Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Чет өлкөлүк инвестициялар

Чет өлкөлүк инвестициялар – мыйзамга ылайык жарандык укук объектиси, анын ичинде акча, баалуу кагаздар (чет өлкөлүк жана улуттук валюта), башка мүлк, акчалай наркка ээ мүлк укуктары, акыл-эс эмгегинин натыйжаларына өзгөчө укук (интеллектуалдык менчик), ошондой эле кызмат көрсөтүү жана маалымат түрүндө ишкердик чөйрөсүнө чегерилген, чет өлкөлүк инвесторго таандык чет өлкөлүк капитал.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк инвестор

Чет өлкөлүк инвестор – КР мыйзамдары боюнча атамекендик инвестор болуп саналбаган жана КР экономикасына инвестиция салууну жүзөгө ашыруучу баардык жеке жана юридикалык жактар, а. и.: чет өлкөлүк жаран деп саналган жеке жак же КРдин чегинен тышкары такай жашоочу жарандыгы жок жактар; юридикалык жактар: чет мамлекеттин мыйзамдарына ылайык түзүлгөн жана катталган; же чет өлкөлүктөрдүн катышы менен түзүлгөн, бирок КР мыйзамдарына ылайык уюштурулган төмөнкүдөй жактар: чет өлкөлүк бир же андан көп жеке, юридикалык жактарга толук таандык; же жазуу жүзүндө келишим, көпчүлүк добуш берүүчү акцияларды сатуу укугу, аткаруу же байкоочу органдардын көпчүлүк мүчөлөрүн дайындоо укугу аркылуу чет өлкөлүк бир же андан көп жеке, юридикалык жактар көзөмөлдөөчү же башкаруучу; же добуш берүүчү акциялардын же чет өлкөдө такай жашоочу чет өлкөлүк жарандардын, жарандыгы жок жактардын же ушунда аталган юридикалык жактардын менчигинде турган акционерлердин добушунун 1/3 пайызынан кем эмес; КР эларалык келишиминин негизинде түзүлгөн юридикалык жак; юридикалык жак болуп саналбаган чет өлкөлүк уюм; эларалык уюм.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк товарлар

Чет өлкөлүк товарлар – ошол өлкөнүн чегинен сырткары эркин жүгүртүүгө чыгарылган жана/же чет өлкөдө чыгарылган товарлар. Алып айтканда, КРде – анда чыгарылган жана КРдин чегинен сырткары эркин жүгүртүүгө чыгарылган товарлар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк юридикалык жак

Чет өлкөлүк юридикалык жак – КР жер мыйзамдары боюнча төмөндө саналган белгилердин бирине ээ болгон юридикалык жак: а) чет мамлекеттин мыйзамына ылайык түзүлгөн жана катталган; б) толук боюнча бир же андан ашык чет өлкөлүк жеке же юридикалык жактарга таандык болгон; в) төмөнкүлөр аркылуу бир же андан ашык чет өлкөлүк жеке же юридикалык жактар тарабынан көзөмөлдөнүүчү же башкарылуучу: жазуу жүзүндөгү келишимдин, добуш берүүчү акциялардын көпчүлүгүн сатуу укугунун, аткаруучу же байкоочу органдын көпчүлүк мүчөлөрүн дайындоо укугунун; г) ушул пунктта эскертилген чет өлкөлүк жарандарга, жарандыгы жок адамдарга же юридикалык жактарга таандык уставдык капиталдын 20 пайыздан кем эмеси КРде катталган жана бар; д) мамлекеттер аралык келишимдин же макулдашуунун негизинде түзүлгөн.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Четке кагуу

Четке кагуу – сот териштирүүсү менен алдынала тергөөнүн калыстыгын, чынчылдыгын камсыз кылууга багытталган жарандык, арбитраждык, жазык-процесстик укугунун институту. Жеке кызыкчылыгы бар экендигине (тикелей же кыйыр түрдө) байланыштуу анын чынчылдыгына көлөкө түшүрө турган жагдайлар боюнча судьяны, арбитраждык судьяны, прокурорду, тергөөчүнү, сот жыйынынын катчысын, экспертти же котормочуну сот ишине катыштыруудан баштартуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Четтургун

Четтургун – КР аймагынан сырткары жерде туруктуу жашап же туруктуу жайгашып, чет мамлекеттердин мыйзамдарына ылайык каттоодон өткөн же түзүлгөн юридикалык же жеке жак.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чечим (резолюция)

Чечим (резолюция) (лат. resolutio – чечим) – 1) жамааттык органда же кандайдыр бир коомдук ассоциациянын (бирикменин) мүчөлөрүнүн чогулушунда талкуулоонун натыйжасында кабыл алынган кайсы бир маселенин чечилиши; 2) ыйгарым укуктуу кызмат адамынын өзүнө баш ийген кызматчыга берген көрсөтмөсүн, тапшырмасын же тескемесин чагылдырган иш кагазынын четиндеги жазуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чечим (соттук)

Чечим (соттук) – сот иши негизинен чечиле турган баштапкы сот баскычынын сот актысы. Ч. мыйзамдуу жана негиздүү болууга тийиш. Сот кеңешинин сырын сактоо менен кеңешме бөлмөсүндө сот тарабынан чыгарылат. Ч. төрагалык кылуучу же соттордун бири тарабынан жазуу жүзүндө толтурулат. Ал кириш, баяндоо, жүйөлөштүрүү жана жыйынтык бөлүгүнөн турат. Эгер ал кайра даттанылбаса, апелляциялык даттануу мөөнөтү аяктагандан кийин, Ч. мыйзамдуу күчүнө кирет. Апелляциялык даттануу берилген учурларда, эгер ал жокко чыгарылбаган болсо, ишти жогорку баскычтагы соттун кароосу боюнча Ч. мыйзамдуу күчүнө кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чечим аткарууну кайра буруу

Чечим аткарууну кайра буруу – жоопкерден доогердин пайдасына алынып берилгендердин баарын кайтарып берүү. Соттун мүлк талаш-тартышы боюнча чечими жокко чыгарылганда (белгиленген тартипте) жүзөгө ашырылат. Доодон толук бойдон, же анан бир бөлүгүндө баш тартуу, болбосо иш боюнча өндүрүштү токтотуу жөнүндө аныктамасында же доону кароосуз калтыруу боюнча жаңы чечиминде Ч. а. к. б. тууралуу көрсөтүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чин (чен)

Чин (чен) – белгилүү бир укуктар жана милдеттер байланышкан аскердик жана жарандык кызматкерлердин кызматтык даражалары. КР сот, прокуратура, жана 
юстиция кызматкерлери үчүн класстык чендер белгиленген.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чоң коркунуч келтирбеген кылмыштар

Чоң коркунуч келтирбеген кылмыштар – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында 2 жылга эркиндигинен ажыратуудан ашпаган жаза каралган, атайын жасалган кылмыштар, ошондой эле эң жогорку жазасы 5 жылга эркиндигинен ажыратуудан ашпаган байкабастыктан жасалган кылмыштар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгарма нускасы

Чыгарма нускасы – аргандай материалдык таризде даярдалган чыгарма көчүрмүсү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгарманы жарыялоо

Чыгарманы жарыялоо – автор тарабынан же анын макулдугу менен чыгарманы басып чыгаруу, жарыя аткаруу, жарыя көрсөтүү же дагы да башка жарыкка чыгаруу жолдор аркылуу калктын кеңири чөйрөсүнө алгачкы ирет жол ачуусу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгарманы жарыялоо (жарыкка чыгаруу)

Чыгарманы жарыялоо (жарыкка чыгаруу) – автордук укукта (чыгаруучунун) макулдугу менен чыгарманын (үндөктөрдүн) нускаларын элдин керектөөсүн канаттандыруу үчүн жетиштүү санда жүгүртүмгө чыгаруу. Ү.ж. катары ошондой эле маалыматтардын электрондук тутумдары аркылуу чыгарманы (үндөктү) алуунун мүмкүнчүлүгүнүн берилүүсү да түшүнүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгарманы кайра чыгаруу

Чыгарманы кайра чыгаруу – чыгарманын 1 же андан көп нускасын же анын бир бөлүгүн кандай гана материалдык түрдө болбосун, анын ичинде үн жана көрмө жазуулар таризинде, 3 өлчөмдүү чыгармаларды 1 же андан көп нускада 2 өлчөмдүү таризде, 3 өлчөмдүү чыгармаларды 1 же андан көп нускада 2 өлчөмдүү таризде даярдоо; чыгарманы ЭЭМ эстутумуна жазуу дагы кайра чыгаруу болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгарманы көрсөтүү

Чыгарманы көрсөтүү – автордук укукта чыгарманын түпнускасын же бир нускасын тикелей же болбосо тасмасынын, диапозитивдин, телекадрдын, башка техникалык каражаттардын жардамы менен экрандан көрсөтүү, ошондой эле аудио-көрмө чыгарманын айрым кадрларын көрсөтүү же уктуруу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгармачыл кызматкер

Чыгармачыл кызматкер – маданий дөөлөттөрдү жараткан же аткарган, өзүнүн чыгармачылык ишмердигин өмүрүнүн ажырагыс бөлүгү катары эсептеген, ал эмгек келишимдерине байланышканына же байланышпаганына жана Ч. к. кайсы бир ассоциациянын мүчөсү экенине же мүчөсү эместигине карабастан Ч. к. катары таанылган же таанууну талаптаган жеке адам. Ч. к-дин катарына Автордук укук жөнүндө бүткүл дүйнөлүк конвенция, Адабият жана искусство чыгармаларын сактоо жөнүндө Берн конвенциясы, Артист-аткаруучулардын, фонограммаларды чыгаруучулардын жана радиоукутуруу органдарынын кызматкерлеринин укуктарын коргоо жөнүндө Рим конвенциясы ошондойлорго кошкондор кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгармачылык ишмердик

Чыгармачылык ишмердик – маданий дөөлөттөрдү жаратуу жана аларды аткаруу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгармачылык эркиндик

Чыгармачылык эркиндик – адамдын негизги маданий укуктарынын бири, өз оюн билдирүү эркиндигинин бир түрү. Конституцияда салыштырмалуу жакындан тарта гана бекитиле баштады. Ал адабий, көркөм, илимий, техникалык чыгармачылыкты, ошондой эле окутуу эркиндигин (академиялык эркиндикти) камтыйт. КР Конституциясы тарабынан кепилдикке алынат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгаша ордун толтуруу

Чыгаша ордун толтуруу – жарандык укук институту, ага ылайык мыйзамда же мыйзамга ылайык түзүлгөн келишимде башка жолу каралбаган болсо, укугу бузулган жак тарткан чыгашасынын ордун толук толтуруп берүүнү талап кылууга акысы бар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чыгашалар ченеми

Чыгашалар ченеми – бюджеттик укукта тийешелүү орган тарабынан эсептик бирдикте белгиленген чыгашалардын көлөмү (ооруканадагы керебетке, университеттеги студентке). Аргандай белгилери боюнча бөлүнөт: мазмууну боюнча (материалдык жана акчалай), юридикалык касиети боюнча (милдеттүү жана эсептик бирдикте – орточо чыгымдар), каржылануучу негизги бирдикте – чыгымдарды камтуусу боюнча (жекече жана ирилештирилген).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чындап өкүнүү

Чындап өкүнүү – кылмыш-жаза жоопкерчилигин жеңилдетүүчүжагдайлардын бири; сотко статьянын санкциясынын алкагында жазалоо чарасын төмөндөтүүгө мүмкүндүк берет; күнөөлүүнүн адепки тергөөнүн жүрүшүндө же сотто жасалган кылмыштын баардык жагдайлары тууралуу ыктыярдуу айтып берүүсү жана өзүнүн жана кошо катышуучулардын аракеттерин терс баалоосу. Күнөөлүү сот алдында өзү менен кошо катышкандарды ашкерелеген учурда, кылмыш жасоого түрткү болгон жагдайларды ж. б. түшүндүргөндө Ч. ө-нүн жазаны дайындоодогу мааниси өсөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шаар

thumb|upright|Шаар (Тель-Авив).
Шаар – жашоочулары, эреже катары, айыл чарбасынан тыш чөйрөдө алектенишкен калктуу конуш. КРде төмөнкүдөй шаарлар айырмаланат: республикалык, облустук, райондук баш ийүүдөгү шаарлар. Республикалык баш ийүүдөгү шаарлар категориясына калкынын саны 300 миң адамдан кем болбогон, өнүккөн өнөржайга жана шаар чарбасынын баардык бөлүмдөрүнүн инфратүзүмүнө ээ жана республикалык маанидеги экономикалык жана маданий борбор болгон, жетекчиликти түздөнтүз КР республикалык бийлик органдары ишке ашыруу максатка ылайык келген калктуу конуштар кириши мүмкүн. Облустук баш ийүүдөгү шаарлар категориясына калкынын саны 30 миң адамдан кем болбогон, өнөржайлык жана транспорттук түйүн же борбор болгон, кыйла өнүккөн коммуналдык чарбага ээ жана өнүккөн экономикалык жана маданий борбор болгон калктуу конуштар кириши мүмкүн. Райондук баш ийүүдөгү шаарлар категориясына өнөржай ишканалары, коммуналдык чарбасы, окуу, маданий-агартуу, дарылоо жана соода мекемелеринин өнүккөн тармагы бар, калкынын саны 10 миң адамдан кем болбогон калктуу конуштар кириши мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Шаар жерлери (калктуу конуштардын жерлери)

Шаар жерлери (калктуу конуштардын жерлери) – шаардын чегиндеги баардык жерлер. КРде Ш.ж. анын башкы пландарына, пландаштыруу жана куруу долбоорлоруна жана жерчарба түзүлүшүнүн долбоорлоруна ылайык пайдаланылат. Шаарлардын башкы пландары өнөржайы, туракжай жана башка курулуш, калк эс алуучу жайларды көрктөндүрүү жана жайгаштыруу үчүн калктуу конуштардын жерлерин пайдалануунун негизги багыттарын аныктайт. Бөлүнүп берилген жер участокторуна объекттерди куруу мыйзам белгилеген тартипте жүзөгө ашырылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шаар чеги

Шаар чеги – административдик-аймактык бирдик катары шаардын чегарасы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайкештик тастыктамасы

Шайкештик тастыктамасы – тышкы соода-сатык жана айырбаштоо (башмабаш) келишимдери боюнча жеке жана юридикалык жактар тарабынан КР аймагына ташылып келинген товарлардын коопсуздугун бекемдөө үчүн стандартташтыруу жана метрология боюнча КР ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары тарабынан берилген документ.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайланбоочулук

Шайланбоочулук – мыйзамда аныкталган айрым бир мамлекеттик кызматтын түрүндө жүргөн адамдар үчүн солгун шайлануу укугун чектөө. Андай кызматтарга адатта мыйзамда судьялардын иши, армияда, мамлекеттик коопсуздук күчтөрүндө кызмат кылуу ж. б. кирет. Ушул катмардагы таандык адамдар өз талапкерлигин өкүлчүлүктүү органга шайланууга койгулары келсе, шайлоого чейин белгилүү мөөнөттө (эреже катары, 6 айдан кем эмес) ээлеген кызматтарын калтыруулары тийиш (ылайык келбөөчүлүктөн Ш-тун. айырмасы мына ушунда). КР мыйзамдарында Ш. деген түшүнүк колдонулбайт жана ылайык келбөөчүлүк тууралуу гана айтылат. Кеңири маанисинде Ш. солгун шайлануу укугунун баардык чектери кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо

Шайлоо — добуш берүүнүн жардамы менен мамлекеттик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарын түзүү ыкмасы. Жарандардын өзүнүн тандап алуу укугун жүзөгө ашыруусу мамлекетти башкарууга катышуусунун эң маанилүү көрүнүшүнүн бири болуп саналат.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо алдындагы үгүттөө

Шайлоо алдындагы үгүттөө – жарандардын жана коомдук бирикмелердин шайлоочуларды шайлоого катышууга үндөгөн максаттагы маалыматтарды даярдоо жана таратуу боюнча, ошондой эле тигил же бул талапкерлер (талапкерлердин тизмеси) үчүн же аларга каршы добуш берүүгө үндөгөн ишмердиктери.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо бирикмеси

Шайлоо бирикмеси – КР мыйзамдарына ылайык, талапкерлерди көрсөтүүгө же башка ишчаралар аркылуу шайлоо жүрүмүнө катышууну көздөгөн убактылуу же туруктуу иштей турган уюмдар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо бюллетени

Шайлоо бюллетени – коргоо деңгээли КР Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан аныкталып жана жашыруун добуш берүү үчүн багышталган катуу санак коюлган шайлоо документи. Таризи, тексти жана даярдоо тартиби шайлоо комиссиялары тарабынан аныкталат. КР Президентин, КР ЖКнын депутаттарын шайлоо боюнча Ш. б. даярдоодо атайын кагаз (суу белгилери бар кагаз же түстүү кагаз) же атайын боёк колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо жааты

Шайлоо жааты – шайлоого биргелешип катышуу үчүн 2 же андан көп саясий партиянын ыктыярдуу биримдиги.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо жамааты

Шайлоо жамааты – мыйзамга ылайык (юридикалык Ш. ж.) добуш берүү укугуна (жигердүү шайлоо укугуна) ээ жарандардын жыйындысы же иш жүзүндө добуш берүүчү жарандардын жыйындысы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо жашиги (добуш берүү кутусу)

Шайлоо жашиги (добуш берүү кутусу) – добуш берер алдында участкалык шайлоо комиссиясы тарабынан мөөр (мөөркатык) басылуу менен, шайлоо участогунун атайын жабдылган бөлмөсүндө же атайын жайда орнотулуп, толтурулган бюллетендерди жыйноо үчүн жашик. Ал шайлоо участогунда орнотулуучу орнотку (туруктуу) жана көчмө (шайлоочу оорусуна же майыптыгына байланыштуу жашаган жерине Ш. ж-н алып келүүнү талап кылуусу мүмкүн) болуп бөлүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо жүрүмү

Шайлоо жүрүмү – шайлоо тутумунун негизги белгилеринин бири. Ш. ж. төмөнкүлөрдү камтыйт: а) шайлоону дайындоо (адатта, ал мамлекет башчысынын же мыйзам чыгаруу органынын милдетине кирет); б) шайлоочуларды мыйзамда каралган тартипте каттоодон өткөрүү; в) өкүлчүлүк принциби боюнча түзүлүүчү (аймактык, улуттук, өндүрүштүк ж. б.) шайлоо округдарын, райондорун ж. б. у. с. уюштуруу, ошондой эле добуш берүү үчүн шайлоо участоктору менен атайын жайлар да түзүлөт; г) талапкерлерди көрсөтүү (адатта, ал саясий партиялар, шайлоо шериктери, айрым учурда шайлоочулардын, эмгек жамааттарынын ж.б. чогулуштары тарабынан жүргүзүлөт); д) добуш берүүнү өткөрүү (бир же 2 айлампа аркылуу); е) жергиликтүү жана борбордук шайлоо органдары тарабынан жүргүзүлө турган берилген добушту саноо жана депутаттык мандатты бөлүштүрүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо кассациясы

Шайлоо кассациясы – шайлоо өнөктүгүнүн жүрүшүндө добуш берүү жана жыйынтыгын аныктоо тартибинин бузулгандыгына байланыштуу өткөн шайлоону жараксыз деп таануу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо комиссиясы

Шайлоо комиссиясы — шайлоону уюштуруучу, даярдыкты камсыз кылуучу жана өткөрүүчү коллегиалдуу орган.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Шайлоо күрөөсү

Шайлоо күрөөсү – КР мыйзамдары боюнча КР Президенттин кызматына, КР ЖКнын же жергиликтүү кеңештин депутаттыкка талапкер өз талапкерлигин каттатууда мамлекет эсебине төгүүгө милдеткер болуп, шайлоо округу боюнча КР мыйзамдарында белгиленген өлчөмдөгү добушту топтой албай калган учурда кайра берилбей турган акча каражаты.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр