Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Таңгак

Таңгак – товардын жана курчап турган айлана-чөйрөнүн бузулуудан коргоолуусун камсыз кылуучу жана товарды урунууну жеңилдетүүчү каражаттар же каражаттар топтому. «Т.» түшүнүгү кеңири маанисинде идишти да өз ичине камтыйт, тар маанисинде Т-ты тарадан анын бир жолу гана колдонулуучу мүнөзү өзгөчөлөйт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тандоосу жок керектөөчү

Тандоосу жок керектөөчү – жападан-жалгыз бөлүштүрүүчү ишкана тарабынан жеткирилип берилүүчү төмөнкү чыңалуудагы электр кубаттуулугунун, жылуулук кубаттуулугунун акыркы керектөөчүсү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тапшырма келишими

Тапшырма келишими – бир тарап (ишеним берилген) экинчи тараптын (ишеним берүүчүнүн) атынан жана эсебинен белгилүү юридикалык аракеттерди бүткөрүүгө милдеттенген келишим. Ишеним берилген бүткөргөн иштер боюнча пайда болгон укуктар жана милдеттер түздөнтүз ишеним берүүчүгө таандык болот. Ишеним берүүчү, эгер ал мыйзамдарда же Т. к-нде каралган болсо, ишеним берилгенге сыйакы төлөп берүүгө милдеттүү. Ишеним берилген тапшырманы ишеним берүүчүнүн көрсөтмөлөрүнө ылайык аткарууга милдеттүү. Алар укук чегинде, ишке аша тургандай жана так болууга тийиш. Ишеним берилген кырдаалга жараша жагдай ишеним берүүчүнүн кызыкчылыгына болсо, жана ал андан бул тууралуу алдынала сурай албай калса, же өз суроосуна учурунда жооп болбосо, анын көрсөтмөлөрүнөн четтеп кетүүгө укуктуу. Ишеним берилген жак мүмкүн болору менен, ал четтөөлөр боюнча ишеним берүүчүнү кабарландырууга тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тапшырык

Тапшырык – офертанын бир түрү; мөөнөтүн, көлөмүн, санын, түрүн, сапатын ж. б. зарыл дайын-дарегин алдынала белгилөө менен, тапшырык ээсинин (сатып алуучунун) өзүнө кандайдыр бир продукцияны (товарды) даярдоо, жеткирип берүү, тейлөө кызматын көрсөтүү, жумушун аткаруу боюнча сунушу. Жеткирип берүү келишими боюнча, сатып алуучуга атайлаштырылган таризде жеткирилиши мүмкүн. Жалдоочунун, жеткирип берүүчүнүн (сатуучунун) макулдугу кат же телеграмма менен жол-жоболоштурулат же ал сунуш кылган документке кол коюу аркылуу бекемделет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тапшырык ээси

Тапшырык ээси – КР жарандык мыйзамдары боюнча, жалдоо келишиминин бир тарабы. Т. э. жалдоочуга тапшырылган ишти жана/же кызматты аткарууга зарыл болгон шарттарды түзүп берүүгө, анын натыйжасын кабыл алууга, шартталган акыны төлөп берүүгө милдеттенет. Т. э. катары жарандар, юридикалык жактар, мамлекеттик органдар, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары чыга алат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тара (идиш)

Тара (идиш) (ит. tara , араб. тарха – ыргытылган нерсе) – ташуунун жүрүшүндө жана сактоодо өнүмдөрдүн сакталуусун камсыз кылуучу буюмзат (жашик, челек ж. б.). Таңгактан айырмаланып, аны кайталап (көп ирет) колдонууга жол берилет. Эгер соода-сатык келишимдеринде башкача каралбаса жана милдеттенме мазмунунан башкача келип чыкпаса, өзүнүн мүнөзү боюнча таралоону жана/же таңгактоону талап кылбаган товарлардан тышкары товарларды сатуучу Т-сы жана/же таңгагы менен кошо берүүгө милдеттүү, ал эми сатып алуучу, эгер ташып жеткирүү келишиминде башкача белгиленбесе, товарлар келип түшкөн көп ирет пайдаланылуучу Т-ны кайтарып берүүгө милдеттүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тараза тастыктамасы

Тараза тастыктамасы – салмагы көрсөтүлүү менен, ар жүк партиясынын тизмегин камтып, суубекет менен темиржол бекеттеринде толтурулуучу ведомость.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Таралма чечмелөө

Таралма чечмелөө – укук ченемдердин сөздүк мазмуну анын чыныгы маани-маңызынан тарыраак болгон учурларда берилүүчү укук ченемдеринин чечмелөөсү. КР Конституциясынын «соттор көзкарандысыз жана КР Конституциясына жана мыйзамга гана баш ийет» деген ченеми мисал катары кызмат кыла алат. Бул статьянын мазмуну боюнча алар мыйзам алдындагы ченемдик укуктук актыларга баш ийишпейт. Бирок, аны кеңири чечмелөө керек: соттор мамлекетте иштеп жаткан ченемдик укуктук актылардын бүтүндөй тутумуна баш ийишет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тараптар

Тараптар – 1) укуктардын теңдигинин шартында сотто жана бейтарап сотто айыптоо жана жактоо (коргоо) ишмилдеттерин аткаруучу органдар жана жактар; 2) жарандык-укуктук мамилелерге катышкан жана катышуучу жактар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тараптар тарабынан өз ара жарандык алакасы боюнча тандалып алынган мыйзам

Тараптар тарабынан өз ара жарандык алакасы боюнча тандалып алынган мыйзам — эл аралык жеке укуктагы бекитүү формуласы; тараптар — жарандык укук мамилелеринин катышуучулары тандап алган мамлекеттин укугу колдонула тургандыгын билдирет. Ал келишимдик милдеттенмелер аркылуу гана колдонулат жана да жалпы таанылат. Баардык коллизиялык маселелер келишимдик милдеттенмелер чөйрөсүндө чечилгендиктен, улуттук коллизиялык укукта да, эларалык келишимдерде да тараптардын эрки чечүүчү күчкө ээ болот.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарбиялоо абагы

Тарбиялоо абагы – КРдеги түзөтүү мекемелеринин бир түрү. Жалпы жана катуу тартиптеги Т. а. бар. КР кылмыш-жаза-аткаруу мыйзамдарына ылайык Т. а-нда эрезеге жетелек эркинен ажыратылган балдар жаза мөөнөтүн өтөйт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тариф

Тариф (фр. tarif ) – уюмдарга жана жарандарга аргандай өндүрүштүк жана өндүрүштүк эмес кызматтары үчүн төлөм ставкаларынын тутуму. Т. катмарына ошондой эле төмөнкү ставкалар кирет: анын негизинде ар жумуш түрүнүн баасы белгилене турган эмгек акы төлөмү; мамлекеттик камсыздандыруу төлөмдөрү. Бажы Т-и тышкы сооданы жөнгө салуунун классикалык жабдыгы болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тариф жана соода боюнча башкы макулдашуу (тсбм

Тариф жана соода боюнча башкы макулдашуу (тсбм ) – акыркы жылдары анын базасында эларалык уюм сыпатына ээ болгон курумдар түзүлгөн көп жактуу ири соода келишими. 1994-жылдан тарта –Дүйнөлүк соода уюму (ДСУ).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тариф тутуму

Тариф тутуму – 1) адистигине, ыкчамдыгына, мүнөзүнө, эмгек шартына, аткарылуучу иштин жооптуулугуна, өндүрүш тармагына, ишкананын аймактык жайгашуусуна, эмгек акысын төлөө таризине жараша эмгек акы деңгээлин дифференциялоо жана жөнгө салуу ченемдеринин топтому; 2) жүк менен жүргүнчү ташууга унаа ставкаларынын (тарифтеринин) тутуму.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтештирүү

Тарифтештирүү – салуу же төлөө объекттеринин тигиндей же мындай жиктештирилүүсүнүн негизинде тарифти белгилөө (м.: эмгек акыны Т.).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик жеңилдиктер (тарифтик преференциялар)

Тарифтик жеңилдиктер (тарифтик преференциялар) – КРдин бажы чегарасынан өтүүчү товарларга карата өзара макулдашылган шарттарда же бир тараптуу берилүүчү жеңилдиктер; мурда төлөнгөн алымдарды кайтарып берүү; алымдардан бошотуу, анын ставкасын азайтуу; товарды преференциалдык ташып кирүүгө/ташып-чыгууга тарифтик квоталар. Товарларга карата Т. ж. КР бажы мыйзамдарында белгиленет жана жекече мүнөзгө ээ болуусу мүмкүн эмес. Жеңилдиктерди берүү тартиби КР ЖК тарабынан аныкталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик квоталар

Тарифтик квоталар – мамлекеттин белгилүү номенклатурадагы товарларды (жумуштарды, кызмат көрсөтүүлөрдү) экспорттоого жана импорттоого натуралай же нарктык өлчөмдө белгилүү мезгил аралыгында сандык же нарктык чектөөлөрдү белгилөөсү (кара:Лицензия). Экспорттук-импорттук аткарымдарды мамлекеттик жөнгө салуунун тарифтик эмес каражаты катары колдонулат. Кээбир өлкөлөрдө, м.: РФде мамлекеттик керектөөлөр үчүн квоталар, ишканалар, аймактар үчүн квоталар жана аукциондук соода үчүн квоталар болуп айырмаланат. Ошондой эле (айрым чет мамлекеттерге карата) импорттолуучу же экспорттолуучу товарлардын нарктарынын же сандарынын чегинде жеңилдетилген (преференциалдык) бажы алымдарына, Т. к. каралган, ошондой эле белгиленген чектерден ашып кеткен учурларда товарларга карата алымдардын демейки ставкалары колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик колдонмолор

Тарифтик колдонмолор – тутумдаштырылган ырасмий басылмалар, анда баасы жарыяланган жүктөрдү ташып жеткирүү, жүктөө-түшүрүү аткарымдары, жүктөрдү узатып жүрүү жана күзөтүү, вагондорду тазалоо жана жөнөтүүчү жолдорго коюу, сактоо, таразалоо иштери үчүн жыйымдарды, ошондой эле темир жол унаасынын кызмат көрсөтүүлөрүнүн баасы, жүк, колжүк ташуулары үчүн төлөмдөрдү чегерүүнүн механизмдеринин белгиленген тартипте бекитилген эрежелери жарыяланат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик разряд

Тарифтик разряд – иштин татаалдыгын жана жумушчунун кесиптик даярдыгын чагылдыруучу чен-өлчөм.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик ставка

Тарифтик ставка (маяна) – убакыт бирдигинде белгилүү татаалдыктагы (квалификациядагы) эмгек өлчөмүн (эмгек милдеттенмелерин) аткаргандыгы үчүн кызматкердин эмгек акысынын аныкталган өлчөмү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик торчо

Тарифтик торчо – жумуштун татаалдыгына жана жумушчулардын адистик мүнөздөмөсүнө жараша тарифтик коэффициенттердин жардамы менен аныкталган жумуштун (кесиптин, кызмат ордунун) тарифтик разряддарынын жыйындысы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарифтик-жиктештирилген маалымдама

Тарифтик-жиктештирилген маалымдама – ушул тармакта аткарылуучу иштердин тизмесин, алардын жиктештирилген мүнөздөмөсүн камтыган ченемдик документ; жумушчуга коюлган билими, өндүрүштүк көндүмдөрү, ыктары ж. б. жөнүндө талап.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тармактар аралык бирикме (байланыш)

Тармактар аралык бирикме (байланыш) – бир тармактын пайдалануучуларын (абоненттерин) башка тармактын пайдалануучуларына (абоненттерине) кийирүү максатында электр байланышынын ар түрдүү операторлорунун жана кызматтарынын электр байланыш тармактарын бириктирүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тармактык (тармактар аралык) тариф макулдашуусу

Тармактык (тармактар аралык) тариф макулдашуусу – жамаатташ сүйлөшүүлөрдүн катышуучуларынын тараптары тарабынан түзүлүп, эл чарбачылыгынын өзалдынча тармактарынын (тармактар биримдигинин) деңгээлиндеги эмгектик мамилелерди жөнгө сала турган макулдашуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартип бузуу жоругу

Тартип бузуу жоругу – тарипке салуу иретинде жоопкерчилик каралган кызматкерлердин (аскер кызматкеринин) эмгек же кызмат тартибин укукка каршы бузуусу (кара: Тартип бузуу 
жоопкерчилиги ).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартип жоопкерчилиги

Тартип жоопкерчилиги – эмгек тартибин бузуучуларга таасир этүүнүн укуктук тариздеринин бири. Юридикалык жоопкерчиликтин (кылмыш-жаза, административдик, жарандык-укуктук жоопкерчиликтер менен бир катардагы) кызматкер эмгектенген уюмдун администрациясы тарабынан тартипке чакыруу жазасын берүүдөн көрүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартипке салуу аскер бөлүгүндө кармоо

Тартипке салуу аскер бөлүгүндө кармоо – жазанын түрү; КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган учурларда кыска мөөнөттүү кызматтагы аскер кызматчыларына карата 6 айдан 2 жылга чейинки мөөнөткө колдонулат, ошондой эле сот иштин жагдайларын жана соттолгон адамдын алабалын эске алып, 2 жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу жазасын ошол эле мөөнөткө тартиби катуу бөлүктө кармоо менен алмаштыруунун зарыл деп тапкан учурда колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартипке салуу батальондору

Тартипке салуу батальондору – соттун чечими боюнча оор эмес кылмыш иштерин кылышкан аскер кызматчылары жөнөтүлүүчү атайын аскер бөлүктөрү. Жабык түрүндөгү түзөтүү мекемеси.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартипке салуу бөлүктөрү

Тартипке салуу бөлүктөрү – соттолгон аскер кызматкерлеринин жаза мөөнөттөрүн өтөөлөрүнө эсептелген өзгөчө аскер бөлүктөрү (батальондор, роталар).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартипке салуу капасы

Тартипке салуу капасы – тарбиялоочу абактардагы тартип бузуучулар кармалуучу камералар. Айып капасынан (жазажай ) өзүнүн бошоңураак шарттары менен айырмаланат. (м.; Т. с. к-да 10 гана күн кармалса, кармакжайда 15 күнгө чейин).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартипке чакыруу чарасы

Тартипке чакыруу чарасы – жүрүм-турум кылыгы (тартипти бузгандыгы) үчүн жоопкерчилик чарасы. Эмгек укугунда төмөнкү Т. ч. ч. колдонулат: эскертүү, сөгүш, катуу сөгүш, жумуштан бошотуу. Тартиптик жоопкерчилик жөнүндөгү мыйзамда, ошондой эле тартип жөнүндөгү жоболордо кызматкерлердин айрым катмарлары үчүн башка Т. ч. ч. каралышы мүмкүн. Алардын баары мыйзамда белгиленген тартипте жокко чыгарылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартуулоо келишими

Тартуулоо келишими — көзү тирүү кезинде бир тарап (тартуулоочу) экинчи тарапка (тартуу алуучу) буюмду же өзүнө же үчүнчү жакка мүлтүк укугун (талабын) менчигине биротоло бекер берет же берүүгө милдеттенет, болбосо анын өзүнүн же үчүнчү жактын алдындагы милдеттүүлүгүнөн бошоткон же бошотууга милдеттенген келишим. Кимдир бирөөгө буюм же мүлктүк укукту тартуулоо, болбосо кимдир бирөөнү мүлктүк милдеттенмеден (тартуулоо убадасынан) бошотуу, эгер убада ойдогудай жолжоболоштуруп, ошол максатты так чагылдырып турса, тартуулоо келишими катары таанылат.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартуулоочу

Тартуулоочу – тартуулоо келишиминин бир тарабы, көзү тирүү кезинде экинчи тарапка (тартууну алуучуга) буюмду менчикке акысыз берет же берүүгө милдеттенет, же ага өзүнө карата же үчүнчү жакка карата мүлк укугун (талабын) берет же берүүгө милдеттенет, же аны өзүнүн алдындагы же үчүнчү жактын алдындагы мүлк милдеттенмесинен бошотот же бошотууга милдеттенет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартып алуу

Тартып алуу – кандайдыр бир жактын менчиги болуп саналып, кылмыш жасагандыгы же административдик же жарандык укукту бузгандыгы үчүн тартып алууга улуксат берилген мүлктү толук же анын бир бөлүгүн мамлекет менчигине мажбурлоо жолу аркылуу бекер алуу. КР жарандык мыйзамдарына ылайык кылмыш жасагандыгы же башка укук бузуулары үчүн атайын улуксат түрүндө сот чечими боюнча менчик ээсинен бекер тартылып алынышы мүмкүн. Мыйзамда каралган учурларда, Т. а. административдик тартипте жүргүзүлүшү мүмкүн. Мындай Т. а. жөнүндө чечим сотко даттанылышы мүмкүн. Кылмыш-жаза укугу боюнча – жазанын бир түрү (кошумча чара катары белгилене турган). Мүлктү Т. а. атайылап жеке пайданы көздөп оор жана өзгөчө оор кылмыш жасаган адамдарга карата колдонулат жана КР кылмыш-жаза мыйзамдарынын тийешелүү ченемдери менен каралган учурда гана сот тарабынан дайындалышы мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тартыш (таңсык)

Тартыш (таңсык) (лат. deficit – жетишсиздик) – чыгаша, наканын эсепке карата жетишсиздиги.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарых жана маданият эстеликтери

Тарых жана маданият эстеликтери – тарыхый, илимий, көркөм же башка баалуулукка ээ, мамлекеттин жана коомдун өнүгүшү, элдин жашоосундагы тарыхый окуялар менен байланышкан материалдык жана руханий чыгармачылыктын чыгармасы. КР жана анын субъектилеринин менчик карамагында турган Т. ж. м. э. мамлекет тарабынан корголот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарыхый чечмелөө

Тарыхый чечмелөө – укук ченемдерин чечмелөө, чечмелөөчү ченемдин мазмунун анын мурдагы иштеп жаткан же аны иштеп чыгууга байланыштуу даярдык көрүү материалдары менен салыштыруу, окуп-үйрөнүү зарылдыгы болгон учурларда келип чыгат. Ошентип, тигил же бул конституциялык ченемдердин маани-маңызы жана мазмуну мамлекеттин конституциясын иштеп чыгуу жана кабыл алуу иштерин чагылдырган материалдарды талдоого алуу жолу менен аныкталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тарыхый-маданий маанидеги жер

Тарыхый-маданий маанидеги жер – өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлеринин катмарына кирген жер; ага тарыхый-маданий коруктар, эстелик жайгашкан сейилбактар, көрүстөндөр, археологиялык жайлар кирет. КР аймагында жайгашкан тарыхый жана маданий эстеликтер мамлекет алдындагы жергиликтүү башкаруу органдары тарабынан корголот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр