Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Аманат боюнча ишеним кат

Аманат боюнча ишеним кат – аманат ээсинин башка адамга банктагы аманатын бүтүндөй же жарым-жартылай алуу укугун берген буйругу. А. б. и. к. акчаны бир же көп ирет алууга берилет; үч жылдан ашык мөөнөткө берилбейт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аманат китепчеси

Аманат китепчеси – жаран менен жалпы тартип боюнча банктык салым келишими түзүлгөндүгүн жана анын салым боюнча эсебине акча каражаты төлөнгөндүгүн күбөлөндүрүүчү документ. Банктык салым келишиминде жеке ыйгарым А. к-н же көрсөтүүчүгө А. к-н (акыркысы баалуу кагаз болуп саналат) берүү жагы каралышы мүмкүн. А. к-нде банктын аты жана жайгашкан жери, эгер салым анын филиалына салынган болсо, ал филиалынын аты, салым боюнча эсеп номуру, эсепке кириштелген жана эсептен чыгышталган акча каражаттарынын баардык өлчөмү, банкка А. к. көрсөтүлгөн учурга чейинки акча каражаттарынын калдыгы банк тарабынан көрсөтүлүүгө жана күбөлөндүрүлүүгө тийиш. Эгер башкача далилденбеген болсо, А. к-де көрсөтүлгөн салым жөнүндөгү көрсөткүчтөр банк менен салуучунун ортосундагы ал боюнча өзара алыш-бериштер үчүн негиз болуп саналат. Салымды берүү, ал боюнча пайыздарын төлөө жана салым боюнча эсептен акча каражаттарын башка жакка которуу А. к-н көрсөткөндө гана жүзөгө ашырылат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аманат үлүштүк мүчө төгүмү

Аманат үлүштүк мүчө төгүмү – кредиттик биримдик катышуучусу тарабынан капиталга төгүлүп, кредиттик биримдиктин карамагында турган каражат өлчөмү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аманаттарды кайра баалоо

Аманаттарды кайра баалоо – кредиттик-каржылык мекемелердеги салымдардын наркынын өзгөрүүсү (салымдын жазылган нарк өлчөмүнүн төмөндөөсү жана жогорулашы); адатта, ал акча реформасынын жүрүшүндө болот.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ангария

Ангария (гр. angareia ) – эларалык укукта согушуп жаткан тараптардын биринин аймагында калган бейтарап өлкөлөргө тиешелүү кеме ж. б. унаа каражаттарын (ага темиржол унаасынын кыймылдуу тутуму да кирет) ошол тараптын согуштук максатта колдонушу. Ага өтө зарыл учурда жана кийин ордун толтуруу шартында гана жол берилет. Мындай чектөөлөр согуш мыйзамдары менен салттары жөнүндөгү 1907-жылкы Гаага конвенцияларында каралган.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Андеррайтер

Андеррайтер (англ. underwriter ) – келишимде бекитилген шарттар боюнча баалуу кагаздарды жайгаштыруучу баалуу кагаз базарынын кесипкөй катышуучусу.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Андеррайтинг

Андеррайтинг (англ. underwriting , от underwrite – кепилдөө) – базарга баалуу кагаздарды баштапкы жайгаштыруу.

 Улантуу андеррайтинг 
Улантуу андеррайтинг — бул адамдарды же активдерди камсыздандыруу менен байланышкан тобокелдиктер үзгүлтүксүз бааланып жана анализделген процесс. Ал салттуу андеррайтингден келип чыккан, анда тобокелдиктер полиске кол коюлгандан же мөөнөтү узартылганга чейин гана бааланат. Улантуу андеррайтинг биринчи жолу эмгек акы компенсациясынын камсыздандыруусунда колдонулган, анда камсыздандыруу премиясы камсыздандыруучу тарабынан берilgan айлык айлык маянага жараша жаңыланып турган. Ал ошондой эле өмүрдү камсыздандырууда жана кибер-камсыздандырууда колдонулат.

 Нерселерди андеррайтинг кылуу 
Нерселерди андеррайтинг кылуу — бул кыймылсыз мүлктө инвестицияларды баалоо, бул акцияларды ээлик кылуу же кыймылсыз мүлккө насыя берүү болушу мүмкүн. Андеррайтинг кыймылсыз мүлккө инвестициялоонун жүрөгү болгон. Математика интуиция менен дал келип, келишим ушул жерден башталат. Андеррайтинг процессине адатта күтүлүп жаткан акча агымдарын, жергиликтүү базарды, суроо-талапты жана сунушту, ошондой эле кыймылсыз мүлктүн физикалык абалы, экологиялык же геотехникалык тобокелдиктер, зонирование, салык жана камсыздандыруу сыяктуу тобокелдиктерди деталдуу талдоо кирет. Кыймылсыз мүлккө насыя бериште кредиторлор белгилүү бир карыз алуунун тобокелдигин жана залог болуп турган мүлктүн тобокелдигин баалашат. Андеррайтерлер карызды жабууга мүлктүн жөндөмдүүлүгүн баалоо үчүн карызды жабуу коэффициенти, насыя суммасынын баа менен катышы жана карыздын киреше коэффициенти сыяктуу ар кандай көрсөткүчтөрдү колдонушат.

 Сот андеррайтинги 
Сот андеррайтинги — бул ипотеканын эмнеси туура эмес кеткенин аныктоо үчүн кредиторлор тарабынан «постфактум» колдонулган процесс. Сот андеррайтинги — бул карыз алуучуга учурдагы залогодоочу менен насыянын шарттарын өзгөртүү сценарийин иштеп чыгуу мүмкүнчүлүгү, ал жаңы насыя алуу же рефинансирлөө үчүн даярдоо эмес. Бул адатта мүлк базарынын бардык аспектилеринде тажрыйбасы бар адистерден турган командасы бар андеррайтер тарабынан жүргүзүлөт.

 Спонсордук андеррайтинг 
Андеррайтинг ошондой эле ишкананын каржылык спонсорлугун билдириши мүмкүн жана коомдук телеберүүдөгү (коомдук телевизордо жана радиодо) термин катары колдонулат, бул кызматтын иштеши үчүн компания же уюм тарабынан каржылоо берилип, алардын продукциясы же кызматтары станциянын программаларында белгиленген.

 Шилтемелер 

 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылык билет

Аңчылык билет – аңчылык укукту күбөлөндүрө турган ырасмий документ. А.б-те аңчылык сынагын бергендиги, мүчөлүк акы, аңчылык укук алуу салыгы, ошол жыл үчүн аңчылык алымдын төлөнгөндүгү, ок атуу куралынын катталгандыгы белгиленүүгө тийиш. Эгер жогоруда аталган белгилердин бири эле жок болсо, А. б. жараксыз деп табылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылык жайыттары

Аңчылык жайыттары – КР мыйзамдары боюнча, жапайы жаныбарлар менен куштардын жашоо-тиричилиги үчүн кызмат кылып, аңчылык чарбачылыгын жүргүзүүгө пайдаланыла турган баардык талаа, токой, суу, тоо аймактары. А. ж. төмөнкүдөй болуп бөлүнөт: а) аңчылык чарбачылыгын жүргүзүү максатында белгилүү бир уюмга бекитилип берилип, ал уюмдар тарабынан берилген гана жолдомолор аркылуу аңчылык жүргүзүлө турган жайыттар; б)кандайдыр бир уюмга бекитилип берилбестен, мамлекеттик аңчылык коруна киргизилүү менен, жаратылышты коргоо боюнча мамлекеттик органдар тарабынан берилген жолдомонун негизинде аңчылык кылына турган жайыттар; в) мамлекеттик органдын улуксаты менен илимий, маданий, чарбачылык максатта аңчылык кылынып, башка багыттагы аңчылык (элкин жайлар, жапайы жаныбарлардын башын көбөйтүүгө арналган жерлер, коруктар, ж. б. өзгөчө коргоого алынган жаратылыш аймактары) үчүн жабык жайыттар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
 
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылык куралы

Аңчылык куралы – аңчылык кылууга арналган жарандык куралдар. К. к-дары: а) өзөгү сайлуу ок атуучу курал; б) жылма өзөктүү ок атуучу курал, анын ичинде сайлуу бөлүгүнүн узундугу 140 мм. ден ашпаган куралдар, аралаш ок атуучу курал; в) аралаш ок атуучу курал; г) үйлөө кубаты 25 Дж.дан ашпаган желмылтык; д) ок атпаган курал.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылык кылуу жана балык уулоо салыгы

Аңчылык кылуу жана балык уулоо салыгы – КР жергиликтүү салыктардын бири; бийликтин жергиликтүү өкүлчүлүктүү органы тарабынан белгиленген ченемде болот. Аңчылык жана балыкчылык менен иш жүргүзгөн жеке жактар бул салыктын төлөөчүсү болуп саналат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылык олжо

Аңчылык олжо – ийгиликтүү аңчылык кылгандыгын буюмзат катары далилдей турган аңчылык өнүмүнүн бир бөлүгү (өлтүрүлгөн жапайы жаныбар, жана анын бир мүчөсү).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылык чарбасы

Аңчылык чарбасы – табигый эркиндикте жүргөн жана кесиптик ж. б. ишинин, анын ичинде жапайы жаныбарларды жана анын айрым мүчөлөрүн пайдалануу объектиси болуп саналган жан-жаныбарлар дүйнөсүн – жапайы жаныбарлар менен куштарды керектөө чөйрөсү.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аңчылыкты пайдалануучу

Аңчылыкты пайдалануучу – аңчылык кылуу, куш кармоо, аңчылык чарбасын жүргүзүүгө, өзүнө бекитилип берилген аңчылык жайыттарындагы аңдарды пайдаланууга жана анын корун түзүүгө атайын улуксаты бар юридикалык жак (менчик түрүнө карабастан).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аншлаг

Аншлаг – жалпыга жарыя кылуу үчүн орнотулган такта.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аныктама (соттук)

Аныктама (соттук) – 1) ишти маңызында чечпеген сот аркылуу кабыл алынган сот актысы. А. сот тарабынан кеңешме бөлмөсүндө чыгарылат. Татаал эмес маселелерди чечүүдө сот А-ны кеңешүүчү бөлмөгө кирбестен эле чыгарып кое алат. А. чыгарылаары менен дароо жарыяланат. А-га жогорку баскычка даттанууга болот.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Апелляциялык датарыз

Апелляциялык датарыз – сот ишинин катышуучулары тарабынан али мыйзамдуу күчүнө кирелек баштапкы сот баскычынын сот актысы боюнча кийинки апелляциялык сот баскычына берилген дат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Апийим

thumb|Апийим.
Апийим (гр. оpion – апийим ширеси) – өсүмдүк тегиндеги, апийим алкалоиди бар, күчтүү жан жыргатуучу таасир берүүчү касиетке ээ жана тез арада психикалык жана алкүчтүк көзкарандылыкка алып келүүчү баңги заты. А. бышып жетиле элек апийим баштарына салынган тиликтерден (апийим сүтүнүн абада кургап калган ширеси) сызылып чыгуучу апийим гүлүнүн ширеси. Чокмороктошкон жана бирөңчөй ачык күрөң түстөгү нерсе. Анын курамында 20га жакын алкалоиддер, анын ичинде морфин, кодеин, папаверин болот. Күчтүү баңгизат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ар тармактуу биржа

Ар тармактуу биржа – товарлардын кеңири чөйрөсү менен эле эмес, валюталар, баалуу кагаздар жана ошондой эле кеме кирелери менен да аркыл аткарымдарды ишке ашыруучу биржа.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аралаш банк

Аралаш банк – 1) чет өлкөлүк капитал менен катышы бар банк ; 2) жарым-жартылай мамлекеттик банк.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аралаш буюмдар

Аралаш буюмдар – артүркүн бөлүктүрдөн турган, бир бүтүндүктү түзгөн, жалпы максаттар боюнча пайдаланылуучу буюмдар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аралаш ведомстволук тийиштүүлүк

Аралаш ведомстволук тийиштүүлүк – көбүнесе императивдик жана атаандаштык ведомстволук тийиштүүлүктүн белгилери айкалышкан ведомстволук тийиштүүлүк .
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Арбитраж

Арбитраж (фр. arbitrаge ) – тараптар тарабынан жарандык укук мамилелеринен келип чыккан талаш-тартыштарды чечүү үчүн шайланган (дайындалган) бейтарап сот (кара:Бейтарап сот).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Арбитраждык комиссия

Арбитраждык комиссия – биржа алдында түзүлгөн комиссия; биржада катталган бүтүм катышуучуларынын ортосунда чыккан талаштарды чечүү иштерин аткарат (кара:Биржа бүтүмү).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Арбитраждык процесстик укук

Арбитраждык процесстик укук — өз алдынча укук тармагы; жарандык, административдик ж.б. укук мамилелеринен улам келип чыккан, экономикалык талаш-тартыштарды териштирүү жүрүшүндө жаралган мамилелерди жөнгө салуучу юридикалык ченемдердин жыйындысы.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Арбитраждык элдешүү

Арбитраждык элдешүү – арбитраждык териштирүүнүн натыйжасында тараптардын элдешүүсү.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ардактуу жаран

Ардактуу жаран — ардактуу жарандыкка ээ болгон, өлкөнүн социалдык-экономикалык өнүгүшүнө, элдердин, мамлекеттердин, шаарлардын ортосундагы эл аралык, экономикалык, маданий жана илимий-техникалык байланыштарды өнүктүрүүгө, өлкөнүн жарандарынын арасында тынчтыкты, ынтымак-ырашкерликти калыптандырууга жана өркүндөтүүгө чоң салым кошкон, ошондой эле өздөрүн мыкты инсан катары көрсөткөн адам.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Армия (аскер)

Армия (аскер) (лат. armare – куралдандыруу) – тар маанисинде мамлекеттин жөө аскер күчтөрү (деңиз аскер күчтөрүнөн айырмаланып). Кең маанисинен алганда, мамлекеттин коргоо министрлигинин тутумундагы баардык аскердик бөлүктөр (куралдуу күчтөр).

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Арналуу баалуу кагаз

Арналуу баалуу кагаз – ээси тууралуу маалымат эмитентке баалуу кагаз ээсинин каттоо таризи аркылуу гана белгилүү боло турган баалуу кагаздар. Ага укуктун өтүшү жана ага бекитилген укукту ишке ашыруу сөзсүз түрдө анын ээси менен далдаштырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Арналуу жабдык

Арналуу жабдык – почта байланыш түйүнүнүн атын, жөнөткү буюмдун кабыл алуу жана жөнөтүү күнүн белгилөө менен, почта кабарын жөнөтүүгө жана документтерге белги түшүрүүгө арналган жабдык.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Арналуу чек

Арналуу чек – башка жакка берилбей турган, белгилүү гана бир жакка тийешелүү чек.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ар-намысын, кадыр-баркын жана ишкердик беделин коргоо

Ар-намысын, кадыр-баркын жана ишкердик беделин коргоо – материалдык эмес жакшылыктарды камсыз кылуунун ыкмасы. КР жарандык мыйзамдарга ылайык эгер андай маалыматтарды таркатуу чындыкка жатпаса, жаран өзүнүн ар-намысына, абийирине жана ишкер абыройуна шек келтирген маалыматтарды жокко чыгарууну, ошондой эле аларды таратуудан тарткан чыгымдары менен адеп-актык зыяндарды калыбына келтирүүнү сот аркылуу талап кылууга акылуу. Кызыкдар кишилердин талабы боюнча жарандын ар-намысы жана абийири ал өлгөндөн кийин деле корголуусу мүмкүн. 
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артикул

Артикул ( — бөлүм, берене) — 1) кээбир мыйзамдар менен башка ырасмий актылардагы өзгөчө белги (берене); 2) буюм менен товардын түрү, ошондой эле анын сандык жана/же тамгалык белгиси.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артка даталаштыруу

Артка даталаштыруу – өткөн чак менен документ же вексель берүү.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артка чакырылбас аккредитив

Артка чакырылбас аккредитив – каражатты алуучунун макулдугусуз алынып ташталуусу мүмкүн болбогон аккредитив. Аккредитивди аткаруучу банк эмитент-банктын өтүнүчү боюнча А. ч. а-ди бышыктоосу мүмкүн ( ырасталган аккредитив ). Мындай ырастоо аткаруучу банктын А. ч. а. шарттарына ылайык төлөмдөрдү эмитент-банктын милдеттенмесине кошумча милдеттенме алат дегенди билдирет. А. ч. а-дин шартына ылайык, ал аткаруучу банктар тарабынан бекемделсе, анын макулдугусуз өзгөртүлүүсү же жокко чыгарылуусу мүмкүн эмес.

 Дагы кара 
 Аккредитив

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артка чакырылбас ырасталбаган аккредитив

Артка чакырылбас ырасталбаган аккредитив – сатуучунун банкы аны аккредитивдин ачылганы тууралуу гана кабарландырып, бирок аны төлөөнү кепилдебеген аккредитив. Мындай учурда милдеттенмелердин аткарылышы боюнча сатып алуучунун банкы гана жоопкерчиликтүү болот.

 Дагы кара 
 Аккредитив

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артка чакырылбас ырасталган аккредитив

Артка чакырылбас ырасталган аккредитив – сатып алуучу өз банкына сатуучунун банкы аркылуу аккредитивди ырастоону тапшырган аккредитив. Б. а. сатуучунун банкы төлөөнүн шарттарынын аткарылышын кепилдейт.

 Дагы кара 
 Аккредитив

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артка чакырылуучу аккредитив

Артка чакырылуучу аккредитив – каражатты алуучуну алдынала эскертүүсүз эле эмитент-банк тарабынан өзгөртүлүшү же бузулушу мүмкүн болгон аккредитив. Аккредитив кайра чакырып алуу каражаттарды алуучунун алдында эмитент-банкты эчкандай милдеттенмеге кириптер кылбайт. Аткаруучу банк эгер алар ишке ашырыла баштаганда А. ч. а. өзгөргөнү, же кайра чакырылганы тууралуу кабарландырылбаса, А. ч. а. боюнча төлөмдөрдү, же башка аткарымдарды ишке ашырууга милдеттүү. Эгер анын текстинде түздөнтүз башка жагдай белгиленбесе, кайра чакырылган болуп саналат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артыкчылыктуу акциялар

Артыкчылыктуу акциялар – биринчи кезекте 
(жөнөкөй акциялардын ээлерине караганда) коом жоюлганда төлөнүүчү (жоюу наркы) 
наркта жана белгиленген өлчөмдөүлүшпайда алууга укук берүүчү акциялар. КР 
мыйзамдарына ылайык А. а. добуш берүү укугуна ээ эмес, б. а. алардын ээлеринин 
(добуш берүү жолу менен) эмитент-уюмду башкаруу ишине катышуу укуктары жок. 
Жайгаштырылган А. а. саны акционердик коомдун баардык акцияларынын 25 пайызынан 
ашпоосу тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Артыкчылыктуу үлүшпайда

Артыкчылыктуу үлүшпайда – артыкчылыктуу акциялар боюнча акциянын наркына карата мурда аныкталган туруктуу пайыз көлөмүндө төлөнүп берилген акционердик коомдун кирешесинин бөлүгү. Өзгөчө жогорку деңгээлдеги үлүшпайда кирешенин бир бөлүгү кошумча чыгарылган бекер акциялар түрүндө төлөнөт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр