Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Наторп, Пауль

thumb|Пауль Герхард Наторп.

Наторп, Пауль (1854—1924) — неокантчылыктын Марбург мектебинин көрүнүктүү өкүлү. Анын башкы эмгектери: «Демокриттин этикасы» (1893), «Платондун идея жөнүндөгү окуусу» (1903), «Декарттын тааным теориясы» (1882), «Так илимдердин логикалык негиздери» (1910), «Сын усулуна ылайык жалпы психология» (1912), «Социалдык педагогика» (1899). Наторптун эмгектеринин аталыштарын жөн гана санап өтүүдөн көрүнүп тургандай ал кызыккан философиялык маселелер бир кыйла кеңири болгон, философиянын тарыхы, логика, психология, педагогика боюнча эмгектерди жазган.

 Идеализм тууралуу 
Өзүнүн тарыхый-философиялык, ошондой эле, логикалык эмгектеринде Наторп идеализм гана айлана-чөйрөдөгү дүйнөнү бирден бир туура түшүнүү болуп саналат деген ойду айтат. Гносеологиялык жана философиялык анализ-таанымдын башталышы, муну ал бирбүтүндүктү аңдап-билүү процесси катарында түшүнөт. Наторп идеализмди кандайдыр бир катып калган нерсе эмес, кандайдыр бир система да эмес, түбөлүк кыймыл деп эсептейт.
Наторп идеализмди гносеологияга гана эмес, этикага да таратат. Идеализм — Марбург мектебинин этикасынын негизи. Наторп этиканы логикага багыныңкы абалга коёт. Акыл-эс окуусу катарында алгач кеңири мааниге ээ болгон логика Наторпто эң жогорку даражага жетишет, ал теориялык философияны гана эмес, этиканы да кучагына камтыйт. Ошону менен эле бирге ал бардык социалдык билимдерди негиздейт.

Наторпто этика социалдык маселелер менен байланышкан эмес, анткени, жыргалчылык дегенибиз, анын пикири боюнча, өзү менен өзү боло турган жыргалчылык болуп саналат. Наторптун социалдык педагогикасы аны этикалык социализмди үгүттөөгө алып келет, этикалык социализм идеясы коомдун адамдарын акыл-эстүүлүктүн духунда тарбиялоого умтулат, бул идеал максатка жетүүдө коомдун бардык мүчөлөрүн биримдикке алып келүүгө тийиш.

 Концепциясы 
Наторптун этикалык социализм концепциясы — анын коом таануу көз караштарынын өнүгүшүнүн натыйжасы, бул Наторптун социалдык педагогиканы иштеп чыгуусунда көрүнгөн. Наторптун пикирине ылайык, адам микрокосмос болуп саналат, мында бүткүл дүйнө миниатюра түрүндө бир чекитке топтоштурулган. Демек, бардык илимдер адамды ар башка тарабынан изилдеп-үйрөнөт. Адам өзүн, ишмерликте, эмгекте, кызматта көрсөтөт. Адам ишмердиги — өзүнчө бир практикалык ойлом, башкача айтканда«регулятивдик идеяны коомдук турмушка ишке ашыруу боюнча жүргүзүлгөн ишмердик, бул: умтулуу, эрк, акыл-эс сыяктуу үч баскычты басып өтөт. Бул мүнөздөмөдө адамдын табияты көрүнөт, бул адам табияты социалдык структурада өз чагылышын табат. Мисалы, умтулуу чарбалык ишмердикте, эрк — социалдык мекемелерде, акыл-эс билим берүү системасында көрүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Л. В. Блинников.Философтордун кыскача сөздүгү. - Б.: 1997, ISBN 5-900162-16-8

Категория:Философтор‎
Категория:Немис философиясы
Категория:Туулгандар 1854-жылы
Категория:Өлгөндөр 1924-жылы
Административдик камак

Административдик камак – административдик укук бузгандыгы үчүн эркинен кыска мөөнөткө ажыратуу жана коомдон бөлүү менен коомдук пайдалуу кара жумуштарда эмгек акы төлөөсүз пайдалануу. Административдик камак боюнда бар аялдарга, 14 жашка чыга элек балдары бар аялдарга, 18 жашка толо электерге, ошондой эле, I жана II топтогу майыптарга карата колдонулушу мүмкүн эмес.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик камкорчулук

Административдик камкорчулук — бир катар чет өлкөлөрдүн конституциялык укугунда борбордук өкмөттүн жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ишине көзөмөл жүргүзүүсүнүн бир түрү. Өкмөт тарабынан дайындалган адам (префект, губернатор ж. б.) жүзөгө ашырат. Административдик камкорчулукту жүзөгө ашыруучу адам жергиликтүү өз алдынча башкаруунун мыйзамсыз актыларын жокко чыгарууга, анын органдарынын кандайдыр бир аракеттерине тыюу салууга, болбосо, сөзсүз аткарылуучу көрсөтмөлөрдү берүүгө укуктуу.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик жоопкерчилик

Административдик жоопкерчилик — административдик укук бузууларды жасагандыгы үчүн жеке жана юридикалык жактардын жоопкерчилиги; кылмыш-жаза жоопкерчилигине караганда кыйла жеңил юридикалык жоопкерчиликтин бир түрүЮридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7.

 Булактар 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик жаза

Административдик жаза — укук бузуучуларга карата мамлекеттин ыйгарым укуктуу органы же кызмат адамы тарабынан мыйзамга ылайык колдонулуучу жаза.

Ал жоопкерчилик чарасы болуп эсептелет да, административдик укук бузган адамды мыйзамдарды сактоо, коомдук жашоо эрежелерин урматтоо сезиминде тарбиялоо, ошондой эле укук бузуучунун өзүн жана башка адамдарды жаңы укук бузуулардан алдын алуу максатында колдонулат. Административдик укук бузуулар үчүн колдонуучу жалпы эрежелер жазаларды колдонууда (жасалган укук бузуунун мүнөзү; укук бузуучунун инсандыгы; анын күнөө даражасы; мүлктүк абалы) жоопкерчиликти жеңилдетүүчү жана оордотуучу жагдайларды эсепке алат Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7.

 Түрлөр 
 Эскертүү
 Административдик айып пул
 Административдик кармоо
 Административдик камак
 Административдик чыгарып салуу
 Дисквалификация
 Ишкердикти убактылуу административдик токтотуу

 Булактар 

«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик кармоо

Башка таасир этүүнүн чаралары түгөнгөндө, ага бөгөт коюу максатында, ошондой эле, укук бузуучунун кимдигин аныктоо жана укук бузуу жөнүндө протокол түзүү үчүн административдик укук бузуу жасаган адамды кыска убакытка (3 саатка чейин) эркинен ажыратуудан турган мажбурлоо мүнөзүндөгү административдик-процесстик аракет.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик комиссиялар

Кыргыз Республикасындагы райондук, шаардык мамлекеттик администрациялардын алдында түзүлүүчү, мыйзамда башка органдардын, же кызмат адамдарынын компетенциясына киргизилгендерден сырткаркы административдик укук бузуулар жөнүндөгү иштерди кароочу атайын акылдаштар алкагынан турган орган.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик көзөмөлгө алуу

Абактан бошотулган адамдын жүрүм-турумун көзөмөлдөө аркылуу ага карата белгиленген укуктук чектөөлөрдү колдонуу менен, зарыл болгон тарбиялык таасир этүүдөн турган мажбурлоо чарасы.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик мамлекеттик кызмат оруну

Кыргыз Республикасында мамлекеттик бийликтинмыйзам чыгаруу, аткаруу жана соттук бутактарынын мамлекеттик органдарынын аппаратындагы, ошондой эле КР Президентинин Администрациясындагы КР Конституциясы жана башка ченемдик укуктук актылары менен белгиленген мамлекеттик органдын милдеттерин жана иш милдеттерин жүзөгө ашыруу боюнча ал үчүн ыйгарым укуктар жана жоопкерчиликтердин көлөмү белгиленген кызмат оруну.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик өндүрүш

Бир тектүү башкаруу иштерин кароонун жана чечүүнүн тартибин белгилөөчү административдик-процесстик ченемдердин жыйындысы. Административдик укук илиминде өндүрүштөр өз ара төмөндөгүдөй болуп бөлүнөт: сунуштар, жарандардын билдирүүлөрү жана арыздары боюнча; сыйлоо иштери боюнча; тартип бузуу иштери боюнча; административдик укук бузуу иштери боюнча.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик соттор

Бир катар чет мамлекеттерде (ГФР, Франция, Финляндия, Швеция) жалпы соттордун катарындагы соттордун (жалпы жана адистешкен компетенциялуу) өзгөчө түрү. Административдик соттоо иштерин жүргүзөт. Административдик соттор ишин уюштуруунун ички принциптери жана тармагы, эреже катары, кадимки соттордукундай эле. Кыргыз Республикасында Административдик соттор жок.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик укук

Административдик укук — мамлекеттик башкаруу органдарын уюштурууда жана алардын аткаруу иш-аракеттерин жүзөгө ашыруунун жүрүшүндө келип чыгуучу коомдук мамилелерди жөнгө салуучу укук тармагыЮридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7. 

Административдик укук ченемдери аткаруу тескөө иш-аракетин жүргүзүүчү мамлекеттик органдарды уюштуруу эрежелерин; ушул органдардын жана аларда иштегендердин, ошондой эле жарандардын, мамлекеттик уюмдарда жана мекемелерде иштегендердин мамлекеттик башкаруу жаатындагы укуктарын жана милдеттерин аныктайт. Бул ченемдерде көрсөтүлгөн эрежелер милдеттүү түрдө аткарылууга тийиш жана мамлекет тарабынан тарбия, уюштуруу, мажбурлоо чаралары аркылуу камсыз кылынат.

Административдик укук мамилелерин пайда кылуучу укуктук фактылар: мыйзамдын же башка ченемдик актынын чыгышы, адамдардын аракеттери, табигый кырсык. Административдик укук объектиси болуп көбүнчө адамдардын иш-аракети, алардын жүрүм-туруму саналат.

 Булактар 

 Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек.Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов. Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б.

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик укук бузуу

Административдик укук бузуу(административдик жорук) – мыйзамдарда административдик жоопкерчилик каралган, мамлекеттик же коомдук тартипке, жарандардын укуктары менен эркиндиктерине, башкаруунун белгиленген тартибине, менчиктин баардык түрлөрүнө кол салган, укукка каршы багытталган күнөөлүү (атайлап же байкабастыктан) аракет же аракетсиздик.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук

en:Infraction
fr:Contravention
it:Contravvenzione
lt:administracinis teisės pažeidimas
lt:Administracinis nusižengimas
nl:Overtreding (strafrecht)
pt:Contravenção
Административдик чыгарып салуу

Административдик чыгарып салуу (депортация) чет өлкөлүк жарандар менен, жарандыгы жок адамдар КРдин чегинен: 1) эгерде анын аракеттери мамлекеттик коопсуздукту камсыз кылуунун, же коомдук тартипти сактоонун кызыкчылыктарына каршы келсе; 2) эгерде бул калктын саламаттыгын жана адеп-актыгын сактоо, КР жарандарынын жана башка адамдардын укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын коргоо үчүн зарыл болсо; 3) эгерде ал укуктук абал жөнүндө мыйзамдарды жана алардын КРде болуу тартибин же мыйзамдарды бир нече жолу орой бузса, чыгарылып жиберилет. Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Категория:Эл аралык укук
Административдик юрисдикция

Административдик юрисдикция (лат. jurisdictio)

1) административдик мекемелер жүргүзүүчү (соттун компетенциясындагы иштерден айырмалуу) иштердин тобу;
2) мамлекеттик башкаруучу органдардын жана кызмат адамдарынын (сотко кайрылуусуз) административдик иштерди териштирүү жана административдик тартипке тийешелүү юридикалык жазаларды колдонуу боюнча иши.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик юстиция

Мамлекеттик башкаруу чөйрөсүндөгү мыйзамдуулукту сактоого көзөмөл жүргүзүү боюнча атайын сот жана сот өңдүү органдардын тармагы, ошондой эле (кыйла тар маанисинде), бир жагынан, административдик иштерди, жарандар менен юридикалык жактардын, экинчи жагынан, мамлекеттик башкаруу органдарынын ортосундагы административдик-укуктук талаштарды кароонун процесстик тартиби. Акыркы маанисинде, соттук териштирүүнүн негизги элементтерин сактоо менен жүзөгө ашырылгандыктан, сот ишмердигинин бир түрү болуп саналат. Биркатар чет өлкөлөрдө А. ю. тармагы ХIХ кылымдын экинчи жарымында эле калыптанган. Азыркы учурда атайын административдик (Франция, Германия, Швейцария ж. б.), же ведомстволук административдик соттор менен айкалышкан жалпы соттор (АКШ, Улуу Британия ж. б.) анын органы болуп саналат. Кээде аткаруучу бийлик органдарынын, же жалпы юрисдикциядагы соттордун алкагындагы өзгөчө бөлүмдөр тарабынан жүзөгө ашырылат.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

 Шилтемелер 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Административдик-аймактык бирдик

Административдик-аймактык бирдик — административдик-аймактык түзүлүштөрдүн түзүмдүк бөлүгү. Административдик-аймактык бирдиктер саясий жактан өз алдынчалуулукка ээ болушпайт жана белгилүү бир баш ийүүдө туратЮридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7. 

Кыргызстандын административдик-аймактык бирдиктерине облус, шаар, район жана айыл аймагы кирет. 

 Булактар 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук
Жоомарт Оторбаев

Жоомарт Кайыпович Оторбаев(18.8.1955-ж. т., Фрунзе) – физик, физика-математика илимд.-доктору (1990), КР УИАнын корр. мүчөсү (1994), проф. (1996), Нью-Йорк ИАнын анык мүчөсү (1995), Кыргыз илимди өнүктүрүү б-ча Америка ассоциациясынын анык мүчөсү (1996), Кыргыз ССРинин илим ж-а техника б-ча Ленин комсомол сыйл. лауреаты (1983). Ленинград мамл. ун-тинин физика ф-тин (1978), П. Н. Лебедев атн. ин-ттун аспирантурасын (1981, Москва) бүтүргөн. 1981-жылдан Кыргыз ССР ИАда кенже, улук ил. кызматкер, лабор. жетекчиси болуп иштеген. 1996−2002-ж. КРдеги Philips Electronics өкүлчүлүгүнүн генералдык директору, Philips Electronics корпорациясынын Борб. Азия өлкөлөрү б-ча вице-президенти, 1997−2002-ж. КРдеги Нидерланд Королдугунун ардактуу өкүлү, 2001−04-ж. чет элдик инвестицияларды тартуу б-ча КР Президентинин атайын өкүлү, 2002-05-ж., 2011-жылдан КРдин вице-премьер-министри. 230дан ашуун ил. эмгектин, а. и. 5 монография, 3 окуу колдонмонун автору.

 Эмгектери 
 Электронно-возбужденные молекулы в неравновесной плазме (в соавторстве). М., 1985; 
 Экспериментальные методы и теоритические модели физики неравновесной плазмы (в соавторстве). Ф., 1988; 
 Physics of Non-Equilibrium Plasmas (в соавторстве). Амстердам, 1992.

 Колдонлган адабияттар 
 Асанов У. А. Кыргызская наука в лицах. Б.
. 2002.

 

Категория: Инсандар
Категория: Физика
Категория: Кыргыз физиктери
Ян Чжу

ЯН Чжу (б. з. ч. 395–335) – байыркы Кытай философу . Өзүнүн окуусунда мажес материализм позициясынан аракеттенген, диний көз караштарды кескин сынга алган жана өлбөстүккө ишенүүнү жокко чыгарган. Анын оюнча, табияттын бардык кубулуштары жана окуялары табигый зарылчылык принцибинин аракетине баш ийдирилген, аны тагдыр катары баалаган. Андыктын философтун көз караштары фаталисттик детерминизмдин элементтеринен бош эмес. Ян Чжу бардыгы жок болууга жана талкаланууга буйрулган деп ойлогон. Өмүр мыйзамченемдүү түрдө өлүм менен алмашылат. Этикада-утурумдук нерсе м-н ыракаттанууну негизги нерсе деп эсептеп, өлгөндөн кийин эмне болорун ойлоп, кыйналбоо керектигин айткан. Бирок Я-дын геодонизм өзүнүн ашынган түшүнүгүнө жеткен 

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8

Категория:Философия
Категория:Чыгыш философиясы
Категория:Кытай философиясы
Категория:Инсандар
Мамлекеттик казына векселдери

Мамлекеттик казына векселдери (МКВ) - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кыска мөөнөттүү (жүгүртүү мөөнөтү 3, 6, 12 ай) дисконттук мамлекеттик баалуу кагаздары. 

1 МКВнын номиналы - 100 сом. МКВ эсептерге жазууменен документтерде чагылдыруусуз чыгарылат. 
 
Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги МКВнын эмитенти болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы - МКВларды чыгарууну тейлөө боюнча башкы агент. МКВларды жайгаштыруу жума сайын Улуттук банк тарабынан өткөрүлгөн аукциондор аркылуу ишке ашырылат. Тике катышуучулар (Улуттук банк менен келишим түзүшкөн биринчилик диллерлерине жана финансы-кредиттик мекемелерине ж.б.) аукциондорго катышуу укугуна ээ. Улуттук банк тарабынан белгиленген талаптарга жооп берген жана МКВнын экинчилик рыногунда алардын ликвиддүүлүгүн колдоочу коммерциялык банктар - Кыргыз Республикасынын резиденттери биринчилик диллерлери болуп саналышат. Учурда 16 биринчилик дилерлери каттоодон өткөн. Финансы-кредиттик мекемелер болуп, мамлекеттик казына векселдери рыногунда операцияларды жүзөгө ашырууга Улуттук банк менен келишим түзүшкөн коммерциялык банктар жана институционалдык инвесторлор (инвестициялык жана пенсиялык фонддор, камсыздандыруу компаниялары жана финансылык мекемелер) саналат. 

Юридикалык жактар сыяктуу эле, жеке адамдар да Кыргыз Республикасынын МКВсынын ээлери боло алышат. Чет өлкөлүк инвесторлордун МКВ рыногуна кирүүсүнө чек коюлбайт. Инвесторлордун МКВларды сатып алуусу аукциондо (аларды биринчи жолу жайгаштырууда) же болбосо экинчилик рынокто Биринчилик дилерлер аркылуу гана жүзөгө ашырылат. 

МКВнын экинчилик рыногундагы бүтүмдөр Улуттук банктын Биринчилик дилерлерге жана анын кардарларына өздөрүнүн жумуш орундарынан эле МКВларды сатып алуу /сатуу боюнча операцияларды жүргүзүүлөрүнө мүмкүнчүлүк берген, электрондук соодалык системасы аркылуу жүзөгө ашырылат. Борбордук депозитарийдин функциясын Улуттук банк аткарат. Биринчилик диллерлер инвесторлор боюнча, баалуу кагаздардын менчик укугун сактоо жана эсепке алуу боюнча функцияларды аткаруучу субдепозитарий катары иш алып барат. 

 Маалымат булагы 
Кыргыз Республикасынын Улуттук Банкынын сайтынан
Пико делла Мирандола, Жованни

thumb|right|250px|Пико делла Мирандола, Жованни
 Кыскача өмүр баяны 
thumb|Opera omnia, 1601
Пико делла Мирандола, Жованни (1463—1494) — флоренциялык платонизмдин өкүлү, болгондо да эң ири өкүлү. Анын графтык наамы болгон жана бир нече тилди билген. 1489-жылы ал өзүнүн «900 тезисин» жарыялайт, анда «таанылып-билине турган бардык нерселер жөнүндө» ар түрдүү булактардан алынган үзүндүлөр камтылган. Бул тезистер чиркөө тарабынан айыпталып, тыюу салынат. Тезистердин автору «сага көзүм түз деп эч кимге ант берип, карганбай, философиянын бардык устаттарынын жолу менен жүрүп, бардыгын изилдеп, бардык мектептерди окуп-үйрөнүү керек... бардык доктриналарды карап чыгуу керек»... деген тургудан аракеттенген [Ренессанс эстетикасы. 2-т. 259-6.].

 пантеизм позициясы 
Пико делла Мирандола өзүнүн ата-мекендеши Фичино сыяктуу эле пантеизм позициясында турган, бирок аны натуралисттик түрдө түшүнүүгө көбүрөөк оогон. Ал жалган илим катарында астрологияга каршы чыгып, жылдыздардын тобу адамдын тагдырын аныктай албайт деп эсептеген. Мына ушундан келип ал адамдын эркинин эркиндиги жөнүндө, өзүнүн жеке керт башынын тагдырын өзү калыптандырууга жана өз жолун өзү тандап алууга укуктуулугу жөнүндө, адам өз бактысын өз колу менен жасоого тийиш экендиги жөнүндө корутунду чыгарат. Ал, адамдын активдүүлүгүн чектеп коё турган, адамдын келечектеги жашоо-турмушун алдын ала белгилеп коё турган «астрологиялык детерминизмге» каршы чыккан.
 «Адамдын нарк-насили жөнүндө сөз» деген эмгеги 
Бүткүл Европанын философторуна каршы диспут ачууга тийиш болгон «Адамдын нарк-насили жөнүндө сөз» деген эмгегинде Пико делла Мирандола дүйнөнүн борборуна адамды жана анын нарк-насилин койгон Кайра жаралуунун гуманчыл программасынын негизги жоболорун ачык кылып аныктамалайт. «Астрологияга каршы» деген эмгегинде ал мындай деп жазат: «Жер үстүндө адамдан улуу эч ким жок, ал эми адамдын өзүндө болсо анын акылы менен жанынан артык эч нерсе жок. Эгерде ким булардан жогору турууга жетишсе, демек ал асмандан да жогору турат дегенди билдирет».
 Акыйкат жөнүндө 
Пико делла Мирандола ар түрдүү көз караштар акыйкаттын айрым бир тарабынын гана көрүнүшү болуп саналат, ошондуктан ал көз караштарды бириктиргенде гана бирдиктүү акыйкатты аңдап-билүүгө болот деп эсептеп, ар түрдүү философторду элдештирүүгө умтулган.
 Мистикага кызыгуусу 
Пико делла Мирандола мистикалык маселелерге көп көңүл буруп, каббалага жана сыйкырчылыкка кызыккан. Бирок, ал бул маселелерди көбүрөөк илимий негизде түшүнүүгө умтулган. Алсак, «сыйкырчылыкты» ал кандайдыр бир көз боочулук катарында эмес, жаратылыштын изилденүүгө тийиш болгон реалдуу сыры катарында кабыл алынган. Ал «кара ниеттүү сыйкырчылыкты» (бул Орто кылымдарда түшүнүлгөндөй жаманчылык күчтөрдүн иши болгон) жана «ак ниеттүү сыйкырчылыкты» же жаратылыштын табийгый сырларын ачып-билүү жолу катарында «табийгый сыйкырчылыкты» айырмалап бөлүп караган.

 Колдонулган адабияттар 
Л. В. Блинников.Философтордун кыскача сөздүгү. - Б.: 1997, ISBN 5-900162-16-8 

Категория:Философия
Категория:Инсандар
Категория:Орто кылым философиясы
Категория:Батыш философиясы
Административдик-аймактык түзүлүш

Административдик-аймактык түзүлүш — унитардуу же федеративдүү мамлекеттин субъектеринин аймактарын белгилүү бөлүктөргө: облустарга, райондорго, департаменттерге ж.б. бөлүштүрүү.

Жергиликтүү бийлик органдары ошого жараша түзүлөт жана иштейт. Алар эки баскычтуу (АКШ), үч баскычтуу (Англия, Франция), төрт баскычтуу (ГФР) болушу мүмкүн. Өтө кичинекей мамлекеттерде (Мальта, Бахрейн) административдик-аймактык түзүлүш жокЮридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7.

 Булактар 

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Укук

be-x-old:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
fr:Liste de divisions administratives