Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Латыш аткычтары

Латыш аткычтары - биринчи дүйнөлүк согуш (1914—18) мезгилинде Балти­ка боюн германдык аскерлерден коргоо максатында түзүлгөн. 

Окт. куралдуу көтөрүлүш күндөрүндө (1917) Латыш аткычтары Петроградда контррев-ячыл козголоңдорду басууга жана рев-ячыл тартипти сактоого катышкан. 

Матростор, кызыл аскерлер менен бирге Латыш аткычтары бөлүктөрү Смольныйдагы, кийинчерээк Кремлдеги Совет өкмөтүнө сакчылык кылган. 
1918-ж. 13-апрелде И. И. Вацетистин командасы менен советтик Латыш аткычтары дивизиясы түзүлгөн. 1918-ж. Москвадагы жана Ярославлдеги солчул эсерлердин козголоңдорун, Калуга, Саратов, Новгород ж. б. жерлерде Со­вет бийлигине каршы чыккандарды басууга катышкан. 

Латыш аткычтары Совет бийлиги үчүн Волга боюнда, Уралда, Ар­хангельск жана Царицын жанында ж. б. жерлерде күрөшкөн. 
1919—20-ж. Деникин, Юденич, Врангелдин армияларын талкалоого катышкан.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Тарых
Латыш көркөм театры

Латыш көркөм театры - академиялык Я. Райнис атындагы - Латвиянын ири драма театрларынын бири. 

1920-ж. Ригада уюшулган. Ошол жылы 19-ноябрда Я. Райнистин «Индулис-Ария» пьесасын койгон. 
Театрды реж. Э. Я. Смильгис өз демилгеси менен уюштуруп, 1964-жылга чейин анын керкем жетекчиси болгон. 

Алгачкы күндөн эле театр жаңы жол издеп, натурализмге каршы турган. 

Сов. мезгилде театрдын чыгармачылык жаңы этабы башталып, Я. Рай­нис, Ф. Шиллер, У. Шекспир, М. Горь­кий ж. б. драматургдардын романтикалык пафостогу пьесалары коюла баштаган. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Маданият
Категория:Латвия
Латвиялык университет

Латвиялык университет - Латвиядагы эң чоң университет.

1958-ж. Лат­вия Компартиясын уюштуруучулардын бири П. И. Стучканын ысымы коюлган. 
Университетте Я. М. Эпдзелин, А. М. Кирхенштейн, П. Я. Страдинь, Ф. Я. Блумбах сыяктуу белгилүү илимпоздор иштешкен. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Окуу жай
Леггорн

Леггорн - жумуртка багытындагы тooк породасы. 

19-кылымда АКШда италия ак тоогу минерка, Испания ж. б. тooк породалары менен аргындаштырылып чыгарылган. 
Чалгындары, дене түзүлүшү, таажысынын формасы ар түрдүу. Айрыкча ак Леггорн көп кездешет. Ал белок жерге тез байыр алат, чыдамкай жанa бат жетилет. Корозунун тирүү салм. 2,3—2,7, мекияны — 1,8— 2 кг. Жылына 220—270, мыктысы 300дөн ашык жумуртка тууйт. Жумурткасынын салм. 55—62 г.
Порода дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө тараган. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Категория:Үй канаттуулары
Ледебурит

Ледебурит [немец металлургу А. Ледебурдун (1837—1906) ысымынан] — темир-көмүртектүү куймалардын (негизинен чоюндун) структурасын түзүүчү металлдардын бири; аустенит м-н цементиттин 1145°Сден төмөнкү темп-рада пайда болгон эвтектикалык аралашмасы. 

Таза темир-көмүртектүү куйманы 723°Сден төмөн муздатканда Ледебуриттин составындагы аустенит феррит-цементит аралашмасына (перлитке) айланат. Бул куймада (жалаң чоюнда) көмүртектин соста­вы 2%тен ашык болгондо Ледебурит пайда болот. Составында көбүрөөк легирлөөчү элементтер жана 0,7—1% көмүртеги болгон болотто аустенит менен карбидден турган Ледебурит түзүлөт, мында цементиттин ордуна анын структурасына легирлөөчү элементтердин карбиди кошулат. 

Мындай болоттор (мис., хром-вольфрам-ванадийлүү тез кесүүчү) Ледебуриттүү болот деп аталат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория: Металлургия
Ле Зуан

Ле Зуан (7. 4. 1907-ж. т„ Борб. Вьет­нам, Куангчи провинциясы, 10 июль 1986, Ханой) — Вьет­нам ж-a эл аралык коммунистик кыймылдын ишмери. 

Өспүрүм кезинен франц. колониячыларга карты рев-ячыл кыймылга кошулган. 1928-ж. Вьетнам рев-ячыл жаштарынын шериктигине кирген. 
1930-жылдан Инди-кытай компартиясынын [ИККП; 1951- жылдан Вьетнам эмгекчилер партиясы (ВЭП), 1976-ж. декабрдан Вьетнам коммунисттик партиясынын (ВКП)] мүчөсү. 

1936-ж. ИККПнин Борб. Вьет­нам комитетинин секретары, 1939- жылдан ИККП БКнын Туруктуу ко­митетинин мүчөсү. Въетнамдагы Ав­густ революциясы (1945) жеңген соң ИККП БКнын Түш. Вьетнамдагы өкүлү болуп, чет элдик баскынчыларга каршы эл массасын уюштурууда чоң иш жүргүзгөн. 
1951-жылдан ВЭП БК­нын Саясий бюросунун мүчөсү ж-а секретары. Вьетнам элинин каршылык көрсөтүү согушу (1945—54) мезгилинде Вьетнам элинин Август рев-ясынын жеңиштерин коргоп калуу күрөшүнө жетекчилик кылган. Түш. ж-а Борб. Вьетнамда парт, ишке активдүү катышкан. 

1960-жылдан ВЭП БК­нын биринчи секретары, 1976-ж. де­кабрдан ВКП БКнын ген. секретары. Партиянын иш-аракети ж-а ВСРдин соц. курулуш маселелери боюнча бир катар теориялык эмгектердин авто­ру. СССРде бир нече жолу болгон.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Саясат
Категория:Инсандар
Лей

Лей - Румыниянын акча бирдиги; 100 баньга барабар, 1867-ж. улуттук акча системасынын бирдиги катары киргизилип, франц. франк менен бирге колдонулган. 

1890-жылдан улуттук бирден бир валюта. Пайдаланууда 100, 25, 10 Лейлик банкноттор жана 5, 2 Лейлик казына билеттери бар. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Экономика
Лейкобирикмелер

Лейкобирикмелер — көпчүлүк орг. боёкторду калыбына келтирүүдөн пайда болгон заттар. 

Алар кычкылданганда (абадагы кычкылтекте) баштапкы боёкторго айланат, сууда эрийт. Лейкобирикмелер боёо ишинде керектелет. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Химия
Лейкодерма

Лейкодерма (лейко... ж-a гр. der­ma — тери) — теринин пигментациясынын бузулушу. 

Лейкодермада тери пигменти азаят же жоголот. Лейкодерма түрдүү оорудан (себорея экземасы, кабырчыктуу чакалай, парапсориаз ж. б.), теринин бузулушунан, кээ бир дарылардын (хризорабин, псориазин, пирогаллол ж. б.) таасиринен пайда болот же ай­рым оорулардын клиникалык белгиси катары жолугат. 

Лейкодерма менен ооруганда териде пигменттүү чөйрө курчаган түрдүү көлөмдөгү тегерек ак тактар пайда болот. Дарылоо пайда кылган ооруга карата жүргүзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Медицина
Лейкократтуу тоо тектер

Лейкократту тоо тектер (гр. leukos — ак жана krateo — бийлик кылам, көптүк кылам) — составында агыш тунук минералдар (талаа шпа­ты, кварц, фельдшпатиттер) арбын кезиккен магмалык тоо тектер. 

Меланократтуу тоо тектердин карама-каршы маанисиндеги термин.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Геология‎
Лейкома

Лейкома, чеч —көздүн тунук кабыгын (роговица) ак чел басуу менен мүнөздөлгөн оору. 

Анда кабыктын тунуктугу ж-a жарык өткөргүчтүгү бузулат. Көбүнчө роговица тканын жарага чалдыктыруучу катуу сезгенүүлөрдөн (трахома, туберкулёз, по­топ жара ж. б.) ж-a көздүн майып болушунан пайда болот. Тубаса түрү да кездешет. Дарылоодо дары каражаттары (сары сымап майы ж. б.), физиотерапия, ткань терапиясы, кера­топластика колдонулат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Медицина
Лейкоплакия

Лейкоплакия (лейко... ж-a гр. plax, plakos — жалпактык, пластин­ка) — териге чектеш былжыр челде (мис., астыңкы эрин) пайда болуучу ак так (радиусу 0,5 с.иге чейин). 

Ал уурт, тил, ооз көңдөйүнүн түбү, кызыл өңгөч, жатын моюнчасы, табарсык ж. б. мүчөнүн былжыр челинде жолугат. Лейкоплакия рак болоор алдындагы оорулар тобуна кирет. Тамеки тартуу, өтүшүп кеткен тиш оору, аракечтик, А, В авитаминозу, жакшы коюлбаган металл тиш (пломба, тиш кабы) анын пайда болушун шарттайт. 
Ал эки түрдө (жөнөкөй жана сөөлчө Лейкоплакия) учурайт. Лейкоплакия болгон жер­дин сезгичтиги начарлап, ооруйт, дүүлүгүп ысыйт. Хирургиялык жол менен алынып ташталат, электр-коагуляция, нур терапиясы колдонулат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Медицина
Лейкоциттер

thumb|Лимфоцит.

Лейкоциттер, кандын ак бүртүктөрү — кандын түссүз, ядролуу клеткалары. 

Омурткасыздардын канындагы Лейкоциттерге окшош клеткалар амёбоциттер деп аталат. 
Түзүлүшү жанa функциялык бөтөнчөлүктөрү боюнча Лейкоциттер бир нече түргө ажыратылат. Цитоплазмасы тунук Лейкоциттер— агранулоциттер (лимфоциттер, моноциттер), цитоплазмасы чыбырчыктаган Лейкоциттер гранулоциттер (ба- зофилдер, эозинофилдер жанa нейтрофилдер) деп аталат. Булар амёба сымал жылып, кан тамырлардын сыртына оңой эле чыга алышат. Орга­низмдин жабыркаган жерине Лейкоциттер көп чогулат. Анткени булар организмде ооруга, дартка дуушар кылган микробдорду эритип, дарттан, сезгенчтен ж. б. патол. факторлордун кесепетинен бузулган ткандардын, клетка­лардын тарпын «жеп» зыяндуу жана керексиз заттардан тазалап, орга­низмдин батырак сакайышына шарт түзүшөт.

Гранулоцит­тер көбүнчө жиликтин кемигинде, чучугунда пайда болот. Дени соо ки­шинин 1 мм3 канында орто эсеп менен 6000—8000 Лейкоциттер болот.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Биология
Лейцит

thumb|Лейцит.
Лейцит (гр. leukos — ак) — минерал. Хим. формуласы К (А13і20б). Составында 21,58% К20; 23,4% А1203; 55,02% Si02 бар. 

Куб системасында кристаллданат. Өңү бозомтук, саргыч ак. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 5,5—6, Салышт. салм. 2,5. Өзгөрүүдөн псевдолейцит, эпплейцит, анальцим, серицит жанa каолпнитке өтөт. Эффузив тоо тектеринде кезигет. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Минералдар
Лек

Лек - Албания Эл Республикасынын акча бирдиги; 

100 киндаркка барабар. 1947-ж. киргизилген. 

Пайдаланууда 100, 50, 25, 10, 5, 3 ж-а 1 Лек жана 1 Лектик монета бар. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Экономика
Ле Корбьюзе

thumb|Ле Корбьюзе (1964)

Ле Корбьюзе (чын фамилиясы — Жаннере) Шарль Эдуар (6. 10. 1887, Ла-Шо-де-Фон, Швейцария—27. 8. 1965, Рокбрюн-Кап-Мартен, Фран­ция)— француз архитектору ж-а архитектура теоретиги. 

Кол өнөрчүнүн үй-бүлөсүнөн. Венада Й. Хофмандан (1907), Парижде О. Перреден (1908—10), Берлинде П. Беренстен окутан. 

20-30-жылдардагы иштерине «Ситроен» турак үйү (1922, типтүү долбоор), Бордого жакын Пессак нос. (1925), СССР борб. статистика башкармасынын имараты (Москва, 1928—35; Н. Д. Колли менен бирге) ж. б. кирет. 50- жылдары Роншандагы Нотр-Дам-дю-О капелласын (1950—54), Эвёдогу Ла-Турет доминикан монастырын (1956—59), Индияда Чандигарх ш-нын генпланы м-н өкмөт имараттарынын ансамблин, 60-жылдарда Гарвард ун- тинин иск-во борборун (Кембриж, 1964), Венециядагы оорукананы (1965) ж. б. долбоорлогон. 
Ле К. азыркы доорду терең иликтөөнүн негизинде массалык турак үйлөр проблемаларын иштеп чыгып, жацы арх-ралык сунуштар киргизген, бөлмө ыңгайлуу болушу үчүн, тех. жактан так иштөөнү, компакттуу пландоону, үйдүн айлана-чөйрө м-н айкалышын эске алган. Ал сүрөт өнөрүнүн да түрдүү тармактарында эмгектенип, дубал бетиндеги сүрөттордү, килем эскиздерин ж-а скульптура композицияларын жараткан.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Архитектура
Лелюшенко, Дмитрий Данилович

Лелюшенко, Дмитрий Данилович [20. 10(2. 11). 1901-ж. т., Новокузнец­кий айылы., Ростов обл., Зерноград р-ну] — сов. аскер начальниги, армиянын генералы (1959), эки жолу Советтер Союзунун Баатыры (1940, 1945), СССРдин баатыры (1970). 

1924-жылдан КПСС мүчөсү. Дыйкан үй-бүлөсүнөн. 1918-ж. партизан отрядында, 1919-жылдан Сов. Армияда. М. В. Фрунзе атн. Аскер академиясын (1933), К. Е. Ворошилов атн. Жог. аскер ака­демиясын бүткөн (1949). 

Совет-финн согушунда танкалык бригаданын ко­мандири Улуу Ата Мек. согушта Түн.- Батыш, Батыш, Калинин, Түш.-Батыш, 1, 3, 4-Украин фронтторунда механикалаштырылган ж-а аткычтар корпусунун командири, 1941-ж. октябрдан 5, 30,1, 3-гвард. армиялардын, 1944-ж. марттан 4-гвард. танкалык армиянын командири. 1956-жылдан Забайкал, 1958-жылдан Урал аскер округдарынын командачысы. 1960—64-ж. ДОСААФ БКнын пред-ли. 

1964-жылдан аскер инспектору — Коргоо министерствосунун кеңешчиси. СССР Жог. Советинин (1, 5—6-шайл.) депутаты. Терт Ленин ордени, Октябрь Революциясы ордени, башка 9 орден ж-а медалдар, чет өлкөлүк 5 орден м-н сыйланган. Ростов-на-Донуда бюсту орнотулган. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория: Улуу Ата-Мекендик согуш
Категория:Советтер Союзунун баатырлары
Лемешев, Сергей Яковлевич

Лемешев, Сергей Яковлевич [27. 6. (10). 7. 1902, Князево айыл, Тверн губерниясы.—26. 6. 1977, Москва] — орус совет ырчысы (тенор), СССР эл арт. (І950). 

 1948-жылдан КПСС мүчөсү. 
 1925-ж. Москва консерваториясын бүткөн. 
 Ырчылыкты 1926-ж. Сверд­ловск опера жанa балет театрында баштаган. 
 1931—65-ж. СССР Чоң театрынын солисти. Тандалма партиялары: Ленский (Чайковский, «Евгений Оне­гин»), Берендей (Римский-Корсаков, «Аяз кыз»), Альмавива (Россини, «Севилдик чач тарач») ж. б. 
 Чет өлкөлөрдө бир нече жолу гастролдо болгон. 
 СССР мамл. сыйл. лауреаты (1941). 
 Үч Ленин ордени, «Ардак Белгиси» ордени жанa медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Категория:Маданият
Леммингдер

thumb|Lemmus sibiricus.
Леммингдер - кемирүүчүлөрдүн момолойлор тукумундагы тобу. 

Денесинин уз. 15 см, куйругу 2 см-ге жетет, түсү күрөң боз же ала-була. Айрымдарынын жүнү кышында агарып, алдыңкы буттарынын тырмагы өсөт. Леммингдердин 4 урууга кирген 20дай түрү бар. Түндүк Америка, Евразиянын түздүк, тoo, тундра жанa токоюн мекендейт. Чээнге кирбейт. Леммингдер тундрада кээ бир жылы өтө көбөйөт жанa алыскы жерлерге кетишет . Мох, бадалча жанa олоң Чен жейт. Леммингдер— бир катар вирус ооруларынын козгогучтарын таратуучулар.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Сүт эмүүчүлөр‎
Лена-Ангара платосу

Лена-Ангара платосу - Иркут областынын түштүгүндө, Ангара м-н Киренга (Ленанын куймасы) д-ларынын аралыгында жайгашкан. 

Уз. 600 км, туурасы 380 кмдей. Бийикт. түштүгүндө 1100 м, түндүгүндө 500 м, эң бийик жери 1464 м, үстү тайпак. Кембрий жанa ордовик мезгилинде пайда болгон карбонат-терриген, аки таш тоо тектеринен түзүлгөн. 

Капталдарында 200—600 м тереңдиктеги дарыя өрөөндөрү бар. Тайга өсүмдүктөрү (Кызыл карагай, кедр, карагай ж-a мырза карагай) каптап жатат. 
Кен байлыктары; темир жанa жез рудасы, кайнатма туз, курулуш материалдары.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Сибирь‎
Ленгер шаары

Ленгер шаары - Казакстандын Чимкент областындагы шаар. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Казакстан шаарлары‎
Ленгер көмүр кени

Ленгер көмүр кени - Казакстандын Чымкент областындагы көмүр кени жаткан жер. 

Чымкент шаарынан 29 км түштүк-чыгышта, Угам кырка тоосунун чыгыш жак этегинде. Кенди 1869-ж. тоо инженерлер Мышенков менен Давы­дов ачкан. 1896-жылдан казылат.
Ленгер көмүр кендик багыты боюнча созулуп жаткан брахиантиклиналь түзүлүштүн чет жакаларындагы синклиналь бүктөлүүлөрдө, юра мезгилинде пайда болгон чөкмө тектердин арасында жайгашкан. Юра чөкмө тоо тектери үч горизонтту түзөт. Астыңкы го­ризонт — базальт конгломераты жана гравелиттен (калыңд. 48 мге чейин), ортоңку, көмүрлүү горизонт — арасында өндүрүшкө жарамдуу 5 көмүр катмары, 3—4 көмүр линзасы кездешкен алевролит, чопо, кумдук жанa аргелиттерден (калыдд. 120 мте чейин), үстүңкү горизонт кумдук жанa чоподон (калыдд. 330 мге че­йин) турат. Көмүр кени ортодку көмүрлүү горизонтто гана кездешет. Көмүрдүн эң негизги катмарынын калыңд. 0,09—12 м, калгандарыныкы — 0,10—5 мте чейин. 

Түсү кара күрөң, салышт. салм. 1,30—1,88, нымд. 26%, орт. күлдүүлүгү 22%, күйгөндөгү орт. жылуулугу 7200 нкал/кг. Составындагы нымды жоготкондон кийин майдаланып, үбөлөнгөндүктөн алыска ташууга болбойт. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Казакстан географиясы‎
Категория:Кен байлыктар‎‎
Ленгмюр формуласы

Ленгмюр формуласы - вакуумда эки электроддун (катод менен анод) ортосундагы токтун ошол электроддордун потенциалдарынын айырмасына коз карандылыгын туюнтуучу форму­ла. 

Бул формуланы биринчи жолу амер. физик С. Д. Чайлд аныктаган (1911), бирок токтун электроддордун конфигурациясына көз карандылыгын амер. физик И. Ленгмюр (1913) изилдегендиктен анын ысмы менен аталган. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Физика
Лендлорд

Лендлорд (англ, landlord—жер лор- ду) — о. кылымда Англиядагы феод, при жер ээеи, лорд; капит. агрардык түзүлүштүн өнүгүшүнон улам Улуу Британиядагы капит. ири жер ээси, капит. жер рентасын алуучу адам.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Терминдер
Лендлордизм

Лендлордизм (лендлорд дегенден) — Улуу Британиянын агрардык түзүлүшүнө мүнөздүү капит. типтеги ири жер ээлик системасы. 

Лендлордизм лендлорддордун жерди монополиялап алышына негизделген. Лендлордизм Англияда 14— 15-кылымда калыптана баштан, Англияда­гы буржуазиялык революция (17-к.) убагында чыңалган. 18-кылымда лендлорддор менчиктеген жерлерин тосмолоо менен дыйкандарды акырындап сүрүп чыгып, жер ак сөөктөрү менен бирге өлкөнүн саясий турмушунда жетекчи абалга ээ болгон. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Терминдер
Хожент

Хожент — шаар, Таджикстандагы Согд облусунун борбору. 

Фергана өрөөнүн оозунда, Сыр-Дарыянын өйүз-бүйүзүндө. 

Калкы 175 400 миң (2016). Л.— респ-канын ири е. ж. бор­бору (Дүйшөмбүдөн кийинки). 
Грена (жибек куртун өстүрүучү), пахта тазалоочу з-ддор, бут кийим, тигүү ф-калары, тамак-аш о. ж. ишканалары, айнек идиш, «Торгмаш» з-ддору бар. Пед. ин-т, 6 атайын орто окуу жай, муз. драма театр, край таануу музейи, Таджикстандын ИАнын ботан. багы бар. Л.— О. Азиядагы байыркы шаарлардан. 7-к-дан белгилүү.

 Булактар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Тажикстан шаарлары‎
Согд облусу

Согд облусу - Тажикстанда, 1970-ж. 23-декабрда уюшулган түндүктөгү облус. Совет доорунда Ленинабад облусу деп аталган. Кыргызстан жана Өзбекстан менен чектешет. 

Аянты 25 400 км2. 
Калкы 2 508 500 (2016). Облуста 14 район, 8 шаар, 22 ш. т. ири кыштагы бар. 

Борбору — Кожент (тажикче: Хужанда) ш. Л. о. респ-канын түн. бөлүгүнөн орун алган. 
Түндүгүндө Курама (бийикт. 3769 метрге чейин), Могол-Тоо (1624 м), түштүгүндө Түркстан (5509 м), Заравшан (5489 м) ж-а Гиссар (Ысар) кырка тоолору жатат. 

Кура­ма м-н Түркстан кырка тоолорунун ортосунда Баргана өрөөнү, Заравшан м-н Түркстандын ортосунда Заравшан өрөөнү жайгашкан. Климаты континенттик, кургак. 
Январдын орт. температурасы — 1,1°С,— 9°С, июлдуку 15—28°С; жылдык жаан-чачыны 150—800 мм. 

Ири дарыясы: Сыр-Дарыя, Заравшан. Чоң көлдөрү: Искендер-Көл, Өксүкөн. 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. 

Лактация - Пиррол. -656 б. 

Категория:Тажикстан
Категория:Облустар‎
Категория:Борбордук Азия‎
Ленкорань

Ленкорань - Азербайжандагы шаар. 

Ленкорань ойдуңунда, Ленкораньчай дарыянын Каспий дедизине куйган жеринде жайгашкан.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Азербайжан шаарлары
Көз карандысыз олимпиада спортчулары 2016 жайкы Олимпиада оюндарында

Көз карандысыз олимпиада спортчулары (IOA) 2016 жайкы Олимпиада оюндарында спорттун 3 түрү боюнча 9 спортчусу менен катышат.
 Медалдар 
 Алтын№СпортчуларСпорттун түрү (дисциплиналар)Датасы 16px 1
 Фехаид Аль-Дихани
 17px|Атуу Атуу (дубль-трап, эркектер) 
 10 августь 
Катышуучу курамдар 
 Жалпы маалымат # Спортчулар Спорттун түрү Спорттун багыты 1Аббас Кали 30px|alt=|link= Сууда сүзүү 100 м баттерфляем2Файе Хуссейн50 м эркин стилде3Абдулрахман Аль-Файхан 30px|alt=|link= Атуу Трап4Халед Аль-Мудхаф5Ахмад Аль-Афаси Дубль-трап6Фехаид Аль Дихани 7Абдулла Аль-Рашиди Скит8Сауд Хабиб9Абдулазиз Аль-Шатти 30px|alt=|link= Фехтованиеиндивидуалдык шпага 
 30px|alt=|link= Сууда сүзүү 

Эркектер 
Аралыктар СпортчуларТөртүнчү раундЖарымфиналФиналСүзгөнүЖыйынтыгы ОрунуСүзгөнүЖыйынтыгы ОрунуЖыйынтыгы Оруну100 м баттерфляемАббас Кали

 Алдар 
Аралыкттар Спортчулар Биринчи раундЖарымфиналФиналСүзгөнүЖыйынтыгы ОрунуСүзгөнүЖыйынтыгы ОрунуЖыйынтыгы Оруну50 м эркин стилдеФайе Хуссейн

 30px|alt=|link= Атуу 

 Эркектер
МелдештерСпортчуларКвалификацияЖарымфиналФиналЖыйынтыгы Оруну Жыйынтыгы Оруну Атаандашы/Жыйынтыгы Оруну трапАбдулрахман Аль-ФайханХалед Аль-Мудхафдубль-трапАхмад Аль-АфасиФехаид Аль ДиханискитАбдулла Аль-РашидиСауд Хабиб

 30px|alt=|link= Фехтование 

 Эркектер
МелдештерСпортчулар 1/32 финал1/16 финал1/8 финалТөртүнчү финалЖарымфиналФиналОрунуАтаандашыЖыйынтыгыАтаандашыЖыйынтыгы АтаандашыЖыйынтыгы АтаандашыЖыйынтыгы АтаандашыЖыйынтыгы АтаандашыЖыйынтыгыиндивидуалдык шпагаАбдулазиз Аль-Шатти

 Эскертүүлөр

 Шилтемелер 
 Көз карандысыз олимпиада спортчулары 2016 жайкы Олимпиада оюндарынын расмий сайтында 
 

Категория:Өлкөлөр 2016 жайкы Олимпиада оюндарында
2016