Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Подполковник

Подполковник – бир катар мамлекеттердин куралдуу күчтөрүндөгү офицердик чин. П. чини орус армиясында XVII кылымдан бери бар. Советтик Армияга 1939-жылы киргизилип, Аскер деңиз флотундагы 2-рангадагы капитан чинине туура келген. КР Куралдуу Күчтөрүндө, ички иштер органдарында, КР Юстиция министрлигинин кылмыш-жаза аткаруу тутумунда, КР Баңгизаттарды көзөмөлдөө боюнча агенттигинде, КР бажы кызматында жана каржы полициясында сакталган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Подряд келишими

Подряд келишими – бир тарабы (жалдамачы) экинчи тараптын (тапшырык ээсине) тапшырмасы боюнча белгилүү ишти аткарууга, анын натыйжасын тапшырыкчыга өткөрүп берүүгө, тапшырыкчы иштин жыйынтыгын кабыл алууга жана анын акысын төлөп берүүгө милдеттенген келишим. П. к-н даярдоо же кайра даярдоо, болбосо дагы башка иштерди аткаруу менен, анын натыйжасын тапшырыкчы ээсине берүүдө турат. Буюм даярдоого түзүлгөн П. к. боюнча, жалдануучу анын укугун тапшырыкчы ээсине ыйгарат. Эгер дагы башкача каралбаса, жалдануучу өз жумушун өз материалдарынан, өз каражатынан, өз күчү менен жасайт. Жалпы эрежелер менен катар эле, КР жарандык мыйзамдарында подряд келишиминин айрым бир түрлөрү боюнча (турмуш-тиричилик подряды, курулуш подряды, долбоордук жана изилдөө иштерин аткаруу подряды) атайын эрежелер белгиленген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Позитивдүү (ырастоочу) укук

Позитивдүү (ырастоочу) укук – колдонуудагы ченемдик укуктук актылар, табигый укуктан айырмаланып, мамлекет тарабынын мыйзам чыгаруучунун эрки менен белгиленген укук.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Полковник

Полковник – бир катар мамлекеттердин куралдуу күчтөрүндөгү офицердик наам. П. чини орус армиясында XVII кылымдан тартып колдонулат. Советтик Армияга 1935-жылы киргизилген жана 1-рангдагы капитан наамына туура келген; КРдин Куралдуу Күчтөрүндө, ички иштер органдарында, КР Юстиция министрлигинин жазаны аткаруу тутумунда, Баңгизаттарын көзөмөлдөө агенттигинде, КР бажы кызматында жана каржы полициясында сакталган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Порнография

Порнография (гр. рorne – бузукчул жана grapho – жазам) – жыныстык катнашы артараптан ачык жана одоно сүрөттөлгөн, көркөмдүк же илимий баалуулугу жок чыгармалар, басылмалар, сүрөттөр, компьютердик программалар, тасмалар, көрмө жана үнжазуулар, теле жана радио берүүлөр. П. фактысы арбир жолу атайын көркөм эксперттик комиссиянын корутундусу боюнча аныкталат. КР кылмыш-жаза мыйзамдарында: порнографиялык материалдарды жана буюмдарды мыйзамсыз даярдагандыгы (таркатуу жана жарнамалоо максатында); порнографиялык материалдарды жана буюмдарды таркаткандыгы, жарнамалагандыгы; порнографиялык мүнөздөгү басылмаларды, кино жана көрмө материалдарды, сүрөттөрдү жана башка буюмдарды мыйзамсыз саткандыгы үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилиги каралган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Портфелсиз министр

Портфелсиз министр – министрлик башкарбаган, бирок премьер-министрдин өзүнчө тапшырмаларын аткаруучу жана өкмөттүн жыйындарында чечүүчү добушка ээ кызмат адамы – өкмөттүн мүчөсү. Азыркы учурда көптөгөн өлкөлөрдө, анын ичинде КР да бар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланыш каражаттары

Почта байланыш каражаттары – почта байланыш кызматын көрсөтүү максатында колдонулуучу жабдуулар жана унаа каражаттары.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланыш түйүнү

Почта байланыш түйүнү – почта байланыштары менен почта каттам объектилеринин жыйындысы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланыш уюмдары

Почта байланыш уюмдары – уюштуруучулук-укуктук таризине жана менчигинин түрүнө карабастан, өзүнүн негизги ишмердигинин түрү катары почта байланыш кызматын көрсөтүүнү ишке ашырып келе жаткан юридикалык жактар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланышы

Почта байланышы – почта жөнөтүмдөрүн, акча каражаттарын которумдарды кабыл алууну, иргөөнү, ташууну жана жеткирүүнү камсыз кылуучу, ошондой эле мезгилдүү басма сөздү, бааракыларды, жөлөкпулдарды, дайындуу башка төлөмдөрдү келишимдик негизде жеткирип берүүнү уюштуруучу мекемелердин жана унаа каражаттарынын бирдиктүү технологиялык тармагы. КРдин бүткүл аймагында почта жөнөтүмдөрүнүн жана почта транзитинин эркиндиги кепилденген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланышынын артараптуу кызматы

Почта байланышынын артараптуу кызматы – почта байланыш кызматынын кат-кабарларды, акча каражаттарын, почта жана телеграф которумдарын кабыл алуу, иштеп чыгуу, ташуу, жеткирип берүү боюнча өлкөнүн аймагындагы пайдалануучуга жалпыга жеткиликтүү тарифтер боюнча кызмат көрсөтүүсү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланышынын объектиси

Почта байланышынын объектиси – почтамттар, темиржолдогу почтамттар, темиржол бекетиндеги, аэробекеттеги, почта ташуу бөлүмдөрү, кат-кабар алмашуу жайлары, почта байланыш ишканалары менен түйүндөрү, почта байланыш бөлүмдөрү ж. б.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта байланышынын оператору

Почта байланышынын оператору – почта байланыш тармагын иштетүүчү жана почта байланыш кызматын көрсөтүүчү жеке жана юридикалык жак. П. б. о.байланыш боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан берилүүчү лицензиялык макулдашуунун негизинде аракеттенет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта жашиги

thumb|Почта жашиги
Почта жашиги – каттарды жана почта карточкаларын жыйноого арналган, белгиленген тариз жана өлчөмдөгү жашик.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта жөнөтүмдөрү

Почта жөнөтүмдөрү – почта операторлору тарабынан өлкөнүн ичинде жана анын чегинен сырткары ташуу жана жеткирүү үчүн берилген каттар, почта карточкалары, бандеролдор жана чакан пакеттер, посылкалар, почта контейнерлери, тийиштүү таңгактагы мезгилдүү басылмалар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта жөнөтүүлөрүн, телеграфтык жана башка билдирүүлөрдү көзөмөлдөө

Почта жөнөтүүлөрүн, телеграфтык жана башка билдирүүлөрдү көзөмөлдөө – түздөнтүз почта-телеграфтык мекемелерде ыкчам-иликтөө органдарынын тапшыруусу боюнча текшерилүүчүнүн (шектүүнүн) кылмыш иштери тууралуу маалымат табуу, анын байланыштарын аныктоо жана маалымат алуу максаттарында белгилүү кат-кабарларды жашыруун карап чыгуу. Конкреттүү адамга даректелген же андан кеткен, ошондой эле конкреттүү дарекке келген же андан чыккан кат-кабарлар көзөмөлдөнүшү мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта индекси

Почта индекси – почта жөнөтүмдөрүн кабыл алууну жана жеткирүүнү ишке ашыруучу почта байланыш объектисине ыйгарылуучу, почта дарегинин шарттуу сандык белгилери.

Биринчи почта индекстери 1857-жылы Улуу Британияда пайда болгон.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта маркасы

thumb|Почта маркалар.
Почта маркасы – почта жөнөтүмдөрү үчүн жыйымдарды төлөгөндүктүн белгиси; почта ведомстволору тарабынан чыгарылат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта маршруту

Почта маршруту – почта байланышынын эки же андан көп түйүндөрүнүн жана почта алмаштыруу түйүндөрүнүн ортосундагы почта унаасынын жолу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Почта төлөмдөрүнүн мамлекеттик белгилери

Почта төлөмдөрүнүн мамлекеттик белгилери – почта жөнөтүмдөрүнө жабыштырылуучу жана почта кызмат көрсөтүүлөрү төлөнгөнүн ырастоочу почта маркалары ж. б. белгилер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Преамбула

Преамбула (фр. preambule – кириш сөз) – мыйзам чыгаруу же башка укуктук актынын, декларациянын же эларалык келишимдин, адатта тийиштүү актынын принциптүү жоболору, түрткү жүйөлөрү, максаттары баяндалуучу киришүүсү же киришүү бөлүгү. П. түздөнтүз юридикалык күчкө ээ болбогон, бирок укук колдонуучу тарабынан башка акт ченемдерин чечмелөөдө эске алынуучу «ченем-максаттар» жана «ченем принциптерди» өзүнө камтыйт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Презентант

Презентант (лат. praesentans – көрсөтүүчү) – векселди көрсөтүүчү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Президенттик иммунитет

Президенттик иммунитет – мамлекет башчысы катары президенттин колтийбестиги; ал өз кызмат ордунда турганда камалышы, кармалышы, сот жоопкерчилигине тартылышы мүмкүн эмес дегенди билдирет. П. и. конституцияда каралган өзгөчө жолжобо тартибинде (импичмент, кызматтан баштартуу ж. б.) кызматтан четтетилиши менен бирге гана алынып салынат. Ошондон кийин президент кадимки тартипте сот жоопкерчилигине тартылат (АКШ, Бразилия, Венесуэла), болбосо куугунтукка алуу биротоло токтотулат (Чехия). Францияда ж. б. кээбир өлкөлөрдө президент мамлекеттик чыккынчылык кылган учурларда, парламенттин улуксаты менен атайын сотко берилиши мүмкүн. КР Президенти КР Конституциясында белгиленген колтийбестик укугуна ээ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Президенттик программалар

Президенттик программалар – КРде демилгечиси КР Президенти болуп саналган мамлекеттик программалар. П. п. тигил же бул чөйрөдөгү милдеттерди чечүүгө КР Президентинин көңүлүн такай бурдуруу жана көмөктөшүүсүнө жетишүү максатын көздөйт. КРде «ХХI кылымдын кадрлары», «Маданият» ж. б. П. п. ишке ашырылууда. Президенттик фонддон каржыланат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Президенттин парламентке кайрылуусу

Президенттин парламентке кайрылуусу – мамлекет башчысы менен жалпы улуттук өкүлчүлүктүү органдын ортосундагы карым-катыштын маанилүү тариздеринин бири; өлкөдөгү абалга, мамлекеттин ички жана тышкы саясатынын негизги багыттарына арналган жыл сайын окулуучу ырасмий баяндама. Адатта, парламенттин (эки палаталуу болсо) палаталардын кошмо жыйынында Президент тарабынан окулат жана бүтүндөй өлкөгө берилет. КРде П. п. к. КР Президентинин КР Конституциясында белгиленген негизги милдеттеринин бири.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Президенционализм

Президенционализм – 1) президенттик институтун камтыган конституциялык тутум; 2) президенттик бийликтин конституциялык-укуктук институту.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Президиум

Президиум (лат. praesidium – төрөгалык)– жыйналышты (кеңешмени) башкаруу үчүн шайланган коллегия, адамдардын тобу, туруктуу жетекчи орган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Презумпция

Презумпция (лат. praesumptio ) – тескерисинчеси далилденмейинче чындык катары тааныла берүүчү божомол. Укукта бирнече П. белгилүү: автордук П-сы, жарандык укукта карызкордун айыптуулук П-сы, кылмыш-жаза укугунда айыпсыздык П-сы ж. б.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Прейскурант

Прейскурант (нем. Preiskurant ) – товардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн түрлөрү жана топтору боюнча баалардын (тарифтердин) тутумдаштырылган жыйнагы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Прекурсорлор

Прекурсорлор – КРде көзөмөлгө алынууга жаткан жана Баңгикаражаттарынын жана психотроптук заттардын, алардын П-унун тизмесине киргизилген, баңгикаражаттарын жана психотроптук заттарды өндүрүүдө, даярдоодо жана кайра иштетүүдө колдонулуучу, эларалык конвенцияларда химиялык материалдар катары жиктештирилген заттар жана алардын туздары. Аларга: күкүрт, туз, уксуз жана лизергиндик кычкылдыктар, ацетон, этил эфири, толуол ж.б. кирет. П-ду өндүрүүнүн жана мыйзамдуу жүгүртүүнүн белгиленген эрежелерин бузуу КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча жоопкерчилик тартууга кириптер кылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Премьер-министр

Премьер-министр (фр. le premier — биринчи) — бир катар мамлекеттердин аткаруу бийлигинин башчысы. 

Кээ бир өлкөлөрдө премьер жалпы элдик добуш берүүдө аныкталат, башкаларында парламент дайындайт (Кыргыз Республикасы, Казакстан, Беларусь, Орусия Федерациясы), же өлкө башчы дайындайт (Улуу Британия, Франция).

Ар бир өлкөдө премьер-министрдин өз аталышы бар, мисалы Латвияда — министрлер президенти; Германия жана Австрияда — канцлер; Кыргызстанда жана Израилде — өкмөт башчы, Италияда жана Перуда — Министрлер Кеңешинин төрагасы деп аталат.

 Тарыхы 
Премьер-министр кызматы XVI — XVII кылымдарда Батыш Европада пайда болгон. Премьер-министр деген сөз биринчи министр деп которулат. Францияда XVI—XVII кылымдарда башкы мамлекетттик министр аттуу кызмат орду пайда болгон. 

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Прерогатива

Прерогатива (лат. praerogotiva ) – кандайдыр бир мамлекеттик органга же кызмат адамына таандык өзгөчө укук.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Преференциялар

Преференциялар ( – артык көрүү) – КР бажы мыйзамдары боюнча айрым мамлекеттерге, ишканаларга, уюмдарга ишмердиктин белгилүү түрлөрүн колдоо үчүн берилген артыкчылыктар, жеңилдиктер; салыктарды төмөндөтүү, бажы жыйымдары боюнча жеңилдиктерди берүү, төлөмдөрдөн бошотуу тариздеринде ишке ашырылат. Мамлекеттер аралык мамилелерде П. өзара жана бир тараптуу тартипте да берилет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Прецеденттик укук

Прецеденттик укук – 1) статуттук укуктан айырмаланып, соттук прецеденттер түзгөн англо-америкалык өлкөлөрдүн укук тутумдарынын ажырагыс бөлүгү. П. у-тун алкагында 2 бутак: жалпы укук жана адилеттик укугу түзүлгөн; 2) соттук прецедент укуктун негизги булагы болуп таанылган укуктук тутум.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Преюдициалдуулук

Преюдициалдуулук (лат. praejudicio – алдынала чечилген) – процесстик укукта иш кароочу баардык соттор үчүн мурдагы соттун чечими же өкүмү менен аныкталган жана мыйзамдуу күчүнө кирген фактыларды текшерүүсүз жана далилдерсиз кабыл алуу милдеттүүлүгү. Алсак, эгер келтирилген зыян үчүн ашыкча коркунучтуулук булагынын ээсинин жоопкерчилиги сотто аныкталган болсо, анда түздөнтүз сот чечими менен биринчи процессте аныкталган залал келтирүүчүгө регресстик доо коюлган учурда П. болот жана талашууга жатпайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Прогрессивдик салык салуу

Прогрессивдик салык салуу – салык базасынын өсүшү менен салыктын ставкасы өсүүчү салык алуу тартиби. Көптөгөн өлкөлөрдө, анын ичинде КРде, негизинен жеке жактардын кирешелерине карата колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өндүрүм коопсуздугу

Өндүрүм коопсуздугу ― өндүрүмдүн касиети; өмүр, жарандардын саламаттыгын жана мүлк коопсуздугун камсыз кылуу, айлана-чөйрөнү коргоо талабы бар мамлекеттик стандартка туура келген өндүрүм коркунучсуз болуп эсептелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Продукцияны бөлүү жөнүндө макулдашуу

Продукцияны бөлүү жөнүндө макулдашуу – келишим, ага ылайык акысын алуу менен, КР ишкердик иш-аракеттин субъектисине (инвесторго) макулдашууда көрсөтүлгөн жерлерде пайдалуу кендерди издөөгө, чалгындоого, иштетип көрүүгө жана буга байланышкан жумуштарды жүргүзүүгө өзгөчө укуктарды белгилүү бир мөөнөткө берет, ал эми инвестор бул иштерди өз эсебинен жана өз тобокелчилигине салып жүзөгө ашырууга милдеттенет. П. б. ж. м. жердин ички байлыктарын пайдаланууга байланышкан баардык зарыл шарттар, анын ичинде чыгарылып алынган минералдык заттарды кайра иштетүүнүн шарттары, өндүрүлгөн продукцияны тараптардын ортосунда тийиштүү мыйзамдарга ылайык бөлүштүрүүнүн шарттары жана тартиби аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Продукцияны тастыкташтыруу

Продукцияны тастыкташтыруу – продукциянын белгиленген талаптарга жооп бере тургандыгын бекемдөө боюнча иш-аракеттер. П. т. төмөндөгү максаттарда жүргүзүлөт: КР бирдиктүү товар базарында уюмдардын иштөөсү, ошондой эле эларалык экономикалык, илимий-техникалык кызматташтыкка жана эларалык соодага катышуу үчүн шарт түзүү; керектөөчүлөрдүн продукция тандоосуна көмөктөшүү; керектөөчүлөрдү даярдоочулардын (сатуучунун, аткаруучунун) уятсыздыгынан коргоо; продукциянын коопсуздугун көзөмөлдөө; даярдоочу тарабынан көрсөтүлгөн сапат көрсөткүчтөрүн бекемдөө. П. т. милдеттүү жана ыктыярдуу мүнөз күтүшү мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Продюсер

Продюсер (англ. producer , produce – өндүрүү) – өзүнө фильмдерди, драмалык, сценардык чыгармаларды, музыкалык ж. б. чыгармаларды өндүрүү, каржылоо, жана көрсөтүү жоопкерчилигин жана демилгесин алган жеке же юридикалык жак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Прокат келишими

Прокат келишими – мүлктү туруктуу ишкерлик кылуу катарында тапшырган жалдоого берүүчү акысы үчүн кыймылдуу мүлктү убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга жалдоочуга берүүгө милдеттенген келишим. Эгерде келишимде башкача каралбаса же милдеттенменин маңызынан башкасы келип чыкпаса, П. к. боюнча берилген мүлк керектөө максатында пайдаланылат. П. к. жазуу жүзүндө түзүлөт да, ачык келишим болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр