Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Эдита Хербусь

thumb|300px|Эдита Хербусь (2013-ж.)
Эдита Хербусь – поляк чыгаан бийчиси жана актрисасы.

 Кыскача өмүр таржымакалы 
Эдита Хербусь 1981-жылы 26-февралда Польшанын Келце шаарында төрөлгөн. Ошол эле шаарда бий мектебин аяктаган. 2008-жылы Еврокөрүнүү бий сынагын жеңгенПобедители Танцевального "Евровидения-2008": Польша, Россия, Украина // Независимое телевидение Севастополя 9 сентября 2008 10:17 Польша на Танцевальном Евровидении 2008 . 2003-жылдан учурга чейин актриса болуп иштейт. Лодзь шаарында белгилүү педагог Бернард Хиллер менен таанышыпHerbuś na warsztatach // Interia.pl , Хербусь Лондондо жана Римде Хиллердин мастерклассында окуганHerbuś lekcje aktorstwa USA // Fakt.pl 04.02.2011 16:00 .

 Киноролдору 
 2003 «Plebania»
 2004/2007 «Kryminalni» (Ада Панас)
 2006 «7 krasnoludków: Las to za mało - historia jeszcze prawdziwsza»
 2006–2007 «Na Wspólnej» (Уршула)
 2007–2008 «Tylko miłość» (Зузанна)
 2007 «Świat według Kiepskich» (Репортер)
 2008 «Małgosia contra Małgosia» (Małgosia)
 2009 «Zamiana» (журналист Эдита)
 2009 «Вольф Мессинг: видевший сквозь время» (Анна)
 2009–2010 «Samo życie» (Aneta Walińska)
 2010 «Nowa» (Martyna Jewiasz)

 Шилтемелер 

 Дагы караңыздар 
 Эдита Хербустун сүрөттөрү

 Интернеттеги шилтемелер 

 Расмий сайты 
 Эдита Хербусь (Кино-Театр.Ру сайтында профили) 
 Edyta Herbuś — Фейсбук социалдык тармагында Эдита Хербустун профили 
 Fanclub 
 Edyta Herbus Pictures (FanPix.Net)

Категория:Театр
Категория:Маданият
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Актрисалар
Категория:Польша
Набайы облусу

Навоий облусу — Өзбекстан Республикасынын административдик бирдиги.

1982-жылы 20-апрелде Бухара менен Самарканд облусунун кошулушунан уюшулган. Облус Казакстан Республикасы, Жызак, Самарканд, Бухара Облусттук жана Каракалпакстан менен чектешет. Аянты 111,0 миң км2. Калкы 767,3 миң (2006); негизинен өзбектер (63,3%), ошондой эле орус (13,5%), казак (11,5%), татар (2,6%), украин (1,4%), каракалпак (1,4%), тажик, азербайжан, беларус жана башка улут өкүлдөрү да жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 км 2ге 7 киши. Облуста 8 административдик район, 6 шаар (Заравшан, Навои, Кызыл-Тепе, Нура-Тоо, Үч-Кудук, Кармана), 8 шаарча, 53 кыштак бар. Административдик борбору – Навои шаары. Облус Өзбекстандын борбордук бөлүгүндө жайгашкан. Түндүк-батышын Кызыл-Кум чөлү (бийиктиги 992 мге чейин) ээлесе, чыгышында Нура-Тоо кырка тоосу созулуп, түштүгүнөн Заравшан дарыясы агат. Климаты кескин континенттик, чөлдүү. Январдын орточо температурасы –1,9...– 0,6˚С, июлдуку 27,2 –29,6˚С, чөлдө 60–70˚Сге чейин жетет. Жылдык жаан-чачыны 125– 282 мм. Башкы дарыясы – Заравшан. Куймазар суу сактагычы курулган. Ксерофиль бадалдары, эфемер, эфемероид өсүмдүктөрү басымдуу. Кен байлыктары: вольфрам, фосфорит, кварц куму, цемент, акиташ. Алтын кенинин запасы да бар. Өнөр жайынын негизги тармагы – энергетика. Ошондой эле тоо-кен (анын ичинен Навои тоо-кен металлургия комбинаты), химиялык («Навои-азот»), цемент, тамак-аш, курулуш материалы өнөр жай, Навои ГРЭСи иштейт. Өзбек-Америка «Заравшан-Ньюмонт» алтын өндүрүү биргелешкен ишканасы (тоо-кен комбинатынын таштандыларынын негизинде) курулган. Сугат дыйканчылыгы мүнөздүү. Пахта, дан өсүмдүктөрү, бакча, жашылча-жемиш өстүрүлөт. Багбанчылык, жүзүмчүлүк, жибекчилик жана каракөл коюн асыроо (2005-жылы 500 миң даана тери даярдалган; Бухарадан кийинки 2-орунда) өнүккөн. Темир жолунун узундугу 390,7 км (Ташкент – Түркмөнстан, Ташкент – Үч-Кудук), автомобилдики 4,1 миң км (анын ичинен 3,0 миң кми асфальтталган). Облуста жалпы билим берүүчү 362 мектеп (анын ичинен музыкалык, спорт жана адистештирилген), (Ташкент педагогикалык жана техникалык), университеттеринин филиалдары китепканалар, 2 музей бар. 

 Административдик бөлүнүшү 
thumb|Навоий облусунун административдик бөлүнүшү.
Облус 8 административдик районго (туман) бөлүнөт:
 Канимех (1) (Канимех)
 Кызылтепа (3) (Кызылтепа)
 Навбахор (5) (Бешрабат)
 Кармана (2) (Кармана)
 Нурата (6) (Нурата)
 Тамды (7) (Тамдыбулак)
 Учкудук (8) (Учкудук)
 Хатырчы (4) (Янгиработ)

Облустун эң ири шаары жана административдик борбору — Навоий шаары, (128 мың киши).

Облустун курамына 6 шаар, 8 шаар тибиндеги кыштак, 53 айыл кирет.

 Шаарлары 
 Зарафшан
 Кызылтепа
 Навои
 Нурата
 Учкудук
 Янгирабат

 Шаар тибиндеги кыштактары 
 Газган
 Канимех
 Кармана
 Лангар
 Маликработ
 Мурунтау
 Тинчлик
 Шалкар

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111-7

 Булактар 
 Хокимият Навоийской области 
 Автомобильные номера Навоийской области СССР

категория:Өзбекстан областтары
Наманган облусу

Наманган облусу — Өзбекстан Республикасынын административдик бирдиги.

Административдик борбору — Наманган шаары.

1967-ж. 18-декабрда түзүлгөн (мурда 1941-ж. 6-марттан 1960-ж. 25-январга чейин да обл. болгон). 
 Административдик бөлүнүшү 
thumb|Наманган облусунун административдик бөлүнүшү.|220x220px
Облус 11 административдик районго(туман) бөлүнөт жана курамында 8 шаар: Наманган, Касансай, Пап, Туракурган, Учкурган, Чартак, Чуст, Хаккулабад, ошондой эле 12 шаар тибиндеги кыштак жана жүзгө жакын айыл бар.
 Чартак — Чартак
 Чуст — Чуст
 Касансай — Касансай
 Мингбулак — Жумашуй
 Наманган — Ташбулак
 Нарын — Хаккулабад
 Папский — Пап
 Туракоргон — Туракурган
 Учкоргон — Учкурган
 Уйчи — Уйчи
 Янгикурган — Янгикурган
Административдик борбору — Наманган шаары.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

 Булактар 
 Расмий сайты
 Хокимият Наманганской области 
 Автомобильные номера Наманганской области СССР 

категория:Өзбекстан областтары
Портал:Нумизматика

Файл:Claudius II coin (colourised).png

Нумизматика (лат. сөзүнөн nomisma, грек сөзүнүн νόμισμα — тыйын) — тыйын басылышынын жана акча алмашуунун тарыхын изилдөөчү кошумча тарыхый дисциплина. 
Нумизматиканы илим катары кароодо нумизматикалык чогултуу, же тыйындарды коллекциялоо деген түшүнүктү айырмалоо кажет.

Нумизматиканын коомдук функциясы: 
 Нумизматикалык маданий эстеликтерди калыптандыруу;
 Ар кандай байланыштарын жана процесстерин, ж.б. фактыларды үйрөнүү, тарых илимдерин терең түшүнүүгө жана тарыхтагы боштуктарды толтурууда;

Портал:Археология • Портал:Тарых

Нумизматика
Самаркан облусу

thumb|300 px|Самаркан облусундагы жол
Самаркан облусу (вилоят, ) — Өзбекстан борбордук бөлүгүндө жайлашкан аймак.

Административдик борбору — Самаркан шаары.

 Географиясы 
 Климаты 
 Тарыхы

 Калкы 
Облус калкы 3 270 800 адам (2011).

Статистика жылдар боюнчаГоскомстат Узбекистана:
 1991—2 228 500 адам.
 1992—2 284 800 адам.
 1993—2 341 300 адам.
 1994—2 395 900 адам. 
 1995—2 451 500 адам.
 1996—2 507 400 адам. 
 1997—2 560 800 адам.
 1998—2 607 000 адам.
 1999—2 648 800 адам.
 2000—2 690 200 адам.
 2001—2 729 900 адам.
 2002—2 769 500 адам.
 2003—2 807 600 адам.
 2004—2 846 600 адам.
 2005—2 887 400 адам.
 2006—2 931 500 адам.
 2007—2 979 400 адам.
 2008—3 032 500 адам.
 Административдик бөлүнүшү 
thumb|450px|right|Самаркан облусунун административдик бөлүнүшү
Облус 14 административдик районго(туман) бөлүнөт:
 Акдарыя (8)
 Булунгур (1)
 Жамбай (3)
 Иштыхан (2)
 Каттакурган (4)
 Кошрабад (5)
 Нарпай (6)
 Нурабад (7)
 Пайарык (10)
 Пастдаргом (11)
 Пахтачи (9)
 Самарканд (12)
 Тайлак (13)
 Ургут (14)

жана облус денгээлиндеги 4 шаар:
 Самаркан
 Акташ (Өзбекстан)
 Каттакоргон
 Ургут

Ири шаарлары — Самаркан, Каттакоргон, Нурабад, Ургут, Жума, Зиадин, Акташ, Булунгур, Жамбай.

 Шилтеме 

 Булактар 
 Хокимият Самаркандской области 

Категория:Өзбекстан облустары
Долбоор:Кыргызстан

{| style="background-color:#ffffff; border-left: 1px solid #aa0000 ; border-right: 1px solid #aa0000 ; border-bottom: 1px solid #aa0000 ; padding-left:5px; padding-right:5px; padding-bottom:10px; padding-top:10px;" width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|

20px

__NOTOC__ __NOEDITSECTION__

Категория:Долбоор:Кыргызстан
20-январь

20-январь — Григорий жылсанагы боюнча жылдын 20-күнү, жылдын аягына чейин 345 (толук жылда 365) күн бар.

 Майрамдар 

 Улуттук 

 — Аза күтүү күнү

 Окуялар 

 

 1824 — Кыргыз бийлери Кажыбай Ныша, Муса жана Качыбек Шерал уулулардын Сибирь бийлигине жазган каты расмий түрдө билдирүү топтомуна алынган.
 1882 — Түркстан генерал-губернатордугу Шабдан Баатырды Биринчи даражадагы сый чепкен менен сыйлаган.
 1918 — Кыргызстан аймагындагы биринчи күч органы уюшулган.

 1921 — Казак жана кыргыз кедейлеринин Олуя-Ата шаарында курултайы өткөн.
 1966 — Токтогул атындагы Мамлекеттик сыйлык бекитилген.
 2014 — Лейлекте кыргыз-өзбек жаштарынын ортосунда жаңжал чыккан.

 

 1841 — британиялык аскерлер Гонконгду басып алган.
 1921 — Түркиянын биринчи конституциясы кабыл алынган.
 1990 — совет аскерлерин Азербайжандын борбору Бакыга киргизилген.

 Төрөлгөндөр 

 1902 — Назым Хикмет, түрк жазуучусу, акын.
 1937 — Минтимер Шаймиев, Татарстандын туңгуч президенти.
 1952 — Ирина Аллегрова, орусиялык ырчы, Орусиянын эл артисти.

 1968 — Мухаммедкалый Абылгазиев, мамлекеттик ишмер, КРнын премьер-министри.
 1985 — Аскат Мусабеков, ырчы
 1986 — Ольга Бузова, орусиялык радио жана телеалпаруучу, актриса, ырчы.
 1988 — Гүлнур Асанова, ырчы, актриса.

 Каза болгондор 

 1936 — Георг V, Улуу Британиянын королу.
 1944 — Жеймс Кэттел, америкалык психолог.
 1993 — Одри Хепбёрн, британиялык актриса.
1-январь

1-январь — Григорий жылсанагы боюнча жылдын 1-чи күнү, жылдын аягына чейин 364 күн (толук жылда 365) күн бар.

 Майрамдар 

 Эл аралык 

 Григорий жылсанагы боюнча Жаңы жыл.
 Бүткүл дүйнөлүк тынчтык күнү.

 Улуттук 

 — Бошотуу күнү.
  — Көз карандысыздык күнү.
  — Словакия республикасынын пайда болгон күнү.
  — Дарак отургузуу күнү.
  — Көз карандысыз чех мамлекетинин калыбына келүү күнү.

 Окуялар 
 
 1918 — Пишпекте Кеңеш бийлиги орнотулган.
 1919 — Пишпектеги Эмен саябагында Ак-Суу козголоңчулары менен кармашта шейит болгон 40 жоокердин сөөгүн коюга арналган аза күтүү зыйнаты өткөн.

 1935 — Гапар Айтиев атындагы Кыргыз Улуттук Сүрөт Өнөрүнүн музейи ачылган.
 1940 — Кыргызстанда алгачкы музыкалык мектеп (азыркы Петр Шубин атындагы балдар музыкалык мектеп) ачылган.

 1967 — "Кыргызстан маданияты" гезитинин 1-саны жарык көргөн.

 2003 — "Кыргыз тилинин жаңы жазуу эрежелери" тууралуу мыйзам күчүнө кирген.
 
 1925 жылы — Норвегиянын борбор шаарынын Христиания деген аталышы Осло болуп өзгөртүлгөн.
 1969 жылы — «Сениби, шашпа!» мультфильминин эң биринчи бөлүгү эфирге чыккан.
 1978 жылы — Индиянын Бомбей шаарына жакын Арабия деңизине Боинг 747-237 В учагы кулап түшкөн.
 1986 жылы — СССРда «Лоло менен Пепе» мультфильминин бет ачары болгон.
 1993 жылы — Чехословакия Чехия жана Словакия болуп экиге бөлүнгөн.
 2007 жылы — Индонезиянын Сулавеси аралына Боинг-737 учагы кулаган.
 2010 жылы — Пакистанда жарылуучу заттары бар автоунааны террорчу волейбол көрүүчүлөрүн көздөй айдап барып жардырып жиберген.
 2011 жылы — Египеттин Александрия шаарындагы чиркөөнүн жанында жардыруу болгон.
 2011 жылы — Кот-д'Ивуардын Абиджан шаарынын "Уфуэ-Буаньи" стадионунда жаңы жылдык фейерверк аттырылган соң дүрбөлөң чыккан.
 2014 жылы — Жердеги адамдардын саны 7 миллиард 137 миллион 577 750 адамды түзгөн.

 Туулгандар 
 1855 жылы — Англиялык окумуштуу Жеймс Фрэзер төрөлгөн.
 1863 жылы — Франциялык коомдук ишмер, тарыхчы, педагог Пьер де Кубертен төрөлгөн.
 1893 жылы — Советтик геолог, минералог, петрограф, геохимиги Дмитрий Щербаков төрөлгөн.
 1893 жылы — Советтер Союзунун баатыры, генерал-майор Иван Панфилов төрөлгөн.
 1895 жылы — Америкалык криминалист, ФБРдин негиздөөчүсү Эдгар Гувер төрөлгөн.
 1912 жылы — Советтик тыңчы Ким Филби төрөлгөн.
 1942 жылы — КРнын Мамлекеттик гимнинин авторлорунун бири Шабданбек Кулуев төрөлгөн.
 1944-жылы — КРнын мурдагы премьер-министри Жумабек Ибраимов төрөлгөн.
 1969 жылы — Индиялык актёр Сатяжит Шарма төрөлгөн.
 1987 жылы — Британиялык актёр Колин Морган төрөлгөн.

 Өлгөндөр 
 1817 жылы — Немис химиги Мартин Генрих Клапрот каза болгон.
 1894 жылы — Немис физиги Генрих Герц каза болгон.
 1931 жылы — Голландиялык микробиолог Мартин Бейеринк каза болгон.
 2009 жылы — Түштүк Африка өлкөсүнүн активдүү коомдук ишмери Хелен Сазман каза болгон.

 Дагы караңыз 
 1 январь
 Шилтемелер 

Категория:1-январь
2-январь

1-январь — Григорий жылсанагы боюнча жылдын 2-чи күнү, жылдын аягына чейин 363 күн (толук жылда 365) күн бар.
 Майрамдар 

 Улуттук 

 — Ыйык Бертольд күнү
 — Ата-бабалар күнү
 Окуялар 

 

 2003 — Ысык-Көлдө туризм шартын өнүктүрүү максатында Кырчын капчыгайында лыжа базасы ачылган.

 

 1839 — франциялык сүрөтчү Луи Дагер Айдын сүрөтүн алгачкылардан болуп фотоплёнкага түшүргөн.

 1959 — “Луна-1” аталышындагы планеталар аралык автоматтык станция учурулган.

 Төрөлгөндөр 

 1880 — Василий Дегтярёв, атма курал-жарак боюнча советтик конструктор.
 1920 — Азимов Айзек, америкалык жазуучу-фантаст, биохимик, илимди жайылтуучу.

 1992 — Бегиш, кыргызстандык рэп-аткаруучу.

 Каза болгондор 

 2015 — Гүлзат Батырканова, кыргызстандык ырчы, алып баруучу.
20-февраль

20-февраль — Григорий календары боюнча 51-күнү, жылдын аягына чейин 314 (толук жылда 365) күн бар.

 Майрамдар 

Бириккен Улуттар Уюму — Бүткүл дүйнөлүк социалдык адилеттүүлүк күнү.

 Окуялар 

2000 — Жогорку Кеңешке парламенттик шайлоо өттү.

 Төрөлгөндөр 

 
 
 Кайтыш болгондор 

 Булактар
21 февраль

21-февраль — Григорий календары боюнча 52-күнү, жылдын аягына чейин 313 (толук жылда 365) күн бар.

 Майрамдар 

 23px ЮНЕСКО, — Эл аралык эне тил күнү.
 , — Жерге жайгаштыруу ишчилеринин жана картографиялык-геодезиялык кызматынын күнүБелоруссиянын жерге жайгаштыруу ишчилеринин жана картографиялык-геодезиялык кызматынын күнү — 21 февраль..
 , — Француз каршылыгынан, согуш учурунда курман болгон чет өлкөлүк катышуучуларды. Эскерүү күнү.

 Окуялар 

 
 
 
 1613 — Земск собору падышалык такка Михаил Федорович Романовду отургузуп, Орусия мамлекетинде Романовдордун династиясы ойногон. 
 1913 — Верден операциясы башталган.Немис аскерлеринин чабуулунан чыккан салгылаш "эт туурагыч" аталып, Германия 600 миң, Франция 358 миң чамалуу жоокерин жоготкон.
 1973 — Израилдин Аба аскер күчтөрү Синай жарым аралынын асманында ливиялык жүргүнчүлөрдү ташуучу Боинг-727 учагын атып түшүргөн. Натыйжада 108 адам каза болгон.

 Төрөлгөндөр 

 
 1991 — Аида Макамбаева, ырчы
 
 1856 — Нидерландык архитектор Хендрик Петрюс Берлаге (өлг.1934).

 1892 — Америкалык психолог Хэрри Стэк Салливан туулган.
 1924 — Зимбабвенин президенти Роберт Мугабе.
 1946 — Англиялык актёр, режиссёр Алан Рикман.
 1957 — Орусиянын Эл артисти Николай Расторгуев.
 1978 — Индиялык актриса Смита Бансал.
 1979 — Америкалык актриса жана ырчы Женнифер Лав Хьюитт.

 Каза болгондор 

 

 
 1677 — Голландиялык философ Бенедикт Спиноза.
 1919 — Ооганстандын Эмири Хабибулла хан өлтүрүлгөн. 
 1926 — Жогорку өткөрүүчүлүк көрүнүшүн ачкан Голландиялык физик жана химик Хейке Камерлинг-Оннес.

 Эскертүүлөр
Орусия императорлорунун тизмеси

Бүткүл Орусия Императору наамы Сенаттын суранычы менен Петр I тарабынан 22 октябрьда (2 ноябрь) 1721-жылы Түндүк согушту жеңип алган соң кабыл алынып, 1917 жылдагы Революцияга чейин ыйгарылып келген.

 Императорлордун тизмеси 
 Император
 
 Герб
 Иштөө мөөнөтүнүн башталышы
 Иштөө мөөнөтүнүн соңу
 Таажыланган
 Пётр I Алексеевич
 150px (1672—1725)
 100px
 (1682 — 1721 — Төрө, Падыша жана Бүткүл Русь улуу Князы)
 
 
 Екатерина I Алексеевна 
 150px (1684—1727)
 100px
 
 
 (Петр Iдин импетрица-аялы катары)
 Пётр II Алексеевич
 150px (1715—1730)
 100px
 
 
 Анна I Иоанновна
 150px (1693—1740) 
 
 
 Иван VI Антонович
 150px (1740—1764)
 
 
 Таажыланган эмес
 Елизавета Петровна
 150px (1709—1762)
 100px
 
 
 Пётр III Фёдорович
 150px (1728—1762) 100px
 
 1796 жылы Павел I тарабынан өлгөндөн кийин таажыланган
 Екатерина II Алексеевна
 150px (1729—1796)
 100px
 
 
 
 Павел I Петрович 
 150px (1754—1801) 100px
 
 
 Александр I Павлович 
 150px (1777—1825) 100px
 
 
 Николай I Павлович 
 150px (1796—1855) 100px
 
 
 Александр II Николаевич
 150px (1818—1881) 100px
 
 
 Александр III Александрович
 150px (1845—1894)
 100px
 
 Николай II Александрович
 150px (1868—1918) 100px
 
 
 

 Статистика 

 Санжыра 
Санжыра фрагменти.

Бул 20 px белги менен Бүткүл Орусия Императору наамын алып жүргөн адамдардан белгиленген. 

 Булактар 
1. Пётр I
2. Екатерина I
3. Пётр II
4. Анна Иоанновна
5. Иван VI
6. Елизавета Петровна
7. Пётр III8. Екатерина II
9. Павел I
10. АЛЕКСАНДР I 
11. НИКОЛАЙ I
12. АЛЕКСАНДР II
13. АЛЕКСАНДР III
14. НИКОЛАЙ II

*
Категория:Русьтун жана Орусиянын бшкаруучулары
Кыргызстан 2014 кышкы Олимпиада оюндарында

7-февралдан 23-февралга чейин Орусиянын Сочи шаарында өтө турган кышкы Олимпиада оюндарына Кыргызстандан 1 гана спортчу катышат. Сочи олимпиадасына катышууга укук берген жолдомону тоо лыжасы боюнча спорт чебери Дмитрий Трелевский гана алды. Себеби ал эки жыл аралыгында дүйнө кубогунун мелдештерине катышып, Сочи олимпиадасына жолдомо алууга жеткидей упай топтой алган. Сочи олимпиадасына бир гана спортчу катышат.
 Булактар
19-март

19-март — Григорий жылсанагы боюнча жылдын 78-чи (толук жылда 79-чу) күнү, жылдын аягына чейин 287 күн бар.

 Майрамдар 
 Окуялар 
 1474 — Венецияда автордук укукту сактоо мыйзамы бекитилген.
 1831 — АКШда биринчи жолу банкты тоноо болгон.
 1908 — Пржевальск шаарынын герби бекитилген.
 1932 — Австралияда ошол кездин дүйнөдөгү эң кенен Харбор-Бриж көпүрөсү ачылган.
 1999 — Түндүк Осетиянын Владикавказ шаарынын борбордук базарында жарылуу болгон.
 2003 — АКШнын президенти Жорж Буш Иракка каршы согуш баштоо тууралуу мыйзам чыгарган.
 2007 — Орусиянын Кемеров облусундагы көмүр шахтада метан жарылган.
 Төрөлгөндөр 
 1883 — Уолтер Хоуорс, англиялык химик.
 1906 — Александр Сергеевич Яковлев, советтик авиаконструктор.
 1917 — Сабира Күмүшалиева, Кыргыз Эл артисти, актриса.
 1949 — Валерий Леонтьев, орусиялык поп ырчы, актёр.
 1950 — Надежда Бабкина, орусиялык ырчы.
 1955 — Брюс Уиллис, Голливуд актёру.
 1976 — Алессандро Неста, италиялык футболчу, дүйнө чемпиону (2006).
 1991 — Асел Кадырбекова, кыргызстандык ырчы.
 Каза болгондор 
 1286 — Александр III, шотландиянын падышасы.
 1950 — Эдгар Берроуз, америкалык жазуучу.
 1979 — Исхак Раззаков, мамлекеттик жана саясий ишмер.
 2024 — Василий Уткин (тг.1972), орус спорт журналисти жана комментатору, теле жана радио алып баруучу.

 Булактар
20-март

20-март — Григорий жылсанагы боюнча жылдын 79-чу (толук жылда 80-чи) күнү, жылдын аягына чейин 286 күн бар.
 Майрамдар 

 Эл аралык 
 БУУ — Эл аралык Бакыт күнү.
 БУУ — БУУда француз тили күнү.

 Улуттук 
 — Эгемендүүлүк күнү.

 Окуялар 
 1815 — Эльба аралынан качып чыккан Наполеон Бонапарт шаң салтанат менен Парижге кирген.
 1833 — Биринчи жолу «Евгений Онегин» романынын толугу жарык көргөн (сүрөттө).
 1956 — Франциядан Тунистин көз карандысыздыгын сүйлөшүүлөр болгон.
 1966 — "Жюль Римэнин кубогу уурдалды!” деген кабар дүйнөнү каптаган.
 1969 — Египеттин Асуан шаарынын аэропортуна конордо Ил-18Д учагы чаң учурган бороондун айынан жерге урунган.
 1938 — Кыргызстан Архитекторлор бирикмеси түзүлгөн.
 1992 — Кыргызстан жана Орусия ортосунда дипломаттык мамилелер түзүлгөн.
 1996 — "Билим" программасы кабыл алынган.
 2003 — Иракка эл аралык коалициялык аскер күчтөрү басып кирген.
 2008 — АКШда Ирактагы согуштун беш жылдыгына карата массалык каршылык акциялары өткөн.
 2012 — Мексиканын Акапулько шаарында күчү 7,9 баллга жеткен жер титирөө болгон.
 Төрөлгөндөр 
 1941 — Дарика Жалгасынова, КРнын Эл артисти, опера ырчысы.
 1963 — Дэвид Тьюлис, англиялык актёр.
 1965 — Крис Уэж, америкалык режиссёр жана мультипликатор.
 1967 — Жыпар Исабаева, акын, жазуучу.
 1968 — Екатерина Стриженова, орусиялык телеалпаруучу жана актриса. 
 1978 — Назми, кыргызстандык ырчы.
 1984 — Фернандо Торрес, футболчу, дүйнө чемпиону (2010) жана Европа чемпиону (2008 жана 2012).
 1986 — Алтынбек Борошов, кыргызстандык ырчы.
 Каза болгондор 
 1932 — Илья Иванов, орусиялык биолог.
 1990 — Лев Яшин, футболчу (дарбазачы).

 Булактар
22-март

22-март — Григорий календары боюнча 81-күнү (толук жылда 82), жылдын аягына чейин 284 күн бар.

 Майрамдар 
 — Бүткүл дүйнөлүк суу ресурстары күнү.

 Окуялар 

 
 2016-жылы — Бельгиянын борбору Брюссель шаарында террордук чабуул болуп 340 адам жаракат алып 38 адам каза тапкан (35 бейкүнөө жарандар, 3 террорчулар). 
 2024-жыл — Орусиянын Красногорск шаарындагы Crocus City Hall музыкалык аянтында ири террордук чабуул болуп, каргашалуу окуядан 140 тан ашуун адам каза болгон, 360 тан ашуун адам жаракат алган.

 Төрөлгөндөр 
 1926 — Мырза Гапаров, белгилүү прозаик, Кыргыз Эл жажуучусу

 Кайтыш болгондор 
 1832 — Иоганн Вольфганг фон Гёте (тг.1749), немис окумуштуусу жана жазуучусу.

 Булактар
Артур Конан Дойл

Сэр Артур Игнатиус Конан Дойл (англ. Sir Arthur Ignatius Conan Doyle; 1859-жыл 22-май — 1930-жыл 7-июль) — британиялык жазуучу болгон. Ал детектив көркөм чыгармасы жана андагы башкы каарман Шерлок Холмс менен белгилүү. Башында дарыгер болгон Дойл 1887-жылы Холмс менен доктор Ватсон туурасындагы төрт романынын биринчиси "Кочкул кызыл түстөгү этюдду" (англ. A Study in Scarlet) жарыкка чыгарган. Мындан тышкары, Дойл белгилүү детектив тууралуу элүүдөн ашуун кыска аңгемелерди жазган.

"Шерлок Холмс" цикли криминалдык көркөм адабият жаатындагы башкы бурулуш жасаган чыгармалар деп аталат. Дойл профессор Челленжердин фантастикалык укмуштуу окуялары жазганы менен жана "Мария Целестанын" (англ. Mary Celeste) сырын үгүттөгөнү менен да белгилүү. Ал фэнтези жана илимий фантастикалык аңгемелерди, пьесаларды, романтикалык эмгектерди, поэзия, нон-фикшн чыгармаларды жана тарыхый романдарды жараткан көрүнүктүү жазуучу болгон. Айрым чыгармалары кыргыз тилине которулган. 

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074-5

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары
Категория:Туулгандар 1859-жылы
Категория:Өлгөндөр 1930-жылы
Неймар

Неймар да Сильва Сантос Юниор

 Футболдук карьерасы 
Santos FC
1992 –жылдын 5 – февралында Бразилиянын Моги дас Крузес щаарында жарык дүйнөгө келген. fcbarcelona.com - Neymar teknik profil Şuan La Liga ekiplerinden Barcelona'da 11 numaralı formayı giymektedir. fcbarcelona.com - Neymar profili 2003 – жылдан баштап Сантос клубунун алтынкы катмарында ойной баштайт. 2009 – жылы профессионал футболистке айланып Сантос командасынын негизги курамынан оорун алат. 2010 – жылдын баштап бул талантту оюнчуга Европанын атактуу командаларынын көздөрү түшө баштайт. Алардын катарында Манчестер Сити , Интер , Реал Мадрид командалары болгон. 2009 – жылдан баштап Сантос үчүн өткөргөн 224 оюнда 136 гол , Бразилия улуттук курамы үчүн өткөргөн 36 оюнда 20 гол жарата алган. 2013 – жылдын 25 – май күнү Испаниянын Барселона командасына расмий түрдө трансфер болот. Барселона Неймар үчүн Сантоско 54 миллион евро төлөп берген.
thumb|left|200px|Lionel Messi ve Neymar, 2012 Dünya Kulüpler Arası Kupa karşılaşmasında.Bu Maçta Barcelona, Santos'u 4-0 mağlup etmiştir.

 Бразилия Улуттук Курама командасында 
2009 – жылы 17 жашка чейинкилер арасында өткөрүлгөн мелдеште Бразилия курамасынын формасын кийет. Бул мелдеште көргөзгөн мыкты оюну өчөн Атактуу Пеле тарабынан 2010 – жылкы дүйнөлүк футболдо улуттук курамга алуу сунушу болот. Бирок курамдын машыктыруучусу Дунга тарабынан колдоо таппайт. Жаштардын 20 жашка чейинкилер арасында өткөн чемпионатка улуттук курам менен чыгып 9 гол киргизген. Бразилия Улуттук Курамы үчүн алгачкы оюнун АКШ менен болгон жолдоштук беттешүүдө ойнойт. Бул оюнда 11 номер менен чыгып 1 гол жарата алган.

 Жеке ийгиликтери 
2010 – жылы Campeonato Paulista’нын эң мыкты оюнчусу жана эң мыкты жаш оюнчусу аталган. Ушул эле жылы Бразилия лигасында бамбордир аталган. 2011 – жылы Фламенгого 26 минутада киргизген голу ФИФА тарабынан жылдын эң мыкты голу деп аталган.

 Эскертүүлөр 

 Колдонулган булактар 
www.tr.wikipedia.org
Владимир Маяковский

Влади́мир Влади́мирович Маяко́вский (19-июль 1893, Багдати (Кутаисск губерниясы, Орусия империясы) − 14-апрель 1930, Москва) — Орусия жана советтик жазуучулары.

 Эскертүүлөр 

Категория:Орус жазуучулары
Категория:ССРС жазуучулары