Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Экзекватура

Экзекватура (лат. exsequor – аткарам) – эларалык укукта: а) башка өлкөдө чыгарылган сот чечимин аткаруу; б) кабыл алган мамлекеттин өкмөтүнүн консулду тааный тургандыгын күбөлөндүрүүчү ырасмий документ. Э. берүүдөн баштарткан мамлекет консул жиберген мамлекетке андай баштартуунун жүйөсүн билдирүүгө милдеттүү эмес.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эки палаталуу тутум

Эки палаталуу тутум – эреже катары, ар түрдүү жана арбашка компетенциялуу негизде уюштурулуучу, 2 палатадан турган жалпы улуттук парламенттердин түзүмү. Төмөнкү палата ар дайым түздөнтүз эл тарабынан шайланат. Ал эми жогорку палата аргандай ыкмалар менен – түз эмес шайлоо жолу менен (Франция, Германия, Австрия) же түз шайлоо тартиби аркылуу (АКШ, Италия, Япония) түзүлөт. Айрым өлкөлөрдө жогорку палата мурастоо белгилерине жараша да түзүлөт (Улуу Британия), болбосо алардын мүчөлөрү мамлекет башчысы тарабынан дайындалат (Канада). Кээде аралаш тартип да колдонулат. Жогорку палатанын депутаттыгына талапкерлерге салыштырмалуу бир кыйла катуу талаптар коюлат (бир кыйла жогорку жаш курак чеги ж. б. белгиленет). Азыркы учурдагы парламенттердин көпчүлүгүндө жогорку жыйындын укуктары төмөнкүнүкүнө салыштырмалуу биртоп чектелген. (м.: көп мамлекеттерде каржылоо маселелери боюнча мыйзам долбоорлору төмөнкү палата тарабынан гана сунуш кылынат, ал эми жогорку палата анын кабыл алынышына таасирин тийгизе албайт).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эки тараптуу келишим

Эки тараптуу келишим – 2 тарап ортосунда түзүлгөн келишим, же бир тарабында бирнече катышуучу, дагы бир тарабында бир же бирнече катышуучусу болгон келишим. Адатта, Э. т. к-ге эскертме берилбейт, анткени, андай учурда өзара келишимдин натыйжасында жаралбаган жаңы текст башка тараптын карап чыгуусуна сунуш кылынат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экинчилик баалуу кагаз базары

Экинчилик баалуу кагаз базары – баалуу кагаздар базарынын субъекттеринин ортосунда мурда чыгарылган баалуу кагаздар жүгүртүлө турган базар. Э. б. к. б. баштапкы баалуу кагаздар базары менен мамиле түзбөйт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экокыргын

Экокыргын (гр. oikos – туракжай, турган жер) – өсүмдүктөр жана айбанаттар дүйнөсүнө жалпы кыргын салуу, аба мейкиндигин же суу байлыктарын ууландыруу, ошондой эле экологиялык кыйроого алып баруучу иш-аракеттерди жасоо.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык адам укугу

Экологиялык адам укугу – дүйнөлүк жана да улуттук деңгээлде экологиялык каатчылык туудурган абалдын курчушунан улам келип чыккан адамдын конституциялык укуктарынын бир түрү. Э. а. у-н конституциялык деңгээлде кеңири беките баштоо 1980-жылдардын аягында – 1990-жылдардын башында гана башталган. Э. а. у-на баарыдан мурда жагымдуу айлана-чөйрөгө ээ болуу укугу; экологиялык тартип бузуу аркылуу адамдын денсоолугу менен мүлкүнө келтирилген зыяндын ордун толтуруу укугу; жаратылыш чөйрөсүнүн абалы тууралуу таасын-так маалымат алуу укугу тийиштүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык аудит

Экологиялык аудит – өткөн жана учурдагы кыйчалыш маселелерди, алдыдагы экологиялык тобокелчиликтерди, жоопкерчиликтерди аныктоо максатында ишканалардын, анын мүлктөрүнүн же ишинин экологиялык абалына көз жүгүртүү (текшерүү, баа берүү).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык камсыздандыруу

Экологиялык камсыздандыруу – экологиялык жана табигый кырсыктарга, кыйроолор менен алааматтарга карата юридикалык жана жеке жактарды, алардын менчик объектилери менен кирешесин өз ыктыярдуу жана мамлекеттик милдеттүү камсыздандыруу. Э. к. фонду жогоруда аталган кырсыктарды божомолдоо, анын кесепеттерин алдыналуу жана жоюу иштерине пайдаланылат. Чарбачылыктын ж. б. иштердин экологиялык коркунучтуу түрү менен иштеген юридикалык жана жеке жактар экологиялык милдеттүү камсыздандырылууга тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык көзөмөл

Экологиялык көзөмөл – ишканалардын, уюмдардын, мекемелердин, жарандардын айлана-чөйрөнү коргоо боюнча экологиялык талаптарын сактоосун жана экологиялык коопсуздукту камсыз кылуусун текшерүү. Ал мамлекеттик, тармактык, коомдук Э. к. болуп бөлүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык коопсуздук

Экологиялык коопсуздук – адам менен коомдун жашоо-турмушуна коркунуч туудурган антропогендик жана табигый таасирлердин натыйжасында келип чыгуучу шарттар менен каражаттардан адамдын, коомдун, айлана-чөйрөнүн өтө зарыл кызыкчылыгынын корголгон абалы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык көчкүн

Экологиялык көчкүн – айлана-чөйрө абалынын кескин начарланышынан же экологиялык алааматтан улам өзүнүн туруктуу жашаган жерин таштап, КР чегиндеги башка жерлерине жер которуп барган айласыз көчкүндөр.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык кылмыш

Экологиялык кылмыш – КР кылмыш-жаза укугундагы айлана-чөйрөнүн тазалыгын жана анын айрым катыштарын (объекттерин) буза турган кылмыш. КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча, Э. к-ка кирчүлөр: иш жүргүзүүдө айлана-чөйрөнү коргоо эрежелерин бузуу; оорулар жана үсүмдүк зыянкечтерине каршы күрөшүү үчүн белгиленген тартип менен эрежелерди бузуу; сууну булгоо; абаны булгоо; жер ж. б. бузуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык кырсык аймагы

Экологиялык кырсык аймагы – жаратылыштын экологиялык табияты бузулуусу, абанын булгануусу байкалып, суу, өсүмдүк, жаныбарлар дүйнөсү жапа чегүү менен, калктын оорусу күчөп, өлүмү көбөйүп кеткен шартта мамлекет тарабынан ырасмий түрдө жарыяланган аймак (шаар, облус, чөлкөм). Э. к. а. деп жарыялоо чечими КР Президенти тарабынан кабыл алынат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык согуш

Экологиялык согуш – жашаган чөйрөсүнө таасир этүү жолу менен душманын зыянга учуратуу (абаны, сууну, жер кыртышын булгоо же ууландыруу, жанжаныбарды кыруу, өсүмдүктөр дүйнөсүн жоготуу). Эларалык укукта тыюу салынган. 1977-жылы БУУ тарабынан кабыл алынган Жаратылыш чөйрөсүнө согуштук же аргандай душмандык менен таасир этүүгө тыюу салуу жөнүндөгү конвенцияда бекитилген (кара:Экокыргын).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык тартип бузуу

Экологиялык тартип бузуу – жаратылыш коргоо мыйзамдарын буза турган жана айлана-чөйрө менен адам саламаттыгына зыян келтире турган жорук-жосун.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык тастыктама

Экологиялык тастыктама – экологиялык тастыккатташтыруу тутумунун талаптарына ылайык иштелип чыгып, тастыкташтыруу объектинин экологиялык коопсуздугунун деңгээлин бекемдей турган жана айлана-чөйрөнү коргоо органдары тарабынан белгиленген тартипте берилүүчү ырасмий документ.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык тастыкташтыруу

Экологиялык тастыкташтыруу – объектинин экологиялык талаптарда белгиленген тастыктамага дал келе тургандыгын бекемдей турган иш-аракет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык тобокел

Экологиялык тобокел — айлана-чөйрө менен калктын саламаттыгына жагымсыз таасир эте турган баардык (атайылап жасалган же кокусунан болгон, акырындап келген же алаамат алып келген) жаратылыш объектилеринин антропогендик өзгөрүүлөрү.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык тутум

Экологиялык тутум — заттар менен кубаттуулуктардын алмашуу жүрүмүндө айлана-чөйрөнүн табигый катыштарынын биригүү, туруктуу, өз ара байланышкан, өз алдынча өнүгүүчү, өз алдынча жөнгө салынуучу жыйындысы. Ал табигый (баштапкы), жасалма (өзгөртүлгөн), уламалуу (кайрадан түзүлгөн) болуп бөлүнөт.

 Булактар 

Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык укук (жаратылыш байлыктар укугу, жаратылыш коргоо укугу)

Экологиялык укук (жаратылыш байлыктар укугу, жаратылыш коргоо укугу) – жаратылыш байлыктарын коргоо жана өнүмдүү пайдалануу боюнча мамилелерди жөнгө салуучу юридикалык ченемдердин жыйындысын билдире турган КР укук тармагы. Э. у. курамына административдик, каржы, кылмыш-жаза, жарандык, жер ж. б. укук тармактары кирет. Э. у. өзалдынча тармак катары жакындан тартып гана, т. а. 1980-жылдардын аягынан, 1990-жылдардын башынан тартып карала баштады. Тийешелүү илим тармагы менен окуу сабагы да Э. у. аталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык фонд

Экологиялык фонд – жаратылышты коргоо, жаратылыш чөйрөсүн калыбына келтирүү, келтирилген зыяндын ордун толтуруу ж. б. жаратылышты коргоо багытындагы кечиктирилгис милдеттерди чечүү үчүн түзүлүүчү бюджеттен сырткары мамлекеттик фонддор. Э. ф. юридикалык жана жеке жактардан түшкөн каражаттардан түзүлөт, анын ичинде: курчап турган жаратылыш чөйрөсүнө булгоочу заттарды чыгаруу төлөмдөрү, таштанды менен дагы башка булгоо түрүнө кирген нерселерди жайгаштыруу; экологиялык тартип бузуулар үчүн жазапулдар менен доо боюнча зыян ордун толтуруу каражаттары; дагы башка каражаттар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экологиялык экспертиза

Экологиялык экспертиза – төмөнкү максаттагы экспертиза: чарбачылык ж. б. иш-аракеттердин белгиленген экологиялык талаптарга жооп бере тургандыгын аныктоо; объектинин иштөөсүнө жол бериле тургандыгын аныктоо. КРде Э. э. мамлекеттик Э. э. менен коомдук Э. э. ишке ашырылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экономика чөйрөсүндөгү кылмыштар

Экономика чөйрөсүндөгү кылмыштар – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында кол салуу объектиси бир – мамлекеттик, муниципалдык түзүлүштөрдүн жана юридикалык жактардын, жарандардын экономикалык укуктары, мүлктүк жана өндүрүштүк мамилелери болгон кылмыштардын негизги түрлөрүнүн бири. Жеке менчикке (уурулук, алдамчылык, тоноо ж. б.) каршы кылмыш, экономикалык ишмердик чөйрөсүндө (жалган ишкердик, мыйзамсыз банк ишмердиги) коммерциялык жана башка уюмдардагы кызматтардын кызыкчылыгына каршы кылмыштар (коммерциялык сатып алуу ж. б.) Э. ч. к-дын түрлөрү болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экономикалык аймак

Экономикалык аймак – деңиз укугу боюнча 1982-жылдагы БУУ конвециясы күчүнө киргенге чейин улуттук мыйзам чыгарууда колдонулуп келген аталгы. Ал өзгөчө укуктук тартип орнотулган аймактык деңизден сырткары жаткан ачык деңиз аймагын белгилөө үчүн колдонулат жана анык Э. а. Конвенциясынын V бөлүгүнө ылайык аталып келет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экономикалык жөнгө салуу чаралары

Экономикалык жөнгө салуу чаралары – өз ичине квота берүүнү, лицензиялоону, жогорку жана төмөнкү бааны белгилөөнү камтуусу мүмкүн болгон мамлекеттин экономикалык саясатынан улам белгиленүүчү товарларды жана унаа каражаттарын ташып кирүүнү жана ташып чыгууну чектөө, ошондой эле мамлекеттин экономикасынын дүйнөлүк чарба менен болгон алакаларын жөнгө салуунун башка чаралары.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экономикалык ишкердүүлүк

Экономикалык ишкердүүлүк – максаты менен түрүнө карабастан, юридикалык жана жеке жактар тарабынан жасалган баардык иш-аракеттердин түрлөрүн камтып турат. Экономикалык ишкерлик ошондой эле субъектин аткарымдык, инвестициялык жана каржылык иштерин да өзүнө камтыйт.

 Колдонулган адабияттар 

Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экономикалык коопсуздук

Экономикалык коопсуздук — социалдык, саясий жана коргонуу жактан жетиштүү деңгээлин жана өсүп-өнүгүүсүн, тышкы жана ички коркунучтар менен ар кандай таасирлерден экономикалык кызыкчылыгын бузулгустугу менен көз карандысыздыгын камсыз кыла турган экономиканын абалы.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экономикалык кылмыштуулук

Экономикалык кылмыштуулук – кылмыштаанууда кылмыштуулуктун бир түрү; белгилүү аймакта, белгилүү мезгил ичинде жасалган түздөнтүз товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү өндүрүү, бөлүштүрүү (кайра бөлүштүрүү) жана пайдалануу боюнча коомдук мамилелерге кол салган кылмыштардын (аларды жасаган кишилердин) жыйындысы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эксаймактуулук

Эксаймактуулук (лат. ех – сырткы) – жергиликтүү мыйзамдардын аракет-күчүнөн бошотулган жана өздөрү тийиштүү болгон мамлекеттин мыйзамдарынын аракет-күчүнө баш ийдирилген (жарым-жартылай же толук өлчөмдө) жеке же юридикалык жактардын, же болбосо объекттердин статусу. Азыркы мезгилде Э. институту «Дипломаттык карым-катыштар жөнүндө» 1961-жылдагы Вена конвенциясынын, «Консулдук карым-катыштар жөнүндө» 1963-жылдагы Вена конвенциясынын жана башка көп тараптуу эларалык келишимдердин жоболоруна ылайык берилген дипломаттык жана консулдук артыкчылыктар жана иммунитеттер түрүндө жашап турат. Мыйзамдуу түрдө чет мамлекеттин аймагында турган деңиз жана аба кемелери Э-тан пайдаланышат (БУУнун 1982-жылдагы Деңиз укугу боюнча Конвенциясынын 32-статьясы).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эксгибиционизм

Эксгибиционизм (от лат. exhibitio – көрсөтүү, көрсөтүү үчүн коюу) – киши өзүнүн жыныс мүчөлөрүн эл алдында жылаңачтоо менен козуган (канагаттанган), жыныстык бузулуунун бир түрү. Ал мастурбиция (кургак ыйкоо) менен коштолушу мүмкүн. Эгер эксгибиционисттик аракеттер атайын жашы жете электердин көзүнчө жасалса, алар жыныстык кылмыш (бузуку аракеттер) катары жиктелет. Башка учурларда алар тартип бузуучулук катары каралышы мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эксгумация

Эксгумация (лат. ex – андан жана humus – жер) – өлүктүн ким экенин же өлүмдүн себептерин аныктоо максатында көмүлгөн өлүктү текшерүү же ачуу үчүн кайра казып чыгаруу. Э. кылмыш-жаза ишин иликтөө менен байланышпаган жана башка негиздер менен да жүргүзүлүшү мүмкүн (м., башка жерге которуп көмүү).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экскурсиялык ишмердик

Экскурсиялык ишмердик (лат. excursio – барып келүү, чыгып келүү) – жаратылыш, тарыхый жана маданий эстеликтер, музейлер ж. б. менен таанышуу максаттарында, алдынала түзүлгөн багыттар боюнча багыт берүүчү адистин коштоосу менен 24 саатка чейинки саякатты уюштуруу ишмердиги.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспатриация

Экспатриация (лат. ex – андан жана patria – атамекен) – жарандыктан айрылуу. Кээбир өлкөлөрдүн (м., АКШ) жарандык жөнүндөгү мыйзамдары, анын жарандыкты жоготууга байланыштуу бөлүгүндө «Э. эркиндиги доктринасына» негизденген. Анын маани-маңызы жаранды натуралаштыруу анын дароо адепки жарандыгынан айрылуусуна апкелгендигинде турат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспедитор

Экспедитор – 1) транспорттук экспедиция келишиминин бир тарабы; 2) жүктү алуучу ишкананын аны ташып жеткирүүдө узатып жүрүүчү, товардын буюртма документтерин түзүүчү, өткөрүп берүүчү кызматкери. Э. мындан сырткары: таңгактоо, белгилөө, сактоо, бажы аткарымдарын ж. б. ишке ашырат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспертиза объектисин сатуу

Экспертиза объектисин сатуу – өнөржай жана башка кызмат көрсөтүү объектерин долбоорлоо жана долбоорлоо алдындагы пландуу иштеринин документтеринде каралган чечимдерге ылайык чарбалык жүгүртүмгө түшүүчү буюмдарды жана технологияларды куруу, пайдалануу, жоюу боюнча иштердин башталышы жана жүрүшү, ошондой эле мыйзам чыгаруу актысынын, башка экспертиза объектисин айкын пайдалануунун күчүнө кириши.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспорт

Экспорт (лат. exportare – ташып чыгаруу) – товарларды, кызмат көрсөтүүлөрдү, акыл-эс ишмердигинин жыйынтыктарын, анын ичинде аларды пайдалануунун өзгөчө укуктарын КР бажы аймагынан кайра ташып келүү милдеттенмесисиз чет өлкөгө ташып чыгып кетүү бажы тартиби, экспроттоо фактысы товардын КР бажы чеграсын кесип өткөндөн, акыл-эс ишмердигинин жыйынтыктарына укуктар берилгенден тартып бекилет. Айрым коммерциялык аткарымдар КР бажы аймагынан чет өлкөгө ташылып чыгуусуз эле, алып айтканда, КР жагынан чет элдик жак товарды сатып алган жана аны кайра иштетүү менен андан ары иштетилген товарды чет өлкөгө ташып чыгуу үчүн КРдин башка жагына өткөрүп берүүсү экспорттоо менен бирдей каралат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспорттук насыя

Экспорттук насыя — насыя берүүчү-өлкөдөн товар сатып алуусун камсыз кылуу максатында чет өлкө фирмалары менен мамлекеттерге экспортчулар (фирмалар, банктар, өкмөт) тарабынан бериле турган насыя.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспорттук (импорттук) лицензия

Экспорттук (импорттук) лицензия – мамлекеттик органдардын эркин ташып кирүү, ташып чыгуу же ташып өтүүгө жол берилбеген белгилүү сандагы товарларды ташып кирүүгө, ташып чыгууга (же транзиттик ташууга – транзиттик лицензия) атайын улуксаты.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Экспорттук баа

Экспорттук баа – териштирүү жүргүзүлүп жаткан товар үчүн иш жүзүндө төлөнгөн же төлөнүүгө жаткан баа.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр