Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Анжеланын топурагы

"Анжеланын топурагы: Эскерүүлөр" — ирландия-америкалык жазуучу Фрэнк Маккорттун 1996-жылы жазылган эскерүүлөрү болуп саналат. Эскерүүлөр Фрэнк Маккорттун балалыгындагы ар кандай анекдоттордон жана кыскача аңгемелерден турат. Эскерүүлөрдө анын Нью-Йорктун Бруклининдеги алгачкы балалык кездерин сүрөттөлүп, бирок көбүнчөсү анын Ирландиянын Лимерик жергесиндеги жашоосуна басым жасалат. Ошондой эле анда Маккорттун жакырчылык менен анын атасынын ичкиликке берилип кеткени менен күрөшүн да камтыйт. Китеп 1996-жылы басылып чыгып, 1997-жылы "Пулитцердин" "Биография же автобиография" сыйлыгын жеңип алган. Анын уландысы "Тис" 1999-жылы жарык көрүп, андан кийин 2005-жылы "Окутуучу киши" басылып чыккан.

 Тарыхы 
Америка (китеп ошол жакта аяктайт) баргандан кийин Фрэнк Нью-Йорк шаарындагы Билтмор мейманканасына жумушка орношуп, ал жакта 1951-жылга чейин иштеп калат. Фрэнк корея согушу учурунда Германиянын Бавариясындагы бекетке тандалып алынат. Милдетин аткаргандан кийин Фрэнк Нью-Йоркко кайтып келип, Нью-Йорк университетине өткөнгө чейин ар кандай жумуштарда иштеп жүргөн. 1957-жылы англис тил багытында бакалаврын аяктагандан кийин Маккорт Нью-Йорктогу мектептерде сабак бере баштаган. Андан соң ал өзүнүн магистрдик даражасын алып, кийин доктордук даражасын алыш үчүн Дублинге барганы менен бирок бүтүрбөй калган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Сыйлыктары 
"Анжеланын топурагы" 1997-жылы "Пулитцердин" "Биография же автобиография", 1996-жылы Китеп сынчыларынын улуттук чөйрөсүнүн (Биография) жана 1997-жылы Boeke сыйлыктарына ээ болгон.

Ал 1998-жылы "Жылдын ирландия тектүү америкалык инсаны" деп табылган.

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1996-жыл
Матилда

"Матилда" — британиялык жазуучу Роалд Дал жазган балдар романы. "Матилда" 1999-жылы Балдар китеби сыйлыгына татыктуу болгон. Ал 1988-жылы Лондондогу Jonathan Cape басмаканасы тарабынан Квентин Блэйктин 232 беттик иллюстрациясы менен басылып чыгарылган. Чыгарма аудио китепке ылайыкташтырылып, аны актриса Кейт Уинслет окуган. 1996-жылы тасмасы тартылып, Дэнни Де Вито режиссер болгон. Би-Би-Синин эки бөлүктөн турган берүүсүнө да ылайыкташтырылып, анда Лорен Моте (Матилда), Эмералд О'ханрахан (Мисс Хани), Никола Маколифф (Мисс Транчбулл) ролдорду аткарышып, Ленни Генри тарабынан баяндалган. Ошондой эле, 2010-жылы мюзикли жарык көргөн.

2012-жылы "Матилда" School Library Journal журналынын бардык балдар романдары боюнча, ай сайын, негизинен АКШдагы окурмандардын арасында, жүргүзгөн сурамжылоосунун натыйжасында 30-катардан орун алган. Бул Далдын Мыкты 100гө кирген төрт китебинин алгачкысы. Бул башка жазуучулардыкынан көп дегенди билдирет.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1988-жыл
Буралма апельсин

"Буралма апельсин" — 1962-жылы басылып чыккан Энтони Бөржесстин дистопиялык романы. Англия коомунун жакынкы келечектеги окуяларын чагылдырган чыгарма жаштардын зордук-зомбулук субмаданиятына басым жасайт. Башкы каарман Алекс аттуу өспүрүм бала өзүнүн зомбулуктуу эрдиги жана мамлекеттик бийлик органдарынын аны оңдоого аракет кылганына байланыштуу тажрыйбалары туурауу айтып берет. Китеп жарым-жартылай орус таасиринен алынган "надцать" жаргону менен жазылган. Бөржесстин айтмында, бул чыгарма үч аптанын ичинде жазылган jeu d'esprit (рух оюну) болуп эсептелет.

2005-жылы "Буралма апельсин" Time журналынын 1923-жылдан бери жазылган "100 мыкты англис тилиндеги романдардын" тизмесине кирип, Modern Library басмаканасы менен анын окурмандары тарабынан "20-кылымдагы англис тилиндеги эң мыкты 100 романдын" бири аталган. Китептин кол жазмаларынын түп нускасы Канаданын Онтариосундагы Хэмилтон жергесинде жайгашкан Макмастер университетинин алдындагы Уилям Реди атындагы архив жана изилдөө жыйнактары бөлүмүндө сакталат. Институт документтерди 1971-жылы сатып алган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1962-жыл
Кичинекей айымдар

"Кичинекей айымдар" — америкалык жазуучу Луиза Мэй Олкоттун (1832-1888) романы. Романдын түп нускасы эки том менен 1868 жана 1869-жылдары басылган. Олкотт китептерди басмаканачысынын суроо-талабы боюнча бир нече айда жазып койгон. Роман окурмандарды Марчтар үй-бүлөсүндөгү Мег, Жо, Бет жана Эми аттуу төрт эже-сиңдинин окуясына жетелейт. Автордун өзүнө жана үч эже-сиңдисине үстүртөн негизделген окуя төрт кыздын балалык кезинен тарта турмуш курганга чейинки окуяларын ийне-жибине чейин сүрөттөйт.

"Кичинекей айымдар" дароо эле коммерциялык ийгилик жаратып, сынчылардын баасын алган, ал эми окурмандар болсо каармандар жөнүндө көбүрөөк билүүнү талап кылышкан. Олкотт тез эле экинчи томун бүтүрүп койгон (Бириккен Падышалыкта "Жакшы колуктулар" деп аталган жана бул аталыш Олкотт эмес басмаканачыдан чыккан). Ал да ийгиликтүү болгон. Эки том 1880-жылы бир эле чыгарма болуп, "Кичинекей айымдар" деген аталыш менен жарык көргөн.

Олкотт өзүнүн популярдуу чыгармасынын эки уландысын жазып, экөөндө тең Марч эже-сиңдилердин окуялары баяндалган. Алар: "Кичинекей кишилер" (1871) жана "Жонун балдары" (1886). "Кичинекей айымдар" кыздар үчүн жазылган роман болсо да ал учурдагы балдар үчүн жазылган, өзгөчө кыздар үчүн жарык көргөн жазуулардан бир топ эле айырмаланып турган. Роман үч негизги теманы көтөргөн. Алар: үй-бүлөлүк жашоо, иш жана чыныгы сүйүү. Булардын баары бири-бири менен байланыштуу болуп, каармандын жеке өздүгүн табуусу үчүн ар бири маанилүү ролду ойнойт.

"Кичинекей айымдар" романс, же таанып-билүү же болбосо эки максатта тең окулуп келген. Китеп байлыкка караганда изгиликти артык көргөн үй-бүлөлүк драма катары да окулуп келген менен гендердик чектөөлөрдү жакшы билген аялдар тарабынан жашоону буйтап өтүү каражаты катары да пайдаланылган. Сара Элберттин айтымында, Олкотт романтикалык балдардын окуяларын сезимтал романдардагы башка элементтер менен айкалыштырып, таптакыр башка форматтагы адабияттын жаңы түрүн жараткан. Элберт "Кичинекей айымдарда" бардык америкалык кыздын үлгүсү бар жана бир тууган Марч эже-сиңдилерде ар түрдүү аспекттер камтылган деп белгилеген.

Китеп эки жолу үнсүз тасмага жана ошондой эле төрт жолу үндүү тасмага 1933, 1949, 1978 жана 1994-жылдары ылайыкташтырылган. Төрт телесериал тартылып, экөөсү 1950-жылы Британияда, дагы эки аниме сериал 1980-жылы Жапонияда жарык көргөн. Ал эми музыкалык версиясы 2005-жылы Бродвейде ачылган. 1998-жылы америкалык опера версиясы эл аралык деңгээлде аткарылып, 2001-жылы АКШнын телеканалдарында көрсөтүү үчүн тартылып алынган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1868-жыл
Кан ичкичтер академиясы

"Кан ичкичтер академиясы" — америкалык жазуучу Райчелл Миддин калемине таандык алты бөлүктөн турган романдар цикли. Жаш окурмандарга арналган бестселлер романдын жанры паранормалдык романтика. Чыгарма 17-18 жаштагы дампир (вампир жана адамдан туулган) Розмари "Роз" Хэзвейдин окуясын чагылдырат. Ал өзүнүн эң жакын морой курбу кызы Василиса "Лисса" Драгомирди коргош үчүн машыгуудан өткөн болот. Сэнт Владимир академиясында стригойду (өлбөс жин кан ичкич) кантип жеңиш керек экенин үйрөнүп жатып жана Лисса менен үзүлбөгөн психалык байланышка ээ болгон Роз өз устаты Димитрий Беликов менен тыюу салынган романтикалык мамиледе болуп калат.

Бул сериядагы биринчи китеп "Кан ичкичтер академиясы" 2007-жылы басылып чыгарылган. Андан кийин "Фросбит" 2008-жылы жарык көргөн. Сериядагы үчүнчү китеп "Көлөкөдөгү өбүшүү" дагы 2008-жылы чыгып, төртүнчү китеп "Убадаланган кан" 2009-жылы басылып чыккан. Бешинчи китеп "Байланган рух" жана алтынчы китеп "Акыркы курмандык" 2010-жылы жарык көргөн.2013-жылга карата китептер сериясы 35 өлкөдө 8 миллион нуска менен сатылган.

Сериядагы биринчи китеп тасмага ылайыкташтырылып, ага Марк Уотерс режиссерлук кылган. Ал эми тасмага тартылгандар Зои Дойч, Лүси Фрай, Данила Козловский, Олга Куриленко жана Габриэл Бирн. Тасма көрүүчүлөргө The Weinstein Company тарабынан 2014-жылдын 7-февралында сунушталган.

 Кызыктуу фактылар 
Тасманын сюжети китеп тарыхынан олуттуу айырмачылыктар бар. Китеп Елена блондинка болгон. Түгөлбай ук өлтүрүү максаты Степан да, бир тууганы жеген жок болушу керек эле. Сценаристы эмес, өзгөчө придерживались идея Лизы Джейн смит, стараясь адаптировать сериал астында телевизионный форматы.Тууралуу кызыктуу маалыматтар "Vampire Diaries"

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Уулуу Библия

"Уулуу Библия" — Барбара Киңсловердин 1998-жылы жарык көргөн бестселлер романы. Чыгарма Прайс аттуу миссионерлер үй-бүлөсүнүн 1959-жылы АКШнын Жоржия штатынан Бельгия Конгосундагы Кивлу дарыясына жакын жайгашкан Киланга кыштагына көчүп барганы тууралуу баяндайт.

Кабыл алынышы жана сыйлыктары

Мичико Какутани The New York Times гезитинде китепти "күчтүү" деп атап, бирок коомдук аллегориялар кез-кези менен "олдоксон" болуп калган деп жазган.

Жон Муллан The Guardian британ гезитине китеп тууралуу баяндама жазып, "окуясы эле эмес, баяндоо формасы да таң калаарлык" деген.

"Уулуу Библия" 1999-жылы "Орфандын китеп клубу" берүүсүнө тандалып алынган. Ошол эле жылы китеп Пулитцер сыйлыгынын фантастика категориясында финалист болгон. Ал 2000-жылы "Буке" сыйлыгын алган.

2016-жылдын мартында китеп BBC Radio 4 үналгысынын "Эң көп окулган китептер" берүүсүндө талкууга алынган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1998-жыл
Сиддхарта

thumb|upright|Сиддхарта (1922).
"Сиддхарта" — Херманн Хессенин 1922-жылы жазган романы. Романда ал Гаутама Будданын мезгилинде жашаган Сиддхарта аттуу кишини тапканы тууралуу руханий саякаты баяндалат. Хессенин тогузунчу романы болгон бул китеп немец тилинде, жөнөкөй жана лирикалык стилде жазылган. Чыгарма АКШда 1951-жылы басылып чыгып, 1960-жылдара таасирдүү болгон. Хессе чыгармасынын биринчи бөлүгүн Ромен Ролланга, ал эми экинчисин жээни Вилхелм Гундертке арнаган.

Сиддхарта сөзү санскрит тилиндеги эки сөздөн келип чыккан: siddha (жетишкен) + artha (изделген нерсе), экөө биригип "ал (болмуштун) маанисин тапкан" же "ал өз максаттарына жеткен" деген маанини билдирет. Чындыгында Будданын аты-жөнү өзү баш тартканга чейин Капилавастунун ханзаадасы Сиддхарта Гаутама болгон. Бул китепте Будда "Готама" деп аталат.

Кино версиялары

"Сиддхарта" аттуу тасма версиясы 1972-жылы жарык көргөн. Ага Шаши Капур тартылып, Конрад Рукс режиссерлук кылган.

1971-жылы вестерн мюзикл катары сюрреалисттик ылайыкташтыруусу Закария аталышы менен көрүүчүлөргө сунушталган. Жон Рубинштейн башкы ролду жаратып, Жорж Энглунд режиссерлук кылган. Дон Жонсон Говиндага барабар болгон Меттүнүн ролун аткарган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Адабият
Категория:Китептер
Категория:1922-жыл
Атлант Силкинди

thumb|Атлант (Нью-Йорк).
Атлант Силкинди — Айнд Рэнддин 1957-жылы жарык көргөн романы. Рэнддин төртүнчү жана акыркы жана ошондой эле эң чоң романы. Рэнд аны фантастикалык чөйрөдөгү эң көрүнүктүү эмгеги деп эсептейт. «Атлант Силкинди» илимий фантастикалык, сыйкыр жана романтикалык элементтерди камтыйт. Башка чыгармаларына салыштырмалуу бул эмгегинде Рэнд объективизм тууралуу эң көп тыянак колдонгон.

Китеп дистопиялык Кошмо Штаттарды сүрөттөйт. Ал коомдогу эң белгилүү жана ийгиликтүү өнөр-жайчылардын көпчүлүгү маанилүү өнөр-жайлардын кулашына алып келе турган жаңы агрессивдүү эрежелердин киргизилишине жооп иретинде өз байлыктарын, ал түгүл өз элин таштап кетишет. Романдын аталышы титан Атлантты билдирет. Ал романда «дүйнөнү ийиндеринде кармап турган алп» деп сүрөттөлөт. Анын мааниси Франсиско д'Анкония менен Хэнк Рирдендин ортосундагы маектешүүдө ачылат. д'Анкония «алптын аракети канчалык чоң болгон сайын, дүйнө анын ийиндерине ошончолук оор болот» экенин көрүп Рирденден Атлантка эмне деп кеңеш берээрин сурайт. Рирден жооп бере албай калганда д'Анкония өзү «силкинди» деп жооп берет.

Рэнд сүрөттөгөндөй, «Атлант Силкинди» чыгармасынын темасы — бул кишинин болмуштагы акыл-эсинин ролу болуп саналат. Китеп бир нече философиялык темаларды изилдеп, натыйжада Рэнд алардан объективизмди иштеп чыккан. Муну менен чыгарма акыл-эсти, индивидуализмди жана капитализмди пропагандалап, мамлекеттик мажбурлоонун туура эмес экенин сүрөттөйт.

«Атлант Силкинди» китеби 1957-жылы жарык көргөндөн кийин ага негизинен терс ой-пикирлер айтылган. Бирок кийинки декадаларда туруктуу популярдуулугун сактап, ырааттуу түрдө сатылып турган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1957-жыл
Дон Кихот

thumb|Miguel de Cervantes (1605) El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha
"Дон Кихот" (толук аталышы: Ак сөөк айлакер ламанчалык мырза Кихот, испанча: El ingenioso hidalgo don Quixote de la Mancha) — Мигел де Сервантес Сааведранын испанча романы. Эки томдук болуп 1605 жана 1615-жылдары жарык көргөн "Дон Кихот" испан алтын доорундагы жана жалпы эле испан адабиятындагы эң таасирлүү эмгек деп эсептелет. Азыркы Батыш адабиятынын түптөөчүсү катары жана байыркы абройлуу романдардын бири болгон китеп улуу көркөм чыгармалар тизмесинин баш сабынан орун алып келет. Мисалы, Дүйнөлүк китепкананын коллекциясында "Дон Кихот" ушул убакка чейин жарык көргөн китептердин ичинен эң мыкты адабий чыгарма делет.

Китеп мырза Алонсо Кихано аттуу кишинин саякатына окурмандарды жетелейт. Ал рыцарлар тууралуу көптөгөн китептерди окугандан кийин акылдан адашып, рыцар болуп алып, туура эмес көрүнүштөрдү оңдоп, ламанчалык Дон Кихот ысымы менен дүйнөгө адилеттикти алып келүүнү чечет. Ал жөнөкөй эле бир дыйкан Санчо Пансаны өзүнүн жардамчысы кылып жалдап алат. Санчо болсо өзүнүн дыйканчылыкка байланышкан даанышмандыгын Дон Кихоттун эскирген рыцардык жөнүндөгү риторикалык кептерине пайдаланат. Китептин биринчи бөлүмүндө Дон Кихот дүйнөнү болгонун болгондой көрбөй, рыцардык тууралуу өзү окугандары боюнча көрүүнү каалайт. Романдын башынан аягына чейин Сервантес реализм, метатеатр жана тексттердин ортосундагы байланыш сыяктуу адабий ыкмаларды колдонот. Китеп адабий коомчулукка чоң таасирин тийгизген. Анын тийгизген таасирлерин Александр Дюманын "Үч мушкетер" (1844), Марк Твендин "Хеклберри Финндин окуялары" (1884) жана Эдмонд Ростанддын "Сирано де Бержерак" (1897) сыяктуу эмгектеринен көрүүгө болот. Ошондой эле "кихоттук" деген сөз жана "Лотарио" эпитети колдонулуп калган. "Лотарио" сөзү Эл Куриосо Импертиненте аттуу каарманды сүрөттөш үчүн "Дон Кихот" чыгармасынын 1-бөлүмүнүн 4-китебинин 33-351-баптарында жазылган. Артур Шопенхауер "Дон Кихотту" эң улуу төрт романдын бири деп атаган, калган үчөөсү "Тристрам Шенди", "Жаңы Элиоза" жана "Вилгелм Мейстер" болуп эсептелетБул романдын негизги каармандары "Дон Кихот", билдирет.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Испания Маданияты‎
Категория:Китептер
Категория:1605-жыл
Түндүк жаркырагы

"Түндүк жаркырагы" (Түндүк Америкада жана башка өлкөлөрдө Алтын компас катары белгилүү) — Филип Пулмандын жаш өсүрүмдөргө арналган фэнтези романы, 1995-жылы Scholastic UK тарабынан басылып чыгарылган. Параллелдүү ааламда болуп өткөн окуяда Лира Белакванын Арктикага дайынсыз жоголгон досу Рожер Парсловду жана сыйкырдуу "Чаң" затынан тажрыйба жүргүзүп жүргөн абактагы абасы лорд Азриелди издеп сапарга чыкканы тууралуу баяндалат.

"Түндүк жаркырагы" "Караңгы башталыштар" (1995-жылдан 2000-жылга чейин) аттуу үчилтиктин биринчи китеби. Alfred A. Knopf 1996-жылы апрелде "Алтын компас" деген аталыш менен АКШдагы биринчи басылышын чыгарган. Ошол аталыш менен ал 2007-жылы Голливуд тасмасына жана видео оюнга ылайыкташтырылган.

Пулман Жылдын эң көрүнүктүү британ балдар китеби деп таанылып, 1995-жылы Китепкана бирикмесинин Карнеги медалын утуп алган. Медалдын 70 жылдыгына карата китеп сүйүктүү китептер аттуу жалпы элдик добуш берүүнүн натыйжасында кеңешме тарабынан жеңишке жеткен он мыкты эмгектердин бири деп аталган. "Түндүк жаркырагы" ошол кыска тизмеден коомдук добушка ээ болуп, анын натыйжасында 2007-жылдын 21-июнунда "Карнегилердин Карнегиси" деген наамга татыган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1995-жыл
Күндөлүк (роман)

"Күндөлүк" — америкалык роман жазуучу Николас Спаркс тарабынан 1996-жазылган романтикалык роман. Роман 2004-жылы окшош аталыштагы тасмага ылайыкташтырылган. Индиянын Болливуд тасмасы болгон "Zindagi Tere Naam" да ушул чыгармага негизделип тартылып, анда Митхун Чакраборти катышкан.

Ылайыкташтырылышы

Роман окшош аталыштагы тасмага 2004-жылы ылайыкташтырылып тартылган. Индиянын Болливуд тасмасы болгон "Zindagi Tere Naam" да ушул чыгармага негизделип тартылып, анда Митхун Чакраборти катышкан. "Niyoti" аттуу бенгал тилиндеги тасманын сюжети "Күндөлүктөн" эргүү алып жаралган.

Романдын негизинде телесериал Тодд Графф тарабынан иштелип чыгууда. Графф Спаркс жана Тереза Парк менен биргеликте сериалдын Warner Bros. Television жана Nicholas Sparks Productions компаниялары үчүн өндүргөн башкы продюсерлери болуп саналат.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1996-жыл
Чал жана деңиз

"Чал жана деңиз" — америкалык жазуучу Эрнест Хемингуэйдин кыска романы. Чыгарма 1951-жылы Багаманын Бимини жергесинде жазылып, 1952-жылы басылып чыгарылган. Бул Хемингуэйдин көзү тирүү кезинде жарык көргөн акыркы негизги көркөм чыгармасы болгон. Анын белгилүү эмгектеринин бири болгон бул чыгарма улгайып калган кубалык балыкчы Сантягонун окуясын баяндайт. Ал Флориданын жээгиндеги гольфстримде үлкөн ийне тумшук балык менен күрөшөт.

1953-жылы "Чал жана деңиз" Пулитцер сыйлыгынын "Фантастика" номинациясына татып, 1954-жылы Нобел комитети тарабынан Хемингуэйге адабият жаатындагы ""Нобел" сыйлыгын ыйгарууга салым кошкону белгиленген.

 Сюжети 
"Чал жана деңиз" чыгармасында улгайып калган Сантяго аттуу балыкчы менен чоң марлиндин ортосундагы күрөшү баяндалат. Окуя Сантягонун 84 күн бою балык кармай албай жүргөн жеринен башталат. Деңизден олжосуз кайта бергендигинен аны "salao" (такыр иши жүрбөгөн адам) деп да эсептеп башташкан. Жалгыз гана Манолин аттуу кичинекей досу атасынын каршылыгына карабай, чалга жардам берип турат.

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1952-жыл
Категория:Бестселлер китептер
Категория:Эрнест Хемингуэйдин чыгармалары
Чоң үмүттөр

thumb|Чоң үмүттөр.
"Чоң үмүттөр" — Чарлз Диккенстин он үчүнчү жана акыркы романдарынын бири. Чыгарма Пип каймана аттуу жетим баланын өсүп-жетилишин жана өнүгүшүн сүрөттөйт. Бул биринчи жак менен баяндалган "Дэвид Копперфилдден" кийинки Диккенстин экинчи романы.Роман биринчи жолу Диккенстин сериалы катары "Жыл бою" аттуу апталык журналда 1860-жылдын 1-декабрынан тарта 1861-жылдын августуна чейин жарыяланып турган. 1861-жылы октябрда Chapman and Hall басмаканасы романды үч том менен басып чыгарган.

Романдагы окуялар Кентте жана Лондондо 19-кылымдын биринчи жарымында болуп өтөт. Чыгарма Диккенстин айрым унутулгус көз ирмемдерин, жаш Пип качып кеткен күнөөкөр Абел Мэгвитчти көрүстөндө жолуктуруп калганын тууралуу маалыматтарды камтыйт. "Чоң үмүттөр" жокчулук, абак кемелери, чынжырлар жана өлүмгө чейинки мушташтар сыяктуу өтө ашыкча образдуулукка жана элдик маданиятка сиңип кеткен түркүн түстүү каармандарга толгон. Түркүн түстүү каармандарга адаттан тыш Мисс Хавишам, сулуу бирок муздак Эстелла жана Бул эн сонун Miss Havisham, кооз, бирок суук Эстелла жана баёо темир уста Жо кирет. Диккенс өз эмгегинде байлык менен жакырчылыкты, сүйүү менен баш тартууну, ошондой эле жакшылык бара-бара жамандыкты басып коюшу тууралуу темаларды көтөргөн. Окурмандар менен адабият сынчыларынын арасында популярдуу болгон "Чоң үмүттөр" көп тилдерге которулуп, ар кандай медиа түрлөрүнө көп жолу ылайыкташылган.

Роман жарык көрөөрү менен дээрлик дүйнөлүк баага татыган. Диккенстин замандашы Томас Карли "болбогон Пип" деп романга кемсинтүүчү мамиле кылганы менен ар бир жарык көргөн бөлүмдү "оозу толо күлкү" менен кабыл алган. Кийинчерээк Жорж Бернард Шоу романды "баары бир бүтүн жана дайыма чынчыл" деп мактаган. Китептери улам басылып чыгарылган сайын Диккенс "Чоң үмүттөргө" болгон элдин жообу менен сатылышына ыраазы болгон. Качан гана чыгарманын мазмуну Диккенстин оюнда жарала баштаганда жазуучу аны "аябай таза, жаңы жана гротеск идея" деп атаган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Китептер
Категория:1861-жыл
Оуэн Мини үчүн сыйынуу

"Оуэн Мини үчүн сыйынуу" –– америкалык жазуучу Жон Ирвиңдин жетинчи романы. 1989-жылы басылып чыккан китеп кичинекей Нью-Хэмпшир шаарчасында 1950 жана 1960-жылдары бирге өскөн Жон Уилрайт менен анын эң жакын досу Оуэн Мининин окуясын баяндайт. Жондун баяндаганына караганда, Оуэн ар тараптан төп келишкен бала. Ал өзүн Кудайдын куралы деп эсептеп, өзү үчүн пайгамбарчылык кылып тагдырын аткарууга киришет.

Роман Гүнтер Грасстын эң белгилүү романы "Темир добулбасына" таазим болуп саналат. Грасс Жон Ирвиң жана анын эң жакын досу үчүн зор таасирин тийгизген. Эки романдын тең негизги каармандары, Оуэн Мини менен Оскар Матцераттын ысымдарынын баш тамгалары окшош, андан тышкары алардын мүнөздөрү жана ошондой эле айрым окшош нерселери бар. Ирвиң ошол окшоштуктарды ырастаган. Бирок "Оуэн Мини үчүн сыйынуу" көз карандысыз жана өзүнчө мазмун менен өнүгөт.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1989-жыл
Моби-Дик

thumb|Моби-Дик (1892).
"Моби-Дик" же болбосо "Кит") — америкалык жазуучу Херман Мелвилл тарабынан 1851-жылы Америкадагы кайра жаралуу доорунда басылып чыгарылган роман. Деңизчи Ысмайыл кит уулоочу "Пекод" кемесинин капитаны Ахабдын "Моби-Дик" аттуу ак киттен өч алыш үчүн издөөгө чыкканын баяндап берет. Мурунку кит аңчылыгына чыккан саякаттарында ошол ак кит Ахабдын тизесин тиштеп алган болот. Роман 1891-жылы жазуучу көз жумган убакта коммерциялык жактан солгундоого дуушар болуп басмаканалардан чыгарылбай калган, бирок 20-кылымда Американын улуу романы катары өз беделине кайра ээ болгон. Уиллям Фолкнер аталган эмгекти өзү жазгысы келгенин мойнуна алган, Дейвид Герберт Лоренс болсо романды "дүйнө жүзүндөгү эң таң калаарлык жана кереметтүү китептердин бири" жана ошондой эде "деңиз туурасында жазылган эң улуу китептердин бири" деп атаган." "Мени Ысмайыл деп ата" — дүйнө адабиятынын эң атактуу ачылыш сүйлөмдөрүнүн арасынан орун алган.

Бир жарым жылдык эмгектин түшүмү болгон китепке Мелвиллдин деңизден алган тажрыйбасы, кит жөнүндөгү адабияттардан окугандары жана ошондой эле Шекспир менен Библиядагы адабий эргүү таасир эткен. Романдагы ак кит кармаганга кыйын болгон чыныгы албинос кит Мока Диктин үлгүсүнөн алынган, ал эми аягы кит уулоочу "Эссекс" кемесинин чөгүшүнө негизделген. Кит аңчылыгынын жана киттин майын алуунун, андан тышкары кеменин бортундагы маданий жактан ар түрдүү экипаж мүчөлөрүнүн жашоосунун толук кандуу жана реалдуу сүрөттөлүшү класстык жана социалдык макам, жакшылык жана жамандык, Кудайдын бар экендиги сыяктуу окуялар менен айкалышат. Баяндоо прозадан тышкары Мелвилл ырларды, поэмаларды, Шекспирдин сахналаштырылган баяндоосун, монолог жана апарт сыяктуу стилдерди жана адабий ыкмаларды колдонот.

"Анын гениалдуулугуна суктануу белгиси катары" деп Натаниэл Хауторнго арналып жазылган китеп биринчи "Кит" деген аталыш менен Лондондо 1851-жылы басылып чыгарылган. Ал эми ноябрь айында Нью-Йоркто акыркы так аталыш менен жарык көргөн. Китептин эки түрдүү басылышы — айрымадары бир аз гана, кээ бир жеринде чоң — жүздөгөн айырмачылыктар менен жарык көргөн. Лондондогу басмаканачы аяр болгон абзацтарды алып салып, же өзгөртүп койсо Мелвилл китепти кайра көздөн өткөрүп, китептин аталышын да акыркы мүнөттөрдө өзгөртүп Нью-Йорк басылышы чыккан. Бирок кит эч кандай сызыкчасыз "Моби Дик" деп эки санда тең кездешет.

Британиядагы басылышында Ысмайылдын аман калышын камтыган эпилог жок болгондугуна байланыштуу окуяны жоголуп кеткен бирөө айтып жаткандай сезим калтырат. Британ журналдарындагы көптөгөн сынчылар адабий эрежелер бузулгандыгын айтып, олуттуу кемтик үчүн жазуучуну сынга алышкан. Бирок башка сынчылар китепти суктандыруучу деп мүнөздөшкөн. Кыртышы сүйбөгөн айрым британиялык сынчылардын ой-пикирлери Америкадагы мезгилдүү журналдарга басылып чыгарылып, же шилтеме жасоо менен эпилогго жеткилик алган америкалык окурмандарды ыңгайсыз абалга калтырган. Автордун көзү тирүү кезинде китептин 3200дөй нускасы сатылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1851-жыл