Абдиев Таалайбек

Таалайбек Камбарович Абдиев (Taalaibek Abdiev; 16.09.1964) - кыргыз түркологу, тилчи окумуштуусу жана котормочусу. 

 Өмүр таржымакалынан 
Таалайбек Камбар уулу Абдиев 1964-жылы 16-сентябрда Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Өзгөн районундагы Көлдүк айылында туулган. 

1988-жылы Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун филология факультетин бүтүргөн. 

1989-жылы Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын Тил институтуна стажёр-изилдөөчү болуп кирген. 

1989-1991-жылдары Ленинград (Санкт-Петербург) шаарындагы СССР Илимдер Академиясынын Тил таануу институтунун Ленинград бөлүмүндө (азыркы Лингвистикалык изилдөөлөр институту) такшалууда болгон. 

1991-жылы ушул эле институттун аспирантурасына өтүп, 1994-жылы бүтүргөн. 

1996-жылы Санкт-Петербургда профессор В.С.Храковскийдин жетекчилиги менен "Кыргыз тилиндеги каузатив этиштүү конструкциялар" деген темада кандидаттык диссертациясын жактаган. 

1996-97-жылдары "Кыргызстан" басмасында редактор, редактор-координатор болуп иштеген. 

1998-жылдан баштап Кыргыз-Түрк «Манас» университетинде эмгектенет. Филология илимдеринин кандидаты, доцент. 
 Эмгектери. Монографиялары 
 Абдиев Таалайбек Камбарович. Конструкции с каузативными глаголами в киргизском языке : автореферат дис. ... кандидата филологических наук : 10.02.22 / Санкт-Петербург. ун-т. - Санкт-Петербург, 1996. - 16 с. - Языки народов зарубежных стран Азии, Африки, аборигенов Америки и Австралии
 Абдиев Т. Конструкции с каузативными глаголами в киргизском языке. Бишкек, 2009. https://new.bizdin.kg/kniga/konstruktsii-s-kauzativnymi-glagolami-v-kirgizskom-yazyke
 Абдиев Т. Конструкции с каузативными глаголами в киргизском языке. Саарбрюккен, Германия, 2015. 
 Абдиев Т. Сөз башат (этимологиялык этюддар). Бишкек, КТМУ, 2025. ISBN 978-9967-9599-3-4 
 Абдиев Т. Өткөн күндүн өчүңкү элестери… же Салижан Жигитовду эскерүү. Бишкек, 2025. https://new.bizdin.kg/media/books/%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BC._%D0%A2._%D0%90%D0%B1%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2.pdf 
 Абдиев Т. Котормо таануу илимине киришүү. Бишкек, 2008. https://new.bizdin.kg/kniga/kotormo-taanuu-ilimine-kirishuu

 Сөздүктөрү 
Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-кыргызча сөздүк. Бишкек, 2000. - 208-б.
 Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-орусча-кыргызча сөздүк. Бишкек, "Центр издательского развития" басмасы, 2005. - 775 б. ISBN 9967-11-208-5
 Абдиев Т. Котормо таануу терминдеринин түшүндүрмө сөздүгү. Бишкек, "Илимпоз" басмасы, 2005. - 64 б. ISBN 996-05-370-5 
 Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-кыргызча, кыргызча-англисче сөздүк. Бишкек, "Из басма" басмасы, 2006. - 376 б. ISBN 9967-23-904-2
 Абдиев Т., Абдыкулова Р. Түркчө-кыргызча орток сөздөр сөздүгү. Бишкек, "Айат" басмасы, 2008. - 137 б. 
 Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-кыргызча, кыргызча-англисче сөздүк. Бишкек, "Avrasya Press" басмасы, 2015. - 384 б. ISBN 9967-23-904-2
 Абдиев Т., Сыдыкова Л. Англисче-кыргызча, кыргызча-англисче сөздүк. Бишкек, "Имак офсет" басмасы, 2015. - 426 б. ISBN 9967-23-904-2
 Абдиев Т., Абдыкулова Р. Түркчө-кыргызча орток сөздөр сөздүгү. Бишкек, 2020. https://new.bizdin.kg/kniga/turk-kyrgyz-ortok-sozdor-sozdugu-turetsko-kyrgyzskiy-slovar-obshchikh-slov
 Абдиев Т. Сөз башат. Этимологиялык этюддар. Бишкек, 2020. https://new.bizdin.kg/kniga/soz-bashat-etimologiyalyk-etyuddar
 К.К Юдахиндин «Кыргызча-орусча сөздүгүндөгү» арабизмдер. Түзгөн жана кириш сөзүн жазган Т. Абдиев. Бишкек, 2020. https://new.bizdin.kg/kniga/arabizmy-v-kyrgyzsko-russkom-slovare-k-k-yudakhina
 К.К Юдахиндин «Кыргызча-орусча сөздүгүндөгү» иранизмдер. Түзгөн жана кириш сөзүн жазган Т. Абдиев. Бишкек, 2020. https://new.bizdin.kg/kniga/iranizmy-v-kyrgyzsko-russkom-slovare-yudakhina
 К.К Юдахиндин «Кыргызча-орусча сөздүгүндөгү» этнографизмдер. Түзгөн жана кириш сөзүн жазган Т. Абдиев. Бишкек, 2022. https://new.bizdin.kg/kniga/k-k-yudakhindin-kyrgyzcha-oruscha-sozdugundogu-etnografizmder
 К.К Юдахиндин «Кыргызча-орусча сөздүгүндөгү» эскирген сөздөр. Түзгөн жана кириш сөзүн жазган Т. Абдиев. Бишкек, 2023. https://new.bizdin.kg/kniga/arkhaizmy-v-kyrgyzsko-russkom-slovare-k-k-yudakhina 
 Окуу китептери 

 Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Башталгыч курс. (автордук жамаат менен бирдикте жазылган). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2002. 
 Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Орто курс. (автордук жамаат менен бирдикте жазылган). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2003. 
 Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Жогорку курс. (автордук жамаат менен бирдикте жазылган). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2003. 
 Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Башталгыч курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
 Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Орто курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
 Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Жогорку курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
 Тил башат. Мугалимдер китеби. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006. 
 Кыргыз тили. Башталгыч курс. (автордук жамаат менен бирдикте түзүлгөн). Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2009. 

 Илимий макалалары 

 Каузативные суффиксы и их дистрибуция в киргизском языке // Функциональное описание языковых явлений. Санкт-Петербург, 1993, стр. 49-53.
 Образование каузативных глаголов в киргизском языке (депонирована в ИНИОН РАН, № 50163 от 14.03.1995 г.)
 Киргизский глагол в статистическом освещении // Лингвистические исследования. Сборник научных трудов ИЛИ РАН. Санкт-Петербург, 1996, стр. 65-71.
 Кыргыз тилиндеги каузатив этиштүү конструкциялар // Тил жана адабият институтунун эмгектери. Бишкек, 1997, 51-57-б.
 Конструкции с каузативными глаголами в киргизском языке // Вопросы языкознания. Москва, 1997, № 1, стр. 23-30.
 Кыргыз тилиндеги этиш жөнүндө кээ бир статистикалык маалыматтар // Түркологиялык изилдөөлөр. Бишкек, 2000, 124-128.
 Кыргыз тилиндеги –ыш мүчөсү // Түркологиялык изилдөөлөр. Бишкек, 2000, 129-133.
 Kirgizca filler hakkinda bazi istatistik bilgiler // Кыргыз-Түрк “Манас университетинин Коомдук илимдер журналы. 2002, №2.
 Кыргыз тилиндеги каузатив этиштердин семантикасы// Вестник КГНУ: Серия 1. Гуманитарные науки. –Вып. 3. Филология. Языкознание. Государственный язык. – Бишкек: КГНУ, 2001, с. 102-104.
 Категория переходности-непереходности и образование каузативных глаголов // Вестник КГНУ: Серия 1. Гуманитарные науки. –Вып. 3. Филология. Языкознание. Государственный язык. – Бишкек: КГНУ, 2001, с. 109-112.
 Квазикаузативы в киргизском языке // Вестник КГНУ: Серия 1. Гуманитарные науки. –Вып. 3. Филология. Языкознание. Государственный язык. – Бишкек: КГНУ, 2001, с. 100-102.
 К.Г.Менгестин “Түрк элдери жана алардын тилдери” аттуу эмгеги жана анда кыргыз тили менен тарыхынын чагылдырылышы // Кыргыз этнонимине 2200 жыл. Бишкек, 2001. 
 Нужен ли инфинитив в тюркских языках? // Второй иностранный язык: современные технологии обучения. Издательство Кыргызско-Российского Славянского университета. Бишкек, 2003. 
 Ат, аттан кийин жат // Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Филология. Тил таануу, 3-4-чыгарылыш. Бишкек, 2002, 147-148-бет. 
 Англис тилинен кыргыз тилине которуунун кээ бир проблемалары // 2001-жылы 25-26-декабрда Жусуп Абдрахмановдун 100 жылдыгына арналган республикалык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек, 2002. 
 Конструкции с каузативными глаголами образованными от залоговых форм. // Академик Б.М.Юнусалиев жана кыргыз филологиясы. Бишкек, 2003. 
 Этиш формаларынын сөздүктө берилиши. // Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Филология. Тил таануу. Мамлекеттик тил. 3-чыгарылыш. Бишкек, 2005, 33-37-бет.
 Түрк тилдериндеги мамиле формалары жана диатезалар менен мамилелердин универсалдык теориясы // Концепции развития языковой ситуации в Кыргызстане. Материалы Межвузовской научно-практической конференции. Бишкек, 2004, с. 214-221. 
 «Нутук-кептеги» которуу ыкмалары // Кыргыз-түрк «Манас» университетинин Коомдук илимдер журналы, №15, 2006. 
 Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesindeki ortak kelimeler (sözlük tanıtımı) // Uluslar arası büyük türk dili kurultayı II, Bişkek, 2007, 25-29 Eylül. 
 Кыргызча котормолордогу тузак сөздөр проблемасы // Актуальные проблемы германского и тюркского языкознания. Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2008, 15-20-бет. 
 Кыргыз тилиндеги этиштин кош мамилесинин айрым проблемалары // Актуальные проблемы германского и тюркского языкознания. Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2009, 10-14-б. 
 Кыргыз тилиндеги кош мамиленин айрым проблемалары // Тил, адабият жана искусство маселелери, №3, Бишкек, 2009, 52-60-б. 
 Реципроктун лексикалашуусу жана айрым перифериялык маанилери // Казак тил билиминиң өзекти маселелери. Алматы, 2009, 43-47-б. 
 Этиштин кош мамилесиндеги деңгээлдер // Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2009, 44-48-б. 
 Кыргыз тилиндеги рефлексивдин маанилери // Междисциплинарность в преподавании языков. Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. Бишкек, 2010, 9-14-б. 
 Түркчө-кыргызча котормодогу айрым проблемалар // «Котормо жана анын келечеги» аттуу 2-эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары, Бишкек, 2010, 10-17-б. 
 Кыргыз тилиндеги пассивдин айрым проблемалары // И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин жарчысы, Бишкек, 2010, 115-120. 
 Some Questions of Passiv in Kyrgyz Dialect // Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal of Turkish World Studies, Cilt: X, Sayı 1, Sayfa: 1-9, İzmir 2010. 
 Этиштин мамиле категориясынын изилденишиндеги айрым маселелер (БГУга берилди) 
 Türk ve Kırgız dillerinde ettirgen ve anlamsal özellikleri // Вестник КазНУ, Алматы, №1 (135), 2012, 58-61-бет. 
 Türk ve Kırgız dillerinde ettirgen ve anlamsal özellikleri // VI. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri (2008, 20-25 Ekim), Türk Dili Kurumu, Ankara, 2012, s. 15-24. 
 Кыргызстандагы жаңы табылган жазма эстелик. // «Кыргыз каганаты түрк элдеринин орто кылымдардагы мамлекеттүүлүгүнүн жана маданиятынын алкагында» аттуу Борбордук Азиядагы Улуу Кыргыз каганатынын түзүлгөндүгүнүн 1170 жылдыгына арналган II эл аралык илимий жыйындагы баяндамалардын тезистери. Бишкек, 2013. 
 Kırgızcada Dönüşlülük (Refleksif) Üzerine // Bübüyna Oruzbayeva Armaganı. Türk Dil Kurumu Yayınları. Ankara, 2013. s. 19-34. 
 Türkçe ve Kırgızcadaki ‘Yılkı’ Kelimesi Hakkında // The Central Asiatic Roots of The Ottoman Culture. Istanbul, 2014. s. 689-692. 
 ‘Boz-ok’ Kelimesinin Anlamı Hakkında // I Uluslararası Türk Devlet Yönetimi Geleneği Kongresi. Özetler. Bişkek, 2014. 
 Которулуучу тексттер жана которуунун айрым ыкмалары // Мыйзам чыгаруудагы мамлекеттик тил маселелери. Республикалык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек, 2015, 428-437-б. 
 Karakol yazıtı. // VIII Milletlerarası Türkoloji Kongresi. Bildiri Kitabı I. İstanbul, 2014. s. 1-9. 
 Таинственная находка: Каракольская надпись // Эпиграфика Востока, Москва, №31, 2015, с. 3-10. 
  «Манас» эпосундагы байыркы ат коюу салтынын чагылышы // «Манас» жана кыргыз салты. Кытай, Үрүмчү, 2015. 619-621-б. 
 «Кол» жана «элик» сөздөрү жөнүндө // «Юнусалиев окуулары – 2015» эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек, 2015, 61-64-б. 
 Кош сөздөрдөгү мааниси унутулган компоненттер // Жусуп Баласагындын «Куттуу билими» - X-XI кылымдардагы Борбордук Азиядагы мусулмандык кайра жаралуунун күзгүсү. Жусуп Баласагындын 1000 жылдыгына арналган жыйнак. Бишкек, 2016. 
 К проблеме взаимосвязи енисейских надписей и современного киргизского языка // Тюрко-монгольский мир в прошлом и настоящем. Материалы научной конференции памяти Сергея Григорьевича Кляшторного (1928-2014). Санкт-Петербург, Улан-Батор. 2016. с. 128-133. 
 Забытые значения компонентов некоторых обобщающих парных слов в киргизском языке // Историческая мозаика Евразии. Сборник статей к 70-летию Дмитрия Дмитриевича Васильева. Москва, 2017. с. 40-47. 
 Азыркы кыргыз тилиндеги айрым орток сөздөрдүн этимологиясы // Алтайская цивилизация и родственные народы алтайской языковой семьи. Бишкек, 2017. с. 687-696. 
 Преемственность культуры на примере головных уборов древних и средневековых кочевников на территории Кыргызстана (в соавторстве с К.Ш.Табалдиевым). Алтайская цивилизация и родственные народы алтайской языковой семьи. Бишкек, 2017. с. 592-600. 
 К проблеме взаимодействия грамматических категорий глагола в кыргызском языке (вид, наклонение, время). // Махмуд Кашгари атындагы Чыгыш университетинин «Билим жана тарбия» журналы. Бишкек, 2017, №3, 123-128-б. 
 Türkçeden Kırgızcaya Aktarmalardaki Bazı Problemler // I Uluslararası Geçmişten Günümüze Kırgız-Türk İlişkileri Sempozyumu Bildirileri. Bursa, 2017, s. 317-322. 
Дореволюционные русизмы в кыргызском языке // Вестник Бишкекского гуманитарного университета, №1 (43) 2018, с. 61-63. 
Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesindeki Bazı Unutulmuş Ortak Sözler // Türkologiya, № 1, 2018, Bakı, s. 39-50. 
Дореволюционные русизмы в кыргызском языке // Тюрко-монгольский мир: история и культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 90-летию со дня рождения С.Г.Кляшторного. Москва, 2019. с. 5-10. 
«Жыпар аӊкып, жез бурап…», же эмне үчүн жез буруксуйт? // Кыргыз тарыхынын актуалдуу маселелери: өтмүшү, азыркысы жана келечеги. Бишкек, 2019. 381-385-б. 
A Mysterious Discovery: The Karakol Inscription // International Journal of Eurasien Studies. №9. China, 2019. 
Табалдиев К. Ш., Абдиев Т. К. О предметах искусства и памятниках письменной традиции в средневековых городах Кыргызстана // Древности Восточной Европы, Центральной Азии и Южной Сибири в контексте связей и взаимодействий в евразийском культурном пространстве (новые данные и концепции). Санкт-Петербург, 2019. с. 228-230. 
Абдиев Т.К., Табалдыев К.Ш. Новая находка: тюркская руническая надпись на хуме из Саргаты // Тюрко-монгольский мир в прошлом и настоящем. Тезисы четвертой международной научной конференции. Санкт-Петербург, 2020. с. 7-8. 
К.К.Юдахиндин «Кыргызча-орусча сөздүгүндөгү» иранизмдер жөнүндө // «Академик Б.Ө.Орузбаевага 95 жыл» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Бишкек, 2020. 74-82-б. 
Абдиев Т. К., Табалдиев К.Ш. Новые находки: тюркские рунические надписи на хуме и балбале // MONGOLICA, том XXIII, №2, Санкт-Петербург, 2020, С.8-14. http://www.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/journals/p_mongolica_23_2_2020_02_abdiev_tabaldiev.pdf
Табалдыев К.Ш., Абдиев Т.К. Раннесредневековые руноподобные памятники письменности Кыргызстана // III Есикские чтения. Сборник материалов Международной научно-практической онлайн-конференции на тему: «Письменные памятники Центральный Азии (проблемы перевода и интерпретации)». Есик, 2022. 
Азыркы кыргыз тилиндеги этнографизмдер // Түркия Республикасынын 100 жылдык маарекесине арналган «ТҮРК ЭЛДЕРИНИН САЛТТУУ СПОРТ ОЮНДАРЫ” XII ЭЛ АРАЛЫК СИМПОЗИУМУ». Эл аралык симпозиумдун илимий баяндамалары. Бишкек, КТМУ, 2023. 
Taalay ABDİYEV, Kubatbek TABALDİYEV. YENİ BULUNTULAR: KAP VE BALBAL ÜZERİNDEKİ RUNİK HARFLİ YAZILAR // Orta Asya’daki Eski Türk Yazıtları. Ziya Bünyadov Armağanı. Astana: Uluslararası Türk Akademisi / Uluslararası Orta Asya Araştırmaları Enstitüsü, 2023. – 238 s. s. 165-175. 
К этимологии слова тай «родство по матери» // Tюркология, №2, Баку, 2023. с. 131-136. https://turkologiya.az/ru/jurnal/10Taylaybek%20Abdiyev%20duz.pdf 
«Тай» сөзүнүн этимологиясы // Түрк тилдүү элдердин эл аралык тил форуму: илимий баяндамалар жыйнагы . Бишкек, «Улуу Тоолор», 2023. – 372 б. 28-241-б. 
Кыргызско-бурятские лексические параллели // Сборник материалов международной научной конференции по монгольскому и тюркскому языкознанию памяти В.И. Рассадина. Улан-Удэ, Издательство Бурятского госуниверситета имени Доржи Банзарова, 2024. 126 с., с. 6-11. 
Абдиев Т., Табалдиев К. Диалог культур на примере древнетюркской руники Кыргызстана // Археология Евразийских степей, 2024, вып. 2, с. 429-435. 
Табалдыев К.Ш., Абдиев Т.К. Маданияттын уланышы: байыркы жана орто кылымдарда Кыргызстандын аймагында жашаган элдердин баш кийимдери // Ош мамлекеттик университетинин жарчысы. Филология. №1 (3) / 2024, 1-11. 
Азыркы кыргыз тилиндеги бичик//битик сөзү жөнүндө // BİLİME VE TÜRK TARİHİNE ADANMIŞ BİR ÖMÜR. PROF. DR. ALPASLAN CEYLAN'A ARMAĞAN. ÇANAKKALE, 2024. s. 33-40. 
Бишкек шаарынын аты чын эле бишкек менен байланыштуубу? // Бишкек: инсан жана тарых. Бишкек, 2024. 43-46-б. 
Табалдыев К., Абдиев Т. О каменных изваяниях Кыргызстана в образе Умай//катун // Turkic Studies Journal 2 (2025), с. 106-127. 
Абдыканова А. И., Токтосунов Б., Белек К., Абдиев Т. К., Жолдошов Ч. М. Новая тюркская надпись Чет-Кой-Суу (Иссык-Куль, Кыргызстан) // Урало-алтайские исследования. 2025. № 2 (57), с. 7-16. 

 Котормолор 

 Англис тилинен которгон китептери 
 Менин сүрөттүү сөздүгүм. (My pictured dictionary). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1997.
 Карл Генрих Менгес. Түрк элдери жана алардын тилдери. Түркологияга киришүү. (Karl H.Menges. The Turkic Languages and Peoples. An Introduction to Turkic Studies. 2-nd, revised edition) Бишкек, 2000.
 Менин алгачкы энциклопедиям. (My first encyclopedia). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998.
 Түстөр цвета colours. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Карама-каршылыктар противоположности opposites. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Фигуралар фигуры shapes. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Убакыт время time. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Санак счёт counting. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Менин биринчи сөз жыйнагым. (My first dictionary) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Аялдардын адамдык укуктары. Кадам артынан кадам. (Women’s Human Rights/ Step by Step.) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2001.
 Карл Поппер. Бүтпөс изденүү. Интеллектуалдык өмүрбаян. (Karl Popper. Unended Quest. An intellectual autobiography) / Англис тилинен которгондор Г.С.Касмамбетова, Т.К.Абдиев; кыргызча басылышынын илимий ред. Т.Абдиев; сүрөтчүсү Э.Тилеков. –– Бишкек, “Ариал-Принт” фирмасы; “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. –– 292 б. –– ISBN 9967-11-069-4.
 Жон Стюарт Милль. Аялдардын көз карандылыгы. (John Stuart Mill. The Subjection of Women) Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002.
 Коңжи жана Патжи. (Kongji and Patji.). Бишкек “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999.
 Макнейл Уильям Г. Батыштын башаты. Адамзат өтмүшүнө кылчаюу. 3 китептен турган басылма. / Которгондор Т.Чоротегин, А.Койчиев, Т.Абдиев. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002. – 1-китеп. – 388 бет. – ISBN 9967-11-133-X. – 2-китеп. – 388 бет. - ISBN 9967-11-134-8. - 3-китеп. - 305 бет. ISBN 9967-11-135-6 (William H. McNeill. The Rise of the West: A History of the Human Community: With a retrospective essay.)
 “Step by Step” программасынын аңгемелер жыйнагы (Интернетте).
 Уэсли Нюкомб Хохфельд. Мыйзамдык ой жүгүртүүлөрдөгү негизги юридикалык түшүнүктөр (Fundamental Legal Conceptions as Applied in Judicial Reasoning by Wesley Newcomb Hohfeld) Бишкек, “Илим” басмасы, 2005. - 152 б. ISBN 5-8355-1431-х
 Милли жана Мейси парады (Shana Corey. Milly and the Macy's parade). Бишкек, 2009.
 Билл Ковач, Том Розенстил. Журналистиканын негиздери (Bill Kovach, Tom Rosenstiel. The Elements of journalism). Бишкек, "Айат" басмасы, 2011. - 286-б. ISBN 978-9967-443-77-8
 Жек Лондон. Ак Азуу. (Jack London. White Fang). Бишкек, 2011. https://new.bizdin.kg/kniga/belyy-klyk-na-kyrgyzskom
 Пэм Муньос Райан. Кыялкеч Эсперанса. (Pam Munoz Ryan. Esperanza Rising) Бишкек, "Айат" басмасы, 2012.- 214 б. ISBN 978-9967-16-002-6
 Лоис Лоури. Берүүчү. (Lois Lowry. The Giver) Бишкек, 2013.
 Жон Кехо. Акылдын күчү чексиз. (John Kehoe. Mind Power into the 21st century) Бишкек, 2013.
 Луиза Мэй Олкотт. Кичинекей айымдар. (Louisa May Alcott. Little Women.) Бишкек, 2013. https://new.bizdin.kg/media/books/Kichinekei-aiymdar.pdf
 Филлис Рейнолдс Нейлор. Шайло. (Phyllis Reynolds Naylor. Shiloh.) Бишкек, 2014.
 О.Генри. Тандалган чыгармалар. (O.Henry. Selected stories.). Бишкек, "Mara" басмасы, 2015. - 148 б. https://new.bizdin.kg/media/books/O-Genri-Izbrannye-sochineniia.pdf ISBN 978-9967-11-508-8
 Жүйөлүү экономика: Жеке жана улуттук бакыбаттык жаатында ар ким билүүгө тийиш маселелер (2-3-4-бөлүмдөр) (Авторлор: Жеймс Д. Гвартни, Ричард Л. Строуп, Дуайт Р. Ли, Тауни Х. Феррарини, Жозеф П. Кэлхун жана Рэндалл К. Файлер). https://www.econfun.org/kg/get-the-book ISBN 978-1-952729-25-6

 Англис тилинен которгон журналдары 

 Америкалык өспүрүмдөр (American Teenagers). 2007. 
 Америкадагы мусулмандык (Being Muslim in America). 2009. 
 Жарандык коомду өнүктүрүү (Cultivating Civil Society). 2011. 
 Демократия маселелери (Issues of Democracy). 2002.
 Аялдарга жана кыздарга билим берүү (Educating Women and Girls). 2011. 
 АКШнын 2004-жылкы шайлоолору (U.S. Elections 2004). 2004. 
 Ишкерлер: кийинки муун (Entrepreneurs: The Next Generation). 2011. 
 Дин эркиндиги: Кошмо Штаттардагы диний азчылыктар (Freedom of Faith: Religious Minorities in the United States). 2008. 
 Бакыбат келечек (A Healthy Future). 2012.
 Кошмо Штаттар кантип башкарылат? (How the United States Is Governed). 2006.
 Ислам Америкада (Islam in America). 2002.
 АКШнын Мамлекеттик департаменти ислам дини, Афганистан жана терроризм жөнүндө (US State Department on Islam, Afghanistan and Terrorism). 2002.
 Көз карандысыз журналистика колдонмосу (Independent Handbook of Journalism). 2006.
 Кино бизнеси бүгүн (The movie business today). 2007.
 Тынчтык корпусу: Достукту жана тынчтыкты колдоонун 50 жылдыгы (Peace Corps: 50 Years of Promoting Friendship and Peace). 2011. 
 Медиа мыйзамы (Media Law). 2011.
 Шайлоолор эле эмес: демократиялык өлкөлөр бийликти кантип өткөрүп беришет? (More Than Elections: How Democracies Transfer Power). 2010. 
 Америкадагы мусулмандардын жашоосу (Muslim Life in America). 2007. 
 Коомдук өзгөрүүнүн зомбулуксуз жолу (Nonviolent Paths to Social Change). 2010. 
 Барак Обама: Кошмо Штаттардын 44-президенти (Barack Obama: 44th President of the United States). 2008.
 Баяндама жана расмий билдирүү (Report and official statement). 2002. 
 Демократиянын принциптери (Principles of Democracy). 2006.
 Индиана университетинин (АКШ) профессору Уильям Фиермандын «Мамлекеттик тил жөнүндөгү мыйзамдын» кабыл алынышынын жыйырма жылдык мааракесинде сүйлөгөн сөзү. 2009.
 Кыргыз Республикасы. Өлкөдөгү адам укуктарынын сакталышы жөнүндө билдирүү – 2001. (Демократия, адам укуктары жана эмгек бюросу тарабынан жарыяланган. 4-март, 2002-жыл). (Reports). 2002.
 Узак кампания: 2008-жылкы АКШ шайлоолору (The Long Campaign: U.S. Elections 2008). 2008. 
 Йел университетинин ачык курстары жөнүндө суроолор жана жооптор.
 Волонтёрдук маанай (The Spirit of Volunteerism). 2012.
 Жарандык коомду өнүктүрүү (Cultivating Civil Society). 2011. 
 Коррупцияга каршы кызматташтык (Partnerships Against Corruption). 2012. 
 Президенттин сөзү: Өлкөдөгү абал жөнүндө билдирүүдө эмнелер айтылат? (President-Speak: what the state of the union says to you). 2014.
 Америкалык мусулмандар (American Muslims). 2014.

 Орус тилинен которгон китептери 
 Граждан таануу. Азыркы үй-бүлө. (8-9-класстардын окуучулары үчүн окуу китеби). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, "Айбек" басмасы, 1997. - 94-б. ISBN 5-8355-930-8
 Арпад Гёнц. Майдан. Которгон М.Абакиров, Т.Абдиев. Бишкек, "Кыргызстан" басмасы, 1997. - 104 б. ISBN 5-655-01255-3 
 “Кадам артынан кадам” программасынын бала бакчалар үчүн окуу программасы (көлөмү 15 басма табак). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998.
 “Кадам артынан кадам” программасынын башталгыч класстар үчүн окуу программасы (көлөмү 16 басма табак). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998.
 “Кадам артынан кадам” программасынын 6 окуу куралы.
 “Сынчыл ойлом” программасынын 9 окуу куралы.
 Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары. 1-том. (25-115-б.) Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2002. ISBN 9967-21-339-3
 Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары. 2-том. (70-73-б.) Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2003. ISBN 9967-21-839-8
 Түрк цивилизациясын изилдөө журналы. №1. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2004.

 Түрк тилинен которулган китептер 

 Решат Генч. Түрк дүйнөсүнүн кыскача тарыхы. (Reshat Gench. Ana Chizgileriyle Turk Dunyasi Tarihi). Бишкек, Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин басмасы, 2002. - 148-б. ISBN 9967-21-166-0
 Решат Нури Гүнтекин. Куштар кеткенде. https://new.bizdin.kg/kniga/kushtar-ketkende
 Решат Нури Гүнтекин. Туюк махабат. https://new.bizdin.kg/kniga/tuyuk-makhabat

 Редакциялаган эмгектери 
1.    Э. Абдулдаев. Азыркы кыргыз тили. Бишкек, 1998. 

2.    А.Сапарбаев. Синтаксистик окуунун негиздери. Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1997.

3.    Т.К.Чоротегин. Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын “Дивану лугати т-түрк” сөз жыйнагы (1072-1077). Бишкек, 1997.

4.    С.Ибрагимов. “Тил илимине киришүү” курсу боюнча практикум. Бишкек, 1999.

5.   Роберт Алан Даль. Демократия жана анын сыны (Robert A. Dahl. Democracy and its critics). Бишкек, “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002. 

6.   Карл Поппер. Бүтпөс изденүү. Интеллектуалдык өмүрбаян. (Karl Popper. Unended Quest. An intellectual autobiography) / Англис тилинен которгондор Г.С.Касмамбетова, Т.К.Абдиев; кыргызча басылышынын илимий ред. Т.Абдиев; сүрөтчүсү Э.Тилеков. –– Бишкек, “Ариал-Принт”фирмасы; “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1999. –– 292 б. –– ISBN 9967-11-069-4. 

7.    Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Башталгыч курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2002.

8.    Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Орто курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2003.

9.    Тил башат. Кыргыз тили чет элдиктер үчүн. Жогорку курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2003.

10. Атуулдук жана мамлекетти башкарууга катышуу. XXI кылымдын атуулдук коомундагы силердин ролуңар. Кыргыз Республикасынын орто мектептеринин 10-11-класстарынын окуучулары үчүн окуу куралы. Пилоттук басылма. Биринчи жана экинчи бөлүк. Бишкек, 2002.

11.Макнейл Уильям Г. Батыштын башаты. Адамзат өтмүшүнө кылчаюу. 3 китептен турган басылма. / Которгондор Т.Чоротегин, А.Койчиев, Т.Абдиев. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002. – 1-китеп. – 388 бет. – ISBN 9967-11-133-X. – 2-китеп. – 388 бет. - ISBN 9967-11-134-8. - 3-китеп. - 305 бет. ISBN 9967-11-135-6 (William H. McNeill. The Rise of the West: A History of the Human Community: With a retrospective essay.) 

12.Абылкасымова М., Кулалиева К. Кыргыз тили боюнча көнүгүүлөр. Бишкек, 2003.

13.Өзүнчөлүк, миграция жана Европадагы жаңы коопсуздук маселеси (Identity, Migration and the New Security Agenda in Europe) Бишкек , “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2005.

14.Түрк цивилизациясын изилдөө журналы. №1. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2004.

15.Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Башталгыч курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006.

16.Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Орто курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006.

17.Тил башат. Көнүгүүлөр китеби. Жогорку курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006.

18.Тил башат. Мугалимдер китеби. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2006.

19.Б.Сагынбаева, М.Гүмүш, Э.Төлөкова, И.Шахин. Кыргызча-түркчө-орусча тематикалык сөздүк. Бишкек, 2007.

20.Аббас Караагачлы. Эл аралык мамилелер сөздүгү. Бишкек, КТМУ, 2008.

21.Кыргыз тили. Башталгыч курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2009.

22.Кыргыз тили. Орто курс. Бишкек, Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин басмасы, 2009.

23.Кыргыз-Түрк «Манас» университетиндеги археологиялык изилдөөлөр. Бишкек, 2010.

24.Касиева А.А., Мухамбетов Н.Т. Англис тили. Грамматикалык эрежелер жана көнүгүүлөр. Бишкек, 2011.

25.Мажитова Р. Тилмечтик кесипке даярдоо (усулдук колдонмо). Бишкек, 2012.

26.Шаменова А.К., Байгобулова Г.А. Русско-англо-кыргызский школьно-педагогический словарь (13 б.т.). Бишкек, 2012.

27.Arkeoloji Albümü. Археологиялык альбом. Кыргыз-Түрк «Манас» университети. Анкара, 2014.

28.Сагынбаева Б., Дербишева З. Түрк жана кыргыз тилдеринин салыштырма морфологиясы. Бишкек, 2014.

29.Мохандас Карачманд Ганди. Өмүрлүк таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян. Бишкек, 2016.

30.Алтын көпүрө. Кыргыз тили. Окуу китеби. А1. Бишкек, 2016.

31.Алтын көпүрө. Кыргыз тили. Окуу китеби. А2. Бишкек, 2016.

32.Алтын көпүрө. Кыргыз тили. Көнүгүүлөр китеби. А1. Бишкек, 2016.

33.Алтын көпүрө. Кыргыз тили. Көнүгүүлөр китеби. А1. Бишкек, 2016.

34.Арыкоглу Э. ж.б. Кыргызча-түркчө сөздүк. I-II том. Бишкек, 2017. ISBN 978-9967-31-579-2 

35.Фуат Сезгин. Ислам дүйнөсүндө илим жана техника. Анкара, 2022. (А.Бабатаев менен бирге). 

36. Жигитов С. Адабий сын макалалар. Бишкек, 2025. ISBN 978-9967-29-778-4 

 Интернеттеги шилтемелер 
 Салижандын азилдеринен: Шакирти Таалайбектен бир шиңгил 
 https://oshakir.wordpress.com/2017/01/23/%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA-%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2-%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%83-%D0%B8%D0%BB%D0%B8/ 
 https://oshakir.wordpress.com/2017/01/26/%D1%82%D0%B0%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA-%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B6%D0%B0%D0%BD-%D0%B6%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D1%83/ 
 http://search.rsl.ru/ru/record/01000042099 Категория:Окумуштуулар Категория:Филологдор Категория:Кыргыз тили Категория:Кыргыз адабияты Категория:Кыргыз-Түрк "Манас" университети]
Категория:Котормочулар
Категория:Ош облусу
Категория:Кыргыз таануу
Категория:XXI кылым
Категория:Кыргызстан