Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Минералдардын парагенези

Минералдардын парагенези (пара... жанa генезис) — бирдей шартта пайда болгон минералдардын жер кыртышында закон ченемдүү бирге кездешүүсү. 

Минералдардын парагенези тууралуу түшүнүктү 1849-ж. немец геологу А. Бренштаун киргизген. Парагенездик ассоциациялар (бирикмелер) ар кандай физ.-хим. жанa термодинампкалык шартта өнүгүп жаткан процесстин белгилүү бир мезгилинде пайда бо­лот. Окшош шартта пайда болгон минералдар парагенездик катарды түзөт. Ал түрдүү кенде закон ченемдүү кайталанат. Минералдардын парагенезинин кен байлыктарды издөөдө мааниси чоң.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Химия
Минералдардын синтези

Минералдардын синтези — бир элементтен же хим. кошундудан минералды, монокристаллды жасалма жол менен алуу процесси; эксперименттик мпнералогиянын негизги тармагы. 

Минералдарды жасалма жол менен алууга орт. кылымда эле алхимиктер аракеттенип, натыйжа чыгара алган эмес. Италян илимпозу Специан (1904) кварцты, француз Вернейльд (1905) рубинди жасалма жол менен алгандан кийин гана Минералдардын синтези алгачкы практикалык натыйжага ээ болду. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Химия
Категория:Минералдар
Минералдуу тоют

Минералдуу тоют - малдын рационунда хим. элемент жетишпегенде колдонулуучу кошумча тоют. 

Практикада тоют рациону кальций, фосфор, натрий, хлор жfyа кайсы бир микроэлементтердин саны боюнча текшерилет. Өсүмдүк тоютунун көбүндө натрий менен хлор аз. Ошондуктан малга өсүмдүк тоюту менен бирге натрий жана хлордуу туз берилет. Рациондо кальций м-н фосфор жетишпесе, тоют фосфаты — фторсуз фосфат, трикальций фосфат, преципитат, динатрий фосфат ж. б. колдонулат. 

Минералдуу аралашма (жөнөкөй жана татаал) рационго мал аны керектешине жара­ша, тоюттагы санын эске алуу менен кошулат. Минералдуу тоют малга концентрат, си­лос, күнжара, мемо тамыр тоютка кошуп берилет.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Химия
Минерал жер семирткич

Минерал жер семирткич - өсүмдүк үчүн азык заттары бар ми­нерал туз жана хим. айрым бирикме (мочевина, кальций цианамиди ж. б.). 

Аларды туура колдонгондо өсүмдүктүн түшүмү жогорулап, продукциянын сапаты (пахта, кара куурай буласынын технол. касиети, кызылчанын, жүзүмдүн канттуулугу, картошканын крахмалдуулугу) жакшырат. 

Минерал жер семирткич колдонуунун деңгээли — дыйканчылыкты интенсивдештирүүнүн башкы көрсөткүчү. Алардын көбүн химия о. ж. иштеп чыгарат. 
Минерал жер семирткич агрономпялык жактан түз жана кыйыр таасирдүү болуп бөлүнөт. Түз таасирдүү Минерал жер семирткич өсүмдүктүн өзүн азыктандырат. Аларга азот, фосфор, калий, магний, күкүрт, бор, жез, марганец, молибден, цинк ж. б. кирет. Түз таасирдүү семирткичтер жалгыз жана тутумдаш болуп бөлүнөт. 

Жалгыз Минерал жер семирткич бир гана азык элементтен турат. Буга азот жер семирткичтери, фосфор жер семирткичтери, калий жер семирткич­тери, микро жер семирткичтер кирет. Тутумдашында эки же андан арбын азык элемент болот. Кыйыр таасирдүү Минерал жер семирткич топурактын агро-ш. жанa физ.-хим. касиетин жакшыртууда пайдаланылат (аки таш, гипс). Минерал жер семирткичди орг. семирткич менен айкалыш колдонгондо жакшы натыйжа берет. 

Дыйканчылыкта азот, фос­фор, калий Минерал жер семирткич, жер айдоо, культивациялоо, себүү алдында, себүү менен бирге жанa вегетация маалында кошумча азыктандырууда чачылат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Химия
Минерал кебез

Минерал кебез — жылуулук от-көрбөс була түрүндөгү материал. Ал ичке, кыска, ийилгич, айнек буласы түрүндө болот. 

Минерал кебезди көмүрдүн күйгөндөгү калдыгын (шлакты) жана тоо тектерин (чопо, доломит, мер­гель) же алардыи кошундуларын атайын меште эритип, ал көлкүлдок эритиндиден үйлөтүү жана борбордон четтөөчү күчтүн таасири менен чоюу аркылуу алынат. 

Минерал кебезден кийиз, ма­та, такта, кабык, сегмент, минерал кебез аралашмалары даярдалат. Ал курулушта ири панелдүү конструкцияларда жылуулук жана үн өткөрбөө үчүн кеңири колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория: Химия
Категория: Материал
Минералогия

thumb|Мусковит.
Минералогия (минерал жана ...логия) — минералдардын хим. составы, физ. түзүлүшү, пайда болушу, жаратылыштагы орду жана өзгөрүлүшү жөнүндөгү илим; геологиянын бир тармагы. 

Минералогиянын негизги багыттары: кен байлыктарды табуу, аларды комплекстүү түрдө о. ж., а. ч. тармактарына пайдалануу; физ. касиетине ка­рата мпнералдарды ажыратуу; пайда болушун, топтолушун, пайдалуу бирикмелерин бөлүп алуу технологиясын жана экон. шартын аныктоо; минералдардын ар кандай шартта пайда болуу касиетин изилдеп, синтез жол менен жасалма минералдарцы (алмаз, оптикалык флюорит, кварц ж. б.) алып, о. ж. тармактарына пайдала­нуу; минералдардын таралыш жана кездешүү шартына карата жер бетин райондорго бөлүү. Минералогиянын ил. негизин физика, химия, кристаллография сыяктуу так илимдер түзөт.

Минералогия — геология илиминин эң байыркы тармактарынын бири. Байыркы кезде эле адам баласы ар кандай таштан (нефрит, оттук таш ж. б.) түрдүү курал жасаган. Минералдар­дын эң байыркы классификациясы Аристотелдин эмгектеринде кездешет. 11-кылымдагы Орто Азия илимпоздору Бируни менен Ибн Сина Минералогия илиминин тарыхында көрүнүктүү орун ээлейт. 

 Ибн Сина бардык минералды төрткө бөлгөн 
 таштар жана топурактар; 
 күкүрт минералдары; 
 металдар; 
 туздар.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Минерал ресурстары

Минерал ресурстары - чарбанын бардык тармагында пайдаланылчу түрдүү кен байлыктардын жалпы запасы. 

«Минерал ресурстары» термини ар бир аймактык бирдикке (район, өлкө ж. б.) карата колдонулат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Химия
Миниатюралуу лампа

Миниатюралуу лампа - эң кичинекей өлчөмдөрдө жасалган кабыл алгыч-күчөткүч лампа; анын айнек баллонунун диаметри 19—22,5 мм, толук уз. 80 мм апшайт да, эрибей турган (коргошундуу же молибдендүү ж. б.) айнектен жасалат. 

Миниатюралуу лампа колдонулушуна жараша ар кандай конструкцияда: диод, триод, тетрод, пентод, трпод-гептод ж. б. айкалыштырылган лампалар, электрон-нур ин­дикатору, электрометрия лампалары ж. б. түрүндө чыгарылат. 
Миниатюралуу лампа үнөмдүү жанa ишенимдүү келип, техниканын түрдүү тармактарында, радио аппараттарда кеңири колдонулат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Техника
Минимум бет

Минимум бет — бардык чекиттерде орт. ийрилиги нөлго барабар бет. 

 Минимум бет төмөнкүдөй вариациялык эсептөөдөн пайда болот: мейкиндикте кандайдыр бир туюк ийри сызык берилсе, ал аркылуу өтүүчү беттердин ичинен ошол ийри сызык менен чектелген жанa аянты минимум болгон бетти (аталышы ушундан чыккан) табуу керек. 
 Эгер ийри сызык тегиз болсо, анда бул эсептөөнүн чыгарылышы берилген ийри сызык менен чектелген тегиздиктин бөлүгү болот. 
 Минимум бетти Ж. Лагранж, Ж. Менье, Г. Монж ж. б. математиктер изилдеген.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Математика
Кузьма Минин

Кузьма Минин (т. ж. белгисиз — 1616-ж. о.) — 17-кылымдын башында поляк-швед интервенциясы убагында экинчи ополчениени уюштургандардын жанa жетектегендердин бири. 

 1611-ж. 1-сентябрда земство стар чындыгына шайланып, элдик опол­чение үчүн каражат топтоого жана аны уюштуруу кыймылына жетекчилик кылган. 
 Мининдин кеңеши боюнча согушка князь Д. М. Пожарский жетекчилик кылган. 
 Минин 1612-ж. «Бүт жер кеңешине» («Совет всея земли») кирген. 
 1612-ж. 22—24-августта Моск­ва үчүн салгылашта зор эрдик көрсөткөн.
 1613-ж. дума дворянини деген наам алып, Боярлар думасынын составына кирген. 
 Минин — орус элинин белгилүү улуттук баатыры. 
 Москвада Кызыл аянтта 1818-ж. Минин менн Пожарскийге эстелик тургузулган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Инсандар
Миномёт

Миномёт — далдадагы душманды мина менен атууга жанa анын талаа чептерин кыйратууга арналган жылмакай стволдуу замбирек. 

 Миномёттун негизги касиеттери — минасынын эң күчтүү жарылышы, аз убакыт ичинде бат-жарылышы, жеңилдиги, жөнөкөйлүгү, атууга бат даяр болушу. Минасынын траекториясы бийик болгондуктан (стволунун көтөрүлүү бурчу 45°тан 85°ка чейин) замбирек, мылтык, пулемёт аркылуу жок кылууга мүмкүн болбогон жерлерди Миномёт менен талкалоого болот. 
 Алгач Миномётту орус аскерлери орус-жапон согушунда (1904—05) Порт-Артурду коргоодо колдонгон.

 Булактар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Техника
Минор

Минор (лат. minor — кичине) — лад түрү. 

Минордун туруктуу добуштары (1, 3, 5 баскыч) кичине үч үндүккө негизделген. 
Минордо мажордун тескерисинче, муңдуу, жумшак үн чыгат; музыкадагы эстетикалык каражаттардын бири. 
Минордун yбакта (табигый), гармониялык, мелодиялык ж. б. түрлөрү бар.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Терминдер
Категория:Музыка
Миңбаев, Баркы

Миңбаев, Баркы (12. 7. 1930-ж. т„ Ош обл., Жаңы-Жол району, Кара-Суу)- экономист, экон. илимд. док­тору (1977), проф. (1978). 1954-жыл­дан КПСС мүчөсү. 

 1952-ж. СССРдин 50 жылдыгы атн. КМУнун геогр. факультетин бүтүргөн. 
 1953—59-ж. Ош пед. институнда мугалим. 
 1959—62-ж. Моск­ва унивеситининин аспирантурасында оку­тан. 
 1962—66-ж. Ош пед. институнун саясий экономия кафедрасында муга­лим. 
 1966-жылдан Ташкен жог. пар­тия мектебинде эмгектенет. 40тан ашык ил. эмгектин, анын ичинен 2 монографиянын автору. 
 Миңбаевдин ил. эмгектеринде колхоздо кошумча про­дукт өндүрүү жанa анын бөлүштүрүлушү изилденет.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Миң бир түн

Миң бир түн - орто кылымдагы араб адабиятынын жомоктордон, аңгемелерден. новеллалардан куралган эстелиги. 

Дүйнөлүк көркөм мурастын төрүнөн орун алган бул чыгарманын не­гизги сюжети зулум падыша Шахрияр жанa анын вазиринин амалкөй кызы Шахрезада жөнүндөгү жомокко түйүндөлгөн. Анын кыскача сюжети: ак нике аялынын бузукулугунан улам жаны кашайган падыша адегенде аялынын башын алып, андан кийин өз жергесиндеги бой тарткан кыздардан күндө бирди алпырып келип жатып. күн чыгарбай башын ала турган болот. Падышалыкта колго алар кыз калбагандан кийин вазир өзүнун тун кызы Шахразаданы жетелеп келүүгө аргасыз болот. Айлакер Шахразада алгачкы түнү эле па­дыша көңүлүн жомокко уютуп, күн чыкканча уктатып салат. Жомоктун кызыгына баткан падыша мин бир түнгө чейин кулак түрүп олтура бе­рет. Шахразаданын эркине багынат.
Акыры ал анын сүйүктүү аялы болуп калат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Маданият
Миоглобин

thumb|Миоглобин.
Миоглобин— кычкылтек молекулаларын булчуңга жыйнап, аны клетканын кычкылдануу системаларына берүүчү глобиндүү белок. 

Хромопротеиддерге кирет. Миоглобиндин структурасы рентгеноструктура анализи менен такталган. Анын полипептиддик чынжырчасы бир гем группасы менен байланышат. 
Гем — кычкылтекти байланыштыруучу активдүү борбор. Мол. массасы 17000. Миоглобиндин 02 менен кайра байланышы кычкылтектин парциалдык басымы (Ро2) төмөн болгондо да жүрөт. 
Мунун физиол. мааниси чоң, мис., булчуңдун жыйрылуусунда капиллярлар кысылып, Ро2 төмөндөйт. Ушул мезгилде булчуңга керектүү 02 Миоглобинден бошонуп чыгат. 

Миоглобин омурткалуулардын булчуңунун түсүн аныктайт. Өзгөчө суу жаныбарларынын (түлөн, кит, дельфин ж. б.) булчуңунда 20%ке чейин болот.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Биология
Миография

Миография (жанa ...гра­фил) — булчуңдун жыйрылуу иш-аракетин жазып каттоо. 

Булчуңдун жыйрылуусун графикалык жазуунун эц жөнөкөй жолу рычагдын бош учу менен кимографтын лентасына тийиштүү ийри сызыкты — миограмманы түшүрүү болуп эсептелет. 

Булчуңдардын ишин мех. миографтан башка миограф менен жазат. Түрдүү миограф менен булчуц­дардын изотониялык же изометриялык жыйрылуусун жазуута болот. 
Миография методун физиол. башка методдор менен айкалыштыруу булчуңдун жыйры­луу функциясынын негизги закон ченемин үйрөнүүгө мүмкүндүк ачты. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Медицина
Миокард

thumb|Миокард.
Миокард (гр. myo жана kardia — жүрөк) — жүрөктүн негизги массасын түзүүчү булчуң катмары. 

Клеткалары тыгыз бириккен, өзгөчө туура талчалуу булчуң ткандарынан турат.
Миокарддын функциялык өзгөчөлүгү — система менен диастоланын үзгүлтүксүз кезектешүүсүндө.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Анатомия
Миокардиодистрофия

Миокардиодистрофия (мио..., rp. kardia — жүрөк жанa дистрофия), кардиомиопатия — жүрөк булчуңунун зат алмашуунун бузулушунан жабыркоосу. 

Негизги себептери: тамактануу режимин сактабагандык ('алиментардык дистрофия, авитами­ноз ж. б.), боор, бөйрөктүн начар иштеши, углевод менен электролит ал­машуунун бузулушу, аз кандуулук, кьгчкылтек жегишсиздиги, уулануу [хлороформ, аракечтик) ж. б. 
Миокардиодистрофия башталганда оорулуу адам демигет, жүрөктө жагымсыз сезим байкалат. Жүрөк согуу добушу акырындап, шуулдоо жанa аритмия пайда болуп, электро­кардиограмма өзгөрөт. Миокардиодистрофия жүрөк бул- чуцунун жыйрылуу күчүн азайтып, начар иштешине себепкер болот. Дарылоо пайда кылган ооруларга жараша жүргүзүлөт, жүрөк булчуңундагы алмашуу процессии жакшыртуучу каражаттар колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Медицина
Миопатия

Миопатия (мио... жанa гр. pathos — жапа чегүү, ооруу) — булчуңдун күчөгөн дистрофиясы. Тукум куума ооруларга кирет. 

Миопатия булчуң клеткаларында зат алмашуунун бузулушу, нуклеин кислотасынын синтезинин өзгөрүшү жанa булчуң белогунун күчтүү ажыроосунан пайда болот. 

Миопатиянын не­гизги белгилери: булчуң атрофиясы, сөөк жанa муундардын деформациясы. 
Дарылоодо гормон дары-дармеги, В, Е тобундагы витаминдер ж. б. кол­донулат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Медицина
Миотом

Миотом (мио... жанa гр. tome — бир бөлүк) — адам жанa хордалуу жаныбарлардын түйүлдүгүндөгү дене булчуңдарынын башталышы. 

Миотом нерв түтүгүнүн жанa хорданын капталдарында жайгашкан жуп метамерлүү (сегменттүү) түзүлүш.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Анатомия
Миотония

Миотония (мио... жанa гр. tonos — керилүү, жыйрылуу) —нерв-булчуң оорулары. 

Мында жыйрылган бул­чуң көпкө жазылбайт. Тукум куума ооруларга кирет. Оору организм суукка урунганда, катуу чарчаганда, психикага күч келгенде акырындык менен башталат. 
Миотония вегетатив нерв системасы менен ички секреция безинин функциясынын бузулушунан пайда болу­шу мүмкүн. Дарылоодо гормон дары-дармеги. витаминдер жанa физиотера­пия колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Ден соолук
Мирабо Оноре Габриель Рикети

Мирабо, Оноре Габриель Рикети (9. 03. 1749—2. 4 1791) — граф, Улуу француз Революцияясынын ишмери.
 
 Үчүнчү сословиеден 1789-ж. Ген. штаттарга депутаттыкка шайланып, аны Улуттук чогу.тушка айландыруу үчүн күрөшго кыйла роль ойногон. 
 Жеринен чечен Мирабо революциянын башталышында абсолютизмди тартынбай ашкерелегендиги үчүн элге кеңири таанылган. Бирок либералдык ак сөөк жана ири буржуазиянын өкүлү болгондуктан эл массасынын активдүү чыгууларынан, айрыкча 1789-ж. 5—6-октябрдагы массалык кыймылдан кийин рев-яны токтотуу, аны конституциячыл-монархиялык режимдин чегннде кармап калуу саясатын жүргүзүп. реакциячылар менен жакындашкан. 
 1790-ж. Мирабо король сарайындагылар менен жаптырын байланыш түзүп, революция ишине чыккынчылык кылган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Инсандар
Мираж

thumb|Мираж.
Мираж — атмосферадагы оптикалык кубулуш. 

Алыстагы нерсе менен бирге анын сөлөкөтүнүн көрүнүшү. Ал нерсенин чыныгы ордунан башка жерде байкалат. 
Мираж нерседен чагылган жарык нурунун ийилишинен пайда болот. Мираж атмосферада бийиктик боюнча температуранын ар түрдуүлүгүнө жараша жарык нурунун сынуу көрсөткүчтөрүнүн аномалиялуулугу менен түшүндүрүлөт. 

Мираж нерсенин астында (төмөнкү Мираж), үстүндө (жог. Мираж), капталында (каптал Мираж) жайгашышы мүмкүн. 

Эгер нерсе горизонттон төмөн жайгашса, анда анын сөлөкөтү гана көрүнөт

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
 Астрономия. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек
Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу редактор: Э. Мамбетакунов

Категория:Астрономия
Мирдальсиекудль

Мирдальсиекудль — Исландия аймагыныын түштүк четиндеги муз калканы. 

Формасы тегерек, эң калың жери ортосунда. Чет жактары жанар тоонун боорундагы жылгалар менен салааланган өрөөн мөңгүлөрүнө окшоп кетет. Жалпы аянты 701 км2. Кар чегинин бийикт. 1200—1300 м. 
Түш. капталына жылына 4000 ммге чейин жаан- чачын жаайт. Мөңгүнүн астында жана чет жакаларында аракеттеги бир нече жанар тоо бар, эң ириси — Катла. Катла жанар тоосу аракетке келген учурда Мирдальсиекудльдун музу эрип, катуу кыйроого учуратуучу сел жүрөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Исландия
Категория:Мөңгүлөр‎
Мирный Панас

Мирный Панас (чын аты-жөнү — Рудченко Афанасий Яковлевич) (1(13). 5. 1849, Миргород—28. 1. 1920, Полтава) —украин жазуучусу. 

Сын реализминин көрүнүктүү өкүлү, украин социалдык романин баштоочу. 
Чыгармачылык жөндөмү Т. Г. Шевченконун, 70-жылдардагы орус революциячыл демократтарынын жанa народниктердин таасиринде калыптанган. 
Чыгармалары 1872-жылдан жарыялана баштаган. 

Бир тууганы Мирный Билык менен жазган мыкты чыгармасы — «Акыры толо болсо, өгүз өкүрөбү?» (1880, 2-ва­рианты— «Текке кеткен куч». 
1903) романында украин дыйкандарынын тап-тапка бөлүнүү процессии көрсөткөн. 
«Шайкелең» романы (1883—84) — украин дыйкан кызынын трагедиялуу тагдыры, буржуазиянын мыкаачылыгын көрсөткөя чыгарма. 
«Кесеп» (1877), «Элчил» деген повесть, кара сөз менен «Түш» деген поэма, драма да жазган. 
Аларда эмгекчил калктын мүдөөсү үчүн күрөшкөн революционер-демократтардын образын түзгөн

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Украина
Категория:Инсандар
Категория:Украин жазуучулары
Дүйнөлүк экономика жана эл аралык мамилелер

Дүйнөлүк экономика жана эл аралык мамилелер — ИАнын Дүйн. экономика жанa эл аралык мамилелер институнун айына чыгуучу журналыЖурнал «Мировая экономика и международные отношения» — Карточка ресурса // Федеральный портал «Российское образование». 

 Журнал политология суроолору, саясаттык социология, аймактык, эл аралык мамилелер жана глобализация боюнча чыгарылат.
 1957-жылдан бери чыгат. 

 Булактар 

 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Орусия гезиттери‎
Категория:1957-жыл
Мирошниченко, Николай Прокофь­евич

Мирошниченко, Николай Прокофь­евич (1920, Кыргыз ССРи, - 1945, Чыгыш Пруссия] — Советтер Союзунун Баатыры (1945)). гвардиянын ст. лейтенанты. 

 1944-жылдан КПСС мүчөсү. 
 Жумушчу үй-бүлөсүнөн. Чкалов шаарындагы жог. авиация окуу жайын бүткөн. 
 1940-жьтлдай Сов. Армияда, 1943-жылдын июнунан Улуу Ата Мек. согушка катышып, 
 Ленинград, Белорус фронтторунда салгылашкан. 160 согуштук учуш жасап, душмандын согуш объектилерин, т. ж. станцияларын, аскерлерин жана техникасын жок кылган. 
 Ленинград­ды курчоодон бошотушуп, Ленинград обл-н, Сов. Карелияны, Сов. Эстонияны душмандан тазалашкан. 
 Чыгыш Пруссияда немецтердин коргонуусун бузууга, Кёнигсберг — Браунсберг районунунда душмандын курчоого алынган тобун жок кылууга көмөктөшкөн. 
 Ал согуштук тапшырма аткарууда курман болгон. 
 Сөөгү Калинин обл-ндагы Пушкин кышында коюлган. 
 Моск­ва районунундагы Садовой мектебине Мирошниченконун ысмы берилген

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Тарых
Категория:Улуу Ата-Мекендик согуш
Категория:Советтер Союзунун баатырлары
Мирут процесси

Мирут процесси — жумушчу кыймылынын 32 жетекчисин Мератх (Ми­рут, Индия) шаарында соттоо; 

 1929— 32-ж. созулган (өкүм 1933-ж. 10-январда чыккан). Мирут процесси боюнча көрүнуктүү коммунисттер (Ш. А. Данге, Музаффар Ахмед ж. б.), о. эле жумуш­чу кыймылынын солчул ишмерлери соттолгон. 
 Сот аларды жалган жа лаа менен 12 жылдан 3 жылга чейинки мөөнөткө кескен, бирок элдин нааразылыгынан улам ал мөөнөттөр кыскартылган. 
 Ошону менен англ, колониячылардын индиялык жумушчу кыймылына сокку урмакчы болгону ордунан чыккан эмес.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Тарых
Миссионерлик

Миссионерлик (миссия дегенден) — диний уюмдардын жана чиркөөнүн башка динге ишенгендерге кайрыйлууну жана чиркөөдөн кол үзгөндөрдү кайрууну көздөгөн иш-аракетинин бир түрү. 

Миссионерлик иш жүзүндө үстомдүк кылган социалдык топтун жанa өкмөттүн саясий максаттарынын жүзөгө ашышына көмөк көрсөтөт. 

Миссионерлик буддизмде б. з. ч. 3-кылымда, христиан дининде 4-кылымда пайда болгон. Исламда Миссионерлик милдетти суфизмдин өкүлдөрү аткарышкан. Россияда Миссионерлик орус эмес калкты зордоп христиандаштырууга байланыштуу тараган. Азыр чет өлкөлөрдө миссионерлер иш-аракетин жаңы шартка ылайыкташып улантууда.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория: Дин