Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Мектепке чейинки тарбия

Мектепке чейинки тарбия – бул мектепке чейинки (0–7 жаш) курактагы балдарга үй-бүлөнүн жана коомчулуктун таалим-тарбия берүүсү. Мектепке чейинки курактагы балдарга таалим-тарбия берүү системасы бизге чейинки бардык прогрессивдүү, алдыңкы педагогикалык бай тажрыйбалардын негизинде түзүлгөн. Ал педагогикалык илимдин жана балдар бакчаларынын бай иш- тажрыйбаларынын тыгыз байланышы аркылуу өркүндөйт.

Мектепке чейинки таалим-тарбиянын негизги максаты, ар-тараптан өнүккөн, айлана-чөйрөдөгү кубулуштар, мамилелер жөнүндө түшүнүктөрү бар, улууларды сыйлаган, досчулук жана жолдошчулукту урматтаган инсанды калыптандыруу.
Балдарды тарбиялоодогу эң негизги каражат болуп оюн эсептелет. Акыл тарбиясы эрте жаш курактан башталып, балдардын айлана-чөйрөдөгү жашоо-тиричилик жөнүндөгү алгачкы түшүнүктөрүн калыптандырат. Мамилелешүү жана таанып-билүүнүн каражаты болгон кеп үлгүлөрүн үйрөнүп, ар тараптуу тажрыйбага ээ боло башташат. Балдар бакчаларында атайы балдардын жаш өзгөчөлүктөрүнө ылайык түзүлгөн «Мектепке чейинки курактагы балдарды тарбиялоо» программасы боюнча окуу-тарбия аракеттери иш жүзүнө ашырылат. (Балдар ар тараптуу түшүнүктөрдү өздөштүрүшөт).

Мектепке чейинки мекемелерде системалуу окутуп-тарбиялоо:
- балдардын акыл-сезимдеринин өнүгүшүнө жана аларды мектепте окууга ийгиликтүү даярдоого чоң көмөк көрсөтөт;
- ден-соолуктарын чыңдоо жана дене түзүлүштөрүн өркүндөтүүнүн максаты: туура режим, тамактануу, кыймыл аракеттерин өстүрүү;
- маданий-гигиеналык ыктарын, көнүгүүлөрүн калыптандыруу;
- жөнөкөй эмгектин түрлөрүнө катыштыруу;
- кыймылдуу оюндар жана гимнастикалык сабак – көнүгүүлөрдү жана эстетикалык тарбиялоонун бардык каржаттарын (ийлеп- чаптоо, кесип, чаптоо, сүрөт ж. б.) пайдаланып балдардын ар-тараптуу өнүгүшүн камсыз кылуу.
Азыркы күндө, илимий-теориялык жана практикалык бай тажрыйбанын негизинде мамлекеттик жана альтернативдүү мектепке чейинки тарбия берүү системалары өнүгүүдө.
Мектепке чейинки курактагы балдарга таалим-тарбия берүүдө балдар бакчаларынын жана үй-бүлөнүн максаты бир болот. Коомдук жана үй-бүлө тарбиясынын биримдиги, тарбиячы жана ата-энелердин тыгыз байланышы, тарбиялоонун негизги шарты болупп эсептелет. 
 

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004

Категория: Билим берүү
Категория: Педагогика
Категория: Маданият 
Категория: Бала бакча
Мектептен тышкаркы мекемелер

Мектептен тышкаркы мекемелер – мектептеги окуу процессинен кийин балдар менен кошумча билим, таалим-тарбия берүүчү мекемелер эсептелет. Негизинен мында окуучулар мектептен өздөштүргөн таалим-тарбиясын өркүндөтөт, илим, техника, адабият, искусство, спорт ж. б. тармактар боюнча балдардын мүдөө-талаптарын, кызыкчылыктарын өстүрөт, балдардын эс алуусун, уюштурууга көмөктөшөт. Кеңири профилдеги Мектептен тышкаркы мекемелер: балдар үйлөрү, дворецтери, клубдардагы, театрлардагы балдар секторлору, парктарга, балдар бурчтары, жайкы эс алуу лагерлери ж. б. кирет. Ал эми тар профилдүү Мектептен тышкаркы мекемелер: балдар библиотекасы, окуу залдары, ойноо автоматтары, машиналар, жаш техниктердин станциясы, жаш натуралистер станциясы, балдардын туристтик станциясы, лагерлер, балдардын спорттук мектептери, балдар эстетикалык борборлору, балдар театрлары, куурчак театрлары ж. б.
Мектептен тышкаркы мекемелер – билим жана маданият министрлигине, профсоюздук ж. б. коомдук уюмдарга, фонддорго карайт. Мктептен тышкаркы мекемелер мектептерге, ата-энелерге, балдарга таалим-тарбия берүүдө чоң жардам беришет.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004

Категория: Билим берүү
Категория: Педагогика
Категория: Маданият 
Категория: Мектеп
Моделдештирүү методу

Моделдештирүү методу - таанып-билүү объектилерин алардын моделдери аркылуу изилдөө; реалдуу жашап турган предметтердин жана кубулуштардын моделдерин түзүү аркылуу изилдөө методу. Мисалы, экономикадагы, табигый жаратылыштагы ж. б. чөйрөлөрдөгү процесстерди алардын математикалык моделдерин түзүү аркылуу изилдөөгө, алардын ички механизмдерин аныктоого, ички түзүлүшүн тактоого болот. Моделдештирүү методу азыркы учурда өтө кеңири колдонулууда. Өзгөчө бул же тигил социалдык процесстерди изилдөөдө, көйгөйлөрдү чечүүдө компьютерлер колдонула турган моделдер бар. Компьютердеги типтүү жана жекече программалар алдын-ала түзүлгөн моделдердин негизинде иштелип чыгат.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004

Категория: Билим берүү
Категория: Педагогика
Категория: Маданият
Педагогикалык басылмалар

Педагогикалык басылмалар – билим берүү, агартуу, окутуу, таалим-тарбия берүү багытында илимий изилдөөлөрдү, практикалык иш тажрыйбаларды, жогорудагы багыттагы иштерди уюштуруу маселелерин иликтөөлөрдү, кеп-кеңештерди жарыялаган журналдар, газеталар, дагы башка басмасөз каражаттары. 

Кыргызстандын тарыхында адегенде 1924-жылдан «Эркин-Тоо», кийин «Ленинчил жаш», «Жаңы маданият жолунда» деген басылмалар атайын элдин сабатсыздыгын жоюу багытындагы кабар, макала, тил үйрөтүү сабактарын берип келсе, 1928-жылдан атайын педагогикалык журнал «Жаңы маданият жолунда» (1932-жылдан «Маданий майдан», 1938-жылдан «Окутуучуларга жардам» деген ат менен чыккан) басыла баштайт. Кыргызстандын педагогикалык басылмаларынын тарыхында «Мугалимдерге жардам», «Эл агартуу», «Русский язык и литература в киргизской школе», «Мектеп» журналдарынын, «Мугалимдер газетасынын» (азыркы «Кутбилим») мааниси чоң болгон.
 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория: Педагогика
Категория:Билим берүү
Портал:Портал:Ислам/Мыкты макала

Аллах (Алла Таала ) - бардык бүтүндөй нерселердин жаратуучусу жана башкаруучусу, б.а. Кудай, Жараткан десе да болот. Андан башка эч ким мындай сапатка ээ эмес. Аллахтын тең келүүчүсү жок жана бул Анын абсолюттук жалгыз экендигин түшүндүрөт.

..."Аллах" ысмы "Аль" артиклинен жана "Илях" сөзүнөн түзүлүп, "бардыгы ага сыйынган зат", "сыйынууга татыктуу" деген маанини камтыйт. Белгилей кетүүчү нерсе; Аллах сөзүнүн көптүк сандагы формасы жок жана ар дайым жекелик санда гана айтылат.
..."Аллах" (Аль-Илях) сөзү азыркы арабдар менен еврейлердин түпкү теги болгон байыркы семиттерге эле белгилүү болгон.

...Бир жагынан жаратылышка жана жаралуунун маңызына байкоо салуу, башка жагынан болмуштун маңызына ой жүгүртүү байыркы философторго тиешелүү болгон. Буга мисал катары Фалес, Анаксимандр, Анаксимен ж.б. ойчулдарды келтирүүгө болот... 
...Ибрахим философиялык кыйын системаларды түзгөн эмес, бирок, антсе да анын ааламдын башсебеби тууралуу суроосуна болгон ыкмасынын жөнөкөйлүгү, аны улуу ойго (идеяга) алып келди. Дал ушул көз карашка, бардык ой жортмолорду жана байыркы философтордун теорияларын ашып өтүп, дүйнөнүн көпчүлүк элдеринин эң кең массасынын энчиси болууга буюрулган эле...

...Кудайдан келген пайгамбарлардын жалпы саны бир топко чейин барат, бирок Куранда 25 гана пайгамбардын аты аталат.

...Аллахтын Өзү жараткан жарытылыштан айырмасы, Анын эч ким тарабанан жаратылган эместигинде. 
...Бутпарастык, ырым-жырымдар, жаратылган табигый кубулуштар менен мифтик персонаждардан коркуу жана сыйынуу Аллах кечирбес эң оор күнөөлөр болуп саналат. Бирок адамдын чын ниеттен өкүнүүсү болгон кезде Аллах аны кечирет.

...Мухаммед пайгамбар: «Аллахтын токсон тогуз аты бар. Ким алардын баарын атап чыкса, Бейишке кирет».

(Толугураак окуу)

REDIRECT Портал:Ислам/Мыкты макала
Педагогикалык изилдөө методдору

План

1.Киришүү 

2.Педагогикалык изилдөө методдору

Педагогикалык изилдөө методдору – педагогикалык кубулуштарды изилдөө максатында колдонулган илимий педагогикалык ыкмалардын, усулдардын жыйындысы. Педагогика илиминдеги методдор негизинен педагогикалык тажрыйбаны изилдөө, теориялык изилдөө жана математикалык изилдөө методдору болуп үчкө бөлүнөт. Педагогика методдору жалпысынан алганда эмпирикалык жолдор менен топтолгон педагогикалык маалыматтарды теориялык жактан анализдөө жана аларды жыйынтыктоонун негизинде теориялык концепцияларды жаратуу жана окуу-тарбия иштерин өркүндөтүү үчүн зарыл болгон сунуштарды иштеп чыгууга негиз болот. Мындай методдорго: педагогикалык байкоо, педагогикалык тажрыйбаны үйрөнүү методдору, педагогикалык эксперимент, анкета аркылуу жооп алуу жана башкалар социометрикалык жана математикалык методдор кирет.

Педагогикалык эксперимент - Шерали уулу Сыймык окуу-тарбия иштери боюнча атайын түзүлгөн же изилдөөчү тарабынан көзөмөлдөнүп турган шарттагы илимий негизде жүргүзүлгөн тажрыйба. Педагогикалык эксперимент – педагогикалык кубулуштардын себеп-натыйжа байланыштарын үйрөнүү максатын көздөгөн изилдөөчү ишмердүүлүк. Педагогикалык эксперимент өткөрүлүш шарты боюнча табигый (кадимки билим берүү процесинин шартында) жана лабороториялык (атайын жасалма шарттарды түзүү, мисалы, бул же тигил методдун натыйжалуулугун текшерүү максатында айрым окуучуларды башкалардан бөлүп алуу) деп бөлүүгө болот. Педагогикалык эксперимент өткөрүлүш максаты боюнча констатациялоочу (проблеманын практикалык абалын аныктоого багытталган), изденүүчү (жумушчу гипотезанын тууралыгын чакан чөйрөдө текшерүүгө багытталган), текшерүүчү же калыптандыруучу (алынган теориялык тыянактардын тууралыгын, иштелип чыккан методикалык эффективдүүлүгүн текшерүүгө багытталган) деген түрлөргө да бөлүнөт.
Педагогикалык эксперименттин түрлөрү адатта бири-биринен обочолонбой, тескерисинче, үзгүлтүксүз удаалаштыкта колдонулат. Көпчүлүк учурда салыштыруу жүргүзүү үчүн эксперименттик жана контролдук класстар (группалар) тандалып алынат. Эксперименттик ишенимдүүлүгү эксперименттин шарттарын сактоодон түздөн-түз көз каранды болот. Эксперимент жүргүзүүдө текшерилүүчү факторлордон башкалары толугу менен теңдештирилүүгө тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория: Педагогика
Категория:Билим берүү
Педагогикалык жамаат

Педагогикалык жамаат – билим берүү мекемесинин жалпы эмгек жамааты. Педагогикалык жамаатын курамына мугалимдер, тарбиячылар, мектеп директору, анын окуу-тарбия иштери боюнча орун басарлары, мектеп дарыгери жана психологу кирет. Педагогикалык жамаатын ишмердиги жамаатын мүчөлөрүнүн педагогикалык көз караштарынын, иш аракеттеринин биримдигине, окуучу баланын билим-тарбиясына карата жалпы педагогикалык талаптын коюлушуна көз каранды. Бул туурасында А. С. Макаренко мындай дейт: «... Бир да тарбиячы өз бетинче аракеттенүүгө акысы жок. Эң алдын тарбиячылар жамааты болушу керек. А эгер тарбиячылар арасында биримдик жок болсо, жамаатын бирдиктүү иш планы, бирдиктүү үнү, баланын окуу тарбиясына карата бирдиктүү талабы жок болсо, анда ал жерде эч бир тарбиялык процесстин жүрүшү мүмкүн эмес».
Педагогикалык жамаатын ишмердиги мектеп директору тарабынан нукка салынып, жетектелет. Мектеп директору педагогикалык жамаатын иштиктүү чыгармачыл эмгектин, изденүүнүн, жагымдуу эмоционалдык кырдаалдын жаралышына жооптуу. Мектеп директору педагогикалык жамаатын мүчөсү жана анын алдында жооп берет. Педагогикалык жамаатын жогорку органы - педагогикалык кеңеш. Мында жамаатык негизде билим берүү мекемесинин эң маанилүү маселелери каралат. Педагогикалык жамаат өз ишмердигин окуучулар жамааты менен тыгыз байланышта жүргүзөт жана өз ишинде ата-энелер комитетинин, коомчулуктун иштиктүү жардамына таянат.
 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория: Педагогика
Категория:Билим берүү
Педагогикалык көргөзмө

Педагогикалык көргөзмө – алдыңкы педагогикалык тажрыйбаны жайылтуунун формасы. 
Педагогикалык көргөзмө – билим берүү тармагында жана педагогика ишиндеги жетишкендиктер көрсөтүлөт; окутуунун жана тарбиялоонун натыйжалуу методдору, новатор педагогдордун жана алдыңкы мектептердин иштеринин системасы пропагандаланып, көргөзмө куралдардын, окуу-лабораториялык жабдуулардын жаңы үлгүлөрү, программалар, окуу методикалык адабияттар жана башккалар демонстрацияланат.

Педагогикалык көргөзмө төмөндөгүдөй бөлүнөт: 

1. Деңгээлине жараша (мектепте, райондо, областа, республикада); 

2. Узактыгына жараша (туруктуу, убактылуу жана көчмө). 

Педагогикалык көргөзмө Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлиги, билим берүү бөлүмдөрү, агартуу кызматкерлеринин профсоюздук комитеттери, билим жана тарбия берүүчү мекемелер тарабынан уюштурулат. Педагогикалык көргөзмө уюштурганга чейин алдыңкы педагогикалык тажрыйбаларды үйрөнүү менен экспозиция үчүн материалдар жыйналат. Көргөзмөгө ар түрдүү документалдык материалдар, методикалык колдонмолор, методикалык адабияттар жана башка материалдар коюлат. Ошондуктан экспозиция үчүн конкреттүү жана көргөзмөлүү материалдарды тандоо керек. Материалдардын ар түрдүүлүгү анын ишенимдүүлүгүн көрсөтөт. Педагогикалык көргөзмө экспонаттарга жана документтерге кыскача текст түрүндө түшүндүрмө берилет. 

Бүгүнкү күндө эл аралык Педагогикалык көргөзмө уюштурулуп, анда ар түрдүү өлкөлөрдө элге билим берүү маселесинин өнүгүшү, окутуунун жана тарбиялоонун проблемаларын чагылдырган экспонаттар демонстрацияланат.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория: Педагогика
Категория:Билим берүү
Методист

Методист – кайсы бир предмет боюнча окутуунун методикасы тармагындагы адис. Ошондой эле методикалык мекемелерде иштеген кызматкерлерди да методист деп айтышат.
Анын милдети- тигил же бул предметтин абалын билип туруу, мектептердеги алдыңкы мугалимдердин иш-тажрыйбаларын таркатуу, предметтер боюнча ачылган жаңылыктарды мугалимдерге жеткирүү, аларды жайылтуу, мугалимдер менен методикалык иштерди уюштуруу, мугалимдердин окуу-тарбиялык иштерине көмөк көрсөтүү.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004

Категория: Билим берүү
Категория: Педагогика
Категория: Маданият 
Категория: Мектеп
Табият таануу

Табият таануу- – жаратылышта жандуу жана жансыздар, оошондой эле алардын байланышы жөнүндө баштапкы маалымат берүүчү окуу предмети. Бул предмет боюнча өткөрүлгөн сабактарда, практикалык иштерде окуучулар, өсүмдүк, жаныбарларды багуу, өздүк гигиена боюнча практикалык ыкмашыгуу элементтерине да ээ болушат.
Табият таануу предмети көпчүлүк мамлекеттерде ХХ кылымдын башталышында мектептерге киргизилген. Прогрессивдүү педагогдор табият таануу предметинин окуучулардын логикалык ой жүгүртүүсүнө жана сүйлөй алуу жөндөмдүгүн өнүгүшүнө өзгөчө ролун белгилешкен. Ошону менен бирге айыл чарбачылыкты алып баруудагы элементардык билим берилген. Мына ушундай пикирди К. Д. Ушинский негиздеген. Андан кийин көрүнүктүү методисттер М. Н. Скаткин (1956), А. А. Перроте (1963), С. А. Павлович (1965), Г. Е. Ковалева (1970), Н. А. Рыков (1980) тарабынан негизделген.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004.

Категория:Педагогика
Категория:Билим берүү‏
Педагогикалык такт

Педагогикалык такт – мугалимдин өз педагогикалык ишмердигинде, окуучулар, балдар менен болгон мамиледе ченем принцибин сакташы, окуу-тарбия ишинде балдарга ыгын таап туура мамиле жасай билүү, кылдаттык менен табылган педагогикалык каражат-ыкмалар аркылуу окуучуларга таасир көрсөтүү чеберчилиги.

Педагогикалык такт негизи - педагогдун балдардын психологиясын терең билүүсү жана окуучуга индивидуалдуу мамиле жасоо жөнүндөгү педагогикалык жобого кеңири түшүнүүсү. Педагогикалык такт мугалимдин түрдүү кырдаалдарда, окуучунун көңүл маанайын, оюнун багытын кылдаттык менен баамдап, ошого жараша мамиле жасап, баланын тилин таап, окуу-тарбия процессинде оң натыйжага жетишинен көрүнөт. 

Мугалим окуучулар менен алака-катышта аларга акыл-эстүү талаптарды коюп, ошону менен катар сылык-сыпаа болуп, өзүн аяр кармай билиши керек. Ар бир окуучунун, тарбиялануучунун жекече кыял-жоругун, индивидуалдуу өзгөчөлүгүн, жашоо шартын эсепке алуу менен жасалган кылдат, мээримдүү, камкор, жапакеч мамиле, конфликттүү кырдаалдарда сезим ченемин сактап, сабырдуу туруп, өзүн окуучунун ордуна коюп, маселеге баланын көзү менен карай билүү жана карама-каршылыкты ийкемдүү айла-амалдар менен чече билүү искусствосу – ийгиликтин ачкычы. Авторитардык-буйрукчул мамиле бала менен педагогдун ортосунда гармонияны эмес, дисгармонияны жаратат.

Педагогикалык такт – мугалимдин профессионалдык сапат-касиети, анын педагогикалык чеберчилигинин бир кыры. Мындай сапат педагогдун чаалыкпаган эмгегинин, изденүүлөрүнүн, бул багыттагы атайын илим-билимди терең үйрөнүүсүнүн, өзүн өзү кайрап-бүлөп өстүрүүсүнүн натыйжасы. Окуучуга жакын болуу, ага мээримдүү, жапакеч мамиле жасоо, аны ыгы жок эркелетүү, тең ата болуу деген сөз эмес. Балага гумандуу мамиле жасап, ошону менен катар ага талап коё да билүү керек. Окуучуга ишеним көрсөтүү, ага «оптимисттик гипотеза» (Макаренко) менен карай билүү, анын кишилик ар намысын урматтоо, маданияттуу, сылык жүрүм-турум, мамиле этүүнүн демократиялык стили, түркүн кырдаалда учурдун, моменттин өзгөчөлүгүн бурчатпай туюп, керектүү тоналдуулукту кармай билүү – педагогдун окуучулар арасындагы атак-аброюнун, авторитетинин булагы.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория: Педагогика
Категория:Билим берүү
Иманалиев, Киреше

Киреше Иманалиев 1927-жылы Ысык-Көл обласынын Тоң районуна караштуу Коңур-Өлөң айылында туулган.(1927-ж т., Ысык-Көл обл., 1998, Бишкек ш.). Көрүнүктүү окумуштуу-методист, педагогика илимдеринин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери. 

Иманалиев 1957-ж. Кыргыз мамлекеттик педагогикалык институтунун тил жана адабият факультетин аяктап, кыргыз адабияты кафедрасында окутуучу болуп иштеген. Өмүрүнүн акырына чейин ошол факультетте эмгектенген. 1954-ж. филология илимдеринин кандидаты, 1956-ж. кыргыз адабияты кафедрасынын доценти болгон. 40 жылдан ашык педагогдук ишинде ал 20 жылдан ашык улуттук университеттинттин кыргыз тили жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасын жетектеген.
Иманалиевди республикада кыргыз адабиятын окутуунун методикасы илиминин негиздөөчүсү деп эсептөөгө болот. 

Анын калеминен алгачкы ирет «Кыргыз адабиятын окутуунун методикасы» деген саамалык эмгек жаралып, педагогикалык жана ил. коомчулук тарабынан жылуу кабыл алынган. Ал орто мектептер жана пед. атайын орто жана жогорку окуу жайлары үчүн кыргыз адабияты б-ча бир нече окуу программаларынын жана 9–10-кл. үчүн Кыргыз совет адабияты окуу китебинин автору болгон. Бул эмгек 20 жолудан ашык басылып чыккан. И. орто мектепте кыргыз адабиятын окутуунун көп жактуу проблемалары боюнча жазылган бир нече илимий-методикалык эмгектин, 100дөн ашык илимий макалалардын да автору. 

Анын калеминен монографиялык, окуу-методикалык жана колдонмо эмгектер, окуу программалары жаралып, анын жетекчилиги менен пед. илимдин 10дон ашык кандидаты жана доктору даярдалган. Иманалиев илимий педагогикалык иш менен бирге эле бир катар коомдук иштерди да аткарган. Билим берүү министрлигинин алдындагы кыргыз филологиясы боюнча илимий-методикалык кеңештин төрагасы, улуттук университеттин окумуштуулар кеңешинин жана адабият боюнча докторлук диссертацияларды коргоо боюнча атайын кеңештин мүчөсү болгон. Көп жылдык педагогдук жана илимпоздук эмгеги жогору бааланып, Эмгек Кызыл Туу ордени, бир катар медалдар, «Билим берүүнүн отличниги», «Жогорку билим берүүдө жетишкен мыкты ийгиликтери үчүн» төш белгилери, Ардак грамоталар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Педагогика (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория:Педагогика
Категория:Билим берүү
Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Модулдап окутуу

Модулдап окутуу – инсанды жекече окутууга негизделип түзүлгөн, окуучунун өз алдынча жигердүү аракетине басым жасаган, өз ичине (модулга) байланыштуу окуу материалдар бирдигин, тиешелүү адабияттарды, аларды пайдалануу боюнча көрсөтмөлөрдү, өзүн-өзү текшерүүчү суроолорду камтыган жана өздөштүрүү денгээлдери ар бир тема (модул) боюнча өз алдынча билдирилип туруучу окутуу ыкмасы.

 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004

Категория: Билим берүү
Категория: Педагогика
Категория: Маданият
Категория: Мектеп
Институт

Институт (лат. institutum – аныктоо, орнотуу, мекеме) – адистештирилген окуу жайлардын (орто, жогорку, квалификацияны жогорулатуу тармагы ж. б.), ошондой эле илимий-изилдөө мекемелеринин аталышы. И. КР мыйзамдары боюнча – жогорку окуу жайы же университеттин, академиянын түзүмдүк бөлүмү, ал: а) жогорку билим берүүнүн билим берүү программаларын, жогорку окуу жайынан кийинки билим берүү программаларын ишке ашырат; б) адистерди даярдоону жана кайра даярдоону, жогорку билимдүү кызматкерлердин кесиптик даярдыктарын жогорулатууну, кесиптик ишмердиктин белгилүү тармагы үчүн илимий жана илимий-педагогикалык кадрларды даярдоону жүргүзөт; в) адистерди даярдоонун багыттары боюнча фундаменталдык дагы, колдонмо дагы мүнөздөгү илимий изилдөө иштерин аткарат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Интеграцияланган сабак

Интеграцияланган сабак - (лат. integratio – бүтүнгө бириктирүү) – бири-бири менен байланышы бар окуу материалдарын окуучулардын аң-сезиминде бир бүтүн системага келтирүүгө арналган сабактын түрү. 

Адатта мындай сабактар тектеш предметтерди окутууда колдонулат. Мисалы: физика - химия – биология; физика – математика; физика – биология – музыка; адабият – тарых ж. б. 

Мындай сабактарды эки же андан көп мугалимдер өткөрүшөт. Ал байланыштырылуучу предметтердин санына көз каранды болот. Интеграцияланган сабак көбүнчө жогорку класстарда, мугалимдердин өз ара макулдашуусу боюнча, кош сабактарга арналган убакытта уюштурулат.

 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Педагогика (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,

Категория:Педагогика
Категория:Билим берүү
Песталоцци Иоганн Генрих

Песталоцци, Иоганн Генрих (1746–1827) – Швейцариялык атактуу педагог жана агартуучу. 

Анын пикири боюнча окутуунун максаты – адамдын бардык мүмкүнчүлүктөрүн, жөндөм шыгын ар тараптуу, гармониялуу өнүктүрүү. Руссо сыяктуу ал да тарбиялоонун табият таламдуу болушун, башкача айтканда балага табият тарабынан берилген ички күчтөрдүн, талаптарды кылдат эске алып тарбия ишин ошого негизденип уюштуруу зарылдыгына өзгөчө басым жасаган. 

Песталоцци – башталгыч билим берүүнүн дидактикасын негиздөөчүлөрдүн бири. Анын элементардык таалим-тарбия теориясында балдардын акылын, адептик нарк насилин дене-күчүн, иш билгилигин өз өзүнчө эмес, өз ара биримдикте гармониялуу өнүктүрүү идеясы психологиялык педагогикалык жактан ар тараптуу негизделген. Анын бул өнүктүрүп окутуу идеясын К. Д. Ушинский улуу ачылыш катары баалаган. Песталоцци, балдарды эсептөөгө, ченөөгө, сүйлөөгө, сүрөт тартууга, ырдоого, гимнастикага үйрөтүү машыктыруунун өзгөчө эң эле жөнөкөй усулдарын иштеп чыккан. Мындай жол менен ал карапайым элди билимге билимди элге жакындаштырууга далалат кылган. Песталоцци, өзүнүн «Лингард жана Гертруда» деген эмгегинде балдарга мээрман мамиле кылуу, аларды башкалардын кайгысын, азабын тең бөлүшүү сезимин калыптандыруу маселелерин башкача айтканда тарбиялоонун гумандуу болушу жөнүндөгү ишенимин, идеясын бекемдеген. Ал өзүнүн практикалык педагогикалык ишинде окутууну балдардын өндүрүмдүү кол эмгеги менен терең айкалышта уюштурууга умтулган. Ал тургай бул методикасына таянып жөнөкөй эле сабаттуу дыйкан эне өз баласын өзү окутуп алууга ылайыкташтырылган «Энелер үчүн колдонмо» аттуу китеп да жазган. 

Гуманист педагог баланын бакыбат өсүшү үчүн табигый ата-энелик мамилени, мээримди эч нерсе менен алмаштыргыс гүлазык катары караган. Ушундан улам мектепте үй бүлөдөгүдөй мамилени табигый жылуулукту сактоого аракет кылган. Улуу педагогдун мурастары педагогика илиминин жана таалим тарбия практикасынын өнүгүш жолунда олуттуу мааниге ээ болгон.
 Колдонулган адабияттар 
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Категория: Педагогика
Категория:Билим берүү