Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Еврокөрүнүү ыр сынагы 1957

302px|thumb|right| 
302px|thumb|right| Өлкөлөр төмөнкүдөй орундарды алган: 

Еврокөрүнүү ыр сынагы 1957 (англисче: Eurovision Song Contest 1957, французча: Concours Eurovision de la chanson 1957) - «Еврокөрүнүү ыр сынагынын» экинчи сынагы.

 Жыйынтыктар 
 № Өлкө Тил Аткаруучу Ыр Котормосу Орун Упай 1 22px| Бельгия Нидерландча Bobbejaan Schoepen Straatdeuntje Музыка улицы 8 5 2 22px| Люксембург Французча Danièle Dupré Amours mortes (tant de peine) Любовь мертва (так сильно) 4 8 3 22px| Улуу Британия Англис Patricia Bredin All Всё 7 6 4 22px| Италия Италянча Nunzio Gallo Corde della mia chitarra Струны моей гитары 6 7 5 22px| Австрия Немисче Боб Мартин Wohin, kleines Pony? Где ты, маленькая пони? 10 3 6 22px| Нидерланддар Нидерландча Корри Броккен Net als toen Однажды 1 31 7 22px| Германия Немисче Margot Hielscher Telefon, Telefon Телефон. телефон 4 8 8 22px| Франция Французча Поль Дежарден La belle amour Красивая любовь 2 17 9 22px| Дания Датча Бирте Вильке и Густав Винклер Skibet skal sejle i nat Корабль плывёт ночью 3 10 10 22px| Швейцария Французча Лиз Ассиа L'enfant que j'étais Ребёнок, которым я была 8 5

 Добуш берүү жадыбалы 
 Баары 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| Бельгия 5 0 0 0 0 0 2 0 2 1 22px| Люксембург 8 0 1 4 3 0 0 0 0 0 22px| Улуу Британия 6 1 1 0 1 1 0 0 0 2 22px| Италия 7 1 1 2 0 2 0 0 1 0 22px| Австрия 3 0 0 2 0 1 0 0 0 0 22px| Нидерланддар 31 5 3 1 1 6 1 4 3 7 22px| Германия 8 1 0 0 1 0 0 6 0 0 22px| Франция 17 2 4 2 0 0 1 6 2 0 22px| Дания 10 0 0 2 3 0 5 0 0 0 22px| Швейцария 5 0 1 0 1 0 0 1 0 2 

 Шилтемелер 
50px|thumb| Уикипедияда «Еврокөрүнүү» деген портал бар

 Еврокөрүнүүнүн ырасмый сайты
 http://www.esctoday.com

Категория:Еврокөрүнүү ыр сынагы
Категория:Маданият
Еврокөрүнүү ыр сынагы 1958

290px|thumb|
Өлкөлөр төмөнкүдөй орундарды алган:

|left

Еврокөрүнүү ыр сынагы 1958 (англисче: Eurovision Song Contest 1958, французча: Concours Eurovision de la chanson 1958) - «Еврокөрүнүү ыр сынагынын» үчүнчү сынагы.

 Жыйынтыктар 

290px|thumb|

|left

 № Өлкө Тил Аткаруучу Ыр Котормосу Орун Упай 1 22px| Италия италянча Доменико Модуньо «Nel blu dipinto di blu» Көктө көк менен бойолгон 3 13 2 22px| Нидерланддар нидерландча Корри Броккен «Heel de wereld» Бүт дуйнө 9 1 3 22px| Франция французча Андре Клавё «Dors, mon amour» Уктай бер, менин сүйүүм 1 27 4 22px| Люксембург французча Соланж Берри «Un grand amour» Улуу сүйүү 9 1 5 22px| Швеция шведче Alice Babs «Lilla stjärna» Жылдызча 4 10 6 22px| Дания датча Raquel Rastenni «Jeg rev et blad ud af min dagbog» Күндөлүгүмдөн бир барак жулуп алдым 8 3 7 22px| Бельгия французча Fud Leclerc «Ma petite chatte» Менин кичинекей мыймыйым 5 8 8 22px| Германия немисче Margot Hielscher «Für zwei Groschen Musik» Эки пенс үчүн музыка 7 5 9 22px| Австрия немисче Лиана Августин «Die ganze Welt braucht Liebe» Бүт дүйнө сүйүүгө мажбур 5 8 10 22px| Швейцария немисче, италянча Лиз Ассиа «Giorgio» Жоржо 2 24

 Финал 
 Жыйынтыктар Баары 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| 22px| Италия 13 1 1 - 1 - 4 4 1 1 22px| Нидерланддар 1 - - - - - - - - 1 22px| Франция' 28 6 - 1 1 9 1 1 7 1 22px| Люксембург 1 - - - - - - - - 1 22px| Швеция 10 - 2 - 3 - 1 - 1 3 22px| Дания 3 - 1 1 - 1 - - - - 22px| Бельгия 8 - - - - 1 1 5 - 1 22px| Германия 5 - - 2 - 1 - 1 1 - 22px| Австрия 8 - - 3 1 1 - 1 - 2 22px| Швейцария 24 4 6 3 5 4 - 2 - - 

 Кайрылып келген аткаруучулар 
 22px| Германия: Margot Hielscher (4-орун Еврокөрүнүү ыр сынагы 1957)
 22px| Бельгия: Фуд Леклер (катышуучу Еврокөрүнүү ыр сынагы 1956)
 22px| Нидерланддар: Корри Броккен (катышуучу Еврокөрүнүү ыр сынагы 1956), (1-орун Еврокөрүнүү ыр сынагы 1957)
 22px| Швейцария: Лиз Ассиа (1-орун Еврокөрүнүү ыр сынагы 1956), (8-орун Еврокөрүнүү ыр сынагы 1957)

 Шилтемелер 
 http://www.esctoday.com
 http://www.eurovision.tv

Категория:Еврокөрүнүү ыр сынагы
Категория:Маданият
Эс-Самава

Эс-Самава , Ирактын түштүгүндө, Эфрат дарыясынын боюнда 1975-жылы отурукташкан Мутанна мухафазасынын борбор шаары болуп саналат. Шаар, Ирактын борбор шаары  — Багдаддан 280 км түштүк-чыгышта. 2005-жылдык эл каттоого караганда, шаарда болжолдуу 250 миң адам жашайтMOFA: Grassroots Human Security Grant Aid to Samawah, Iraq.

Категория:Иран
Категория:Мутанна
Категория:Азия шаарлары
Тухсылар

Тухсылар – 10–12-кылымдарда Караханийлер доорундагы Теңир-Тоо аймагын мекендеген уруулар тобу; феодалдык доордун алгачкы мезгилинде түргөш элинен жиктелип чыккан. 11-кылымда тухсы-чигил деп да аталган. Тухсылар кийин кыргыз, казак, уйгур, өзбек элдерине аралашып кеткен.

 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети, Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанканов, Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков, Бишкек 2003.

 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Орто Азия тарыхы‎
Омор хан

ОМОР ХАН (1785–1822) – Кокон хандыгын башкарган хан. Нарбото бийдин баласы. Омор хандын тушунда басып алуучулук саясат улантылган. Батыш багытты карай жортуулда 1816-жылы Түркстан шаары алынып, Сырдын төмөнкү агымы кокондуктардын колуна өткөн. Түштүк кыргыздарды багындыруу үчүн жортуулдар улантылган. 1821-жылы Омор хан Касан шаарынын акими Бекназар бийди Ош менен Кашкардын аралыгын жердеген сарыбагыш уруусуна каршы аттандырган. Ошол эле жылы намангандык аким Сейиткулбек баштаган кол Кетментөбөдөгү кыргыздарды багындырган. Омор хандын тушунда кандайдыр бир деңгээлде мамлекеттин социалдык-экономикалык, саясий гүлдөө доору болгон. Жаңы шаарлар түптөлгөн. Кокон шаарынын ички абалы жакшырып, мечит, оорукана, жана башка имараттар да салынган. Акча реформасы да жүргүзүлгөн. Ордодо хан-акын Омордун адабий ийрими пайда болгон.
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

Категория:Кыргызстан
Категория:Тарых
Категория:Илим
Категория:Инсандар
Брно

thumb|Брно.
Брно – Чехиядагы шаар, өлкөнүн маанилүү экономикалык жана маданий борбору. Түштүк Морава облнун администрациялык борбору. Свитава жана Свратка дарыясынын кошулган жеринде жайгашкан. Калкы 365,8 миң (2006), калкынын саны боюнча өлкөдөгү 2-шаар (Прагадан кийин). Европадагы үч транспорт коридорунун кесилишкен жериндеги жолдор тоому. Брного жакын «Достук» нефть куурунун бир тармагы өтөт. Темир жана автомобиль жолдор тоому. Машина куруу (түтүк, трактор жана станок куруу, химиялык өнөр жайына жабдуу жана башкалар), жүн, тамак-аш, эмерек, полиграфиялык өнөр жайы бар. Жыл сайын эл аралык өнөр жай (негизинен машина) ярмаркасы өткөрүлөт. Чех Илимдер академиясынын филиалы, музыкалык искусство академиясы, Морава музейи, университет бар.

Сепил катары 11-кылымда пайда болгон. 11-кылымдын аягынан Пржемыслович уделдүү княздыгынын администрациялык борбору; 12-кылымдын аягынан Морава маркграфынын резиденциясы; 1243-жылдан королдук эркин шаар. 1526–1918-ж. Габсбургдардын бийлиги астында болгон. 13–18-кылымдагы архитектура эстеликтери (13-кылым. Шпильберк дөңсөөсүндөгү сепил), готика стилиндеги чиркөө (Ыйык Пётр, Ыйык Якуб), Эски (14–16-кылым) жана Жаңы (16–18-кылым) ратуша сакталган. Эл аралык өнөр жай ярмакалары өткөрүлүүчү павильон комплекстери (1927–28), М. Махованын үйү (1930), Морава банкы (1930–31), почтамп (1038), Тугендхайт вилласы (1930–31; Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген) бар. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4

Категория:Чехия
Категория:Шаарлар
Түркстан генерал-губернаторлугу

Түркстан генерал-губернаторлугу — Орусия империясынын курамагындагы аймактык-административдик бирдик. 

Түркстан генерал-губернаторлугу Александр 7/нин атайын белгиленген 1867-ж. 11июлдагы буйругуна (толук түрдө - «Түркстан обл., 1866-ясылдан бери каратылган Ташкент району, Сыр-Дарыянын аркы өйүзү, Семипалатинск облусунун бир бөлүгү, Тарбагатай кырка тоосунун түштүгүндөгү жерлерде тез арада Түркстан генерал-губернаторлугун түзүү») ылайык, мурунку Туркстан облусунун (1865-67) ордуна түзүлгөн. Алгач Жети-Суу жана Сыр-Дарыя обл-тарын бириктирип, Согуш министрлигинин карамагына берилген жана борбору болуп Ташкент ш. тандалып алынган. 1868-ж. жаңы каратылган Ташкент шаарынын гүштүгүндө Заравшан округу (1887-жылдан Самарканд обл.), 1876-жылдан Кокон хандыгынын борбордук аймагында Фергана обл., 1897-жылдан мурунку Кавказ генерал-губернаторлугуна караштуу Каспий бою обл. кирген. 1886-жылдан расмий түрдө Түркстан крайы деп аталып, крайда согуш министрлигине баш ийген аскердик адм. башкаруу системаны орноткон (к. Кыргызстандын падышачылык мезгилдеги администрациялык бөлунушу). Падыша өкмөтүнүн колониалдык саясатын жүргүзүүгө ылайыкталган мындай адм.-аймактык түзүлүш Улуу Октябрь революциясынан кийин жоюлган.

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Орусия‎
Кашкар

Кашкар (; , Kāshí) — Кытай Шинжаң-Уйгур автоном райондагы түштүк-батышында, Кызыл-Суунун жайылмасында, Кашкар аймагында жайгашкан шаардык уезд. Калкынын саны - 570 000 (2003-жылга карата)

"Манас" эпосунда Кашкар кыргыздарга коңшу отурукташкан эл жашаган белгилүү чоң шаар жана айланасындагы аймак катары эпосто кеңири кездешет. Айрыкча, Кошойго байланышкан эпизоддор, Манас өз элине таандык жерлерди душмандардан бошоткондогу бир катар окуялар ушул Кашкар айланасында өтөт.

 Шилтемелер 
 Шаардын расмий сайты 
 Кашкар XIX кылымда: Биздин Орто Азиядагы чек аралар. Кашкар ; Соңу . («Нива», 1879).

Категория:Уйгурлар
Категория:Шаарлар‎
Категория:Тарых
Категория:Кытай
Элиста

thumb|right|250px
ЭлистаЭлиста — Географические названия — Яндекс. Словари ( — кумдуу) ( 1944—1957 Степно́й) — Орусиянын түштүгүндөгү шаар, Калмак Республикасынын борбору, республикадагы эң ири шаар болуп саналат.

 Шилтемелер 
 Элиста шаарынын мэриясынын расмий сайты 
 Элиста - туристердин жана элисталыктардын көзү менен. Шаардык коомдук сайт 
 Элиста шаарынын расмий сайты 
 Элиста шаарынын порталы 

*
Категория:Орусия
Категория:Калмак Республикасы
Категория:Орусия шаарлары
Вена

Вена (, ) – Австриянын федералдык борбору. Өлкөнүн башкы экономикалык, маданий жана илимий борбору; өзүнчө административдик бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,6 млн (2006; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай дарыясынын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (анын ичинде автобандар) жана темир жол тармактары салынган. Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-наМайне В. Будапешт Стамбул, Варшава В. Милан, Берлин Прага В. Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деңиз порту.

 тарыхы 
Байыркы кельттердин тургун жайы; б. з. 1-кылымынан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. 16-кылымда императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867-1918-ж. Австрия-Венгриянын) борбору болгон. 18-кылымдын 1-жарымында Вена европалык маданияттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848-49-ж. Австриядагы революциячыл күрөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Республикасынын борбору. Венага өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн 1/3 инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-техника, станок, прибор куруу, айыл чарба машиналары), полиграфия, химиялык-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, музыкалык аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эң ири нефть ажыратуучу завод иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары менен сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борбордук бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф Пге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. Венанын тарыхый борбору жана Шёнбрунн сарайы Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык илимий-изилдөө институттар, илимий коомдор, университеттер, асем искусство академиясы, 53 ири китепкана (анын ичинде парламенттин, улуттук ж. б.), музейлер (анын ичинде табигый-тарыхый ж. б.), Альбертина, сүрөт галереясы, гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ж. б. өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эң ири музыка басмасы «U niversal Edition» (1901) иштейт. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4
Метрополия

Метрополия (грекче metropolis, meter – эне жана polis – шаар) –1. Байыркы Грециядагы шаар, мамлекеттин аты. Мис., Кичи Азиядагы Милет шаары, Кара деңиз жээктериндеги бир канча колониялардын Метрополиясы, башкача айтканда шаар башкаруучусу болуп эсептелген; 2. мамлекеттердин басып алган жерлерге же колонияларга үстөмдүгү.
 Колдонулган адабият 
“Кыргыз тарыхы” Бишкек 2003.
“Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору”
“И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик тил Педагогикалык университети”
Башкы редактор: Ү.А.Асанов, жооптуу редактор: А.А.Асанканов.
Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н. Өмүрбеков.
 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Кыргызстан
Категория:Инсандар
Категория:Маданият
Категория:Искусство
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Илим
Онарча

ОНАРЧА – төмөнкү таш дооруна таандык археологиялык эстелик. Деңиз деңгээлинен 2400–2500 метр бийиктикте жайгашкан. Онарча суусунун оң тарабындагы 30–40 метр бийиктиктеги тектирчеден бир кыры чабылып, дого түрүндөгү мизге айландырылган, экинчи жагы кармаганга ылайыкташкан сай ташы табылган. Археологияда мындай курал чоппер деп аталат. Чоппердин жанынан ташты бөлө жарчу дого сымал миз чыгарылган кыргыч кездешет. 1953-жылы А. П. Окладников тарабынан Нарын облусунун Онарча суусунун оң өйүзүнөн табылган.
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Оң канат

Оң канат – кыргыз элинин 15–16-кылымдарда калыптанган этносаясий түзүлүшүнүн бир бутагы жана уруулук бирикмеси. Ферганалык молдо Сейф-Ад-Дин Аксыкентинин "Тарыхтар жыйнагы" ("Мажму ат-таварих") кол жазмасында кыргыздар Оң канат, Сол канат, Булгачы (Ичкилик) уруулук бирикмелеринен тургандыгы көргөзүлгөн. Оң канат: Адигине, Тагай, Муңгуш бутактарына бөлүнгөн. 

 Уруулар 
Тагай бутагынын таралышы төмөндөгүдөй тартипте берилген: 
 Сарыбагыш
 Солто
 Бугу
 Саяк
 Жедигер
 Черик
 Азык
 Багыш
 Моңолдор
 Баарын

Адыгине бутагынын таралышы төмөндөгүдөй тартипте берилген:
 Баргы
 Бөрү
 Жору
 Карабагыш
 Сарттар
 Көкчө (Көкчулу)
Мунгуш бутагынан тарагандар :
 Маңгыт

Тээке

Төлөйкөн

Жылкелди

Жоош

Жапалак

Кодогочун

Сарылар

Көк Жатык

Сарай

Соколок

Эрке кашка

 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Туш кийиз

Туш кийиз, туштук, туш туурдук – боз үйдүн керегесине, там үйдүн дубалына тартуу үчүн саймаланган кооздук буюм. Туш кийиздин узундугу 2,5–3 мдей, туурасы 1,5–2 мдей, четинин эни 40–50 смдей болот. Адегенде туш кийизден жана кийизге оюу-чийүү, көчөт түшүрүп жасалган, чети кундуз менен көбөлөнгөн. Баш жагына шуру, бермет, акак таштар бастырылган. Кийин тукаба, парча сыяктуу кездемеден жасала баштаган. 

Анын ич жагы астарланат (ичтелет), жээги саймаланбай кара, кызыл түстөгү калың материал менен 5–7 смдей жээктелип, ийрек же ромб формасындагы кош тигиш менен шырылат. Чети чий баркыттан, макмалдан жасалып, бетине көчөт түшүрүлөт. Туш кийиздин ортосу четинин өңүнө карата тандалат. Чети кандай материалдан болсо, ошол эле материалдан анын дал ортосуна (кээде эки бурчуна да) тумарча орнотулган. 

Туш кийиздин четине жарым бадам, жарым кыял, бармак боочу өңдүү оюмдар сайылат. Туш кийиздин четки саймасы менен ортолук саймасын ала мончок оюму менен сайылган эндүү жээк бөлүп турат. Көркөм көчөттөрдү бири-биринен ак, сары жиптер менен сайылган суусу, ала мончогу айырмалайт. Алар бутактанып кетет. Туш кийизде кыял оюуму кенен колдонулат. Туш кийиз боз үйдү кооздоп гана турбастан, суукту да тоскон.

 Колдонулган адабият 
 “Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия”, Бишкек 2003. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети. “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанков”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”.

 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Кыргыз маданияты
Оогандык кыргыздар

Памирдик кыргыздар – Ооганстандын аймагына караштуу Памир тоолорунда жашаган кыргыздардын бир бөлүгү. Аларды «сары колдуктар» деп да коюшат. Жалпысынан «чоң памирдик» жана «кичи памирдик» болуп экиге бөлүнөт; Оогандык кыргыздырдын көпчүлүгү ичкилик тобуна кирет жана тейит, кесек, катаган, найман, окчун урууларынан жана кочкор, бука, шайым, алапа, кызылбаш уруктарынан турат. Оогандык кыргыздарды 1978-жылкы Саур (Апрель) революциясына чейин Кичи Памирде Рахманкул (1912-ж. туулган), ал эми Чоң Памирде жергиликтүү Акжол хандын уулу Жолой хан бийлеп келишкен. 1978-жылы Рахманкул баш болгон Кичи Памирдеги кыргыздардын көпчүлүгү Пакистандын Гилгит вилайетине үрккөн. Пакистанда ачарчылыкка учурап, алардын ичинен Ооганбек (Авгамбек) ажынын уулу Абдрашит баш болгон 42 түтүн кайра Кичи Памирге кайткан. Пакистанда калган кыргыздардын бир аз бөлүгү 80-жылдардын башында Түркиядагы Ван көлүнүн түндүк-чыгыш боюна көчүрүлүп келинген.

 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Ордо-Балык шаары

Ордо-Балык, Орду – Балык – 744–840-жылы Уйгур кагандыгынын борбору. «Балык», «балыклык», «балыктуу» - байыркы түрк тилдеринде «шаар» маанисин туюнтат. Ордо- Балык азыркы Моңголиядагы Орхон (Улан-Орхон) дарыясынын оң жак жээгинде жайгашкан Хара Балгасун шаар-чалдыбарынын ордунда орун алган. Ордо- Балык 840-жылы кыргыздар тарабынан каратып алынып, өрттөлүп жиберилген. С. В. Киселев атайын [тарых]ый, этнографиялык иликтөөлөрдү уюштурган.

 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Тушоо кесүү, тушоо той

Тушоо кесүү, тушоо кыркуу, тушоо той – батыраак бассын деген ниет менен там-туң баскан баланын бутуна байланган жипти кесүү ырымы. Баланын тушоосун кесүү үчүн баланын ата-энеси айылдагы элди бала-бакырасы менен чакырып, той өткөрөт. 

Чогулган элдин алдында айылдын ардактуу карыясы тушоосу кесиле турган баланын буттарын ала жип менен тушайт да, чогулган балдарды 40–50мдей аралыктан чуркатып жарыштырат. Биринчи келген балага биринчи, калгандарына кийинки байге берилет. Биринчи келген бала тушоону (байланган жипти) кайчы, бычак же маки менен кесет. Тушоо кесүү жаңы баскан же бечел балага арналып өткөрүлгөн.

 Колдонулган адабият 
 “Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия”, Бишкек 2003. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети. “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанков”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”.

 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Кыргыз маданияты
Орлова үңкүрү

ОРЛОВА ҮҢКҮРҮ – неолит дооруна (б. з. ч. 6–5-миң жылдык ) таандык археологиялык эстелик. Ош шаарынын Сулайман тоосунда жайгашкан. 1944-жылы үңкүрдөн таштан жасалган эмгек куралдарынын калдыгы кездешкен. 1958-жылы казуу иштери жүргүзүлгөн.
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим
Орозбеков Сулайман

Орозбеков Сулайман (туулган жылы белгисиз –1920) — азыркы Кыргызстандын түндүк аймагында совет бийлигин орнотуу жана чыңдоо үчүн күрөшүүчү.

1918-жылдын 8-апрелинде Нарын шаарында совет бийлиги орногондон кийин уезддик атайын комиссиянын төрагалыгына дайындалган. Ушул кызматта турганда падыша өкмөтүнүн колониячыл саясатынын калдыктарын жоюда, эзүүчү таптардын совет бийлигине каршы аракетинин бетин ачууда жана басууда чоң эмгек сиңирген. 1920-жылдын ноябрындагы Нарын козголоңу учурунда тап душмандарынын колунан курман болгон.

 Булактар 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

Категория:Кыргызстан
Категория:Тарых
Категория:Илим
Категория:Инсандар
Туюк көрүстөнү

Туюк көрүстөнү – коло дооруна (биздин заманга чейинки 2-миң жылдыктын аягы–1-миң жылдыктын башы) таандык археологиялык эстелик. Гүлчө–Чоңалай автомобиль жолунун 76 кмде Гүлчө жана Туюк сууларынын кошулушундагы жайык тектирде жайгашкан. Негизги эстеликтер Туюктун эки өйүзүнөн орун алып, турак жайдын дубал калдыктары ачылган. 

Дубалдын калыңдыгы 70 см, бийиктиги 1 м. Таштан тизилген очоктор, от калдыктары, аркар, текенин сөөктөрү табылган. Айрыкча, сүйрү түзүлүштөгү ортолору кайкы алгачкы таш жаргылчактар көп кездешет. Суунун эки өйүзүндө 150гө жакын мүрзөлөр бар. Дөбөлөрү топурак, таш кошулмасынан үйүлүп, тегерек же төрт чарчы сымал түзүлүштө болгон, айрымдары аңгек менен курчалган. 

Дөбөлөрдүн бийиктиги 20–40 смден 4–6 мге жеткен, диаметрлери 5–60 м. Дөбөлөрдүн үстүндө чуңкурчалар жайгашкан. Мүрзөлөрдүн ички түзүлүшү жарма көр жана жер алдында 4–5 м тереңдиктеги казанактуу көрлөр болгон. Маркумдар кийизге, жазы жыгачтарга жана атайын жасалган табыттарга жаткызылган. Мүрзөлөрдө от калдыктары көп кездешет. Маркумдар бирден же топ-тобу менен коюлган. Аялдардын баш сөөктөрү сөлпү болгон. 

Карапа идиштер, жыгач чөйчөктөр, жаа жебелери, коло күзгү, жыгач үстөл, асыл таш чөгөрүлгөн алтын тумар, кагаз сымал алтындан жасалган кооздук буюмдары табылган. Көрүстөн эстеликтери биздин замандын 2–4-кылымдарына (хунн доору) мүнөздүү. А. Ю. Баруздин, А. К. Абетеков, Кыргыз тарыхчылар жамааты жана Түрк тарых куруму тарабынан изилденген.

 Колдонулган адабият 
 “Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия”, Бишкек 2003. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети. “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанков”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”.

 Интернеттик шилтемелер 
Категория:Археология‎
Орозо айт

Орозо айт / Ид аль-Фитр — мусулмандардын диний майрамы. Орозо аяктагандан кийин өткөрүлөт. Жылына рамадан айында 12 жаштан жогорку мусулмандар 30 күн орозо кармоого парс делинет. Орозонун акыркы күнү «айбашы» аталып, ар бир үйдө боорсок бышырылып, арбактарга куран түшүрүлүп, кайыр-садага берилет. Эртеси орозо айт майрамы башталат. Күн жаңы чыкканда эркектер жакшы кийим кийип, атка минишип, эркек балдарын да жасалгалуу кунан-тайларга мингизип алышып, айт намазга жыгылганы барышат; кыбыла тарапты карап намаз окушат. Намазга келгендер «намаз акы» деп акча ташташат. Намаздан кийин жаш өзгөчөлүгүнө жараша (чалдар, кемпирлер, аялдар, эркектер, келин-кыздар, балдар) топ-топко бөлүнүп алышып, кыдырата үйлөргө кирип айтташат; ар бир үйдөн даам ооз тийишип, өлгөндөргө куран түшүрүшөт. 
 Колдонулган адабият 
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Категория: Кыргызстан
Категория: Тарых
Категория: Илим