Плурибас

Pluribus (стилизацияланган PLUR1BUS) — Винс Гиллиган Apple TV үчүн түзгөн америкалык пост-апокалиптикалык илимий-фантастикалык телесериал. Башкы ролдо Гиллиган менен буга чейин AMC тармагындагы Better Call Saul сериалында иштешкен актриса Рея Сихорн ойнойт, ал бул ирет да башкы каарманды аткарат.

Сериалда Сихорн аткарган жазуучу Кэрол Стурканын окуясы көрсөтүлөт. Жер бетиндеги калган адамзат күтүлбөгөндөй кырсыктын натыйжасында тынч, бактылуу жана өзүн бирдиктүү жамааттык аң-сезим катары сезген «уюк акылга» (hive mind) айланып кетет. Бул аң-сезим Кэрол жана ага окшогон, вирустун таасирине кабылбаган санаалаш аз сандагы адамдарды да өзүнө кошууну, бирок аларды зордук менен эмес, ынандыруу жана сүйлөшүү жолу менен «бириктирүүнү» каалайт. Сериалдын аталышы латынча («көптөн – бир») деген ураандан алынган.

Apple сериалды Apple TV үчүн эки сезонго заказ кылган. Биринчи сезон тогуз эпизоддон турат, ал эми сериал 2025-жылдын 7-ноябрында эки эпизод менен премьера кылган. Pluribus сынчылардын кеңири мактоосуна ээ болуп, Гиллиган жазган сценарий менен режиссурасын, Сихорндун оюну, ошондой эле чыгарманын оригиналдуулугун, маанайын жана стилистикалык таасирлерин өзгөчө белгилешкен.

 Сюжети 
Сериал Альбукерке шаарында болуп өтөт. Кэрол Стурка — фэнтези жана романтикалык романдарды жазган ийгиликтүү, бирок жашоосуна толук канааттанбаган автор. Планетанын дээрлик бардык калкы «Жалгашуу» («the Joining») деп аталган кубулуштун натыйжасында тынч жана ыраазы, дайыма позитивдүү маанайдагы бирдиктүү жамааттык аң-сезимге («Башкаларга», англ. Others) айланып кетишет. Кэрол жана дүйнө жүзү боюнча болгону он үч адам бул вируска иммунитетке ээ болуп калышат. «Башкалар» Кэролду жана башка иммунитетке ээ адамдарды да өз аң-сезимине кошууну кааласа да, алар менен диалог жүргүзүп, алардын тандоосун эске алууга аракет кылат. Бирок Кэролдун ачуусу жана каршылыгы уюктун өзүн да сыздатып, миллиондогон адамдардын өлүмүнө алып келчү толкундарды жаратат.

 Актердук курамы 

 Негизги 

 Рея Сихорн — Кэрол Стурка, фантастика жана романтикалык романдарды жазган автор. Ал эки дүйнөнү — жамааттык аң-сезимге кошулгандардын жана иммундук адамдардын дүйнөсүн — бир убакта көтөрүп жүргөн каарман катары көрсөтүлөт.
 Каролина Выдра — Зося, «Башкалардын» өкүлү, Кэролдун коштоочусу жана жол көрсөтүүчүсү болуп чыгат.
 Карлос-Мануэль Весга — Манусос Овьедо, вируска чалдыкпаган он үч адамдын бири.

 Конок ролдор 

 Мириам Шор — Хелен Л. Амстед, Кэролдун коомчулук үчүн менеджери, жеке жашоосунда болсо анын сүйүктүүсү.
 Самба Шутте — Кумба Диабате, иммунитетке ээ адамдардын бири. Ал вирустун кесепетинен жаралган жаңы дүйнөдө гедонисттик, ырахатка багытталган жашоо образын тандап алат.
 Питер Бергман — Дэвис Тэффлер, АКШ өкмөтүнүн өкүлү, Кэрол менен анын өзгөчө абалы жөнүндө сүйлөшөт.
 Кумбанын тобундагы аялдар:
 Макс Ривз — Марго
 Анна Мхайри — Веспер
 Оливия Руайре — Женевьев
 Эстер Омегба — Жасмин
 Имани Лав — Клео
 Фуонг Кубацки — Солей
 Меник Гунаратне — Лакшми, иммунитетке ээ адамдардын бири, Кэролго ачык эле кастык мамиле кылат.
 Даринка Аронес — Кусимаю, иммунитетке ээ дагы бир адам.
 Каран Сони — Дешпандэ, лаборатория кызматкери.
 Аллан Маклеод — Боб, астроном.
 Жак Майкселл — Рей, астроном.
 Вуди Фу — Дэйв, дарыгер.
 Блэр Бикен — Женн, лабораторияда иштеген кызматкер. Ал чычкан чаккандан кийин вируска биринчи болуп чалдыгат.
 Эрик Штайниг — Мел, коопсуздук кызматынын кызматкери.
 Роберт Бэйли кичүүсү — DHL Guy, «Башкалардын» өкүлү.
 Жефф Хиллер

 Эпизоддор 
+Pluribus биринчи сезондогу эпизоддор№АталышыРежиссёрСценаристАлгачкы көрсөтүү датасыКыскача баян1We Is UsВинс ГиллиганВинс ГиллиганАстрономдор космостан келген радио сигналды аныктап, анын ичинде РНКнын ырааттуулугу жазылганын билишет. Иликтөөлөрдүн жүрүшүндө окумуштуулар ошол ырааттуулукту лабораторияда кайталап чыгышат, бирок бир түнү эксперимент көзөмөлдөн чыгып кетип, вирусту жуктуруп алгандар бирдей кыймылдап, шилекей аркылуу жугузуучу, бирдиктүү жамааттык аң-сезимге баш ийген адамдарга айланып калышат. Ошол маалда роман жазуучу Кэрол Стурка менеджери жана жашыруун өнөгү Хелен менен кезектеги китеп турунан кийин Альбукеркеге кайтып келет. Кечки эс алуусунда Кэрол айланасындагы адамдардын баары бир убакта тырышып, конвульсияга түшүп жатканын, анын ичинде Хелен да кулап түшкөнүн көрөт. Кэрол Хеланды ооруканага алып барат, бирок шаарда баш-аламандык өкүм сүрүп, оорукананын өзүндө да дарыгерлер жана бейтаптар «Башкаларга» айланып, Кэролду атын атап, жапырт бир үн менен сүйлөп жатканын байкайт. Хелен жаракатынан каза болгондон кийин Кэрол үйүнө качып келет да, телевизордон Ак үйдүн маалымат бөлмөсүндө турган белгисиз эркек Кэролдун атын жана телефон номерин жазып турган баннердин жанында сүйлөп жатканын көрөт. Кэрол чалып, ошол адамдан вирус космостон келген РНК сигналынан чыкканын, адамзаттын көпчүлүгү түбөлүккө бирдиктүү бактылуу аң-сезимге кошулганын, ал эми Кэрол жана дагы он эки адам иммунитетке ээ экенин, бирок «Башкалар» аларды да өзүнө кошкусу бар экенин угат.2Pirate LadyВинс ГиллиганВинс ГиллиганХеленди жерге берип жаткан кезде Кэролго Зося аттуу «Башкалардын» өкүлү келет. Ал азыр адамзаттын баары бир дене сыяктуу аң-сезимди бөлүшүп, бири-биринин эскерүүлөрүнө жетет жана каалаган «Башка» бүтүндөй коомдун атынан сүйлөй аларын түшүндүрөт. Кэрол ачууланып, Зосяга кол көтөргөндө, Зося катуу талмага түшүп, анын кыйкырыгы уюктун бүт адамдарын тең кыйнап, көп адамдардын өлүшүнө алып келгенин ачыкка чыгарат. Кэрол «Башкалардан» англисче сүйлөгөн башка иммунитетке ээ болгон беш адам менен жолугушууну талап кылат. Жолугушуу Бильбао шаарында, Air Force One бортунда уюштурулат. Ал жакта Кэрол эркин, ырахатка толгон жашоону тандап алган Кумба Диабате жана башка аман калгандар менен таанышат. Бирок алардын көбү жаңы жамааттык аң-сезимди кабыл алып, мурдагы дүйнөгө кайтууну каалабай калганын көрүп, Кэрол үмүтү үзүлүп, айланадагыларды «жоопкерчиликсиз» деп эсептейт. Зося Кэролго «Башкалардын» зордук-зомбулукка барбай турганын, бирок Жашашуу учурунда 886 миллиондон ашуун адам көз жумганын мойнуна алат. Бул маалымат Кэролдун кайрадан каршылык толкунун жаратып, дүйнө жүзүндө үчүнчү ирет массалык тырышууну пайда кылат, натыйжада аман калгандар Кэролдон качып кетишет. Кумба Зося менен бирге Лас-Вегаска барып, андагы эркин, той-тамашалуу турмушка кирүүнү пландап жатканын айтып, Кэролдогу моралдык авторитетке кайрылып «уруксат» сурайт. Кэрол кыжыры келип турса да, макулдук берип, өз алдынча учакка отуруп мекенине кайтууга камынат. Бирок Зося Кумбанын тобу менен учуп кетип баратканын көргөндө, Кэролдун ою өзгөрүп, алардын учагын токтотууга шашат.3GrenadeГордон СмитГордон СмитОкуя «Жалгашуудан» жети жылдан ашуун убакыт мурунку эскерүү менен башталат: Кэрол менен Хелен муздан курулган мейманканага барып, түндүктөгү аврора бореалисин көрүшөт. Азыркы убакта Кэрол менен Зося кайра Альбукеркеге учуп бара жатып, Кэрол Парагвайдагы иммунитетке ээ адамдардын бири менен байланыштырат, бирок ал Кэролго акаарат айтып, сүйлөшүүдөн баш тартат. Зося Кэролго «Жалгашуудан» мурун Хелен заказ кылып кеткен белекти алып келет. Кэрол «Башкалардан» Хелен жөнүндө бардык эскерүүлөрдү толук өчүрүүнү талап кылып, андан соң тамаша-ыраң менен граната сурап калат. Кэрол «Башкалар» тарабынан даярдалган тамактан баш тартып, өз алдынча азык-түлүк алууга дүкөнгө барганда, дүкөн текчелеринин бош калып калганын көрөт; ресурстар «Башкалардын» логистикасы аркылуу кайра бөлүштүрүлүп калган. Анын суранычы менен дүкөн заматта толук товар менен толтурулат. Кийинчерээк Зося Кэролдун үйүнө чыныгы кол гранатасын көтөрүп келет. Экөө ичимдик үстүндө сүйлөшүп отурганда, Зося алардын мурдагы муз мейманканасына болгон сапары жөнүндө сөз козгойт. Кэрол гранатаны чыныгы эмес деп ойлоп, чынартып жиберет, бирок Зося анын чыныгы экенин түшүнгөндө дароо терезеден ыргытат. Жарылуу Зосяны оор жарадар кылып, ооруканага түшөт. Кэрол ооруканада күтүп отуруп, «Башкалардын» өкүлү менен сүйлөшүп, эгер кааласа, алар өзүнүн колуна ядролук курал да берер-бербесин сурайт. Өкүл «ооба» дегенде, Кэрол алардан убакыт жана тынчтык сурап, өз ойлору менен жалгыз калууну талап кылат.4Please, CarolЭлисон Татлок5Ариэл Ливайн6Вера Блази7Женн Кэрролл8Жонни Гомез9Элисон Татлок & Гордон Смит

 Өндүрүштү иштеп чыгуу 
thumb|Сериалдын жаратуучусу Винс Гиллиган.
Винс Гиллиган Breaking Bad жана Better Call Saul сериалдарында он жылдан ашуун убакыт «жаман каармандар» тууралуу жазгандан кийин, андай антибаатырлардан чарчап, «жакшылыкка бурулган» жаңы окуя издей баштаганын айткан. Алгач Гиллиган дүйнө жүзүн каптаган белгисиз апааттан кийин планетадагы баардык адамдар сүйүп калчу адам жөнүндөгү окуяны элестеткен, бирок кийин бул концепцияны кайрадан иштеп чыгып, башкы каармандын жынысын аял кылып өзгөрткөн жана бул образды Better Call Saul сериалындагы жылдыз Рея Сихорн үчүн атайын жазган. Гиллиганга окуяны мүмкүн болушунча «жерге жакын» кылып көрсөтүү маанилүү болгондуктан, жамааттык аң-сезимди космостан жөнөтүлгөн РНК коду аркылуу пайда болгон вируска байлап, илимий жагына да көңүл бурган.

Жазуучу Better Call Saul уланган маалда эле Сихорнго анын катышуусу менен жаңы долбоор жазып жатканын айткан, актриса болсо сценарийдин алгачкы варианттарын деле көрбөй туруп, долбоорго кошулууга макулдугун берген. Better Call Saul 2022-жылдын августунда аяктаган соң, Гиллиган Sony Pictures Television менен бирге жаңы сериалды телебазарга алып чыгып, продюсерлик өнөктөштөрдү издей баштаган. Сериал үчүн бир нече ири платформа арасында кызуу атаандаштык болуп, акыры Apple TV укуктарды алып, долбоорду дароо эки сезонго заказ кылган. Гиллиган шоураннер жана аткаруучу продюсер катары көрсөтүлгөн. Сихорн Кэрол Стурка — ийгиликтүү, бирок ички боштукту сезген, дүйнөнү сактап калууга аракет кылган жазуучу — катары чакырылган. Гиллиган Кэролду «кемчиликтери бар, бирок чыныгы жакшы адам» катары жазганын, ал дүйнөнү сактап калууга аракет кылганда да дайыма туура эмес чечимдер менен күрөшөрүн белгилеген.

2024-жылдын мартында Каролина Выдра сериалга Зосянын ролуна расмий түрдө кастингден өткөнү кабарланган, ал Кэрол менен «Башкалардын» ортосундагы көпүрө болгон каарман катары сүрөттөлөт.

Сериалдын аталышы жүздөн ашык варианттан турган тизмеден тандалган. Гиллиган «Pluribus» аталышын АКШнын расмий эмес урааны болгон «E pluribus unum» сөз айкашынын кыскача, заманбап, бир аз сырдуу угулган варианты катары тандаганын айткан.

 Өндүрүш 
2023-жылы биринчи сезон үчүн сценарийлер жазылып жаткан убакта АКШ сценаристтеринин забастовкасы башталып, иштер убактылуу токтотулган. Забастовкадан кийин Гиллиган жана сценаристтер тобу кайра чогулуп, биринчи сезонунун акыркы эки эпизодунун текстин аякташкан. Забастовка ошондой эле тартуунун башталышын артка жылдырып, Альбукеркеде кыш мезгилине чейин күтүү зарылдыгын жараткан. Негизги тартуулар 2024-жылдын февралында башталып, 7 айга созулган процесстен кийин 2024-жылдын сентябрында аяктаган. Телекөрсөтүүдө сериал Wycaro 339 деген иш аталышы менен катталган. Ар бир эпизоддун бюджети болжол менен 15 миллион АКШ долларын түзгөнү айтылган.

Сериалдын расмий аталышы Pluribus жана 2025-жылдын ноябрындагы премьера күнү 2025-жылдын июль айында ачык жарыяланган.

Сериалдын музыкасын Дэйв Портер жазган, продакшн-дизайнер катары Дениз Пиццини иштеген.

Экстерьердик кадрлар үчүн Кэрол жашаган көчөнүн тупигиндеги бүтүндөй кичи-квартал Альбукеркенин сыртындагы West Mesa аймагында убактылуу курулуп, анда Кэролдун үйүнүн сырты жана ички бөлмөлөрү, ага чектеш алты үй, чакан парк жана жолдор жасалган.

 Чыгарылышы 
Pluribus жарыялангандан кийин, сериал тууралуу расмий маалымат өтө аз болгон. Толук трейлер 2025-жылдын октябрь айынын аягында гана чыгарылып, анда сюжет атайын бүдөмүк берилип, көрүүчүнү көбүрөөк божомол кылууга түрткөн.

Сериалдын алгачкы эки эпизодунун жабык көрсөтүүсү 2025-жылдын 10-октябрында Нью-Йорк шаарында өткөн. Расмий дүйнөлүк премьера 4-ноябрда Режиссёрлор гилдинин Лос-Анжелестеги имаратында өткөн. Entertainment Weekly сериалдын биринчи төрт мүнөтүнөн турган эксклюзивдүү үзүндүнү премьерага бир күн калганда жарыялаган.

Pluribus сериалынан алгачкы эки эпизод 2025-жылдын 7-ноябрында Apple TV платформасында бир убакта чыккан. Биринчи сезон 26-декабрга чейин ар жума сайын жаңы эпизод чыгаруу графиги менен көрсөтүлүүдө.

 Маркетинг 
Сериалдын ар кандай тизерлеринде жана жарнамалык материалдарында «(202) 808-3981» деген телефон номери көрсөтүлөт. Бул номерге чалганда төмөнкүдөй үн катталат:

 

Номерге нөлдү басып жооп бергенде, көрүүчүлөргө жаңы тизерлер чыкканда, ошондой эле октябрдагы Нью-Йорктогу алдын ала көрсөтүүгө чакыруулар тексттик билдирүү аркылуу жөнөтүлгөн. Бүткүл билдирүүлөр алуучуларды Кэролдун аты менен кайрылып, көрүүчүнү сериалдын ичиндегидей тажрыйбага тартууга аракет кылат.

2025-жылдын 14-ноябрында Apple Books платформасында сериалдын ичинде кездешкен ойдон чыгарылган Bloodsong of Wycaro («Выкаронун кан ыры») аттуу китептин 16-бөлүмүнүн 11 беттик «үзүндүсү» жарык көргөн. Үзүндүнүн ичинде «Автордон кат», «Он алтынчы бөлүм: Санантес аралы» жана Кэрол Стурканын ойдон чыгарылган биографиясы, сыйлыктары жазылган «Автор жөнүндө» бөлүмү да бар.

 Сын-пикирлер 
thumb|Рея Сихорн оюну үчүн өзгөчө мактоого татыган.
Pluribus сынчылар арасында кеңири мактоого ээ болуп, алар сериалды «чын эле оригиналдуу илимий фантастика» деп атап, Рея Сихорндун оюнуна, Гиллиган жазган сценарий менен режиссурасына жана сериалдагы маанай менен визуалдык стилин айрыкча белгилешкен. Rotten Tomatoes жыйнакчы-сайтында сериал 95 сын-пикирдин негизинде 100% оң баага ээ болуп, «Илимий фантастиканын чыныгы оригиналдуу үлгүсү болгон Pluribus Рея Сихорнду жаңы, таң калыштуу дүйнөгө жетелеп, көрүүчүнү да көп сыйлык тартуулайт» деген консенсус менен коштолгон. Metacritic сайтында болсо сериал 37 сынчылардын негизинде 100дөн 86 упай алып, «универсалдуу мактоо» категориясына кирген.

Vulture журналынын сынчысы Николас Куах сериалды «телевидениенин сыйкырдуу, гипноздук бөлүгү» деп атап, Сихорндун оюну «эн зор көлөмдө жана сапатта берилген» деп жазган. Анын оюнда, Гиллиган Breaking Bad франшизасындагыдай эле «процесс менен атмосфераны» майда-чүйдөсүнө чейин көрсөтүүгө кайтып, окуянын ыргакты жай, бирок таасирдүү, чыңалууну акырындан топтоо аркылуу алып барат. RogerEbert.com сайтынын сынчысы Кайя Шуньята сериалды «жылдын эң татаал жана толкундандырган телепроектиси» деп мүнөздөп, аны «илимий фантастика менен нуардын таң калычтуу аралашмасы» деп атаган. Ал Сихорндун образын «экранды толук ээлеп турган күч» катары сыпаттап, актрисанын Зося менен болгон «итериш-питериш мамилеси» көрүүчү үчүн өзгөчө кызыктуу экенин белгилеген.

NPR сынчысы Линда Холмс Гиллиганын күчү «ырайымсыздык, адамгерчилик жана юморду бир бүтүн структурага мыкты камдап, алардын ар биринин өз башка таасирин сактап калуу» жөндөмүндө экенин айткан. Анын пикиринде, сериал адамдын жалгыздыгы жана байланыш издөөгө болгон муктаждыгы жөнүндө «өтө ачуу, бирок чынчыл» ой толгоону сунуштайт жана бул философиялык ачыктык «дидактикадан көрө көбүрөөк жаңылык алып келет». IndieWire сынчысы Бен Трэйверс сериалга B+ баасын берип, аны «кыркылып, сарытылып окууну талап кылган, көңүл коюп көргөн көрүүчүнү бай сыйлык менен кайтаарган чыгарма» деп атаган. Ал дагы оператордук ишти жана көркөм койгону мактаганы менен, Гиллиган режиссёр катары «процесске ашыкча берилгендик» сериалдын темпин бир аз ойготуп жиберерин белгилеген.

The New York Times сынчысы Жеймс Пониёвозик Pluribus сериалын The Leftovers, The Twilight Zone жана The Last Man on Earth сыяктуу чыгармаларга салыштырган менен, аны «өз алдынча толук табышмактуу нерсе» жана «тамырынан бери фантастикалык, бирок өзөгүндө өтө чыныгы сезилген сериал» деп мүнөздөгөн. Ал Гиллиганды «дезориентациянын чебери» деп атап, Сихорндун оюну «көлөмү жана сапаты боюнча зор» деп жазган.

 Темалары жана стилистикалык таасирлери 
Сериалды иштеп жатып, Гиллиган классикалык илимий фантастиканын бир катар тропторун кайра карап чыгып, өзгөчө The Twilight Zone антологиясын жана 1956-жылкы Invasion of the Body Snatchers тасмасын «Башкалардын» дүйнөсүн түзүүдө негизги булак катары караганы айтылган.

Бир катар сынчылар сериалдагы стилдик таасирлерди жана философиялык комментарийлерди белгилешкен. Decider сайтынын автору Шон Т. Коллинс премьерадагы эпизоддордон Invasion of the Body Snatchers, Night of the Living Dead жана 28 Days Later сыяктуу чыгармаларга түздөн-түз шилтемелерди көргөнүн жазып, Pluribus сериалын The Prisoner телесериясынын «чоң бюджеттүү кайра элестетилгени» катары сыпаттаган. Пониёвозик да сериалды The Leftovers жана Apple TVнын Severance сериалына салыштырып, экөө тең «адамдын аң-сезимин өзгөртүү» темасын ар башка ракурстан караарын белгилеген.

Кээ бир чечмелөөлөрдө сериал жасалма интеллект темасына байланыштуу деп да кабыл алынган. Пониёвозик Pluribus дүйнөсүн «бардык адамдык акылды бир «момун, кызмат көрсөтүүчү» жамааттык системага жыйнап, прогресс жана молчулук убада кылган заманбап АИ иллюзиясына» окшоштурган. Esquire журналынын автору Жош Розенберг сериалды адамзаттын жасалма интеллектти «өзгөчө каршы чыгуусуз кабыл алышын» сынга алган аллегория катары окуганын жазып, «бир жолу болсун, биз АИ менен байланышыбызды сүйүп калуу же жок кылуу жөнүндө гана эмес, андан алда канча татаал мамиле жөнүндө тарых көрүп жатабыз» деп белгилеген. Гиллиган өзү да жасалма интеллектке каршы сын көз карашка ээ экенин айтып, сериалдын титрлерине атайын «Made by humans» («Адамдар тарабынан жаралган») деген эскертмени коштурган. Ошол эле учурда ал окуяны сегиз жылдан ашуун убакыт мурун ойлоп тапканын, аңгеме түзөлөрдө АИ бүгүнкүдөй масштабда коомдук талкуунун борборунда боло электигин белгилейт.

 Шилтемелер 

 Сырткы шилтемелер 

 Pluribus сериалын Apple TV сайтындагы барагы