Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Юридизациялоо

Юридизациялоо – фактылар менен мамилелерге укуктук мүнөз берүү; юридикалык тараптын кандайдыр бир маселеге, кубулушка атайылап басым жасоосу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридика аталгылары

Юридика аталгылары — мамлекеттин ченемдик укуктук эрежелеринин мазмуну чагылдырылуучу жана бышыкталуучу мамлекеттик-укуктук түшүнүктөрдүн сөз жүзүндөгү берилиши, юридикалык техниканын элементи. Ю. а. төмөнкү түрлөргө бөлүштүрсө болот: а) жалпы маанилүү аталгылар (алар демейки мааниде колдонулгандыгы жана баарыга түшүнүктүүлүгү менен мүнөздөлөт); б) өзгөчө укуктук мазмунга ээ, атайын юридикалык аталгылар, м.: зарыл коргонуу чарасы, доонун эскиргендиги ж. б.; в) атайын техникалык аталгылар; атайын билимдер тармагын чагылдырат — техникалык, экономикалык, медициналык ж. б. (м.: иондоштуруучу нурлануулар, трансгендик организмдер ж. б.).

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. — Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридика илими

Юридика илими – укукту социалдык ченемдин өзгөчө тутуму, укук колдонуу ишинин артараптуу жагдайы катары изилдей турган коомдук илим. Азыркы көрүнүшүндө ал бирнече тармактарга жиктелет: жарандык укук илими, кылмыш-жаза укук илими, мамлекет жана укук теориясы, укук тарыхы, укук окуусу ж. б. у. с. Колдонмо Ю. и-не сот медицинасы , сот психиатриясы , криминалчылык , кылмыштаануу , юридика психологиясы ж. б. кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридика психологиясы

Юридика психологиясы — укук чөйрөсүндөгү психикалык мыйзамченемдүүлүктүн пайда болушу менен аны колдонуу усулдарын изилдей турган илимий-практикалык сабак (колдонмо психологиясынын тармагы). Ага төмөнкүлөр кирет: кылмыш психологиясы, сот психологиясы, эрезеге жетелек балдар психологиясы, түзөтүү (пенитенциардуу) психологиясы ж. б.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. — Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык акты

Юридикалык акты – мамлекеттик орган тарабынан чыгарылуучу жана жалпы ченемдик жана жеке көрсөтмөлөрү бар документ. Ю. а. аныктамасына мыйзамда каралган тартипте түзүлгөн жана белгилүү бир укуктук тыянактарды жараткан документтер да кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык дарек

Юридикалык дарек – юридикалык жактын жетекчи органы (органдары ырасмий жайгашкан дарек. Ю. д-ти уюмдун башкы кеңсеси жайгашкан иш жүзүндөгү даректен айырмалоо керек. Акционердик коомдор, жоопкерчилиги чектелген коомдор, банктар жана банк ишмердиктери жөнүндөгү мыйзамдарда юридикалык даректер жөнүндө эмес, ал юридикалык жак менен байланышуу ишке ашырылып жаткан почта дареги жөнүндө айтылган. Коомдук бирикмеге Ю. д. берүү жөнүндөгү документ аны каттоодон өткөрүү үчүн негизги негизги шарттардын бири болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жак

Юридикалык жак — менчигинде, чарбалык жетекчилигинде же ыкчам башкаруусунда өзгөчөлөнгөн мүлктөрү болгон жана өзүнүн милдеттенмелери боюнча ошол мүлктөр менен жоопкерчилик тарткан, өз атынан мүлктүк жана жеке мүлктүк эмес укуктарды алуучу жана ишке ашыруучу, милдеттенме аркалоочу, доочу жана жоопкер болуучу уюм.

Өз алдынча теңдеми жана сметасы болуусу керек. КР жарандык мыйзамдарына ылайык коммерциялык уюмдарга жана коммерциялык эмес уюмдарга бөлүнүшөт. Юридикалык жак белгилүү укук жөндөмдүүлүктөрүнө ээ болот. Уставдын болбосо уюштуруучу келишимдин жана Уставдын, болбосо уюштуруучу келишимдин гана негизинде аракеттенет. Мыйзамдарда каралган учурларда коммерциялык уюм болуп саналбаган юридикалык жак ошондой уюмдар жөнүндөгү жалпы жоболордун негизинде аракеттене алат. Мыйзамдарга жана башка укуктук актыларга жана уюштуруучу документтерге ылайык аракеттенүү менен өзүнүн органдары аркылуу өзүнө жарандык милдеттенмелерди жана жарандык укуктарды ала алат. Мыйзамдарда каралган учурларда юридикалык жак өзүнүн катышуучулары аркылуу да жарандык укуктарды, жарандык милдеттенмелери ала алат. Анын ишмердиги кайра уюштуруу же жоюу жолу менен токтотулат.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жак бирикмелери (ассоциациялар менен бирликтер)

Юридикалык жак бирикмелери (ассоциациялар менен бирликтер) – юридикалык жактар тарабынан алардын иштерин координациялоо, ошондой эле алардын кызыкчылыктарын жактоо жана коргоо, анын ичинде мүлктүк кызыкчылыктарын дагы, максаттарында түзүлгөн коммерциялык эмес уюм. Ассоциация юридикалык жак болуп саналат. Ассоциациянын мүчөлөрү өзалдынчалыктарын жана юридикалык жак укугун сактап калат. Ассоциация өз мүчөлөрүнүн милдеттенмелери боюнча жооп бербейт. Ассоциациянын мүчөлөрү анын милдеттенмелери боюнча ассоциациянын уюмдаштыруучу документтеринде каралган көлөмдө жана тартипте субсидиардык жоопкерчилик тартышат. Фирмалык аталышын жана анын мүчөлөрүнүн негизги ишмердиктеринин негизги багыттарын көрсөтүү менен, өзүнө «ассоциация» же «бирлик» деген сөздөрдү камтуусу тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жак жайгашкан жер

Юридикалык жак жайгашкан жер – эгер мыйзамга ылайык юридикалык жактын уюмдаштыруучу документтеринде башкасы көрсөтүлбөсө, юридикалык жакты мамлекеттик каттоо учурунда көрсөтүлгөн жер (дарек). Ю. ж. ж. ж. жана аталышы анын уюмдаштыруучу документтеринде көрсөтүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жактардын кирешесине салык

Юридикалык жактардын кирешесине салык – КР жалпы мамлекеттик салык болуп саналат. Ю. ж. к. с-тын төлөөчүлөрү төмөндөгүлөр болуп саналат: а) экономикалык ишмердүүлүк жүргүзүү менен, КР аймагындагы да, ошондой эле анын чегинен сырткары да киреше булактарынан пайда тапкан баардык юридикалык резидент жактар; б) КРдин туруктуу мекемелеринин тутумунда экономикалык ишмердүүлүк жүргүзүү менен, КРдеги киреше булактарынан пайда тапкан баардык юридикалык резидент жактар. КР салык мыйзамдарында каралган салык төлөөчүнүн жылдык кирешесинин жыйындысы менен эсептен чыгаруунун ортосундагы айырма катары чегерилген пайда салык салуунун объектиси болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жакты жоюу

Юридикалык жакты жоюу – юридикалык жактын укуктарынын жана милдеттеринин укук улануусу ирээтинде башкаларга өтпөстөн токтотулушу. Юридикалык жак: а) анын уюштуруучуларынын (катышуучуларынын), болбосо уюмдаштыруу документтери ошондойго ыйгарым укук берген юридикалык жактын органынын чечими боюнча, анын ичинде, юридикалык жак эсептелип түзүлгөн мөөнөттүн бүткөнүнө, түзүлгөндөгү көздөгөн максаттарына жеткенине, же аны уюштуруу учурунда кетирилген мыйзам бузууларга байланыштуу, алар кайра оңдолгус мүнөздө болгондугунан улам сот тарабынан юридикалык жактын катталуусу жараксыз деп табылганда; б) тийиштүү улуксаты (лицензиясы) жок ишмердикти жүзөгө ашырган учурларда, же мыйзам тарабынан тыюу салынган, же башка бир нече ирет жана одоно мыйзам бузуулар учурунда, болбосо юридикалык жактын уставына карама-каршы келген ишмердик менен такай алектенгенде, лицензияда белгиленген аткарымдарды ишке ашыруу банктардын, каржылык-кредиттик уюмдардын же мекемелердин жападан жалгыз улуксат берилген ишмердиги болуп саналган учурларда лицензияларын чакыртып алганда, ошондой эле КР жарандык мыйзамдарында каралган башка учурларда соттун чечими менен жоюлуусу мүмкүн. Коммерциялык уюм болуп эсептелген, болбосо кооператив, кайрымдуулук же башка фонд түрүндө аракеттенген юридикалык жак аны кудуретсиз катары тааныганда жоюлат. Юридикалык жактын уюштуруучулары (катышуучулары) же Ю. ж. ж. жөнүндө чечим кабыл алган орган жоюучу комиссияны (жоюучуну) дайындайт жана жоюунун тартибин жана мөөнөттөрүн аныктайт. Юридикалык жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрине ушул тууралуу жазуу түшүрүлгөндөн кийин гана Ю. ж. ж. аяктады, ал эми юридикалык жак өзүнүн жашоосун токтотту деп эсептелет. КРУБ лицензиялаган төлөөгө жарамдуу юридикалык жакты – банкты же каржылык-кредиттик мекемени жоюу банктык аткарымдарды жүзөгө ашыруу банктар жана башка каржылык-кредиттик мекемелер үчүн белгиленген өзгөчөлүктөрдү эсепке алуу менен лицензиясы чакыртылып алгандан кийин гана жүргүзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жакты кайра уюштуруу

Юридикалык жакты кайра уюштуруу – юридикалык жактын укук улантуучулук мамилелерине таасир этүүчү укуктук абалдарынын токтолуусу же дагы башка өзгөрүүлөр. КР жарандык мыйзамдары Ю. ж. к. у-нун 5 түрүн аныктайт: кошулуу, биригүү, бөлүнүү, бөлүнүп чыгуу жана кайра уюштуруу. Ю. ж. к. у. анын уюштуруучуларынын (катышуучуларынын), же болбосо юридикалык жактын уюштуруу документтери менен ошондой ыйгарым укук берилген органдын, же болбосо лицензияда белгиленген аткарымдарды ишке ашыруу ишмердигинин жападан-жалгыз түрү болуп саналган банктарга, каржы-кредиттик уюмдарга же мекемелерге карата ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын чечими менен ишке ашырылышы мүмкүн. Мыйзамда белгиленген учурларда Ю. ж. к. у. кошулуу, биригүү же кайра уюштуруу таризинде ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын макулдугу менен гана ишке ашырылышы ыктымал.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жактын жарамдуулугу

Юридикалык жактын жарамдуулугу – мыйзамдарга ылайык уюштуруучулук документтеринде каралган иш максатына тийиштүү жарандык укуктарга ээ болуу жана аны аткаруу, ал иштерге байланыштуу жарандык милдеттерди алуу жана аны аткаруу боюнча юридикалык жактын жарамдуулугу. Ю. ж. ж. ал мамлекеттик каттоодон өткөндөн тартып башталат да, ал жоюлгандан тартып токтолот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жактын жекече мыйзамы

Юридикалык жактын жекече мыйзамы – чет өлкөлүк юридикалык жактын түзүү, иштөө жана жоюу тартибин жөнгө салуучу белгилүү бир укуктук ченемдер. Ю. ж. ж. м. ошондой эле ал түзүлүштүн (бирикменин) юридикалык жак болор-болбостугун да аныктайт. Сот юридикалык жакты кайсы бир мамлекеттин укуктук тутумуна «байлоого» милдеттүү болгон коллиоздук маселелерди чечүү учурларында да жеке мыйзамды аныктоо зарылчылыгы келип чыгат. Ю. ж. ж. м. эмне экендиги тууралуу бирдиктүү пикир жок, ошондуктан бул маселе боюнча доктриналардын ичинен ылайыктуусун тандап алууга туура келет (туруктуу жашоо доктринасы, пайдалануу борборунун доктринасы, инкорпорация доктринасы).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жактын органы

Юридикалык жактын органы – юридикалык жактын, анын эркин калыптандыруучу жана билдирүүчү бөлүгү. Юридикалык жак өзүнүн органдары аркылуу гана жарандык укуктарга ээ болот жана өзүнө жарандык милдеттенмелерди алат. Органдардын курамы жана алардын компетенциясы мыйзам, дагы башка укуктук актылар жана уюштуруу документтери менен аныкталат, ал эми дайындоо (шайлоо) тартиби – мыйзам жана уюштуруу документтери менен белгиленет. КР жарандык мыйзамдары Ю. ж. о. жөнүндөгү жалпы көрсөтмөлөрдү юридикалык жактын айрым тариздерине карата конкреттештирет. Айталы, акционердик коомдун жогорку башкару органы акционерлердин жалпы чогулушу болуп эсептелет, ал эми аткаруучу органы болсо акционерлердин санына жараша же жамааттуу (башкармалык) же болбосо жеке башкаруучу (директор, башкы директор) болуп саналары белгиленген.; эгер коомдун 50дөн ашуун мүчөсү болсо, дагы бир орган – байкоочулар кеңеши уюштурулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жактын укук жөндөмдүүлүгү

Юридикалык жактын укук жөндөмдүүлүгү – юридикалык жактын анын уюштуруу документеринде каралган ишмердиктин максаттарына ылайык жарандык укуктарга жана милдеттерге ээ болуу жөндөмдүүлүгү. Коммерциялык уюмдар, ишканаларды кошпогондо, иш жүргүзүүнүн мыйзамда тыюу салынбаган аргандай түрүн ишке ашырууга зарыл болгон жарандык укуктарга жана милдеттерге (жалпы укук жөндөмдүүлүгүнө) ээ болушат. Ушуга жараша коммерциялык эмес уюмдар жана мыйзамда көрсөтүлгөн юридикалык жактардын башка түрлөрү өздөрүнүн уюштуруу документтеринде жана мыйзамда улуксат берилген гана иштер менен (атайын укук жөндөмдүүлүгү) алектене алышат. Ишмердиктин айрым түрлөрү (тизмеси мыйзам тарабынан аныкталуучу) менен алектенүү үчүн лицензия алуу зарыл. Юридикалык жактын укуктары мыйзамда каралган учурларда жана тартипте гана чектелүүсү мүмкүн. Юридикалык жак укугунун чектелүүсү тууралуу чечим боюнча сотко даттана алат. Ю. ж. у. ж. ал түзүлгөн учурдан тартып пайда болот жана анын жоюлушу аяктаганда токтотулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жактын уюштуруу документтери

Юридикалык жактын уюштуруу документтери – белгилүү бир юридикалык жактын аракеттеги мыйзам чегиндеги статусунун өзгөчөлүгүн аныктоочу документтер.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жардамга укук

Юридикалык жардамга укук – баарынан мурда кылмыш-жаза процессинде адамдын укуктарын ишенимдүү коргоону камсыз кылууга багытталган конституциялык кепилдиктердин бири. Биринчи жолу конституциялык деңгээлде АКШнын 1787-ж. Конституциясына 6-оңдоодо (1791-ж.) бекителген. Дүйнөнүн көпчүлүк өлкөлөрүндө бул укуктун негизги мазмуну сот процессинде (баарыдан мурда кылмыш-жаза ишинде), ошондой эле кылмыш-жаза куугунтуктоо коркунучу учурунда адвокаттын кызматынан пайдалануу мүмкүнчүлүгүнө такалат. Мындан сырткары, айрым өлкөлөрдүн конституциялары менен мыйзамдарында адатта жакырлардын жана жетиштүү камсыз болбогондордун акысыз юридикалык жардам алуулары таанылат. КР конституциялык мыйзамдары да Ю. ж. у-ту кепилдейт. Мыйзамда каралган учурларда юридикалык жардамдар акысыз көрсөтүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык жоопкерчилик

Юридикалык жоопкерчилик – укук бузган учурда, субъектинин анын жагымсыз кесепетине чыдоонун укук ченемдеринде каралган милдети. Социалдык жоопкерчиликтин бир түрү. Ю. ж. принциптери: а) ойлогондугу үчүн эмес, укук бузуу жүрүм-туруму үчүн гана жоопкерчилик; б) күнөөсү болгон учурдагы гана жоопкерчилик; в) мыйзамдуулук; г) адилеттүүлүк; д) максаттуулук; е) жазасыз калбоо. Мындай жоопкерчиликти бекемдей турган юридикалык ченемдердин тармактык тийиштүүлүгүнө жараша, ал төмөнкүдөй бөлүнөт: кылмыш-жаза, административдик, жарандык, тартипке чакыруу жоопкерчилиги.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык иш-тажырыйба

Юридикалык иш-тажырыйба – топтолгон социалдык-укуктук тажырыйба менен бирдикте юридикалык эрежелерди басып чыгаруу, түшүндүрмөлөө жана жүзөгө ашыруу боюнча ишмердик. Коомдук мамилелерди кайра түзүүнүн ыкмаларына, мүнөздөрүнө жараша Ю. и-т. укуктук-чыгармачылык, укук колдонуучулук, буюртмалык, интерпретациялык жана башка түрлөрүн айырмалоого болот, а субъектери боюнча – мыйзам чыгаруучулук, соттук, тергөөчүлүк, нотариалдык ж. б. бөлүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык кеп-кеңеш

Юридикалык кеп-кеңеш – шаарлар менен калк жашаган жерлерде алардын юридикалык жардам көрсөтүү боюнча иштерин уюштуруу үчүн адвокаттар коллегиясынын президиуму тарабынан түзүлгөн жактоочулар жамааты. Ю. к.-к-тин туруктуу жери жана анда иштей тургандардын саны тийешелүү акыйкат органдары менен макулдашуу боюнча, жактоочулар коллегиясынын президиуму тарабынан аныкталат. Ю. к.-к-тин банкта өз эсеби, өзүнүн аты жана кайсы коллегияга тийиштүү экендиги жазылган мөөрү менен энбаскысы болот. Ю. к.-к-ке жактоочулар коллегиясы тарабынан өз мүчөлөрүнүн ичинен дайындалган башчы жетекчилик кылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык конструкциялар

Юридикалык конструкциялар – юридикалык техниканын элементи. Укуктук материалдардын тийиштүү кишилердин жоопкерчилик тариздеринин жана укук, милдеттердин ички биримдигин мүнөздөгөндөй жайгаштырылышын билдирүүчү түзүлүштү тастыктайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык милдеттенме

Юридикалык милдеттенме — белгилүү бир укук мамилесинин катышуучусунун — ал милдетти алып жүрүүчүнүн мыйзам тарабынан аныкталган жүрүм-турум чарасы.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык талаштааным

Юридикалык талаштааным – ички (улуттук) же эларалык укук чегинде келип чыгуучу, өнүгүүчү, чечилүүчү талаш-тартыштарды карай турган жалпы талаштаанымдын бир бөлүгү, жаңы илим тармагы. Ю. т. укук таануу, саясат таануу, социология теорияларынын кайчылаш жеринде турат. Эгер алар өлкөнүн конституциясына, аймактык аралык макулдашууларга, бийлик бутактарына, улут жана аз сандуу элдер статусуна тийиштүү болсо, эмгектик, көпчүлүк үйбүлөлүк, өндүрүштүк, турмуш-тиричиликтик, улуттар аралык талаш-тартыштар табияты боюнча юридикалык болуп саналат. Мамлекеттер аралык талаш-тартыштардын баардыгы юридикалык болуп эсептелет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык техника

Юридикалык техника – укуктук актылардын мазмунун жана түзүлүшүн иштеп чыгууда жана аларды турмушка ашырууда пайдаланылуучу белгилүү ыкмалардын, эрежелердин, усулдардын жыйындысы. Юридика аталгытаануу (кара:Юридика аталгылары), юридикалык түзүлүштөр, ченемдик укуктук актыларды куруунун ыкмалары да Ю. т. элементтери болуп саналашат. Ю. т. түрлөрү – мыйзам чыгаруу техникасы, сот техникасы ж. б.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык укук

Юридикалык укук – ошол (таасын-так) укук мамилелеринин катышуучусунун – ошол укуктун алып жүрүүчүсүнүн мыйзам тарабынан аныкталган мүмкүн болуучу жүрүм-турумунун чектери. Жекече укуктун түгөйлөш түшүнүгү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юридикалык факт

Юридикалык факты – таасын-так укук мамилеси келип чыгуучу (өзгөрүүчү, токтотуучу) мыйзамда каралган жагдайлар. Ал эки топко бөлүнөт: окуя жана иш-аракет. Ю. ф. арасынан ошондой эле укуктук абал да бөлүнүп турат (аскер кызматында, нике, туугандыкта, издөөдө, кызматта ж. б. турган). Ю. ф. кесепет мүнөзү боюнча укук түзүүчү, укук токтотуучу, укук өзгөртүүчү болуп бөлүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Юрисдикция

Юрисдикция (лат. jus – укук жана dico – айтам) – 1) тийиштүү мамлекеттик органдардын укук талаштарын жана укук бузуулар жөнүндөгү иштерди чечүү, адамдардын же укуктун дагы башка субъектеринин аракеттеринин мыйзамдуулугун же мыйзамсыздыгын баалоо, укук бузуучуларга карата юридикалык санкцияларды колдонуу ыйгарым укуктарынын мыйзам тарабынан аныкталган жыйындысы. Ю. аркыл белгилери боюнча аныкталат: каралып жаткан иштердин түрү жана мүнөздөрү (кылмыш, тартип бузуу, мүлктүк талаш-тартыштар ж. б.); алардын аймактык тийешелүүлүгү (кылмыш-жаза ишинин кылмыш жасалган жердин соту тарабынан каралышы, жарандык ишти – жоопкердин жашаган жери боюнча кароо); ишке катышкан адамдар боюнча (аскер кызматкерлеринин аскер сотторунда гана соттолууга жатуусу); 2) аймактын белгилүү бир бийлик органына баш ийүүчүлүгү; 3) сот адилеттигинин жөнөтүүсү, ошондой эле мамлекеттик органдардын дагы башка талаш-тартыштарды, укук бузуу иштерин жана санкцияларды колдонуу боюнча иштери.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр