Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Усун

Усун (кытайча Ву-сун) - Ички жана Борбордук Азияны байырлаган байыркы эл.

Бул эл түрк тилдүү элдердин катарына кирет.

Б.З.Ч. 160-жылдары Ички Азиядан Теңир-Тоо аймагына, анын ичинде Ысык-Көл жана Жети-Суу аймагына хундардын кысымы астында журт которушкан.

Азыркы Кыргызстан аймагындагы Ысык-Көл өрөөнүндө Усун мамлекетинин ордо шаары - "Чигучен"(Кызыл өрөөн) шаары жайгашкан.

Усундар менен Чыгыш Теңир-Тоону жердеген байыркы кыргыздардын да тарыхый алакасы болгон. 

Усундар кийинчерээк Улуу Түрк каганатынын курамындагы элдерге жуурулушуп кетишкен.

Пайдаланылган адабияттар:

1. Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк: Мектеп окуучулары үчүн. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы Редакциясы, 1990. 113 б.
ISBN 5-89750-028-2
2. Кыргыз Совет Энциклопедиясы: 6 томдук/ Башкы редактор Орузбаева Б. Ө./ - Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977-1980. - Том 1-6.

Категория:Кыргыз тарыхы

Категория:Кыргызстан
Кыргызстан Тарыхчылар Жамааты

Кыргызстан Тарыхчылар Жамааты (КТЖ) - пост-советтик Кыргызстандагы тарыхчы окумуштууларды 1995-2011-жылдары баш коштурган коомдук чыгармачыл уюм.

 Кыскача тарыхы 
Ал мурдагы Кыргызстан жаш тарыхчылар жамааты (КЖТЖ) коомдук уюмунун негизинде 1995-жылы күзүндө кайра уюшулган.

1995-жылдан 2011-жылга чейин уюмду тарыхчы Кыяс Молдокасымов жетектеди.

Анын орун басарларынын бири - археолог Кубатбек Табалдыев болду.

Уюмдун сүрөөнчүлүгү менен Кыргызстан, Борбордук Азия жана кыргыз улутунун тарыхына арналган бир катар жаңыча жазылган илимий монографиялар жана окуу китептер жарык көргөн, археология жана этнография боюнча илимий сапарлар уюштурулган.

2012-жылдын 11-февралында бул уюмдун түзүүчүлөрү жана башка тарыхчы окумуштуулар, аспиранттар жана студенттер КТЖнын ордуна "Кыргыз Тарых Коому" эл аралык коомдук бирикмесин негиздешти.

 Адабият 
 Интернеттеги шилтемелер 
 http://www.azattyk.org/content/Kyrgyzstan_young_activists_History/1747709.html 

Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Кыргыз Тарых Коому
Категория:Кыргызстан
Ички Азия

Ички Азия - географиялык жана тарыхый-географиялык аталыш.

Кыргызстандын окумуштуулары Совет доорунда Ички Азия сөзүнүн ордуна Борбордук Азия деген терминди колдонушкан. 

Бул Ички Азия географиялык жалпылама аталышы (топоним) аркылуу Чыгыш Түркстан, Монголия, Тибет, Кытайдын Ички Монголия аймагы жана аларга коңшулаш айрым чөлкөмдөр камтылган кеңири географиялык чөлкөм белгиленет.

Ал эми ЮНЕСКО болсо Борбордук Азия терминин кеңири планда колдонот, ага пост-советтик Борбордук Азиядан тышкары, Ички Азия (башкача айтканда - Чыгыш Түркстан, Монголия, Тибет, Кытайдын Ички Монголия аймагы), Ооганстан, Пакистан, Чыгыш Иран, Түштүк Сибир (анын ичинде Алтай) камтылат.

 Адабият 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы: 6 томдук/ Башкы редактор Орузбаева Б. Ө./ - Ф.: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977-1980. Т.1-6.
 Чоротегин Т.К. Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын «Дивану лугати т-түрк» сөз жыйнагы (1072—1077) / Илимий редактору проф. Ө.Кара уулу. — Оңдолуп, кошумчаланган басылыш. — Бишкек: «Кыргызстан» Басма үйү, 1997. — 160 б.; илл., карта. (Кыргызстан Тарыхчылар Жамааты). ISBN 5-655-01222-7.
 Чоpоев Т.К. «Диван лугат ат-туpк» Махмуда Кашгаpи как источник по истоpии тюpкоязычных наpодов Сpедней и Центpальной Азии // Оpиенталистика в Киpгизии / Отв. ред. М.Я.Сушанло. — Фpунзе: Илим, 1987. — С. 12—26.
 Умуpзаков С.У. Очеpки по истоpии геогpафических откpытий и исследований Киpгизии / Редактор Р.Д.Забиров. — Фpунзе: Кыpгосиздат, 1959. — 150 с., илл., карты.
 Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк: Мектеп окуучулары үчүн. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы Редакциясы, 1990. 113 б. ISBN 5-89750-028-2.
 al-Kāšγarī Mahmūd. Compendium of the Turkis dialects (Dīwān Luγāt at-Turk) / Edited and Transl. with Introduction and Indices by R. Dankoff in collaboration with J. Kelly. — Cambridge, Massachusetts: Harvard Un-ty Printing Office, 1982—1985. — Pt. 1—3. (Doğu Dilleri ve Edebiyatlarının Kaynakları. 7. Yayınlayan Şinasi Tekin. Gönül Alpay Tekin. — Türkçe Kaynaklar. VII).
 (en) Pritsak O. Studies in Medieval Eurasian History. — London: Variorum Reprints, 1981. — 376 p.

 Интернеттеги шилтемелер 
Категория:Топонимдер‎
 
Категория:Борбордук Азия
Айдар Улан

Айдар Улан - кыргыз өспүрүмү, 12 жашта. 
 Кыскача баян 
1998-жылы, 23-февралда Бишкек шаарында туулган. 
Учурда ата-энеси бирге Чех республикасынын борбору Прагада жашап жаткан Айдар Европанын кесипкөй футболдук клубунда машыгып жаткан саналуу кыргыз өспүрүмдөрүнүн бири. 
Айдар Улан 2006-жылдан бери Чехиянын айтылуу "Дукла"(Dukla) футбол клубунун оюнчусу. 
Чехиянын өзүнөн тышкары өспүрүмдөр арасында Словакия, Германия, Австрия, Италияда өткөн футбол турнирлеринин катышуучусу. Эки ирээт ( 2008, 2009-жылы) "Дукла" футбол клубунун 1998-жылы туулган өспүрүмдөр арасындагы мыкты оюнчусу деп табылган.
Атасы Улан Алымкул уулу Эшматов - "Азаттыктын" кабарчысы, журналист.
Энеси - Дарыгүл Курманалиева, үй кызматкери.

Категория:Кыргызстан
Категория:Спорт
Категория:Кыргыз спорту

фото

http://www.google.co.uk/imgres?imgurl=http://www.hracskekarty.cz/obr/hraci/FK_Dukla_Praha/09_Ulan_Aidar.jpg&imgrefurl=http://www.hracskekarty.cz/karty/fotbal/fk-dukla-praha/2009-2010/mladsi-zaci-u12/&usg=__rCelWbzSEyYvGTcPhDeGnRpD02s=&h=255&w=185&sz=51&hl=en&start=0&zoom=1&tbnid=_Xm2eX-VqfucbM:&tbnh=160&tbnw=116&ei=CptzTfexEJKGswaCp6GIDg&prev=/images%3Fq%3Daidar%2Bulan%26um%3D1%26hl%3Den%26sa%3DN%26biw%3D1276%26bih%3D650%26tbs%3Disch:1&um=1&itbs=1&iact=hc&vpx=449&vpy=88&dur=8&hovh=204&hovw=148&tx=113&ty=108&oei=CptzTfexEJKGswaCp6GIDg&page=1&ndsp=19&ved=1t:429,r:2,s:0
Жегде

Жегде - жакасы чепкен же чапандыкы сыяктуу жээктете катталып тигилген, топчусу жок узун эрекек көйнөк. Азыркы көйнөктөрдөй жакасы моюнду кекиртекке чейин жаппай, көкүрөк тарабы сакалдын ордундай ачык болот. Жегде негизинен ак болотнайдан тигилген. Жегде Кыргызстандын түштүгүндө 1970-жылдарга чейин эли кийилип жүрдү.

Категория:Кыргыз кол өнөрчүлүгү
Деңгене

Деңгене – бир нече адам бычылган баасына жандык алып, чогуу тамактануу жөрөлгөсү. Жамааттык мамилелер өкүм сүрүп турганда пайда болсо керек. Деңгенеге эркектер гана катышып, шарт боюнча ортого кой, эчки, торпок чыгарып союп жешкен. Деңгененин катышуучулары малдын баасын тең төлөп беришкен. Кийинчерээк, союлган этти бирдей өлчөмдө бөлүп алышкан. 
 Колдонулган адабияттар 
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Саламат Садыкова

Саламат Садыкова — даңазалуу кыргыз ырчысы, комузчу-аткаруучу.

 Өмүр баяны 
Саламат Садыкова 1956-жылы 28-сентябрда Баткен облусунун Кызыл-Жол айылында туулган. Атасы эки жашында, апасы тогуз жашында каза болуп калышкан. Алгач Кара-Суудагы мектеп-интернатта, андан кийин Оштогу музыкалык окуу жайда билим алган.
1973-жылы Баткен райондук маданият үйүндө эмгек жолун баштап, көптөгөн чыгармачылык сынактарга катышкан.

1988-жылы Саламат Садыкова “Тогуз кайрык” республикалык фестивалына катышып, калыстар тобунун эң жогорку баасына татыган. Токтогул Сатылганов атындагы Улуттук филармониянын “Камбаркан” ансамблине солист катары чакырылып, бүгүнкү күнгө чейин ошол жерде талыкпай эмгектенүүдө.

Чыгармачылыктагы ийгиликтери жана таланты бааланып, кыргыздын улуттук музыкалык искусствосун өнүктүрүүгө кошкон зор салымы үчүн 1995-жылы Кыргыз Республикасынын Эл артисти наамын алган.

Ошол эле жылы Казакстандын Эмгек сиңирген артисти наамын алган.

Репертуарында үч жүзгө жакын ыры бар өнөрпоздун чыгармачылыгын атактуу жазуучу Чыңгыз Айтматов өтө жогору баалаган. 1980-жылдары Фрунзедеги маданий иш-чаралардын биринде жазуучу ага бир ырды кайталап аткарып берүүсүн бир нече жолу суранган. 

Саламат Садыкова Орусия, Испания, Оман, Украина, Голландия, Бельгия, Люксембург мамлекеттеринде жеке концерттерин берип, музыкалык сынактарга катышкан. ТҮРКСОЙ эл аралык сыйлыгын алган

 Чыгармачылыгы 
Саламат Садыкова комуз коштоосунда элдик жана обончу-композиторлордун ырларын ырдайт.
Садыкованын өздүк репертуарын Б. Эгинчиевдин, Р. Абдыкадыровдун, Ж. Шералиевдин, М. Баетовдун, А. Жайнаковдун ж.б. ырлары түзөт. Ал муңайыңкы, терең ойлуу, кусалуу вокалдык бойоктордогу ырларды табына чыгара аткарат. Анын тубаса чеберчилиги Б. Эгинчиевдин «Алымкан», «Күлгүн жаш», Р. Абдыкадыровдун «Эсиңдеби», «Тууган жерди сагынуу», К. Тагаевдин «Өмүр кайрыктары», А. Жайнаковдун «Кыргыз жери» ж.б. ырларда айрыкча ачылган. Ал казак ырларын да ажарын ача аткарат.

 Жеке турмушу 
Ырчы эки кызды өзү тарбиялап, чоңойткон. Улуу кызы журналист болсо, экинчиси учурда чет өлкөдө иштеп жүрөт. Саламат Садыкова төрт неберенин тай энеси. Учурда филармонияда “Камбаркан” фольклордук-этнографиялык ансамблди жетектеп, ырдап жүрөт.

 Сыйлыктары 
III даражадагы “Манас” ордени (2016-жылдын 30-августу) – Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарын, республиканын социалдык-экономикалык, интеллектуалдык жана руханий потенциалын өнүктүрүүгө кошкон салымы, көп жылдык үзүрлүү эмгеги, баатырдыгы жана эрдиги үчүн (Кыргыз Республикасынын эгемендигинин 25 жылдыгына карата).

Кыргыз Республикасынын Эл артисти (1995-жылдын 21-августу) – кыргыздын улуттук музыкалык искусствосун өнүктүрүүгө кошкон зор салымы үчүн.

Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1992-жылдын 6-марты) – кыргыздын фольклордук искусствосун өнүктүрүүгө жана байытууга кошкон зор салымы үчүн.

Казакстандын Эмгек сиңирген артисти (1995).

Кыргыз Республикасынын адабият, искусство жана архитектура жаатындагы Токтогул атындагы Мамлекеттик сыйлыгы (2004-жылдын 21-ноябры) – концерттик-аткаруучулук программасы үчүн.

“Манас-1000” мааракелик алтын медалы (15-август, 1995-ж.).

 Шилтемелер 
Категория:Кыргызстандын айымдары
Кожобеков, Мурат

Кожобеков, Мурат - кыргыз тарыхчысы. Тарых илимдеринин кандидаты. 
Орто кылымдардагы кыргыз тарыхы боюнча негизги адистердин бири.

 Кыскача өмүр таржымакалы 
Муратбек Кожобеков 1958-жылы 14-октябрда Кыргызстандын Чүй өрөөнүндөгү Кум-Арык айылында туулган.

Атасы - Чалаке Кожобеков. Атасы - заманбап кыргыз тарыхчысы Жаныбек Жакыпбековдун бир тууган агасы болот.

Жакыпбек менен Чалаке - накай уруусунан чыккан Кожобектин балдары.

Мурат Кожобеков 1976-жылы Кум-Арык айылындагы орто мектепти аяктаган. 
Ошол эле жылы Бишкектеги Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетине тапшырган.
Советтик аскерлердин катарында Сахалинде кызмат өтөгөн.
Аскерден келип, окуусун уланткан.

Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин аяктаган.

Кандидаттык диссертациясын белгилүү чыгыш таануучу, кыргыз таануучу, профессор Өмүркул Караевдин жетекчилиги астында жазган.

Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын мүчөсү болгон. 

Кыргызстан Улуттук Илимдер академиясында, Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетинде иштеген.

Учурда "Манас" атындагы Кыргыз-Түрк университетинде иштейт.

Жубайы - Гүлзат.

 Илимий жана коомдук ишмердиги 
1989-жылы июнда Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын (1995-жылдан бери - Кыргызстан Тарыхчылар Коомунун) мүчөсү болуп калды. 

1990-жылдары кыргыздардын орто кылымдардагы тарыхына байланыштуу ар кыл илимий эмгектерин, макалаларын жарыялады, дарстар окуду, тарыхый жүрүмдү пост-советтик доордо калыс чагылдыруу жараянына салым кошту. 

Кыргызстандын тарыхын жаңыча иликтөө боюнча бир катар макалалары жана маектери “Азаттык” үналгысы аркылуу обого чыкты.

 Эмгектери 
 Кожобеков М.Ч. Орто кылымдардагы кыргыздардын этносаясий тарыхынын негизги өнүгүү баскычтары (V—X кк.): Тарых илим. канд. ... дисс. авторефераты. — Бишкек, 1997. — 23 б. 
 Караев О.К., Кожобеков М.Ч. О переселении енисейских киргизов на Тянь-Шань // Вопросы этнической истории киргизского народа / Отв. ред. О.К.Караев, И.Б.Молдобаев. — Фрунзе: Илим, 1989. — С. 41—66. 

 Интернеттеги шилтемелер
 http://www.azattyk.org/content/Kyrgyzstan_History/1938441.html

Категория:Кыргыз медиасы
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз тарыхчылары‎
Категория:Кыргызстан
Категория:Туулгандар 1958-жылы‎‎
Категория:"Азаттык" үналгысы
Категория:Кыргыз журналисттери
Рыскулов Турар Рыскулович

Рыскул уулу Турар (1894-1938) – советтик мамлекеттик ж-а партиялык ишмер. Казакстандагы Чыгыш Талгар болушунда туулган. 
thumb|right
Борбордук Азиядагы 1916-жылдагы улуттук-боштондук кыймылга, Совет бийлигин орнотуу ж-а чыңдоо үчүн күрөшкө жигердүү катышкан. 

1920-жылдан Түркстан АССР Борбордук Аткаруу Комитетинин төрагасы. 

1921-1922-ж. РСФСРде улут иштери б-ча эл комиссарларынын орун басары. 

1926-1937-ж. РСФСР Эл Комиссарлар Советинин төрагасынын орун басары. 

Сталинизм доорунда жалган айып м-н камалып атылган.

Категория:Кыргыз тарыхы

Категория:Кыргыз таануу

Категория:Кыргызстан
Төлөмүш Океев

Төлөмүш Океев (1935 - 2001) - кыргыздын чыгаан кинорежиссеру.

Төлөмүш Океев 1935-жылы 11-сентябрда Кыргызстандын Ысык-Көл облусуна караштуу чакан айылда (азыркы Тоң районундагы Бөкөнбаев кыштагынын аймагында) туулган. 

1958-жылы Ленинграддагы кино жана көркөм өнөр институтунун (ЛИКИ) электр техникасы факультетинде үн оператор бөлүмүн аяктаган.

Оболу Кыргызфилм студиясында үн оператор болуп иштеген. "Аптап" сыяктуу тасмалардын үн оператору болгон.

1966-жылы жогорку режиссердук курсту аяктаган.

Бир катар көркөм тасмалары үчүн аны ХХ кылымдагы кыргыз кино өнөрүнүн туу чокусун түзгөн чыгаан кинорежиссерлордун төл башы катары баалашат. Анын чыгаан шериктеринин арасында Болот Шамшиев, Дооронбек Садырбаев жана башка кыргыз режиссерлору бар.

1985-жылы СССРдин эл артисти наамын алган.

Даңазалуу кыргыз парламентинин депутаты (1990-1994) болгон.

1993-1998-жылдары Кыргызстандын Түркиядагы элчиси болуп иштеген, кийинчерээк ТүркСОЙдогу кыргыз өкүлү болуп иштеди. 

2001-жылы 18-декабрда Анкара шаарында оорудан каза болду.

Сыйлыктары

Кыргызстан Ленин Комсомолунун сыйлыгынын ээси (1967).

Кыргызстан Мамлекеттик сыйлыгынын ээси (1972).

Эмгектери

 Режиссердук эмгектери 
 1986- Махабат дастаны (Миражи любви)
 1984 Кожожаш (Потомок белого барса)
 1980 Алтын күз (Золотая осень)
 1977 Улан (Улан)
 1975 Кызыл алма (Красное яблоко)
 1973 Көк серек (Лютый)
 1971 Уркуя (Поклонись огню)
 1966 Бакайдын жайыты (Небо нашего детства)

Кино сценарист катары катышкан эмгектери

 1990 Деңиз бойлоп жорткон ала дөбөт (Пегий пес, бегущий краем моря (Германия, СССР)
 1988 Куугунтук (Преследование)
 1986 Махабат дастаны (Миражи любви)
 1984 Кожожаш (Потомок белого барса)
 1977 Улан (Улан)
 1975 Кызыл алма (Красное яблоко)
 1971 Уркуя (Поклонись огню)
 1966 Бакайдын жайыты (Небо нашего детства)

Китептери:
 «Крылатое искусство» (1967, Фрунзе: «Кыргызстан»).

 Шилтемелер 
 http://www.azattyk.org/archive/ky-news-domestic/20050911/828/390.html?id=1243181
 http://www.azattyk.kg/content/article/1242184.html=
 http://www.kino-teatr.ru/kino/director/sov/11201/bio/
 http://www.kino-teatr.ru/kino/director/sov/11201/works/
 http://www.wikipedia.kg/index.php?title=%D0%9E%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2%2C_%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D1%83%D1%88

Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Кыргыз киносу
Категория:Кыргызстан
Категория:Режиссерлор
Категория:СССР эл артисти
Кыргыз спорту

Кыргыз спорту - Кыргызстандагы заманбап спорт оюндарынын жалпы аталышы. Анын ичинде дүйнөлүк жана аймактык спорт оюндарынан тышкары кылым карытып келген кыргыздын элдик спорт оюндары (ат чабыш, көк бөрү, күрөш, чүкө атуу, ордо жана башкалар) жана жаңы кыргыз оюндары (кулатуу, жана башкалар) да бар.

 Байланыштуу макалалар 
 Кыргыз спорту, тарыхы

 Интернеттеги шилтемелер 
 http://sport.presskg.com/ 

 
Категория:Элдик оюндар
Категория:Кыргыз этнографиясы
Орозобеков, Султангазы Бакир уулу

Орозобеков, Султангазы Бакир уулу (03.03.1952 - 16.06.2008) – кыргыз дарыгери, медицина илимдеринин доктору, профессор. 

 Өмүр жолу 

Султангазы Орозобеков 1952-жылы Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Түп районундагы Жылуу-Булак айылында төрөлгөн.

1974-жылы Кыргыз мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин артыкчылык диплому менен бүтүргөн. 

Ошол жылдан тарта өмүрүнүн акырына чейин медицина тармагындагы илимий изилдөө менен турмуштагы ишин айкалыштыра иштеди.

1981-жылы медицина илимдеринин кандидаты, 2004-жылы медицина илимдеринин доктору деген илимий даражага ээ болду. 

Анын иш менен илимди айкалыштырган изилдөөлөрүнүн негизинде тубаса эрди жырык жана таңдайы жок төрөлгөн жүздөгөн наристелердин багы ачылып, сүйлөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болушту. 

Ал эми “Адамдын жаак бетиндеги кыймылдаткыч булчуңдардын кемчилдиктери менен жабырланган этти калыбына келтирүүдө аутоаллогендик трансплантанттарды колдонуу” деген тема менен 2004-жылы жактаган докторлук диссертациясынын негизинде көптөгөн адамдардын жүзү калыбына келтирилген,

Адамдын жүзүндөгү мүчүлүштүктөрдү калыбына келтирген ондогон операцияларынын негизинде 80ден ашуун илимий эмгек жазып, жаак беттин сөөгүн калыбына келтирүү боюнча илимий монография жаратып, алардын автору катары илимий ачылыштын патентин алган. 

 Коомдук ишмердиги 

Ал жалпы кесиптештеринин ишмердүүлүгүн багыттап, алардын илимий жана практикалык иш-аракеттерин, мол тажрыйбасын аймактык жана эл аралык деңгээлде таанытуу максатында коомдук уюмду түзүүнүн демилгечилеринен болду. 

Кыргызстандын стоматологдорунун кесиптик ассоциациясын (жамаатын) түзүп, аны өмүрүнүн акырына чейин башкарды. 

Бул жамааттын курултайлары пост-советтик кыргыз стоматологдорунун тарыхындагы ири окуялардан болуп келди. Бул жамаат чет өлкөлүк башка уюмдар менен да ырааттуу кызматташып, кыргызстандык жаш стоматолог окумуштуулардын Европадагы, КМШдагы жана башка эл аралык илимий жыйындарга катышуусуна, адис катары калыптануусуна жана жаңы сереге көтөрүлүшүнө олуттуу өбөлгө түздү.

Султангазы Кыргызстандын Саламаттык сактоо министрлигинин стоматология боюнча аттестациялык комиссиясынын төрагасы, стоматологдордун бүткүл дүйнөлүк уюмунун мүчөсү жана Борбор Азияда чыгуучу “Стоматология” аттуу медициналык журналдын редакциялык коллегиясынын мүчөсү катары Кыргызстандын стоматология илимий тармагынын өнүгүшүнө салым кошту, 

Анын ажарын ачкан дагы бир жагдай – интеллектуал катары кыргыз маданиятына, тарыхына кызыгып, Кыргызстандын демократиялык жолдо өнүгүүсүнө ынтызар болгондугу эле. Анын жакын чөйрөсүндө интеллектуалдык баарлашуулар байма-бай жүрүп, ар кыл адистикти аркалаган замандаштары өзүнчө эле билимкөйлүк очогунда жылынып отургандай сезишээр эле. 

Дарыгер, агартуучу жана коомдук ишмер Султангазы Орозобеков 2008-жылы 16-июнь күнү мезгилсиз дүйнөдөн кайтты. Сөөгү Бишкектин жанындагы Байтик айылынан түндүгүрөөккө коюлду. 

Категория:медицина

Категория:1952-жыл

Категория:2008-жыл

Категория:Кыргызстан
Амедео Авогадро

thumb|right|Авогадро, Амедео
Авогадро Амедео (9.8.1776, Турин 9.7.1856, ошол эле жерде) италиялык физик жана химик. Алгач юридикалык билим алып, кийин физика, математика илимдерин окуган. Турин ИАнын корреспондент мүчөсү (1804), академик (1819), физика-математика бөлүмүнүн директору. 1806-19-ж. Турин университетинин лицейинде физика мугалими, 1820-22ж-а 1834-50-ж. профессор. Эмгектери физика жана химиянын ар кандай бөлүмдөрүнө (электр, электр-химиялык теория, салыштырма жылуулук сыйымдуулук, капиллярдуулук жана башка) арналган. 1811-ж. заттардын түзүлүшү жөнүндөгү молекулярдык божомолду, атом жана молекулярдык массаны аныктоо ыкмасын сунуш кылып, газ закондорунун бирин ачкан (Авогадро закону), 1 моль идеалдык газдын молекулярдык саны, универсалдуу турактуулук Авогардонун аты менен аталган (Авогадро саны). Авогардо 4 томдук физикалык-химиянын элементтерин камтыган молекулярдык физика китебинин автору.
 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Категория:Инсандар
Категория:Италия
Жийдебаев, Улан Жумакожоевич

Жийдебаев, Улан Жумакожоевич - Саха (Якутия) Республикасынын борбору Якутск шаарында милициянын аймактык бөлүмүнүн башчысы, милициянын майору. Теги кыргыз.

 Өмүр баян 

Улан Жийдебаев 1967-жылы Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Тоң районуна караштуу Төрт-Күл айылында туулган.

1993-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин (азыркы Кыргыз улуттук университетинин) тарых факультетин бүтүргөн. Студент кезинде Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын мүчөсү болгон.

1993-жылы Каракол шаарында Ысык-Көл облустук ички иштер башкармасында кадрлар бөлүмүндө инспектор катары эмгек жолун баштаган, андан соң Кыргызстанда полициянын (милициянын) ар кыл оперативдүү жумуштарын аткарган. 

2000-жылы Бишкек шаарындагы Кыргызстан Ички иштер министрлигинин Академиясын бүтүргөн.

Учурда Саха (Якутия) Республикасынын ордосу Якутск шаарынын ички иштер башкармасында кызмат өтөйт. 

 Сыйлыгы 

Орусиянын Саха (Якутия) Республикасынын Ички иштер министринин буйругу менен "Кызматтагы артыкчылыгы" медалы жана Ардак Грамотасы менен сыйланган.

Категория:Кыргызстан
Категория:Туулгандар 1967-жылы
Категория:диаспора
Жигитов Салижан

Салижан Жигитов (1936 - 2006) - кыргыздын көрүнүктүү адабиятчысы, сынчысы, публицисти, сатириги, акыны жана коомдук ишмери

Салижан Жигитов 1936-жылы 17-мартта Кыргыз Республикасынын Ош облусуна караштуу Өзгөн районунда Көлдүк айылында туулган.

1959-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин аяктаган.

1965-жылы Кыргыз улуттук илимий академиясынын Тил жана адабият институтунун аспирантурасын аяктаган.

Өзүнүн эмгек жолун Салижан Жигитов 1959-жылы Ош облусуна караштуу Өзгөн районунда мектепте мугалим болуп иштөөдөн баштаган.

1961-62-жылдары Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын тил жана адабият институтинда кенже илимий кызматкери, ал эми 1979-жылдан тарта сектор башчысы болуп узак жылдар үзүрлүү эмгектенген.

Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакторунун биринчи орун басары болуп да иштеген.

Кыргыз Республикасынын президентинин кеңешчиси (1991-93), Кыргызстандын Өзбекстандагы атайын жана толук ыйгарымдуу элчиси (1993-1995), "Азаттык үналгысынын" Бишкектеги бюросинин жетекчиси (1995-1996), Кыргыз мамлекеттик университетинин профессору, Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин Гуманитардык билимдер институтунун директору ж.б. кызматтарды аркалаган.

2003-жылы «Акыйкат жана прогресс» партиясына мүчө болуп өткөн.

2004-жылы «Жаңы багыт» коомдук саясий кыймылын уюштуруучулардын бири болгон.

2006-жылы 11-февралда Бишкек шаарында ооруунун айынан каза болгон.

Маркумдун сөөгү 2006-жылы 13-февралда Бишкектеги Ала-арча мамлекеттик көрүстөнүнө коюлган.

 Колдонулган адабият тизмеси 
 Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1976-1980. 
 Асанов У.А., Джуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах. - Бишкек: Главная редакция энциклопедии и Центра госязыка, 2002. - С. 189. (ISBN 5-89750-142-4)

 Интернеттеги шилтемелер 

 http://www.azattyk.org/content/humour_Kyrgyzstan_jokes_by_Salijan_Jigitov_Publicist_2/2227982.html
 http://www.azattyk.org/content/Kyrgyzstan_Jigitov/1955372.html
 http://www.azattyk.org/content/article/1279429.html
 Салижан Жигитов жана Манас университети
 http://kmb3.kloop.kg/?p=1591

Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Өзгөн району
Категория:Кыргыз медиасы
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Кыргыз жазуучулары
Категория:Публицисттер
Категория:Кыргыз сынчылары
Категория:Туулгандар 1936-жылы
Категория:Өлгөндөр 2006-жылы
Категория:"Азаттык" үналгысы
Категория:Кыргыз журналисттери