Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Микробиология

thumb|right|175px|Антони ван Левенгук.

Микробиология — микроорганизмдерди, алардын түзүлүшүн, тиричилик аракетин, генетикасын, таралышын, башка организмдер менен өз ара мамилесин изилдөөчү илим. Микробиология жалпы, айыл чарбалык, ветеринариялык, медициналык жана өнөр жайлык болуп бөлүнөт. Жалпы микробиология микроорганизмдердин түзүлүшүн, өөрчүшүн, тиричилигин, анын жаратылышта көмүртек, азот, энергия айлануудагы ролун жана башкалар изилдейт.

 Айыл чарба микробиологиясы 
Айыл чарба микробиологиясы топурактын калыптанышында, өсүмдүктөрдүн азыктануусунда, тоютту даярдоодо жана консервалоодо (силос), ошондой эле өсүмдүктөрдүн илдетин пайда кылууда микробдордун ролун изилдейт.

 Өнөр жай микробиологиясы 
Өнөр жай же техникалык микробиология спирт, ацетон, органикалык кислоталар, витаминдер, антибиотиктер, аминокислоталар жана башкалар продуктуларды пайда кылуучу химиялык процесстерде микробдордун активдүүлүгүн изилдейт.

 Медициналык микробиология 
Медициналык микробиология оору козгоочу бактерияларды, микроскоптук козу карындарды, вирустарды изилдейт. Микробиология биохимия, органгасалык химия, генетика жана башкалар менен тыгыз байланыштуу. Микробдор жөнүндө алгачкы маалыматты 17-кылымдын 2-жарымында голландиялык илимпоз А. Левенгук өзү жасаган микроскоп менен суудагы, тиш кебериндеги «майда жандыктарды» көргөндөн кийин айткан. Бирок 19-кылымдын 2-жарымынан франциялык илимпоз Л. Пастер, немец илимпозу Р. Кох жана орус илимпоздору И. И. Мечников, С. Н. Бинсградский жана башкалар изилдөөлөрүнөн кийин тез өөрчүдү. Кишиде, айбанатта оорулардын пайда болушунда жана ачуу процессинде микроорганизмдердин ролун Л. Пастер түшүндүрүп, микробиолгияны илим катары негиздеген жана кишини, айбанатты жугуштуу оорулардан сактоо үчүн эмдөө жүргүзүүнү сунуш кылган. Р. Кох күйдүргү, кургак учук, холеранын козгогучтарын ачкан. И. И. Мечников киши менен айбанаттын жугуштуу ооруларга туруктуулугу жөнүндө окуунун негизин түзүп, фагоцитозду ачып (Иммунитет), лейкоциттердин, көк боордун клеткалары жана чучуктун бул процесстеги ролун көрсөткөн. Азыр медициналык микробиолгия жана эпидемиология тез өөрчүп, анын негизинде биздин өлкөдө жугуштуу оорулардын таралышын жана абдан коркунучтуу чечек, чума, холера, безгек жана башкаларды жоготуу мүмкүн болду.

 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:биология
Микроклимат

thumb|Микроклимат.
Микроклимат (гр. μικρός (mikros) + κλίμα (klimatos)) — жергиликтүү климаттык алкакка мүнөздүү метеорологиялык шарттан айырмаланган жер бетинин анча чоң эмес белгилүү аймагынын климаты (чөлдөгү оазис, токойдогу жайык, капчыгай, өрөөн жана башкалардын микроклиматы).

Ошондой эле жер бетиндеги анча чоң эмес аянттагы жабык турак жай өндүрүш имараттарында, транспорт, космос кораблинде жана орбита станцияларында жасалма түзүлгөн климаттык шарттар да микроклимат деп аталат. Микроклимат адамдын организмине, ден соолугуна, абалына, эмгекке жарамдуулугуна белгилүү таасир тийгизүүчү физикалык факторлорго (аба температурасы, нымдуулук, аба кыймылы, атмосфера басымы, жарык жана башкалар) ээ.

Микроклимат жердин рельефине жараша болот. Дөңсөөлөрдүн түштүк капталдарына күн жакшы тиет, жылуураак, ал эми түндүк капталдары суугураак болот. Дөңсөө менен түздүктөрдүн аба температурасы айырмаланып турат, түздүктөрдө аба суугураак жана нымдуу келет да, ден соолукка жагымы анча эмес. Жердин рельефи шамалдын багыты менен ылдамдыгына таасир тийгизет. Микроклимат үчүн кыртыштын сапатынын да таасири чоң. Таштуу кыртыш катуу ысып, абага көп жылуулук берет, кумдуу кыртыш жана кыртыш үстүндөгү аба күндүз өтө ысып, түнкүсүн тез муздайт, кара топурактуу жерлерге караганда күн энергиясын көп алып, жакшы жылыйт. Өсүмдүктөр, ачык көлмөлөр жайкы ысыкта аба температурасын салкындатат. Жердин Микроклиматтык шартынын өзгөчөлүгү турак жаи, калктуу жерлерди, санаторий, эс алуу үйлөрүн, пионер лагерлерин, спорт комплекстерин жана шаар курууда эске алынат. Жасалма микроклиматы түзүү иши ыңгайлуу шарттарды түзүүгө багытталган.

 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Экология‎
Категория:климат
Микроорганизмдер

thumb|Бактериялар‎ Escherichia coli x 10.000 (Электрондук микроскоп).
Микроорганизмдер — микроскоп менен гана көрүнүүчү эң майда, көбүнчө бир клеткалуу организмдер тобу. Микроорганизмдерди микробиология илими изилдейт. Алар чөйрөнүн түрдүү факторлоруна өтө туруктуу болгондуктан эң кеңири таралган. Микроорганизмдер патогендүү (оору пайда кылуучу) жана патогенсиз болуп бөлүнөт. Көпчүлүк жугуштуу ооруларды бактериялар, кээде ачыткы жана кебер козу карындар, актиномицеттер козгойт.
 
left|thumb|upright|Микроорганизмдер
Микроорганизмдердин генетикасы жана молекулалык генетиканын жетишкендиктеринин натыйжасында микроорганизмдерде биосинтез жана энергия алмашуу процесстери татаал түзүлүштүү өсүмдүк жана жаныбарлардын клеткаларындагыдай эле өтөрү белгилүү болгон. Ошону менен бирге микроорганизмдерге өзгөчө ферменттик система жана биохимиялык реакциялар таандык. Микроорганизмдердин целлюлоза, лигнин, хитин, нефть углеводдорун, кератин, мом жана башкаларды ажыратуусу ошол өзгөчөлүктөргө негизделген. Микроорганизмдин энергия алуу жолу ар түрдүү: кээ бири органикалык эмес заттардын кычкылданышынан, айрымдары жарыктан алат. Айрым микроорганизмдер молекулалык азотту сиңирүүгө, белокту синтездөөгө, көптөгөн биологиялык активдүү заттарды (антибиотиктерди, ферменттерди, витаминдерди, токсиндерди жана башкалар) чыгара алат. Өсүмдүк, жаныбар калдыктарын ажыратуу менен органикалык заттарды минералдаштырып, табиятта заттардын айлануусунда катышат. 

 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:Биология
Микроспория

thumb|250px|Баштагы микроспория
Микроспория(байыркы грек тилинен μικρός — кичинекей жана σπόρος — урук, айдоо) — теринин өтө жугуштуу мите козу карын оорусу. 
250px|left|thumb|Тери микроспориясы
 Оорунун жүрүшү 
Микроспория трихофитияга окшош. Ал терини эле эмес, чач, чанда тырмакты да жабыркатат. Микроспория козгогучунун кишиде жана жаныбарларда (ит, мышык) мителик кылуучу эки түрү бар. Көбүнчө жаш балдар ооруйт. Аларга оорулуудан же жаныбарлардан жугат. Баш терисинде, моюнда, бетте көлөмү алакандын отундай болгон тактар пайда болот. Ал жердин териси кызарып, четтери бир аз калыңданып, коңторулуп, исиркектенип, ыйлаактап, карттанат. Микроспорияда дененин, кол-буттун териси кызарып, үстү какачтанып чыгат да, көлөмү чоңоё баштайт. Ортосу кызарып, тегереги чийип койгондой көрүнөт. Кызыл тактар акырындык менен сары түстөгү жарага айланат. Анын трихофитиядан айырмасы — ириңдебейт. Оору баштын терисине жайылат, чач кырчылып түшөт, өңү өзгөрөт, кургайт, агыш тартат, жагымсыз жыт болушу мүмкүн. Ал жер такырайып калат. Микроспориянын мите козу карындары бүт денени, ички органдарды да жабыркатат, адам таз болот.
200px|left|thumb|Жаныбарлардагы микроспория
 Дарылоо 
Ооруну түрүнө жараша ооруканада же амбулаторияда дарылайт. Чач, тырмак алынып салынат. Врачтын сунушу менен дары-дармектер пайдаланылат. Врачка кайрылбай өз алдынча дарыланууга болбойт, себеби ал туура диагноз коюуга тоскоол болот.
Оорунун алдын алуу үчүн балдар мекемелерин өз убагында медициналык кароодон өткөрүп туруу зарыл. 

 Колдонулган адабият 
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Оорулар
Микрофлора

thumb|250px|Ичеги микрофлорасы
Микрофлора — ар кандай чөйрөдө: сууда, абада, топуракта, тамак-ашта, адамдын, жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн организминде узак убакыт бою бирге жашаган микроорганизмдердин жыйындысы. 
250px|left|thumb|Байкал микрофлорасы
 Курамы 
Микрофлоранын нормалдуу составы жашаган жердин физикалык-химиялык шартына, жаныбарлардын түрүнө жараша болот. Микрофлоранын составы жана анын өкүлдөрүнүн көбөйүшү ар кандай фактор: механикалык (ичегинин жыйрылышы, кирпиктүү клеткалардын кыймылы), химиялык (карын зилиндеги туз кислотасы, ферменттер), ошондой эле бактерияларга каршы бездер бөлүп чыгарган заттар, ичегинин былжыр челинде жайгашкан микроорганизмдер, ошол жердеги атайын коргоочу заттар (антитело) менен жөнгө салынат. Жыл мезгилине, ичкен тамакка жараша микрофлоранын составы жана саны өзгөрүп турат. Бир эле организмдин ар кайсы жеринде микрофлора бирдей эмес. Териде көбүнчө аэробдуу стафилококктор, коринебактериялар, жыныс органдардын жана арткы тешиктин тегерегинде, теринин астыңкы катмарында (накта териде) алар көбүрөөк жолугат. Тамак сиңирүү органдарында, ооздо, карында, ичегиде ар түрдүү микробдор ар кандай өлчөмдө болот. 
 Көздүн микрофлорасы 
Көздө негизинен стафилококктор, стрептококктор, микрококктор жана башкалар кездешет. 17—19% кишилердин көзүндө микробдор жокко эсе. Мурун аркылуу бир саатта 14 миң микроорганизм өтүп турат. Аларды мурун ичиндеги былжырлар жана кирпиктүү клеткалар кекиртекке, кокого, өпкөгө өткөрбөй кармап калышат да, дем алуу органдарын дайыма микробдон сактап турат. Дем алуу органдарында стафилококктор, аэробдуу стрептококктор, пневмококктор, дифтерия таякчалары жана башкалар микробдор такай болот. Бөлүп чыгаруу жана жыныс органдарында микробактерия, коринебактерия, фузобактерия, фузоспирохеттердин жыйындысы — стафилококктор жайгашкан. Аялдардын жыныс органдарынын микрофлорасы жашына жараша өзгөрүп турат. Микрофлоранын организмдеги ролун И. И. Мечников аныктаган, зыяндуу жана пайдалуу жагын көрсөткөн. Микроорганизмдер тамак сиңирүү процессине катышууда боордон кем калышпайт. Алар кээ бир шарттарда организмге таасир этүүчү заттарды, ошондой эле табигый иммунитетти пайда кылат да, организмдин жугуштуу ооруга туруштук беришин күчөтөт. Микрофлоранын составы адам ыңгайсыз шартка дуушар болсо өзгөрүп, дисбактериозго алып келет.

 Булактар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Оорулар
Микседема

thumb|250px|Микседема
Микседема — калкан сымал бездин ишинин начарлашы же толук токтошунун натыйжасында болуучу абал, гипотиреоздун белгилеринин бири. Микседема баланын өөрчүшү (түйүлдүк мезгилинде) бузулганда же ага инфекция таасир эткенде, чанда калкан сымал без сезгенгенде же травмага учураганда болот. Ошондой эле гипофиз жабыркаганда да болушу мүмкүн. Микседемада тери, тери алдындагы клетчатка, тил шишийт, тери кургап, чач түшөт, киши тез чарчап, уйку басат, үнү кырылдайт, дене температурасы, кан басымы төмөндөйт. Калкан сымал без кичиреет, аялдарда этек кир цикли бузулат, боюнан түшүүсү мүмкүн, эркектерде жыныстык импотенция болот. Балдардын психикасы начар өөрчүп, бою өспөйт.
 Дарылоо 
Дарылоону врач жүргүзөт. Балдарды өз убагында дарылоо бир топ натыйжа берет. Дарылоонун азыркы ыкмалары чоң кишилерде оорунун өөрчүшүн токтотуп, ишке жөндөмдүүлүгүн сактоого мүмкүндүк берет. Бирок дайыма врачтын көзөмөлүндө болуу керек.
 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
 

Категория:Медицина
Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Оорулар
Миозит

thumb|250px|Миозит
Миозит — скелет булчуңдарынын сезгениши. Демейде бүт булчуңдар жабыркайт (полимиозит). Кээ бир оорунун (мисалы, грипп) кабылдоосу мүмкүн.Миозит: себептери, белгилери, диагностикасы жана дарылоо
 Оорунун жүрүшү 
Миозитте кол, бут, дене булчуңдары сыздап ооруйт, кыймылдаганда оору күчөйт. Көбүнчө булчуң катууланат. Тери айрылып травма болгондо ал жерге инфекция түшүп, ириңдүү миозит өөрчүсө дене ысып, чыйрыгат, оорусу күчөп, шишийт, териси кызарат. Булчуңга мителердин (трихинелла, цистицерка) киришинен да миозит пайда болот. Ооруну себебине жараша врач дарылайт.
 Алдын алуу 
Алдын алууда өтө чарчоодон, үшүп калуудан сактануу, коопсуздук техникасын сактоо керек, ошондой эле спортко катышуунун мааниси чоң. 

 Колдонулган адабият 
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Оорулар
Миокардит

Миокардит — жүрөк булчуңдарынын (миокарддын) сезгениши. 
 Себептери 
Көбүнчө ревматизм менен ооруган балдар дуушарланат, кээде жугуштуу оорулар (кептөөр, ич келте, ангина, скарлатина, сепсис, грипп жана башкалар) себеп болот. Ревматизмден болгон миокардит (ревмокардит) көп учурда эндокардит менен коштолот. Кээде белгилүү бир микробдорго, ошондой эле айрым дарыларга өтө сезгич келип, аллергиялык миокардит болушу мүмкүн (Аллергия). Миокардиттин катуу кармаган жана өнөкөт түрлөрү бар. Катуу кармаган учурда оорулуу демигет, көгөрөт, моюн венасы көөп, боору чоңоюп, буттары шишийт. Бул формасы чанда кезигет. Миокардит көбүнчө билинбей өтөт; кээде жүрөгүнүн ооруганын сезет, жүрөктүн кагуу ыргагы бузулуп, жүрөк тез согот, оорулуу демигет, алы кетип, бат чарчайт. Мындай абал көп кыймылдаганда күчөйт. Дене бир аз ысышы мүмкүн. Мындай абал көп учурда ангина, гайморит жана башкалардан кийин болот. Өнөкөт миокардит чанда туберкулёз, котон жара жана кызыл жүгүрүктө байкалат.
thumb|250px|Миокардия
250px|left|thumb|Жүрөк катмарларынын схемалык көрсөтүлүшү (жара кесилиши): 1— сырткы кабы (перикард); 2— жүрөк булчуңу (миокард). Миокардитте ушул катмар жабыркайт; 3— ички кабы (эндокард).

Миокардит балдарда жугуштуу оорулардан кийин пайда болот. Кептөөр Миокардити ооругандан кийинки экинчи жумада пайда болот. Ич келте башталгандан 3—4-жумада, кээде айыгып калганда башталат. Сепсис болгондо миокардит оор өтөт. Дарылоо ооруканада жүргүзүлөт. Миокардитти дарылоодо оорулуунун тамактануу режими чоң мааниге ээ; тамак-аш жеңил сиңе тургандай витаминге бай болууга тийиш. Сүт азыктары жана жашылча-жемиш пайдалуу; этти, балыкты сууга бышырып берүү оң; туздуу тамакты, суюктукту чактап ичүү керек. Шишик, демигүү жана башкалар жоголгондон кийин дарылоо физкультурасы сунуш кылынат. Миокардиттин алдын алуу үчүн аны пайда кылуучу ооруларды өз учурунда дарылоо зарыл.
 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Оорулар
Гүлнара Каримова

Гүлнара Каримова — өзбек саясатынын ишмери жана обончусу. И. Каримовдун улуу кызы, Л. Каримованын эжеси.

 Өмүр баяны 
Гүлнара Каримова 1972-жылы 8-июлда Ферганада (ru) туулган. 1988-жылы Ташкенде математика мектебин бүткөн. 1991-жылы Максудиге үйлөнгөнНиколай Зенькович. Самые секретные родственники. Olma Media Group, 2005. С. 179. ISBN 5948504085, 9785948504087. 1989-жылдан 1994-жылга чейин Гүлнара Каримова Ташкен Мамлекеттик Университетинде (азыркы Өзбекстан Улуттук Университети) окуганБиография Гульнары Каримовой . 2000-жылы ага Гарвард Университети магистр илимий даражасы берген. 2001-жылдан саясий илимдердин доктору.
Азыркы убакта Испанияда элчи болуп иштейтДочь президента Каримова стала послом Узбекистана в Испании // Интерфакс (ru) 21 января 2010. .

 Булактар 
 Каримов кетсе, ордуна ким келет? // Супер-Инфо №420 19-25-ноябрь, 2010-жыл.
 Руслан Чагаев Өзбекстандан неге качты? // Супер-Инфо №434 25-февраль - 3-март, 2011-ж.
 РИВАЛДО ӨЗБЕКСТАНДЫК КОМАНДАНЫ СОТКО БЕРЕМ ДЕЙТ // Супер-Инфо №443 29-апрель - 5-май, 2011-жыл

 Шилтемелер 

 Сырткы шилтемелер 
 Гульнара Каримова 
 Гүлнара Каримова соопчулукка 2 миң той өткөрөт
 GooGoosha: Гүлнара Каримова ағылшын тілінде альбом шығарды 

Категория:Инсандар:Өзбекстан
Категория:Өзбек музыкасы
Категория:Ырчылар
Миома

thumb|250px|Чоңоюп кеткен миома
Миома (лат. Tumores) — булчуң ткандарынан пайда болгон коркунучсуз шишик. 
 Мүнөздөмөсү 
Миома жылма булчуңдардан (жатын, карын, ичеги, тери) пайда болсо — лейомиома, ал туура ала булчуңдан (скелет жана жүрөк булчуңдарынан) пайда болсо рабдомиома деп аталат. Карын жана ичегинин лейомиомасы, ошондой эле рабдомиома чанда кезигип, операция жасаганда гана билинет. Демейде миома булчуң тканынан жана туташтырма ткандан турса фибромиома деп аталат.
 Фибромиома 
Көбүнчө жатын миомасы (фибромиома) көп кезигет. Бул учурда шишик бир нече кгга жетет. Жатын миомасы энелик клетканын функциясына жараша гормондук бузулуудан, көбүнчө 30 жаштан кийин пайда болот.
 Натыйжасы 
Миомада кан жоготуу анемияга алып келет, табарсыкты, кичине жамбаш чарасындагы кан тамырларды жана нервдерди кысат. Шишик этек кир функциясы токтогуча (50 — 55 жашка чейин) өсөт. Шишик бар экени билингенден кийин врачтын көзөмөлүндө болуп, жылына 3—4 жолу кароодон өтүп туруу керек. Шишик тез өсүп, кан агуу башталганда консервативдүү дарылоо жардам бербесе хирургиялык операция жасалат.
 Коркунучсуз шишиктердин түрлөрү 
Мындай шишиктер бүт эле ткандардан түрүнөн пайла боло берет. Эң көп коркунучсуз шишиктердин тизмеси алдында көрсөтүлгөн:

+Ткандан түрүШишиктин түрү Жалпак эпителий Жалпак клеткалык папиллома Темирдүү эпителий Аденома Кошуучу ткан Фиброма Майлуу ткан Липома Жылма булчуң ткан Лейомиома Сөөк тканы Остеома Хрящевая ткан Хондрома Лимфоиддик ткан Лимфома таргыл булчуң ткан Рабдомиома+
Кеңири жайылган коркунучсуз шишиктер:

Жатын миомасы — аялдын жыныс булчуңдарынын капталынан өсөт.Бул шишиктин түрү 30 жаштан ашкан аялдадын 15-17%де жолугат.Жатын канаганда, жатындын көлөмү өзгөргөндө,ичтин алды ооруганда пайда болгон болот. Шишик чоң болсо жанындагы органдарды кысып, функциясын бузат. Шишикти кесип алып салгадан кийин бейтаптардын 30%де рецидив (кайра кайталануу)болушу мүмкүн.
thumb|Теринин папиломасы
Папиллома (papilloma; латын тилинен «papilla»-урчук + -ōma) — эпителиалдуу коркунучсуз шишик. Папиллома дөмпөк же сөөл түрүндөгү ар кандай өлчөмдө болот. Териде жана былжырлуу үстүртөндүктөрдө өсөт. Бетке жана моюнга чыкканда косметикалык дефект болот. Дем алуу жолдорунда чыкса дем алуу бузулат, заара чыгуучу түтүкчөлөрдү жаракат кылса- заара чыгуу оор болот.
Аденома — ар кандай организмдердин темирдүү эпителийинен чыгат (калкан без, эркектин урук чыктагыч бези, шилекей бездери). Көбүнчө козу карындай же түйүндөй формада болот. Далай ирет органдын секретин чыгарычуу жөндөмдүүлүгүн сактап калат. Заара чыгарууда кыйынчылыкка алып келет. 
Гипофиз аденома — аденогипофиздин коркунучсуз шишиги. Шишиктин клеткалары көбүнчө гормондорду көп чыгарат, ошондуктан симптомдордон тышкары эндокриндик оорулар, Кушинг оорусу, гигантизм, акромегалия оорулары өөрчүйт.
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8

Категория:Медицина
Категория:Ден соолук
Категория:Дарыгерлик
Категория:Оорулар
Өзбекстан улуттук университети

Мирзо Улугбек атындагы Өзбекстан улуттук университети — Орто Азияда эң эски Советтик университетНациональный университет Узбекистана имени Мирзо Улугбека . Өзбекстандын алдыңкы жогорку окуу жайы. 1918-жылы Ташкенде Элдик университет катары негизделип, 1920-жылдан Түркстан университети, 1923-жылдан Орто Азия коммунисттик университети деп аталган. 1954-жылы В.И. Лениндин ысымы берилген. Бул университетке Орто Азиядагы жергиликтүү улуттардын өкүлдөрү кабыл алынып, жогорку квалификациялуу партиялык, советтик, профсоюздук, комсомолдук адистер жана журналисттер даярдалган. Кыргызстандан да партиялык, советтик, коомдук көп жетекчилер тарбияланып чыккан. 1960-жылдан 2000-жылга чейин Ташкен мамлекеттик университети. Ошол эле 2000-жылы бул окуу жайга улуттук университет макамы берилипУзУУ тарыхы , окумуштуу Улугбек ысымы ыйгарылган.
 Булактар 
 Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

 Тышкы шилтемелер 
Өзбекстан Улуттук Университетинин расмий сайты

Категория:Өзбекстан
Категория:Университеттер
Гүлнур Сатылганова

Гулнур Сатылганова — (1968 жылы 1-ноябрда Токтогул шаарчасында төрөлгөн.) Белгилүү элдик ырчы жана актрисасы. Көптөгөн республикалык жана эл аралык сыйлыктардын лауреаты.

 Өмүр баяны 
Гулнур Сатылганова — 1968 жылы 1-ноябрда Токтогул шаарчасында төрөлгөн. 

Атасы Абдыразак Сатылганов зоотехник, апасы Анаркан Мамбеталиева ашпозчу болуп иштешкен. Гульнур Сатылганова 10 бир туугандын жетинчиси.

Гүлнара Сатылганованын ата-энесинин музыкалык билими жок болгонуна карабастан, атасы комузда мыкты черткен, апасынын үнү күчтүү, тембри сонун болгон.

1995-жылы атасы Абдыразак Сатылганов каза болгон андан соң 2005-жылы апасы Анаркан Мамбеталиева каза болгон. 

 Чыгармачылык жолу 
Гульнур Сатылганова бала кезинен бери ырчы болууну кыялданчу, гитараны абдан жакшы ойночу. 

1974-1985-жылдары «Жоомарт Бөкөнбаев» атындагы орто мектепте окуган, мектепти аяктаган кийин 1985-1986-жылдары кондитердик боюнча бир жылдык окууну окууган.

Экинчи билимин 1987-1991-жылдары «Бүбүсара Бейшеналиева» атындагы искусство университетинин, хор дирижерлук бөлүмүн аяктаган.  1986-1988-жылдары Токтогул райондук "Миң кыял" ансамблинде эмгектенген. Студент курагында "Жетиген" ансамблинде да ырдаган жана Аламүдүн райондук маданият үйүнүн алдында уюшулган "Арашан" фольклордук тобунда 1991 ж эмгектенген. Турмушка чыккандан кийин 1992-1995-жылдары Арсен Өмүралиев атындагы Жаштар театрында актриса, "Каркыранын канаты" спектаклинде башкы ролду ойногон. Театрдын алдындагы Нурлан Нышанов жетектеген "Саамал" фольклордук тобунда эмгектенген;

1996-2004-жылдары Улуттук консерваториянын эстрадалык студиясында солист. 1999, 2004, 2006, 2007, 2008, 2014-жылдары жеке концертин берген.

 Жеке жашоосу 
Жолдошу Даниел Токтобаев Ленинграддагы Луначарский атындагы окуу жайдын актёрлук бөлүмүн аяктаган. Даниел Токобаев менен Гүлнур Сатылганова жапон драматургу Киноситанын “Турналардын жүнү” спектаклинде чогуу ойношкон, Гульнур Сатылганова сыйкырдуу куш кыз Цуну, ал эми Жубайы Цунун сүйүктүүсү Йохионун ролун ойногон. Даниел Токобаев тилеке каршы баласынын беш айлык кезинде дуйнодон кайткан. 

Гульнур Сатылганованын жалгыз уулунун аты Арназ Даниель уулу, ал 1996 жылы туулган. https://limon.kg/ru/news:70202 

 Сыйлыктары 
2008-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл артистиМинистерство культуры и информации Кыргызской Республики: Награждение лучших деятелей культуры Кыргызстана .
2011-жылы «Ариэт» уюмунун Ардак грамотасы менен сыйландыМузыкальный привет с Родины // “Туран”: Первая практическая газета для выходцев из Средней Азии, № 27 (27) Декабрь 2011, стр. 3. 
2011- Ошол эле жылы Георгийдин орденинКөрүңүз :ru:Орден Святого Георгия (Российская Федерация) алды

 Булактар 
 Гүлнур Сатылганованын өмүр баяны
 Супер Инфо
Интервью 
 Кыргыз Веб 
 Интервью
 Сыйлыктар

 Шилтемелер 

 Интернеттеги шилтемелер 

 Gulnur Satılganova — Фейсбук социалдык тармагында Гүлнур Сатылганованын профили 

Категория:Кыргызстандын айымдары
Айгүл Өмүралиева

Айгүл Өмүралиева — артист, маданиятка эмгеги сиңген ишмерКаныкей МАНАСОВА. Бишкекский городской драмтеатр имени Арсена Умуралиева (Кыргызстан) принял участие в международном фестивале «Шярмукшнис» в Литве // 07/07/11 07:46, Бишкек – ИА «24.kg», А. Өмүралиевдин жесириMovister: Asanbek Umuraliev . 2003-жылдан Бишкек шаардык драма театрында көркөм жетекчи болуп иштейтДмитрий АЩЕУЛОВ. Покорили Клайпеду // «Слово Кыргызстана: Общенациональная газета». Материал за: 13 июля 2011 года..

 Шилтемелер 

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Кыргыз театры