Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Пльзень

thumb|Пльзень.
Пльзень – Чехиядагы шаар. Өлкөнүн маанилүү экономикалык жана маданий борбору. Чехиянын батышында, Бероунка дарыясынын боюнда жайгашкан. Пльзень крайынын административдик борбору. Калкы 167,2 миң (2012). Жолдор тоому. Оор машина куруунун («Шкода» заводу) ири борбору.

Король Вацлав II тарабынан 1292-ж. негизделген. 1419- жылдан табориттердин маанилүү таяныч пункту. Шаар – 17-кылымдан чехтердин улуттук маданиятынын борбору. Пиво кайнатылат. Тамак-аш, кагаз, карапа, айнек, булгаары өнөр-жай ишканалары иштейт. Батыш чех галереясы, театрлар, музейлер, китепкана бар. Готика стилиндеги кафедралуу Ыйык Варфоломей собору (13–15-кылымдар), ренессанс стилиндеги ратуша (16-кылым), доминикан монастыры Ыйык Анна чиркөөсү менен (1711–14) сакталган.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Чехия
Категория:Шаарлар
По дарыясы

По дарыясы – Италиядагы эң узун (652 км) дарыя. Алабынын аянты 75 миң км2 чамасында. Батыш Альп тоолорунан башталып, Падан түздүгү аркылуу батыштан чыгышты карай агат. Адрия деңизине куярда дельтаны (аянты 1,5 миң км2) пайда кылат.

Негизги (сол) куймалары Альп тоолорунан башталат: Дора-Рипария, Дора-Бальтеа, Тичино, Адда, Ольо. Орточо чыгымы 1460 м3/сек. Жайында жана күзүндө суусу кирип, ташкын болуп турат. Боюнда Турин, Пьяченца (кеме ушул жерден баштап жүрөт), Кремона шаары жайгашкан. Сугатка пайдаланылат.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Дарыялар
Категория:Италия
Подгорица

thumb|Подгорица.
Подгорица (1946–92-жылдары Титоград) – Черногория Республикасынын борбору. Подгорица муниципалитетинин административдик борбору. Климаты жер ортолук деңиздик. Жылдыкорточо температурасы 16,4°С. Жылдык жаан-чачынынын саны 1544 мм. Калкы 147,0 миң (2010). Ири жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.

Байыркы Рим Бирзиминиум тургун жайы катары негизделген. Кийинчерээк Рибница аталып, славяндардын тургун жайы болгон. Подгорица деп 1326-жылдан эскерилет. 15-кылымдын аягынан Осмон империясынын курамында. Берлин конгрессинин чечими менен 1878-ж. Черногорияга кайтарылган. 1918-жылдан Сербдер, ховаттар, словендер королдугунун 1929–2006-жылдары Югославиянын 2006-жылдан Черногориянын курамында. Өлкөнүн ишкер жана өнөр-жай борбору. Алюминий комбинаты (өлкөдөгү эң ири), металл иштетүү, эмерек, текстиль, тамак-аш өнөр-жай ишканалары жана 2 биржа иштейт. Шаарда чет өлкөлүк компаниялардын өкүлчүлүктөрү, банк секторлору жайгашкан. Ири соода борборлору (2009, 2010) ачылып, заманбап кварталдар жана коомдук имараттар курулууда. Университет, Черногория Илимдер Академиясы, калк китепканасы, театр, музейлер (анын ичинде археологиялык, этнографиялык), галерея, маданий-маалымат борбору бар. Түрк чептеринин калдыктары (15-кылым), 17–19-кылымдарга таандык үйлөр сакталган. Эл аралык театр фестивалдары өткөрүлүп турат. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Шаарлар‎
Подол дөңсөөсү

thumb|Подол дөңсөөсү.
thumb|Подол дөңсөөсү.
Подол дөңсөөсү, Подол платосу — Чыгыш Европа түздүгүнүн түштүк-батышында, Днестрдин сол жээгинде, Украинада. Эң бийик жери 471 м (Камула чокусу). Карст процесси өнүккөн. Батышында Толтра дөңсөөлөрү жатат. Айрым жерлеринде эмен жана бук токою кездешет; түштүгүндө түрдүү чөптүү-бетеге-тулаңдуу жана шалбалуу талаа өсүмдүктөрү өсөт. Аймагынын көп бөлүгү айдалат. Кээде Волынь дөңсөөсу менен бирге Волынь-Подол дөңсөөсү деп да аталат. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Украина
Позитивизм

Позитивизм — философиядагы агым; бардык тараптан жактырылган чыныгы (позитивдүү) билим — атайын илимдердин жыйындысынын натыйжасы — философиянын баштапкы негизи деп эсептейт; илим Позитивизмге ылайык, дүйнөгө карата көз караш проблемаларын изилдөөчү атайын философияга муктаж эмес. 19-кылымдын 30-жылдарында О. Конт (терминди киргизген) тарабынан негизделген. Позитивизмдин эволюциясын 3 этапка бөлүшөт; «классикалык» Позитивизм (Э. Литтре, И. Тэн, Э. Ренан — Франция, Ж. С. Милль, Г. Спенсер — Улуу Британия, В. В. Лесеевич, М. М. Троицкий — Россия; эмпириокритицизм (махизм); Позитивизмдин азыркы кездеги формасы — неопозитивизм. Позитивизм 19-кылымдын 2-жарымында табигый жана коомдук илимдердин методологиясына кыйла таасир тийгизген. 
Категория:Философия
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
Познань

thumb|Познань.
Познань – Польшанын батыш бөлүгүндөгү шаар. Варта дарыясынын боюнда жайгашкан. Познань воеводдугунун административдик борбору. Калкы 552,7 миң (2010). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.

Улуу Польшанын байыркы шаары. 10–11-кылымдарда поляк княздарынын резиденциясы болгон. 1815- жылдан Познань улуу княздыгынын борбору. Познань көтөрүлүшүнөн кийин 1918–19-жылдары кайрадан түзүлгөн Полыпа мамлекетинин курамында. Өлкөнүн маанилүү экономикалык жана маданий борбору. Машина куруу, тамак-аш, резина, парфюмерия, айнек, жеңил, полиграфиялык өнөр-жай ишканалары иштейт. Готика стилиндеги костёл (анын ичинде 13–15-кылымдарга таандык собор), ренессанс стилиндеги ратуша (13–16-кылымдар), турак-жайлар (16–19-кылымдар), иезуит комплекси сакталып калган. Университет, медициналык академия, театрлар (анын ичиндеопера), музейлер (анын ичинде улуттук, археологиялык) бар. Жыл сайын эл аралык ярмаркалар өткөрүлөт.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Польша
Категория:Шаарлар‎
Полесье

Полесье – Чыгыш Европа туздугунун батышындагы ойдун жана тарыхый-маданий аймак. Беларуссиянын түштүк облустарын Беларус Полесьеси, Украинанын түндүгүн Украин Полесьеси, РФтеги бир бөлүгү Брянск-Жиздра Полесьеси жана Польшадагысы Батыш Полесье деп аталат.
thumb|right
 thumb | 220x124px | right
Аянты 270 миң км2, бийиктиги 316 жге (Овруч дөңсөөсү) чейин. Өтө нымдашкан кумдуу түздүктөр мүнөздүү; көл, саздар көп. Аймагынын көп бөлүгүн токой (негизинен кызыл карагай, эмен, кайын ж. б.) ээлейт. Негизги дарыялары: Припять, Днепр, Десна. Жер астындагы суулары жер бетине өтө жакын жайгашып, мелиорация иштери жүргүзүлүп турат. Аймагынын көпчүлүк бөлүгү айдалып, дан эгиндери, жашылча ж. б. өстүрүлөт. Нефть, күрөн көмүр, чым көн, калий туздары казылып алынат. Полесье Байыркы Европага мүнөздүү болгон ландшафттардын табигый түрдө сакталып калгандыгы менен уникалдуу. Анын аймагында токой, көл жана саз экосистемалары коргоого алынган бир нече коруктар (Беловежа чер токою, Шацкий ж. б.), улуттук парктар уюштурулган. 2012-ж. алардын ирилери бириктирилип, Батыш Полесье коругу (аянты 263 миң га) аталган. Ал дүйнөдөгү 3 өлкөнүн (Полына, Украина, Беларуссия) коргоосуна алынган жалгыз корук болуп саналат;
 түнт токойлуу жана кумдуу түз жер. Байыркы материктик муз каптаган аймактардын чет жакасында жайгашып, Европанын түштүк тайга, аралаш жана жазы жалбырактуу токой зонасында таралган. Полесьеде саз, көл көп болуп, начар өздөштүрүлгөн. Бул типтеги ландшафттар Полесье, Мещёра ойдундарында, ошондой эле Түштүк Канадада, АКШнын түндүк аймактарында кезигет.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Европа
Поливинилхлорид

Поливинилхлорид [-СН2-СНС1-]п – винилхлориддин термопласттык полимери. Кадимки температурада катуу, ак түстүү зат. Дихлорэтан, хлорбензол, нитробензол, тетрагидрофуран, циклогександа эрийт. Суу (ным), кислоталар, щелочтор, туз эритмелери, нефть углеводороддору жана өнөр-жай газдарынын (NOz Cl2, S03, HF ж. б.) таасирине туруктуу. Өнөр-жайында винихлоридди суспензия же эмульсия абалында эркин радикалдык полимерлөө жолу менен алынат. Суспензия жолу менен алынган Поливинилхлорид электр өткөрбөөчү материалдарды алууда колдонулат. Винихлоридди эмульсия абалында полимерлөө суспензия жолуна караганда жеңил жана 40-50°Сде токтоосуз жүрөт. Пластификаторлордун катышуусунда жана иштетүү жолун өзгөртүүнүн негизинде Поливинилхлоридден ар кандай касиетке ээ материалдар алынат. Алардан 3000ден ашуун түрдөгү өнөр-жай материалдары алынып, электр-техникада, тамак-аш жана жеңил өнөр-жайында, машина, кеме куруу, а. ч, медицина ж. б. тармактарда пайдаланылат.

Үйдө жана өндүрүштө колдонуу

Поливинилхлорид полиэтиленден кийин үйдө эң көп колдонулган синтетикалык полимер. ПВХ түтүктөрү, терезе алкактары, жалюзи, пол жабуулары, ПВХ асма шыптары , отко чыдамдуу ПВХ жабуулары , жана башкалар жасалат. ПВХ буюмдарын өрттөөчү жайларда өрттөө өзгөчө кооптуу, анткени бул атмосферага диоксиндерди, суутек хлоридин жана учуучу оор металл бирикмелерин бөлүп чыгарат . Короодо же бакчада ПВХ буюмдарын өрттөө дагы кооптуу деп эсептелет. Германияда ПВХНЫ колдонуу токтотулган.

Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
Отко чыдамдуу шыптар Teqtum
Полинезия

thumb|Полинезия
1: Гавайи аралдары,
2: Жаңы Зеландия,
3: Пасха аралы, 4: Самоа, 5: Таити.
Полинезия – Океаниядагы аралдардын негизги тобу. Тынч океандын борбордук бөлүгүндө. Түндүктөгү Гавайи аралынан түштүктөгү Жаңы Зеландияга (кээде Полинезияга кошулуп кетет) чейин созулуп жатат. Аянты (Жаны Зеландияны кошпогондо) 26 миң км2те чейин. Негизги аралдары: Гавайи, Туамоту, Тонга, Самоа, Уоллис, Хорн, Тувалу, Токелау, Кук, Тубуаи, Лайн, Коом, Маркиз, Пасха ж. б. Полинезияда Батыш Самоа, Кирибати, Тонга, Тувалу мамлекеттери, АКШнын Гавайи штаты, Улуу Британия, АКШ, Франция, Жаңы Зеландиянын ээликтери жайгашкан. Аралдары жанартоолордон жана шуру рифтеринен пайда болгон. Эң бийик жери 4205 м (Гавайи аралындагы Мауна-Кеа өчкөн жанар тоосу). Гавайи, Самоа жана Тонга аралдарында аракеттеги жанар тоолор бар. Көп аралдарда катуу шамал болуп турат. Айдарым капталдарында дайыма жашыл тропик токою, ылымта тарабында савана өсөт. Тропиктик дыйканчылык мүнөздүү. Балык кармалат. Бермет чогултулат. Эл аралык туризм өнүккөн. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Дүйнө макроаймактары
Категория:Полинезия‎
Полонез

thumb| (1888)

Полонез (французча danse polonaise – поляк бийи) – 1) салтанаттуу бал бийи, музыкалык өлчөмү – ¾. Элдик бийден чыккан. 16-кылымда Францияда, Европанын башка өлкөлөрүндө хан сарайларында бийленүүчү бий катары тараган. Бийлөөчүлөр жуп болуп, жумшак, назик кадам менен басымды үчтүн бирине жасап, созулуңку кыймылда бийлешкен. Полонез салтанаттуу жүрүштөн кийин майрамдын мүнөзүн сактоо менен ар кандай түрдө аткарылган. Полонездин кооз үлгүлөрү музыкалык пьеса катары 17-кылымдан тартып И. С. Бахтын, Г. Ф. Генделдин сюиталарында, партиттеринде, В. А. Моцарттын, Л. Бетховендин, К. М. Вебердин, Ф. Шуберттин чыгармаларында жолугат. музыкалык жанр катары Ф. Шопендин чыгармачылыгында кеңири өнүгүүгө ээ болгон. Полонезди орус композиторлору М. И. Глинка, Н. Н. Римский-Корсаков, П. И. Чайковский операларында колдонушкан. Полонезди композитор О. А. Козловский, Г. Р. Державиндин сөзүнө жазылган салтанаттуу аспаптык-хорунда пайдаланган. 20-кылымдын 70-жылдары М. К. Огинскийдин полонези («Мекен менен коштошуу») Кыргызстанда кеңири белгилүү болгон.
Категория: Терминдер жана түшүнүктөр

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
Пол Пот

thumb|Пол Пот (1978)

Пол Пот (19. 5. 1925, Пномпенге жакын Прексбаув кыштагы – 15. 4. 1998, Анлонгвэнг) – Камбоджанын премьер-министри (1976–79). Өз аты-жөнү – Салот Cap. 1976-жылдан өзүн Пол Пот деп атап алган. Индикытай коммунисттик партиясынын мүчөсү (1953-жылдан). 1975-жылы Камбоджадагы жарандык согуш аяктап, Пол Пот башында турган кызыл кхмерлер (Кампучиянын тоолуу райондорунун кызыл жерлеринде жашагандар) бийликке келишкен. Бийликте турганда Камбоджанын көп адамдарын репрессиялап, өлтүргөн.
Категория: Инсандар

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
Категория:Камбожа
Категория:Инсандар:Камбожа
Категория:Саясатчылар
Категория:Мамлекет башчылары
Польдер

thumb|Польдерлер (Германияда).
Польдер – оёңдуу деңиз жээктериндеги (маршилердеги) кургатылган участкалар. Деңиз деңгээлинен төмөн жаткандыктан, суу ташкынынан дамбалар, гидротехникалык курулмалар менен тосулат. Польдерлер жогорку түшүмдүүлүгү менен айырмаланып, көбүнчө айдалат. Негизинен Түндүк деңиздин жээктеринде (Нидерланд, Дания, Германияда), ошондой эле Япония жана АКШнын Атлантика океаны жак бөлүгүндө таралган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:География
Пони

thumb|Пони.
Пони – дүйнөдөгү эң кичине жылкы. Британ (Шетлен, Гебриль, Ирландия ж. б.), Исландия, Корсика, Сицилия ж. б. аралдарда чыгарылган. Бою 106 смден ашпайт. Көрүнүшү, дене мүчөлөрү боюнча Понини жүкчүл жылкынын кичирейтилген породасы деп кароого болот. Анын сырткы келбетинде жүкчүл жылкынын көптөгөн белгилери бар. Башы чоң, маңдайы жазы, көзү чоң, кулагы кыска кичине, бирок моюну жоон, көкүрөгү кенен, бели кыска, кабыргалары чоң, узун, омурткалары жазы, соорусу төгөрөк, узун, кенен; буттары туура коюлган; туяктары бышык, бекем, туура формада; жалы, көкүлү жана куйругу жазы келет. Бул жылкынын кыймылы жеңил. Түсү негизинен кара, кээде тору, жээрде, көк жана аласы да учурайт. Пони жоош мүнөздүү болгондуктан, ар кандай майда ишке тартууга ийкемдүү. Шаарда ал ар кандай атракциондордо (балдарды мингизүүгө, кичине арабаларды тартууга) колдонулат. Дүйнөдө 20дай породасы бар. Аргентинада чыгарылган фалабелла деген Понинин боюнун бийиктиги 38 см. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9

Категория:Сүт эмүүчүлөр
Понт тоолору

thumb|Понт тоолору.
Понт тоолору ( – Кара деңиз), Түндүк Анадолу тоолору Түркияда, Кара деңизди бойлой созулуп жатат; түндүк четиндеги тоолору Кичи Азия тайпак тоосуна кирет. Узундугу 1000 кмдей. Кырка тоолору батыштан (2000–2500 м) чыгышты (3000–3500 м) карай бийиктейт; эң бийик жери 3937 м (Качкар чокусу). Кыры жайпак орто бийик тоо рельефи басымдуу; чыгышына альп рельефи мүнөздүү. Узунунан кеткен өрөөндөр жана кырка тоолордон (Батыш Понт, Жаник жана Чыгыш Понт тоолору) туруп, Кызыл-Ырмак, Жашыл-Ырмак ж. б. дарыясынын өрөөндөрү жана капчыгайлары кесип өтөт. Батышы негизинен кумдук, акиташ тегинен, чыгышы гранит, гнейс, кристаллдык сланец, жанар тоо тектеринен түзүлүп, таш көмүр, жез, полиметалл кендери бар. Түндүк капталдарында жазы жана ийне жалбырактуу токой, түштүгүндө талаа, жарым чөл өсүмдүктөрү, бадалдар өсөт. Антика жана о. кылымдардын тарыхый эстеликтери сакталган. 

thumb|upright=2|Понт тоолору.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Түркия
Категория:Тоолор‎
Поопо

thumb|Поопо (1991).
Поопо – Боливиядагы туздуу көл; Борбордук Анд тоолорунда 3690 м бийиктикте жайгашкан. Аянты 2,5–3 миң км2. Тереңдиги 3 мге чейин. Муз доорунун реликти болуп саналат. Жээги аскалуу, тик. Титикака көлүнөн башталган Десагуадеро дарыясына куят. Көлдүн көлөмү жана деңгээли жаан-чачынга жараша кескин (20 мге чейин) өзгөрүп турат. Жаанчыл мезгилде көлдүн суусунун жарымы Лакауира дарыясы аркылуу батышты карай агып чыгып, Койпаса көлүнө куят. Көлгө кайнатма туз жана талаа шпатынын кеңи жакын жайгашкандыктан, туздуулугу өтө жогору (түндүгүндө 30%оге, түштүгүндө 120%оге чейин). Суусунда балык бар; жээгин фламинголор байырлайт. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Боливия
Категория:Көлдөр‎
Популяция

Популяция — узак убакыт белгилүү мейкиндикти ээлеп, көптөгөн муундарга өзүнүн белгилерин сактоочу бир түрдүү особдордун жыйындысы. 

«Популяция» терминин 1903-жылы Дания биологу В. Иогансен сунуштаган. Ч. Дарвин эволюция процесси менен түрлөрдүн келип чыгышын особдордун жыйындысынын чегиндеги, башкача айтканда популяция чегиндеги конкуренция жана тукум куума өзгөргүчтүк жөнүндөгү маалыматтарга таянуу менен түшүндүргөн. Азыркы учурда организмдердин жогорку биологиялык макросистемасы популяция жөнүндөгү түшүнүк боюнча окумуштуулардын арасында көптөгөн талкуулар жүрүп, бири-биринен кескин айырмаланат. Мисалы, экологдор изилденип жаткан экосистеманын же кайсы бир ландшафттык аймакта кездешкен бир түрдүн өкүлдөрүнүн (особдордун) жыйындысын популяция деп аташат. Ал эми генетика илиминде «популяция» деп, белгилүү бир географиялык аймакта жашап, генетикалык жактан тыгыз байланышкан, тукум берүүгө жөндөмдүү болгон бир түрдүн ичиндеги особдордун жыйындысы айтылат. Азыр экологиялык илимдин жетишкендиктерине таянуу менен популяция тукум берүүгө жөндөмдүү болгон бир мейкиндик жана убакыт бирдигинде өзүнө окшогон башка топтордон обочолонгон бир түрдүн ичиндеги особдордун жыйындысы катары түшүндүрүлөт. Популяция жаратылыш системаларында организмдин жогорку биологиялык макросистемасы катары белгилүү бир структурага ээ болуп, өсүүгө, өнүгүүгө жана ар дайым өзгөрүлүп турган айлана-чөйрөдө туруктуулукка жөндөмдүү болуп, түрдүн сакталышын камсыз кылат. 

Булактар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9

Категория:Биология
Порт-Вила

thumb|Порт-Вила
Порт-Вила — Вануатунун борбору (1906-жылдан) жана ири шаары. Тынч океандын түштүк-батыш бөлүгүндө, Эфате аралынын түштүк-батышында (Меле пляжында) жайгашкан. Климаты тропиктик. Январдын орточо температурасы 28°С, июлдуку 24°С. Өлкөнүн экономикалык башкы борбору. Калкы 47,5 миң (2010). Эл аралык аэропорту бар. Порт (1972; круиз кемелерин кабыл алат). 2009-жылы шаардын 200 жылдыгы болуп, андан соң Орусия менен болгон дипломатиялык мамилелери жакшырып, шаардын борбордук бөлүгүнө орус деңиз саякатчысы В. М. Головинге эстелик тургузулган. Эт, балык белендөөчү ишкана иштейт. Педагогикалык институт, Түштүк Тынч океан университетинин кампусу, китепкана бар. 2002-жылы катуу жер титирөө болгон. Туризм өнүккөн. 

Булактар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Вануату
Категория:Шаарлар‎
Портик

Портик – адатта имараттын кире беришиндеги колоннанын же түркүктүн үстүндөгү галерея, анын төбөсүнө фронттон же аттик орнотулат. 
Категория:Терминдер жана түшүнүктөр
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
Порт-Морсби

thumb|Порт-Морсби.
Порт-Морсби – Папуа-Жаңы Гвинея көз каранды эмес мамлекетинин борбору (1975-жылдан). Порт-Морсби борбордук округунун административдик борбору. Жаңы Гвинея аралынын түштүк-чыгышындагы түздүктө (материк катары эсептелет) жайгашкан. Климаты субэкватордук, деңиздик. Жылдык жаан-чачыны 1200 мм. Температурасы дайыма жогору (максимуму 31°С, минимуму 23°С). Калкы 317 миң (2012). Папуа булуңундагы порт. Эл аралык аэропорту бар. Соода борбору.

Шаар 1873-жылы негизделген. 19-кылымдын аягында курулган турак-жайлар, Элла чиркөөсү (1890) сакталган. Университет, музейлер (улуттук, этнографиялык ж. б.) бар. Ботаникалык бак [экзотика бактары (бейиш чымчыктары мекендейт)] уюштурулган. Туризм (Географиялык улуу ачылыш доорундагы жана 2-дүйнөлүк согуш мезгилиндеги сууга чөккөн деңиз түбүндөгү кемелер кызыктырат) өнүккөн. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Папуа-Жаңы Гвинея
Категория:Шаарлар‎
Порт-о-Пренс

thumb|Порт-о-Пренс.
Порт-о-Пренс (Pòtoprens) – Гаити Республикасынын борбору. Кариб деңизиндеги Гонаив булуңунун түштүк жээгинде, Гаити аралынын батышындагы ыңгайлуу бухтада жайгашкан. Климаты тропиктик пассаттык. Жыл бою температурасы 25°Сден 28°Сге чейин. Жылдык орточо жаан-чачыны 1500 мм. Калкы 785,2 миң (2010; агломерациясы менен 1,8 млн). Эл аралык аэропорту, аскер аэродрому бар.

Шаар француздар тарабынан порт катары 1749-жылы негизделген. 1770-жылдан Сан-Доминго француз ээлигинин, 1804-жылдан Гаитинин борбору. Шаар 1990-жылдан кризиске кабылган. Өлкөнүн ички саясий абалы борбордун өнүгүшүнө тоскоолдук кылып келүүдө. Учурда өлкөдөгү курч абалды ВУУнун жарандык полициясы жөнгө салат. Тамак-аш–татымал (кант, ром), текстиль, цемент өнөр жай ишканалары иштейт. Шаар амфитеатр формасында салынган. Ыйык Троица протестант собору, улуттук ак сарай, Нотр-Дам базиликасы, причал (француздар тарабынан курулган, 1780) сакталган. Университет, бир нече колледждер, сүрөт борбору (1944), театр, музейлер (анын ичинде улуттук пантеон, гаити элинин) бар. Шаардын четинде Ла-Сигадаль улуттук паркы жайгашкан. Туризм өнүккөн. Шаар 2010-жылкы жер титирөөдөн катуу талкаланган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Гаити
Категория:Шаарлар‎
Порт-Оф-Спейн

thumb|Порт-Оф-Спейн.
Порт-Оф-Спейн – Тринидад жана Тобаго Республикасынын борбору (1962-жылдан). Тринидад аралынын түндүк-батышында (Кичи Антил аралы тобу), Кариб деңизинин Пария булуңунун жээгинде жайгашкан. Климаты нымдуу жана ысык субэкватордук. Жылдык орточо жаан-чачыны 1910 мм. Январдын орточо температурасы 26°С, июлдуку 27°С. Калкы 50,0 миң (2010). Деңиз порту. Эл аралык аэропорту бар. Шаар испандар тарабынан 16-кылымда индейлердин тургун жайынын ордунда негизделген. 18-кылымдын аягынан Тринидад ээлигинин башкы шаары. Президенттин жана республиканын өкмөтүнүн туруучу жайы. Металл иштетүү, тамак-аш, цемент, текстиль өнөр жай ишканалары жана кеме верфи иштейт. Англикан собору (1816-23), католик чиркөөсү (1832), мусулман мечити, индуисттердин храмы, улуттук музей, архив, сүрөт галереясы, университет, политехникалык институт, колледж, борбордук китепкана бар. Ири илимий уюму – Кант өндүрүшүнүн технологдорунун ассоциациясы. Ботаникалык бак (экзотикалык өсүмдүктөр өстүрүлөт) уюштурулган. Жыл сайын ар кандай эл аралык фестивалдар өткөрүлөт.

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9

Категория:Шаарлар‎