Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Транзит

Транзит (лат. transitus – өтүү) – көзөмөлдөгү бажы көзөмөлү алдында турган продукциянын КР аймагы аркылуу ташылып өткөрүлүшү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транзит мамлекети

Транзит мамлекети – жөнөтүүчү мамлекеттен жеткирилүүчү мамлекетке ташылып баруучу жүктөр (товарлар ж. б. нерселер) аймагы аркылуу өтүүчү мамлекет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транзиттик (жер которуу) миграция

Транзиттик (жер которуу) миграция – КР аймагы аркылуу чет элдик жарандардын жана жарандыгы жок адамдардын башка мамлекеттин аймагына өтүүсү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транзиттик документ

Транзиттик документ – бажы транзитинин жолжоболору боюнча жүктөрдү ташып жеткирүүдө улуттук мыйзамдын талаптарына ылайык жеткирүүнү ишке ашыруучу транспорттук уюм, декларант же бажы тарабынан түзүлүүчү документ. Транзит жөнүндө макулдашуунун катышуучулары – КМШ өлкөлөрү Т. д. катары жүк ташуучу бажы декларациясынын бланктарын колдонушат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транзиттик жүктөр

Транзиттик жүктөр – бир өлкөдөн экинчи өлкөгө үчүнчү өлкөнүн аймагы аркылуу ташылып жеткирилүүчү жүктөр.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транзиттик товарлар

Транзиттик товарлар – бир бажы аймагынан экинчисине үчүнчү өлкөнүн (өлкөлөрдүн) аймактары аркылуу ташылып өткөн товарлар. КРде башка көптөгөн өлкөлөр сыяктуу эле Т. т. бажы көзөмөлүнө алынат, бирок алым алынбайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансгендик организмдер

Трансгендик организмдер – гендик инженерия усулдарын колдонуу менен генетикалык программалары өзгөртүлгөн жаныбарлар, өсүмдүктөр, майдажандар, вирустар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транспалантация

Транспалантация (лат. transplantare – көчүрүп жалгаштыруу) – органдарды жана/же ткандарды тигил же бул организмдин денесинин башка бөлүгүнө көчүрүү. Донорлордон же өлүктөн органдарды жана/же ткандарды Т-лоо башка медициналык каражаттар бейтаптын (реципиенттин) өмүрүн сактап калууну кепилдей, же болбосо анын ден соолугун калыбына келтире албаган учурларда гана колдонулушу мүмкүн. Донордун органдарын жана/же ткандарын алууга дарыгер-адистердин консилиумунун корутундусу боюнча – анын ден-соолугуна олуттуу зыян келтирбеген учурларда гана жол берилет. Органдарды жана/же ткандарды Т-лоого донордун макулдугу жана эреже катары, реципиенттин макулдугу менен гана жол берилет. Кишинин органдары жана/же ткандары соода-сатыктын предмети болуусу мүмкүн эмес. Кишинин органдарын жана/же ткандарын сатуу-сатып алуу, ошондой эле ал аракеттерди жарнамалоо КР мыйзамдарына ылайык кылмыш-жаза жоопкерчилигине кириптер кылат. Төмөндөгүлөрдүн органдарын жана/же ткандарын Т. үчүн алууга жол берилбейт: а) 18 жашка чыга элек (каракуш мээсин көчүрүүдөн башка учурларда) же болбосо белгиленген тартипте жөндөмсүз деп табылган донордун; б) реципиенттин өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч келтирүүчү илдет менен ооруган адамдын; в) реципиентке кызматы жана башка жагдайда көзкаранды адамдын. Т. адамды кайра өндүрүүгө тийешеси бар, өз ичине репродуктивдик ткандарды көчүрүү (ума клеткасын, ирендикти, жумурткаларды жана эмбриондорду) иши болуп саналбайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транспорт кыймылына жана аны пайдалануунун коопсуздугуна каршы кылмыштар

Транспорт кыймылына жана аны пайдалануунун коопсуздугуна каршы кылмыштар – КР кылмыш-жаза мыйзамдарынын ченемдеринде каралган автомобиль, темиржол, аба, суу унааларынын кыймылынын жана аны пайдалануунун коопсуздук эрежелерин бузган коомдук коркунучтуу, күнөөлүү жосун (аракет жана аракетсиздик).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Транспорттук укук

Транспорттук укук – мыйзамдардын ири тармагы, транспорттук ишканаларды түзүүдө жана ишмердигин уюштурууда келип чыгуучу коомдук мамилелерди, транспорттук ишканалар менен анын кардарларынын ортосундагы мамилелерди, ошондой эле ишканалардын өздөрүнүн ортосундагы бир жана артүрдүү транспорттун түрлөрүн жөнгө салуучу укук ченемдеринин жыйындысы. Т. у. өз ичине аба укугу, деңиз укугу сыяктуу өзалдынча мыйзам тармактарын камтыйт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансулуттук банк

Трансулуттук банк – мамлекеттин колдоосу аркылуу дүйнөлүк базардагы валюталык жана кредиттик аткарымдарга көзөмөлдүк кылуучу, чет өлкөлөрдө өкүлчүктөрүнүн кеңири тармагы бар ири кредиттик каржы тутуму; насыя капиталынын эларалык кыймылындагы башкы ортомчу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансулуттук компания

Трансулуттук компания – өз аткарымдарынын басымдуу бөлүгүн чет өлкөлөрдө, анын үстүнө бир нече өлкөдө ишке ашыруучу уюм.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансулуттук корпорациялар

Трансулуттук корпорациялар – алардын чыккан өлкөлөрүнө, көзкарандысыз жана 2 же андан көп өлкөлөрдө алардын макулдашылган саясаттарын жана жалпы стратегиясын жүргүзүүгө мүмкүндүк түзүүчү чечимдерди кабыл алуу тутумуна ылайык иштеп жаткан түзүмдүк бөлүмдөрү бар жеке менчик, мамлекеттик жана аралаш уюмдар. Бул аныктама БУУда иштелип чыккан.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансулуттук кылмыштуулук

Трансулуттук кылмыштуулук – кылмыштаанууда кылмыштуулуктун бир түрү; 2 же андан көп мамлекеттерге же болбосо 2 же андан көп мамлекеттин жеке же юридикалык жактарынын кызыкчылыктарына зыян келтирген, белгилүү мезгилдин ичинде жасалган кылмыштардын (аларды жасаган адамдардын) жыйындысы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансулуттук өнөржайлык-каржы топтор (өкт)

Трансулуттук өнөржайлык-каржы топтор (өкт) – катышуучуларынын арасында КМШга катышуучу-мамлекетинин юрисдикциясында турган юридикалык жактары бар, көрсөтүлгөн мамлекеттердин аймактарында өзгөчөлөнгөн бөлүмдөрү бар, же болбосо алардын аймактарында капиталдык салымдарды ишке ашырып жаткан өнөржайлык-каржы топтор. Т. ө-к. т. өкмөттөр аралык макулдашуунун негизинде түзүлгөн учурда ага эларалык ӨКТ статусу ыйгарылат. Анын катышуучулары үчүн улуттук режим өкмөттөр аралык макулдашууларда, ал эми бажылык режим КР бажы мыйзамдарында каралган.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансферт

Трансферт (фр. transfert – көчүрүү, которуу) – 1) бир өлкөдөн башкасына чет өлкөлүк валютаны же алтынды которуу; 2) бир жактын экинчисине ысымы жазылган баалуу кагаздарга (акция, вексель, облигация, чектер) ээлик кылуу укугун берүү; 3) эларалык макулдашуулардын негизинде мамлекеттер ортосунда калк алмашуу, жарандыкты автоматтык өзгөртүү; 4) КРде бюджеттик чөйрөгө колдонулуучу «Т.» түшүнүгү бир деңгээлдеги бюджетке башка деңгээлдеги бюджеттен каражат которуу катары пайдаланылат. Азыркы кезде Т. деп иш жүзүндө борбордук деңгээлде бөлүштүрүлүүчү аргандай төлөмдөр түшүнүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трансферттик агент

Трансферттик агент – эмитенттин атынан жана анын тапшыруусу боюнча баалуу кагаздарды чыгаруучу, каттоочу жана жоюучу уюм, көбүнчө банк.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трассант

Трассант (нем. trassant , ит. trassante ) – траттанын (которум векселинин) вексель берүүчүсү. Вексель боюнча акцепт жана төлөм үчүн жооп берет. Т. колу траттанын милдеттүү реквизити болуп эсептелет. Ал акцепт үчүн өзүнө жоопкерчилик алышы мүмкүн, бирок төлөмгө (төлөм үчүн жоопкерчиликти өзүнө алган шарт жазылбаган деп эсептелет) жоопкерчилик албайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трассат

Трассат (нем. trassat , ит. trassare – вексель боюнча которуу) – тратта (которум вексели) боюнча төлөөчү (карызкор). Т-ты көрсөтүү траттанын милдеттүү реквизити болуп эсептелет. Т. векселдин акцептинен кийин гана жооптуу жак болуп калат, бул болсо аны белгиленген мөөнөттө төлөө милдеттенмесине барабар болот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трассирлөө

Трассирлөө – которум векселин (траттаны) коюу; карызды чет өлкөлүк валютада жоюу ыкмасы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тратта

Тратта (ит. tratta ) – которум вексели.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трейдер

Трейдер – тооруктардын катышуучуларынын штаттык кызматкери болуп саналып, алар тарабынан биржада өткөрүлгөн тооруктарга катышуу үчүн ыйгарым укук берилген жана биржанын соода тутумуна кирүүгө улуксат алган жеке жак.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трест

Трест (англ. trust ) – 1) жекебасар бирикме таризи, мында баардык биригүүчү ишканалар бирдиктүү башкарууга баш ийип коммерциялык жана өндүрүштүк өзлдынчалыгын жоготот. Жалпы пайда мурда көзкарандысыз ишканалардын үлүштүк катышуусуна ылайык бөлүштүрүлгөндүктөн Т-ти холдинг компаниясы жана концерн сыяктуу бирикмелердин ушундай тариздеринин мурунку түрү катары эсептелет. Бир тектүү өнүмдөрдү чыгаруучу тармактарда өнүккөн. Азыркы мезгилде Т. сейрек кездешет. 2) Траст, ишенимдүү менчик дегендин өзү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трестчиликке каршы мыйзамдар

Трестчиликке каршы мыйзамдар – өнөржайлуу 
өлкөлөрдөгү монополияга каршы мыйзамдардын бир түрү. Айрыкча АКШда күч алган, 
монополиянын күч-кубатын чектөөгө багытталган ишчаралар. Шерман (1890-жыл), 
Клейтон (1914-жыл), Кейлер-Кефовер (1950-жыл) мыйзамдары, ошондой эле АКШ Адилет 
министрлиги менен сотторунун токтомдору кеңири белгилүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Трипликат

Трипликат – документтин үчүнчү нускасы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түбөлүк аманаттар

Түбөлүк аманаттар – мамлекеттик кредиттердин бир таризи, аманаттын шарттуу түрү. Т. а. жыйындысы банктын же башка кредиттик мекеменин менчигине берилет. Аманатчы ал боюнча үстөк пайыз алууга гана укуктуу болот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түз далил

Түз далил – далилденүүчү нерсенин бар экендиги (же жок экендиги) жөнүндө бир жактуу жыйынтыкка келүүгө мүмкүндүк бере турган (аныктуулук шарты менен) далилдер.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түздөнтүз баскынчылык коркунучу

Түздөнтүз баскынчылык коркунучу – мамлекетке каршы баскынчылык жасоонун айкын мүмкүнчүлүгүн аныктоочу белгилердин жыйындысы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түзөтүү абагы

Түзөтүү абагы – КРде эрезеге жетип, эркиндигинен ажыратууга соттолгондор жазаны мөөнөтүн өтөй турган түзөтүү мекемелеринин бир түрү. Ал жалпы, күчөтүлгөн, катуу, өзгөчө режимдеги абак болуп бөлүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түзүмүн өзгөртүү

Түзүмүн өзгөртүү ― карызкор юридикалык жакты жоюу жана аны андан ары насыя берүүчүлөрдүн кызыкчылыгы үчүн сатуу үчүн карызкордун активинин базасында бир жаңы же бирнече жаңы юридикалык жакты түзүүнү караган атайын администрациялаштырууну жолжоболоштуруу усулу.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түзүүчү

Түзүүчү – жыйнактын жана башка түзүлгөн чыгармалардын автору. Т-нүн автордук укугу материалдарды тандоо жана жайгаштыруу боюнча ал жүзөгө ашырган жана анын чыгармачыл эмгегинин жемиши болгон иш-аракетке байланышкан.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түзүүчүлүк

Түзүүчүлүк – автордук укукта чыгармачылык эмгектин натыйжасы болгон материалдарды тандоо жана жайгаштыруу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Тукум (порода)

Тукум (порода) – коргоо (сактоо) жарамдуулугуна карабастан, генетикалык жактан шартталган биологиялык жана морфологиялык өзгөчө касиеттерге жана белгилерге ээ жаныбарлардын тобу; анын үстүнө ал касиеттер менен белгилердин айрымдары ушул топко гана таандык болгондуктан аларды жаныбарлардын башка топторунан айырмалап турат. Т. ургаачысы же эркеги, же асыл тукумдук материал менен көрсөтүлүүсү мүмкүн. Тиби, заводдук бутагы, кросс теги жана түркүмү Т-дун коргоого алынган категориялары болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өтүмдүү активдер

Өтүмдүү активдер – накалай акчалар, алтын, эсептеги талап кылынганга чейинки каражаттардын калдыгы, бир календардык айга чейинки мөөнөттөгү депозиттер, жеке менчик жана мамлекеттик баалуу кагаздар, коммерциялык векселдер жана банктын жеңил сатылып кетүүчү каражаттары.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өтүмдүү акциялар

Өтүмдүү акциялар – белгилүү мөөнөттө катталган баа боюнча артыкчылыктуу, жөнөкөй акцияларга жана башка баалуу кагаздарга айырбаштап алууга болуучу акциялар. Өтүмдүү шарттары жана алардын жарактуу мөөнөттөрү эмиссиялардын проспектинде толук көрсөтүлөт. Көпчүлүк Ө. а. кайра кайтма. Эгер өтүмдүүлүк мөөнөтү бүтүп калса, андай акциялар анык болуп калышат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өтүмдүү валюта

Өтүмдүү валюта – баардык чет өлкөлүк валюталарга эркин алмаштырыла берүүчү валюта (м.: өнүккөн капиталисттик мамлекеттердин көпчүлүгүнүн валютасы). Жүгүртүүсү чектелген, т. а. баардык валюталык аткарымдарга, баардык ээлик кылуучулар үчүн жарабаган валюталар жарым-жартылай өтүмдүү деп аталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өтүмдүү облигация

Өтүмдүү облигация – ээси тарабынан эмитенттин жөнөкөй дагы, артыкчылык берилген дагы акцияларына алмаштырууга мүмкүн болгон облигация.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түн мезгили

Түн мезгили – жергиликтүү убакыт боюнча саат 22ден таңкы 6га чейинки убак.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өтүнмө

Өтүнмө (сунуштама) – жогорку баскычта турган мамлекеттик органга (коомдук уюмга) даректелген ырасмий өтүнүч же сунуштама; 1) Ө. жарандардын кайрылууларынын (арыз, петициялары менен бир катардагы) бир түрү катары каралашы мүмкүн. КР жарандыгына кабыл алуу же жарандыгынан чыгуу жөнүндөгү өтүнүчтөр, референдум өткөрүү боюнча демилгелүү топту каттоо жөнүндөгү, кишилерди качкындар же аргасыз ооп келгендер катары таануу өтүнүчтөрү Ө. мисалдары болуп саналат; 2) сот өндүрүшүндө иштин катышуучусунун алгачкы тергөө органдарына, тергөөчүгө, прокурорго, судьяга, сотко процессуалдык аракеттерди ишке ашыруу же чечимдерди кабыл алуу жөнүндөгү ырасмий өтүнүчтөрү Ө. деп түшүнүлөт; 3) соттолгондор кечирим берүү өтүнүчтөрү менен кайрылууга укуктуу. Ө. түзөтүү мекемелеринин жетекчилиги тарабынан жүрүм-туруму жакшы мүнөздөлгөн соттолгондорго берилүүсү ыктымал; 4) Ө. суроо-талам жана арыз менен бир катарда КР Конституциялык сотуна кайрылуунун дагы бир таризи; 5) Ө. түрүндө райондор аралык сот өндүрүшүндө кудуретсиздик жөнүндөгү иштер козголот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түпбүтүм

Түпбүтүм – анын катышуучуларынын түпкү көздөгөн максаты мазмунунан эле көрүнүп турган бүтүм. Т-дүн жарактуулугу анын максатына жараша болот. Шарттуу бүтүмдөр анын карама-каршысы болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түпкүлүктүү саамалык

Түпкүлүктүү саамалык – жаңы муундагы тутумдарды (товарларды, машинелерди, технологияны, жабдууларды) түзүүгө мүмкүндүк бере турган байтүп илимий жетишкендиктерге негизделген саамалык. Т. с. өзгөчөлүгү ири көлөмдөгү илимий-изилдөө жана конструктордук тажырыйба иштеринин зарылчылыгында жатат. Т. с. биркатар аралаш өндүрүштү кайра курууну көздөйт, кыйла жогорку адепки капиталдык салымдарга жана узак мөөнөткө эсептелген. Т. с. жүзөгө ашыруучу инфратүзүм академиялык институттарды, мамлекеттик илимий борборлорду жана өндүрүштүк бирикмелерди өзүнө камтып турат, б. а., каржылык-өнөржайлык топ сыяктуу түзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түпкүлүктүү эл

Түпкүлүктүү эл — эл аралык укукта башка аймактардан көчүп келген келгиндер жайгашканга чейин өз жеринде жашаган элдерди билдирген түшүнүк. Мисалы, ага америкалык индейлер менен австралиялык аборигендер кирет. Алардын укугун коргой турган бир катар эл аралык конвенциялар бар.э

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Түпнускалуу камсыздандыруучу

Түпнускалуу камсыздандыруучу – жоопкерчилик кайра камсыздандырылган полис боюнча камсыздандыруучу. Т. к. кайра камсыздандырууда эчкандай укукка ээ болбойт, ошондой эле анда кызыкчылыгы да жок. Бул эгер Т. к. төлөөгө жөндөмсүз болуп чыкса жана Т. к-нун алдында өзүнүн милдеттенмелерин аткара албаса, анда кийинкисинин кайра камсыздандыруучудан төлөөнү талап кыла албай калат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр