Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Ассельфинген

Ассельфинген — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Альб-Дунай районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы — 1003 (2013-ж.). Аянты — 12,85 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Альб-Дунай (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Аттенвайлер

Аттенвайлер — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Биберах районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы — 1776 (2013-ж.). Аянты — 27,21 км².
 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Биберах (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ау (Брайсгау)

Ау (Брайсгау) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Брайсгау-Жогорку Шварцвальд районуна карайт. Фрайбург административдик округуна тиешелүү. Калкы — 1370 (2013-ж.). Аянты — 3,99 км²
 Тышкы шилтемелер 
Категория:Брайсгау-Жогорку Шварцвальд (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ау-на-Рейне

Ау-на-Рейне — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Раштат районуна карайт. Карлсруэ административдик округуна тиешелүү. Калкы — 3258 (2013-ж.). Аянты — 17,47 км².
thumb|left|Ау-на-Рейне
 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Раштат (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Аугген

Аугген — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Брайсгау-Жогорку Шварцвальд районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 2660 (2013-ж.). Аянты — 14,15 км².
 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты 

Категория:Брайсгау-Жогорку Шварцвальд (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ауенвальд

Ауенвальд — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Ремс-Мур районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 6740 (2013-ж.). Аянты — 19,76 км².
 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Ремс-Мур (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Аулендорф

Аулендорф — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Равенсбург районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы — 9758 (2013-ж.). Аянты — 52,36 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Равенсбург (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Аффальтербах

Аффальтербах — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Людвигсбург районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 4482 (2013-ж.). Аянты — 10,15 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Людвигсбург (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ахберг

Ахберг — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Равенсбург районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы — 1675 (2013-ж.). Аянты — 12,92 км².
 Тышкы шилтемелер 
Категория:Равенсбург (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ахерн

Ахерн — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Ортенау районуна карайт. Фрайбург административдик округуна тиешелүү. Калкы — 24618 (2013-ж.). Аянты — 65,24 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Ортенау (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ахорн (Баден)

Ахорн (Баден) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Майн-Таубер районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 2200 (2013-ж.). Аянты — 53,96 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты 

Категория:Майн-Таубер (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ахштеттен

Ахштеттен — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Биберах районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы — 4318 (2013-ж.). Аянты — 23,38 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Биберах (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Ашпах

Ашпах — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Ремс-Мур районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 7902 (2013-ж.). Аянты — 35,46 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Ремс-Мур (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бёбинген-на-Ремсе

Бёбинген-на-Ремсе — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Чыгыш Альб районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 4522 
 (2013-ж.). Аянты — 12,23 км². .

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Чыгыш Альб (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бёблинген

Бёблинген — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Бёблинген районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 46714 (2013-ж.). Аянты — 39.04 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Бёблинген (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бёзинген (Роттвайль)

Бёзинген (Роттвайль) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Ротвайль районуна карайт. Фрайбург административдик округуна тиешелүү. Калкы — 3353 (2013-ж.). Аянты — 22,45 км²..

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты 

Категория:Ротвайль(район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бёллен

Бёллен — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Лёррах районуна карайт. Фрайбург административдик округуна тиешелүү. Калкы — Лёррах (2013-ж.). Аянты — 5,67 км². .

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Лёррах (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бёменкирх

Бёменкирх — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Гёппинген районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 5503 (2013-ж.). Аянты — 51,08 км²..

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Гёппинген (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бённигхайм

Бённигхайм — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Людвигсбург районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы — 7204 (2013-ж.). Аянты — 20,14 км².

 Тышкы шилтемелер 
 Расмий сайты

Категория:Людвигсбург (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Бёрзлинген

Бёрзлинген — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Альб-Дунай районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы — 168 (2013-ж.). Аянты — 6,29 км²..

 Тышкы шилтемелер 
Категория:Альб-Дунай (район)
Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары
Коринф

thumb|Коринф.
thumb|Коринф.
Коринф – Коринф мойногундагы байыркы грек шаар-мамлекети (полиси). Азыркы Коринф шаарынан 6 км түштүк-батыш тарапта жайгашкан.

Коринфти казганда, б. з. ч. 2-миң жылдыкта калктын жашагандыгы далилденген. Аны болжол менен б. з. ч. 10-кылымда дорийлер негиздеген. Б. з. ч. 8–7-кылымдарда Коринф, Сиракузы, Керкира, Потидей сыяктуу колонияларга ээлик кылып, Милет, Кипр, Египет ж. б. мамлекеттер менен соода жүргүзгөн. Коринфтин коло жана карападан жасалган көркөм буюмдарынын даңкы алыска тараган. Б. з. ч. 8–6-кылымдарда Коринфте олигархия менен тирания бири-бирин алмаштырып турган. Тирандар Кипсел менен Периандрдын учурунда (болжол менен б. з. ч. 657–585) Коринф абдан өнүккөн. Б. з. ч. 6-кылымдын аягында Коринф башында Спарта турган Пелопоннес союзуна кирген. Б. з. ч. 431–404-жылдардагы Пелопоннес согушунун чыгышына Афины менен Коринфтин эрегишүүлөрү себеп болгон. Б. з. ч. 395–387-ж. Коринф күч-кубаттуу Спартага каршы Аргос, Фивы, Афины ж. б. полистер менен бирге Коринф согушун жүргүзгөн. Эллин мезгилинде (б. з. ч. 338–197-ж.) Коринфти македон аскерлери ээлеп, б. з. ч. 2-кылымда римдиктерге каршы грек шаар-мамлекеттеринин согушуна катышкандыгы үчүн б. з. ч. 146-ж. римдиктер Коринфти талкалап, калкын кулдукка саткан. Римдин Ахайя провинциясы түзүлгөндө (б. з. ч. 27-ж.) Коринф анын башкы шаарына айланган, бирок б. з. 395–521 -ж. готтор талкалап, Юстиниандын тушунда Коринф кайрадан калыбына келтирилген. 1458-ж. осмон түрктөрү басып алган. 1858-ж. байыркы Коринф жер титирөөдөн дээрлик талкаланган. Коринфти казуу иши 1896-жылдан жүргүзүлүп келет. Аполлон храмы, Аполлон ыйык участкасы жана гректер менен римдиктердин турак жай кварталдары, храмдар, рим театрларынын кээ бир бөлүктөрү сакталып калган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Археология 
Категория:Тарых
Категория:Грекия
Категория:Шаарлар‎
Корнейчук Александр Евдокимович

220px|right
Корнейчук Александр Евдокимович [12 (25). 5. 1905, Россия империясы, Киев губерниясы, Христиновка станциясы (азыр Черкас облусундагы шаар) – 14. 5. 1972, СССР, Киев шаары] – украин драматургу, коомдук ишмер, Украин ССР Илимдер академиясынын (1939) жана СССР Илимдер академиясынын (1943) академиги, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1967). Киев эл агартуу институтун бүткөн (1929). А. Корнейчук чыгармачылыгын аңгеме жазуудан баштаган. 1929-ж. «Туюкта» деген туңгуч пьесасы жарык көргөн. А. Корнейчук – «Таш арал» (1930), «Чабуул» (1931), «Эскадранын кыйрашы» (1933), «Платон Кречет» (1934), «Чындык» (1937), «Богдан Хмельницкий» (1939), «Майдан» (1942), «Макар Дубрава» (1948), «Днепрде» (1960), «Жүрөк унутпайт» (1969) ж. б. драмалардын автору. СССР мамлекеттик сыйлыгы, (1941, 1942, 1943, 1949, 1951), Элдердин ортосунда тынчтыкты чыңдагандыгы үчүн эл аралык Лениндик сыйлык (1960) лауреаты. 5 Ленин ордени менен сыйланган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Инсандар
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Коро (шаар)

thumb|Коро.
Коро шаары – Венесуэланын түндүк-батышындагы шаар. Фалькон штатынын административдик борбору. Кариб деңизине жакын, Парагуана жарым аралында жайгашкан. Калкы 256,4 миң (2009; штаттагы эң ири шаар). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.

Шаар 1524-ж. негизделген. 1578-ж. чейин Венесуэла провинциясынын административдик борбору болгон. Собор (1583–1634), чиркөөлөр сакталган. Шаардын тарыхый борбору Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Тамак-аш (негизинен эт жана балык консервалары беленделет) өнөр-жай жана шаарга жакын өлкөдөгү эң ири нефть ажыратуучу (PDVSA компаниясынын) эки завод иштейт. Университеттер (анын ичинде Католик ж. б.), институт, китепканалар бар. Туризм өнүккөн.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Венесуэла
Категория:Шаарлар‎
Корор

thumb|Корор.
Корор – Палау Республикасындагы эң ири шаар. Корор аралында жайгашкан. Калкы 9,6 миң (2009). 1994-ж. шаар статусун алган. Шаар 2006-жылдын октябрына чейин өлкөнүн борбору болгон. Эл аралык аэропорту бар. Улуттук музей (анда кызыктуу табигый жана этногр. экспозициялар коюлган) бар. Балыкчылардын дербиси (жарышы; апрелде), Палау көркөм сүрөт искусствосунун фестивалы (июлда) өткөрүлүп турат. Туризм өнүккөн.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Шаарлар‎
Корпускула-толкун экилтиктүүлүгү (дуализми)

Корпускула-толкун экилтиктүүлүгү (дуализми) – кванттык теориянын бир эле мезгилде корпускулалык (бөлүкчөлүк) жана толкундук касиетке ээ экендиги жөнүндөгү түшүнүгү. Классикалык физика түшүнүгү боюнча бөлүкчөнүн кыймылы жана толкундун таралышы принциптүү ар башка физикалык процесстер болуп эсептелет. Бирок жарыктын аракети астында металлдан электрондордун бөлүнүп чыгышы (фотоэффект), электрондордон жарыктын чачырашы (комптон эффекти) жана ушул сыяктуу бир катар тажрыйбалар жарыктын классикалык теориясына ылайык толкундук табиятка ээ жарык бөлүкчөлөрүнүн агымына (фотонго) окшош экендигин далилдеди. Фотон жарыктын жыштыгы жана толкун узундуктары менен байланышкан энергияга жана импульска p ээ: =ᶯ v, р= h/λ. Экинчи жагынан кристаллга келип түшкөн электрондордун агымы толкун түшүнүктөрүнүн негизинде гана түшүндүрүлүүчү дифракциялык сүрөттөлүштү берет. Бул сүрөттөлүш эркин кыймылдагы электронду толкун узундугу жана жыштыгы λ = h/р, v=/ h катыштары менен байланышкан де Бройль толкуну катары кароо менен түшүндүрүлөт, мында p – электрондун импульсу, – электрон энергиясы. Кийинчерээк бул кубулуш бардык микробөлүкчөлөр үчүн мүнөздүү экендиги аныкталды. Анын табигый талкууланышы кванттык механикада түшүндүрүлөт.
Категория:Физика
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Корсика

thumb|Корсика.
Корсика (Corse) — Жер Ортолук деңиздин түндүк-батышындагы арал. Франциянын департаменти. Аянты 8,7 миң км2. Калкы 300 миңдей (2005). Административдик борбору – Аяччо шаары. Батыш жээги аскалуу, булуң-буйткалуу, чыгышы жапыз, түзөң. Рельефи тоолуу (эң бийик жери 2706 м, Мон-Сенто чокусу) Аралдын батыш бөлүгү гранит, чыгышы чополуу сланец тектеринен түзүлгөн. Жер ортолук деңиздик кпимат мүнөздүү. 600–700 мге чейин бадал өсүмдүктөрү, андан жогору эмен, бук, мырза карагайлуу токой өсөт. Жемиш бактары, жүзүм, зайтун дарагы өстүрүлөт. Аралда Аяччо, Бастия шаарлары жайгашкан.

Булактар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Аралдар‎
Категория:Франция
Кортрейк

thumb|Кортрейк.
Кортрейк, Куртре – Бельгиядагы шаар. Фландрия регионунда, Батыш Фландрия провинциясында. Лейе дарыясынын жээгинде жайгашкан. Калкы 73,7 миң (2008; 3%ке жакыны чет өлкөлүктөр, агломерациясында 250 миң). Эл аралык аэропорту бар.

Рим тургун-жайынын ордунда негизделип, 1190-жылдан шаар. Шаардын башкы аянтындагы анча чоң эмес 5 мунаралуу вече коңгуроосу жана Ыйык Матвей саат мунарасы Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Ратуша, чиркөөлөр, Синт-Элизабет бегинажы (христиан жетим балдар, жесир аялдар үчүн кечилкана сымал жай) ж. б. сакталган. Текстиль, химиялык, кагаз, тамак-аш өнөр-жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (зер буюмдар, тор токуу) өнүккөн. Католик университетинин кампусу, музейлер, театр бар. Дизайнерлердин эл аралык конкурстары өткөрүлүп турат.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Бельгия
Категория:Шаарлар‎
Корт

thumb|upright|Корт.
Корт (англисче court, латынча cohors – тосулган жер) – теннис ойнолуучу, үстү тегиз чарчы аянтча. Анын үстүнө табигый (чөп, чопо-кум ж. б.) жана жасалма (асфальт, жыгач, пластик ж. б.) материалдар төшөлөт. Жеке разряд оюндары жүргүзүлүүчү аянтчанын өлчөмү 23,77x8,23 м. Аянтча чектөөчү сызыктар менен тосулат. Ал жерден бийиктиги 91,4 см (жогорку чеги) тор жана 107 см тирөөчтөр менен жарымынан бөлүнөт. Торго жарыш 6,4 м аралыкта теннис тобун берүү сызыгы орун алат. Экөөнүн ортосундагы аралыкты бойлото кеткен сызык – топту өткөзүү талаасы болот. Жуптар оюн жүргүзүүчү Корттун туурасы 10,97 м, калган өлчөмдөрү жеке разряддагыдай. Корттун ички жана тышкы каптал сызыктарынын ортосунда коридор бар. Жуптардын оюнунда коридорго топ түшсө саналып, ал эми жеке разряд оюндарында аут деп эсептелинет. Корттун төшөлгөсү оюндун мүнөзүнө кескин таасир этет. Эл аралык теннис федерациясынын (ITF) атайын жумушчу тобу Корт үстүн каптап жаткан төшөлгө боюнча изилдөө иштерин жүргүзүп келүүдө. Корттор «бат» (жука төшөлмө), «жай» (калың төшөлгө), ачык (ачык асман алдында) жана жабык (имарат ичинде) деп бөлүнөт. Жабык Корттун бийиктиги 8 мден кем эмес болуш керек. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Спорт
Корумду мөңгүлөрү (Чоң Алай кырка тоосу)

Корумду мөңгүлөрү – Чоң Алай кырка тоосунун түндүк капталындагы Корумду суусунун төрүндө жайгашкан үч мөңгү (Чыгыш, Ортонку жана Батыш Корумду мөңгүлөрү). Чыгыш Корумду мөңгүсү татаал өрөөн тибинде. Узундугу 6,2 км, аянты 13,9 км2, көлөмү 0,6 км3. Башы деңиз деңгээлинен 5440 м, этеги 3900 м бийикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4620 м, абляциясынын аянты 4,0 км2. Ортонку Корумду мөңгүсү өрөөн тибиндеги мөңгүгө кирет. Узундугу 5,5 км, аянты 3,9 км2, көлөмү 0,2 км3. Башы деңиз деңгээлинен 5330 м, этеги 3820 м бийикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4520 м, абляциясынын аянты 1,8 км2. Батыш Корумду мөңгүсү – өрөөн тибиндеги мөңгү. Узундугу 3,4 км, аянты 4,9 км2, көлөмү 0,3 км3. Башы деңиз деңгээлинен 4700 м, этеги 4020 м бийикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4360 м, абляциясынын аянты 1,9 км2. Мөңгүлөрдөн башталган суулардан КызылСуунун сол куймасы – Корумду суусу куралат. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

 Дагы караңыз 
 Чоң-Алай кырка тоосунун мөңгүлөрү

Категория:Мөңгүлөр‎
Коряк кырка тоосу

thumb|Коряк кырка тоосу.
Коряк кырка тоосу, Коряк тайпак тоосу - Сибирдин түндүк-чыгышында. Беринг деңизиндеги Анадырь булуңунан Камчаткадагы Параполь ойдуңуна чейин 800 кмге созулуп жатат. Орточо бийиктеги чолок кырка тоолордон (Пенжина, Рарыткин), жалчалардан жана токол тоолордон турат (орточо бийиктиги 1000–1800 м, эң бийик жери 2562 м, Муздуу чоку). Капталдарында 200–400 м бийикке чейин ольха бадалдары жана жапалак кедр, андан жогору чөп-эңилчектүү жана таштуу тоо тундра өсүмдүктөрү өсөт. Түндүк капталдарында мөңгүлөр бар (жалпы аянты 205 км2). Таш көмүр, алтын, күмүш, сымап жана сурьма кендери бар. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Тоолор‎
Категория:Орусия
Костанай

thumb|Костанай.
Костанай – Казакстандагы шаар. Костанай облусунун административдик борбору. Тобол дарыясынын сол жээгинде жайгашкан. Калкы 205,5 миң (2004). Темир жол тоому. 1879-ж. негизделип, Новониколаевск, 1893-жылдан шаар болуп, Николаевск деп аталган. 1895-жылдан азыркы атында. 1921–25-жылдары Ак-Төбө облусундагы Костанай губерниясынын, 1925–30-жылдары округунун, 1930-ж. районунун 1936-ж. Костанай облусунун борбору. Жеңил (камвол-нооту комбинаты; «Большевичка» бут кийим фабрикасы), тамак-аш (эт-сүт, ун-жарма, нан комбинаттары), курулуш материалдар (темир-бетон, кыш заводдору), машина куруу жана металл иштетүү, химиялык, электр энергетика өнөр-жай ишканалары жана ошондой эле 10 АК, 9 ЖЧК, 4 МКК иштейт. Педагогикалык университет, айыл-чарба институту, коллеждер (кооперация, индустриялык, автомобиль, курулуш), 2 кесиптик-техникалык окуу жайлары, музей, 2 маданият үйү, облусу драма театр, филармония, 13 китепкана, оорукана, диспансерлер бар. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Казакстан шаарлары‎
Костанай облусу

Костанай облусу - Казакстан Республикасындагы административдик-аймактык бирдик. 1936-ж. 29-июлда Костанай менен Торгой облусунун негизинде уюшулган. Республиканын түндүк бөлүгүндө, Тобол дарыясынын жогорку алабында жайгашкан. Аянты 196,0 миң км2. Калкы 913,3 миң (2004). Борбору – Костанай шаары Шаар калкы 54,2%. Ири шаарлары: Рудный, Лисаковск, Аркалык, Жетигара. Облустун курамында 16 район, 5 шаар, 13 шаарча бар.

thumb|Тобол (Костанай).
Облустун аймагы негизинен Торгой жана Чыгыш Урал платолорунан орун алган. Токойлуу талаа, талаа жана жарым чөл зонасында жатат. Эң бийик бөлүгү Казак Сары-Аркасы (андагы бийик жерлер: Каракуш, бийиктиги 397 м; Көкчө-Тоо, 478 м; Кайыңды-Чоку, 569 м). Кен байлыктарынан темир, боксит, никель, титан, асбест, күрөң көмүр жана курулуш материалдарынын ири кендери бар. Климаты кескин континенттик. Январдын орточо температурасы –18–19°С, июлдуку 19–20°С. Жылдык жаан-чачыны 300 ммден (батышында) 170 ммге (чыгышында) чейин, анын 75%и жылдын жылуу мезгилине туура келет. Ири дарыясы – Тобол (Обдун куймасы), анын куймалары – Сынташты, Аят, Уй, Убаган. Анча чоң эмес майда көлдөрү көп. Костанай облусунун түндүк бөлүгүнүн кыртышы кара топурактуу (аймагынын 40%и) келип, тулаң жана ар түркүн талаа өсүмдүктөрү, кайың, бай терек, мырза карагай, ал эми түштүк бөлүгү коңур топурактуу, мында бетеге, тулаң чөптөр, кумдуу топуракта анча бийик эмес мырза карагай өсөт. 1930-ж. Наурызым мамлекеттик коругу уюштурулган. Облустун экономикасынын негизин тоо-кен өнөр-жай түзөт. Айрыкча темир кенин казып алуу жана иштетүү чоң мааниге ээ. Соколов-Сарыбай (Рудный шаарында), Кашар (Кашар шаарчасында), Лисаков (Лисаковскиде; мында иштетилген кен Германияга экспорттолот) кен иштетүү комбинаттары бар. Облуста Казакстандын темир кенинин 85%и казылып алынат. Ошондой эле тамак-аш (эт-сүт, сары май, ун, пиво ж. б.), жеңил (текстиль, бут-кийим), машина куруу жана металл иштетүү өнөр-жай ишканалары иштейт. Облуста республиканын эгин аянтынын 18%и, малынын 13%и жайгашкан. Айыл-чарбага жарактуу жери 18,1 млн га, анын 4723,3 миң гасы эгин аянты, 136,0 миң гасы чабынды, 450,0 миң гасы жайыт. Мурунку чарбалардын ордуна 37 ЖЧК менен АК жана жүздөгөн фирмалар ж. б. уюшулду.

Костанай облусунун аймагы аркылуу электрлештирилген Астана – Карталы темир жол магистралы өтөт. Темир жолунун узундугу 1355 км, автомобилдики 8,3 миң км. 2003-ж. жалпы билим берүүчү 729 мекеме, 8 университет менен пединститут, маданият үйлөрү, китепканалар, музейлер бар.

400x400px|thumb
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Казакстан географиясы‎
Категория:Казакстан облусттары
Кострома

thumb|Кострома.
Кострома – Россия Федерациясындагы шаар. Кострома облусунун административдик борбору. Волга дарыясындагы порт. Калкы 271,7 миң (2008). Темир жол бекети. Текстиль өнөр-жайынын (негизинен кебез-кездеме) көөнө борбору. Машина куруу («Мотордеталь», экскаватор, «Текстильмаш» ж. б.), жыгаччылык, химиялык, тамак-аш, курулуш материалдар өнөр-жай ишканалары иштейт. Үч Жогорку окуу жайы, драма театр, тарыхый-архитектуралык музей-корук, көркөм-өнөр музейи бар. Богоявленский монастырь собору (16-кылым), Ипатьевский монастырь ансамбли (16–18-кылымдар), Воскресение чиркөөсү (17-кылым), классика стилиндеги ансамбль, соода катарлары (18-кылымдын аягы, 19-кылымдын башы), өрт каланчасы (мунарасы; 19-кылымдын аягы), гауптвахта (19-кылым) сакталган. Шаар 12-кылымда негизделген. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Орусия шаарлары‎
Косцюшко

thumb|Косцюшко.
Косцюшко (Kosciusko) – Австралия Альп тоолорундагы чоку, Австралиянын эң бийик жери (2230 м). Улуттук парк (1944-ж. уюшулган, аянты 612 млн га). Мөңгүлүү ландшафт, альп жана субальп өсүмдүктөрү, эвкалипт токою мүнөздүү. Кышкы спорт оюндарынын борбору. Чоку Т. Костюшконун урматына аталган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Австралия
Категория:Чокулар‎
Кота-Бару

thumb|Кота-Бару.
Кота-Бару – Малайзиянын түндүк-чыгышындагы порт шаар. Келантан штатынын административдик борбору. Малакка жарым аралында, Келантан дарыясынын чатында жайгашкан. Калкы 277,3 миң (2009); чоңдугу жана калкынын саны боюнча Малайзиядагы 2шаар. Тактай тилүүчү өнөр-жай иштейт. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Малайзия
Категория:Шаарлар‎