Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Эс алуу укугу

Эс алуу укугу – адамдын конституциялык (кененирээк алганда экономикалык) негизги укуктарынын бири. Э. а. у. жумушчу күнүнүн узактыгын (адатта 8 саат) чектейт, эс алуу жана майрам күндөрүн, жылына бир ирет төлөнүүчү эмгек эс алуусун ж. б. белгилейт. Э. а. у. КР Конституциясында белгиленген, ага ылайык жумуш убактысынын эң узактыгы, жума сайынкы эс алуу жана жыл сайын берилүүчү эмгектик эс алуу, ошондой эле Э. а. у-гун ишке ашыруунун башка негизги шарттары мыйзам менен аныкталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсеп акцепти

Эсеп акцепти – берүүчү тарабынан товардык-материалдык баалуулуктар, аткарылган иштер жана көрсөтүлгөн кызматтар үчүн банктагы инкассого коюлган эсепти төлөп берүүгө толук макулдук.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсеп берүүчү адам

Эсеп берүүчү адам – белгилүү бир ишти (тапшырманы) аткаруу үчүн берилген акча каражаттарын же материалдык баалуулуктарды пайдалангандыгы жөнүндө документке негизделген эсеп (отчет) берүүгө милдеттүү кызмат адамы.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсеп-кысап субэсеби

Эсеп-кысап субэсеби – өзүн-өзү каржылабай турган тармактары түзүмдөрү менен бөлүктөрү (филиалдары, дүкөндөр, кампалар ж. б. у. с.) жайгашкан жерде башкы уюм тарабынан ачылуучу субэсеп. Алар жер-жерлерде эмгек акы менен дагы башка чыгымдарды төлөө үчүн келип түшкөн акчаны аккумуляциялоого арналат. Ошону менен бирге, Э. к. с-не ээлик кылуучулар башкы уюм тарабынан улуксат берилген аткарымдарды гана жүргүзөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептөө комиссиясы

Эсептөө комиссиясы – акционердик коомдун жардамчы органы. Коомдордогу Э. к. акционерлердин – добуш берчү үчтөн көп акция ээлеринин катарынан түзүлөт. Сандык жана жеке курамын директорлор кеңешинин сунушу боюнча акционерлердин жалпы чогулушу бекитет. Ал акционерлердин жалпы чогулушунун кворумун аныктайт, акционерлердин (алардын өкүлдөрүнүн) жалпы чогулушунда добуш берүү укугунан келип чыккан маселелерди түшүндүрүп берет, добуш берүү тартибин түшүндүрөт жана камсыз кылат, добуштарды саноо менен, анын жыйынтыгы боюнча протокол толтурат, добуш берүү бюллетендерин архивге тапшырат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептен чыгаруу

Эсептен чыгаруу – бажы органдарынын улуксат берүүчү документтеринде жүктү өткөрүү жөнүндөгү белги; жүктүн баарын же анын бөлүгүн бажы мекемесинен чыгарууну ырастайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептерди жабуу

Эсептерди жабуу – мамлекеттик бийлик органдары тарабынан банк эсеп ээлерин каражаттарын эркин пайдалануу укугунан ажыратуусу. Белгилүү экономикалык же саясый максаттарга жетишүү үчүн ишке ашыралат.

Алардын 3 түрүн бөлүп көрсөтүүгө болот:
 башка өлкөгө экономикалык санкциялар;
 волюталык жана кредиттик чектөөлөр;
 сот органдарынын эсеп ээсине коюлган доо боюнча чечимдери.

Э. ж. толук жана жарым-жартылай болушу ыктымал. Адатта, толугу экономикалык санкция катары (негизинен согуш учурларында же саясый катуу каршылашуулардын кырдаалында), жарым-жартылайы – капиталдын чет жакка агууларын кармоо максаттарында пайдаланылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептешүү документтери

Эсептешүү документтери – уюмдардын берилген (жүктөлүп жөнөтүлгөн) товардык-материалдык баалуулуктар, аткарылган жумуштар жана көрсөтүлгөн кызматтар үчүн, ошондой эле башка төлөмдөр боюнча акча каражаттарын накалай эмес тартипте которуу боюнча жазуу жүзүндө түзүлгөн талабы же тапшырыгы. Төлөм тапшырмалар менен эсептешүү чектери негизги Э. д. болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептешүү чеги

Эсептешүү чеги – төмөнкү сол бурчунан жогорку оң бурчуна тилке салынган чек. Э. ч. каржылоо максаттарына кызмат кылбайт; бул юридикалык жактардын ортосунда накалай эмес эсептешүү таризи. Төлөм катары Э. ч-ин алган уюм аны өзүнүн тейлөөчү банкына көргөзөт, ал чектеги сумманы анын эсебине кошуп берет. Э. ч. акчаны ошол акча арналган гана фирма алышын камсыз кылууну кепилдейт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептешүүлөр

Эсептешүүлөр – акчалай милдеттенмелерди аткаруу. КР жарандык мыйзамдарына ылайык юридикалык жактардын өзара, жарандардын өзара Э-ү, ошондой эле жарандардын катышуусундагы Э. суммасына чек коюлбастан, накалай акча түрүндө же накалай эмес тартипте жүргүзүлүшү мүмкүн. Юридикалык жактардын, ошондой эле жарандардын катышуусундагы ишкердик жүргүзүүгө байланышкан өзара Э. эреже катары, накалай эмес тартипте жүргүзүлөт. Бул ушул жактардын ортосундагы Э. эгерде мыйзамда башка жагдай белгиленбесе, накалай акча менен да жүргүзүлүшү мүмкүн. Накалай эмес Э., эгер мыйзамда жана эсептешүүнүн колдонулуп жаткан таризинде башка жагдайлар шартталбаса, Э-гө катышып жаткан жактардын бетэсептери ачылган банктар жана башка кредиттик мекемелер аркылуу жүргүзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсептешүүнүн акцепт таризи

Эсептешүүнүн акцепт таризи – тапшыруучунун сатып алуучуга банк аркылуу койгон төлөм талаптары боюнча которуу жолу менен эсептешүүнүн негизги тариздеринин бири. Э. а. т. 2 түрдө колдонулат: оң акцептте (алуучунун жазуу жүзүндөгү макулдугу менен) жана терс акцептте (кара: «Унчукпас» акцепт )

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсепти дебеттөө

Эсепти дебеттөө – дебет эсебине, т. а. анын сол тарабына жазуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсепти камоо

Эсепти камоо (САЛЫМДЫ КАМОО ) – кредиттик уюмдардагы салым эсебинде турган каражаттарды тейлөөгө тыюу салуу. Э. к. эсепте турган каражаттарды ажыратып алууга жана жазадан жазгырып калууга тоскоолдук кылуу үчүн тийешелүү органдардын чечими боюнча жүргүзүлөт. Э. к. тийиштүү каражаттарды каттоого алуу жана атайын акты түзүү аркылуу коштолот. Укук жүрүмү маанисинен алганда, Э. к. доону камсыз кылуу боюнча чара болуп эсептелет, ошондой эле карыздар жактын мүлкүн ажыратып алуу максатында соттук аткаруучулар тарабынан колдонулуучу мажбурлап аткартылуучу чаралардын бири болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсепти корреспонденттештирүү (эсепти кабарлоо)

Эсепти корреспонденттештирүү (эсепти кабарлоо) – кош жазуу ыкмасы аркылуу чарбачылык аткарымдарды каттоодон өткөрүүдөгү бухгалтердик эсептердин ортосундагы өзара байланыш. Ал дебит жана кредит боюнча ошол аткарымдарга кайсы эсепте, канча өлчөмдө жазыла тургандыгын көрсөтүү жолу менен жүргүзүлөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр 
Категория:Бухгалтердик эсеп
Эсептик бетэсеп

Эсептик бетэсеп – юридикалык жактын же жеке ишкердин банктын катышуусу менен баардык эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө милдеттүү банктык бетэсеби. Түздөнтүз өздүк менчик жүгүртүм каражаттары жана өзалдынча балансы бар уюмдар (же ишкерлер тарабынан юридикалык жактарды түзбөстөн туруп) тарабынан коммерциялык банктарда ачылат. Уюмдардын түзүмдүк бөлүмдөрү (өздөрү жайгашкан жерлердеги банктарда) эсептик суббетэсептерди ача алышат. Э. б. эреже катары, келишимге ылайык банктар пайыздарды чегерип туруучу «талап кылынуу менен» алынуучу депозиттерге кирет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эсеп-фактура

Эсеп-фактура – 1) соода мамилелериндеги сатуучу тарабынан сатып алуучунун атына жазылган жана товардын жеткирилгендигин же тейлөө кызматы көрсөтүлгөндүгүн жана анын баасын күбөлөндүрүүчү товардык документ; 2) тараптардын биринин (депозиттик, аманат эсеби) акча милдеттенмелери жөнүндөгү же алынуучу жана төлөнүүчү акча каражаттарын эске алганда, өзара акча милдеттенмелери жөнүндөгү маалыматтар чагылдырылып, юридикалык жактын же жарандын атына жол-жоболоштурулган документ. Юридикалык жактын же жарандын кызыкчылыгы үчүн жүргүзүлгөн акча аткарымдарын чагылдыруучу банк Э. өзгөчө мааниге ээ.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр 
Категория:Бухгалтердик эсеп
Эскертме

Эскертме – келишимге кол коюуда, аны ратификациялоодо, кабыл алууда же бекитүүдө же ага кошулууда, анын жардамы аркылуу келишимди ошол мамлекетке карата колдонууда айрым жоболорунун юридикалык аракеттерин өзгөртүү же алып салуу ниети билдирилген мамлекеттин тийешелүү органдарынын же ыйгарым укуктуу адамдарынын бир тараптуу билдирүүсү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эскертмелүү коносамент

Эскертмелүү коносамент – келишимде жөнөтүүчүнүн же болбосо алуучунун буйругуна берилүүсү тийиштүүлүгү тууралуу пункту бар коносамент (кара:Ордердик коносамент).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эскертүү

Эскертүү – тартипке чакыруу чарасынын бир түрү. Оозеки түрүндө берилет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эскиртки

Эскиртки – кылмыш-жаза укугундагы белгилүү бир убакыт өткөндөн кийин, кылмыш жасаган жакты кылмыш жоопкерчилигинен кутулта турган мөөнөт. Э. мөөнөт жасалган кылмыштын оордугуна же тартылган жазага жараша болот. Э. мөөнөтү 2 жылдан 15 жылга чейинки мезгилди камтыйт. Кылмыш жасап, өлүм жазасына тартыла турган адамга Э-ни колдонуу маселеси сот тарабынан чечилет. Эгер сот ага карата Э-ни колдонууну туура тапса, өлүм жазасына тартылбастан, эркинен ажыратуу чарасы чектелет. КР мыйзамдарында атайын каралгандай шартта, тынчтык менен адамзаттын коопсуздугуна каршы келе тургандай кылмыш жасалган учурда, Э. колдонулбайт (кара: Эскирүү мөөнөтүн колдонбоо 
).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эскирүү мөөнөтү

Эскирүү мөөнөтү – кылмыш-жаза укугундагы институттардын бири, белгилүү убакыт, анын өтүүсү менен сот адилеттигинен качып жүрбөгөн адам кылмыш жоопкерчилигинен бошотулат. КР кылмыш-жаза мыйзамына ылайык, кылмыш жасалган күндөн тартып төмөндөгү мөөнөттөр өткөндө адам кылмыш жоопкерчилигинен бошотулат: а) анча деле оор эмес кылмыш жасалган күндөн тартып 2 жыл өткөндө; б) оордугу азыраак кылмыш жасалган күндөн тартып 5 жыл өткөндө; в) оор кылмыш жасалган күндөн тартып 10 жыл өткөндө; г) өзгөчө оор кылмыш жасалган күндөн тартып 15 жыл өткөндө. Э. м. кылмыш жасалган күндөн баштап өкүм чыгарылган күнгө чейин эсептелет жана кылмыш иши козголгондугуна байланыштуу үзгүлтүккө учурабайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эскирүү мөөнөтүн колдонбоо

Эскирүү мөөнөтүн колдонбоо –согуштук жана адамзатка каршы кылмыштарга эскирүү мөөнөт таркатуудан мамлекеттердин баштартышы. Согуштук жана адамзатка каршы кылмыштарга эскирүү мөөнөтүн колдонбоо жөнүндө 1868-жылдагы Конвенцияга катышкан (кол койгон) мамлекеттердин милдеттенмеси иретинде Э. м. к. каралган. Конвенциянын жоболору тийиштүү кылмыштардын аткаруучусу же кошо катышуучусу катары бийлик өкүлдөрүнө да, жеке жактарга да бирдей даражада тийиштүү. КР кылмыш-жаза мыйзамдарында тынчтыкка жана адамзаттын коопсуздугуна каршы кылмыш жасаган адамдарга карата Э. м. к. каралган.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эстелик тыйындар

Эстелик тыйындар – даярдалуусуна баалуу материалдар (көбүнесе баалуу металлдар) пайдаланылып, татаал технологиялар жана кага өзгөчө касиеттер берилүүчү жана көркөм жасалгалоонун усулдары менен жасалуучу, өз баасы боюнча төлөм каражаты катары жүгүртүүгө, ошондой эле чогултуу менен инвестициялоо буюмзаты катары колдонууга мүмкүнчүлүк берүүчү атайын чегеленген маарекелик, инветициялык ж. б. тыйындар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эстоппель

Эстоппель (англ. estopel – каршы болуу укугунан ажыратуу) – эгер ал катышуучуга кандайдыр бир фактынын бар экендиги белгилүү болуп калгандан кийин, келишимдин мурдагыдай күчүндө экендигине анык же унчукпастан эле макул болуп калса, эларалык келишим катышуучусунун келишимди жокко чыгаруучу негиздин табылгандыгына (м.: ал келишимди түзүүдө мамлекет өкүлүн сатып алуу, алдоо, жаңылыштыруу ж. б.) шилтеме жасоо укугунун жоюлушу. Бирок, андай жагдайлар кайрадан чыгып кала турган болсо, 1969-жылкы Эларалык келишимдердин укугу жөнүндөгү Вена конвенциясы менен 1986-жылкы мамлекеттер менен эларалык уюмдардын ортосундагы келишимдердин укугу жөнүндөгү Вена конвенциясы тарабынан бекитилген бул жолжобо шарттары баардык катышуучулардын көрсөтүлгөн жагдайларга шилтеме жасоо укугун жокко чыгарбайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Этностук (улутташтар) өкүлчүлүк

Этностук (улутташтар) өкүлчүлүк (гр. ethnos – тукум, эл) – ага ылайык, өкүлчүлүк мекемесинин депутаттар курамын өлкөнүн (же анын аймагынын) баардык калкы эмес, белгилүү бир этностук топтор тарабынан шайлана турган өкүлдөр түзүүчү өкүлчүлүк бийлигин уюштуруу принциби. Жарандар теңдештигинин байтүп принциби болгон теңдеш өкүлчүлүк кылуу принцибине кайчы келгендиктен, ал өтө сейрек колдонулат. Кээбир демократиялуу мамлекеттерде Э. ө. көмөкчү мүнөз күтүү менен, аз сандагы түпкү элдердин кызыкчылыгын коргоонун конституциялык ыкмасы катары кызмат өтөйт: улуттук аймактар боюнча анчалык көп эмес сандагы депутаттар же Индиянын, Словениянын, Кырым Республикасынын, дагы башка кээбир мамлекеттердин парламентине чакан улутташтар тобунан ушундай жол менен шайланат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Эч жакка кетпөө жөнүндө колкат

Эч жакка кетпөө жөнүндө колкат – КР кылмыш-жаза процесстик мыйзамында каралган чектөө чарасы,. Э. ж. к. ж. к. тергөөчүнүн, прокурордун, соттун улуксатысыз туруктуу же убактылуу жашаган жеринен эч жакка кетпөөгө айыпкерден, соттолуучудан жазуу жүзүндө милдеттенме алууну, объективдүү тергөө жүргүзүүгө жана сотто ишти териштирүүгө тоскоолдук кылбоону, белгиленген мөөнөтүндө чакырык боюнча келүүнү билдирет. Айыпкер же соттолуучу өзү кол коюп берген шарттарды бузган учурда ага карата бөгөт коюунун мурдагыдан кыйла катаал чаралары колдонулушу мүмкүн, колкат алуу учурунда ага бул тууралуу эскертилүүгө тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээлик

Ээлик – менчик ээсинин ыйгарым укуктарынын бири. Ээлик кылуу укугу – мүлккө иш жүзүндө ээ болуу мүмкүнчүлүгүнүн юридикалык жактан камсыз кылынышы. Мүлккө ээси эле эмес, комиссионер , мүлктү сактоочу, ташып жеткирүүчү (ташып жеткирүү үчүн берилген буюмдарга карата), барымта кармоочу, мүлктү жалдоо келишими боюнча жалдоочу (ижарачы), акысыз пайдалануу жөнүндөгү келишим боюнча мүлк берилген жак ж. б. дагы мыйзамдуу (титулдук) ээлик кыла алат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээлик алуучу эскиргендик

Ээлик алуучу эскиргендик – КР жарандык мыйзамдары боюнча менчик укугуна ээ болуунун негиздернинин бири. КР жарандык мыйзамдарына ылайык мүлктүн ээси болбогон, бирок кыймылсыз мүлккө 15 жыл бою, же болбосо башка мүлккө 5 жыл бою акниет, ачык жана үзгүлтүксүз, өзүнүн буюмундай ээлик кылып келген жаран же юридикалык жак ал мүлккө менчик укугуна ээ болот. Мамлекеттик каттоого жаткан кыймылсыз мүлккө же башка мүлккө менчик укугу Э. а. э-тен улам андай укукту алган адамда ошондой каттоодон өткөн учурдан тартып пайда болот. Ээлик кылуу укугуна Э. а. э-тин күчүнөн улам жеткенге чейин мүлккө өзүнүн мүлкүндөй ээлик кылган адам үчүнчү жактарга каршы, ошондой эле аларга мыйзамда же келишимде каралган башка негиздер боюнча ээлик кылууга укугу жоктордун алдында өз ээлигин коргоо укугуна ээ болот. Э. а. э. мөөнөтү тийиштүү талаптар боюнча доонун эскиргендигинин мөөнөтү бүткөндөн мурда башталбайт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээликтеги компания

Ээликтеги компания – акцияларынын басымдуу бөлүгүнө (добуш берүү укугуна ээ) башка компания же белгилүү адам ээ болгон компания; иш жүзүндө мындай компанияга көзөмөлдүк кылуу көп учурда акцияларынын 50 пайызына ээ болуу менен камсыз кылынат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээм үчүн программаларды же маалыматтар базасын таратуу –

Ээм үчүн программаларды же маалыматтар базасын таратуу – ЭЭМ үчүн кандай гана материалдык таризде болбосун кайра иштелген программаларга же маалыматтар базасына, анын ичинде тармактык жана башка ыкмалар менен, ошондой эле сатуу, прокат, жалдоого, карызга берүү, бул максаттар үчүн импортту да кошуу менен кирүүгө мүмкүндүк берүү.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээнбаштык

Ээнбаштык – 1) КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган, коомдук коопсуздукка каршы кылмыш; коомчулукту ачык этибарга албай, коомдук тартипти одоно бузуу, жарандарга күч колдонуу же колдоном деп коркутуу, башка бирөөнүн мүлкүн жок кылуу же зыянга учуратуу менен коштолот; 2) административдик укук бузуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээрчүү укугу

Ээрчүү укугу – 1) буюм укугунун белгилеринин бири. Э. у-нун маңызы мүлккө менчик укугунун башка жакка өтүүсү ал мүлккө карата башка буюмдук укуктардын токтотулуусуна негиз болуп бере албашында турат. Башкача айтканда, укук буюмду ээрчийт. «Э. у.» деген аталыш ушундан чыккан. 2) искусство чыгармасынын авторунун ал мурдагы баасынан ашык баа боюнча мыйзамда белгиленген өлчөмдө ачык кайра сатылган учурда (аукцион, сүрөт искусство галлереясы, көркөм салон, дүкөн ж. б. аркылуу) сатуучудан кайра сатуу баасынын пайызы түрүндө сыйакы алуу укугу. Э. у. автордук укугундай эле мөөнөткө ээ болот жана ажыратылбайт: автордун көзү тирүүсүндө ал ага гана таандык болот, көзү өткөндөн кийин – мураскерине гана өтөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээсиз буюмдар

Ээсиз буюмдар – ээси жок, же кожоюну аныкталбаган, болбосо менчик ээси баштарткан буюмдар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээсиз контрабанда

Ээсиз контрабанда – унаа каражаттарынын жалпы пайдаланылуучу жайларына катылган, ээси аныкталбагандыктан тартылып алынган нерселер (буюмдар).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ээсинин аты бар индоссамент

Ээсинин аты бар индоссамент – вексель боюнча укук өткөрүлүп берилген жактын аты көрсөтүлгөн индоссамент.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр