Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Бажы жол-жоболору

Бажы жол-жоболору – товар менен мүлктөрдүн кирип-чыгуу тартибинин сакталышын көзөмөлдөө, буюм-заттарды карап чыгуу, бажы документтерин жол-жоболоштуруу, бажы камсыз кылуусу, жүктүн бажы жарнагынын туура толтурулушун текшерүү, төлөө каражаттарын чегерүү, КР бажы мыйзамдарынын аткарылышы боюнча бажы органдары тарабынан жасалган башка иш-аракеттер.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы жол-жоболоштуруусу

Бажы жол-жоболоштуруусу – товарлар менен унаа каражаттарын белгилүү бир бажы тартибинин алдында жайгаштыруу жана ал тартиптин аракетин КР мыйзамдарынын талаптары менен жоболоруна ылайык бүтүрүү жол-жобосу. Бажы жол-жоболоштуруусу белгилүү бир мезгилде жана жөнөтүүчү же алуучу, болбосо анын бөлүмдөрү жайгашкан КР бажы органынын ишмердүүлүгүнүн аймагындагы ал үчүн белгиленген жерде жүргүзүлөт. Кызыкдар жактын өтүнүчү боюнча, анын эсебинен жана КР бажы органдарынын макулдугу менен бажы жол-жоболоштуруусу башка жерлерде жана КР бажы органдарынын иштөө убактысынан сырткары да жүргүзүлүшү мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы жыйымдары

Бажы жыйымдары – ар кандай аракеттерди жасагандыгы, тийешелүү ченемдик укуктук актыларында каралган бажы кызматтарын көрсөткөндүгү үчүн жеке жана юридикалык жактардан КР бажы органдары тарабынан алынуучу акча төлөмдөрү. Ал бажы жол-жоболоштуруусу үчүн бажы жыйымдары жана бажы коштоп баруусу үчүн бажы жыйымдары болуп бөлүнөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы жыйымдарынын туруктары

Бажы жыйымдарынын туруктары – бажы чек-арасынан алынып өтүлгөн товардын бажылык наркына карата белгилүү бир өлчөмдө белгиленүүчү, улуттук же чет өлкөлүк валютадагы акчалай суммалар. Бажы жыйымдарынын туруктары бирдиктүү болот жана мыйзамдын өзүндө каралган учурлардан башка жагдайларда өзгөртүүгө жатпайт. Бажы жыйымдарынын туруктары мыйзам менен белгиленет жана анда көрсөтүлгөн мөөнөт ичинде өзгөрүүгө учурабайт. КРде бажы жыйымдарынын туруктарынын төмөндөгү түрлөрү колдонулат: төлөм коюлуучу товардын бажылык наркына карата пайыз менен эсептелүүчү адвалордук туруктар; төлөм коюлуучу товарлардын бирдиги үчүн белгиленген өлчөмдө эсептелүүчү атайын туруктар; аталган эки түрдү айкалыштырган аралаш туруктар.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы изилдөөсү

Бажы изилдөөсү — аймактагы, же болбосо уюмдардын имаратындагы же аларга тийиштүү унаа каражаттарындагы бажы эрежесин бузуунун түздөн-түз объектиси (же атайын даярдалган жашыруун жайы) болуп саналган буюм-заттарды, ошондой эле мындай эреже бузууларды кароо үчүн зарыл болгон документтерди табуу боюнча иш-аракети.
 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы ишмердүүлүгүнүн аймагы

Бажы ишмердүүлүгүнүн аймагы – белгилүү бир бажы органына толук көлөмдө бажы жол-жоболоштуруну жасоо тапшырылган аймак чеги (административдик райондор, шаарлар, кыштактар).
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы кампасы

Бажы кампасы – 1) ташылып келинген товарлар бажы алымдары менен салыктарды алуусуз жана сакталуу маалында товарларга экономика саясаты колдонуусуз бажы көзөмөлү астында сактала турган, ал эми бажы экспортунун тартибине ылайык ташылып чыгарыла турган товарлар КР бажы мыйзамдарында каралган жеңилдиктерди берүү менен бажы көзөмөлүнүн астында сактала турган бажы режими. Ошону менен бирге, товарлар бажы кампасынын тартибине жайгаштырылган күндөн тартып 6 айдан кечиктирилбестен чыгарылып кетүүгө тийиш; эгер андай болбосо, бажы алымдары, ошондой эле анын пайыздары төлөнөт; 2) чегинде чет өлкө жана жергиликтүү товарлар бажылык кампалоо жол-жоболорун сактоо менен сактала турган жабык жайлар же ачык аянттар.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы карамы

Бажы карамы – бажы органдары тарабынан жүргүзүлгөн КР мамлекеттик чек-араны кесип өткөн жол аркылуу жөнөп бараткан жүк менен унаа каражаттарын иш жүзүндө текшерүү.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы көзөмөлү

Бажы көзөмөлү – бажы органдарынын жүктөрдүн, унаа каражаттарынын, валютанын, валюта баалуулуктарынын ташып кирүү, ташып чыгуу же транзит тартибин жөнгө салуучу белгиленген мыйзам менен эрежелерди жеке жана юридикалык жактардын сактоосуна багытталган зарыл иш-аракеттерди жасоосу. Бажы көзөмөлү бажы максатына зарыл болгон документтер менен маалыматтарды текшерүү жолу аркылуу КР бажы органдарынын кызмат адамдары тарабынан жүргүзүлөт. Бажы көзөмөлүн жүргүзүүдө адамдын, жаныбарлардын өмүрү менен ден-соолугу, өсүмдүктөр үчүн коопсуз, адамдарга, унаа каражаттарына, товарларга зыян келтирбеген техникалык каражаттар колдонулушу мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы көзөмөлүнүн аймагы

Бажы көзөмөлүнүн аймагы – адамдардын, товардын, унаа каражаттарынын ары-бери өтүүсүнө бажы көзөмөлү жүргүзүлүүчү, ошондой эле өндүрүш ж. б. коммерциялык иштер жасалуучу (бажы органдары тарабынан белгиленген) өзгөчө тартип орнотулган КР бажы аймагынын атайын бөлүнгөн жана белгиленген бөлүгү. КР бажы чек-арасына чукул жайгашкан аймак: мамлекеттик чек-арадан өткөрүү жайларында; эркин экономикалык аймактын эркин экономикалык бажы чегиндеги же бажы көзөмөлүндө турган буюм-заттарды сактай турган уюмдардын кампаларын, КР бажы жайларында, ошондой эле Б. к. а. Эл-аралык аэробекеттерде жайгашкан бажы кампаларынын аймагында, убактылуу сактоо кампаларынын аймагында, алымсыз соода дүкөндөрүнүн аймагында да жайгаштырылат. Бажы көзөмөлүнүн аймагы КР чек-ара тилкесинен ичкери карай 30 чакырымга чейин узата кетет.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы кирешеси

Бажы кирешеси – бажы жол-жоболору үчүн акча жыйымдарынын мамлекеттик бюджеттин киреше бөлүгүнө түшүүсү. Бажы кирешеси бажы төлөмдөрүн салуунун натыйжасында түзүлүп, бажы алымдарынан, бажы жыйымдарынан, жаза-пулдар менен бажы органдары тарабынан тартылып алынган товарларды (мүлктөрдү) сатуудан түшкөн каражаттан турат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Бажы
Бажы коштом документи

Бажы коштом документи – бажы жүгүн бир бажы мекемесинен башкасына жөнөткөн (ташылган) учурда түзүлүүчү документ. Бажы коштом документи чек-аралык жана ички (м.: аэробекетте) болуп бөлүнөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы насыясы

Бажы насыясы — жылдырылган мөөнөт үчүн алым өлчөмүнө үстөк пайызын кошо төлөө кепилдигин берүү шартында бажы алымын төлөө мөөнөтүн жылдыруу.
 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы күрөөлүгү

Бажы күрөөлүгү – жүк ээси бажы алымын төлөгөнгө чейин жүк күрөөгө алына тургандыгын тастыктоочу документ.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы кызматы

Бажы кызматы – 1) бажы органдарында жүргүзүлүүчү мамлекеттик кызматтын курамдык бөлүгү; 2) кең маанисинен алганда, бажы иштерин жүзөгө ашырууга түздөн-түз катышуучу бажы органдарынын жыйындысы, ошондой эле башка органдар менен уюмдар, бажы органдарындагы кызмат адамдарынын укуктук статусу, бажы органдарына кызматка алуунун тартиби менен укуктук шарттары.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы лабораториясы

Бажы лабораториясы – бажылык максатта товарларды экспертизадан өткөрүү жана изилдөө жүргүзүү үчүн бажы органдары тарабынан түзүлгөн лаборатория.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы мөөрү

Бажы мөөрү – бажылык камсыз кылуу, ошондой эле бажы документтерин күбөлөндүрүү каражаттарынын бири.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы органдары

Бажы органдары – КР бажы мыйзамдары боюнча КР бажы иштерин уюштурууну ишке ашырууга багытталган мамлекеттик органдар. Бажы органдары укук коргоо органдарынын статусуна ээ. Бажы органдарынын жайгашуучу жерлери жүргүнчүлөрдүн жана товардык жүгүртүүлөрдүн көлөмүнө, айрым аймактардын тышкы экономикалык байланыштарынын өнүгүшүнүн ургаалдуулугуна, унаакөлүк уюмдарынын, экспорттоочулардын, импорттоочулардын, тышкы экономикалык байланыш иштеринин башка катышуучуларынын керектөөлөрүнө, ошондой эле башка жагдайларга жараша КР Өкмөтү тарабынан аныкталат. Бажы өкүлү-товарларды ташып келүүдө бажыда операцияларды жүргүзүү үчүн импорттоочу тарабынан ыйгарым укук берилген адам.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы оромкаты

Бажы оромкаты – бажы алымын төлөө тууралуу жарлык.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы режими

Бажы режими – бажы укугунда КР бажы чек-арасы аркылуу кирип-чыккан товарлар менен унаа каражаттарынын статусун аныктай турган жоболор жыйындысы. Бажылык жөнгө салуу максатында КР бажы мыйзамдарында Б. т-нин төмөнкүдөй түрлөрү белгиленген: а) эркин жүгүртүү үчүн чыгаруу; б) кайра импорттоо; в) транзит; г) бажы кампасы; д) алымсыз соода дүкөнү; е) бажы аймагында кайра иштетүү; ж) бажы көзөмөлү астында кайра иштетүү; з) убактылуу ташып келүү; и) убактылуу ташып кетүү; к) атайын бажы режимдери; л) бажы аймагынан сырткары кайра иштетүү; м) экспорт; м) кайра экспорттоо; о) жок кылуу; п) мамлекет пайдасына баш тартуу. Жактар каалаган учурунда каалаган Б. т-н тандап алууга же КР бажы мыйзамдарында башкача каралбаса, товарлар менен унаа каражаттарынын мүнөзүнө, санына, чыккан өлкөсүнө же арналышына карабастан, аны башкага алмаштырып алууга акылуу.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы саясаты

Бажы саясаты – бажы тутуму аркылуу жүргүзүлүүчү тышкы экономикалык иштер чөйрөсүндөгү чаралар менен багыттардын топтому. Белгилүү экономикалык, социалдык, каржылык, соода-саясаттык максаттарга жетүү үчүн мамлекеттик органдардын бажы алымдары менен бажы жыйымдарын, ошондой эле бажы жол-жоболорун, дагы башка каражаттарды колдонуу боюнча иши Б. с-на кирет. Б. с-н ишке ашыруунун негизги каражаттары: бажылык жөнгө салуунун экономикалык жабдыктарынын тутуму; бажы бирликтерине, эркин соода аймактарына, бажы конвенцияларына (макулдашууларына) катышуу; жүктөрдүн чек-ара аркылуу өтүү тартиби; бажы көзөмөлүнүн мамлекеттик органдарынын тармагы; бажы иштеринин зарыл мыйзам ченемдери. КРде КР ички жана тышкы саясатынын курамдык бөлүгү болуп саналган бирдиктүү Б. с. жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы табыштамасы

Бажы табыштамасы – жеке же юридикалык жактын бажы органдары талап кылуучу маалыматтарды билдирүү же документтерди берүү менен, бажы жол-жоболоштуруусун жүргүзүү жөнүндөгү оозеки же жазуу жүзүндөгү өтүнүчү.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы тарифи

Бажы тарифи – КР бажы мыйзамдары боюнча КР бажы чек-арасы аркылуу алынып өтүүчү товарларга карата колдонулуучу жана тышкы экономикалык иштин товардык номенклатурасына ылайык тутумдаштырылган бажы алымдарынын ставкаларынын жыйнагы. Бажы тарифинин түрлөрү: автономдук мамлекеттер тарабынан бир тараптуу белгиленет, конвенциялык мамлекеттер тарабынан эларалык макулдашууларга ылайык белгиленет жана эреже катары, ставкалары төмөнүрөөк болот. Айрым өлкөлөр (Канада, Индия) айрым өлкөлөргө автономдуу, кээ бирине конвенциялык тарифти колдонуу менен бажы тарифинин эки түрүн тең пайдаланышат. Бажы тарифинин алымдарына чен көбүнчө товарлардын наркынан процент түрүндө белгиленет.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967-14-046-1
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы ташуучусу

Бажы ташуучусу – КР мыйзамдарына ылайык түзүлүп, юридикалык жак укугу бар жана бажы ташуучусу катары ишмердүүлүктү жүргүзүүгө бажы органдарынан лицензия алган ишкана. Бажы ташуучусу бажы көзөмөлүндө турган товарларды бажы коштоосуз жана бажы төлөмдөрүн (товарларды, унаа каражаттарын күрөөгө коюу, үчүнчү жактын кепилдиги, керектүү сумманы депозитке чегерүү) камсыз кылуусуз эле ташууга акысы бар.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы төлөмдөрү

Бажы төлөмдөрү – товарлар менен унаа каражаттары бажы чек-арасы аркылуу кирип-чыкканда, ошондой эле КР бажы мыйзамдарында каралган башка учурларда КР бажы органдары тарабынан алынуучу төлөмдөрдүн баардык түрү. Б. т-нө төмөнкүлөр кирет: бажы төлөмдөрү , бажы жыйымдары менен төлөмдөрү, лицензия берүү жыйымы ж. б. КР бажы органдары тарабынан алынуучу төлөмдөр.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы тосоту

Бажы тосоту – КР бажыкана бөлүгү; белгилүү бир жайда же аймакта толук бажы жол-жоболоштуруусу менен бажы көзөмөлүн жүргүзөт. Бажыдан айырмаланып, ал юридикалык жак укуктарына ээ эмес. Башкача айтканда, Б. т. бажыкана түзүмүнүн белгилери бар жана ал тосот баш ийген бажыкананын юрисдикциясында турган топ. Адатта, Б. т-нун иши облустун 1–2 районунда, унаа каражат байланыштарынын объекттеринде (аэробекетте, темиржол бекетинде) жүргүзүлөт. Эреже катары, Б. т. мамлекеттик чек-араны бойлото ар бир өтмөк жайга коюлат. Эң ири өнөр жай ишканасында да түзүлүшү мүмкүн. Б. т. көбүнесе жүктөрдү карап чыгуу жана аны жол-жоболоштуруу иштери менен шугулданат.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы транзити (ички)

Бажы транзити (ички) – КР бажы мыйзамдары боюнча бажы мыйзамдары сакталган шарттарда бажы көзөмөлүндө турган товарлар КР бажы аймагы боюнча бажы алымдарын, салыктарды төлөбөстөн жана товарларга карата тарифтик эмес жөнгө салууга жатпаган чараларды колдонуусуз ташылып кирилүүчү бажы жол-жобосу.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы транзитинин жол-жобосу

Бажы транзитинин жол-жобосу – бажы көзөмөлү астында жүк тартылып чыккан мамлекеттин бажысынан жүк жеткириле турган мамлекеттин бажысына чейин транзит мамлекет аркылуу транзиттик жүк ташуунун белгиленген тартиби.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы укугу

Бажы укугу – 1) КР мыйзамдарынын өз алдынча тармагы; бажы органдарынын төмөнкүдөй жолдор аркылуу чек-араны экономикалык жактан коргоосу боюнча мамилелерди жөнгө салуучу ченемдик укуктук актыларынын жыйындысын билдирет: товарлардын, башка буюм-заттардын бажы чек-арасы аркылуу кирип-чыгуу тартиби, бажы төлөмдөрүн алуу өлчөмү менен тартиби, бажы тартибин бузгандыгы үчүн жоопкерчилик жана жоопкерчиликке тартуу тартиби; 2) юридика илиминин тийешелүү бөлүмү жана окуу сабагы.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы фактурасы

Бажы фактурасы – коммерциялык фактурага коштолуп, импортчу-өлкөнүн бажы бийлигине тапшырыла турган атайын эсеп. Ал белгиленген стандарттагы таризде толтурулат. Коммерциялык фактурага кошумча маалыматтарды камтыйт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы чек арасы

Бажы чек арасы — мамлекеттин бажы аймагын курчап турган шарттуу тилке.

Кыргызстандын бажы чек арасы Кыргызстандын бажы мыйзамдары колдонулган мейкиндикти чектеп, коңшу өлкөлөрдүн бажы аймагынан бөлүп турат. Тышкы жана ички бажы чек арасы деген түшүнүккө бөлүнөт. Мамлекеттин бажы аймагынан сырткары жерлер тышкы бажы чек арасы болуп саналат; ал адатта мамлекеттик чек-ара менен шайкеш келет (бажы анклавынан, эксклавдардан жана башка учурлардан сырткары). Тышкы бажы чек арасында мамлекеттик чек ара жөнүндөгү мыйзамдарда белгиленген административдик-укуктук режим иштейт. Чек ара аскери менен кошо бажычылар тарабынан корголот. Бажы аймагынын боштугу менен кампалардын боштук чеги ички бажы чек арасы болуп саналат. Ал укук макамы боюнча тышкы менен теңдештирилген: эркин аймак жерлери чек ара сыяктуу каралгандыктан, ага кирүү атайын көзөмөлдүк өтүм-жай аркылуу өтүм-кат менен гана жүргүзүлөт. Ички бажы чек арасы аркылуу өтүүдө жүк менен кол-жүктөр мамлекеттик чек арада колдонулуучу бажы тартиби боюнча өткөрүлөт. Ал эркин бажы аймагынын администрациясы менен бирдикте бажычылар тарабынан корголот.
 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы чек арасы аркылуу өткөрүү

Бажы чек арасы аркылуу өткөрүү — бажыда жарыяланган товарларды жана башка нерселерди бажы аймагында жана анын чегинен сырткары жерлерде пайдаланууга улуксат берүү.
 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы эрежелерин бузуу

Бажы эрежелерин бузуу – КР бажы мыйзамдарында жана Эл-аралык келишимдерде белгиленген тартиптеги жолтоо болгон жактардын аракетине аракетсиздиги: а) ары-бери орун которуу (бажы тартибин колдонуу менен кошо, КР мыйзамдары боюнча жоопкерчилик каралып, КР бажы органдарына жүктөлгөн милдеттердин аткарылышын көзөмөлдөө; б) КР бажы чек-арасы аркылуу кирип-чыккан товарлар менен унаа каражаттарына бажы көзөмөлүн жана бажылык жол-жоболоштурууну жүргүзүү; в) бажы төлөмдөрүн салуу жана аны төлөтүү; г) бажы жеңилдиктерин берүү жана аны пайдалануу.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бажы эркин аймагы

Бажы эркин аймагы – бажы жана валюта укугу жагынан алганда «чет өлкөлүк» болуп саналган (т. а. бажы чек-арасынан сырткары турган) аймак; мындай аймакка ташылып кирген жүккө бажы алымы, дагы башка чыгымдар салынбайт. Анын эл-аралык жөнгө салынышы КИОТО конвенциясында камтылган.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория: Бажы
Базистик баа

Базистик баа (түп баа) – өндүрүүчү тарабынан товар же көрсөтүлгөн кызмат түрүндөгү өндүрүлгөн продукциянын бирдиги үчүн же сатып алуучудан алынууга тийиш сумма, өндүрүлүшүнө же сатып өткөрүлүшүнө байланыштуу алып салына турган төлөнүүгө тийиш ар кандай салык жана анын өндүрүлүшүнүн же сатылышынын натыйжасы катары ошол бирдикке карата алынууга тийиш ар кандай субсидиялар. Базистик баа өндүрүшчү тарабынан өзүнчө эсеп кылынган унаа чыгымдарын өзүнө камтыбайт.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Базистик сорт (марка)

Базистик сорт (марка) – 1) болочок (фьючерс) бүтүмдөрдүн негизин түзгөн товар сорту (маркасы). Болочок (фьючерс) баа биржаларында келишим базасы адатта товарлардын кеңири таралган сортторунун (маркаларынын) эсебинен кеңейтилет да, базистик сорттун наркына ар кандай кошумча же төмөндөтүлгөн баалар коюлат; 2) келишимде үлгү катары каралган товар сорту.
 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр