Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Елизавета Печерских

Елизавета Печерских (Рогожникова) — кыргызстандык спортчу, сууда сүзүү боюнча эл аралык даражадагы спорт чебери.

 Өмүр баяны 
Елизавета Печерских 2004-жылы 25-августа Бишкек шаарында төрөлгөн. Анын биринчи машыктыруучусу атасы, мурда сууда сүзүүчү болгон. Андан кийин Роза Биккинина менен машыгууларды өткөрөт, 2014-жылдан бери Юрий Захаровдон тарбияланат. Орусия, Беларусь, Словения жана башка өлкөлөрдө жеңишке жеткен.

 Карьерасы 
 2017 — Орусияда өткөн сууда сүзүү боюнча турнирде алтын медаль;
 2018 — Сууда сүзүү боюнча Индонезияда өткөн Азия оюндарына катышкан;
 2018 — Люксембургда өткөн сууда сүзүү боюнча турнирде күмүш медаль;
 2019 — Түштүк Кореяда өткөн сууда сүзүү боюнча дүйнө чемпионатына катышкан;
 2019 — Бангалордо өткөн Азия чемпионатында күмүш медаль;
 2020 — Казакстанда өткөн турнирде жети алтын медаль (50 м, 100 м, 200 м);
 2021 — Өзбекистанда өткөн ачык кубогу лицензиялык турниринде бир алтын, эки күмүш медаль (50 м, 100 м, 200 м);
 2024 — Катарда сууду сүзүү боюнча өткөн Дүйнөлүк чемпионатка катышкан;
 2024 — Франциянын Париж шаарында өткөн 2024 жайкы Олимпиада оюндарына катышып 50 м аралыкта 79 спортчунун ичинен 30 орунду ээлеген.
 Булактар 

Категория:Спортчулар
Категория:Кыргызстандык спортчулар
Жоламан Шаршенбеков

Жоламан Шаршенбеков — Кыргызстандык спортчу, грек-рим күрөшү боюнча спорт чебери, Дүйнө чемпиону (2022, 2023) Азия чемпиону (2022, 2024,2024), Азия оюндарынын (2022) алтын медалчысы, Олимпиада оюндарынын (2020, 2024) катышуучусу. Кыргыз Республикасынын күрөш боюнча көп жолку чемпиону. Эл аралык даражадагы эмгек сиңирген спортчу.
 Өмүр баяны 
Жоламан Шаршенбеков 1999-жылы 29-сентябрда Талас облусундагы Манас районуна караштуу Бала-Сары айылында туулган.Атасы Назарбек Рысалиев (1972) — ишкер, апасы Гүлнара Жуманалиева (1974) — мугалим, Бишкек шаарындагы № 5 гимназияда математикадан сабак берет, Жоламан беш бир туугандын үчүнчүсү. Кыргыз мамлекеттик дене тарбия жана спорт академиясынын машыктыруучулук факультетин аяктаган.

 Карьерасы 
 Кыргызстандын төрт жолку чемпиону;
 Азия чемпиондугунун алтын медалынын ээси (Индия, 2015);
 Азия чемпиондугунун коло байгесинин ээси (Тайбэй, 2016);
 Дүйнө чемпиондугунун коло медалынын ээси (Грузия, 2017);
 Азия чемпиондугунун күмүш байгесинин ээси (2017);
 Дүйнө чемпиондугунун күмүш медалынын ээси (Финляндия, 2017);
 Дүйнө чемпиондугунун күмүш медалынын ээси (2018)
 Дүйнө кубогунун ээси (2020). 
 Дүйнөнүн эки жолку чемпиону (Сербия, 2022, 2023)
 Азиянын үч жолку чемпиону (2022-2023-2024-ж.ж.).

 Жетишкендиктери 
Жылы Мелдештер Өткөрүү жайы Жыйынтыгы Категориясы 2018Азия чемпиондугу Бишкек, Кыргызстан2-орун грек-рим 55 кгДүйнө чемпиондугу Будапешт, Венгрия2-орун грек-рим 55 кг2019Дүйнө чемпиондугу U23 Будапешт, Венгрия2-орунгрек-рим 60 кг2020Азия чемпиондугу Нью-Дели, Индия2-орун грек-рим 60 кг 2021Олимпиада оюндары Токио, Жапония7-орун грек-рим 60 кгДүйнө чемпиондугу Осло, Норвегия 2-орун грек-рим 60 кг2022Азия чемпиондугу Улан-Баатыр, Моңголстан 1-орун грек-рим 60 кгИслам шериктештиги оюндары Конья, Түркия 1-орун грек-рим 60 кгДүйнө чемпиондугу Белград, Сербия 1-орун грек-рим 60 кг2023Дан Колов — Никола Петров турнири София, Болгария1-орун грек-рим 60 кгАзия чемпиондугу Астана, Казакстан 1-орун грек-рим 60 кгДүйнө чемпиондугу Белград, Сербия 1-орунгрек-рим 60 кгАзия оюндары Ханчжоу, Кытай1-орун грек-рим 60 кг2024Азия чемпиондугу Бишкек, Кыргызстан 1-орун грек-рим 60 кгОлимпиада оюндары Париж, Франция 3-орун грек-рим 60 кг

 Булактар
Эдуард Валери

Эдуард Валери'' (29-февраль 1924-жылы Ла-Кокилде (Дордон) туулган, 2010-жылы 15-сентябрда Сарлат-ла-Канедада каза болгон, Франциянын ички каршылык көрсөтүү кыймылынын каршылык көрсөтүүчүсү. Анын бир тууганы Анри да каршылык көрсөткөн.

Боштондукка чыгууда Эдуард Валери Дордондун француздук ички иштер күчтөрүнүн (ФФИ) башкы штабынын 1-кабинетинин командири начальниги болгон. Ал активдүү каршылык көрсөткөндүгү үчүн Каршылык көрсөтүү медалынын ээси жана Ардактуу Легиондун кавалери.

Ал 1945-жылы Перигеде 1922-жылы Карсак-Аиллакта туулган Соланж Санфурш менен үйлөнгөн жана 2013-жылы Сарлатта каза болгон, ал катчы машинистка жана байланыш офицери катары каршылык көрсөтүүчү (ном де guerre: Мари-Клод) болгон. Ал катты согуштан кийин Исердин орун басары жана Гренобль шаарынын мэринин орун басары болгон Андре Дюфур деп аталган каршылык көрсөтүүчү Оливьеге алып барганhttps://web.archive.org/web/20211228212212/https://castellan-valery.pagesperso-orange.fr/E_valery_resistanceBR_pr.pdfhttps://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/client/mdh/base_resistants/detail_fiche.php?ref=2688027https://www.ordredelaliberation.fr/fr/medailles?fulltext=Valery+edouard&items_per_page=10&sort_bef_combine=nom_ASC#resultats-medailles.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Мамлекеттик сайттар
Косово 2024 жайкы Олимпиада оюндарында

Косово 2024 жайкы Олимпиада оюндарына спорттун 4 түрү боюнча 9 спортчусу менен катышат. Косово олимпиада оюндарына үчүнчү жолу катары менен катышуусу.

Жайкы Олимпиада оюндары 2024-жылы 26-июлдан 11-августка чейин Франциянын Париж шаарында өткөн. Олимпиаданын ачылыш аземинде өлкөнүн туусун дзюдо боюнча спортчулар Нора Гякова менен Акил Гякова көтөрүп өткөн. Эл аралык олимпиада комитети гендердик теңчиликти сактоо үчүн тууну эркек менен аял бирге көтөрүп чыксын деген чечимди кабыл алган

Косово 2008-жылы эгемендүүлүк алгандан бери Бириккен Улуттар Уюму жана Евробиримдик тарабынан таанылбаган автономиялуу аймак болуп саналып келген. Бирок 2016-жылдан кийин, ФИФА жана Эл аралык Олимпиада комитети тарабынан Косово аймагы таанылып, ФИФАнын дүйнө чемпиондугуна жана Олимпиада оюндарына катышууга уруксат берилген. Париждеги мелдеш, көз карандысыз аймактын жайкы Олимпиада оюндарына үчүнчү катышуусу болот. 2021-жылы Токиодо өткөн жайкы оюндарда Косово бир канча спорттун багыты боюнча мыкты болуп, медалдарга ээ болгон. 

Катышуучу курамдар
70px|alt=|link=Спорттун түрү  Эркектер Аялдар Баардыгы30px|alt=|link= Бокс 0 1130px|alt=|link= Жеңил атлетика 0 1130px|alt=|link= Дзюдо 1 4530px|alt=|link= Сууда сүзүү 1 12 Баардыгы 279
Медалдар 
Медалчылар
 № Медаль Спортчулар Спорттун түрү Спорттун багыты ДатасыКүмүш130px|alt=|link=Дистрия КрасничиДзюдо (52 кг)28-июль Коло130px|alt=|link=Лаура ФазлиуДзюдо (63 кг)30-июль
 30px|alt=|link= Жеңил атлетика 

 

Олимпиадалык стандарт 800 м аялдар үчүн 1:59.30. "Universality Places" системасы боюнча квоталарды берүү эрежелери, эгерде өлкөнүн бирдиктүү стандарт ээси жок болсо, анда ал катышуучуну үч аралыктын бирине — 100 метр, 800 метрге же марафонго киргизе алат. Косово курамасынан Греса Бакраци катышат. 
СпортчуАралыгы Квалификациялык этап Жубатуучу раунд Жарымфинал Финал УбактысыОрунуУбактысыОрунуУбактысыОрунуУбактысыОрунуГреса Бакраци800 м2:13.2949 алдыга жылган эмес 

 30px|alt=|link= Бокс 

Доньета Садику (аялдар арасында орто салмакта) 2024-жылы Италиянын Бусто Арсизио шаарында өткөн бокс боюнча бүткүл дүйнөлүк олимпиадалык квалификациялык турнирде алдыңкы орунду ээлеп, жолдомо ала алган
. 

Спортчу Категориясы 1/16 финал1/8 финалЧейрек финалЖарымфиналФиналОрунуАтаандашыЖыйынтыгыАтаандашы ЖыйынтыгыАтаандашыЖыйынтыгы Атаандашы Жыйынтыгы Атаандашы Жыйынтыгы Доньета Садику — 60 кг 3—2 2—3 алдыга жылган эмес 9

30px|alt=|link= Дзюдо

Спортчулар Категориясы 1/16 финал1/8 финалЧейрек финалЖарымфиналЖубатуучу раунд ФиналОрунуАтаандашы ЖыйынтыгыАтаандашыЖыйынтыгы Атаандашы Жыйынтыгы Атаандашы Жыйынтыгы Атаандашы ЖыйынтыгыАтаандашы Жыйынтыгы Акил Гякова — 73 кг 10—00 10—00 10—00 00—01— 00—015 Дистрия Красничи — 52 кг 10—00 10—00 10—00 00—01 Нора Гякова — 57 кг 00—10алдыга жылган эмес 17 Лаура Фазлиу — 63 кг 10—00 00—10 — 01—00 10—00 Лориана Кука — 78 кг 10—00 00—01алдыга жылган эмес 9

30px|alt=|link= Сууда сүзүү

Спортчулар Аралыгы Квалификациялык этап Жарым финалФиналУбактысыОрунуУбактысыОруну Убактысы ОрунуАделл Сабовик100 м эркин 51:7758 алдыга жылган эмесХана Бэйки50 м эркин 27:3444 алдыга жылган эмес 

Булактар 

Шилтемелер
Фарерликтер

Фарерликтер (фар. Føroyingar [ˈføːrɪŋgar]) — скандинав эли. Фарер аралдарынын (Данияга караштуу) түпкү калкы.
Жалпы саны 70 миң адам.

472px

 Тил 

Фарер тили герман тобуна кирет. Дания жана англис (айрыкча жаштардын арасында) тилдери да кеңири таралган.

 Ишенимдер 

Фарерликтердин көбү Дүйнөлүк лютеран федерациясына кирген Фарер элдик чиркөөнүн мүчөлөрү.

 Келип чыгышы 

Фарерлерликтер норманндардын (Норвегиянын түштүк-батыш жээгинен чыккан) жана жарым жартылай Шетланд менен Оркней аралдардын кельт калкынын тукумдары. 
1035-жылы аралдар Норвегиянын падышаларынын бийлигине өткөн.
14 — кылымдын аягынан Норвегия менен бирге Дания падышаларынын жогорку бийлиги астында. 1814-жылы Фарер аралдары Даниянын бийлигине толук өткөн. 1940-1945-жылдары Фарер аралдары британ оккупациясында болгон. 1948-жылы Фарер аралдары автономиялуу аймак статусун алган.
Генетикалык жана антропологиялык жактан норвегиялыктарга, исланддарга жана кельттерге жакын.

 Чарбачылык иштер 

Балыкчылык.
Киттерге аңчылык (гринда ж.б.).
Малчылык (кой, уй).
Дыйканчылык (дан тоют).
Флейастон (узундугу 3,5 м, эки жарым метрлик бутактын ортосунда жип тору менен) менен канаттууларды кармоо жана уялардан жумуртка чогултуу. Азыркы учурда улуттук спорт катары сакталууда.

 Тамак-аш 

Кой сыры, балык, койдун жана киттин эттери. Туз азыраак колдонулат.

 Салттуу кийим 

Эркектердики:

токулган свитер;
кара же көк камзол эки катар күмүш топчу жана тик турган жакасы менен;
кызыл жилет;
кыска, тизеден ылдый шым;
тизеден жогору кооздолгон байпак;
кара булгаары бут кийим;
эки мүйүздүү баш кийим.

Аялдардыкы:

көкүрөгүндө боолору бар токулган кофта;
горизонталдуу геометриялык же ботаникалык оймо-чиймелер менен узун алжапкычтар (узун юбкалардын үстүндө);
ийиндеринде жука жүн жолук, чоң күмүш топчу менен алдыңкы жагына бекитилген;
булгаарыдан тигилген жумшак, ичке тамандуу сары бут кийим.

 Булактар 

https://old.bigenc.ru/ethnology/text/5605062 

https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/115/354.htm

Категория:Герман тилдеринде сүйлөгөн элдер
Нарын троллейбусу

Нарын троллейбусу — 1994-жылы 30-декабрда Нарын шаарында ачылган троллейбус системасы. 

 Тарых 
СССР кулагандан кийин Нарын шаары Кыргызстандагы облустук борборлордун бири болуп калган. 1992-жылы Нарын шаары 40 миң калкы бар жана чоң унаалар жүрүүчү жалгыз көчөлүү борбордон алыс жайгашкан чакан шаар болгон. Шаардын калкынын аздыгына карабастан борбордук бийлик троллейбус системасын куруу чечимин кабыл алган. Жалгыз троллейбус линиясы Ленин көчөсү боюнча Мукаш Исаков көчөсүнөн автовокзалга чейин орнотулган. Линиянын аягында троллейбус паркы (троллейбустарды токтотуу үчүн ачык аянт) курулган. Нарындагы троллейбус линиясы 1994-жылдын 30-декабрында расмий түрдө ишке берилген1994-2008 жылдар аралыгындагы троллейбус маршрутунун чийими.

2008-жылдын май айында троллейбус кыймылы убактылуу токтотулган жана троллейбус линиясы Мукаш Исаков көчөсүнөн жергиликтүү РИИБ чейин («Раймилиция» аялдамасы) узартылган. Бул узартылган линия аркылуу троллейбус кыймылы 2008-жылдын сентябрында башталган. 

2013-жылы 17-сентябрда Бишкектен №1508 номериндеги ЗИУ-682Г-018 [Г0Р] троллейбусу алынып келингенВ Нарын из Бишкека передан один троллейбус ЗиУ-682Г-018 [Г0Р] №1508. 

2017-жылы 2-октябрда Бишкек шаарынан Нарын шаарына эки троллейбус берилгенГороду Нарыну подарили два отремонтированных троллейбуса. 

2023-жылы 11-январда Нарын шаарынын «Троллейбус» МИ Бишкек троллейбус башкармылыгы жарыялаган аукционго катышып, 500 000 сомго 4 троллейбусту сатып алганМуниципальное предприятие Нарынское троллейбусное депо выкупило на аукционе 4 троллейбуса. 

 Троллейбус каттамы 
Жалгыз троллейбус каттамы «Ленин көчөсү» аялдамасынан «Раймилиция» аялдамасына чейин Ленин көчөсү аркылуу өтөт.
right|thumb|350x350px|Троллейбус маршрутунун чиймеси

 Троллейбустардын курамы 
МоделиАбалыТроллейбустун №ЗиУ-682ВИштен чыгарылган001Иштен чыгарылган002Иштен чыгарылган02Иштен чыгарылган003Иштен чыгарылган004Иштен чыгарылган005Иштен чыгарылган006ЗиУ-682В [В00]Иштен чыгарылган007Иштен чыгарылган008ЗиУ-682Г [Г00]Иштен чыгарылган009Иштен чыгарылган010Иштен чыгарылган011Иштен чыгарылган1116ЗиУ-682ВНомуру 008 деп өзгөртүлгөн1401ЗиУ-682В10Номуру 009 деп өзгөртүлгөн1485ЗиУ-682Г-018 [Г0Р]Колдонууда1508Колдонууда1517Колдонууда1524Колдонууда1527Колдонууда1531Колдонууда1532Колдонууда1533ЗиУ-662В-012 [В0А]Иштен чыгарылган2062ЗиУ-682В [В00]Номуру 007 деп өзгөртүлгөн2464

 Галерея 

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 «Троллейбусные системы Кыргызстана» сайты
 Городской электротранспорт. Нарын

Категория:Кыргызстандагы троллейбус системалары
Скирлер

Скирлер (Skiren, Sciren) — готторго жакын байыркы герман уруусу. Алгач Балтика деңизинин жээгинде жана Висла дарыясынын боюнда жашашкан. Ругдар жана герулдар менен биригип, б.з. II-кылымынын аягында Кара деңизди көздөй бет алышкан. IV-кылымдын аягынан 454-жылга чейин гунндардын бийлиги астында болушкан. V-кылымдын ортосунда алар Ортонку Дунай аймагына отурукташкан.Остготторго каршы күрөштө жеңилип (Болия салгылашууда 469ж.) калышты. Андан кийин, алардын издери башка герман урууларынын арасында жоголот. Айрымдары Одоакрдын жалданма аскердик кызматына киришет.

 Булактар 

https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/007/094/94374.htm

Категория:Байыркы германдар
Чыгыш Тимор

Чыгыш Тимор , ырасмый аталышы — Чыгыш Тимор Демократиялык Республикасы — Түштүк-Чыгыш Азиядагы Тимор аралынын чыгыш бөлүгүн ээлеген мамлекет, ошондой эле ошол эле аралдын батыш жарымындагы чакан эксклав (Оэкусси-Амбено провинциясы) жана Атауру (түндүгүндө) жана Жаку (жылы) чакан аралдары. чыгыш).

Өлкө 16-кылымда Португалия империясы тарабынан колонияланган жана деколонизацияга чейин Португал Тимору деп аталган. Чыгыш Тимор 1975-жылдын аягында көз карандысыздыгын жарыялаган, бирок ошол жылдын аягында Индонезия тарабынан оккупацияланган жана кийинки жылы Индонезиянын 27-провинциясы деп жарыяланган. 1999-жылы Бириккен Улуттар Уюму тарабынан колдоого алынган өз тагдырын өзү аныктоо актысынан кийин Индонезиянын өкмөтү аймакты көзөмөлгө албай калган жана 2002-жылдын 20-майында Чыгыш Тимор 21-кылымдын биринчи жаңы суверендүү мамлекети болгон. Көз карандысыздыкка ээ болгондон кийин өлкө Бириккен Улуттар Уюмуна жана Португал тилдүү өлкөлөрдүн коомчулугуна кошулган. 2011-жылы Чыгыш Тимор АСЕАНга кошулуу каалоосун жарыялап, топтун он биринчи мүчөсү болуу ниети жөнүндө декларация тапшырган.

Бул Түштүк-Чыгыш Азиядагы христиан динин туткан эки өлкөнүн бири (экинчиси Филиппиндер).

 Этимологиясы 
"Тимор" топоними timur сөздөн (индонезиячада "чыгыш") келип чыккан, ал португал тилинде "Тимор" (Порт. Тимор) деп жазылып, натыйжада "чыгыш чыгыш" дегенди билдирген тавтологиялык топоним пайда болгон: португалча Timor-Leste (Лесте дегенди билдирет "чыгыш"), тетумча - Timór Lorosa’e (Lorosa'e - "чыгыш", түз маанисинде "чыгыш күн"). Индонезия тилинде өлкө Тимор Тимур деп аталат, ал аралдын португалча аталышынан кийин "чыгыш" деген сөздү колдонот, анткени индонезия тилиндеги сын атоочтор зат атоочтун артынан коюлган.

Португалчада өлкөнүн расмий аталышы - República Democrática de Timor-Leste жана Тетумчада - Repúblika Demokrátika Timor-Leste

 Эскертүүлөр
Севастополь

Севастополь (— "императорлук / улуу / урматтуу шаар") же Ак-Жар — Крым жарым аралынын аймагындагы порт шаар. Крым Муктар Республикасынын курамына кирбейт, Украинанын 27 административдик бирдиктеринин бири.

Крым жарым аралынын түштүк-батышында, көп сандаган (30дан ашык) Кара деңиз булуңдарынын жээгинде жайгашкан өзгөчө статуска ээ шаар, алардын эң маанилүүсү жана эң чоңу Акжар болуп саналат, анда негизги деңиз базасы жана ири порттору жайгашкан. Кара деңиздин суулары батыштан жана түштүктөн жууп турат. Кырым тоолорунун үч кыркалары тең аймактын аймагынан келип чыгат: Сырткы, Ички жана Башкы.

2014-жылдын мартынан бери шаар убактылуу Орусиянын мыйзамсыз аскердик басып алууда турат, бул БУУнун Башкы ассамблеясынын Украинанын аймактык бүтүндүгүн колдоо боюнча резолюциясы менен толук тастыкталган.

 Аталышы 
1783-жылы Ахтияр булуңунун жээгинде түптөлгөн булуңдун аты Акяр конушунан келип чыккан (кырым татарчасынан ак — «ак», яр — «жар»).

1784-жылы Крым хандыгы аннексиялангандан кийин орус императрица Екатерина IIнин «Грек долбоорунун» алкагында шаар грекче Севастополь деп аталганОлексій Мустафін. Вигадані міста Причорномор'я. Краплені карти Російської імперії. Грекчеден которгондо себастос "ыйык", "улуу", "ардактуу" дегенди билдирет, ошондой эле "Sebastos" Византиянын императордук титулу, латынча "Август", polis - "шаар" дегенге окшош.

1797-жылы император Павел I шаардын атын Ахтияр деп өзгөрткөн, бирок Севастополь деген аталыш ошол убакта параллелдүү колдонулуп келген, муну ошол кездеги карталар тастыктап турат. 1826-жылы Севастополь деген аталыш шаарга кайтарылган.

15-кылымга чейинАкжардын ордунда, Херсонес шаары (Корсундун байыркы русчасы) болгон.

 Булактар 

Категория:Украина шаарлары
Жамал Абдунасыр

Жамал Абдунасыр Кусейин, Гамаль Абдел Насер (15. 1. 1918, Египет, Асьют провинциясы, Бени-Мур шаары – 28. 9. 1970, Каир) – Мисирдин мамлекеттик жана саясий ишмери, 1939-жылы Каир аскер окуу жайын (1939), Генералдык штабдын аскер коллежин (1942) бүткөн. Мисир жана Судан аскер бөлүктөрүндө кызмат өтөгөн. 1948– 49-жылдардагы Араб-Израиль согушуна катышкан. 1949– 52-жылыподполковник наамында Мисир генералдык штабынын аскер коллежинде мугалим. 1949-жылы «Эркин офицерлер» жашыруун саясий уюмунун негиздеп жана жетектеп, 1952-жылы 23-июлда мамлекеттик төңкөрүштү ишке ашырган. 1953-жылы премьер-министрдин орун басары, 1954-56-жылы премьер-министр, ошол эле убакта президенттин кызматын да кошо аткарган. 1956-жылдын июнь айы- нан Мисирдин президенти. 1958-жылдан Бириккен Араб Республикасынын (Сирияны кошкондо) президенти. 1956-жылы Мисирге каршы багытталган Англия-Франция-Израиль агрессиясына каршы көтөрүлгөн египет элинин күрөшүн жетектеген. 1956-жылдан Мисир куралдуу күчтөрүнүн башкы командачысы. Өлкөнүн экономикасын өнүктүрүүгө көбүрөөк көңүл бурган. Н. улуттук көз карандысыздык үчүн күрөшкөн араб элдеринин биримдигин катуу колдогон. 1963- жылдан Араб социалисттик союзунун (1964) төрагасы. Араб өлкөлөрүнө каршы уюштурулган Израиль агрессиясынын натыйжаларын жоюу үчүн 1968-жылы 30-мартта атайын Аракет программасын иштеп чыккан.
Категория:Инсандар
 Булактар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7
Крым согушу

thumb|Крым согушу
Крым согушу (1853–1856), Чыгыш согушу ― Жакынкы Чыгыш үчүн Орусиянын Улуу Британия, Франция, Осмон империясы, Сардиния коалициясы менен болгон согушу. XIX кылымдын ортосунда Улуу Британия менен Франция Орусияны Жакынкы Чыгыш рыногунан чыгарып, Түркияны өзүнө баш ийдирген. Император Николай I Жакынкы Чыгышты Улуу Британия менен ортоктош бийлөө жөнүндөгү аракетинен натыйжа чыкпагандан кийин, Түркияга түздөн-түз кысым жасоо менен позициясын калыбына келтирүүнү чечкен. Улуу Британия жана Франция чыр-чатакты күчөтүп, Орусияны начарлатууга, андан Крым, Кавказ ж. б. аймактарды тартып алууга умтулган. Согуштун башталышына православ жана католик динчилеринин ортосунда Палестинадагы «ыйык жерге» ээ болуу үчүн 1852-ж. чыккан талаш-тартыш шылтоо болгон. Түркия 1853-ж. 4 (16)-октябрда Орусияга согуш жарыялаган, бирок орус армиясы чабуулдун мизин майтарган. Вице-адмирал П. С. Нахимов жетектеген орус армиясы Синоп салгылашуусунда түрктөрдүн Кара деңиздеги флотун талкалаган. Түркиянын жеңилиши Улуу Британия менен Франциянын согушка киришин тездеткен. 1853-ж. 11 (22)-апрелде Англия-Франция эскадрасы Одессаны аткылаган. Севастополь 1854–55-жылдары 349 күн баатырдык менен коргонуп, душманга багынган эмес. 1855-ж. 14 (26)-январда Орусияга каршы согушка Сардиния королдугу кирген. Душмандын бир нече чабуулунан кийин орус аскери Севастополду таштап, түндүккө чегинген. 1855-жылдын аягында согуштук кагылышуулар басаңдап, Венада кайрадан сүйлөшүүлөр башталган. Орусия согуштук курал-жарак, техника жана экономикалык жактан Батыш Европадан өтө артта калган. Швеция, Пруссия жана Австриянын Орусияга кастыгы курчуган. Ушундай кырдаалда орус падышалыгы 1856-ж. 18 (30)-мартта Париж тынчтык келишимине кол коюуга мажбур болгон. Кырым согушу эки тараптан тең адилетсиз, басып алуучу мүнөздө болгон.

Булактар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Согуштар‎‎
Категория:XIX кылым‎
Сапар убагы

Adventure Time - Пендлтон Уорд тарабынан түзүлгөн жана Frederator Studios тарабынан Cartoon Network үчүн биргелешип даярдалган америкалык фантастикалык анимациялык телесериал . Сериал Финн ( Жереми Шада ) аттуу баланын жана анын эң жакын досу жана багып алган бир тууганы Жейктин ( Жон ДиМаджио ) — көлөмүн жана формасын каалагандай өзгөртүүгө жөндөмдүү ит — укмуштуу окуяларын чагылдырат . Финн менен Жейк Апокалиптиктен кийинки Ооо аталышындагы жерде жашап, Сагыз Ханышасы ( Хинен Уолч ), Муз Падышасы ( Том Кенни ), Марселин ( Оливия Олсон ), БМО ( Ники Яң ) жана башкалар менен ар кандай жагдайларды башынан өткөрөт . Сериал 2007-жылы Nicktoons каналында көрсөтүлгөн кыска метраждуу тасманын негизинде тартылган. Кыска тасма интернетте вирустук хитке айлангандан кийин, Nickelodeon компаниясынын жетекчилери анын вариантын Cartoon Network Фред Зайберт менен Уорддун 2010-жылдын 11-мартында алдын ала көрүлгөн толук метраждуу сериясын тапшырганга чейин кабыл алышкан. Ошол эле жылы сериал Cartoon Network каналында 5-апрелде премьерасы болуп, 2018-жылдын 3-сентябрында сегиз жылдык сериясын аяктаган.