Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Чегара Кызматы

Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Чегара Кызматы — Кыргызстандын мамлекеттик чегарас кайтарган жана коргогон, чегара көзөмөлүн жүзөгө ашырууга, мамлекеттик чегара режимин бузууларды алдыналууга жана ага жол бербөөгө, КР эгемендүлүгүнө жана аймактык бүтүндүгүнө колсалууларды болтурбоого багытталган бирдиктүү мамлекеттик орган.

 Тарыхы 
СССР учурунда чек арачылар Мамлекеттик коопсуздук комитетинин курамына кирген. Алар КГБнын катарында 50 жыл, 1989-жылга чейин болгон.
 Эгемендүүлүк 
Эгемендүүлүк алгандан кийин дагы сегиз жыл ар кандай саясий жана экономикалык себептерден улам, Кыргызстандын чек арасын Орусиянын чек арачылары кайтарып келген. 1999-жылы алар өз функцияларын кыргызстандык кесиптештерине өткөрүп беришкен.

Чек ара кызматы эки бөлүмгө бөлүнгөн — Чегара Көзөмөлү , башкача айтканда, бардык өткөрүү пункттарды Кыргыз Республикасынын Улуттук Коопсуздук Кызматы тарабынан көзөмөлдөгөн. Аскердик жагы — чек ара заставаларын Коргоо Министрлигинин карамагында болгон.

2002-жылга чейин Чек ара кызматы Коргоо министрлигинин Чек ара кызматынын башкы башкармалыгынан жана Улуттук коопсуздук кызматынын Чек ара көзөмөлү башкы башкармалыгынан турган, андан кийин эки структура бирге бириктирилген. Чек арачылар УКМКга баш ийген. Андан кийин Чек ара кызматында дагы эки жолу реформа жүргүзүлдү – башкармалык күч кызматкерлеринин карамагынан чыгарылып, кайра аларга бекитилди.
 Булактар 

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кыргыз Республикасынын Улуттук архив фонду

Кыргыз Республикасынын Улуттук архив фонду ― Кыргызстандын өнүгүшүнүн ар кыл баскычтарындагы мамлекеттик, экономикалык, коомдук-саясий, социалдык-маданий ишмердүүлүктүн жүрүшүндө түзүлгөн документтердин жыйындысы. Улуттук архив фондунун документтери элдин байлыгы, тарыхый жана маданий мурасы, анын даректүү эс тутуму болуп саналат жана мамлекеттин жана коомдун керектөөлөрүн камсыз кылууга, жарандардын мыйзамдуу кызыкчылыктарын жана укуктарын ишке ашырууга кызмат кылат. Улуттук архив фонду мамлекеттик, ведомостволук архивдердин, аркыл менчиктеги юридикалык жактардын архивдеринин, коомдук бирикмелердин жана жеке адамдардын документтеринин негизинде түзүлөт.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кр улуттук банкынын капиталы

Кр улуттук банкынын капиталы – төлөнгөн уставдык капиталдан түшкөн пайдадан түзүлүүчү корлордон, активдерди кайра баалоо боюнча корлордон турат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кр улуттук китепканалык-маалымат фонду

Кр улуттук китепканалык-маалымат фонду – коомдук пайдаланууга жана туруктуу сактоого багышталган, КР Китеп палатасы менен китапканаларынын, илимий-техникалык маалымат органдарынын ортосунда бөлүштүрүлүүчү акысыз милдеттүү нусканын негизинде түзүлүүчү баардык түрдөгү милдеттүү нускалардын жыйнагы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кыргызстандын эл аралык келишимдери

Кыргызстандын эл аралык келишимдери — эл аралык мамилелер жаатында укуктарга жана милдеттерге карата Кыргызстандын бир же бир нече мамлекет, эларалык уюм же эларалык укуктун башка субъекттери менен тең укукта жана ыктыярдуу макулдашуусу.

КР Э. к. келишим, макулдашуу, конвенция, протокол, меморандум, кат жана нота алмашуу түрүндө аталышы жана түзүлүшү, ошондой эле башка аталышка ээ болушу мүмкүн. Аларга катышуучу субъекттердин саны боюнча КР Э. к. эки тараптуу жана көп тараптуу болуп; ошондой эле мазмуну боюнча бөлүнөт. Э. к. экономикалык, саясий, каржылык, укуктук болушу, ошондой эле башка маселелер боюнча түзүлүшү да мүмкүн. Мөөнөттөрү боюнча келишимдер мөөнөттүү жана мөөнөтсүз болуп бөлүнөт. Э. к. башка түрдө да түзүлүшү мүмкүн. Э. к. чет мамлекеттер, ошондой эле эларалык уюмдар менен төмөнкүлөрдүн атынан түзүлөт: КРдин (мамлекеттер аралык келишимдер); КР Өкмөтүнүн (өкмөттөр аралык келишимдер); КР ЖКнын (парламенттик келишимдер); КР министрликтеринин, мамлекеттик комитеттеринин жана административдик ведомстволорунун (ведомстволор аралык келишимдер). Э. к-нин тили кыргыз тили, айрым учурларда орус тили жана башка келишим түзүүчү тараптардын (тараптын) тили болуп эсептелет. Э. к-нин тексти түзүлгөн тил ошол келишимдин текстинде көрсөтүлөт, мында анын бирдейлиги жана ырасмийлиги аныкталат. Э. к. жазуу жүзүндө түзүлөт.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы — мамлекеттик аудиттин көз карандысыз жогорку органы.

Эсептөө палатасынын ишинин негизги максаты аудит жана натыйжалуу аудит болуп саналат: республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин, бюджеттик эмес жана атайын каражаттардын аткарылышын баалоо, мамлекеттик жана муниципалдык менчиктерди пайдалануу, стандарттарды ишке ашырууну камсыз кылуу менен, каржы отчётунун эл аралык стандарттары жана бухгалтердик отчёттун эл аралык калыптары боюнча усулдарды иштеп чыгуу, ошондой эле мамлекеттик, муниципалдык ишканаларда, уюмдарда, мекемелерде каржы менеджментин реформалоону алдыга жылдыруу.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Крдеги бажы иши

Крдеги бажы иши – КР бажы саясаты, ошондой эле товарлар менен унаа каражаттарынын кирип-чыгуу тартиби менен шарттары, бажы төлөмдөрүн алуу, бажы жол-жоболоштуруусу, бажы көзөмөлү жана башка бажы саясатын жүзөгө ашыруу каражаттары. Б. и-н КР мыйзам чыгаруу жана аткаруу бийликтери алып барат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Насыя

Насыя же ошондой эле кредит ( ― карыз) катары белгилүү ― 1) насыялык келишим боюнча кайтарып берүү жана пайдалангандыгы үчүн үстөк пайызын кошо кайырып берүү шарты менен карыз алуучуга банк же дагы башка кредит уюмдары (насыя берүүчү) тарабынан берилүүчү акча каражаты. (Аны «зайым» түшүнүгүнөн айырмалай билүү керек); 2) бухгалтердик эсептин дебетке карама-каршы эсептерде өзгөртүүлөрдү туюнтуучу аталгысы.

Насыяны кайра каржылоо-бул бир кредиттик мекемени экинчисине алмаштыруу: карызкор башка банктан насыя алат, Адатта, колдо болгон насыяны төлөө үчүн кыйла ыңгайлуу шарттардаНасыяны кайра каржылоо: кызмат жөнүндө бардык чындык.

Насыянын маңызы ― нарктык мамилелердин өзгөчө калыбы катары, бир экономикалык субъектинин наркы убактылуу бошоп, кайта өндүрүү процессине катышпаган учурда пайда болот. Насыянын жардамы менен нарк аны колдонбогон (насыя берүүчү) бир уюмдан кошумча каражаттарга муктаж болуп турган экинчи уюмга (карыз алуучуга) өтөт.

Насыянын функциялары ― кайта бөлүштүрүү, жүгүртүү куралдарын жаратуу, кайта өндүрүү жана стимулдаштыруу.

Насыянын калыптары ― акчалай насыя, товардык насыя, аралаш насыя.

Микронасыялар ― бир пайыз алкагында микрокаржылоо компанияларынын тарабынан берилген заемдук ресурстарга бир аз сумма. Микронасыялар, эрежедегидей эле, өмүр актуалдуу маселелерди чечүү үчүн түзүлөтКредиттик тарых жөнүндө насыя береби?.

 Булактар 

 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Экономика
Насыя бирлиги

Насыя бирлиги ― бирликтин катышуучуларынын аманат каражатын бириктирип, аларды алгылыктуу пайыз чени боюнча өз ара насыялоо үчүн пайдалануу жолу менен өз катышуучуларына (мүчөлөрүнө) жардам көрсөтүү, ошондой эле каржы кызматын көрсөтүү максатында түзүлүүчү коммерциялык эмес каржы-насыялык уюм.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредит валютасы

Кредит валютасы – кредиттик келишим боюнча тараптар макулдашкан валюта. Экспорттук кредиттер экспорттоочу же импорттоочуга сыяктуу эле үчүнчү өлкөгө же эларалык эсептешүү бирдигинде улуттук валюта түрүндө берилет. К. в-н тандоо келишим предмети болуп эсептелет. К. в. аны жоюу валютасы менен дал келбей калышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредит каты

Кредит каты – аты аталган жакка кредит ачуусу боюнча тапшырык документи. К. к-н берген тарап мындай кредиттин кепили болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредит кооперациясы

Кредит кооперациясы – кредитке муктаждыгын канагаттандыруу үчүн түзүлгөн майда товар өндүрүүчүлөрдүн бирикмеси.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредит тейлөөчүлөр

Кредит тейлөөчүлөр – бөлүнгөн бюджеттик каражаттарды тейлөө укугу берилген жак; ал каражатты максаттуу багытында жумшоого жооп берет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредит тутуму

Кредит тутуму – кеңири мааниде – кредит мамилеринин, кредит тариздери менен усулдарынын жыйындысы, тар мааниде – өлкөнүн кредит мекемелеринин тутуму. Өнүккөн өлкөлөрдүн К. т-на төмөнкүлөр кирет: а) банктар; б) адистештирилген банктык эмес кредит-каржы мекемелери; в) баалуу кагаздарды салуу жана узак мөөнөттүү ссудаларды берүү үчүн камсыздандыруучулардын төгүмдөрүн пайдалануучу камсыздандыруу компаниялары; г) бааракылык фонддор; д) калктын аманат акчаларын борборлоштуруп, ссуда капиталына айландыра турган аманат кассалары; е) күрөөканалар ж. б.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредит тыюусу

Кредит тыюусу – чарбакер жактар кредит тартибин бузган учурда банк тарабынан колдонула турган таасир этүү чарасы: а) кредиттөөгө өзгөчө тартип киргизүү; б) берилген каражатты мөөнөтүнөн мурда кайтарып алуу; в) мөөнөтү өтүп кеткен төлөмдөрдү талашсыз өндүрүп алуу; г) кредиттөөнү убактылуу токтотуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Насыя уюму

Насыя уюму ― банк аткарымдарын жүргүзүүгө борбордук банк тарабынан берилген атайын лицензиянын негизинде негизги иш багыты катары пайда алууга укугу бар юридикалык жак. Чарба жүргүзүүчү коом катары менчиктин баардык түрлөрү боюнча түзүлөт. Ал банктын жана банктык эмес насыя уюмдары болуп бөлүнөт.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Насыя берүүчү

Насыя берүүчү ― 1) жарандык укукта башка тараптан – карызкордон кандайдыр бир аракетти жасоону (мүлк берүүнү, жумуш жасоону, акча төлөөнү ж. б.) же кандайдыр бир аракетти токтотууну талап кылууга укугу бар өзара милдеттенменин бир тарабы; 2) тар мааниде – бир тарапка (карыз алуучуга) кайырып берүү жана акы төлөө шарты менен акча каражатын (насыя) бере турган насыялык келишимдин бир тарабы.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредитти жабуу

Кредитти жабуу – кредиттик келишим боюнча (кредиттик линия) каражаттарды берүүнүн токтоосу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Насыяны камсыздоо

Насыяны камсыздоо ― 1) насыя алуучуга тийиштүү негизги карыздар менен пайыздарын жоюу үчүн колдонулуучу насыянын кайтарымдуулугунун кепилдик тутуму;

2) карызкор тарабынан ссудага алынган каражаттын өз маалында кайтарылышына жана анын тийиштүү пайызынын төлөнүшүнө насыя берүүчү үчүн кызмат кыла турган товардык-материалдык баалуулуктар менен өндүрүш чыгымдары.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредиттик линия

Кредиттик линия – банктын карыз алуучуга кандайдыр бир мезгил аралыгында макулдашылган лимиттин чегиндеги кредит бере тургандыгы тууралуу юридикалык жактан жолжоболоштурулган милдеттенмеси.

Эгер расмий статистиканы ыйман болсо, бүгүнкү күндө биздин өлкөдө ар бир бешинчи жараны кредит, жана жеке же үй-бүлө, кээ бир учурларда бир эле убакта 3-5 кредиттердин чейин түшүндүрө алат элек.

Банктар ар бир кардар үчүн мүнөздүү. Ал "Кредиттик тарых" деп аталат. Банк кардарлар көп анкетаны толтурат. Ал эми, кредиттик банктар өздөрү жаз. Сиз жок же тарыхында пайда болгон туура маалыматты албайт.Кредиттик тарых.

 Жазуулар 

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредиттик сактамал

Кредиттик сактамал – алтын корунун чет өлкөгө чыгып кетүү агымын токтотуу жана банктардын кыйроосу менен кун түшүү жүрүмүнөн сактоо максатында кредит көлөмүнүн банктар жана мамлекет тарабынан чектелиши.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредиттик тартип

Кредиттик тартип – кредиттик бүтүм шарттарынан улам келип чыга турган кредиттөө жана милдеттенме эрежелеринин карыз алуучу тарабынан сакталышы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кредиттик тобокел

Кредиттик тобокел – карыз алуучунун кредитор алдында алган милдеттенмесинин аткарылбай калуу тобокели, т. а. кредиттин жоюлбай калуу тобокели.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминалистикалык одорология

Криминалистикалык одорология (лат. odor – жыт жана гр. logos – сөз, окуу) – криминалистикада кызматтык-издөөчү иттердин жана өзгөчө техникалык жабдуулардын жардамы менен, кылмыш кылынган жерде болгон жана анда өзүнүн жыт маалыматтарын, ошондой эле буюмдарын, издерин, буюмзаттарды калтырган адамдарды (жыт алып жүрүүчүлөрдү) аныктоочу жыттар жөнүндөгү илим.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминалчы (кылмыштап)

Криминалчы (кылмыштап) – 1) криминалчылык тармагындагы адис; 2) кылмыш-жаза укугу боюнча адис.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминалчылык (кылмыштапкы)

Криминалчылык (кылмыштапкы) (от лат. criminalis – кылмышка тиешелүү – 1) сот далилдерин жыйноо, табуу, иликтөө жана колдонуунун атайын ыкмаларын, усулдарын, каражаттарын иштеп чыгуучу колдонмо юридикалык илим. Бул ыкмалар менен усулдар кылмыш-жаза сот өндүрүшүндө кылмыштын алдыналуу, ачуу жана иликтөөдө колдонулат, ошондой эле кылмыш-жаза ишин, кээбир учурда жарандык ишти соттук кароодо да пайдаланылат. Азыркы К-тын негизги бөлүмдөрү: К-тын жалпы теориясы, криминалдык техника, айрым кылмыш түрлөрүн иликтөө менен болтурбоонун криминалдык иликтөө тактикасы менен усулу; 2) кылмыш-жаза укугу илиминин эски аталышы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминалчылык тактикасы

Криминалчылык тактикасы – кылмыштардын бетин ачуу менен алдыналуунун психологиялык жана тактикалык принциптери менен усулу жөнүндөгү окуу; иш боюнча айкын жагдайды эске алуу менен, арбир иликтөө, соттук аракет, ыкчам издеп табуу мүмкүнчүлүктөрүнүн иш-чараларынын натыйжалуу пайдаланууга жол ача турган ыкмалардын тутуму. К. т. кылмыш жосуну катары жазалана турган (жазалоочу иштерди) көрүнүштөрдү табуу, бетин ачуу, иликтөө чараларын гана камтыбастан, кылмыштуулук менен эскертип күрөшүүнү (алдыналуу иштери) да кошо камтыйт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминалчылык техникасы

Криминалчылык техникасы – далилдерди жыйноо, табуу, иликтөө боюнча атайын ыкмалар менен илимий-техникалык каражаттардын тутумун камтыган криминалчылыктын өзгөчө тармагы. К. т-на сот баллистикасы, трасология, соттук кол жазма таануу, дактилоскопия, соттук фотосүрөт, криминалчылык экспертизасынын өндүрүш техникасы, криминалчылык одорологиясы ж. б. кирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминогенез

Криминогенез – айкын шартта айкын адамдын жекече кылмыш жүрүм-турумунун калыптануу учуру. (кара:Девианттык жүрүм -турум). 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминологиялык ювенология

Криминологиялык ювенология — эрезеге жетелек балдардын кылмышын, анын өзгөчөлүгүн, укук бузуучунун — өспүрүмдүн кертбашына тийиштүү нерселерди, ошондой эле эрезеге жетелек балдардын кылмышына каршы күрөшүү чараларынын тутумун карай турган кылмыштаануу тармагы.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Криминофамилистика

Криминофамилистика – кылмыштаануунун бир тармагы; ал кылмыштын үйбүлө, турмуш-тиричилик жагдайга байланыштуу келип чыгышын, анын себептери менен шарттарын, кылмышкердин кертбашын, кылмыш кесепети менен ага каршы өзгөчө күрөш тутумун изилдейт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Көрмөжайлар менен оюн-шоок ишчараларына салык салуу

Көрмөжайлар менен оюн-шоок ишчараларына салык салуу – КРдеги жергиликтүү салыктардын бири; бийликтин жергиликтүү өкүлчүлүктүү органы тарабынан белгиленген ченемде болот. Көрмөжайы бар, ачык аянттарда менен стадиондордо, спорт сарайларында оюн-зоок ишчараларын өткөргөн, жана да андан видеокөрсөтүү жүрүзгөн юридикалык жана жеке жактар салык төлөөчү болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Көрсөтмө

Көрсөтмө – жарандык жана кылмыш-жаза иштерин туура чечүүдө мааниси бар жагдайларды аныктоо үчүн колдонулуучу далилдердин бир түрү. Сурак мезгилинде адам билдирген иш жүзүндөгү маалыматтар. Мыйзам айыпталуучудан жана башка адамдардан күч колдонуу, коркутуу, кыйноо жолу менен К. алууга тыюу салат. К. берүүгө мажбурлоо (уруп-согуу же коркутуп-үркүтүү) кылмыш болуп эсептелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Көрсөтмө берүүгө мажбурлоо

Көрсөтмө берүүгө мажбурлоо – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган сот акыйкаттуулугуна каршы жасалган кылмыш. Алдынала тергөө жана алгачкы текшерүү жүргүзүүчү кызмат адамдары тарабынан шек саналган адамдарды, айыпталуучуну, күбөнү көрсөтмө берүүгө мажбурлоо же эксперттерди коркутуп-үркүтүү ж. б. мыйзамсыз аракеттер аркылуу корутунду чыгарууга мажбурлоо.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Көрсөтүлүүчү чек

Көрсөтүлүүчү чек – көрсөтүүчүгө жазылып берилүүчү чек. Аны берүү жөнөкөй тапшыруу менен ишке ашырылат. Кеңири таралган эмес; эларалык эсептешүүлөрдө колдонулбайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Көрсөтүүчүнүн акциясы

Көрсөтүүчүнүн акциясы – көрсөтүүчүсү алардын толук ээси болуп саналган акциялар. Мындай акциялар боюнча укук кыюу аны иш жүзүндө башкага берүү менен ишке ашырылат. К. а. ал толук өлчөмдө төлөнгөн шарттарда гана чыгарылышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Көрсөтүүчүнүн вексели

Көрсөтүүчүнүн вексели – көрсөтүлүүсү боюнча төлөнүп берилүүчү которум вексели ( тратта ).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр