Лео XIV

Лео XIV , туулганда ыйгарылган ысымы — Роберт Френсист Превост — рим епискобу, 2025-жылы 21-апрелинде рим папасы Франциск каза болгондон кийин, 2025-жылдын 8-майында конклав тарабынан рим папасы жана Ватикандын башчысы болуп шайланган24.kg. Жаңы Рим папасы болуп америкалык Роберт Фрэнсис Превост шайландыАКИпресс. Президент Садыр Жапаров жаңы шайланган Рим папасын куттуктады.

1955-жылы 14-сентябрда АКШнын Иллинойс штатынын Чикаго шаарында туулган жана шаардын түштүк тарабындагы чакан шаарчада чоңойгон.

Роберт Френсист Превост 1977-жылы Ыйык Августин орденинин кечили болуп, 1982-жылы дин кызматчысы болуп дайындалган. 

1985-1986 жана 1988-1998-жылдары Перуда диний миссионердик иш жургузуп, чиркөө пастору, епархиялык кызматкери, семинариянын мугалими жана администратор сыяктуу ар кандай кызматтарды аткарган.

2001-2013-жылдары Ыйык Августин орденинин генерал-приору болуп шайланган, кийинчерээк 2015-2023-жылдары Чиклайонун епискобу болуп Перуга кайрадан кайтып келген.

2023-жылы епископтордун иши боюнча Дикастериянын префекти, Латын Америкасы боюнча Рим папасынын комиссиясынын президенти болуп дайындалган жана ошол эле жылы кардинал титулун алган.

Лео XIV — Америка Кошмо Штаттарынын жараны жана Перунун жараны болгон биринчи рим папасы, Түндүк Америкадан чыкан биринчи рим папасы, Францисктен кийинки Америкадан келген экинчи рим папасы. Ыйык Августин орденинин мүчөлөрүнүнүн арасынан шайланган биринчи рим папасы болуп саналат.

 Өмүр баяны 
thumb|250px|Лео XIV балалык чагы өткөн үй
 Бала чагы жана билими 
Роберт Фрэнсис Прево 1955-жылы 14-сентябрда АКШнын Иллинойс штатына караштуу Чикаго шаарында төрөлгөн. Атасы Луи Мариус Прево — француз жана италян улутундагы мектеп администратору, ал эми энеси Милдред Мартинес — испан улутундагы китепканачы болгонVatican News. Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost.

1973-жылы Ыйык Августин орденине таандык чакан семинариядан орто билим алган. 1977-жылы Вилланова университетинен математика илимдери боюнча бакалавр даражасын алган. Ошол эле жылы 1-сентябрда Августин орденине мүчө болуп кошулган. Биринчи дин кызматкеринин антын 1978-жылы 2-сентябрдаOrden de San Agustín. Robert F. Prevost nombrado Administrador Apostólico en Chiclayo, ал эми толук жана түбөлүктүү диний анттын 1981-жылы 29-августта берген. 1982-жылы Чикагодогу католик теологиялык бирлигинде «Теология» боюнча магистр даражасын алганCatholic Theological Union. Bishop Robert Francis Prevost, OSA.

Лео XIV эки бир тууганы бар — пенсиядагы аскер кызматкери Луи жана католик мектебинин мурдагы директору Жон.

Лео XIV англис, испан, италиян, француз жана португал тилдеринде сүйлөй алат, ошондой эле латын жана немис тилдеринде окуй алат.

 Диний кызматы 
Превост 1982-жылдын 19-июнунда Рим шаарында Ыйык Августин орденинин дин кызматкери болуп дайындалган. Ал 1984-жылы жана 1987-жылы Римдеги Ыйык Фома Аквинский атындагы папалык университетинен канондук укук боюнча лиценциат жана докторлук даражаларды алганHoly See Press Office. Rinunce e nomine, 26.09.2015Vatican news. Pope names missionary bishop to head Dicastery for Bishops.

1985-жылы Превост августинчилердин Перудагы миссиясына кошулган. Ал 1985–1986-жылдары Чулуканас аймактык прелатурасынын канцлери болуп иштеген. 1987–1988-жылдары АКШда пастордук жана Чикагодогу августин провинциясынын миссиялык директору катары кызмат кылган. Кийин Перуга кайтып келип, он жыл бою Трухильодогу августин семинариясынын жетекчиси жана епархиялык семинарияда канон укугун окутуучу мугалим болгон. Ал ошондой эле билим берүү боюнча префект, чиркөө сотунун судьясы жана Трухильонун Кеңешчилер коллегиясынын мүчөсү болгон. Шаардын чет жакасында жайгашкан августин жамаатын да жетектегенHoly See Press Office. Rinunce e nomine, 03.11.2014.

 Августин орденин жетектөөсү 
1998-жылы Превост Чикагодогу августин провинциясынын провинциалы болуп шайланып, 1999-жылдын 8-мартында бул кызматты аткаруу максатында АКШга кайрадан кайтып келген.

2001-жылы Превост августин орденинин монастырынын башчысы болуп алты жылдык мөөнөткө, ал эми 2007-жылы экинчи мөөнөткө кайрадан шайланган. 2013–2014-жылдары Чикагодогу Ыйык Августин монастырында билим берүү боюнча директору болуп эмгектенген.

 Чиклайо епискобу 
2014-жылдын 3-ноябрында Папа Франциск Превостту Чиклайо епархиясынын апостолдук администратору жана Суфар титулярдык епискобу кылып дайындаган. Ал епископтук ыйгарым укукту 2014-жылдын 12-декабрында алганLa República. Una autoridad debe apartarse de la corrupción, el egoísmo y de enriquecerse a sí mismo. 2015-жылдын 26-сентябрында расмий түрдө Чиклайо епискобу болуп дайындалган.

2019-жылдын 13-июлунда Превост дин кызматкерлери боюнча конгрегациянын мүчөсү болгон. 2020-жылдын 15-апрелинде Кальяо епархиясынын апостолдук администратору болуп дайындалганHoly See Press Office. Rinunce e nomine, 15.04.2020. Рим папасы Франциск 2020-жылдын 21-ноябрында Епископтор боюнча Конгрегациянын мүчөсү кылып дайындалганHoly See Press Office. Rinunce e nomine, 26.09.2015.

Перудагу католик епископторунун конференциясынын 2018–2020-жылдардагы туруктуу кеңештин мүчөлөрүнүн катарында болгон. 2019-жылы билим берүү жана маданият боюнча комиссиясынын төрагасы болуп шайланган. Ошондой эле «Каритас» уюмунун жетекчилеринин бири болгон. 2021-жылдын 1-мартында Папа Франциск менен жеке жолугушуу өткөргөнHoly See Press Office. Audiences, 01.03.2021, бул анын Римге же Чикакого диний кызматкери болупдайындалышы мүмкүн деген жоромолдорду жаратканCatholic News Agency. Curial speculation follows papal meetings with bishops.

 Епископтордун иши боюнча Дикастериянын префекти 
2023-жылдын 30-январында Папа Франциск Превостту Епископтор боюнча Дикастериянын префекти кылып дайындаган, 2023-жылдын 12-апрелинен тартып бул кызматты аткара баштаган. Ошол эле учурда ал Чиклайонун ардактуу епискобу титулуна ээ болгонHoly See Press Office. Resignations and Appointments, 30.01.2023.

 Кардинал 
2023-жылдын 9-июлунда Папа Франциск 2023-жылдын 30-сентябрына пландалган консисторияда Превостту кардинал даражасына чейин көтөрөрүн жарыялаганHoly See Press Office. Le parole del Papa alla recita dell’Angelus, 09.07.2023.

2025-жылдын 6-февралында Папа Франциск Роберт Фрэнсис Превостго Альбано субурбикардык епархиясынын даражасын ыйгаруу менен кардинал-епискоб даражасына көтөргөнHoly See Press Office. Rinunce e nomine, 06.02.2025. Promozione all’Ordine dei Vescovi dell’Em.mo Card. Robert Francis Prevost, O.S.A..

 Рим папасы болуп шайланышы 
150px|thumb
2025-жылдын 8-майында өткөн конклавдын добуш берүүсүнүн төртүнчү добуш берүү айлампасында рим папасы болуп шайланган. 

Борбордук Европанын убактысы боюнча саат 18:08 Сикстин капелласынын мору аркылуу ак түтүн чыгып, саат 19:21 кардинал-протодьякон Доминик Мамберти эл алдына чыгып жаңы рим папа — Роберт Фрэнсис Превост шайланганын жана ал Лео XIV ысымын таандаганын жарыялаганNBC News. Robert Francis Prevost becomes first U.S.-born pope.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Ватикандын маалымат кызматы
 The College of Cardinals Report. Cardinal Robert Francis Prevost, O.S.A.