Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Эсватини

{{Мамлекет
 |Кыргызча аталышы = Эсватини падышачылыгы
 |Расмий аталышы = 
 |Кыскача аталышы =Эсватини (Свазиленд) 
 |Герб=Coat of arms of Eswatini.svg
 |Желек=Flag of Eswatini.svg
 |Урааны = Биз — Бекмбиз
 |Гимндин аталышы=Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati
 |Аудио=
 |Картада=Location Swaziland AU Africa.svg
 |lat_dir = S |lat_deg = 26 |lat_min = 34 |lat_sec = 0
 |lon_dir = E |lon_deg = 31 |lon_min = 29 |lon_sec = 0
 |region = SZ
 |CoordScale = 1000000
 |Мамлекеттик дини = динден тышкары мамлекет
 |Негизделген= 
 |Эгемендүүлүк күнү= 6-сентябрь 1968 
 |Эгемендүүлүгүн алды= Улуу Британиядан
 |Тилдери = Свати, англисче 
 |Борбор шаары= Мбабане (расмий) Лобамба (падышалык жана парламенттик)
 |Ири шаарлар = Манзини
 |Башкаруу формасы = Дуалисттик монархия
 |Башчыларынын милдеттери= ПадышаПремьер-министр
 |Башчылары= Мсвати IIIБарнабас Сибусисо Дламини
 |Аянты боюнча =153
 |Аянты =17 363
 |Суу пайызы = 0,9
 |Калкы боюнча орду = 154
 |Калкы= 1 185 000
 |Калкты каттоо жылы = 2009
 |Калктын жыштыгы=68,2
 |ИДП (САМ)=
 |ИДП (САМ) эсептөө жылы=
 |ИДП (САМ) боюнча орду=
 |ИДП (САМ) ар бир жанга =
 |ИДП (номинал)= 4,1 млрд долл.
 |ИДП (номинал) эсептөө жылы =2011
 |ИДП (номинал) боюнча орду = 
 |ИДП (номинал) ар бир жанга =$3400Валовый внутренний продукт (ВВП) Свазиленда, 1970—2011 гг.
 |Акча бирдиги= лилангени (SZL, код 748)
 |АДӨИ= 0,536
 |АДӨИ эсептөө жылы = 2013
 |АДӨИ боюнча орду = 141-чи
 |АДӨИ деңгээли = төмөн
 |ЭОК = SZL
 |Этнохороним = 
 |Домени =.sz
 |Телефон коду = 268
 |Убакыт аралыгы = +02:00
 |Штрих коду =
 |Түшүнүктөр = Викиказынадагы медиафайлдар
}}Эсватини падышачылыгы (мурдагы аталышы — Свазиленд падышачылыгы'''Reuters: король Свазиленда изменил название страны ТАССКороль Свазиленда переименовал государство в Королевство Эсватини Интерфакс, ) — Түштүк Африкадагы өлкө. Түштүгүндөнөн, Түштүк-чыгышынан, Батышынан жана Түндүгүнөн ТАР менен чектешет (чек-арасынын узундугу — 430 км), Чыгышынан — Мозамбик өлкөсү менен чектешет (чек-арасынын узундугу 105 км). Жалпы чек-арасынын узундугу — 535 км. Өлкөнүн жалпы аянты — 17 363 км² (кургак аянты — 17 200 км²).

Булактар 

Категория:Мамлекеттер арип боюнча
Категория:Эсватини
Өзбекстандын премьер-министри

Өзбек ССРи 
 февраль 1925 — июнь 1937 — Файзулла Хожаев
 июнь — октябрь 1937 — Абдулла Каримов
 октябрь 1937 — июль 1938 — Султан Сегизбаев
 23-июль 1938 — 21-август 1950 — Абдуджабар Абдурахманов
 21-август 1950 — 18-май 1951 — Абдуразак Мавлянов
 18-май 1951 — 7-апрель 1953 — Нуритдин Мухитдинов
 7-апрель 1953 — 18-декабрЬ 1954 — Усман Юсупов
 18-декабрь 1954 — 22-декабрь 1955 — Нуритдин Мухитдинов
 22-декабрь 1955 — 30-декабрь 1957 — Сабир Камалов
 30-декабрь 1957 — 16-март 1959 — Мансур Мирза-Ахмедов
 16-март 1959 — 27-сентябрь 1961 — Ариф Алимович Алимов
 27-сентябрь 1961 — 25-февраль 1971 — Рахманкул Курбанов
 25-февраль 1971 — 19 ноябрь 1984 — Нармахонмади Худайбердыев
 19-ноябрь 1984 — 21-октябрь 1989 — Гайрат Кадыров
 21-октябрь 1989 — 26-март 1990 — Мирахат Миркасымов
 26-март — 1-ноябрь 1990 — Шукурулла Мирсаидов
 Өзбекстан 
 13-ноябрь 1990 – 8-январь 1992 — Ислам Каримов
 13-январь 1992 – 21-декабрь 1995 — Абдулхашим Муталов
 21-декабрь 1995 – 11-декабрь 2003 — Уткир Султанов
 12-декабрь 2003 – 13-декабрь 2016 — Шавкат Мирзиёев
 14-декабрь 2016 – а.у. — Абдулла Арипов

Өзбекстан Республикасынын премьер-министрлери (1991– а. у)

 № Сүрөтү Ысымы(т.ж) Ишти баштоо убактысы Ишти аяктоо убактысы ПартиясыПрезидент 1 100px Абдулхашим Муталов(1947–) 8-январь 1992 21-декабрь1995 Өзбекстан элдик-демократиялык партиясыИслам Каримов100px(1990–2016) 2 100px Өткир Султанов(1939–2015) 21-декабрь 1995 12-декабрь 2003 Өзбекстан элдик-демократиялык партиясы 3Шавкат Мирзиёев(1957–)12-декабрь 200314-декабрь 2016«Фидокорлар» элдик-демократиялык партиясы (2008 чейин)Миллий тикланиш (2008)Шавкат Мирзиёев(2016–азыркы учурда) 4 100px Абдулла Арипов(1961–) 14-декабрь 2016 Азыркы учурда Либерал-демократтар партиясы

Шилтемелер 

Категория:Кыргызстан
Өзбекстан
Категория:Тизмелер:Кыргызстан
Тажикстандын премьер-министри

Бул макалада Тажикстандын премьер-министрлеринин тизмеси көргөзүлгөн.

Тажикстан Республикасынын премьер-министрлеринин тизмеси

 № Сүрөтү Ысымы(т.ж) Ишти баштоо убагы Ишти актоо убагы Партиясы 1 70px Izatullo Khayoyev(1936–2015) 25 June 1991 9 January 1992 Communist Party of Tajikistan 2 70px Akbar Mirzoyev(1939–) 9 January 1992 21 September 1992 Independent 3 70px Abdumalik Abdullajanov(1949–) 21 September 1992 18 December 1993 Party of People's Unity 4 70px Abdujalil Samadov(1949–2004) 18 December 1993 2 December 1994 Independent 5 70px Jamshed Karimov(1940–) 2 December 1994 8 February 1996 Independent 6 70px Yahyo Azimov(1947–) 8 February 1996 20 December 1999 Independent 7 70px Oqil Oqilov(1944–) 20 December 1999 23 November 2013 People's Democratic Party of Tajikistan 8 70px Kokhir Rasulzoda(1961–) 23 November 2013 Incumbent People's Democratic Party of Tajikistan

Категория:Кыргызстан
Кыргызстан
Категория:Тизмелер:Кыргызстан
Жазайыл

thumb|200px|Ооганстандын жазайыл мылтыгы
Жазайыл — эпосто мылтыктын бир түрү катары айтылат: («Жазайыл мылтык күркүрөп»), Алжирден чыккан мылтык 17-кылымдан баштап Алдыңкы Азия аркылуу Орто Азия элдерине тараган. Ошондуктан өзбек эпосторунда «жозаил милтик», казактарда «жезаир мылтык» түрүндө аталат.

Категория:Куралдар
Шаты

thumb|150px|Алюминийден жасалган шаты
Шаты — өйдө карай көтөрүлүп чыгуу, түшүү үчүн ылайыкталып жасалган тепкич. Бир орундан башка орунга алып жүрмө жана имараттарга бекитилген шатылар бар.

Тепкичтер китепканаларда, оңдоо иштеринде, туристтик маршруттарды уюштурууда, шаар четиндеги үйлөрдө колдонулат.

Адатта тепкич 2-3 бөлүктөн турат, ар биринде алтыдан сегизге чейин кадамдар бар. Тепкичтер телескоптук жана жөн гана бүктөлүүчү. Тепкичтер үчүн эң жакшы материал металл: болот же алюминий.

Өндүрүштүн эксплуатациялык касиеттерин жакшыртуу үчүн дизайнды жакшыртуунун ар кандай түрлөрү колдонулат. Ферриттик болоттун сорттору материалдын ишенимдүүлүгүнүн жогорулашынан улам кеңири таралган.

Алюминийдин касиеттери аноддоштуруу жолу менен жакшыртылып, металлдын бетинде оксид пленкасы пайда болгон электрохимиялык процесс. Алюминий профилинин максатына жараша пленканын калыңдыгы ар кандай болушу мүмкүн. Үй ичинде колдонулган буюмдардын камтуусу 15 микронду түзөт. Сыртта колдонулган аспаптар үчүн пленканын калыңдыгы 20 микрон болушу керек.

 Шилтемелер 
Категория:Архитектура
Өткүрбек Жамшитов

Өткүрбек Жамшитов (4-сентябрь 1975, Төлөйкөн, Кара-Суу району, Ош облусу, Кыргыз ССРи, СССР) — Мамлекеттик ишмер, Кыргыз Республикасынын башкы прокурору. 
Өмүр баяны 
1996-жылы Кыргыз улуттук университетин юриспруденция адистиги боюнча бүтүргөн.
1997-жылы Талас шаардык прокуратурасында прокурордун жардамчысы болуп иштөө менен баштаган. 1999-2008-жылдары Талас шаарынын, Бакай-Ата, Алай райондорунун, Ош облусунун прокуратураларында тергөөчү болуп иштеген. 2008-жылдын 21-январында Кадамжай районунун прокурорунун орун басары кызматына дайындалган. 2011-жылдан баштап Лейлек районунун прокурору болуп иштеген. 2015-жылдын 1-июлунда Жалал-Абад облусунун прокурорлугуна дайындалган.
Карен Карапетян

Карен Карапетян (төр. 14-августь 1963, Степанакерт, ТКАО, Азербайжан ССРи, СССР) — Армениялык мамлекеттик ишмер, Армениянын 14-чү премьер-министри (2016—2018). Армениянын премьер-министринин милдетин аткаруучу 9 — 17-апрель 2018 жана ошондой эле 23-апрель 2018.
Сүйүү күчү (тасма 2018)

Сүйүү күчү — 2018-жылы﻿ чыгарылган кыргыз көркөм тасмасы. 
Мазмуну 
Кадимки карапайым кыргыз айылы. Анда айтылып бүткүс окуяларга бай бир ууч эл жашайт. Алардын арасында Арсендин чакан үй-бүлөөсү да бар. Башкаларга салыштырмалуу турмушу жарды болгону аз келгенсип, келинчеги кенже уулу Алмазды төргөндө каза болуп калат. Балдарын жалгыз тарбиялап, багып чоңойтот. Улуу кызы Алтынай бир туугандарынын түйшүгүн жалгыз көтөрдп. Ал күн алыс тоого отун тергени кетет. Табият менен баарлашат. Аскалар, шар аккан суу, гүлдөр, көпөлөктөр менен сырдашат. Ал табияттын, куш-канаттуулардын тилин жакшы түшүнөт. Алар да Алтынайга жан дүйнөсүн ачып жаткандай туюлат. Өзүн тоодо гана бактылуу сезет. Бир күнү тоодон келе жатып капысынан, бала кезинен бир-бирин жактырып, сүйүп жүргөн жигит, бирок алыстатуу максатында чет өлкөгө окууга жиберилген Бакытка жолугат. Ошол көз ирмемден тартып жан дүйнөсүндө билинбеген өзгөрүүлөр башталат...
Бакыт аттуу жигит төгөрөгү төп келген келишимдүү, билимдүү болгондуктан аны ата-энеси үйлөнтүүгө шашат. Бирок ал турмуш куруудан баш тартып түрдүү амалдарга барат. Себеби ал апасы каршы болгон бетинде тырыгы бар, кыймылы олдоксон Алтынайды жакшы көрөт. Ортодо көп тоскоолдуктар болотSUPER.KG :Тасманын бет ачаары .
Каармандарда 
 Асема Токтобекова — Алтынай 
 Улан Эшпаев — 
 Марат Алышпаев —
 Гүлмира Турсунбаева —
 Замира Сатыбалдиева — 
 Болотбек Тилек — Сагын
Эскертмелер
 
Шилтемелер
Хинди тили

thumb|Хинди.
Хинди — бир инд-арий тили болуп саналат санскрит алынган жана индейлердин 70% га айтып, айрыкча түндүк, Борбордук жана Батыш Индия. Ал катуу Индус динине байланыштуу инд-арий үй-бүлөнүн бир диалектиси улантуу бир бөлүгү болуп саналат.

Алардын тили стандарттык хинди бир түрү деп эсептеген башка генеалогиялык хинди сүйлөгөндөрдөн гана эне тилинде катары кабыл алгандарга, ошондой эле эмес, окутат. А эл каттоо 2001-жылы ишке ашырылган хинди дүйнөдө бешинчи көпчүлүк сүйлөгөн тил кылат ашык 258 миллион түпкүлүктүү хинди, өз эне тилинде, ошондой эле карап, деп көрсөттү.

Категория:Тилдер
Категория:Индия
Никол Пашинян

Никол Воваевич Пашинян (төр. 1-июнь 1975, Ижеван, Армян ССРи) — Армениялык журналист жана саясий ишмер. Армения парламентинин депутаты (2012-жылдан тарта).

Өмүр баяны 
Никол Пашинян 1975-жылы Армениянын Ижеван шаарында туулган. 1991-жылы мектепти аяктаган соң Ереван мамлекеттик университетинин журналистика факультетине тапшырат. Бирок диплому колго тийген эмес. Себеби университетти аяктай турган жылы чечүүчү экзаменге 2 апта калганда саясий көз карашынан улам окуудан айдалып кеткен. Буга анын университеттин жана өлкөнүн жетекчилигине карата айткан сын пикирлери себеп болгон. Азыркыга чейин анын окуу жайды бүтпөй калганы кызуу талкууланып келет. Мындай сындардан тажаган Пашинян 5 жыл ичинде билимдүү, алдыңкы студент болгонун далилдөө үчүн "Сынак китепчесинин" көчүрмөсүн интернетке жарыялаган. Журналистикадан саясатка карай... Пашинян журналисттик ишмердүүлүгүн студент учурунда эле баштаган. 1993-1994-жылдары "Дпрутюн" гезитинде катардагы журналист катары иштеп, эмгек жолуна "расмий старт" берген. Андан соң 3 жыл оппозициялык маанайдагы бир нече гезитте калемин курчуткан. Мындан кийин дагы 2 жыл "Лрагир" аттуу жеке гезитин негиздеп, оппозициялык "Айкакан жаманак" гезитинде башкы редакторлук кылган. Ошол учурларда болочок саясатчы курч, сынчыл макалалары менен коомчулукка таанылган. 2008-жылкы президенттик шайлоодо өлкөнүн биринчи президенти болгон Левон Тер-Петросяндын үгүт иштерине жардам берген. Шайлоодо Серж Саргсян жеңип чыккан соң добуш берүүнүн жыйынтыгына каршы Ереванда чоң митингдер башталат. Шайлоого карата Пашинян "бул шайлоо эмес, бул - кылмыш" деп баа берип, элди мыйзамсыздыкка каршы турууга чакырган. Ошол окуядан кийин ал "башаламандыкты уюштурган" деген жүйө менен кармалып, 2010-жылы 7 жылга эркинен ажыратылган. Мунапыска ылайык жаза мөөнөтү кыскартылган Пашинян бир жылдан кийин эркиндикке чыккан. 2012-2017-жылдардагы парламенттик шайлоодо жеңишке жетип, оппозициячыл депутат катары таанылган.

Жеке жашоосу
Никол Пашиняндын жубайынын ысымы - Анна Акопян. Ал учурда "Айкакан жаманак" гезитинин башкы редактору. Экөөнүн ортосунда 4 баласы бар: бир уул жана үч кыз. Аялы менен уулу Пашинян уюштурган митингдерге активдүү катышып келет. Үй-бүлөлүк бизнесин Анна Акопян жүргүзөт. 2017-жылы Пашинян 16,5 миң доллар киреше тапкан. Депутаттык кирешеси анын жетиден 1 бөлүгүн гана түзөт.
Мухaррем Инже

thumb|Мухaррем Инже 
thumb|Республикaлык Эл Пaртиясы
Мухaррем Инже — Республикaлык Эл Пaртиясынын 2018 Түрк президенттик шaйлоосундa тaлaпкери

Aл Яловa 1964-жылы туулгaн. 2002-жылдaн тaртып, Түрк парламентинин мүчөсү болуп сaнaлaт.
Aл ошондой эле психикaлык окутуучу.

 Шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Түркия
Мык

right|200px|thumb|Мыктар

Мык — бекитип кагуу үчүн колдонулуучу, көбүнчө бир башы учтуу, экинчи башы бөрктүү кичинекей таякча металл; чеге.

Категория:Аспаптар
Мискей

thumb|right|220px|Мискей
Мискей — дүйнөдө эң көп кезиккен тамак бышыруу үчүн колдонулуучу идиштердин бир түрү. Адатта мискей сорпо жасоо үчүн колдонулат, ал сорпо башка тамактар үчүн негиз боло алат. Тегерек формадагы, түбү жалпак, тараптарында эки тутка, капкагында кармагычы бар идиш.

Категория:Ашкана буюмдары
Дөңгөч

thumb|right|220px|Дөңгөч
Дөңгөч — отун жарганда же бир нерсе коюп чапканда алдына төшөлүүчү кыска жоон жыгач.

Категория:Ботаника
Отун

thumb|Отун жыгач
Отун — жагуу үчүн колдонулуучу жыгач, таш көмүр, тезек, көң ж. б. нерселер.

 Күйүүчү май түшүнүгү 
Отун түшүнүгү жылуулукту пайда кылып, айрым заттар күйүп кетүү жөндөмүнөн келип чыккан. Көпчүлүк учурда күйүү химиялык кычкылдануу реакциясы болуп саналат, ал эми отун (отун) же бензин сыяктуу күйүүчү майлар үчүн абадагы кычкылтек көбүнчө кычкылдандыргыч болуп саналат. Ошондой эле суюк кычкылтек сыяктуу башка заттар атайын аппараттарда (мисалы, ракета кыймылдаткычтарында) кычкылдандыруучу зат катары колдонулушу мүмкүн. Фтор кычкылдандыруучу зат катары колдонулбайт, себеби анын уулуулугу өтө жогору, озон - уулуу жана туруксуз.

Категория:Физикалык химия
Категория:Түрлөр боюнча продукция
Чөмүч

right|260px|thumb|Дат баспаган болоттон жасалган чөмүч (5см чарчыларда)
Чөмүч — шорпо же башка тамактарды сузуп алуу үчүн колдонулуучу, ар кандай металлдардан же полимерлерден жасалган, узунураак сабы бар тегерек чуңкур сузгуч.
Категория:Ашкана буюмдары
Козу карын

thumb|Уулуу козу карын Amanita muscaria, адатта "Чымынкыргыч" катары белгилүү.
Козу карын — даяр органикалык заттардан азыктануучу жапыз өсүүчү организм.

 Адам колдонуу 
 Элдик медицина 
Кээ бир козу карындар элдик медицинада колдонулат. Бир нече өлкөлөрдө полисахарид-К, шизофиллан, полисахарид пептид же лентинан сыяктуу экстрактылар мамлекеттик каттоодон өткөн адъювант рак терапиясы болуп саналат, бирок бул экстрактылардын адамдардагы эффективдүүлүгү жана коопсуздугу үчүн клиникалык далилдер тастыкталган эмес.

 Байланыштуу макалалар 
 Уулуу козу карындар

 Булактар 

Категория:‎Козу карындар
Ананас (түр)

thumb|Ananas bracteatus.
Ананас - бромель тукумундагы көп жылдык тропик чөп өсүмдүгү. Жалбырагы жазы, тасма сымал, калың, кыры тикендүү, узундугу 80 смге чейин. Машакча топ гүлдүү. Гүл жалбыракчасы бири бирине жабышып өсүп, сүйрү, чоң, сары топ мөмө (жемиш) берет. Ал назик, даамы кычкыл-таттуу, жыттуу келип, салмагы 215 кгга жетет, уругу болбойт. Гавайи, Филиппин, Тайвань, Цейлон аралдары, Инди-Кытай жана башкаларда өстүрүлөт. Тропиктик Америкада 5-6 түрү бар. Анын мөмөсүндө кант, азоттуу заттар, кислоталар, күл болот. Мөмөсү жаңы кезинде желет, ошондой эле консерва түрүндө тамак-ашка колдонулат. Кыям жана конфет жасалат. Aнaнастын жалбырагынан баалуу техникалык була алынат. Чырпыгы, калемчеси, кээде мөмөсүнүн жогору жагындагы жалбырактарын тамырлатуу менен көбөйтүүгө болот.оклккдж3ткшат 4кьвлаг4о5твощцбвкькб

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

Категория:Өсүмдүктөр
Апельсин (мөмө)

thumb|right|Бүтүн жана ортосунан кесилген апельсин
thumb|Апельсин
Апельсин — апельсин дарагынын мөмөсү. Апельсин витаминдерге бай, айрыкча C витаминине.
Категория:Өсүмдүктөр
Өгөй эне

right|300 px|thumb|Каардуу өгөй энеси Белоснежка анын сыйкырынан кутулганын билип алды
Өгөй эне — баланын өз атасынын аялы, бирок анын биологиялык энеси эмес.

Категория:Инсан аралык мамилелер
Категория:Коомдук институттар
Категория:Аял
Кессарин Эктаваткул

Кессарин Эктаваткул ( же Нуи Кетсаринเกศริน เอกธวัชกุล (นุ้ย); 1981-жылы 31-августта Тайландда) - тай спортчусу жана актрисасы, Тайланддын Таеквондо боюнча чемпиону.

 Сыйлыктары 
 "FHM" журналынын версиясы боюнча Кессарин Эктаваткул "Тайланддын эң сулуу аялы" наамынын ээси болгонดาราสาวเซ็กซี่! ติดโผ ผู้หญิงที่เซ็กซี่ที่สุดแห่งปี 2011.

 Жеке жашоосу 
Кессарин Эктаваткул турмушка чыга элек.

 Тасмаграфиясы 
 Born to Fight (2004)
 Dangerous Flowers (Chai Lai Angels) (2006)
 Somtum (Muay Thai Giant) (2008)
 Final Target (Vanquisher) (2009)
 Vengeance of an Assassin (2014)

 Эскертүүлөр 

 Сырткы шилтемелер 
 
 Кессарин Эктаваткул kinopoisk.ru сайтында

Категория:Тайланд актрисалары‎
Категория:Чемпиондор
Прапимпорн Карнчанда

Прапимпорн Карнчанда - тай каскадёри, таеквондочусу жана актрисасы.

Өмүр баяны
Прапимпорн Карнчанда Синакхаринтхра атындагы Бангкок Педагогикалык Университетинде окуган. Азыркы убакта Jaika Stunts уюмунда көркөм жетекчиси болуп иштейтJaika Stunts: - a workshop which "showcases the talents of our lead actress Coach" (Prapimporn Karnjanda).

 Сыйлыктары 
 2011-жылы: Эң Жакшы Каскадёр. 

 Жеке жашоосу 
2012-жылы мугалим Акарадач Боонпенг (Akaradach Boonpeng)-га турмушка чыгып, балалуу болушкан. Бир уулу тарбиялайт.

 Тасмаграфиясы 
 2004: Night FalconNight Falcon (Thai Toku)
 2006: Bat Hunter
 2007: Blood MonkeyPrapimporn Karnchanda (DigiGuide)
 2008: The King CobraThe King Cobra (Thailand, 2008)
 2011: The LadyThe Lady (Michelle Yeoh Web Theatre)
 2013: Boy Golden: Shoot to Kill, the Arturo Porcuna Story

Эскертүүлөр

 Сырткы шилтемелер 
 
 Прапимпорн Карнчанда kinopoisk.ru сайтында 

Категория:Спортчулар
Зараң

thumb|Acer pseudoplatanus жалбырактары.
Зараң — дарактардын жана бадалдардын бир түркүмү. Зараңдардын 100-200 түрү бар. Көпчүлүк түрлөрү Азияда, бир азы Европа, Түндүк Африка жана Түндүк Америкада кездешет.

Категория:Өсүмдүктөр‎
Лагман

thumb|Токиодогу уйгур ресторанындагы лагман
thumb|Кыргызстанда жасалган лагманЛагман (leghmen; lağman; ;) — кесме, эт жана жашылчадан жасалган Борбордук Азиядагы тамак.

Түрк тилдериндеги сөздөр Л тамгасынан башталбагандыктан, кытайча lamian сөзүнөн болушу мүмкүн, ага карабастан лагмандын даамы жана жасалышы так уйгурлардыкындай.

Бул тамак айрыкча Кыргызстан жана Казакстанда популярдуу, жергиликтүү уйгур жана дунган этникалык азчылыктардын улуттук тамагы болуп эсептелет.

Категория:Уйгур ашканасы
Шамбала (тасма)

«Шамбала» — Чыңгыз Айтматовдун "Ак кеме" чыгармасынын негизинде тартылган кыргыз көркөм тасмасы.

 Мазмуну 
Дүйнөдөн алыс жайгашкан тоо арасындагы токой чарбасында - жети жаштагы бала жана улуу алты адам жашайт. Бала жалгыз. Балага көзөмөл салып жана ата-энелик вазыйпаны, элдик уламыштарды мыкты билген таятасы Момун алмаштырып турат. Жомоктор жана кызыктуу уламыштар дүйнөсүнөн терең таасир алган баланын дүйнөсү, улуу адамдардын реалдууу ачуу дүйнөсүнө карама каршы кабылат.
Тартылышы 
Артыкпай Сүйүндүков аталган тасманын сценарийин узак убакыттан бери даярдаган. Повесттин негизинде тасманы тартуу үчүн жазуучунун макулдугун алганын билдирген. Ал эми тасманын оператору Мурат Алиев. "Шамбала" тасмасы Кемин, Балыкчы шаарларында жана Нарын облусунун аймагында тартылат. Режиссёр тасманын бет ачары 2019-жылы болорун билдирген.
Каармандарда 
 Артур Аманалиев — Шамбала
 Насреддин Дубашев — Момун чал 
 Жамийла Сыдыкбаева — Өгөй эне 
 Талант Апыев — Ороскул 
 Зуура Бакирова — Зуура 
 Өмүрбек Нурдинов — Сейдакмат
 Назбийке Айдарова — Кыз 
 Таалайкан Абазова — Бекей 
 Талыпжан Боронбаев — Көкөтай
 Кубандык Камалов — ? 
Сыйлыктары 
 — 2020-жылдын 28-31-декабрь күндөрү Иранда өткөн "Moving Film фестивалында жети сыйлыкка ээ болгон. 
«Мыкты оператор» — Акжол Бекболотов жана Мурат Алиев;
«Мыкты композитор» — Мурзали Жеенбаев;
«Мыкты үн режиссёру» — Бакыт Ниязалиев жана Калыбек Шерниязов;
«Мыкты монтаж» — Наргиза Маматкулова, Караш Жанышов жана Элдияр Мадаким;
«Мыкты грим» — Айгүл Кыдыралиева;
«Мыкты костюм» — Айгүл Кыдыралиева;
«Мыкты визуалдык эффект (VFX)» — Элдияр Мадаким жана Изат Абдраимов.

 — 2022-жылдын 3-апрелинде Түркияда өткөн "Istanbul Film Awards" фестивалда 5 сыйлыкка ээ болгон. 
 «Мыкты тасма»
 «Мыкты баян»
 «Мыкты жаш актёр» (Артур Аманалиев)
 «Мыкты оператор»
 «Мыкты сценарий»

Шилтемелер 
 IMDb сайтында 
 КиноПоиск сайтында 

Категория:Кыргызстандын тасмалары 
Категория:Айтматовдун чыгармалары
Джунушалиева Тамара Шаршенкуловна

Джунушалиева Тамара Шаршенкуловна - Химия илимдеринин тармагында белгилүү окумуштуу, Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген ишмери, адистиги “инженер-технолог”.И.Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин Технологиялык факультетинин деканы, профессору, ФПИнун технология факультетинин биринчи химия илимдеринин доктору. 

 Өмүр таржымалы 
Джунушалиева Тамара Шаршенкуловна, 1948-жылы 27 январда Чуй областына караштуу Кара-балта шаарында туулган. Мектепти бүткөндөн кийин Фрунзе Политехникалык институтунун технологиялык факультетинен билим алган. 
1981 жылы кандидаттык диссертациясын Д.И.Менделеев атындагы Москва химия-технологиялар институтунун атайын диссертациялык кеӊешинде ийгиликтүү жактаган.
Докторлук диссертациясын 2001 жылы – КРнын Улуттук Илимдер академиясынын химия жана химиялык технологиялар институтунда жактаган. 
137 эл аралык жана республикалык деӊгээлдеги усулдук эмгектердин, илимий публикациялардын автору, алардын катарында үч монография, сурмаларды, алтындарды бөлүп чыгуу боюнча патенттер жана КРнын Билим берүү министрлигинин грифи менен орус жана кыргыз тилинде чыккан окуу китептери бар.
Химия-технологиялык илимий-изилдөө институтунун химиялык технологиялар бөлүмүнүн изилдөө иштерин 14 жылдан бери жетектеп келет. 

 Эмгеги 
1971 – 1992 жылдары ФПИ-КМТУда лаборант, улук лаборант, изилдөөчү-стажер, аспирант, окутуучу, доцент болуп эмгектенди.

1992-2010-жылдары химия кафедрасынжетектеди. 

2000-жылдан – азыркыучургачейин технология факультетинин деканы.

2003-жылдан баштап химия кафедрасынын профессору болду.

1997 жылдан азыркы учурга чейин КМТУ-нин Химия жана химиялык технологиясы илимий-изилдөөчү институтунду “Химия жана химиялык технология” бөлүмүнүн жетекчиси.

 Сыйлыктары 
1984,1985 ж. Кыргыз ССР-нын Жогорку жана атайын орто билим берүү министрлигинин Дипломдору менен сыйланган.

1995-жылы «КРнын билим берүүсүнүн отличниги» деген белги берилди;

1995, 1998, 1999-жылдары Билим берүү министрлигинин Ардак грамоталары менен сыйланды;

1995, 1998, 1999, 2003, 2004, ФПИ-КМТУ-нин Ардак грамоталары менен сыйланган;

2002-ж., «КМТУ-не өзгөчө салым кошкондугу үчүн» төш белгиси менен сыйланган;

1994-ж., ФПИ-КМТУнин Ардак грамоталары менен сыйланган;

2002 жылы Кыргызстан Профсоюзунун федерациясынын Президиумунун кеӊешинин Ардак грамотасы менен сыйланган;

2004 жылы – Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы менен сыйланган.

2004-жылы Россиянын химиялык билим берүү Ассоциациясынын диплому,Denver Mining Club LTD (USA) Диплому менен сыйланган.

2009-жылы Т.Ш.Джунушалиева «Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиӊирген ишмер» деген ардактуу наам берилди.