Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Шерлок Холмстун кайтып келүүсү

«Шерлок Холмстун кайтып келүүсү» - Артур Конан Дойль 1903-1904 жылдары жараткан 13 аңгемеден турган жыйнак. Жыйнак биринчи жолу 1905-жылы жарыкка чыккан.

 Мазмуну 
+№АңгемеОригинал аталышыОкуя убакытыЭскертүү 1 «Ээнсиреген үйдөгү окуя» The Adventure of the Empty House 1894, жаз Курал катары кылмышкер «үйлөмө мылтык» колдонот. 2 «Норвуддук бөдрөтчү» The Adventure of the Norwood Builder 1894 3 «Бийлеп жаткан адамдар» The Adventure of the Dancing Men 1898, август 4 «Жалгыз велосипедистка» The Adventure of the Solitary Cyclist 1895, апрель 5 «Интернат окуясы» The Adventure of the Priory School 1901, май Ушул жана Берилл диадемасы аңгемелеринде Холмс кардардан сыйлык талап кылат. 6 «Кара Питер» The Adventure of Black Peter 1895, июль 7 «Чарльз Огастес Милвертондун акыры» The Adventure of Charles Augustus Milverton 1899 Бул аңгемеде Холмс биринчи жолу кыомышка барат. 8 «Алты Наполеон» The Adventure of the Six Napoleons 1899 9 «Үч студент» The Adventure of the Three Students 1895 10 «Алтын алкактуу пенсне» The Adventure of the Golden Pince-Nez 1894, ноябрь аягы Аңгемеде орус нигилистери кездешет. 11 «Дайынсыз регбист» The Adventure of the Missing Three-Quarter 1896, кыш Кылмыштуулук жок. 12 «Эбби-Грэйнджтеги өлтүрүү» The Adventure of the Abbey Grange 1897, кыш Аңгемеде Ватсон сот арачыларынын катарында кирет. Холмс кылмышкерди бийликке тапшырбайт. 13 «Экинчи так» The Adventure of the Second Stain 1888, күз +

 Уикитекага шилтемелерТөмөндөгү шилтемелер англис тилдүү Уикитекага болгон шилтемелер. 
 Ээнсиреген үйдөгү окуя 
 Норвуддук бөдрөтчү 
 Бийлеп жаткан адамдар 
 Жалгыз велосипедистка 
 Интернат окуясы 
 Кара Питер 
 Чарльз Огастес Милвертондун акыры 
 Алты Наполеон 
 Үч студент 
 Алтын алкактуу пенсне 
 Дайынсыз регбист
 Эбби-Грэйнджтеги өлтүрүү
 Экинчи так

 Эскертүүлөр 

Категория:Шерлок Холмс
Категория:Аңгемелер жыйнактары
*
Анын акыркы саламы

«Анын акыркы саламы» (англ. His Last Bow) — биринчи жолу 1917-жылы жарыкка чыккан Артур Конан Дойльдун сегиз детективдүү аңгемесин камтыган жыйнак. Британиялык басмасында сегиз аңгемени, ал эми америкалык басылма өзгөчөлөнүп жети аңгемени камтыйт. Америкалык басылмада «Картон кутусу» аңгемесин «Шерлок Холмстун эскерүүлөрү» жыйнагына киргизилген. 1908-1913 жылдары жарыяланган аңгемелерди, жана 1917-жылы жаратылган аңгемесин камтыйт. Алгач жыйнак «Reminiscences of Sherlock Holmes» деп аталып, «Анын акыркы саламы» аңгемесин камтыбаган. Ал аңгемени кошкондон кийин аталышы да өзгөртүлгөн.

 Мазмуну 
+№АңгемеОригинал аталышыОкуя убакытыЧыккан жылыЭскертүү 1 «Вистерия-Лодж окуясы» The Adventure of Wisteria Lodge 1892, марттын аягы 1908 Шерлок Холмс циклынын ичинен полиция кызматкери акылдуу жана тапкыч катары көрсөтүлгөн жалгыз аңгеме. 2 «Картон кутусу» The Adventure of the Cardboard Box 1888, август (болжолдуу) 1892 Первоначально входил в сборник Алгач «Шерлок Холмстун эскерүүлөрү» жыйнагына кирген, британиялык басылмада, анан америкалык басылмада «Анын акыркы саламы» жыйнагына киргизилген. Ошондон бери «Анын акыркы саламы» жыйнагына кирет. 3 «Кызыл шакек» The Adventure of the Red Circle 1902 (болжолдуу) 1911 4 «Брюс-Партингтондун чертёжу» The Adventure of the Bruce-Partington Plans ноябрь 1895 1912 5 «Сыщик өлүм алдында» The Adventure of the Dying Detective 1890, ноябрь (болжолдуу) 1913 Холмс кылмышкерлерди кармаш үчүн, алардын деңгээлине чейин түшүп, калп өлүм алдында турган адам болгон жалгыз аңгеме. 6 «Фрэнсис Карфэкс айымдын жоголуусу»| The Disappearance of Lady Frances Carfax болжол менен 1901 1911 Каармандар Англиядан тышкары чыккан аңгемелердин бири. Ватсон Лозаннага, Баден жана Монпельеге барат. 7 «Шайтан буту» The Adventure of the Devil's Foot март, 1897 1910 Холмс кылмышкерди бийликке берген жок. 8 «Анын акыркы саламы» His Last Bow август 1914 1917 Баяндоо үчүнчү адамдан жүргүзүлгөн эки аңгеменин бири. Алгач бул аңгеме Reminiscences of Sherlock Holmes деп аталган жыйнакка кирген эмес. Аңгеме жазылып, жыйнакка кошулгандан кийин жыйнктынн аты да өзгөртүлгөн.+

 Шилтемелер 
 His Last Bow by Sir Arthur Conan Doyle

Категория:Шерлок Холмс
Категория:Аңгемелер жыйнактары
*
Шерлок Холмстун архиви

«Шерлок Холмстун архиви» — Артур Конан Дойль жарыя кылган, Шерлок Холмс тууралуу жыйнактардын акыркысы. 1921-1927-жылдары жазылган аңгемелерди камтыган жыйнак, 1927-жылы жарыкка чыккан. Бул жыйнакта аңгемелердин жайгашууу тартибинин эки варианты бар. Анын биринчиси жадыбалда көрсөтүлгөн. 
 Мазмуну 
+№АңгемеОригинал аталышыОкуя убакытыЧыккан жылыЭскертүү 1 «Мазарин ташы» The Adventure of the Mazarin Stone 1903 (болжолдуу) 1921 Баяндоо үчүнчү адамдын атынан жүргүзүлгөн Холмс тууралуу эки аңгеменин бири. 2 «Торск көпүрөсүнүн табышмагы» The Problem of Thor Bridge 1900, октябрь (болжолдуу) 1922 3 «Төрт аяктап турган адам» The Adventure of the Creeping Man 1903, сентябрь 1923 Кылмыштуулук жок. 4 «Суссекс кан соргучу» The Adventure of the Sussex Vampire ноябрь, болжол менен 1896 1924 5 «Үч Гарридеб» The Adventure of the Three Garridebs 1902, июнь 1924 6 «Атактуу клиент» The Adventure of the Illustrious Client 1902, сентябрь 1924 Болжол менен Холмстун кардары Англиянын падышасы Эдуард VII. 7 ««Үч жылкы» вилласындагы окуя» The Adventure of the Three Gables белгилөө мүмкүн эмес 1926 Баласы Италияда каза болгонуна аз гана балгон аял Холмско: анын вилласын бүт буюмдары менен белгисиз адамдар сатып алууга аракет кылып жаткандыгын айтып кайрылат. 8 «Кубарган жүздүү адам» The Adventure of the Blanched Soldier 1903, январь 1926 Холмстун атынан жазылган эки аңгеменин бири. Кылмыштуулук жок. 9 «Арстан жалы» The Adventure of the Lion's Mane 1907, июль 1926 Холмстун атынан жазылган эки аңгеменин бири. «Кубарган жүздүү адам» аңгемесиндегидей эле медициналык окуяны камтыйт. Ватсон профессиясынын жардамы менен табышмакты бат табып, жолтоо кылмак. Кылмыштуулук жок. 10 «Москательшик тынчтыкта» The Adventure of the Retired Colourman болжол менен 1898-99 1926, декабрь 11 «Чүмбөт тагынган туруучу» The Adventure of the Veiled Lodger 1896 1927 Изилдөө жүргүзүлбөгөн аңгемелердин бири. Холмс менен Ватсон кылмыш жасагандыгынын себебин гана билишет. Холмс кылмышкерди жазалоого бийликке бербейт. 12 «Шоскомб поместьесинин табышмагы» The Adventure of Shoscombe Old Place болжол менен 1902 1927 +

 Аңгемелердин жайгашуу тартибинин башка варианты 
 Атактуу клиент
 Кубарган жүздүү адам
 Мазарин ташы
 «Үч жылкы» вилласындагы окуя
 Суссекс кан соргучу
 Үч Гарридеб
 Торск көпүрөсүнүн табышмагы
 Төрт аяктап турган адам
 Арстан жалы
 Чүмбөт тагынган туруучу
 Шоскомб поместьесинин табышмагы
 Москательшик тынчтыкта

 Экрандаштыруулар 
«Шурлок Холмстун укмуштуу окуялары» телесериалында нгемелердин дээрлик баары экрандаштырылган. Шерлок Холмсту -Джереми Бретт, ал эми Доктур Ватсонду - Дэвид Бёрк ойногон.

 Шилтемелер 
The Case Book of Sherlock Holmes

Категория:Шерлок Холмс
Категория:Аңгемелер жыйнактары
*
Марина Ким

Марина Ким— орустун журналисти жана кино арстисти.

 Өмүр таржымалы 
1983-жылы 11-августта Ленинградда туулган. Орто мектепти аяктап, Ленинград мамлекеттик университетине кирген. Эл аралык мамилелер факультетинде окуган. Анан бул университетти таштаган жана Москвага кеткен. Москва Мамлекеттик Эл аралык Мамилелер Институтун бүтүргөн. Азыркы убакта Орусиянын телекөрсөтүүсүнүн Биринчи Каналында алып баруучу болуп иштейт. 2011-жылы кыргыз фильминин башкы ролуна тартылганГульбара ТОЛОМУШОВА. У Бишкека женское лицо // Вечерний Бишкек №185 (10341) Понедельник, 21 ноября 2011 года.

 Үй-бүлөсү 
Атасы — кореец.

 Киноролдору 
 Кыргыз кызы (“Bishkek, I Love You!”)

 Колдонулган адабияттар 
 Телеведущие программы «Вести» (Россия 1) 

 Дагы караңыздар 
 Марина Кимдин сүрөттөрү

 Шилтемелер 

 Интернеттеги шилтемелер 
 Марина Ким «Биринчи Каналга» интервью берип жатат 

Категория:Журналисттер
Категория:Орусиянын актрисалары‎
Категория:Туулгандар 1983-жылы
Денис Гоманов

''Денис Гоманов 200px Коомдук ишмер, студент Гоманов Денис.Жалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Гоманов Денис АнатольевичТуулган жылы: 1994-жыл 4-жалган куран айыТуулган жери: Ат-Башы айылы, Нарын облусу Өлкө: 22px|border|Кыргызстан желеги Кыргызстан Компаниясы: “Дордой” Ишмердүүлүгү: ишкердик, саясатчы (учурда Кыргызстан Жогорку Кеңешинин депутаты)Альма-матер: Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук УниверситетиКоомдук салымдары: меценаттык Мурда аткарган кызматтары: 
 Нарын облусунун губернатору
 Бишкек шаар акимиСыйлыктары: , 2001-жыл; Экинчи даражадагы “Улуу Петр” ордени (Орусия), 2006-жыл; “Кыргыз Республикасынын жергиликтүү өз алдынча башкаруусунун эмгек сиңирген кызматкери” наамы, 2009-жыл; ж.б.
Абадила

Абадила – Абдулла ысымынын көптүк түрү. Хадистердин методологиясында, тафсирлерде, ислам укугунда бул аталма менен Мухаммед пайгамбардын беш беделдүү замандашын түшүндүрүшөт – Абдулла ибни Аббасты, Абдулла ибни Умар ибни Хаттабды, Абдулла ибни Зубайр ибни Аввамды, Абдулла ибни Амр ибни Асты жана Абдулла ибни Масудду . 

Бул адамдар өзүнүн илимдүүлүгү менен айырмаланышкан жана өз алдыларынча фатваларды (укуктук буйруктарды) бере алышкан. Алар ислам илиминин өнүгүүсүнүн булактарында турушкан.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абан ибни Саид ибни ал-Ас

Абан ибни Саид ибни ал-Ас – таасирдүү курайшийлердин бири. Кийинчерээк Исламды кабыл алган жана Мухаммад пайгамбардын сахабаларынын бири болгон.

 Өмүр баян 
 Исламга чейин 
Абан узак убакыт бою мусулмандардын душманы болгон. Анын үй-бүлөсүндө анын бир туугандары Амр менен Халид Исламды кабыл алгандыгына байланыштуу чатак чыккан. Анан Абан Бадрдагы салгылашта мусулмандарга каршы согушкан. Бул салгылашта ошондой эле мусулмандар менен согушкан анын бир туугандары Убайда менен Ас курман болгон.
Меккелик мушриктер менен болгон Худайбия келишиминин учурунда Абан өзүнүн колдоочулугуна Усман ибни Аффанды – Мухаммеддин Меккеге сүйлөшүүлөр үчүн келген элчисин – алган.

 Исламды кабыл алышы 
Абан дурус ойлуу жана акылдуу адам болгон. Мусулмандар менен каршылашуудагы бүт убакыт бою ал акырындык менен ислам ишенимин үйрөнгөн. Мусулман булактарында билдирилгендей, ал Сирияга тез-тез барып турган. Ошондой сапарларынын биринде ал бир кечилге жолуккан, ал болсо буга Арабияга жаңы пайгамбардын келүүсү жөнүндө билдирген жана анын белгилерин келтирип берген. Абан бул белгилердин толугу менен Мухаммеддин кишилиги менен туура келерине ынанган. Меккеге келери менен ал мусулмандарга карата эми жеккөрүмчүлүк сезимин көргөзбөй калган. Дагы бир канча убакыт өткөн соң, ал Исламды кабыл алган. Бул болсо Хайбардагы салгылашка чейин ишке ашкан. Анан ал Мадинага хижра (көч) кылган. Пайгамбар ага салык чөйрөсүндөгү маанилүү мамлекеттик иштердин жүргүзүлүшүн тапшырган.

Пайгамбардын өлүмүнөн кийин, Абубакрдын халифтигинин убагында, Абан Византияга каршы согуштарга катышып, ошол уруштардын биринде курман болгон.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Аббад ибни Бишри

Аббад ибни Бишри (11/632-ж. өлг.) – Мухаммед пайгамбардын сахабаларынын бири. Мадинада төрөлгөн. 

Ислам ишеними менен Мухаммед пайгамбар тарабынан Мадинага жиберилген Мусаба ибни Умайранын дааваты аркылуу таанышкан. Мындан кийин жашоонун аскетикалык образын өткөргөн, көп убакытын ибадатта өткөргөн. Куранды мыкты билгендерден болгон, чарчабастан окуган. 
Йамамада жалганчы пайгамбар Мусайлимага каршы салгылашта өлгөн.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абдулла ибни Аббас

Абдулла ибни Аббас (619-ж. - 68/687-ж.) – Мухаммед пайгамбардын белгилүү сахабасы, мусулман илимпоз жана укуктаануучу. Аббастын – Мухаммед пайгамбардын абасынын – уулу. 

 Өмүр баян 
Меккеде болжол менен хижрага чейин үч жыл мурун төрөлгөн. Бала кезинде Мухаммед пайгамбардын алдында чоңойгон, жана эрте жашынан андан диндин негиздерин үйрөнгөн.

Хижранын 8-жылына чейин Абдулла өз үй-бүлөсү менен Меккеде турган. Бирок, шаардын мусулмандар тарабынан алынышынын алдында алар Мадинага көчүшкөн. Хунайндагы жана Таифтеги салгылаштарга, ошондой эле мусулмандардын Меккени ээлешине катышкан. Алгачкы халифтердин тушунда алардын жакыны болуп турган, мусулмандардын Түндүк Африка менен Табаристанга болгон жортуулдарына катышкан.

Усмандын өлүмүнөн кийин Абдулла халиф катары Алини тааныган жана анын жардамчыларынын катарында болгон. Анан халиф Али аны Басранын наместниги кылып дайындаган. Бул кызматта турганында харижий көтөрүлүшүн баса алган, бирок, кийинчерээк бошонмого берген (кызматтан бошонгон) жана өмүрүнүн акырына чейин Меккеде калып, илимий ишкердик менен алектенген. 

Халиф Муавиянын өлүмүнөн кийин Абдулла ибни Аббас Куфадагы элдин халиф Йазидге каршы көтөрүлгөн чакырыгына Хусейн ибни Алини жооп бербөөгө жана ал жакка барбоого көндүрүп көргөн. Бирок Хусайн (Үсөн) аны укпастан, ал жакка барып, көз жумган. Абдулла өз күндөрүнүн акырына чейин Хусайндын өлүмү үчүн кайгырган.

Абдулла ибни Аббас Таифте 70 жаш курагында өлгөн.

 Аалым катары 
Абдулла ибни Аббас мусулман укугу жагынан теоретик болгон. Фатва (укуктук буйрук) чыгаруу үчүн ал, барынан мурда, Куранга кайрылган. Эгер андан маселенин чечимин таба албаса, анда Мухаммед пайгамбардын Сүннөтүнө кайрылган, андан кийин Абубакр же Умар сыяктуу сахабалардын пикирлерине кайрылчу. Бул менен катар, Абдулла Куранды чечмелөөчү болгон. Алтургай, ага «Танвир ул-Микбас мин Тафсир ибни Аббас» деген аталыштагы Куран аяттарынын чечмелениши боюнча китептердин автордугу таандык кылынат. 

Абдулланын терең таанымдарын, алтургай, Түндүк Африканын византиялык наместниги Георгий баалаган, качан, ал буга мусулман армиясынын башчылыгынан элчи катары жиберилгенде. Георгийдикинде Абдулла илимий диспутта катышкан, ошондон, наместник Абдулла ибни Аббастын арабдардын ичинен эң сабаттуусу экендигин айткан.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

 Шилтемелер 
 Дациев А. Абдулла ибн Аббас IslamDag.ru
 Абдурахман Рафат аль-Баша Абдуллах ибн Аббас // Картинки из жизни сподвижников Пророка Мухаммада. Sawab.ru

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Категория:Ислам укуктаануучулары
Категория:Аббасийлер
Абдулла ибни Амр ибни ал-Ас

Абдулла ибни Амр ибни ал-Ас (65/684-ж. өлг.) – Мухаммед пайгамбардын белгилүү сахабаларынын бири, мусулман укуктаануучу. Меккеде төрөлгөн. Амр ибни ал-Астын уулу болгон.

Өзүнүн такыбалыгы менен айырмаланган. Көп убакытын намаздарга жана орозолорго бөлгөн. 

 Өмүр баян 
Исламды кабыл алгандан кийин, мусулмандар менен алардын душмандарынын ортосунда болгон көп согуштарга катышкан. 

Төртүнчү халиф Алинин башкаруу мезгилинде ал, өзүнүн атасы менен кошо, Сиффиндеги салгылашта анын каршылашынын лагеринде болгон. Бирок салгылашка тикеден-тике катышкан эмес, анткени, бул анын бардык бул окуяларга болгон бейтараптыгы болчу. Ал эч качан мусулмандарга каршы курал көтөрбөгөн.

Абдулла ибни Амр ибни ал-Ас Мисир шаары болгон Фустатта 72 жаш курагында көз жумган.

 Илимде 
Абдулла өз мезгилинин эң сабаттуу адамдарынын бири болгон. Ал хадистерди жакшы билген жана айтып берген, «ас-Сахифа ас-Садика» деген китепке жазып калтырган, үйрөтүүчүлүк ишкердиги менен алектенген. Арабчаны мыкты билгендиги менен катар эле, ал эскиеврейче жана сирий тилин билген.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абдулла ибни Зайд

Абдулла ибни Зайд (22/644-жылы өлг.) – Мухаммад пайгамбардын белгилүү сахабаларынын бири. Ал түшүндө азандын (намазга болгон чакырыктын) эрежелерин жана сөздөрүн көргөн адам болгон, алар Мухаммед пайгамбар тарабынан жактырылып кабыл алынган. Ушунун себебинен аны «Сахиб-ул-Азан» (азандын түзүүчүсү) деп аташкан.

Абдулла ибни Зайд мадиналык Хазраж уруусунан чыккан. Ал Акабадагы антташуунун катышуучусу жана Мадинадагы алгачкы мусулмандардын бири болгон. Мухаммед пайгамбардын Мадинага көчүп келишинен кийин, Абдулла Бадрдагы жана башка салгылаштарда катышып, баатырдык менен согушкан. Меккенин алынышы күнүндө ал Хазраж уруусунун отрядынын туусун кармаган.

Абдулла ибни Зайд болжол менен 64-жылы, халиф Усмандын башкаруу мезгилинде, көз жумган.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абдулла ибни Зубайр

Абдулла ибни Зубайр (1/622 – 73/692) – атактуу мусулман саясий ишмер жана Мухаммед пайгамбардын сахабасы. 

 Өмүр баян 
 Балалык чак 
Хижранын 1-жылы төрөлгөн. Абдулла ибни Зубайр мухажирлердин арасындагы Мадинадан төрөлгөн биринчи наристе болгон. Мухаммед пайгамбар , бардык мусулмандар менен кошо, бул окуяга сүйүнгөн жана баланы Абдулла деп атаган. Кичине Абдулла жашоосундагы өзүнүн алгачкы кадамдарын пайгамбардын кароосунда кылган жана андан көп нерсе үйрөнгөн. 

12 жашында Абдулла ибни Зубайр, өзүнүн атасы менен чогуу, Ярмуктагы салгылашта мусулман аскеринин жайлашмасында болгон (13-ж). Кийин Мисирдин алынышына катышкан. Түндүк Африкадагы берберлерге каршы салгылаштарда айрыкча өзгөчөлөнгөн.

 Саясатта 
 Көтөрүлүш 
Хусайн ибни Али менен бирге ал халиф Йазидге, Муавия ибни Абусуфяндын уулуна, итаат кылуудан баш тарткан, анткени, алгачкы халифтердин башкаруу принциптерин бузууну жана Халифатта падышалык сулаленин бийлигинин орношун каалаган эмес. Качан Абдуллага Хусейндин Кербаладагы кайгылуу өлүмү жөнүндөгү кабар жеткенде, ал халиф Йазидге ачыктан каршы чыккан, анткени, Мухаммед пайгамбардын небересинин өлүмүнө күнөөлүү болгон бийликтин өкүлдөрүнө баш ийүүнү каалабаган. Ал антиумеййилик кыймылдын баштыгы болуп чыкты жана ага Мекке менен Мадинанын, андан кийин бүт Хижаздын тургундары берилдикке ант беришти. Жооп катары халиф Йазид Абдуллага каршы өзүнүн армиясын жүргүздү, бирок тигил ал аскерлер менен согушуудан коркподу. Уруштар 64-жылы бою жүрүп жатты, халиф Йазиддин өлүмү тууралуу кабар келгенчекти. Ушундан кийин, армия Хижаздан Сирия багытын көздөй чегинди, анан бул региондогу бийлик Абдулла ибни Зубайрга өттү. 

 Халиф 
Анын башкаруусун, ошондой эле, Халифаттын Йемен, Басра, Куфа, Хорасан сыяктуу ж.б. провинциялар тааныган. Умеййилердин бийлиги Сирияга жана Мисирдин айрым региондоруна гана тараган. Ушул себептен Абдулла ибни Зубайр мыйзамдуу халиф болуп таанылган жана хижранын 64-сүнөн 73-жылына чейин башкарган. Бирок, күчтөнгөн Умеййилер, Абду-л-Малик ибни Марвандын тушунда, Абдулла ибни Зубайрдын армиясын жеңилдикке учурата алышкан. Алардын аскери Хажаждын башчылында Меккени курчаган, бул болсо, Абдулланын башкаруу мезгили бою Халифаттын борбору болчу эле. Шаар чоң бузууларга дуушар болуп, акыры, ээленген. Абдулла ибни Зубайр аягына чейин шаарга кирген Умеййилердин аскерине каршы урушкан жана меккелик мечитте согушуп жатып баатырдык менен курман болгон. Өлүм учурунда ал 73 жашта болгон.

 Илимде 
Куран түшүндүрмөсүнүн, мусулман укугунун, хадистердин билгичи болгон. Анын берүүсүндө 30 дан ашык хадис белгилүү.

 Инсан катары 
Абдулла ибни Зубайр өзүнүн кайраты, тайманбастыгы, такыбалыгы, адилеттүүлүгү, жогорку адеби, сейрек учуроочу акылы жана көптөгөн башка изгиликтери менен өзгөчөлөнгөн. Ал ошондой эле тираниянын каалаган түрүнө каршы карама-каршылыксыз күрөшүүчү болгон.

 Эскертүүлөр 

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

 Шилтемелер 
 

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абдулла ибни Умар

Абдулла ибни Умар (74/693-ж. өлг.) – Мухаммед пайнамбардын эң атактуу сахабаларынын бири, халиф Умар ибни Хаттабдын уулу. 

 Өмүр баян 
Меккеде болжол менен Мухаммеддин пайгамбарлыгынын башталышынан үч жыл өткөн соң, же буга чейинки жылда төрөлгөн. 
Абдулла Исламды эрте жашынан кабыл алган, жана Мадинага көч (хижра) кылган. Жашы жетпегендиктен, ал Бадр менен Ухуддагы салгылаштарга катышпаган. Бирок, 18 жашка келери менен Хандак салгылашына жана кезектеги Мутадагы, Табуктагы салгылаштарга катышкан, Меккенин алынышына катышкан. 

Мухамммед пайгамбардын өлүмүнөн кийин, Абдулла саясий жүрүмдөрдө жигердүү катышкан эмес, жана эч кандай маанилүү мамлекеттик кызматтарда болбогон. Бирок ал мусулман аскеринин курамында Түндүк Африкада (х. 27-ж.), Табаристанда жана Хорасанда (х. 30-ж.) согушкан. 

Халиф Усмандын кайгылуу өлүмүнөн кийин, Абдулла ибни Умар өзүнө сунушталган бийликтен баш тартты, жана халиф катары Али ибни Абуталибди тааныды. Халифаттагы атуулдук согуш учурунда, ал бейтараптыкты сактады жана тараптардын эч бирине кошулбады. Бирок анын жактырымы Али тарапта болчу. Муавия ибни Абусуфияндын бийликке келишинен кийин, Абдулла кайта дагы согушка барган жана Константинополду курчоого катышкан.

Ал дагы бийликтердин залимдигине моюн сунуудан баш тарткан жана Умеййилердин Ирактагы өзүнүн ташбоордугу менен өзгөчөлөнгөн наместниги Хажажга каршы чыгуудан коркподу. Ошол эле мезгилде, Абдулла ибни Умар ошондой эле Абдулла ибни Зубайрды аябай сыйлаган жана анын кайгылуу өлүмүнө чын дилден кайгырган.

Хижранын 74-жылы, хаж (ажылык) убагында, кайсы-бир адам аны жарадар кылган, ошондон Абдулла ибни Умар каза болгон. Балким, кутумчу Хажаж тарабынан жиберилгендир.

 Илимде 
Абдулла ибни Умар сабаттуу жана билимдүү адам болгон. Куранды жана анын түшүндүрмөсүн, хадистерди, мусулман укугун мыкты билген. Кийинки көптөгөн укуктаануучу муундар фатваларды (укуктук буйруктарды) чыгарууда ага таянышкан.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абдулла ибни Раваха

Абдулла ибни Раваха (8/629-ж. өлг.) – Мухаммед пайгамбардын эң атактуу сахабаларынын бири. Мадинада төрөлгөн, хазраж уруусунан чыккан. 

 Өмүр баян 
Исламды кабыл алган жана Акабада экинчи ирет Мухаммед пайгамбарга берилгендик антын (бай’а) берген мадиналыктардын катарында болгон. 
Меккелик мусулмандардын Мадинага көчүшүнөн (хижрасынан) кийин, Абдулла ибни Раваха Мухаммед пайгамбардын жакын жүргөн адамы жана катиби (секретары) болгон. Бадрдагы, Ухуддагы, Хандактагы жана Хайбардагы салгылаштарга катышкан. Мутадагы салгылашта курман болгон.

 Акындык өнөр 
Абдулла ибни Раваха акындык өнөргө ээ болчу жана Мухаммед пайгамбарды жактоочу ырларды, кээ бир акын-бутпарастардын анын дарегине чыгарган шылдыңдоочу ырларына жооп кылып жазчу. Куранда бул тууралуу эскерме камтылат: 

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Ислам тарыхы
Абдулла ибни Салам

Абдулла ибни Салам (22/643-ж. өлг.) – Мухаммед пайгамбардын сахабаларынын бири, муруңку жөөт ыйыкчысы. Исламды кабыл алганга чейин аны Хусайн ибни Салам дешкен. Мадинада төрөлгөн. 

Адамзатка акыркы пайгамбардын келгендиги тууралуу ал Тоорадан билген. Мухаммеддин пайгамбарлыгы жөнүндө уккан, бирок ал менен таанышканга мүмкүнчүлүгү болбой жүргөн. Пайгамбардын Мадинага болгон хижрасынан кийин, Хусайн ага барып, келе тургандыгы тууралуу эски жөөттүк булактардан билген пайгамбардын өзү экендигин тааныган. Ушундан кийин ал Исламды кабыл алды жана пайгамбардан алыстабады. Мухаммед пайгамбар аны Абдулла ибни Салам деп атады.

Абдулла ибни Салам сабаттуу адам болгон жана өзүнүн бүт жашоосу бою диний илимдер менен алектенген. Ал 25 хадистиин айтып берүүчүсү болгон. Халиф Абубакрдын башкаруу тушунда динден кайткандарга каршы согуштарга катышкан.

 Колдонулган булактар 
Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. — Ансар, 2007. — ISBN 5-98443-025-8

Категория:Ислам
Категория:Сахабалар
Категория:Жөөт сахабалар
Категория:Ислам тарыхы