Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Бетин ачуу деңгээли

Бетин ачуу деңгээли – кылмыш таанууда отчеттук мезгил ичинде белгилүү болгон кылмыш иштеринин бетин ачуунун пайыздык катышта чагылдырылышы.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Беткелбетин оңолгус бузуу

Беткелбетин оңолгус бузуу – жаракат табигый айыкса да, аны аяр консервативдүү (хирургиялык эмес) жол менен дарыласа дагы бетти (жүздү) оңолгус кылып бузуу менен денеге залал келтирүү.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Беттештирүү

Беттештирүү – мурда сурак берип, алардын көрсөтмөсүндө эки ача карама-каршылык чыккан учурда, бир эле мезгилде 2 адамдын сурак бере турган тергөө иши. Атайын өзүнчө өзгөчөлүккө ээ болгон сурактын бир түрү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бийлик беделин түшүрүү

Бийлик беделин түшүрүү (фр. discrediter – ишеним кетирүү) – биркатар чет өлкөлөрдүн кылмыш укугунда кызмат адамынын жарандардын көзалдында бийлик органдарынын беделин жана кадыр-баркын ачыктан-ачык түшүргөн аракеттери.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бийлик өкүлү

Бийлик өкүлү — анын кызматтык баш ийүүсүндө турбагандарга таралуучу бийлик ыйгарым укуктары берилген кызмат адамы же болбосо ыйгарым укуктуу адам.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бийликтин бөлүнүшү

Бийликтин бөлүнүшү – ага ылайык, бирдиктүү мамлекеттик бийликтин мыйзам чыгаруу, аткаруу, сот бийлиги болуп өз алдынча жана бири-бирине көз карандысыз бөлүнө турган конституциализмдин негизги принциптеринин бири. Б. б. принциби алгачкы ирет жана ырааттуу түрдө 1787-жылы АКШ Конституциясында жүзөгө ашырылып, анда 3 бийлик гана бөлүнбөстөн, алар бири бирин «такаат жана теңдештик тутуму» аркылуу көзөмөлдөп да турат. Парламенттик мамлекеттерде парламент шарттуу түрдө аткаруу бийлик органдарына үстөмдүк кылгандыктан, Б. б. принциби анчалык ырааттуу жүргүзүлбөйт. КРде Б. б. принциби КР Конституциясында бекитилген.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билдирүү

Билдирүү – чыгармаларды, үндөктөрдү, аткарылыштарды, коюлуштарды обо же кабель аркылуу көрсөтүп-уктуруучу уюмдардын берүүлөрүнүн, калктын аларды иш жүзүндө кабыл алышына көзкарандысыз түрдө, адамдардын угуу жана/же көрүү сезимине жеткиликтүү болуп калгандай кылып көрсөтүү, аткаруу, обого чыгаруу же башка аракет жасоо (чыгарманын нускаларын же үндөктүрдү таркатуу буга кирбейт).

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билет

Билет — 1) белгиленген тариздеги, адатта көрсөтүүчүнүн, өтө сейрек болсо да, аты жазылган, адистешкен уюм тарабынан жол-жоболоштуруу жолу менен жасалган жана анын субъектисинин кызмат ишине байланыштуу Б. эмитент-уюмдун кызматынан пайдалануу укугун күбөлөндүрүүчү документ (м.: жүрүүчү Б. жүргүнчүлөрдү ташуу келишимин түзүүнү күбөлөйт); 2) анда көрсөтүлгөн адамдын белгилүү коомдук уюмга тийиштүүлүгүн аныктоочу документ (мүчөлүк Б., профсоюздук Б., партиялык Б.); 3) анда көрсөтүлгөн адамдын белгилүү убакыт аралыгында айрым бир чектелген аймакта белгилүү бир иш менен алектенүү укугун аныктоочу документ (токой кыркуучунун Б., аңчынын Б.).
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим алууга укук

Билим алууга укук – адамдын конституциялык абдан орчундуу социалдык укуктарынын бири, ал инсандын жана бүтүндөй коомдун өнүгүшү үчүн өбөлгөлөрдү түзөт. Мексиканын 1917-жылдагы Конституциясынан тартып баардык өлкөлөрдүн негизги мыйзамдарында бекемделген, барган сайын бул укуктун мазмуну кеңейүүдө. Азыркы мезгилде демократиялык мамлекеттерде Б. а. у. кеңири маанисинде адатта төмөндөгү укуктарды камтыйт: мамлекеттик жана муниципиалдык мектептерде жана башка билим берүү мекемелеринде акысыз баштапкы же орто билим алуу; ата-эненин өз баласын окутуу таризин (диний, диний эмес) тандай алышы; окутуучулук эркиндиги; жеке менчик окуу жайларын уюштуруу. Көптөгөн конституцияларда Б. а. у. ата-энелердин (же аларды алмаштырган адамдардын) өз балдарынын баштапкы (же жалпы негиздеги) билим алуусун камсыз кылууга милдеттүүлүгү менен бекемделген. КРде Б. а. у. Конституцияда бекемделген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим берүү жүрүмү

Билим берүү жүрүмү – мугалимдердин түздөнтүз катышуусу менен өтүүчү жана окуучулардын өзалдынча окуусу сындуу сабактар, ошондой эле окуучулар менен бүтүрүүчүлөрдү сынак ж. б. аттестациянын түрлөрү аркылуу тарбиялоо менен окутуунун уюштурулган жүрүмү. Ал билим программалары Б. б. ж. аркылуу жүзөгө ашырылат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим берүү тутуму

Билим берүү тутуму – өзара аракеттенишүүчү жана бири-бирин улоочу билим берүү программаларынын жана аркыл деңгээлдеги жана багыттагы мамлекеттик билим берүү стандарттарынын, аларды жүзөгө ашыруучу билим берүү уюмдарынын жана жактардын, ошондой эле билим берүү тармагын, ага кирген мекеме, уюм, ишканалардын башкаруу органдарынын жыйындысы.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим берүү, илим жана маданият маселелери боюнча Бириккен Улуттар Уюму (ЮНЕСКО)

Эгемендүү Кыргызстандагы билим берүү, илим жана маданият өкмөттөр аралык уюм, БУУнун адистештирилген мекемеси. 1946-жылы негизделген. ЮНЕСКОнун максаттары: билим берүү, илим жана маданият тармактарындагы эларалык кызматташтыкты колдоо аркылуу тынчтык жана коопсуздук ишине салым кошуу; БУУнун Уставына ылайык расасына, жынысына, тилине жана динине карабастан адамдын укуктарын жана негизги эркиндиктерин, мыйзамдуулукту жана адилеттүүлүктү камсыз кылуу. 2005-жылы 188 мамлекет ЮНЕСКОнун мүчөсү болушкан. КР ЮНЕСКОнун курамына 1992-жылдын 2-июнунда кирген.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим берүүнүн түпкү максаты (билим берүүнү өркүндөтүүнүн түпкү максаты)

Билим берүүнүн түпкү максаты (билим берүүнү өркүндөтүүнүн түпкү максаты) – бирдиктүү социалдык институт катары билим берүү тутумун өркүндөтүүнүн багыты менен туткан максаты.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим программасы

Билим программасы – билим берүүнүн белгилүү бир деңгээлинин, багытынын жана адистигинин мазмуну.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим стандарты

Билим стандарты – негизги билим программа мазмундарынын төмөнкү билим берүү деңгээлин аныктай турган ченемдер менен эрежелердин жыйындысы, бүтүрүүчүлөрдү даярдоонун, окуучуларга жүктөм чегинин базалык талабы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билим ченталабы

Билим ченталабы – белгилүү бир билим деңгээлине ээ болгон (тийиштүү документтер аркылуу бекемделген) жарандарга гана шайлоо укугун (жигердүү же солгун) бере турган мыйзам талабы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билль

Билль (англ. bill ) – Улуу Британия, АКШ, Канада жана башка англис тилдүү өлкөлөрдө мыйзам чыгаруу органдарынын кароосуна коюлган мыйзам долбоору, ошондой эле айрым конституциялык актылардын аталышы (м.: укуктар тууралуу Билль).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Билль-далдал

Билль-далдал – валюталык жана фондулук биржаларда (адатта чет өлкөлүк) векселдерди сатуу-сатып алуу иштеринде кесипкөй ортомчулук кылуучу жак.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биметаллизм

Биметаллизм – бүтүндөй жалпы эквиваленттин 
ролу эки баалуу металлга (адатта алтын менен күмүшкө) бекитилип берилгендеги; ал 
экөөнөн эркин монета (тыйын) жасоо каралган жана чектөөсүз жүгүртүүгө чыгарылган 
акча тармагы. Б-дин 2 түрү белгилүү: а) мыйзамда алтын менен күмүштүн 
ортосундагы теңсалмактуулук белгиленбеген жарыш валюта тармагы; б) мамлекет эки 
металлдын ортосунда белгилүү тең салмактуулукту аныктаган кош валюта 
тармагы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биометрия

Биометрия — окшоштугун аныктоо (окшоштуруу) максатында адамдын жеке сапаттарын мүнөздөөчү маалыматтарды жыйноо, иликтөө жана сактоо жүрүмү. Көз торчолорун тартуу, колдордун геометриясын иликтөө, дактилоскопия, үн таануу жана санарип сүрөтү эң кеңири таралган биометрикалык тутум болуп саналат.

Биометрикалык технологиялар биометрияга негизделген, өзүнчө алынган адамдын кайталангыз өзгөчөлүктөрүн өлчөйт. Бул да болушу мүмкүн, кайталангыз белгилерди, алган менен туулган (ДНК, манжанын издери ж.б.), ошондой эле мүнөздөмөлөрү алынган, бара-бара же ошол эле жөндөмдүү турушу, жаш курагына же тышкы таасири (почерк, үнү же басыш).

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биочөйрөлүк аймак

Биосфералык аймак (гр. bios – өмүр, sphaira – шар) – биологиялык ар түрдүүлүктүн туруктуулугун, экономикалык жактан өнүгүүнү жана тийешелүү маданий баалуулуктарды коргоону камсыз кылуучу жер менен суу экологиялык тутумун же дагы башка тармактын участогу. Б. а. коргоо менен пайдалануунун өзгөчө тартиби белгиленген улуттук деңгээлде өзгөчө корголо турган статуска ээ.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биоцид

Биоцид (гр. bios – өмүр, лат. ceadere – жок кылуу, сөзмөсөз – өмүрдү кыюу) – адамзатка каршы эларалык кылмыш. Экоцидден айырмаланып, Б. адамга жана башка жандууларга каршы багытталган жана массалык кыргын салуучу куралдын жардамы менен адамдар менен жандуу жаратылышты алдынала ойлонуп, жапырт кырууну, жок кылууну билдирет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир добуштуулук принциби

Бир добуштуулук принциби – БУУнун Уставында (27-ст., 3-п.) бекитилген БУУ Коопсуздук Кеңешинде чечим кабыл алуунун тартиби. Ага ылайык баардык маселелер боюнча чечим кабыл алууда Коопсуздук Кеңешинин баардык туруктуу мүчөлөрүнүн дал келген добуштары менен кошуп алганда 9дан кем эмес добуш талап кылынат. Бир эле туруктуу мүчөнүн каршы добуш берүүсү (туруктуу мүчөнүн ветосу) чечимдин четке кагылышы үчүн жетиштүү болот. Эгер алардын ичинен кимдир бирөө калыс калса, же добуш берүүгө катышпаса, анда бул чечимдин кабыл алынышына таасир этпейт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир жолку лицензия

Бир жолку лицензия – арбир өзүнчө бүтүм боюнча товарларды импорттоого жана экспорттоого, аны ишке ашыруу үчүн зарыл мөөнөткө, бирок 1 жылдын чегинде гана берилүүчү улуксат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир ирет камсыздандыруу үлүш төгүмү

Бир ирет камсыздандыруу үлүш төгүмү – мезгил-мезгили менен жылдык (айлык) үлүш төгүмүнүн ордуна, өмүрдү узак мөөнөттүү камсыздандыруу келишими боюнча, анын мөөнөтү аяктаганга чейин төлөнүүчү төлөм.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир кишилик капас

Бир кишилик капас – КР жазык аткаруу мыйзамдары боюнча соттолгондорго колдонулуучу жазалоо чарасы. Өзгөчө тартиптеги абактарда камактагылардын, жаза мөөнөтүн өтөөнүн белгиленген тартибин такай бузуучуларды – соттолгон эркектерди – 6 айга чейинки мөөнөткө бир кишилик абакка которуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир мандаттуу аймак

Бир мандаттуу аймак ― бир гана депутат шайлануучу шайлоо аймагы.
 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир палаталуу тутум (монокамерализм)

Бир палаталуу тутум (монокамерализм) – парламенттин палаталарга (кара:Эки палаталуу тутум) бөлүнүүсүнө жол бербеген түзүлүшү. Б. п. т. унитардык мамлекеттерге (куранды Танзания, БАЭ ж. б.) мүнөздүү. Кийинки жылдары биркатар унитардык мамлекеттердин Б. п. т. эки палаталуу (Румыния, Польша, Чехия, Хорватия) тутумга өтүүлөрү же тескерисинче (Швеция, Дания, Жаңы Зеландия) байкалууда.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир тараптуу акт

Бир тараптуу акт — эл аралык укук субъектиси тарабынан ошол субъекттин милдеттенмесин (башка юридикалык кесепеттерин) аныктоо максатында кабыл алынган дипломатиялык акт .
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Бир тараптуу келишим

Бир тараптуу келишим – ишке ашыруу үчүн мыйзамга, башка укуктук актыларга же тараптардын келишимдерине ылайык бир гана тараптын эркин билдирүүсү зарыл жана жетиштүү болгон келишим. Б. т. к. башка адамдар үчүн мыйзамда, болбосо ал адамдар менен түзүлгөн келишимдерде белгиленген учурларда гана алар үчүн милдеттенме түзө алат. Б. т. к. ардайым бекер болуп саналат. Ошого ылайык Б. т. к. карата алар мыйзамга, келишимдин бир тараптуу мүнөзүнө жана маңызына карама–каршы келбегендиктен милдеттенмелер жана келишимдер жөнүндөгү жалпы жоболор колдонулат. Керээз Б. т. к. мүнөздүү мисалы болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биргелешкен бюджет

Биргелешкен бюджет – тийешелүү аймактын баардык деңгээлиндеги бюджеттердин жыйындысы.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биргелешкен ишмердик

Биргелешкен ишмердик – 1) эки же андан көп адамдардын (шериктештердин) жөнөкөй шериктештик келишими боюнча юридикалык жак түзбөстөн жана пайда алуу үчүн же мыйзамга каршы келбеген башка максаттарда өздөрүнүн салымдарын бириктирүүгө жана биргелешип ишмердик жүргүзүүгө милдеттенишет. Ишкерлик ишин жүргүзүү үчүн түзүлгөн жөнөкөй шериктештик келишиминин тараптары катары жекече ишкерлер жана/же коммерциялык уюмдар гана чыга алышат. Жөнөкөй шериктештик келишими жазуу жүзүндө түзүлүшү керек; 2) кооператив мүчөлөрүнүн анын түзүү документтерине негизденген жана өздөрүнүн материалдык ж. б. керектөөлөрүн канааттандырууга багытталган ишмердиктери.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биргелешкен менчик

Биргелешкен менчик – арбиринин үлүшү ажыратылбастан, эки же андан көп адамдын менчигинде турган мүлк. Эгер биргелешкен менчиктин катышуучуларынын макулдашууларында башка жагдай каралбаса, алар мүлккө чогуу ээлик кылышат жана пайдаланышат. Б. м-те турган алардын кимиси мүлктү башкаруу боюнча бүтүм түзбөсүн, баардыгынын макулдугу боюнча гана ишке ашырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа

Биржа (голл. beurs, нем. Borse) – уюмдашкан жана туруктуу иштеген базар. Баалуу кагаздар менен фондулук биржа соода жүргүзөт; стандарт жана үлгүлөр боюнча товарлар менен товардык биржа соода жүргүзөт; валюта биржалары (фондулук биржалардын алдында жайгашкан), четөлкөлүк валюталар менен аткарым жүргүзүү иш жүзүндө банктардын колуна өткөндүктөн, айрым гана өлкөлөрдө (ГФР, Франция) калды.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа баасы

Биржа баасы — биржа соода тартибинде сатылган товарлардын баасы. Биржа баасы тууралуу маалыматтар товар биржаларынын бюллетендеринде, мезгилдүү баалоолорунда (котировкаларында), кабарларында үзгүлтүксүз жарыяланып, маалымдалып турат.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа бүтүмү

Биржа бүтүмү – биржа соодаларынын жүрүшүндө биржалык товарлар боюнча биржага катышуучулардын ортосундагы түзүлгөн келишим. Б. б. биржа тартибинде белгиленгендей түзүлөт жана каттоодон өткөрүлөт. Биржада түзүлгөн, бирок коюлган талаптарга туура келбеген бүтүмдөр биржалык бүтүмдөр болуп эсептелбейт.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа бюллетени

Биржа бюллетени – биржанын баалуу кагаздарды жана валюталарды ( фондулук биржада ), товарларды ( товардык биржада ), ошондой эле түзүлгөн бүтүмдөр (алардын саны, баасы, биржалык курсу ж. б. у. с.) тууралуу маалыматтар жарыялануучу мезгилдүү маалымат органы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа жүгүртүмү

Биржа жүгүртүмү – белгилүү убакыттын ичинде биржадагы баалуу кагаздар же товарлар менен түзүлгөн бүтүмдөрдүн көлөмү. Сатылып өткөрүлгөн товарлардын ( товар биржасында ), же баалуу кагаздардын ( фондулук биржада ) бааларынын суммасы менен аныкталат. Фондулук биржада сатылган баалуу кагаздардын саны да Б. ж-нүн көрсөткүчү катары кызмат аткарат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа жыйыны

Биржа жыйыны – биржа жыйынынын катышуучуларынын ортосунда түздөнтүз же далдалчылар аркылуу баалуу кагаздарды же биржалык товарды сатуу-сатып алуу боюнча бүтүмдөр 
түзүлүүчү биржа мүчөлөрүнүн иш убактысы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа комитети (кеңеши)

Биржа комитети (кеңеши) – биржаны башкаруу (АКШда – Башкаруучулар кеңеши, Улуу Британияда – Биржа кеңеши) органы. Биржа мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунда белгилүү мөөнөткө шайланат. Негизги аткаруучу иштери: а) аткарым жүргүзүү эрежелерин жана биржага мүчөлөрдү кабыл алууну иретке салуучу уставдын аткарылышына көзөмөлдүк кылуу; б) баалуу кагаздарга жол берүүгө жана биржа бюллетенин чыгарууга байкоо жүргүзүү; в) далдалчыларды дайындоо; г) биржа мүчөлөрүнүн, ошондой эле алар менен алардын кардарларынын ортосундагы пикир келишпестиктерди талдоо, чечүү; д) башка уюмдар (анын ичинде мамлекеттик дагы) жана басмасөз менен байланышуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Биржа курсу

Биржа курсу – биржа жүгүртүмүндөгү баалуу кагаздардын сатык баасы. Ал дивиденддин көлөмүнө түздөнтүз жана ссудалык үстөккө тескери багыныңкы болот. Баалуу кагаздардын курсу анын номиналына туура келген кырдаал, сөзмөсөз алганда «тепетең» дегенди түшүндүргөн «альпари» деген аталгы менен белгиленет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр