чакыруусу боюнча 1937-ж. Кыргызстанга келген.
Азыркы А, Малдыбаев атындагы опера жана балет театрынын оркестринин концертмейстери катары он күндүккө катышкан.

1940-жылдан М. Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайында, П. Шубин атындагы балдар музыкалык мектебинде педагогдук кесипте эмгектенген.
Көптөгөн адис музыканттарды (алардын ичинде СССР эл артисти К. Молдобасанов да бар) тарбиялаган.

Концерттик ишмердиги да айтууга арзырлык, ал кыргыз композиторлорунун скрипка үчүн жазылган көптөгөн чыгармаларынын тунгуч аткаруучусу.
Анын алмашпас концертмейстери өмүрлүк жубайы Р. М. Малева болгон.
 
Бул музыкант үй-бүлөнүн кызы Генриетта Михайловна Жеребкер В. В. Маяковский атындагы кыз-келиндер институтунун (азыркы И. Арабаев атындагы университет) музыкалык факультетинде 41 жыл иштеп, республиканын музыка сабаганын мугалимдерин даярдоого чоң салым кошкон.
Ж. Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамоталары жана медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жекшенов Калыбек Шейшенович

Жекшенов Калыбек Шейшенович (1952-ж. т., Жайыл району) - комузчу. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер (2004).
 
 1967-71-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайынын эл аспаптар бөлүмүнөн окуган. Ошол жылдары Кыргыз филармониясында К. Орозов атындагы эл аспаптар оркестринин артисти болуп иштеген.
 1976-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтун бүтүргөн.
 1976-89-ж. республикалык адистештирилген М. Абдраев атындагы музыкалык мектеп-интернатында мугалим болуп иштеп, мектептин таланттуу окуучуларынан комузчулар ансамблин уюштурган.
Ансамбль көптөгөн республикалык конкурстардын, фестивалдардын лауреаты болгон.
 1989-94-ж. Кыргыз мамлекеттик И. Арабаев атындагы педагогикалык университетте кафедра башчысы.
Университетте кыргыз эл аспаптарынан фольклордук ансамбль уюштурган. Ансамбль республикада өтүүчү ар кандай өкмөттүк салтанаттарга, КМШ өлкөлөрүндө өткөн Кыргыз искусствосунун күндөрүнө, жумалыктарына, концерттерге жандуу катышат.
 
 1994-жылдан тартып Кыргыз улуттук консерваториясынын фольклор кафедрасын жетектейт.
 1990-ж. Кыргыздын салттуу фольклору боюнча алгачкылардан болуп окуу-методикалык куралдарды, окуу программаларын иштеп чыккан.
 
Күүлөрдү нотага түшүрүп, концерттик - аткаруучулук репертуарды байытуунун үстүндө такай эмгектенет. Түркмөн, Тажик Республикаларынын Ардак грамоталары менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жээнбаева Гүлнара Ахуновна

Жээнбаева Гүлнара Ахуновна (1948-ж. т., Фрунзе ш.) - пианист, профессор. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1993).
 
1962-ж. Бишкектеги балдардын П. Шубин атындагы музыкалык мектебин аяктап, Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографийлык окуу жайында окуп жүрүп, Москвадагы П. Чайковский атындагы койсерваториянын алдындагы музыкалык окуу жайына которулган.

Студент күндөрүндө эле концерттик бригаданын курамы менен Москва, Горький ж. б. шаарларда жеке концерттерди берген.

Окуу жайын бүгөрү менен (1969) Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтуна кирет. Аны бүтөөрү менен институттун фортепьяно кафедрасында мугалим болуп иштеп калат.
 
Орто Азия республикалары менен Казакстандын жаш аткаруучуларынын конкурсунда үчүнчү орунду ээлеп, лауреаттыкты жеңип алат.

«Кыргыздын фортепьяно музыкасын интерпретациялоо жана адистештирилген фортепьяно классында окутуунун кээ бир өзгөчөлүктөрү», «Кыргыздын фортепьянолук музыкасы Т. Эрматовдун чыгармачылыгынын мисалында өнүгүшү», «Кыргызстандагы музыкалык билим» (К. Надыршина, И. Ялбучан менен бирге) аттуу методикалык эмгектерди жазган.

1969-жылдан тартып концерттик аткаруучулук ишкердүүлүккө жандуу катышат.
Чет өлкөлүк жана орус, кыргыз композиторлорунун классикалык фортепьяно музыкасынан симфониялык оркестрдин коштоосунда концерттерди берет.
1983-ж. Бүткүл союздук «Мелодия» фирмасынан Жээнбаеванын аткаруусундагы кыргыз композиторлорунун чыгармалары диск-гигант болуп чыккан.
 Колдонулган адабияттар 
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жээнбай Акимжан

Жээнбай Акимжан (1960-ж. т., Ноокат району, Төөлөс айылы) - композитор, эл аралык А. Малдыбаев (1992), М. Абдраев (2002) атындагы сыйл. лауреаты.
 
 1963-ж. жаштардын кечки орто мектебин Кызылкыядагы кесипчилик-техникалык окуу жайын бүтүрөт.
 1965-ж. Оштогу педагогикалык институтунун музыкалык факультетинде,
 1966-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайынын теория композициялык бөлүмүндө окуган.
 1976-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун композиция кафедрасынан бүтүргөн.
 1976-78-ж. Кыргыз мамлекеттик Телерадиокомитетинин музыкалык Редакциясында редактор,
 1978-81-ж. М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайында муталим,
 1981-92-ж. Кыргызстан композиторлор союзунда иштеген.
 1980-жылы СССР композиторлор союзунун мүчөлүгүнө кабыл алынган.
 1996-жылдан тартып Кыргыз улуттук консерваториясында фольклор кабинетин жетектейт. Кыргызстандын көптөгөн аймактарын аралап элдик ырлардын, күүлөрдүн, дастандардын үлгүлөрүн чогултуп, нотага түшүрөт.
 
Автордун симфониялык, камералык-аспаптык, хор, камералык-вокалдык жана ыр чыгармачылыгынын өзөгүндө кыргыздын байыркы: фольклорлорунан алынгандыгы -таасын байкалат.

Жээнбай «Уркуя», «Аталар аттуу симфониялык поэмаларын, чон симфониялык оркестр үчүн «Балалык жөнүндө эскерүү», вокалдык-симфониялык чыгармасын, «Ата бейит». «Каныкейдин көз жашы» аттуу кошоктору Манастын 1000-жылдыгына карата добулбас жана аралаш хор үчүн жазган. «Айкөл Манас», симфониялык оркестрдин коштоосунда «Сенсиңби, согуш сенсиңби» деген эки хору жана акапелла хору үчүн «Согуш деген эмне» балладасы, аялдардын aкапелла хору үчүн «Эстеликтер сүйлөйт» ж. б. хорлору, фортепьяно үчүн «Үч кербез», фортепьяно үчүн сюитасы, «Достук вальсы», «Эне жөнүндө баллада», «Эне», «Мекен» деген ырлары чыгармалары менен улуттук профессионалдык музыканын өнүгүшүнө бараандуу салымын кошту.
Ардак грамоталар менен сыйланат.
 

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Жаркынбаев Асанкул

Жаркынбаев Асанкул (1931-ж. т. Кемин району, Жаңы Алым айылы - 1991, Бишкек ш.) - композитор, хор дирижёру.
 
 1956-ж.Кыргыз Мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы окуу жайынын хор дирижорлоо классын бүтүрөт.
 1955-59-ж. Фрунзедеги № 5 кыргыз орто мектебинде хор мугалими болуп иштеген.
 1959-жылдан Кыргыз мамлекеттик В. В. Маяковский атындагы кыз-келиндер институтунда мугалим, бир эле мезгилде Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институнун композииия классында окуган.

Аны 1976-ж. бүтүрүп. 1980-ж. аталган институттун (азыркы И. Арабаев атындагы педагогикалык, университеттин) музыкалык аспаптар кафедрасын жетектеген.
Композитор негизинен ыр жана аспаптык жанрда эмгектенген, 50дөн ашык ырларды, романстарды жана хорлорду жазган.

Алардын ичинен «Кайдасың сен», «Жийденин жыты», «Сагынам», «Тагдырым cara байланган» аттуу ж. б. ырлары угармандардын арасына кеңири тараган, «Алатоо», Алтын Чүй», «Эмгек майданы» симфониялык поэмалары, фортепьяно үчүн прелюдиялары, скрипка менен фортепиано үчүн жазган сонатасы ж. б.
Чыгармалары менен улуттук профессионалдык музыканын өнүгүшүнө өз сапымын кошту.
 
1979-ж. СССР композиторлор союзуна мүчөлүккө кабыл алынат.
1958-ж. Москвада өткөн Кыргыз адабияты менен искусствосунун он күндүгүнө катышкан.

Кыргыз Республикасынын элге билим берүүсүнүн отличниги төш белгиси, «Эмгек ардагери» медалы Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка