Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Казакстан. Улуттук энциклопедия

Казакстан. Улуттук энциклопедия — казак тилиндеги универсалдуу энциклопедиялык басма. Энциклопедия 10 негизги томдон, ошондой эле орус тилиндеги 5 томдон жана англис тилиндеги маалымдамадан турат.

 Тарыхы 
1967-жылы «Казак Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы» түзүлүп, 1972—1978-жылдары 15 томдук (12 негизги том) «Казак Совет Энциклопедиясын» басып чыгарган, анын негизинде 1998—2007-жылдары Казакстан Республикасынын Президенти Нурсултан Абишевич Назарбаевдин демилгеси менен «Казакстан» улуттук энциклопедиясы түзүлдүп, Алматыда басылган «Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық». — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010. ISBN 9965-26-096-6.

Алгачкы төрт негизги томдуктун башкы редактору академик, философия илимдеринин доктору Абдималик Нысанбаевич Нысанбаев. Кийинки томдордун жана орусча вариантынын башкы редактору – тарыхчы Бүркитбай Аяган. Энциклопедиянын лексикасын түзүүгө казак окумуштуулары катышты: Ж. Сыдыков, А. Байбатша, Б. Комеков, К. Серикбаев, О. Смагулов, Т. Габитов, Х. Халиков, С. Борбасов, К. Окаев, К. Жарыкбаев, М. Татимов, Н. Омашев, А. Бекенов, Ж. Исмухамбетов, Ф. Баймбетов, А. Алдашев, М. Алшынбаев жана башкалар.

 Лицензия тууралу 
2011-жылдын 24-июнунда энциклопедиянын укугуна ээ болгон «Қазақ энциклопедиясы» басмасы аны CC-BY-SA лицензиясы боюнча бекер таратууга уруксат бергенВикимедиа фондуна казакча кат.

 Критикалык анализ 
Казактын коомдук ишмери Данияр Наурызбаевдин талдоосу боюнча, энциклопедиянын өзгөчөлүгү — сүрөттөлгөн билимдин көптөгөн тармактары боюнча тар адистерди тартпастан, орус жана казак тилдериндеги булактарды гана колдонуу белгиленген. Ошондой эле макалалардын маалыматтык мазмунунун начардыгы жана тематикалык камтуунун жетишсиздиги, анын ичинде казакча темалардын аздыгы да белгиленген. Энциклопедияда камтылган көптөгөн сүрөттөр жалпыга жеткиликтүү тышкы булактардан алынган жана түп нуска эмес«Казак энциклопедиясы» — көңүл калуу энциклопедия.

 Булактар 

Категория:Казакстан
Категория:Энциклопедия
Өзбекстан улуттук энциклопедиясы

Өзбекстан улуттук энциклопедиясы — өзбек тилиндеги универсалдуу энциклопедиялык басылма. Энциклопедия 12 томдон турат.

Өзбек Совет Энциклопедиясы 14 том болуп чыкса, Өзбекстан улуттук энциклопедиясында 12 том гана бар. Улуттук энциклопедиянын биринчи тому 2000-жылы жарык көргөн. Акыркы 12-том 2005-жылы жарык көргөн.

 Тарыхы 
Өзбекстандын улуттук энциклопедиясы 2000-жылдан 2005-жылга чейин Ташкенте Өзбекстандын Улуттук энциклопедиясынын Улуттук илимий басмасы тарабынан басылып чыккан. Энциклопедия Өзбекстан латын графикасын киргизгенден көп убакыт өткөндөн кийин кириллица менен өзбек тилинде басылып чыккан. 2013-жылы Улуттук энциклопедиянын бардык макалалары боттун жардамы менен Өзбек Википедиясына кошулган. 2022-жылы Өзбекстан Республикасынын Президентинин Администрациясына караштуу Маалымат жана массалык коммуникациялар агенттиги CC BY 4.0 лицензиясы боюнча ӨзУЭ-ти расмий түрдө чыгардыМаалымат жана массалык коммуникациялар агенттиги WMFке ӨзМЭди CC BY 4.0 лицензиясы боюнча чыгаруу жөнүндө кат.

 Мазмуну 
Өзбекстандын улуттук энциклопедиясында 50 000ге жакын жазуу барЭнциклопедиялык билимди кеңейтүү. Улуттук энциклопедиядагы макалалардын көбү түздөн-түз Өзбек Совет Энциклопедиясынан алынган. Улуттук энциклопедиянын негизги бөлүгү (40 пайызы) Өзбекстан жөнүндөгү темаларга арналган. Макалалардын 60 процентке жакыны коомдук илимдерге, калган 40 процентке жакыны табигый илимдерге таандык. 12-том толугу менен Өзбекстан жөнүндөгү темаларга арналган2012-жылы Өзбек улуттук энциклопедиясынын 15 нускасы жарык көргөн.

 Булактар 

Категория:Өзбекстан
Категория:Энциклопедия
Өзбек Совет Энциклопедиясы

Өзбек Совет Энциклопедиясы — 14 томдон турган өзбек тилиндеги эң чоң жана толук энциклопедия. Бул өзбек тилиндеги биринчи жалпы билим энциклопедиясыӨзбек Совет Энциклопедиясы.

 Тарыхы 
Өзбек Совет Энциклопедиясы 1971-1980-жылдар аралыгында Өзбек совет энциклопедиясынын башкы редакциясы тарабынан Ташкент басмасынан жарык көргөн. 1-9 томдун башкы редактору болуп философия илимдеринин доктору, Өзбек ССР Илимдер академиясынын академиги Ибрагим Муминович Муминов, андан кийинки 10-14 томдордун башкы редактору академик Камилджан Ахмеджанович Зуфаров болгон.Өзбек Совет Энциклопедиясы (орусча) Өзбек Совет Энциклопедиясы орус тилинде жок болчу . Ошондой эле негизги томдордун материалдары боюнча 1981-жылы орус тилинде "Өзбекстан ССР" деген аталышта бир томдук басылма чыгарылган, андан жети жыл өткөндөн кийин, 1988-жылы өзбек тилинде да жарык көргөн.

 Мазмуну 
Өзбек Совет Энциклопедиясы — социалдык-экономикалык изилдөөлөр жана прикладдык илимдер тармагындагы билимдердин комплекстүү булагы. Энциклопедиянын башкы мааниси — анын жалпысынан КСРБ жана өзгөчө Өзбек ССРи жөнүндөгү ар тараптуу маалыматтар. Советтик Өзбекстандын турмушунун бардык жактары, анын ичинде тарых, экономика, илим, искусство жана маданият системалуу турде чагылдырылган. Өзбекстандын чегинен тышкары жерде анчалык белгилүү болбогон көрүнүктүү өзбек маданият жана илим ишмерлеринин толук өмүр баяны бар.

Өзбек Совет Энциклопедиясында суфизм боюнча кеңири эмгектер камтылган жана Ахмед Яссави сыяктуу өзбек суфий философтору жөнүндө жалпысынан позитивдүү чагылдырылган . Энциклопедияда Абдулрауф Фитрат, Чолпон сыяктуу антисоветтик жазуучулар буржуазиялык улутчулдар катары сындалат, бирок бул ишмерлер гласноста учурунда реабилитацияланган.

 Булактар 

Категория:Өзбекстан
Категория:Энциклопедия
Mekendesh.uz

Mekendesh.uz— Өзбекстан Республикасында биринчи Кыргыз тилинде сайт эсептелет. Өзбекстан жана Дүйнөдөгү окурмандарына арналган, «Mekendesh Медиа»  таандык кабар сайты. Сайтда жаңылыктар музыка жана клиптерди онлайн угуп жана көчүрүп алса болот. Маалымат энциклопедия баракчасы бар.

200px

 Шилтемелер 
 Mekendesh.uz Расмий сайты 
 
 Фейсбуктагы баракчасы
 Одноклассникидеги баракчасы
Инстаграмдагы баракчасы
 vk.com баракчасы

Категория:Сайттар 
Категория:Кыргызстандын сайттары 
Категория:Кыргыз тилдүү сайттар
Нишалла

Нишалла, ошондой эле Нишалло, Нишалда ( ивт.Нишалло; ; ) — Ак кыямды эске салган таттуу, бирок бир аз коюураак. Ооган, иран, тажик жана өзбек ашканаларында кеңири колдонулат. Нишалла бухариялык (Борбор Азия, Самарканд) жөөттөрүнүн салттуу тамагыК54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1.

Иран, ооганстан, тажикстан жана өзбекстан элдери бул тамак жасаган адамды нишаллапоз деп коюшат .

Салттуу түрдө Рамазан айында (Рамазан) даярдалып, орозо кармагандар ифтарда нан же чабаты менен бирге ысык чайга (көбүнчө көк чай ) кошуп жешет.

 Даярдоо ыкмасы 
Төрт жумуртканын чийки агы бир нече эсе чоңойгуча, калың көбүк кашыкта кармалганча аралаштврат. Андан кийин самындын тамыры (Сапороно, Кыргызстанда Сентябрь гүлү деп да аталат) тазаланып, бөлүктөргө кесилип, сууга 25 мүнөт кайнатылат. Кээ бир учурда самындын тамырын мия сиропуна алмаштырса да болот. Даяр кайнатманы муздатып, андан соң чабылган жумуртканын агына кошуп, кайра аралаштырат .

Ошол эле учурда, шекер сироп, лимон кислотасы жана суу кайнатылат. Андан кийин, бул муздатылган сироп чабылган белок көбүгүнө кошулуп, бүт массасы коюу каймакка окшош бир тектүү болгонго чейин тынымсыз аралаштырылат .

Нишалланы даярдоодо атайын жыгач кашык колдонулат. Даяр болгон нишалла идишке же чоң идишке салынып берилет. Нишалланын үстүнө салттуу түрдө бир чымчым жылдыздуу анис порошок себилип, айрымдарына ванилин кошулат .

Ташкентте жана Өзбекстандын облустарында деликатес базарларда чоң казандарда сатылат. Өндүрүш учурунда жумуртка термикалык иштетилбегендиктен, ишенимдүү өндүрүүчүдөн пастерленген агы же жакшы жуулган жаңы жумурткалар сунушталат.

Жакшы чабылган нишаллада сироп көбүктөн ажырап, түбүнө түшүп калбашы керек. Даам үчүн, аралаштырып жатканда нишаллага лимон кислотасын жана ванилин кошулат..Салттуу даам сызууга берип жаткандаидиштерде, чай үчүн вазаларда берилет.

 Булактар
Буцубуцугава

Буцубуцугава — Жапониянын Вакаяма префектурасындагы дарыя. Өлкөдөгү расмий дарыя макамы бар дарыялардын арасынан эң кыскасы. Дарыянын узундугу — 13,5 м, туурасы — 1 метрге чейинぶつぶつ川 （日本一短い川）, тереңдиги 20дан 30 смге чейин日本一短い川「ぶつぶつ川」…川が奏でる泡の音に耳を澄ます.

Натикацуура айылынан башталып, айылдын аймагы боюнча агатButsubutsu-gawa River（Butsubutsu-gawa）Butsubutsu-gawa River. Таманура жээгинде деңизге куйган чоңураак Коносиро дарыясына (Коносирогава) барып кошулат.
left|thumb|220x220px|Дарыянын жээги
Дарыянын аталышы суу көбүктөрүнү жарылгандагы чыккан үнүнөн келип чыккан.

Суунун жылдык орточо температурасы болжол менен 16 градус. 2008-жылы экинчи класстагы дарыя катары таанылган. Расмий түрдө Жапониядагы эң кыска дарыя. 

Дарыя турмуш-тиричилик керектөөчүлөрүн суу менен камсыз кылуу булагы катары колдонулат. Дарыянын жээгинде турак үйлөр жана алыс эмес жерде Симосато темир жол станциясы жайгашкан.

Дарыяда жана анын жээктеринде өсүмдүктөрдүн 256 түрү өсөт日本一短い川に256種確認、貴重な種も　ぶつぶつ川の植物調査 жана аю балыгы жана куртпалык түспөлдүүлөрдүн унаги түрү кездешет.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Япониянын эң кыска дарыясы
Түндүк Азия

Түндүк Азия (, ) — Азиядагы географиялык аймак. 

Аймагы толугу менен Орусия Федерациясынын курамында жана Орусиянын Азия бөлүгүнүн дээрлик баарын камтыйт. 

 География 
thumb|1921-жылдагы Түндүк Азиянын картасы
thumb|Камчатка
thumb|Чукчалар
Түндүк Азия Урал тоолорунан Тынч океанына чейин жана Түндүк Муз океанынан Россиянын түштүк чек араларына чейин созулуп жатат. Дээрлик бардык аймак тайга менен капталган.

Ири дарыялары: Обь, Енисей, Лена, Иртыш, Ангара, Амур.

Ири көлдөрү: Байкал, Таймыр, Ханка, Убсу-Нур, Чаны.

Ири шаарлары:
 Миллионер шаарлар (миллиондон ашык калкы бар шаарлар)Города миллионники РоссииНаселение России: численность, динамика, статистика:
 Новосибирск,
 Екатеринбург,
 Челябинск,
 Омск,
 Красноярск;
 Субмиллионер шаарлар (700 миңден 1 миллионго чейин калкы бар) — Тюмень100 Крупнейших городов России по населению;
 Жарым миллионер шаарлар (500 миңденден 700 миңге чейин калкы бар):
 Барнаул,
 Иркутск,
 Хабаровск,
 Владивосток,
 Томск,
 Кемерово,
 Новокузнецк;
 250 миңден 500 миңге чейин калкы бар шаарлар:
 Улан-Удэ,
 Магнитогорск,
 Сургут,
 Чита,
 Нижний Тагил,
 Якутск,
 Курган,
 Нижневартовск.

 Калкы 

 Калкынын саны 
2021-жылдын 1-январына карата алынган маалыматтарга ылайык Орусия Федерациясынын Урал, Сибирь жана Ыраакы Чыгыш федералдык округдарында 37 275 609 адам жашаган, бул өлкөнүн жалпы калкынын 25,6% түзөт.

 Улуттук курамы 
Калктын басымдуу бөлүгү орус улутундагы адамдар. Ошондой эле бул аймак көптөгөн жергиликтүү элдердин тарыхый мекени болуп саналатВсероссийская перепись населения 2020 года. Национальный состав и владение языками:

 Финн-угор элдери (хантылар, мансилер)Национальный состав России 2024;
 Самодийлер (ненецтер, энецтер, селькуптар, нганасандар);
 Түрктөр (Волга-урал татарлары, Сибирь татарлараы, алтайлыктар, долгандар, телеуттар, тывалар, хакастар, шорлор, якуттар);
 Тунгус-манжур элдери (эвенктер, эвендер, удегейлер, орочтор, ороктор, ульчалар, негидалдар);
 Монгол элдери (буряттар);
 Палеоазиат элдери (алеуттар, ительмендер, коряктар, нивхтер, чукчалар, юкагирлер).

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Счетчик населения Азии
 WorldData. Asia

Категория:Континенттердин географиясы‎
 
Категория:Дүйнө макроаймактары
Хайри Назарова

Хайри Назарова — Советтик жана Тажикстандык актриса. Тажик ССРинин эл артисти (1964).

 Өмүр баяны 
Хайри Назарова 1929-жылы соодагердин үй-бүлөсүндө туулган. 1942-жылдан 1951-жылга чейин Курган-Төбө элдик театрында ырчы, бийчи болуп иштеген. Алгачкы башкы ролун 15 жашында (Рано), Шамси Кыямовдун «Талоши бахт» спектаклинде ойногон .

1951-жылы А.Лахути атындагы Тажик академиялык драма театрына которулган. , анда ал классикалык Шекспир драмаларындагы: " Ромео жана Жульетта ", " Король Лир ", " Отелло " жана " Гамлет " драмаларындагы ролдору менен атактуу болгон.

1963-1967-жылдары Хайри Назарова Тажик ССР Жогорку Советинин депутаты болгон.

500дөн ашык тасмада каармандардын үнүн коштоп, тасмалардын которулушуна катышкан.

 Эмгек жолу 
 Театрдагы ролдору 
 А. Лахути атындагы Тажик академиялык драма театры. 
 Уильям Шекспир «Гамлет» — Гертруда
 1953 — Уильям Шекспир «Ромео жана Жулетта» — Жулетта
 1957 — Уильям Шекспир «Король Лир» — Корделия
 1958 — Сатым Улуг-Зода «Рудаки» — Нигина
 1960 — Николай Погодин «Кремль коңгуроосу» — Маша
 1963 — Уильям Шекспир «Отелло» — Дездемона
 Хамза Хакимзаде Ниязи «Бай жана анын кулу» — Жамиля

 Тасмаграфиясы 
 1971 — Менин досум Наврузов — титирде көрсөтүлбөгөн
 1958 — Жогорку кызмат — Барно
 1958 — Тоодогу жарык — метеорологиялык кызмат башчысынын жардамчысы
 1963 — 12 саат жашоо — Гүлчехра

 Сыйлыктары 
 1964-жылы Тажик ССРинин эл артисти

 Булактар 

Категория:Арип боюнча инсандар
Падма Шамшер Жанг Бехадар Рана

Фельдмаршал Падма Шамшер Жанг Бехадар Рана — Рана династиясынан чыккан Непалдык мамлекеттик ишмерИстория Непала, 1945-жылдан 1948-жылга чейин Непалдын премьер-министри.

 Өмүр баяны 
1882-жылы 5-декабрда туулган. Өлкөнү бир кылымдан ашык башкарган консервативдүү феодалдык Рана династиясынын өкүлү. Ламжунга жана Каски аймактарынын махаражасы болгонThe Royal House of NepalNEPAL. Lambjang and Kaski.

1945—1948 жылдары Непалдын премьер-министри болгон. Анын бийлиги учурунда, 1947-жылдын 4-мартында Биратнагарда өнөр жай кызматкерлеринин иш таштоосу болгонИстория и культура Непала, 1947-жылы 15-июнда санскрит Тин Дхара колледжинин студенттери нараазычылык акцияларына чыгышкан, Непалдын улуттук конгресси зомбулуксуз жарандык баш ийбөөчүлүк кампаниясын баштаган. Ушул окуялардын натыжайсында Падма Шамшер Жанг Бехадар Рана жетектеген өкмөт жумуштан кеткен.

1947-жылы 16-майда монархиялык башкарууга конституцияны киргизүү, көз карандысыз сот бийлигин түзүү, муниципалдык жана райондук комитеттерге мүчөлөрдү шайлоо аркылуу тандоо сыяктуу реформалар башталган. Бирок Падма Шамшер Жанг Бехадар Рананын кызматтан кетиши жана анын тууганы Мохан Шамшер Рананын бийликке келиши пландаштырылган реформалардын токтолушуна алып келгенराष्ट्रिय गौरवको आयोजना हुलाकी राजमार्ग निर्माण कार्य कछुवा गतिमा.

1961-жылы 11-апрелде Индиянын Калькута шаарында каза болгон .

 Сыйлыктары 

 Британ империясынын «Чоң Крест» орденинин кавалери (1920)
 Индия империясынын орденинин рыцарь-командору (1929)
 «Индия жылдызы» орденинин командору (1936)
 «Индия жылдызы» орденинин улуу командору (1945)
 Тайвандын биринчи даражадагы «Ыйык үч бутак» ордени (1946)
 АКШнын «Ардак Легиону» орденинин командору (1946)
 «Нидерланд арстаны» орденинин Улуу Крестинин рыцары (1948)

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Непалдын премьер-министринин жана министрлер кеңешинин сайты
Алмалык (Өзбекстан)

АлмалыкАлмалык СССРдин географиялык аталыштарынын сөздүгү – Өзбекстандын Ташкент облусундагы шаар. (1951-жылдан). Өлкөдөгү түстүү металлургиянын ири борбору.

 Этимологиясы 
Бир версия боюнча,"Алмалык" аталышы өзбек тилинен которгондо"кол тийбеген жер" же "көөнөрбөс жер" дегенди түшүндүрөт. (өзбекче алмак – алуу, өзбекче алмалык – алынбаган, басып алынбаган). Башка версия боюнча, "Алмалык" (өзбек алмасы, алма дарагы) нан "алма", "алмалуу" деп которулат.

 Тарыхы 
Азыркы Алмалык шаарынын жанында, Охангарон дарыясынын сол жээгинде, орто кылымдарда Тункет деп аталган байыркы Имлак конушу жайгашкан.

Алмалык биздин замандын 6-7-кылымдарында Ташкенттин борбордук шаарларынын бири болуп, Чирчик жана Охангарон дарыяларынын башатынан Сырдарыянын жээгине чейин, анын ичинде азыркы Хожент облусуна чейин жайгашкан.

Ташкент аймагы металлдар казылып алынган Байыркы Чыгыштын чоң рудалуу району катары белгилүү болгон.

Маалыматтарга караганда Түнкет биздин замандын 6-7-кылымдарында курулган. Шаардын аймагы коргонуу дубалдары менен курчалган, анын ичинде шаардын өзүнөн дубал менен бөлүнгөн күчтүү чеп болгон.

Бул жерде башкаруучунун сарайы болгон. Шаардык кол өнөрчүлөр темир, жез жана баалуу металлдарды кайра иштетишкен. Керамика жана айнек үйлөө өнөрүнүн издери аныкталган.

11-12-кылымдарга таандык материалдар өтө аз болгон. Кыязы, Чынгыз хандын аскерлер келген убакта шаар кыйроого учураган.

 Ишканалар жана уюмдар 
Орто Азиядагы биринчи турмуш-тиричилик химиясы комбинаты Алмалыкта курулган. Республиканын айыл-чарбасын 80 процентке фосфорит жер семирткичтери менен камсыз кылган «Аммофос»Ишкананын тарыхы Түп нускадан архивделген 11-январь, 2015-жыл заводу, «Пойандоз» килеми, «Паллада Восток», «Жефинтернеишнл» Өзбекстан – Пакистан биргелешкен ишканалар, мебель жана жабдуулары комбинаты, «Алмалык-кирпич», «Акташ», «Ковулду» алтын кени жана башка ишканалар бар. Ташкент-Ангрен темир жол станциясы Алмалык менен Ташкент-Алмалык автожолу аркылуу туташат. Алмалыкта «Ислам Каримов атындагы Ташкент мамлекеттик техникалык университетинин Алмалык филиалы», «Улуттук технологиялык изилдөөлөр университети», 23 жалпы билим берүүчү мектеп, 12 китепкана, 3 маданият үйү, жергиликтүү тарых музейи, музыка жана искусство мектептери, 3 стадион, 36 спорт залы, 86 волейбол жана баскетбол аянтчалары, 11 гандбол, 18 теннис залдары жана 5 бассейн бар. Шаарда борборлоштурулган аймактык медициналык бөлүм ооруканасы, балдар ооруканасы, кургак учукка каршы диспансер, төрөт үйү, 10 поликлиника жана башка медициналык мекемелер бар. Алмалыкда 2 мечит, тактап айтканда, биринчиси «Рамазан-Шариф» мечити жана жаңыдан пайдаланууга берилген «Хилал» мечити жайгашкан.

 Сүрөт галереясы 

 Колдонулган адабияттар 
Алмалык - Өзбекстан улуттук энциклопедиясы (өзб.). - Ташкент, 2000-2005-ж.

 Булактар 
Категория:Ташкент облусу
Категория:Coordinates on Wikidata
Шамшетов Давлетбай Нуратдинович

Шамшетов Давлетбай Нуратдинович — советтик, каракалпакстандык жана өзбекстандык мамлекеттик, саясий жана илимий ишмер. Айыл-чарба илимдеринин кандидаты (1980), Каракалпакстан Республикасынын биринчи жана акыркы президенти.

 Өмүр баяны 
1948-жылы 21-январда СССРдин Өзбек ССРнин Каракалпак АССРнин Чымбай шаарында туулган. Уруусу — Карамоюн.

1971-жылы Анжиян пахтачылык институтун «агроном» адистиги боюнча бүтүргөн.

1980-жылы айыл чарба-чарба илимдеринин кандидаты илимий даражасын алуу үчүн диссертациясын жактаган. Диссертациянын темасы: «Каракалпак АССРинин түндүк аймактарынын шарттарында пахтанын эрте өнүп чыгышын камсыз кылуучу жер кыртышты даярдоонун жана үрөндү себүүнүн натыйжалуу ыкмаларын иштеп чыгуу» Российская государственная библиотека. Шамшетов, Даулетбай Нуратдинович. Разработка эффективных приемов подготовки почвы и посева, обеспечивающих получение ранних всходов хлопчатника в условиях северной зоны КК АССР.

1965-жылга чейин Чымбай районундагы «Октябрдын 40 жылдыгы» атындагы совхоздун темир устасы болуп, 1973-жылга чейин Каракалпак дыйканчылык илим-изилдөө интститутунда кенже илимий кызматкер, 1973-жылы Бүткүл союздук пахта өстүрүү илим-изилдөө интститутунда аспирант болуп эмгектенгенДаулетбай Шамшетов.

1973-жылы СССРдин КП жана Өзбек ССР КПна мүчө болуп кирген. 

1974—1983 жылдары Өзбек ССР КПнын Каракалпак обкомунун айыл-чарба жана тамак-аш өнөр жайы бөлүмүнүн улук инструктору.

1984—1986 жылдары Каракалпак АССРинин Бозатау районундагы «Алгабас» совхозунун директору.

1986—1990 жылдары Каракалпак ССРинин Караузяк районундагы «Караузяк» совхозунун директору.

1990-1992 жылдары каракалпак «Халык мапи» саясий партиясынын негиздөөчүлөрүнүн бири жана төрагасы. 

1990-жылдын февралынан баштап Каракалпак АССРинин Жогорку Советинде эл депутаты, 1991-жылдын январынан февралына чейин Өзбекстан ССРинин Каракалпак Республикасынын КПнын биринчи катчысы.

1991-жылдын февралында Каракалпакстан Жогорку Советинин V кезексиз жыйынында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Советинин төрагасы болуп шайланган.

1991-жылдын ноябрынан 1992-жылдын июнуна чейин Каракалпакстан Республикасынын президенти.

1992-жылдан 1999-жылдын сентябрына чейин Өзбекстандын илимдер академиясынын Каракалпак бөлүмүнүн Чымбай илим-изилдөө интститутунун директору. Ислам Каримовдун кысымынан улам 1992-жылы июнда саясаттан кетип, 1998-жылы 8-сентябрында көз жумганга чейин илим багытында иштеген.

 Жеке жашоосу 
Балдары: Шамшетов Полат (1978—2022)«Шамшетов был ключевым свидетелем того, применялось ли оружие». В Каракалпакстане считают странной смерть активиста в СИЗО, Бахтияр Шамшетов (1975).

 Сыйлыктары 

 Эмгек Кызыл Туу ордени

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 CentrAsia. ШАМШЕТОВ Даулетбай Нуратдинович
Малика Каландарова

Малика (Мазол) Яшуваевна Каландарова — Советтик жана тажикстандык бийчи, актриса, педагог. СССРдин эл артисти (1984).

 Өмүр баяны 
1950-жылы 2-сентябрда Сталинабадда (азыркы Душанбе) Самаркандан келген бухариялык жөөттөрдүн үй-бүлөсүндө төрөлгөн.

1965-жылдан Тажик мамлекеттик «Лола» бий ансамблинин, 1980-жылдан Тажикстан филармониясынын ыр жана бий ансамблинин бийчиси (Душанбе).

Ансамблдер менен СССРдин шаарларында жана чет өлкөлөрдө гастролдо болгон:Ооганстан, Жапония, Испания, Түркия, Индия ж.б.

Ошондой эле тасмаларда роль жараткан.

1993- жылдан бери Нью-Йоркто (АКШ) жашап жана иштейт. Ал бий кесибин улантып, Маликанын Эл аралык бий мектебин ачып, анда жаш кыздарга бий үйрөтөт.

 Үй-бүлөсү 

 Күйөөсү — Ильяс Гүлкаров, музыкант (дойра аткаруучу). Тажик ССРинин эмгек сицирген артисти
 Кызы — Самира, сүрөтчү, бийчи, транссексуал, мурда эркек Артур болгон. 
 Уулу — Марк
 4 небереси бар (2 кыз 2уул).

 Сыйлыктары жана наамдары 
 Тажик ССРинин эмгек сиңирген артисти (1972)
 Тажик ССРинин эл артисти (1976)
 СССРдин эл артисти (1984)
 Рудаки атындагы Тажик ССРинин Мамлекеттик сыйлыгы (1984)

 Тасмаграфиясы 
 1961 — Зумрад — эпизод
 1970 — Күйөө жана колукту — Гүлнара
 1971 — Рустам дастаны — фонтандын жанындагы кыз
 1972 — Өрөөндөгү бороон — Гүлчехра
 1984 — Шахерезаданын дагы бир түнү... — эпизод
 1986 — Шахеразаданын жаңы жомоктору — бийчи
 1987 — Шахеразаданын акыркы түнү — эпизод
 1989 — Шералы жана Айбарчын — Индия бийчиси

 Булактар 

 Шилтемелер 

 Малика Калантарова Хорезм Лязги бийи
 Малика Калонтарова - Индия бийи
Категория:СССР эл артисти
Категория:Арип боюнча инсандар