Георг Вильгельм Фридрих Гегель

thumb|Георг Вилгелм Гегел.

Георг Вильгельм Фридрих Гегель (немисче: Georg Wilhelm Friedrich Hegel; 1770-жылдын 27-августу, Штутгарт — 1831-жылдын 14-ноябры, Берлин) – немистин даңазалуу философ окумуштуусу, ойчулу.
Ал немис классикалык философиясынын жана романтизм философиясынын негиздөөчүлөрүнүн бири болуп саналат. 

 Кыскача өмүр жолу 

Гегель Штутгарт шаарында жогорку кызматтагы аткаминердин үй-бүлөсүндө туулган.
Атасы Георг Людвиг Гегель (1733-1799) Вүртемберг герцогу Карл Ойгендин казыналыгында катчы болуп иштеген. Анын ата-бабасы Каринтиядагы лүтерандык тектен чыккан. 16-кылымда, реформацияга каршы чаралар доорунда анын ата-бабасы Австриядан куулуп чыгып, Швабияда жердеп калат. 

Гегель 1788-1793-жылдары Түбингем университетинин алдындагы Түбингем диниятчылык (теологиялык) институтунда (диниятчылык семинарийде) таалим алат. Бул жерде магистрдик диссертациясын коргойт.

1793-96-жылдары Бөрн шаарында, 1797-1800-жылдары Франкфурт-Майнда үй-бүлөлүк окутуучу кызматын аркалайт. 
1799-жылы кайтыш болгон атасынан мураска анча-мынча каражат алып, ошондон тартип илимий иликтөө жолуна түшөт.
1805-07-жылдары – Йена университетинин айрыкча профессору.
1807-жылы Бамбергде гезит редактору.
1807-1816-жылдары – Нүрнбергде (Нюнберг) классикалык гимназиянын ректору.
1811-жылы теги бавариялык ак сөөктөрдөн болгон Мария фон Тухерге үйлөнөт. 
1816-18-жылдары Гейделберг университетинин профессору.
1818-31-жылдары – Берлин университетинин профессору (ага чейин бул кызматты философ И.Г.Фихте аркалаган экен). 
1821-жылы “Укук философиясынын негиздери” эмгегин жарыялайт.
1830-жылы Берлин университетинин ректордугуна дайындалат. 

1831-жылы Берлинди холера ооруса каптаганда, ал шаардан сыртка (Кройцберг шаарчасына) кетет. 
Бирок бул жугуштуу оору токтоду го деп санап, шаарга кайтып келет да, 1831-жылы 14-ноябрда оорудан дүйнөдөн кайтат.
Аны холерадан эмес, ич өткөктөн өлдү деген да жоромол бар.

 Негизги эмгектери 
 Рухтун феноменологиясы (1807)
 Логика илими
 Укук философиясы (1821)
 «Философия илиминин экнциклопедиясы» (Enzyklopädie der philosophischen Wissenschaften) (с 1816)

Гегелдин эмгектерин ушул чыгармасындагы (энциклопедиялык эмгектеги) түрлөргө ылайык бөлүүгө болот:

 «Логика илими»
 «Логика илими» (Wissenschaft der Logik, 1812-16, кайра 1831-жылы иштелип чыккан)
 «Табият философиясы» (Naturphilosophie)
 «Рух философиясы» (Philosophie des Geistes)
 «Рухтун феноменологиясы» (Phänomenologie des Geistes, 1806/07)
 «Укук философиясынын негиздери» (Grundlinien der Philosophie des Rechts, (1821)
 «Тарых философиясы» (Philosophie der Geschichte)
 «Дин философиясы» (Philosophie der Religion)
 «Эстетика боюнча дарстар» (Vorlesungen über die Ästhetik)
 «Философия тарыхы боюнча дарстар» (Vorlesungen über die Geschichte der Philosophie)

 Ал тууралуу эмгектер 
 Рокер Р. Георг Вильгельм Фридрих Гегель 
 Маркс К. К критике Гегелевской философии права
 Бакрадзе К. С. Система и метод философии Гегеля. — Тбилиси, 1958.
 Быкова М. Ф. Мистерия логики и тайна субъективности: О замысле феноменологии и логики у Гегеля. - М., 1996. — 238 с.
 Гайм Рудольф. Гегель и его время. Лекции о первоначальном возникновении, развитии, сущности и достоинстве философии Гегеля. Перевод с немецкого П. Л. Соляникова. — СПб., 2006. — 392 с. ISBN 5-02-026909-3
 Гулыга А. В. Гегель. — М., 1970. — 272 с.
 Ильин И. А. Философия Гегеля как учение о конкретности Бога и человека. СПб. Наука. 1994. isbn 5-02-028175-1.
 Кірюхін Д. І. Вступ до філософії релігії Геґеля. Філософія як спекулятивна теологія. — К.: ПАРАПАН, 2009. — 204 с.
 Кожев, Александр. Введение в чтение Гегеля. СПб. Наука. 2003. isbn 5-02-026788-0. 
 Кричевский А. В. Учение Гегеля об абсолютном духе как спекулятивная теология // Вопросы философии. — 1993. — № 5. — С. 161—172.
 Кричевский А. Образ абсолюта в философии Гегеля и позднего Шеллинга. - М.: ИФ РАН, 2009. - 199с. ISBN 978-5-9540-0142-6
 Мао Йонг. Место Гегеля и Маркса в современном Китае // Судьбы гегельянства: философия, религия и политика прощаются с модерном. — М., 2000. — С. 237—251.
 Мотрошилова Н. В. Зачем нужен Гегель? (К вопросу об истолковании Хайдеггером гегелевской философии). // Философия Мартина Хайдеггера и современность. — М., 1991. — С.161-166.
 Ойзерман, Теодор Ильич. Кант и Гегель (опыт сравнительного исследования). М., "Канон+" РООИ «Реабилитация». 2008. isbn - 978-5-88373-047-3. 
 Ойзерман Т. И. Философия Гегеля. — М.: Знание, 1956.
 Ойзерман Т. И. Философия Гегеля как учение о первичности свободы // Вопросы философии. — 1993. — № 11.
 Плотников Н. С. Молодой Гегель в зеркале исследований // Вопросы философии. — 1993. — № 11.
 Пушкин В.Г. Философия Гегеля: абсолютное в человеке. (Рекомендовано в качестве учебного пособия для студентов и аспирантов гуманитарных специальностей). СПб., Лань. 2000. isbn 5-8114-0306-2. 
 Рау И. А. Эзотеризм в методологии историко-философского исследования (На прим. гегелеведения)// Философские науки. — 1985. — № 1. — С.108-117.
 Семашко Л. М. Диалектика Платона и её интерпретация Гегелем // Философские науки. — 1971. — № 4.
 Соколов В. В. Историко-философская концепция Гегеля // Философия Гегеля и современность. — М., 1973. — С. 255—277.
 Философия Гегеля и современность. — М., 1973. — 431 с.
 Гайденко П. П. Искушений диалектикой: пантеистические и гностические мотивы у Гегеля и Вл. Соловьева // Вопросы философии. — 1998. — № 4. — С.75-93.

Категория:Немис философиясы‎
Категория:Философтор
Категория:Саясат таануучулар‎
Категория:Германия
Категория:Туулгандар 1770-жылы
Категория:Өлгөндөр 1831-жылы