Каракалпакстан

Каракалпакстан Республикасы Өзбекстан Республикасынын конституциясы же Каракалпакстан — Өзбекстандын курамындагы республика.

Каракалпакстан Өзбекстандын түндүк-батышында жайгашкан. Борбор калаасы — Нукус.

Аянты — 165 миң км².

Калкы — 400 миң каракалпак, 400 миң өзбек жана 300 миң казак.

 Географиясы 
Каракалпакстан 16 районго жана Нукус республикалык башкаруусундагы шаарга бөлүнөт. Каракалпакстанда 12 шаар, 25 шаарча. Ар бир ооданда өзүнүн акими (хаким) бар. 

 № Район Административдикборбору Аянты,миң км2 Калкы(01.01.2014 карата, миң киши) Калкы(01.01.2019 карата,миң киши)Калктын жыштыгы (01.01.2019 карата, адам/км²)1Нукус0,22295,2315,11432,2 2 Аму-Дарыя Маңгыт 1,02 179,1 195,2191,4 3 БерунийскийБеруний 3,95 170,3 187,647,54БозатаускийБозатау 2,04 — 21,621,0 5 Канлыкульский Канлыкуль 0,74 46,9 50,368,0 6 Караузякский Караузяк 5,89 49,6 52,48,9 7 Кегейлийский Кегейли 0,92 — 77,283,5 8 Коңурат Коңурат 76,0 120,1 128,31,7 9 Муйнакский Мойнок 37,88 29,4 31,30,8 10 Нукусский Акмангит 0,94 44,4 49,152,211 Такыяташ Такыяташ 0,18 — 72,8404,4 12 Тахтакупырский Тахтакупыр 21,12 38,7 39,91,9 13 ТурткульскийТөрткөл 7,48 192,6 210,328,1 14 Кожолу Кожолу 0,55 — 121,2220,4 15 Чымбай Чымбай 1,44 108,3 111,336,3 16ШомонойШомоной 0,78 53,1 55,671,3 17ЭлликкалинскийБостон 5,42 140,5 15628,8

 Тарыхы 
Каракалпакстан автономдук облус катары 1925-жылы түзүлгөн. 1932-жылы автономдук республика болуп, 1936-жылы Өзбекстандын курамына кирди.Анын Өзбекстандын курамына кириши каракалпак жана Өзбек элдеринин ортосундагы эзелки достукту, аймак, тил жана маданияттагы биримдикти дагы да бекемдедиӨзбекстан тарыхы.

 Административдик бөлүнүшү 
thumb|450px|right|Каракалпакстандын административдик бөлүнүшү 

 № Район Административдик борбору 1 Амударыя Маңгыт 2 Беруний Беруний 3 Караөзөк Караөзөк 4 Кегейли Кегейли 5 Коңурат Коңурат 6 Кандыкөл Кандыкөл 7 Мойнок Мойнок 8 Нукус Акмангит 9 Тахтакупыр Тахтакупыр 10 Төрткөл Төрткөл 11 Ходжейли Кожолу 12 Чимбай Чымбай 13 Шомоной Шомоной 14 Элүүкала Бостон15 Такыяташ Такыяташ16 Бозатоо Бозатоо Нукус шаары

 Тарыхы 
1931-жылда Каракалпак АО 11 районго бөлүнгөн:
 Кара-Узяк (административдик борбору — Кара-Узяк);
 Кегейли (административдик борбору — Нукус кыштагы (Кегейли кыштагы));
 Кыпчак (административдик борбору — Кыпчак кыштагы);
 Коңурат (административдик борбору — Кунград кыштагы);
 Мойнок (административдик борбору — Мойнок кыштагы);
 Тамды (административдик борбору — Тамды-Булак кыштагы);
 Тахтакупыр (административдик борбору — Тахтакупыр кыштагы);
 Төрткөл (административдик борбору — Төрткөл шаары (Шурахан кыштагы));
 Кожолу (административдик борбору — Кожолу кыштагы);
 Чимбай (административдик борбору — Чимбай шаары);
 Шабаз (административдик борбору — Шейх-Абаз кыштагы).

1936-жылда Куйбышев району түзүлгөнО новой сети районов Кара-Калпакской АССР.

 Калкы 

Республикада 1 711 800 жашайт (2013-жыл). Калктын 1/3 бөлүгүн өзбектер (32,8 %), дээрлик ошончо бөлугун каракалпактар (32,1 %), калгандарын казактар (32,6 %), жана башка улуттун өкүлдөрү түзөт. Калктын 48,5 пайызы шаарларда, калган бөлүгү айылдарда жашайт.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан
 Совет Министров Республики Каракалпакстан 
 Каракалпакские национальные и современные песни

категория:Өзбекстан областтары