Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Күнөө (айып)

Күнөө (айып) – кылмыш-жаза укугунда адамдын 
өзүнүн укукка каршы кылыгына (аракетине жана аракетсиздигине) жана анын 
натыйжаларына карай маанай мамилеси. Адамдын өзүнүн жүрүм-турумунун обу жоктугун 
(укукка каршылыгын) жана ага байланышкан жыйынтыктардын туура эместигин моюнга 
алуусун (түшүнүүсүн) билдирет. Юридикалык жоопкерчиликтин зарыл шарты. К. 
адамдын мыйзамда белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылуу курагына 
жеткени жана акыл-эси жайында болгону өбөлгө болот. Жарандык укукта К. – 
жарандык укук бузгандыгы үчүн жоопкерчилик шарттары: келишимдик же башка 
милдеттенмелерди орундабай, болбосо ойдогудай аткарбай коюу, мыйзамсыз келишим 
түзүү, мүлктүк зыян келтирүү ж. б. Жарандык укукту бузган адамдын күнөөсү 
болжолдонот; ал жоопкерчиликтен кутулушу үчүн өзүнүн күнөөсү жоктугун далилдөөгө 
тийиш. Айрым убактарда К. (м.: эгер зыян өзгөчө коркунучтуу жагдайдан улам 
тартылса) сөзсүз жоопко тартууга негиз боло бербейт. К. таризи адатта 
жарандык-укуктук жоопкерчиликтин көлөмүнө таасир этпейт. Эларалык укукта К. 
катары укук бузуу субъектиси тарабынан жасалганы аныкталган, анын 
эларалык-укуктук жоопкерчилигин жараткан факты түшүнүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күнөө (айып) принциби

Күнөө (айып) принциби – КР кылмыш-жаза мыйзамдарындагы принциптеринин бири. Ал.: а) адам өзүнүн күнөөсү аныкталган коомдук коркунучтуу аракеттери (аракетсиздиги) үчүн гана кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат; б) объективдүү айып тагуу, б. а. айыпсыз зыян кылгандыгы үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартууга жол берилбейт дегенди билдирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кунарсыздануу

Кунарсыздануу – казып алуу жүрүмүнөн улам пайдалуу кендердин сапатынын төмөндөшү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кундаштыруу

Кундаштыруу – биржада чет өлкө валюталарынын, баалуу кагаздардын (акция менен облигациялардын) же товар бааларынын курсун аныктоо; баалуу кагаздар менен товарлардын биржада жүгүртүлүшү; баалуу кагаздардын, чет өлкө валюталарынын, товарлардын биржалык курсу жөнүндөгү ырасмий жарыя. К. адатта товардык, фондулук же валюталык биржалардын атайын органдары (К. комиссиясы) тарабынан жүргүзүлүп, товарлардын дүң баасы, баалуу кагаздардын (акциялар менен облигациялардын), чет өлкө валюталарынын курсу боюнча биржа бюллетенине жарыяланат. Биржадагы К-га экономикалык жактан кыйла күчтүү болгон акционердик коомдордун гана чектелүү сандагы баалуу кагаздарына жол берилет. Ал эми чет өлкө валюталарынын курсу мамлекеттик органдар тарабынан белгиленет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күндөлүк субэсеп

Күндөлүк субэсеп – аны андан ары аккумляциялоо максатында, келип түшкөн каражаттарды эсепке алуу үчүн коомдук уюмдардын, фонддордун жана бюджеттик мекемелердин банктарда ачылуучу субэсеби.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күнөөсүз зыян келтирүү

Күнөөсүз зыян келтирүү – эгер жосун жасаган адам өз аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук коркунучтуулугун аңдап билбесе, билүүгө тийиш болбосо же аңдап билиши мүмкүн болбосо же анын коомдук коркунучтуу кесепеттерин баамдай албаса жана иштин жагдайлары боюнча аларды баамдоого тийиш болбосо же баамдашы мүмкүн болбосо жосун күнөөсүз жасалган деп табылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күнчыгым

Күнчыгым – эмгек укугундагы кызмат милдеттерин аткаруу үчүн туруктуу жашаган жеринен сырткары жерде жашагандыгына байланыштуу кошумча чыгымдар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Купон

Купон (УПАЙ) (фр. coupon – кесилүүчү талон) – көрсөтүлгөн мөөнөтү келгенде белгилүү бир өлчөмдөгү акча каражатына карата пайызын алуу укугун берген кесилген талон түрүндөгү баалуу кагаздын бир бөлүгү. К. адатта облигацияга тиркелет, кээде өзалдынча сатып алынат же сатылат. Кандай болгон күндө да, К. өзү тийиштүү болгон жана тийешелүү дарек-дайынды камтып турган облигацияга далдаштырылууга тийиш: карызкор фирманын аталышы, облигациянын аталышы менен номери, төлөй турган банктын аты, упай өлчөмү, катар номери, жарактуулук мөөнөтү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Купондук баракча

Купондук баракча – дивиденд же пайызын алуу үчүн анын ээсине бир бөлүгү айрылып бериле турган баалуу кагаздардын (акциянын же облигациянын) бир бөлүгү. К. б. төлөө мөөнөтү көрсөтүлгөн айрым упайлардан турат. Мөөнөтү келери менен тийешелүү упайлар айрылып, баалуу кагаздарды чыгарган акционердик коомдорго же өкмөткө же акционердик коомдордун же өкмөттүн тапшырмасы боюнча упайларды төлөй турган банкка төлөө үчүн тапшырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Купюра

Купюра (АКЧАЛЫК) (фр. coupure , couper – кесүү, кесип салуу):
 адабий, илимий, музыкалык чыгармаларда кыскартуу;
 бетинде наркы жазылган акча белгиси (кагаз акча), акция, облигация же башка баалуу кагаздар.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куралдуу козголоң

Куралдуу козголоң – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган конституциялык түзүлүш негиздери менен мамлекеттин коопсуздугуна каршы кылмыш. Бул мыйзамдарга ылайык, конституциялык түзүлүштү зордукка салып өзгөртүү же КРдин аймактык бүтүндүгүн бузуу максатында К. к-го катышкан уюмдар менен анын жигердүү катышуучулары жоопко тартылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куралдуу колсалуу

Куралдуу колсалуу – мамлекеттин жеке жана жармакташ коргонууга негиз түзүүчү (БУУнун Уставынын 51-ст.) биринчи болуп (БУУнун Уставына карабастан) куралдуу күчтү колдонуусу. К. к-ну түзүүчү аракеттер алкагы 1974-жылкы «Баскынчылыкты аныктоонун» 3-статьясында камтылып (кара:Агрессия), ага тикелей баскынчылык, кыйыр баскынчылык, баскынчылыкка катышуу деген түшүнүктөр киргизилген. Ошентип, К. к-га жол ача турган аракеттер бир эле учурда БУУнун Уставынын 39-статьясындагы баскынчылык актысы деген түшүнүктү билдирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куралдуу күчтөр

thumb|Куралдуу күчтөр.
Куралдуу күчтөр – эларалык укук жагынан алып караганда, мамлекеттердин такай аракеттеги (жөө аскер, аскер-деңиз, аскер-аба ж. б.) убактылуу (кошуундар, партизандар, көтөрүлүшчүлөр) аскердик курамдары. Жалдануучулар К.к. түшүнүгүнө жатпайт. Эларалык укуктарга ылайык, ага карата куралдуу колсалуу болгон учурда гана мамлекет өзүнүн К. к-үн жеке жана жармакташ коргонуу иретинде колдоно алат. БУУнун Уставынын жоболорун эске алуу менен, эларалык жетекчиликтин же башкаруунун астында аракеттенген улуттук аскер бирикмелери эларалык К. к-гө кирет. БУУнун Уставынын 51-статьясына ылайык түзүлгөн БУУ К. к-ү, коопсуздук боюнча аймактык уюмдарынын К. к-ү жана бириккен К. к-ү да ошондой күчтөрдөн болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 
Категория:Аскердик курулуштар
Курал-жарак жүгүртүү

Курал-жарак жүгүртүү – курал-жарак жасоо, сатуу, берүү, сатып алуу,оңдоо, эсепке алуу, сактоо, алып жүрүү, ташуу, колдонуу, тартып алуу, жок кылуу, экспорттоо жана импорттоо, ошондой эле куралдын сейрек түрлөрүн КР аймагына алып кирүү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курал-жарак өндүрүү

Курал-жарак өндүрүү – курал-жарактарды, ошондой эле дары-дармектерди жана алардын тетиктик бөлүктөрүн даярдоо жана ондоо.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куралсыздандыруу

Куралсыздандыруу – согуш каражаттарын көбөйтүүнү токтотууга, аларды чектөөгө, кыскартууга жана жоюуга чакырылган иш-чаралар топтому. «Куралсыздандыруу менен куралданууну жөнгө салууну аныктоо принциптерин» «тынчтык менен коопсуздукту сактоо ишиндеги кызматташтыктын жалпы принциби» катары карай турган К-нун жалпы эларалык-укуктук негизи БУУ Уставында камтылган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курамдык чыгарма

Курамдык чыгарма – автордук укукта түзүүчүлүктүн натыйжасында жаралган чыгарма (м.: энциклопедия, илимий эмгектердин жыйнагы); авторлордун өз алдынча чыгармаларын чыгармачылык менен бириктирет. Алардын баары, эгер автордук келишимде бөлөкчө каралбаса, өз чыгармаларын К. ч-дан көзкарандысыз түрдө пайдаланууга укуктуу. Түзүүчүнүн автордук укугу башка адамдардын, ошол эле материалдарды өздөрүнүн К. ч-сын түзүү өзалдынча тандоону жана жайгаштырууну жүзөгө ашыруусуна тоскоолдук кыла албайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куранды өкмөт

Куранды өкмөт – парламенттеги депутаттык орундар аргандай партиялардын ортосунда бөлүндү болуп, анын натыйжасында бир партиялуу өкмөттү түзүү мүмкүнчүлүгү болбогон учурларда парламенттик мамлекеттерде түзүлө турган өкмөт. К. ө. көбүнчө Италия, Венгрия, Бельгия, Нидерланддар, Румынияда түзүлүп келген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күрөөкана

Күрөөкана — буюмдарды күрөөгө алууга ылайыкташып, кыска мөөнөттүү кредиттерди күрөөгө коюучунун кошумча милдеттенмелерисиз эле камсыз кыла турган кредит мекемеси. К-нын күрөөгө коюлган буюмдарды пайдаланууга жана тескөөгө акысы жок. Эгер аргасыз абалдан улам болгондугун далилдей албаса, К. буюмдун жоголуу жана сынуу жоопкерчилигин көтөрөт. КР мыйзамдарына ылайык, К. кошумча жоопкерчилиги бар коом же толук шериктештик таризинде түзүлөт. Кыргызстанда күрөөкана ишмердүүлүгү КРУБдун лицензиясынын негизинде жүргүзүлөт.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күрөөкана кредити

Күрөөкана кредити – оңой сатылуучу кыймылсыз мүлк күрөөсүнө (адатта күрөөгө коюлган депонирленген баалуу кагаздарга) берилген кыска мөөнөттүү банк кредити.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күрөөкана ставкасы

Күрөөкана ставкасы – 1) камсыз кылынган баалуу кагаздар менен коммерциялык банк кредиттери боюнча КРУБдун ырасмий ставкасы; 2) коммерциялык банк тарабынан кардарларга берилип, камсыз кылынган кредиттер боюнча ставка.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күрөөканага буюмдарды барымталоо

Күрөөканага буюмдарды барымталоо – кыска мөөнөттүү кредиттерди камсыз кылуу үчүн жарандардан жеке пайдаланууга эсептелген буюмдарды барымтага алуу, адистешкен, ошого улуксаты бар уюмдар – күрөөканалар тарабынан ишкердик катары жүзөгө ашырылышы мүмкүн. К. б. б. жөнүндөгү келишим күрөөкананын барымтама кагазын берүү менен түзүлөт. Барымтага коюлуучу буюмдар күрөөканага өткөрүлөт. Күрөөкана барымтага коюлган буюмдарды пайдаланууга жана каалагандай урунууга акысы жок. Белгиленген мөөнөттө күрөөканага барымтага коюлган буюмдар менен камсыз кылынган кредиттин суммасы кайтарылып берилбеген кырдаалда күрөөкана нотариустун аткаруучу кол белгисинин негизинде жеңилдик берилген ай бүткөндөн кийин ал буюмдарды барымтага коюлган мүлктөрдү сатуунун белгиленген тарибинде сатып өткөрүүгө акылуу. Ушундан кийин барымтага коюлган мүлктү сатып өткөрүүдөн түшкөн сумма аларды толук канаттандырууга жетишсиз болсо дагы күрөөкананын карыздарга карата доосу жоюлат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күрөөлүк

Күрөөлүк – карызкордун өз мүлкүн барымтага койгондугу жөнүндөгү документ (кара: Ипотека). Карызкор бересесин өз маалында төлөй албай калса, кредитордун күрөөгө коюлган мүлктү сатуусуна укук берет. Ал сөзсүз түрдө нотариалдык кеңсе аркылуу түзүлөт. Эгер карыз акча көлөмү күрөөгө коюлган мүлктүн баасынан ашып кетпесе, К. – жабык; тескерисинче болсо – ачык катары эсептелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курорт

thumb|Курортология.
Курорттор (немецче Kurort — дарылоочу жер) — адамдын организмине жагымдуу таасир этүүчү табигый дарылоо факторлору (минералдуу суу, дары баткак, климат өзгөчөлүктөрү) бар жерлер. Дарылоо факторлоруна карата бальнеол., климаттык жана дары баткактуу болуп бөлүнөт. Бальнеологиялык курорттордо негизги дарылоо факторлору минералдуу суу. Минералдуу суу ваннага, бассейнге түшүү жана ичүү, ингаляция ж. б. процедуралар үчүн пайдаланылат.

Андай курортторго Кисловодск, Боржоми, Железноводск, Трускавец, Кыргызстанда Жалал-Абад, Жети-Өгүз, Ысык-Ата ж. б. кирет. Баткактуу курорттордо негизинен дарылоо фактору болуп дарылык касиети бар баткак колдонулат. Баткакты негизинен денеге жаап же ванна түрүндө пайдаланат. Көгүлтүр Ысык-Көл, Жыргалаң, Жалал-Абад ж. б. курорттордо башка факторлор менен катар баткак менен да дарылайт. Климаттык курорттор деңиз климаттуу, тоо климаттуу, ошондой эле токой, талаа, токойлуу талаа ж. б. климаттуу болуп айырмаланат. Климаттык курорттордо негизинен аба жана күн ванналары, ошондой эле сууга түшүү колдонулат. Анда климат менен дарылоочу жана ден соолукту чыңдоо процедураларын жүргүзүү үчүн атайын курулуштар (павильондор, верандалар, галереялар, аэрарий, солярий), күн нурун өлчөм менен пайдалануу үчүн дарылоо пляждары, сейилдөө үчүн маршруттар белгиленет. Жаратылыштын бир гана дарылык факторун колдонгон курорттор аз. Көпчүлүгү анын бир нече дарылык факторлорун колдонот. Мисалы, бальнеологиялык-баткактуу курорттордо минералдуу суу, дарылык касиети бар баткак, бальнеолологиялык-климаттык курорттордо минералдуу суу же климат менен дарылайт. Бул негизги курорттук дарылоодон тышкары дарылоо комплексине физиотерапия, дарылоочу дене тарбиясы, диета (мүнөз тамак), кээде дары-дармек кошулат.

 Дагы караңыз 
 Санаторий

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9
Курорт аймагы (жергеси)

Курорт аймагы (жергеси) – курорттор жыш жайгашып, бирдиктүү жалпы санитардык (тоо-санитардык) коргоого алынган аймак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курорт салыгы

Курорт салыгы – КРдеги жергиликтүү бийликтин өкүлчүлүк органдары тарабынан белгилене турган жергиликтүү салыктардын бир түрү. Курорт жергесине келген жеке жактар К. с-нын төлөөчү болуп саналат. Курорт жерлеринин тизмеси КР Өкмөтү тарабынан аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курултай

Курултай – жалпы кызыкчылыгы бар маселелерди талкуулоо максатында жергиликтүү жамааттардын өкүлдөрүнүн жыйыны.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курууга укук

Курууга укук – сервитуттун түрү; турак үйдү куруу мезгилинде жер участогун узак мөөнөткө пайдалануу, ошондой эле ошол участокко курулган курулушка ээлик кылуу, пайдалануу жана башкаруу укугу. РСФСРдин 1922-жылдагы Жарандык кодексинде каралган, бирок кийин (турак үйгө өздүк менчик киргизилгенде) алынып салынган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Курчап турган чөйрөнү оңоо

Курчап турган чөйрөнү оңоо – адамды курчап турган чөйрөнүн сапатын жакшыртуу жана чарбачылык ишмердиктин зыяндуу экологиялык натыйжаларын алдыналуу жана жоюуга багытталган санитардык-гигиеналык, экономикалык, укуктук чаралардын жыйындысы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куткаруучу

Куткаруучу — кырсыктуу кыйроодон куткаруучу иштерди жүргүзүүгө даярдалган жана бул үчүн аттестацияланган жаран. К-нун укуктук статусунун өзгөчөлүктөрү ага жүктөлгөн милдеттер менен шартталган, алар чукул кырдаалдарды жоюу иштерине тикелей катышкандыгы, ага байланыштуу өмүрү жана денсоолугу коркунучта болгондугу менен аныкталат.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куткаруучу сый акы

Куткаруучу сый акы — деңизде же башка суу мейкиндиктеринде деңиз кемелерине жардам көрсөткөндүгү жана аларды сактап калгандыгы үчүн төлөнүүгө жаткан акчалай сумма. Куткаруучу сый акынын өлчөмү тараптардын макулдашуусу боюнча, эгер ага жетишилбесе – сот же арбитраж тарабынан аныкталат.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күтүлбөгөн кырсык

Күтүлбөгөн кырсык – жабырлануучу алдынала болжобой туруп эле, тышкы күчтөрдүн адам денсоолугуна күтүүсүздөн тескери таасир тийгизүүсү. Ал социалдык камсыздандыруу боюнча жөлөкпул жана бааракы чектөө мыйзамдарында эске алынат
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кутум

Кутум – бийликти басып алуу же өкүм сүргөн түзүлүшкө каршы дагы башка кылмыш жасоо максатын көздөп, бирдиктүү уюмдашкан аракет жөнүндөгү жашыруун макулдашуу. 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Куушурулган мөөнөттүү облигация

Куушурулган мөөнөттүү облигация – жоюу мөөнөтү аяктаганга чейин анын ээсине номиналдуу баасы боюнча коомдун сатып алуусу үчүн өз облигациясын көрсөтүүгө укук бере турган облигация. Мындай учурда аны чыгаруу шартында катталгандан эки эседен кем эмес көлөмдөгү азайтылган пайыздуу облигациялар боюнча пайыздарды ээсине төлөп берүү тартиби каралууга тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күч колдонбоо принциби

Күч колдонбоо принциби – мамлекеттер ортосундагы мамилеге күч колдонууга жана коркутуп-үркүтүүгө тыюу салынгандыгын билдире турган эларалык укуктун негизги принциптеринин бири. К. к. п. алгачкы ирет 1928-жылдын 27-августундагы Париж келишими (Бриана-Келлога пактысы) аркылуу бекитилген. БУУ Уставы, баскынчылык согуштарына тыюу салуу менен эле чектелбестен, мамлекеттердин аймактык колтийгистигине жана саясий көзкарандысыздыгына каршы кайчы келген эларалык мамилелерге коркунуч туудуруучу БУУ максаттарына ылайык келбеген аргандай аракеттерге тыюу салат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Күч колдонуп же психикалык мажбурлоо

Күч колдонуп же психикалык мажбурлоо – кылмыш-жаза укугундагы кылмыш жосунун жокко чыгаруучу жагдайлардын бири. Эгер өзүнүн иш-аракетин колго алалбай калган учурда күч колдонуп мажбурлоонун натыйжасында кылмыш-жаза коргой турган кызыкчылыкка зыян келтирүү кылмыш катары саналбайт. Өз иш-аракетин колго алууга мүмкүнчүлүгү бар жагдайда күч колдонуп же психикалык мажбурлоо болгон учурда, кылмыш жоопкерчилиги тууралуу маселе КР кылмыш-жаза мыйзамдарын эске алуу аркылуу чечилет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр