Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Ашхабад

Ашхабад - Түркмөн Республикасынын борбор шаары. Орто Азиядагы эң кооз шаардан бири. Калкы 797,9 миң (2005). Копетдаг тоосунун этегиндеги түздүктө, Ахальск оазисинде, деңиз деңгээлинен 214-240 м бийиктикте жайгашкан. Шаардын түндүгүнөн Каракум каналы өтөт. Машина куруу, металл иштетүү, электртехника, айнек, жеңил (трикотаж, кебез-кездеме, жибек жиби, килем), тамак-аш өнөр жайы, курулуш материалдар өндүрүшү бар. Темир жол бекети. Эл аралык аэропорту бар.

thumb|Ашхабад.

Асхабад аскер чеби катары 1881-жылы негизделген. 1919-27-жылдары Полторацк (революциячы П. Г. Полторацкийдин ысымынан) аталган. 1924-жылдан Түркмөнстандын борбору. Шаар бир нече жолу (1893, 1895, 1929, 1948) жер титирөөгө дуушар болуп, 1948-жылкы жер титирөөдөн дээрлик кыйрап, 1949-, 1959-жылкы генплан боюнча кайра курулган. Улуу Ата мекендик согушта курман болгондорго эстелик тургузулган. 1990-жылдан жаңы шаар куруу программасы ишке ашууда. Түркмөнстан, Түркия, Франция жана башка өлкөлөрдүн адистеринин катышуусунда өкмөт үйүнүн ансамбли (анын ичинен президент, конгресс ак сарайлары), мемориалдык курулуштар (Бейтараптык аркасы, жер титирөөдө курман болгондорго эстелик, 1948), фонтан, скульптуралуу салтанат эспланадасы, «Олимпияда» стадиону жана башка курулган. Туран аянтында Каракум курулуш башкармасынын имараты менен курулуш ансамбли (1967), Азади атындагы китепкана (1969-74), тарыхый-маданий коругу, ИА (1951), 10дон ашык ЖОЖ (анын ичинен университет, 150), сүрөт галереясы (1990), Түркмөн килем (1994), Улуттук (1998; археологиялык табылгалар) музейлери бар. Орус драма театры (1926), академиялык театр (1929), улуттук музыкалык-драма театры, мамлекеттик театр, куурчак театры, «Түркмөнфильм» кинокомпаниясы (1926), цирк, мамлекеттик филармония (1938), симфониялык оркестр (1998) иштейт.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

Категория:Шаарлар‎
Категория:Түркмөнстан
Категория:Түркмөнстан шаарлары
Кыргызстан 2010 кышкы Олимпиада оюндарында

Кыргыз Кышкы Олимпиадалык оюндары 2010
thumb|right|The athletes entering the stadium during the opening ceremonies.

 Ссылки
Стресс

Стресс — кишиге өтө күчтүү дүүлүктүргүч таасир эткенде пайда болгон абал. Мында организм ал шартка ыңгайланат. Организмге дүүлүктүргүч таасир эткенде ички секреция бездери (гипофиз) активдүү иштеп, бөйрөк үстүндөгү бездин ишин күчөтүүчү гормон көп бөлүнөт. Натыйжада түрдүү гормондор, анын ичинде кортикоиддер канга көп берилет. Кортикоиддер организмдин ыңгайлануу механизмин күчөтөт (адаптациялык синдром). Жалпы адаптациялык синдром ыңгайлануу реакциясы болуу менен бирге айрым шарттарда (кайталап же тез-тез таасир этүү) оорулардын пайда болушуна себеп болот, себеби гормонду кээде ашык чыгарып, ал организмге зыян келтирет. С-тин таасиринен оорунун өөрчүшү организмдин абалына жараша болот. Мисалы, гипертония оорусу барларда С. өтө оор өтүп, гипертониялык криз менен коштолот; ичеги-карындын сезгенүү ооруларында кан кетүүчү жара пайда болушу мүмкүн. Адамдарга эмоциялык С. чоң таасир этет. Бат-бат кайталанган эмоциялык С-тен бөйрөк үстүндөгү бездин иштөөсү начарлап, организмдин ыңгайлануу жөндөмүн төмөндөтөт. Адаптациялык синдромдун пайда болушуна гипофиз менен бөйрөк үстүндөгү бездин гормондорунан тышкары нерв системасы да белгилүү роль ойнойт. Бул абал кадимки эле турмушта же -өзгөчө шарттарда (мисалы, космос мейкиндигине учууда жана башкалар) болот. С. түшүнүгүн канадалык физиолог Г. Селье 1936-ж. киргизген. 
 Колдонулган адабияттар 
 Ден соолук»: Медициналык энциклопедия/ Башкы ред. Борбугулов М. Б.; 
 Кырг. ССР ИА ж. б.— Ф.: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы ред., 1991.— 456 б. ISBN 5-89750-008-8 Категория:Медицина
Арыков Ташмат

Арыков Ташмат (1937–2001) - акын, котормочу.

Акын Ташмат Арыков Москва районундагы Кош-Дөбө айылында туулган. Жети жылдык мектепти бүтүргөндөн кийин 1953-жылы Бишкектеги айыл чарба техникумунун зоотехникалык бөлүмүнө кирет. Аны 1957-жылы ийгиликтүү аяктаган соң ошол эле жылы Москва райондук «Эмгек даңкы» гезитине адабий кызматкер болуп орношот. Анын «Ак буудай» деген биринчи ыры өзү иштеген гезитте жарык көргөн.

Т.Арыков 1963-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин журналистика бөлүмүн бүтүргөн соң, «Кыргызстан» басмасында кенже редакторлук милдетти аткарат.

1965-1980-жж. «Кыргызстан» басмасынын редактору, республикалык куурчак театрында адабият бөлүмүнүн башчысы болуп иштейт.

1984-жылдан Кыргызстан Жазуучулар союзунун көркөм адабиятты жайылтуу бюросунда чыгармачылык жолугушууларды уюштуруу боюнча кызмат өтөгөн.

Анын ырлары республикабыздын басмасөз беттеринде жарыяланган.

Акындын «Жаштык күндөр» аттуу алгачкы ырлар жыйнагы 1964-жылы жарык көргөн.

Ал Гомердин, Рудакинин, Саадинин, Жаминин, Шафинин, Есениндин, Хикметтин, Гамзатовдун, Каримдин, Кугультиновдун айрым ырларын кыргыз тилине которгон.

Т.Арыковдун бир топ ырларына обон чыгарылган.

1970-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү болгон.

«Кыргызстан» басмасында көп жылдар бою эмгектенгендиги жана көркөм адабиятты жайылтуу бюросунда көрсөткөн алгылыктуу иштери үчүн Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен эки жолу сыйланган.

 Жарык көргөн китептери 

 Кыргыз тилинде 
 Жаштык күндөр. Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1964. – 118 б.
 Талаа таңы: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1967. – 55 б.
 Жашоо: Ырлар жыйнагы. – Ф.: Кыргызстан, 1969. – 142 б.
 Эстелик: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1971. – 79 б.
 Тууган жерге кеткен жол: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1973. – 99 б.
 Бакыт ыры. – Ф.: Мектеп, 1977. – 99 б.
 Комуз: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1981. – 72 б.
 Көңүл: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1983. – 76 б.
 Гүлдесте: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 136 б.
 Өмүрдүн төрт мезгили: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1987. – 152 б.
 Сагыныч: Ырлар: Жаштар үчүн. – Б.: Адабият, 1991. – 128 б.
 Комуз: Ырлар. – Б.: Адабият, 1993. – 320 б.
 Суйуудон кумар тарабайт Ырлар жыйнагы. - Б.: Бийиктик, 2013. 428 б.

 Орус тилинде 
 Четыре времени сердца Стихотворения. – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 76 с.
 Песни небесных гор Стихотворения. - Ф.: Кыргызстан,

 Котормолору 
 Крустен Э. Оккупация: Аңгеме. – Ф.: Кыргызстан, 1987. – 68 б.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Республикасынын жазуучулары / Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011 ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары
Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Акындар
Категория:Котормочулар
Категория:Туулгандар 1937-жылы
Категория:Өлгөндөр 2001-жылы
Кубанычбек Таабалдиев

Кубанычбек Таабалдиев (Кубан Абдымен), 1956-ж. Ысык-Көл облусуКаракол шаарында туулган. 
1979-жылы Новосибирск шаарындагы Академгородокто мамлекеттик университетти физика кесиби бойунча аяктаган.
1979-1985-жылдары Фрунзе шаарындагы политехникалык институтта илимий кызматкер болуп иштеген. 1985-87-жылдары аскер кызматын өтөгөн. 1987-89-жылдары мурдагы институтта илимий кызматкер болуп иштеген. 1989-1992-жылдары Москва мамлекеттик университетинин механика-математика факультетинин аспиранты болуп окуган жана 1993-жылы МГУда аэродинамика багытында физика-математика илиминин кандидатыгына диссертация жактаган. 
1990-1992-жылдары Москвадагы "Независимая газетасынын" Борбордук Азия жана Кыргызстан бойунча кабарчысы болуп иштеген.
1993-94-жылдары Бишкекте "Кутбилим" гезитинин бөлүм башчысы болуп иштеп, саясый-коомдук темаларга арналган көптөгөн макалаларды жарыялаган. 1994-95-жылдары АКШда Иллинойс штатында Бредли университетинин коммуникация кесиптиги бойунча стажировкадан өткөн. 
1995-96-жылдары Бишкектеги АКШ элчилигинин ЮСИА бөлүмүнүн коомдук иштер бойунча кеңешчиси болуп иштеген.
1996-98-жылдары Би-Би-Си радиосунун Дүйнөлүк кызматынын Борбордук Азия бөлүмүнүн продюссери болуп эмгектенген. Анлис жана орус тилдеринде бир топ макалаларды жарыялаган. 
1998-2006-жылдары Кыргыз улуттук "Кабар" маалымат агенттигинин директору болуп эмгектенген. 
2006-07-жылдары АКШда Фулбрайт программасынын катышуучусу катары Монтана штатындагы Монтана университетинде Американын аймактык жана регионалдык массалык маалымат каражаттарынын абалы бойунча изилдөө жүргүзүп, бир нече эл аралык конференцияларда Кыргызстандагы абал жана ММКлары бойунча докладдарды жасаган. 
2002-жылдан бери Кыргыз-Түрк Манас университетинин коммуникация факультетинде журналистика бөлүмүнүн ага окутуучусу болуп эмгектенет. 
2008-жылы "Zpress.kg" маалымат агенттигин негиздеп, анын жетекчиси болуп иштейт. 2010-жылдын аягында Кыргыз окмотунун Аппаратынын Маалымат болумунун жетекчиси болуп, 2011-жылдын февралына чейин эмгектенген. 2011-жылдын 11 февралында Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыгы менен Кыргыз Улуттук "Кабар" маалымат агенттигинин директору болуп экинчи жолу дайындалат. Биринчиси 1998-2006-жылдары болгон.

Категория:Инсандар
Категория:Ысык-Көл облусу
Категория:Кыргызстан
Карбалас Бакиров

Бакиров Каралбас - акын жана котормочу.

Карбалас Бакиров 1954-жылы 8-январда Токтогул районуна караштуу Кызыл-Өзгөрүш айылында туулган.

 Кыргыз Республикасынын эл акыны (2019).

1971-жылы Өзгөрүш орто мектебин бүтүрүп, бир жыл чабан болуп иштеген. 
1972-1977-жж. Киев шаарында Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн. 
1975-1979-жж. Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун филология факультетинде окуган.
1979–1992-жж. КРнын Жазуучулар союзунун алдындагы үгүт бюросунун корреспонденти, 
1992–2000-жж. «Кыргыз Туусу» гезитинде маданият жана искусство бөлүмүнүн башчысы, 
2000–2003-жж. Кыргызпатентте (Илим жана интеллектуалдык менчик боюнча мамлекеттик агенттик) котормочу болуп эмгектенген. 
2003-жылдан «Эркин-Тоо» гезитинде маданият, адабият жана искусство бөлүмүнүн башчысы болуп иштеп келе жатат. 
2005-жылы КРнын Президентинин Ардак грамотасы менен сыйланган. Бир нече поэзия фестивалдарынын лауретаы. Алгачкы ыры 1969-жылы «Кыргызстан пионери» гезитине жарыяланган. 
2003–2006-жж. Түркиянын Сивас, Элазыг шаарларында өткөн Түрк тилдүү өлкөлөрдүн акындарынын эл аралык жолугушуусуна жана «Хазар поэзия кечтери» фестивалынын катышуучусу.
1992-жылдан бери Кыргызстан Жазуучулар союзунун мүчөсү.

 Жарык көргөн китептери 

Кыргыз тилинде
 Адашкан кентавр.– Кант , 1997. – 80 б.
 Коргондогулар жана чексиздик.– Б.: Бийиктик, 2004. – 180 б.
 Көкүлчөн кыялдар.– Б.: Аят, 2007. – 36 б.

Котормолору
 Гильгамеш (Шумерлердин эпосу).– Б., «Мурас» адабий журналы, 1995. – 20-б.

Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Кыргыз акындары‎
Категория:Токтогул району
Категория:Туулгандар 1954-жылы
Балбекин Александр Романович

Балбекин Александр Романович thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Балбекин Александр РомановичТуулган жылы: 1943-жылы 1-октябрь Туулган жери: Мельгун айылы, Мордва району, Тамбов облусуӨлкө: ОрусияКаза болгон жылы: 4-январь, 2014-жыл.Каза болгон жери: Кыргызстан, Бишкек шаары.Өлкө: 22px|border|CCCР желеги СССР→22px|border|Кыргызстан желеги КыргызстанИшмердүүлүгү: Жазуучу, драматург, актер

Балбекин Александр Романович - балдар жазуучусу, драматург, актер.

 Кыскача өмүр таржымалы 
Александр Балбекин 1943-жылы 1-октябрда Тамбов облусунун Мордва районунун Мельгун айылында туулган.
1961-жылы Алма-Атадагы орто мектепти бүтүрүп, ошол эле жылы Алма-Ата жаш көрүүчүлөр театрынын көмөкчү курамына кабыл алынат. 
1962-жылы Тамбов облустук театрына караштуу МХАТ студиясына сырттан окууга өтүп, жана 1965-жылга чейин окуу менен актерлук ишмердүүлүктү бирге алып жүрөт. 
1968-жылдан Кыргыз Республикасынын Н.К.Крупская атындагы орус драма театрында, 
1969–1974-жж. А.С.Пушкин атындагы Красноярск драма театрында иштейт.
1974-жылдан кайрадан Н.К.Крупская атындагы драма театрында иштеп, 
«Рампа» Кыргызстандын артисттерине көмөк көрсөтүү фондусун жетектейт. 
Балбекин театрлар үчүн пьесаларды, балдар үчүн китептерди жана роман жазган.
Анын «Сүйүү жөнүндө үч новелла» деген пьесасы 1996-жылы Н.К.Крупская атындагы орус драма театрында коюлган. 
1994–1995-жж. «Түштүк курьери» гезитинде «Ал аны сүйгөн» романы жарык көргөн. 
1980–1984-жж. Пицундада (Грузия), Ереванда Армения, Пярнуда Эстония Розов, Мирошниченко, Варфоломеев, 
Т.Абдумомуновдордун жетекчилиги астында Республикалык чыгармачылык үйүндө драматургия боюнча адабий семинарларга катышкан. 
1996-жылы Долбоорлорду иштеп чыгуу жана менеджмент боюнча курсту (ЮСАИД) аяктаган.
Өзүнүн пьесасы боюнча «Батуттагы жомоктор» спектакли менен Санкт-Петербург шаарында Эл аралык эркин искусство фестивалына катышкан.
1990-жылдан Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти.
1993-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.

 Жарык көргөн китептери 
 Про Топа и про Типа. Рассказ. – Ф.: Мектеп, 1981. – 17 с. 
 Про Топа и про Типа. Сказка. – Ф.: Мектеп, 1981. – 19 с. 
 Приключения Букваренка. Повесть-сказка. – Ф.: Мектеп, 1986. – 48 с.
 Незамеченные слезы. Рассказы, повести. – Б.: Адабият, 1986.– 48 с.
 Он ее любил.Роман. – Б.: Южный курьер, 1987–1988. – 96 с.

 Пьесалары 
 Три новеллы о любви. – 1996.
 Август – время отпусков. –1997.
 Лифт. –1997.
 Фантазия, любовь, бананы. – 1998.
 Фрески из книги царств. – 1999.
 Калейдоскоп.– 2000.

 Булактар 
Категория:Инсандар
Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Маданият
Категория:Адабият
Категория:Орус жазуучулар‏‎ы
Категория:ССРС жазуучулар‏‎ы
Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары
Категория:Драматургдар
‏‎Категория:Кыргыз театры‏‎
Бекниязов Жайлообек

Бекниязов Жайлообек (1940–2002) - акын. 

 Кыскача өмүр таржымалы 
Акын Жайлообек Бекниязов 1940-жылы 3-сентябрда Москва районундагы Кызыл-Дыйкан айылында туулган. 
1964-жылы Пржевальскидеги пединституттун тил жана адабият факультетин ийгиликтүү бүтүргөн. Ошол эле жылдын күзүндө Советтик Армиянын катарына чакырылган. 
1965-1966-окуу жылында Буденый орто мектебинде мугалим, 
1967-1971-жж. «Кыргызстан», «Мектеп» басмаларында корректор, кенже редактор, 
1971-жылдан «Ленинчил жаш» гезитинин адабият жана искусство бөлүмүндө улук кабарчы, 
1976-жылдан «Байчечекей» журналынын улук редактору, 
1987-жылдан Басмалар боюнча өкмөттүк комитетте жетектөөчү редактор болуп иштеген.
Ж.Бекниязовдун биринчи ырлары 1963-жылы «Ала-Тоо» журналына жарыяланган. 
 
 Чыгармачылыгы 
Кезек: Ырлар. Ф.: Мектеп, 1970. 60 б.

Кышкы токой: Ырлар. Ф.: Мектеп, 1973. 55 б.

Мен кимди жакшы көрөм: Аңгемелер. Ф.: Мектеп, 1975. 14 б.

Айылдык кыз: Ырлар. Ф.: Кыргызстан, 1977. 63 б.

Ала топ: Аңгемелер. Ф.: Мектеп, 1978. 14 б.

Жар боорундагы уялар: Ырлар, легендалар. Ф.: Мектеп, 1979. 44 б.

Жанузак мерген: Жомоктор. Ф.: Мектеп, 1982. 15 б.

 Ырлар, табышмактар, жаңылмачтар. укг Мектеп, 2001-жылыМайман мамалак: Сценка. Ф.: Мектеп, 1986. 16 б.Баатыр жөжө: Ырлар, табышмактар, жаңылмачтар жана жомок. Ф.: Мектеп, 1987. 72 б.Дарактын үмүтү: Ырлар, поэма. -Ф.: Адабият, 1989. -120 б.

 Орус тилинде Охотник Жанузак: Сказки. Ф.: Мектеп, 1982. 20 с.Зимний лес: Стихи. Ф.: Кыргызстан, 1985. 76 с.

 Башка элдердин тилдеринде Полосатый мяч: Рассказы. - Киев: Вэсэлка, 1982. - 20 с

 Котормолору Барто А.''' Ырлар. Ф.: Мектеп, 1982. 56 б.
‏‎

Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Маданият
Категория:Адабият
Категория:Инсандар
Категория:Акындар
Бектуров Жумадил

Бектуров Жумадил (1935–2006) - акын.

Жумадил Бектуров 1935-жылы 15-декабрда Тянь-Шань районундагы Чет-Нура айылында туулган. Кыргыз мамлекеттик университетинин журналистика бөлүмүн аяктаган. 
1956–1961-жж. Ак-талаа райондук маданият үйүнүн директору, «Колхоз эмгеги» райондук гезитинде адабий кызматкер, «Ленинчил жаш» гезитинде кабарчы, бөлүм башчы, 
1969-жылы «Советтик Кыргызстан» гезитинде адабий кызматкер, жооптуу катчы, Нарын облусу боюнча өз кабарчы, 
1979-жылы «Мектеп» басмасында редактор, улук редактор, «Адабият», «Кыргызстан» басмаларында редактор, улук редактор болуп иштеген. 
Чыгармачылык жолу «Колхоз эмгеги» гезитине «Кел жаңы жыл» деген ырынын басылып чыгышы менен башталат.
Г.Гулианын «Омар Хайамдын айткандары жөнүндө» романын кыргыз тилине которгон. 
Ж.Бектуровдун көптөгөн ырларына обон чыгарылган. «Дилжанар» сыяктуу 20дан ырлары музыкалык фондго жазылып алынган.
1993-жылдан Кыргызстан Жазуучулар союзунун мүчөсү болгон.

 ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ 

Кыргыз тилинде:

 Жер менен Күн ортосунда: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1981-ж. – 74 б. 
 Ак өргөө: Ырлар, жаштар үчүн. – Ф.: Мектеп, 1985-ж. – 71 б.
 Эмгек күжүрмөндөрү: Очерктер. – Ф.: Кыргызстан, 1969-ж. – 80 б.
 Калкагар: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Адабият, 1990-ж. – 100 б.
 Дилжанар: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Шам, 1990-ж. – 207 б.
 Дил кайрык: Ырлар. – Б, 2002-ж.

 КОТОРМОЛОРУ 
 Г.Гулиа. Омар Хайамдын айткандары жөнүндө: Жаштар үчүн. – Ф.: Мектеп, 1987-ж. – 400 б.
‏‎
Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Кыргыз адабияты‎
Категория:Кыргыз акындары‎
Категория:Туулгандар 1935-жылы
Категория:Өлгөндөр 2006-жылы
Белеков Абдылда

Белеков Абдылда - акын, котормочу.

Абдылда Белеков 1928-жылы 1-февралда Ысык-Көл районундагы Корумду айылында туулган. 
1943-жылы Темировкадагы Токтогул атындагы орто мектепти аяктагандан кийин Нарындагы кыска мөөнөттүү мугалимдер курсунун география факультетин аяктап, Ат-башыдагы Талды-Суу орто мектебинде мугалим, Терек-Суу орто мектебинде окуу бөлүмүнүн башчысы болуп иш-тейт. 1944–1945-жж. Нарын боюндагы Шоро жети жылдык мектебинде директор, 
1945–1948-жж. облустук «Ысык-Көл правдасы» гезитинде атайын кабарчы болуп иштеген. «Шайлайбыз» деген биринчи ыры 1946-жылы гезитке басылган.
1948–1952-жж. Кыргыз мамлекеттик университетинде окуп, филология факультетин аяктайт. 
1952–1953-окуу жылында Ысык-Көлдөгү Күрмөнтү орто мектебинде тил, адабият сабактарынан мугалим болот. 
1953–1957-жж. Кыргызстан окуу педагогикалык басмасында редактор, Кыргызстан Жазуучулар союзунда адабий консультант болуп кызмат аткарат. 
1957–1959-жж. Москвадагы эки жылдык Жогорку адабият курсунда окуйт. «Чалкан», «Ала-Тоо» журналдарында, «Кыргызстан маданияты» жумалыгында адабий кызматкер болуп иштейт. 
А.Белековдун биринчи ырлар жыйнагы «Айкын жол» деген ат менен 1954-жылы жарык көрүп, аталган чыгармасы орус тилинде басылып чыккан. Орус жазуучуларынын, М.Ю.Лермонтовдун, Р.Гамзатовдун, С. Маршактын чыгармаларын кыргыз тилине которгон.
А.Белеков 1947-жылдан СССР Жазуучулар союзуна мүчө.

ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ

Кыргыз тилинде

Айкын жол: Ырлар жыйнагы. – Ф.: Кыргызмамбас, 1954. – 86 б.

Тянь-Шандын жүрөгү: Ырлар жана поэмалар. Ф.: Кыргызмамбас, 1955. – 92 б.

Кожомкул: Поэма жана ырлар. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1957. – 106 б.

Чолпонбай. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1960. – 75 б.

'Эки жар: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1961. – 148 б.

Учкуч койчу: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1961. – 148 б.

Ак козу. Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1964. – 16 б.

Бытбылдык. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1964. – 15 б.

Миллион жүрөк: Ырлар жана поэмалар. Ф.: Кыргызстан, 1964. – 70 б.

Эки жүрөк: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 71 б.

Ак буудай: Ырлар, поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 132 б.

Ак куу: Поэма жана ырлар. . – Ф.: Мектеп, 1970. – 103 б.

Чабан Ташбай: Поэма. – Ф.: Мектеп, 1974. – 80 б.

Кожомкул. – Ф.: Кыргызстан, 1975. – 200 б.

Кожомкул: Дастан. . – Ф.: Кыргызстан, 1976. – 176 б.

Бүркүт шаңшыйт: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 204 б.

Өчпөс от: Ырлар жана балладалар. – Ф.: Мектеп, 1982. – 68 б.

Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1984. – 123 б.

Кыргыз прометейи: Поэма. – Б. 2004. – 70 б.Орус тилиндеЯсный путь: Стихи и поэмы. – Ф.: Кыргызмамбас, 1958. – 119 б.КОТОРМОЛОРУ''

Лермонтов М.Ю. Бородино. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1956. – 16 б. 

Гамзатов Р. Бийик жылдыздар. – Ф.: Кыргызстан, 1965.– 252 б. 

Маршак С.Я. Белгисиз жоокер жөнүндө аңгеме. – Ф.: Мектеп, 1981. – 16 б.
‏‎

Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Маданият
Категория:Адабият
Категория:Инсандар
Категория:Акындар
Белеков Кемел Абдылдаевич

Белеков Кемел Абдылдаевич - акын. 

Кемел Белеков 1956-жылы 26-ноябрда Фрунзе шаарында туулган. 
1974-жылы Ысык-Көл районундагы Корумду орто мектебин, 
1979-жылы СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун филология факультетин аяктаган. 
1979–1985-жж. «Ленинчил жаш» гезитинде кабарчы, бөлүм башчы, 
1985–1986-жж. «Ала-Тоо» журналынын редакциясында редактор, 
1986–1999-жж. «Кыргызстан маданияты» гезитинде бөлүм башчы, жооптуу катчы, 
1999–2001-жж. «Аргумент» гезитинин редактору, Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын төрагасынын жардамчысы, «Асаба» гезитинин редакторунун орунбасары болуп иштеген.
2003-жылдан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Басма сөз кызматында эксперт болуп иштейт.
Анын биринчи ыры 1967-жылы «Ленинчил жаш» журналына жарыяланган. 1984-жылы «Турна чакырыгы» аттуу биринчи ырлар жыйнагы жарык көргөн. К.Белеков прозалык чыгармалардын, ырлардын, макалалардын автору.
1986-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү.
Журналисттер союзунун жана Жусуп Турусбеков атындагы адабий сыйлыктардын ээси. 
1995-жылы Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы менен сыйланган.

ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ

Кыргыз тилинде

Турна чакырык: Ырлар. . – Ф.: Мектеп, 1984-ж. – 26 б.

Уйкусуз түндүн ырлары. . – Ф.: Адабият, 1989-ж. – 80 б.

Ырлар. – Ф.: Адабият, 1989-ж. – 80 б.

Ку-ка-ре-ку! Б.: Адабият, 1991-ж. – 20 б.

Залкар: Көркөм публицистика. – Ф.: Кыргызстан, 1996-ж. – 250 б.
‏‎‏‎

Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Маданият
Категория:Адабият
Категория:Инсандар
Категория:Акындар
Осмонкул Бөлөбалаев

Осмонкул Бөлөбалаев (1888–1967) - төкмө акын. 
 Өмүр баяны 
Осмонкул Бөлөбалаев 1888-жылы мурдагы Пишпек уездинин Чон-Далы айылында туулган. Осмонкул 12 жашка келгенде айылдык молдодон он жыл окуп, араб тамгасында казакча, татарча чыккан ыр китептерин окуп таалим алат.
Революциядан кийин Калык Акиев менен жолугушуп, ырчылык кесибин баштап, Калыктан ырдоону үйрөнөт. 
1926-жылы Түркологдордун I съездинде өзүнүн саламдашуусун айтып катышкан.
О.Бөлөбалаев 1931-жылы Кыргыз драмтеатрына артист болуп кирип, ырлары басмага чыга баштайт.
1936-жылы Кыргыз мамлекеттик филармониясына которулуп, эл аралап ыр ырдап комуз чертет. 
1958-жылы 70 жаш курагында Москвада өткөн кыргыз искусствосу менен адабиятынын декадасында искусство менен адабиятка сиңирген эмгеги үчүн Ленин ордени менен сыйланган. 
О.Бөлөбалаевдин биринчи китеби 1936-жылы «Осмонкулдун ырлары» деген ат менен жарыкка чыккан. 
1958-жылы орус тилинде «Поэма о счастье» китеби жарыкка чыккан. 
О.Бөлөбалаевдин кыргыз адабияты менен искусствосуна чоң эмгек сиңиргендиги үчүн совет өкмөтү Ленин, эки жолу «Эмгек Кызыл Туу» ордендери, «1941–1945-жылдардагы Улуу Ата Мекендик согуштагы каарман эмгеги үчүн» медалы жана Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун Ардак грамотасы менен сыйланган, 1942-жылы «Кыргыз ССРинин Эл артисти» деген ардактуу наам берилген.

 Жарык көргөн китептери 
Кыргыз тилинде
 Осмонкулдун ырлары(Эл акыны Осмонкулдун тандалмалуу ырлар жыйнагы). – Ф.: Кыргызмамбас, 1936. – 103 б.
 Ырлар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1947. – 52 б.
 Ашымжан: Поэма. – Ф.: Кыргызмамбас, 1949. – 87 б.
 Мекеним: Поэма. – Ф.: Кыргызмамбас, 1950. – 100 б.
 Баатырдын баяны: Поэма. – Ф.: Кыргызмамбас, 1954. – 139 б.
 Тандалган чыгармалар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1957. – 256 б.
 Чыныбай мерген: Поэма. – Ф.: Кыргызмамбас, 1958. – 30 б.
 Гүлшайыр: Ырлар жана поэма. – Ф.: Кыргызмамбас, 1959. – 124 б.
 Чыгармалар: Ырлар, поэмалар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1960. – 227 б.
 Баатырбек: Поэма жана ырлар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1962. – 115 б.
 Октябрдын жарчысымын: Ырлар жана поэма. – Ф.: Кыргызстан, 1964. – 98 б.
 Жалтанбас: Жомок. – Ф.: Мектеп, 1965. – 51 б.
 Өлбөс адамдар: Эскерүүлөр. – Ф.: Кыргызстан, 1965. – 104 б.
 Менин өмүрүм: Эскерүүлөр. – Ф.: Кыргызстан, 1968. – 229 б.
 Тандалган чыгармалар. – Ф.: Кыргызстан, 1974. – 569 б.
 Чыныбай мерген: Жомок. – Ф.: Мектеп, 1975. – 28 б.
 Тандалмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1978. – 158 б.
 Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1981. – 56 б.
 Осмонкул: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1988. – 216 б.

Орус тилинде
 Поем о счастье: Сборник стихов. – Ф.: Киргизгосиздат, 1958 – 71 с.
 Ашымджан: Поэма. – Ф.: Киргизгосиздат, 1963 – 83 с.

Категория:Акындар
Категория:Кыргыз акындары
Категория:Кыргыз адабияты
Категория:Инсандар