Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Сейсм станциясы

Сейсм станциясы - жер титирөөдөгү термелүүнү каттап, андан алынган маалыматтарды алгачкы талдоочу мекеме.
 
Чечүүчү маселелерине карай телесейсмдик жана региондук болуп бөлүнөт. Телесейсмдик станция эпицентри 2000 кмден ашык аралыктагы сейсмдик сигналды, региондук Сейсм станциясы эпицентринин аралыгы 2000 кмге чейинки жердеги жер титирөөнү каттайт.
 
Дүйнөнүн бардык Сейсм станциясы жер титирөөнү бир убакта (орточо гринвич убактысы) каттайт; сейсмдик толкундардын кыймылга келген учуру жана алардын динамикалык параметрлери өлчөнөт. Бул маалыматтар байланыш каналы боюнча тиешелүү эсеп борборуна жеткирилет.
 
Сейсм станциясы сейсмдик уюмдарда даярдалган инструкцияларга ылайык иштейт.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Сейсмология
Сейсмотектоника

Сейсмотектоника (сейсмо... жана тектоника)-жер титирөөнүн геологиялык жана тектоникалык шарттарын изилдөөчү иши.
 
Сейсмотектоника нын негизги изилдөө объектилери: жер титирөөлөргө көп учурай турган эпигеосинклиналь орогендер, азыркы замандагы геосинклиналдар, эпиплатформа орогендер (Тянь-Шань тоолору), азыркы материктик жана океандык рифтер, Бень- офф зоналары, эн, жаңы тектоникалык кыймылдар болуп турган аймактар.
 
Сейсмотектоника лык изилдөөлөрдү Кыргызстандын аймагында Кыргыз ИАнын Сейсмология институту жүргүзөт.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Сейсмология
Сейсмология

thumb
thumb|Сейсмограф.
Сейсмология (сейсмо... жана ...логин) - геофизиканын жер титирөөнү, анын себебин, натыйжасын жана курулуштарды кыйроодон сактап калуу чараларын изилдөөчү бөлүгү.
 
Сейсм толкундарынын негизинде жер титирөөлөрдү жана Жердин ички түзүлүшүн изилдөөгө, ошондой эле кен байлыктарды табууга жана жарылууларды (мисалы, ядролук) каттоого болот.

Жер титирөөлөрдү прогноздоо - ал титирөөлөрдүн ордун, күчүн жана убактысын алдын ала айтуудан турат. Бул иштер жер титирөөнү кабарлоочу, б. а. жер титирээрде жер кыртышы менен мантиясынын физикалык-механикалык касиеттеринен өзгөрүшүнө байланыштуу болгон кубулуштарды изилдөөгө багытталат. Жер титирөөнү прогноздоонун элементи - сейсмдик райондоштуруу. Ал жер титирөөчү районду, титирөөнүн максималдуу күчүн жана орточо кайталануу жыштыгын көрсөтөт.
 
Ал үчүн сейсм станцияларынан алынган маалыматтарга талдоо жүргүзүлөт. Сейсмдик байкоолорду оптималдаштырууга сейсм станцияларынын жайгашуу ордун тандоо (сейсмдик жактан активдүү зонанын жакшы «көрүнүшүн» жана төмөнку денгээлдеги микросейсмди кансыз кылуу) жолу менен жетишилет.
 
Жер титирөөгө туруштук беруучу курулушка зарыл маалыматтарды инженердик Сейсмология берет.

Колдонулган адабияттар
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

 ‎
Сейсмограф

thumb|Сейсмограф.
Сейсмограф (сейсмо... жана ...граф) - сейсм толкундарынан жер кыртышынын термелишин жазгыч прибор.
 
Сейсмдик сигналды кабыл алгыч прибордон (сейсмометрден) жана каттагыч түзүлүштөн турат. Сейсмометрдин негизги бөлүгү - прибордун негизине бекитилген серпилгич жүк (мис.,маятник). Прибордун негизи изилденүүчү объектиге кыймылсыз орнотулат.
 
Объект термелгенде инерция боюнча жүк негизге салыштырмалуу кыймылдайт.
Бул кыймыл азыркы сейсмометрлердин көпчүлүгүндө электр сигналына айландырылат. Ал сигнал механикалык, фотографиялык же магнит жазмалуу өзү жазгыч түзүлүштөрдө аналог формасында жазылып алынат (к. Сейсмограмма).

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Сейсмология
Сейсмограмма

thumb|
Сейсмограмма (сейсмо...жана...грамма) - сейсм толкундарынын сейсмографтын жардамы менен жазылышы.
 
Термелүүнү жазуунун техникасы түрдүүчө. Сейсмометрдин же гальванометрдин маятнигиндеги күзгүдөн чагылган жарык нурунун жардамы менен фотокагазга жазуу кенири таралган, о. эле көөлөнгөн, ак жана химиялык жол менен иштетилген кагазга да жазылат.
 
Сейсмограмма менен түрдүү сейсм толкундарынын байкоо пунктуна келген убакыт жана сейсмдик годографтан жер титирөөнүн пайда болгон убакыты жана очогунун орду аныкталат.

Колдонулган адабияттар
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Сейсмология
Сейсмо...

Сейсмо... (гр. seismos - термелиш, жер титирөө) - жер кыртышындагы термелишке (жер титирөөгө, жер алдындагы силкинүүгө) байланыштуу маани туюндуруучу татаал сөздөрдүн алдыңкы бөлүгү.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Сейсмология
Сейсмдик чалгындоо

Сейсмдик чалгындоо - Жердин геологиялык түзүлүшүн изилдөө максатында серпилгич толкундун жер кыртышында таралуу өзгөчөлүгүн үйрөнүүгө негизделген геофизиканын методу.
 
Серпилгич толкундар жаруунун жана согуунун натыйжасында пайда болуп, жер катмарларына өтүп, ар тарапка тарайт. Жер кабаттарында толкундар чагылып жана сынып, бираз бөлүгү жер бетине кайтат да, Сейсмдик чалгындоо станциясында катталат.

Толкундун таралуу убактысын өлчөөнүн жана термелүүнүн мүнөзүн изилдөөнүн негизинде толкун чагылган жана сынган кабаттын тереңдигин, геол. чектин формасын аныктоого, толкун өткөн кабаттардагы тоо тектердин курамын билүүгө болот.
 
Сейсмдик методдор структуралык жана региондук геологиялык изилдөөлөрдө, нефть, табигый газ, темир рудасы, көмүр ж. б. кен байлыктарды изилдөөдө, ошондой эле инженердик геологияда кеңири пайдаланылат.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Сейсмология
Сейрек кездешүүчү элементтер

Сейрек кездешүүчү элементтер же сейрек кездешүүчү металлдар — шарттуу аталган металлдар (50дөн ашык) тобу.
 
Бул металлдар техникада азырынча аз пайдаланылат жана толук изилдене элек, пайдалануу масштабы туруктуу эмес. Сейрек кездешүүчү элементтер жер кыртышында ар түрдүү тoo тектердин арасында чачыранды түрдө аз таралгандыктан аларды өзүнчө таза түрүндө бөлүп алуу технологиялык жактан кыйын. Ошондуктан сейрек кездешүүчү элементтердин изилдениши жана өздөштүрүлүшү кийин пайда болду.
 
Айрыкча 2-дүйнөлүк согуштан (1939-1945) кийин сейрек кездешүү металлдарды пайдалануу ылдам өнүгө баштады. Алар тез учуучу учактарды жасоого, ракета курууга, электроникага, атом энергетикасына өтө керек.

Сейрек кездешүүчү элементтер химиялык-физикалык касиеттеринин жалпылыгына, өндүрүп алуу, пайдалануу технологиясынын окшоштугуна ж.б. белгилерине карай төмөнкү класстарга болүнөт:

 жеңил (литий, рубидий, цезий, бериллий);
 начар эрий турган (титан, цирконий, гафний, ванадий, ниобий, тантал, молибден, вольфрам);
 чачыранды (галлий, индий, таллий, германий, селен, теллур, рений);
 сейрек жер элементтери (скандий, иттрий жана лантаноиддер);
 радиоактивдүү (франций, радий, актиний, торий, протактиний, уран, плутоний, полоний, технеций).

Бирок, бул классификация азырынча туруктуу эмес.

Сейрек кездешүү металлдар жаратылышта өзүнчө кен катары кезикпейт. Алар айрым минералдардын курамында кошунду же айрым руда кендеринде жандооч минерал катары жолугат.

Булактар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Металлдар
Сейм

Сейм –
 
 1) Польша, Чехия жана Литванын сословиелик феод, монархияларында сословиелүү-өкүлдүк орган.
 2) Автономиялык укук менен Россия империясынын составына кирген Финляндия княздыгындагы (1809- 1917) парламентинин орусча аталышы.
 3) 1922-40-ж. Литвадагы (1922- жылкы конституциялар боюнча) жана 1922-34-ж. Латвиядагы (1922- жылкы конституция боюнча) парламент; Польшада парламенттнн төмөнкү палатасы (1921-жылкы конституция боюнча).
 4) Польшада 1952-жылкы конституция боюнча мамлекеттик бийликтин жогорку жана мыйзам чыгаруучу органы. Аны 4 жылга шайлайт.
 5) Дарыя Курск терезе.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Терминдер
Сейм (дарыя)

Сейм (дарыя) - Деснанын сол куймасы.
 
Уз. 748 км. Алабынын аянты 27 500 км2. Орто Орус дөңсөөсүнөн башталат.
 
Өрөөнү жазы. Негизинен кар суусунан куралат. Орточо чыгымы чатынан 105 км аралыкта 99,6 м3/сек. Ноябрь- декабрда тоңуп, март - апрелде ачылат.
Төмөнкү агымында кеме жүрөт.

Дарыя боюнда Льгов, Курск, Рыльск, Путивль шаарлары жайгашкан.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Дарыялар
Асылбүбү Сейитбекова

Сейитбекова Асылбүбү (20.03.1917, Нарын обл., Ат-Башы району, Ак-Моюн кыш - 1966, ошол жерде) - Социалисттик Эмгек Баатыры (1957) .
 
 Кыргыз ССРинин мал чарбага эмгек сиңирген устаты (1955).
 1954-жылдан КПСС мүчөсү.
 Эмгек жолун 1934-ж. колхозчудан баштаган.
 1948-жылдан малчы болуп иштеген.
 1956-ж. 40 уйдун ар биринин тирүү салмагын 455 кгдан мамлекетке тапшырган.
 1958-62-жылы СССР Жогорку Советинин депутатыСписок депутатов Верховного Совета СССР V созыва.
 Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйлангап.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Инсандар
Сезим

Сезим - адамдын дүйнөгө жана өзүнө жасаган мамилесинин өзгөчө чагылышы.
 
Сезим аздыр-көптүр туруктуу (сүйүү, жек көрүү, сыйлоо), же конкреттүү шартка байланыштуу кыска мөөнөткө созулушу мүмкүн (кубаныч, кайгы, уялуу ж.б)
 
Сезим коомдук окуяларга, адамдарга, жаратылыш кубулуштарына болгон субъективдүү мамилени туюнтканы менен, алардын объективдүү сапаттарына да көз каранды. Ал тааным процесстери: сезүү-туюу, кабыл алуу, ой жүгүртүү жана башкалар менен байланышта пайда болот.
 
Сезим дин калыптанышы адамдын жашоо шарты, иш-аракеттеринин жагдайы, нерв системасынын өзгөчөлүгү менен шартталат. Ошондуктан сезимдин тереңдиги, туруктуулугу, таасирдүүлүгү ар кимде ар кандай. Ал адамдын мүнөзүндөгү өзгөчөлүктөрдү көрсөтөт.
 
Сезим адамдын жүрүм-турумунда, практикалык жана тааным иш-аракеттеринде чоң мааниге ээ.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Адам
Сегнет электриктер

Сегнет электриктер - температуранын белгилүү интервалында өзүнөн өзү (спонтандык) поляризадиялапуучу жана ал поляризациянын багыты сырткы электр талаанын таасиринен күчтүү өзгөрүүчү кристаллдуу диэлектриктер.
 
Кенири изилденген жана практикада колдонулуучу Сегнет электриктер - барийдин титанаты, сегнет тузу, триглицинсульфат, калийдин дигидрофосфаты ж. б.
 
Белгилүү температурада Сегнет электриктердин спонтандык поляризациясы жоюлат. Бул температуpa Кюри чекити деп аталат.
 
Сегнет электриктер электр конденсаторунда, пьезоэлектрдик нурланууларда, үн жана ультра үн кабылдагычтарында, оптикалык системалардын сызыктуу эмес элементтери катары, радио электроникада, эсептов техникасында ж. б-да колдонулат.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Физика
Сегмент

Сегмент (лат. segmentum - кесинди, тилке) –
 
 1) тегиздиктеги Сегмент - ийри сызык жана ошол ийри сызыктын хордасы менен чектелген жалпак фигура.
 2) Сандык Сегмент же кесинди - координаталары а х шартын канааттандыруучу сан огунун чекиттеринин көптүгү, б. а. А жана В эки түз сызыгынын ортосунда жайгашкан чекиттердин (ошол эки чекитти кошо эсептегенде) коптүгү.
 3) Мейкиндик фигурасынын же нерсенин Сегмент и - фигуранын (нерсенин) тегиздик менен кесилип алынган жана ошол тегиздиктин арасында камалган болүгү.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Терминдер
Сегадор көтөрүлүшү

Сегадор көтөрүлүшү, Дыйкандар согушу- 1640-52-ж. Каталонияны автономия укугунан ажыратууга аракеттенген испан абсолютизмине каршы Каталонияда чыккан козголон.
 
Испания менен Франция согушунун убагында (1635-59) болгон. Ага мамлекететтик салыктын көбөйүшү, каталониялыктарды испан армиясына зордоп алуу себеп болгон. Куралданган дыйкандар Барселонаны альта, Каталониянын вице-королу Санта Коломаны өлтүрүшкөн
 
 Көтөрүлүшчүлөр 1640-ж. декабрда Франция менен союздук келишим түзгөн.
 1651-ж. испандар Барселонаны курчап, ички душмандардын колдоосу менен 1652-ж. октябрда көтөрүлүшчүлөрдөн бошоткон.
 1653-ж. январда Филипп IV кайрадан бийликке келген.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Көтөрүлүштөр
Севрюга

thumb|Севрюга
thumb
Севрюга - осётрлар тукумундагы өтмө балык.
 
Уз. 220 см, салм. 68 кгга чейин жетет. Денесинде 5 катар сөөк тикени, алардын ортосунда жылдыз сымал пластинкасы болот.

Тумшугу узун, муруттары кыска. Каспий, Азов жана Кара деңиздин алаптарында жашайт.

Жыныстык жактан 5-17 жылда жетилет. Апрелден сентябрга чейин дарыяда (30-
600 кмче) өрдөп, таштуу суу түбүнө таштайт.
 
Омурткасыздар жана майда балыктар менен азыктанат. Севрюга нын промыселдик мааниси чоң, эти, икрасы баалуу.

Колдонулган адабияттар
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Балыктар
Севр тынчтык келишими (1920)

Севр тынчтык келишими (1920) - Версаль-Вашингтон системасынын келишимдеринин бири.
 
Биринчи дүйнөлүк согушта жеңген союздаш державалар (Улуу Британия, Франция, Италия, Япония ж. б.) менен Түркиянын ортосунда 10-августта Парижге жакын Севр шаарында түзүлгөн.
 
Келишим боюнча Түркия бардык ээлигинен ажырап, аймагы 4 эсе азайган. Кара деңиз кысыктарынын зонасы толук куралсыздандырылып, эл аралык «Кысыктар комиссиясынын» контролдугуна өткөн. Капитуляция режими калыбына келтирилип, чындыгында Түркия өз алдынчалыгынан ажыраган.
 
Түрк армиясы баскынчыларды (грек, француз, армян аскерлерин) жеңгенден кийин Севр тынчтык келишими Лозанна тынчтык келишими (1923) менен алмаштырылган.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Келишимдер
Северин Сергей Евгеньевич

Северин Сергей Евгеньевич (8(21). 12. 1901-ж. т., Москва – 15 август, 1993) - советтик биохимик, СССР ИАнын (1968), СССР МИАнын акад. (1948), Социалисттик Эмгек Баатыры (1971).
 
 МГУну бүткөн (1924).
 1932- 48-ж. З-Москва мед. институтунда (азыркы Рязань мед. институту) проф., 1935-ж. МГУда жаныбарлар биохимиясы лабораториясын уюштуруп, 1939-жылдан кафедра башчы.
 СССР МИАнын Тамактануу институтунда (1945-47), СССР МИАнын Биол. жана мед. химия институнда (1948-49) директор.
 СССР МИАда мед. жана биол. илимдер бөлүмүнүн акад.-секретары (1949-57).
 Бүткүл союздук биохимиялык коомдун президенти (1969).
 Севериндин негизги илимий иштери булчун тканынын биохимиясына, скелет булчуңдарындагы азоттуу заттардын ролун изилдөөгө арналган.
 Анын 1960-жылдан негизинен гликогенолизге катышуучу ферменттерди жана скелет булчундарындагы а-кетокислоталардын дегидрогеназаларын изилдөөгө байланыштуу, о. эле миокард жана кандын биохимиясы боюнча илимий эмгектери бар.
 
«Учебник физической и коллоидной химии» (1941, П. П. Митрофанов менен бирге), «Практикум по биохимии животных» (1950, Н. П. Мешкова менен бирге) деген колдонмолордун автору.
Үч Ленин ордени, Октябрь революциясы жана Эмгек Кызыл Туу ордендери менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Инсандар
Севастьянов Виталий Иванович

Севастьянов Виталий Иванович (8. 7. 1935-ж. т., Свердлов обл., Красноуралск) - СССРдин космонавт учкучу, эки жолу Советтик Союз. Баатыры (1970, 1975). 1963-жылдан КПСС Mүчөсү.
 
 1959-ж. Орджоникидзе атындагы Москва авиа институтун бүтүрүп, конструктордук бюродо иштеген.
 Тех. илимд. кандидаты (1965). 1967-жылдан космонавттар отрядында.
 1970-жылдын 1 - 19-июнунда «Союз-9» космос кемесинин борт- инженери болуп менен) космоско учкан.
 Кеме Жерди 286 жолу айланып чыгып, 11,9 млн км аралыкты өткөн.
 1975-ж. 24-майдан 26-июлга чейин П. И. Климук менен бирге «Союз-18» космос кемесинде бортинженер болуп космоско учууга катышкан.
 «Союз-18» кемеси «Салют-4» станция менен 1975-ж. 26- майда ашташып биригишип, 63 сутка бою учкан.
 Бул жолу 80 сутка 15 с 59 мин ичинде Севастьянов илимий-тех. жана медицина-биол. изилдөөлөрдү аткарып, Жердин табигый ресурстарын изилдөө боюнча илимий жумуштарды жүргүзүү методикасын иштеп чыккан.
 Эл аралык астронавтика академиясынын анык мүчөсү.
 Эки Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Инсандар
Севастополь көтөрүлүшү

Севастополь көтөрүлүшү - Кара деңиз флотунун матросторунун падышалыкка каршы 1905-ж.
 
11-15- ноябрда болгон козголоңу.

2000ден ашык адам катышкан. Уюмдаштыруу чогулушун чакырууну, республиканы орнотууну, аскер кызматынын мөөнөтүн кыскартууну ж. б. талап кылган. Большевиктер көтөрүлүштү куралдуу күрөшкө айландырууга аракеттенишкен.
 
Бирок көтөрүлүшчүлөрдүн аракетсиз коргонуучулук тактикасы падыша өкмөтүнө Севастополь көтөрүлүшүн ырайымсыз басышына жардам берген.

Лейтенант П. П. Шмидт, С. П. Частник, Н. П. Антоненко ж. б. матростор атылган, бир канча жүз адам сүргүнгө айдалган. 

Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Категория:Көтөрүлүштөр
Корека

Корека (, ) — Айылдык округ, порт жана Италиядагы Козенца провинциясына жакын Амантея коммунанын бир бөлүгү.
 Географиясы 

Округ Тиррен деңизинин жээгинде жайгашкан. Түштүк айланасынан Амантеа шаары, Кампора-Сан-Жованнинин чек арасы башталган жеринен чектешет. 

thumb|Түнкү Корека квадратты

Отрукташкан жайлары

 Формичике
 Жасконя (жергиликтүү диалектте: Juascugnu)
 Гхротте (жергиликтүү диалектте: i Grutti)
 Ла Пиетра (Жергиликтүү диалектте: a Petraja)
 Маринелла (2011 ж. тарта)
 Олива (2011 ж. тарта)
 Стрйттуьрй
 Сальто да Зита

Категория:Италиянын округтары
Акылдуу ашкана

Акылдуу ашкана 
Заманбап технологиялар ашкана ааламын да ээлеп келатат. Андан улам көптөгөн жаңы буюмдар чындыгында эле тамак-аш жасоо процессин кыскартып жана жөнөкөйлөштүрүп койду. Төмөндөгү мисалдар дүйнөдө акыркы чыккан ашкана буюмдарынын айрымдары гана.

 

Ноутбук-меш

«Electrolux» компаниясы тарабынан ашкана үчүн ноутбук иштелип чыкты. Тактап айтканда, клавиатуранын ордуна электр плитасы орнотулган. Мешти ойлоп тапкан дизайнер Драган Тренчевскийдин айтуусунда, кожойкелер ноутбуктун плитасына тамак жасап, интернет аркылуу сенсордук экранынан каалаган тамагынын рецепттерин, тамак жасоо процессинин видеолорун көрө алышат. Бул техниканын дагы бир мүмкүнчүлүгү - меш менен экранды чыгарып өзүнчө колдонууга болот.

 
Телефон менен башкарылуучу казан

Бул өзгөчө электр казаны да интернеттин жардамы менен иштейт. Болгону керектүү азыктарды казанга салып коюшуңуз керек, а өчүргөндү, күйгүзгөндү, ошондой эле тамак жасоо процессин смартфонуңуз аркылуу эле ишке ашырасыз. Ал үчүн үйдө, казандын жанында болуу да шарт эмес, жумуштабы, көчөдөбү, кайсы жерде болбоңуз, жогорудагы иштерди аткара аласыз.

 
Тараза-планшет

Өзүнүн кымбат баалуу телефонун же планшетин эч ким ашканада тактай катары колдоно албайт. А мына бул заманбап ашкана буюму дал ошол үчүн чыгарылган. Эки тараптуу бул планшеттин биринчи тарабына азыктарды туурап ашкана тактасы катары пайдалансаңыз, экинчи тарабы таразанын милдетин аткарат. Планшетти оодарасыз да, кайсы азык канча салмакта керек болсо тартып аласыз. Мындан тышкары бул планшет чала жуулуп калган жерлерин сизге өзү айтып турат.

Жумуртка үчүн контейнер

Сыртынан караганда 14 жумурткага ылайыкталган кадимки эле пластик контейнер. Бирок бул контейнердин ар бир жумуртканын качан туулганын, алардын пайдалануу мөөнөтү качан бүтөрүн аныктоочу өзгөчөлүгү бар. WiFi аркылуу иштеген бул буюм Wink тиркемесинин жардамы менен жумурткалар тууралуу жогорудагы маалыматтарды смартфонуңуздун экранына чыгарып турат.

 
Азыктын сапатын аныктоочу сканер

Британиялык дизайнерлер ар кандай азыктардын сапатын жана курамын аныктоочу сканер ойлоп табышты. Кызынын тамак-ашка болгон аллергиясынан азап тарткан Изабель Гофмана бул буюмдун түзүлүшүн ойлоп таап, Стивен Уотсон менен биргеликте идеясын иш жүзүнө ашырган.

Көмөч казан-тактай

Тамак жасоо процесси баарыбызга белгилүү: алгач керектүү азыктарды туурап алабыз, андан кийин казанга салабыз. Бирок дүйнөлүк ойлоп табуучулар тактай менен көмөч казанды бир буюмга айлантышты. Жаңы ойлонуп табылган бул буюмдун өзгөчөлүгү жасалган материалында. Ал материал ысыганда ийилип, чуңкур формага келет да, көмөч казандын ролун аткарат. А муздаганда тегиз калыбына келип калат, бул учурда бетине азыктарды туурап аны тактай катары пайдалансаңыз болот. Чекесинде болсо температуранын деңгээлин аныктоочу кошумча функциясы бар.
 
 Интернеттеги шилтемер
Фридерик Шопен

Фридерик Франсуа Шопен ( [ʃɔpɛ̃]Французское написание фамилии — Chopin — проистекает от фамилии его отца, француза по национальности, см. Wincenty Łopaciński Chopin, Mikołaj / Polski słownik biograficzny, vol. III. — Kraków.: Polska Akademia Umiejętnosści, 1937, pp. 426-27.; [ˈʂɔpɛn̪], Фридерик Францишек ШопенПольский язык. Методические указания (Ударение), Музыкальная шкатулка от Шопена ; 1 мартКраткие сообщения. Объемы 7-13. Институт славяноведения (Академия наук СССР). Наука, 1952Биографическая библиотека Ф. Павленкова: Жизнь замечательных людей: В 3 т. Т.3, С. 283 (башка маалыматарда ,22 февраль) 1810, байыркы Желязова-Воля,Варшава — 17-октябрь 1849, Париж) — Польшалык композитор жана пианист-виртуоз, педагог. 

Өмүрүндө 30га чукул концерт берип, анын чыгармачылыгы музыканттардын ар кайсы муунуна чоң таасирин тийгизген. 5 жашында пьесалардагы музыкаларды аткарып, Войцех Живный аттуу белгилүү композитордон билим алган. Жогорку музыкалык мектепте билим алып жүргөндө фортепьянодо бир нече чыгармаларды жазып, Польшанын эң мыкты пианисти аталган. Анын мыкты чыгармаларынын катарына "Сад Эдема", "Ноктюрно до диез минор", "Весенний вальс", "Nocturne 2 - Весенняя расподия", "Революционный" жана башкалар кирет. Ф.Шопен 1849-жылы 17-октябрда Париж шаарында 39 жашында көз жумган.

Шилтемелер
 super.kg

Категория:Композиторлор‎