Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Дакка

Дакка — Бангладеш Республикасынын борбор шаары (1971-жылдан). Дакка облусунун административдик борбору. Калкы 7,1 млн (2007; шаар айланасы менен).Ганга – Брахмапутра дарыясынын дельтасындагы дарыя порту. Эл аралык аэропорту бар. Нараянганж шаары менен агломерацияны түзөт (калкы 12,3 млн). Агломерациясында өлкөнүн негизги өнөр жайлары жайгашкан. Кебез, кездеме, жут, дары-дармек, булгаары буюмдар, бут кийим, электр-техника, электроника, тамак-аш (анын ичинде жемиш консервалары), металл иштетүү өнөр жайы, муслин кездемесин токуучу эски ишканасы иштейт. Бангладеш ИА (1973), жут илимий-изилдөө институту (1951), Бангладеш атом энергиясы боюнча комиссия (1973), Бенгалия академиясы (1972), эл аралык жана стратегия институту (1978), университет (1921), улуттук китепкана, Дакка музейи жана Балда музейи бар. Шаар катары биздин заманга чейин. 1-кылымдан белгилүү. 1608–1717- ж. Бенгалиянын, 1947–71-ж. Чыгыш Пакистандын административдик борбору. Лаи-Багх чеби, Биби Пари мавзолейи (1684), Сат Гумбад мечити (1680), 17-кылымдын эстелиги болгон Чоң Рынок жана башка сакталган. Даккага жакын тоют даярдоочу эң ири Саварда заводу иштейт. Жыл сайын китеп ярмаркасы өткөрүлүп турат. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстан: энциклопедия

Категория:Бангладеш
Категория:Шаарлар
Доха

Доха (Эд-Доха) - Катар мамлекетинин борбор шаары. Түштүк-Батыш Азияда, Катар жарым аралында. Перс булуңундагы порт. Калкы 293,0 миң (2003). Эл аралык аэропорту бар. Биздин замандын 7-кылымында Араб халифатынын курамында, 13-14-кылымда Бахрейн эмирлери башкарып келген, 16-кылымда Португалиянын, 1872-жылдан Оттоман империясынын курамына кирген. 1971-жылга чейин Улуу Британия протектораты. Металл иштетүү, цемент, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштейт. Кустардык кол өнөрчүлүк өнүккөн. Балык кармалат. Бермет чогултулат. Университет, педагогикалык институт, музейлер (улуттук, этнографиялык) бар. Архитектура эстеликтери сакталган. 2007-жылы Дохада XX Азия чемпионаты өткөрүлгөн.

Шаарда Катар университети жана HEC Paris бизнес мектебинин кампусу жайгашкан.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5

Категория:Катар
Категория:Шаарлар
Исламабад

Исламабад — Пакистан Ислам Республикасынын борбор шаары. Өз алдынча администрациялык бирдик статусуна ээ. Борбордук федерация округунун администрациялык борбору. Гималайдын этегиндеги Потвар платосунда, деңиз деңгээлинен 550 м бийиктикте жайгашкан. Исламабаддын климаты жагымдуу; июлдун эң жогорку температурасы 39°С, январдын эң төмөнкүсү 3°С. Калкы 657,8 миң (2008). Өлкөнүн мурдагы убактылуу борбору Равалпинди шаары менен туташып, агломерацияны түзөт; калкы 3,2 млн. Эл аралык аэропорту бар. Тамак-аш, жеңил өнөр жай ишканалары иштейт. Өлкөнүн илим-билим борбору. Пакистан ИА (1953), ири улуттук китепкана, университет (Каид-и-Азам), Атом энергиясы боюнча Пакистан комиссиясы (бүткүл дүйнөгө белгилүү, 1956; курамында 20га жакын ИИИ бар), институттар (анын ичинде адам укугу, тарых, маданият ж. б.) жана Ислам таануу окуу жайы, улуттук архив (1951), музейлер, сүрөт галереясы бар. «Шехерезада» мейманканасы, Фейсал улутук мечити, шаар грек архитектору К. А. Доксиадистин долбоору менен борборду куруу жөнүндөгү өкмөттүн 1959-жылкы чечимине ылайык (1960–70-ж.) атайын курулган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074-5

Категория:Пакистан
Категория:Шаарлар
Катманду

Катманду (Kāthmāndau) – Непал Королдугунун борбору (1769-жылдан), шаар. Катманду анчолунун (административдик-аймактык бирдик) административдик борбору. Гималайдын тоо аралык өрөөнүндө, Жомолунгма (Эверест, 8848 м) чокусуна жакын жайгашкан. Калкы 911,1 миң (2009; агломерациясында 1,6 млн). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.

Катмандуну 723-жылы Непал монархы Гунакамадев негиздеп, Лалитпурдан борборду көчүрүп келген. Алгач Кантипур деп аталган. Шаардын негизги бөлүгүндө 17–18-кылымдын мүнөздөрү сакталган. Борбордук бөлүгүндө классицизм стилиндеги Нараянхити-Дарбар король ак сарайы (20-кылымдын башы), Катх-Мандир жыгач пагодасы (1596), Бхимсен мунарасы (1825) жана башка ак сарайлар жана «Хануман Дхока» (15–18-кылым), Пашупатинатх (13-кылым) храмдар комплекси, неоклассика стилиндеги ак сарайлар (20-кылымдын башы) жана башка бар. Катманду өрөөнүнүн архитектуралык эстеликтери (800дөн ашык) Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Шаарда көптөгөн кустардык көркөм өнөрканалар (зер жана жасалга-колдонмо өнөр буюмдары, карапа; килем токуу), жеңил [булгаары–бут-кийим, текстиль (кебез кездеме), жут жана кийим тигүү], тамак-аш (кант), фармацевтика (дары чөптөрдүн негизинде), курулуш материалдар (цемент, кыш, черепица) өнөр жай ишканалары иштейт. Катманду – өлкөнүн ири маданий жана илимий борбору. Король академиясы, университеттер, колледждер, китепканалар (анын ичинде ири «Бир лайбрери», 14-кылым; байыркы миниатюралуу кол жазмалар топтому, китеп сакталуучу жайында непал, невари, санскрит жана башка тилдердеги 15 миңден ашык кол жазмалар сакталып турат (пальма жалбырагына жазылган эң байыркы кол жазмага 1600 жыл), музейлер (анын ичинде улуттук, нумизматика), театр бар. Буддисттердин диний борбору. Катмандуда орто кылымдын курулуштары сакталып, кыш менен жыгачтан салынган 2–3 кабаттуу үйлөр менен кууш көчөлөр басымдуу. Шаардын Борбордук бөлүгүндө Тундикхел аянты, андан алыс эмес Непал королдорунун НараянхитиДарбар ак сарайы жайгашкан. Шаар жер титирөөдөн (өтө катуу 1833, 1934) жабыркаган. Катманду – туризмдин дүйнөлүк борборлорунун бири. Театр фестивалдары, Түштүк Азия оюндары (1984, 1999) өткөрүлүп турат. Катмандунун чет жакасынан мрамор казылып алынат. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Шаарлар
Категория:Непал
Манила

Манила (Майнила; ) – Филиппин Республикасынын борбор шаары. Лусон аралынын түштүк-батышында, Манила булуңунун жээгинде (Түштүк-Кытай деңизинин алабы) жайгашкан. Калкы 1,3 млн (2006). Манила өлкөнүн башкы экономикалык жана маданий борбору. Чоң Манила шаар айланасында жайгашкан айыл муниципалитеттерин жана шаар-спутниктерди [Кесон-Сити (өлкөнүн расмий борбору), Калоокан, Мандалуйонг, Малабон, Макати, Сан-Хуан-дель-Монте, Параньяке, Пасай, Навотас (балык кармоочу гавань)] камтыйт. 1571-жылы тагал княздыгынын борбору болгон. Кийинчерээк испандар басып алып, Филиппиндин административдик борборуна айланган. 1898-жылы АКШнын колуна өткөн. 1935-жылдан Филиппин автономиясынын, 1946-жылдан Филиппин Республикасынын борбору. Пасиг дарыясы шаарды экиге бөлүп агат. Өкмөттүк ишканалар жана шаардын эски бөлүгү – Интрамурос (мурунку испан чеби) Маниланынтүштүк бөлүгүндө жайгашкан. Жеңил, тамак-аш, полиграфиялык, жыгаччылык, химиялык, машина куруу өнөр жай ишканалары, верфтер иштейт. Университеттер, улуттук жана Санто-Томас музейи, театр, сүрөт галереясы, китепкана бар. Сан-Агустин чиркөөсү (1599–1614) сакталган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111-7

Категория:Шаарлар
Категория:Филиппин
Эл-Кувейт

Эл-Кувейт — Кувейт мамлекетинин борбор шаары.

Асама губернаторлугунун адм. борбору. Калкы 78,7 миң (2010). Эл аралык аэропорту бар. Перс булуңунун түндүк-батыш бөлүгүндөгү порточо Сууну тузсуздандыруучу завод, тамакаш, мунай-химиялык, машина, кеме куруу жана оңдоо, автомобиль куроо, электр приборлор өнөр жай ишканалары иштейт. Балык беленделет. ЖОЖ (университет), музей ж. б. бар. Шаарга жакын (Файлака а-нда) 4-кылымдагы грек храмынын урандылары табылган. Туризм өнүккөн.

 Булактар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Кувейт
Категория:Шаарлар
Молдавия

Молдавия (түз маанисинде "Молдавия өлкөсү", же чиркөө слав. Цара Мѡлдовєй, ) — тарыхый аймак жана Борбордук жана Чыгыш Европадагы мурдагы княздык, Чыгыш Карпат менен Днестр дарыясынын ортосундагы аймакка туура келет. Алгач көз карандысыз, кийинчерээк автономиялуу мамлекет, 14-кылымдан 1859-жылга чейин Валахия менен бириккенге чейин болгон. Азыркы кездеги Румыния мамлекетинин негизи катары; ар кайсы убакта Молдавиянын курамына Бессарабия ( Буджак менен), Буковина жана Герца бардык аймактары кирген. Покутя аймагы да белгилүү бир мезгил ичинде анын курамына кирген.
 thumb | 220x124px | right | Молдавиянын жайгашуун картасы. 
 Булактар 
Категория:Тарыхый областтар
Аланд аралдары

thumb|Аланд аралдары.
thumb|Аланд аралдары.
Аланд аралдары (Аланддар, — Оланд, — Ахвенанмаа) — Балтика деңизинде, Ботния булуңуна кире бериште; Финляндиянын аймагы. Аянты 1,5 миң км2дей. Калкы 22,6 миң (1980). 6,5 миң граниттүү аралдардан (бийиктиги 132 мге чейин) жана шхерлерден турат. Аралаш токой, бадал, шалбаа өсөт. Деңиз климаттык курорттору бар. Балык кармалат, сүт багытындагы уй асыралат. 1921-жылдан демилитаризацияланган зона.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

Категория:Финляндия
Категория:Аралдар
Гибралтар

thumb|Гибралтар.
Гибралтар — Улуу Британиянын Пиреней жарым аралынын түштүгүндөгү ээлиги (1713-жылдан). Гибралтар кысыгында; аскалуу жарым аралды жана Пиреней жарым аралын аска менен туташтырган кумдуу мойнокту камтыйт. Испаниядан бейтарап зона аркылуу бөлүнөт. Аянты 6,5 км2. Калкы 29,2 миң (1999). Расмий тили англис тили. Чарбасы Улуу Британиянын аскер-деңиз жана аскер-аба базаларын, транзиттик портту жана чет элдик туристтерди тейлөөгө байланыштуу. Сырттан алынган продукциянын 1/2 нефть. Док, кампа, мунай сактагычтар, калкты жана горнизонду тейлөөчү тамак-аш өнөр жайы жана кеме оңдоочу ишканалары бар.

thumb|Гибралтар.
Г. Кальпе деген аталыш менен байыркы гректерге жана римдиктерге белгилүү болгон. 8-кылымда Гибралтарда арабдар чеп куруп, Жебель-ат-Тарик (Тарик тоосу; араб жеңип алуучусу Тарик ибн Сеиддин ысымынан) деп аталган. Гибралтар 1309–33-ж. жана 1462-ж. Испанияга, 1704-жылдан Англияга караган. Улуу Британия аны 1713-жылдан кийин Индияны, Африканы, Жакынкы жана Орто Чыгышты колониялоо үчүн таяныч пункту катары пайдаланган. Гибралтарды кайтарып алуу үчүн Испаниянын 18-кылымдагы аракеттерине жол бербөө максатында Улуу Британия 1-дүйнөлүк жана 2-дүйнөлүк согуштардын убагында Гибралтарды өзүнүн кубаттуу согуш базасына айландырган. 1969-ж. май айында Гибралтардын жаңы конституциясы кабыл алынып, анда Улуу Британиянын Гибралтардагы ээлигине контролдугу бекитилген. 1969-ж. 30-июлдагы шайлоодо Гибралтардын коалициялык өкмөтү түзүлгөн. 1980-жылкы Англия-Испания келишимине ылайык (келишим 1985-ж. күчүнө кирген) гибралтарлыктар Испанияда, испандар Гибралтарда тең укуктуулукту, алар бири-бирине эркин кирип чыгууга мүмкүндүк алган.

 Булактар 

 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4

Категория:Шаарлар‎
Категория:Европа
Жерси аралы

Жерси — норманд аралдарынын эң чоң аралы, жана Уулубританиянын таажысынын курамындагы аралдуу мамлекет.
Жерси аралы thumb | 220x124px | right thumb | 220x124px | right 

Категория:Аралдар‎
Категория:Улуу Британия
Мэн аралы

Мэн аралы – (мэн. Ellan Vannin) Ирланд деңизиндеги анча кичи арал. Британиянын таажылык ээлиги. 
УулуБританиянын таажылык ээлиги Мэн Аралчасы (УБтэМА) thumb | 220x124px | right thumb | 220x124px | right 
 Негизги маалымат 
Аянты 572 км2. Калкы 74,6 миң (2006). Расмий тилдери –англис жана мэн тилдери. Борбору – Дуглас.
 thumb | 220x124px | right | Жайгашуун картасы.
Аралдын жашоочулары беш королдуктун борборунда жашайбыз деп келишет. Анткени ачык күндө бийик дөңсөөгө чыгып караган адамга түштүгүнөн Уэльс, чыгышынан Англия, түндүгүнөн Шотландия, батышынан Ирландия көрүнөт. Биздин заманга чейинки 800-жылы аралга викингдер келе баштаган. 1266-жылы чейин Норвегияга көз каранды болуп келгенетикалыкОшол мезгилден Скандинавия мамлекеттер системасына кирген. Ушул күнгө чейин ал өзгөрүлгөн жок. 1341-жылдан Англиянын көзөмөлүнө өткөн. Аралды 1405-жылы англис тилинде король Генри IV Стэнлинин үй-бүлөсүнө белек кылган. Кийинчерээк 1765-жылы Британия өкмөтү 70 миң фунтка сатып алган. Британия Шериктештигине көз каранды эмес мүчө. Климаты Гольфстрим жылуу агымынын таасиринен жумшак, нымдуу келип, шамал болуп турат. Эң суук айы февралда абанын температурасы 4˚С, июль–августта 17˚С, эң жогоркусу 28,9˚С. Арал – Улуу Британиянын өз алдынча башкаруу укугуна ээ аймагы. Аралдын парламенти – Тинвальд (миң жылдан ашык тарыхы бар дүйнөдөгү эң байыркы парламент); эки палатадан (мыйзамдар кеңеши жана төмөнкү) турат. Аралдын башчысы Улуу Британия королевасы, ал Мэн аралынын лорду деген титулга ээ. Негизинен аралды королева дайындаган генерал-губернатор (5 жыл) башкарат. Аралдын сырткы жана коргонуу саясатын Улуу Британия жөнгө салат. Арал Европа шериктештигине ассоциацияланган мүчө. Экономикасынын негизин туризм жана финансы сектору (оффшордук аймак) түзөт.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7

Категория:Аралдар‎
Категория:Улуу Британия
Приднестров Молдова Республикасы

thumb|Приднестров Молдова Республикасы.
Приднестров Молдова Республикасы (, ) — өзүн Чыгыш Европада жарыялаган өлкө, Приднестровье өлкөлөрү‎. Молдова жана Украина менен чектешет. Борбор шаары - Тирасполь.

 Булактар 
http://www.travel-images.com/transdniestr.html

Категория:Постсоветтик аймактын мамлекеттери
Категория:Молдова
Категория:Украина
Категория:Мамлекеттер арип боюнча
Атланта

thumb|Атланта.
Атланта - АКШнын түштүк-чыгышындагы шаар. Жоржия штатынын административдик борбору. Калкы 433 миң (2004; агломерациясында 4068,8 миң). Пидмонт бөксө тоосунда жайгашкан. Жолдор тоому. Эл аралык Хартсфилд-Жексон аэропорту бар. Атланта - Түштүк АКШнын ири соода-финансы, өнөр жай борбору. Электроника, химиялык целлюлоза-кагаз өнөр жайы, автомобиль («Женерал моторс», «Форд»), «Локхид-Мартин» (авиа) заводдору, «Кока-Коланын» штаб-квартирасы (музейи м-н), авиакомпания («Дельта эйрлайнз» ж. б.) бар. Жыл сайын ярмаркалар өткөрүлөт. Терминус деген ат м-н 1837-ж. негизделген. 1845-жылдан Атланта аталат; 1847-жылдан шаар. Пахта сатуунун борбору болгон. 1868-жылдан штаттын борбору. Архитектура эстеликтерден Капитолий имараты (1884-1889), асман мелжиген имараттар (1929) бар. Фернбанк илимий борбору, 4 университет, технология институту, медициналык ири борборлор ж-а клиникалар иштейт. Искусство ж-а археологиялык, асем-өнөр искусство музейлери, Искусство, Президент Картер, аскерий мемориалы, М. Лютер Кинг (Нобель сыйлыгынын лауреаты) улуттук тарыхый борборлору; Панорама, Пидмонт паркы, Стон-Маунтин дүйнөдөгү эң ири тоо паркы, зоопарк бар. 1996-ж. XXVI Олимпиада оюну өткөрүлгөн. АКШдагы эң ири үстү жабык стадион курулган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14—046—1

Категория:АКШ шаарлары‎
Индианаполис

thumb|Индианаполис.
Индианаполис — АКШнын чыгышындагы шаар. Индиана штатынын административдик борбору. Штаттын борбордук бөлүгүндө, Уайт-Ривер дарыясынын (Огайо дарыясынын алабы) боюнда жайгашкан. Калкы 770,6 миң (2007; шаар айланасы менен 1,7 млн). Ири жол тоому. Эл аралык аэропорту бар. 1821-ж. негизделген 1847-жылдан шаар статусуна ээ. Машина куруу (авиация, автомобиль кыймылдаткычы, подшипник, станок, байланыш каражаты, контролдоп ченөөчү аспаптар, ар кандай өнөр жай жабдуулары), түстүү металлургия, химиялык-фармацевтика, тамак-аш жана башкалар өнөр жай ишканалары иштейт. Университеттер, ИИИлер, китепканалар, музейлер, театрлар бар. Жыл сайын жаз музыка (1999), эл аралык кинофильм жана кинематография фестивалдары өткөрүлөт. Зоопарк уюштурулган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074 -5

Категория:АКШ шаарлары‎
Түрк мамлекеттер уюму

Түрк Мамлекеттер Уюму (, , , ) — түрктилдүү мамлекеттерди бириктирген эл аралык уюм. Түрк мамлекеттер уюму 3-октябрь 2009 жылы Нахичеванда түзүлгөн.

 Мүчөлөр 
 Өлкө Калкы (2020) Аянты (км²) ИДП (2020) ИДП жан башына
(2020) 10 139 136 ад. 86,6 миң км² $ 49,914 млрд. $ 4,922 миң 19 038 528 ад. 2 724,9 миң. км² $ 187,836 млрд. $ 9,866 миң 6 663 600 ад. 199,9 миң км² $ 7,470 млрд. $ 1,121 миң 35 202 467 ад. 447,4 миң км² $ 61,203 млрд. $ 1,738 миң 785 573 261 ад. 783,5 миң км²$ 794,530 млрд.$ 9,327 миң Жалпы: 172 452 843 ад. 3794,9 миң км² $ 1 331,714 млрд. $ 7,722 миң

 Түрк кеңешинин мүчөсү эмес, түрктилдүү мамлекеттер 
 
 БУУнун мүчөсү эмес жарым-жартылай таанылган өлкө.

 Тарыхы 

1992 жылдан тартып түрктилдүү өлкөлөрдүн Саммити өткөрүлүп келет. 3 октябрь 2009 жылы 4 өлкө Нахичеван келишимине кол коюшту. Уюштуруу борбору Истанбулда жайгашкан. 
Жакынкы убакта Түрк Кеңешине Түркмөнстан кириши ыктымал.

 Мекемелер 
 Катчылык (Стамбул)
 Президенттер кеңеши
 Тышкы иштер министрлер кеңеши
 Түрктилдүү мамлекеттердин аксакалдар кеңеши
 Парламентти ассамблея (TURKPA) (Бакы)
 Түрк кеңешинин академиясы (Астана)
 Эл аралык түрк маданият уюму (ТYРКСОЙ) (Анкара)
Президенттер жылына 2 жолу жолугушат.

 Эскертүүлөр 

 Шилтемелер 
 Расмий сайт
 Нахичеван келишими 

Категория:Эл аралык уюмдар
Категория:Азербайжан
Категория:Казакстан
Категория:Кыргызстан
Категория:Түркия
Категория:Өзбекстан
Категория:Түркмөнстан
Шерлок Холмстун укмуштуу окуялары

"Шерлок Холмстун укмуштуу окуялары" — Артур Конан Дойлдун калемине таандык 12 кыскача аңгемелер топтому. Анда башкы каарман ойдон чыгарылган детектив Шерлок Холмс. Ал биринчи жолу 1892-жылы 14-октябрда жарык көргөн. Өз-өзүнчө аңгемелер The Strand Magazine журналында 1891-жылдын июнунан 1892-жылдын июлуна чейин чыгарылып турган. Окуялар хронологиялык тартипте баяндалган эмес жана бардык 12 бөлүмдөгү жалпы каармандар — булар Холмс менен доктор Уотсон болуп эсептелишет.

 Фон 
Шерлок Холмс сериясынын биринчи аңгемелери. Алгач Strand Magazine журналында 1891-жылдын июлунан 1892-жылдын июнуна чейин бир аңгеме катары басылып чыгарган. Биринчи китеп Англияда 1892-жылдын 14-октябрында George Newnes Ltd жана АКШда 15 октябрында Харпер басмаканалары тарабынан 14,500 тираж менен чыгарылган. Кыргызстанда орус тилине которулган китептер гана кездешет. 

 Мазмуну 

+№АңгемеОригинал аталышыОкуя убакытыКардарЭскертүү 1 Богемия жанжалы A Scandal in Bohemia 1888, март Богемия падышасы Ирэн Адлердин пайда болушу. Кылмыштуулук жок. 2 Сары чачтуулардын биримдиги The Red-Headed League 1890, июнь Жабез Уилсон 3 Ким экендигин аныктоо A Case of Identity 1890 Мэри Сазерлэнд айым Ирэн Адлер эскерилет. Кылмыштуулук жок. 4 Боском өрөөнүнүн сыры The Boscombe Valley Mystery 1888, июнь Элис Тернер Холмс кылмышкерди өкмөткө берген жок. 5 Апельсиндин беш даана уругу The Five Orange Pips 1887, сентябрь Жон Опеншоу Ку-Клукс-Кландын иши изилденет. 6 Эрди жарадар адам The Man with the Twisted Lip 1889, июнь Сент-Клер ханым Кылмыштуулук жок 7 Көк карбункул The Adventure of the Blue Carbuncle 1890, декабрь аягы Кардар жок. Холмс кылмышкерди эркиндикке кое берет. 8 Ала була тасма The Adventure of the Speckled Band 1883, апрель Элен Стоунер айым 9 Инженердин бармак башы The Adventure of the Engineer’s Thumb 1889, жай мезгили Виктор Хадерли мырза Холмс кылмышкерди жазасыз калтырат. 10 Атактуу бойдок The Adventure of the Noble Bachelor 1887, күз мезгили Лорд Роберт Сен-Симон Кылмыштуулук жок. 11 Берилл диадемасы The Adventure of the Beryl Coronet 1886, февраль Александр Держатель Холмс кардардан сыйлык талап кылган аңгемелердин бири. 12 Жездүү бук The Adventure of the Copper Beeches 1890, жаздын башы Виолетта Хантер

 Шилтемелер 
 Бесплатно: полные тексты произведений Конан-Дойля и аудиокниг на английском языке в проекте Гутенберг Ищи: Doyle, Arthur Conan, Sir, 1859—1930
 Параллельные переводы рассказов из сборника «Приключения Шерлока Холмса» на английском и русском языках
 Ички шилтемелер 
Приключения Шерлока Холмса в Google Книги 
 Эскертүүлөр 

Категория:Шерлок Холмс
Категория:Аңгемелер жыйнактары
*
Николаева Елена Сергеевна

Елена Сергеевна Николаева (25.12.1985 ж. т.) — орустун журналисти жана актрисасы.

 Кыскача өмүр таржымакалы 
1985-жылы 25 декабрда Ташкенде төрөлгөн. А дегенде Ташкен орто мектебинде окуган, анан Москвага кеткен жана ошол эле шаарда орто мектепти аяктаган. 2009-жылы И. М. Губкин атындагы Мамлекеттик мунай жана газ университетин бакалавр даражасы менен бүтүргөн. 2011–2012 жылдары Патрис Лумумба атындагы Элдердин достугу университетинде таалим алган. 2010-жылдын август айынан 2010-жылдын декабрь айына чейин «РБК дейли» газетасынын өз баяндамачысы. 2011-жылдан 2013-жылга чейин «Эксперт ТВ» каналында кабарчы болуп иштеген. Учурда «РБК ТВ» каналынын алып баруучусу болуп иштейт. 2004-жылдан кийин Елена Николаева бир нече киноролго тартылды.

 Сыйлыктары 
2011-жылы «Леди Журналист» сынагынын жеңүүчүсү болгонLinkedIn: Elena Nikolaeva .

 Колдонулган адабияттар 
 РБК-ТВ: Елена Николаева (өмүр баяны) 

 Шилтемелер 

 Интернеттеги шилтемелер 
 «Эксперт» журналында Елена Николаеванын макалалары 
 Елена Николаева — Одноклассники.ру социалдык тармагында Елена Николаеванын профили 

Категория:Журналисттер
Категория:Публицисттер
Категория:Орусиянын актрисалары
Шерлок Холмстун эскерүүлөрү

«Шерлок Холмстун эскерүүлөрү» — Артур Конан Дойль жараткан 11 детективдүү аңгемелерден турган жыйнак. 1894-жылы жарыкка чыккан.

 Мазмуну 
+№АңгемеОригинал аталышыОкуя убакытыКардарЭскертүү 1. «Күмүштүү» Silver Blaze 1888 Жок Оригиналдуу жыйнакта «Күмүштүү» аңгемесинен кийин «Картон кутусу» аңгемеси турат. 2 «Сары жүз» The Adventure of the Yellow Face 1888 Грант Мунро Холмстун ойлогон оюу туура эмес болуп чыккан аңгеме. Кылмыштуулук жок. 3 «Клерктин окуясы» The Adventure of the Stockbroker's Clerk 1889 Холл Пикрофт 4 «Глория Скотт» The Adventure of the Gloria Scott 1877 Виктор Тревор Шерлок Холмстун жаштыгы тууралуу аңгемелердин бири. Анын айтуусу боюнча бул анын «биринчи изилдөөсү». 5 «Мейсгрейвовтор үйүндөгү ырым» The Adventure of the Musgrave Ritual 1879 Режинальд Мейсгрейв Холмстун жаштыгы тууралуу аңгемелердин бири. Лондонго келип, практика менен алектене баштаган учуру. Анын айтуусу боюнча бул «үчүнчү изилдөөсү». 6 «Рейгет сквайрлары» The Adventure of the Reigate Squire 1887 Жок 7 «Бүкүр эркек» The Adventure of the Crooked Man 1888 Майор Мерфи Шерлок Холмс «Элементарно» сөзүң жаңырткан биринчи аңгеме. (“Excellent!” I cried. — “Elementary,” said he.). Кылмыштуулук жок. 8 «Туруктуу пациент» The Adventure of the Resident Patient 1881 Перси Тревельян 9 «Тилчинин окуясы» The Adventure of the Greek Interpreter 1888 Г-Н Мелас Биринчи жолу Шерлок Холмстун байкеси Майкрофт пайда болот. 10 «Деңиз келишими» The Adventure of the Naval Treaty 1888 Перси Фелпс 11 «Холмстун акыркы изилдөөсү» The Adventure of the Final Problem 1891, апрель-май Жок.Финальная схватка Холмса и Мориарти у Рейхенбахского водопада. Холмс менен Мориартинин Рейхенбах шаркыратмасындагы акыркы кармашуусу. Холмс Британиядан сырткары чыккан аңгемелердин бири.+
Оригиналдуу жыйнакта «Күмүштүү» аңгемесинен кийин «Картон кутусу» аңгемеси турат.

 Уикитекага шилтемелерТөмөндөгү шилтемелер англис тилдүү Уикитекага. 
 Күмүштүү 
 Сары жүз 
 Клерктин окуясы 
 Глория Скотт 
 Мейсгрейвовтор үйүндөгү ырым 
 Рейгет сквайрлары 
 Бүкүр эркек 
 Туруктуу пациент 
 Тилчинин окуясы 
 Деңиз келишими 
 Холмстун акыркы изилдөөсү

 Шилтемелер 
 Doyle, Arthur Conan, Sir полные тексты произведений Конан-Дойля в проекте Гутенберг 

 Эскертүүлөр 

Категория:Шерлок Холмс
*
Категория:Аңгемелер жыйнактары