Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Парламенттик сессия

Парламенттик сессия (лат. sessio – жыйын) – парламент (парламент палаталары) жана анын комитеттери менен комиссияларынын пленардык жыйындары өтө турган мезгил аралыгы. Жыл ичинде канча кезектеги сессия болору мыйзам же каада боюнча белгиленет; андан тышкары жана адаттан тыш учурда чакырылган П. с. чукул чакырылган (кезексиз, адаттан тыш) деп аталат. КР ЖК сессиясы жыйын таризинде жана жылына бир ирет, т. а. сентябрь айынын алгачкы жумушчу күнүнөн тартып, кийинки жылдагы июнь айынын акыркы жумушчу күнүнө чейин өткөрүлөт. КР ЖКнын кезексиз сессиясы КР Президентинин, КР Өкмөтүнүн же КР ЖК депутаттарынын 1/3 бөлүгүнүн сунушу боюнча КР ЖК Төрагасы тарабынан чакырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Парламенттик угуу

Парламенттик угуу – парламенттин ыйгарым укуктарына кирген белгилүү бир мыйзам долбоорлору же дагы башка маселелер боюнча парламент мүчөлөрүнүн, мамлекеттик жана коомдук ишмерлердин, ошондой эле эксперттердин пикирин угуудан турган парламенттин же анын бир жыйынынын иш тариздеринин бири. Ал ачык (жарыя) жана жабык П. у. болуп бөлүнөт. Анын натыйжалары боюнча корутундулар (сунуштар) кабыл алынышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Парламенттик укук

Парламенттик укук – парламент мүчөлөрү менен анын палатасынын жекече жана жалпы иш-аракетинде кармануучу жазуу жүзүндөгү жана демейдеги ченемдер, парламенттин «ички мыйзамы», анын жекече ишбилгиси. П. у-тун башкы башаты парламенттин (анын палатасынын) регламенти болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Партизан

Партизан (фр. partisan ) – 1) эларалык укук боюнча, өз атамекенинин эркиндиги менен көзкарандысыздыгы үчүн душман басып алган (өкүмдар бийлик көзөмөлдүк кылган) аймактагы уюшулган партизандык күчтөрдүн катарында өз эрки менен согушуп жаткан адам. Эгер алар тарабынан төмөндөгү шарттар канагаттандырыла турган болсо, П-дар комбатант болуп саналат: кол алдындагылардын жоопкерчилигин алган жак башында турса; тийиштүү деңгээлде уюштурулса; айырмалоочу белгилери болсо; курал-жарактарын ачык алып жүрүшсө; согуш мыйзамдары менен согуш каадаларын сакташса. Убактылуу басып алынган аймактагы согуштук аракеттерге катышкан Улуу Атамекендик согуштун катышуучулары да П-дардын катарына кирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Партиялык тизме

Партиялык тизме — КР ЖК жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына шайлоолордо саясий партиялар жана шайлоочулардын бирикмелери (жааттары) жылдырышкан талапкерлердин тизмеси.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Партиялык тутум

Партиялык тутум – коомчулуктун саясий уюмдашуусун мүнөздөгөн, бир жагынан өзү дагы саясий партиялар менен мамлекеттин ортосундагы мамилелер аркылуу мүнөздөлө турган, экинчи жагынан – партиялардын саясий тутумдар менен жарандардын өзара карым-катнашы аркылуу мүнөздөлө турган институт. Ырасмий тыюу салынгандыгына байланыштуу, болжол менен жыйырма чакты өлкөдө (Бутан, Оман, Катар, Кувейт, Сауд Аравиясында ж. б.) саясий партиялар жок. Калган мамлекеттерде бир партиялуу же көп партиялуу тутумдар бар (кара:Көп партиялуулук). Конституциялык укук илиминде аргандай тутумдар кездешет: бири артыкчылык кылган көп партиялуу тутум – «биржарым партиялуулук» (Япония, Мексика, Швеция), эки жетектөөчү партиясы бар тутум – «эки партиялуу» (АКШ, Улуу Британия), эки жетектөөчү партиясы бар, бирок анын бири такай кыйла майда партия (партиялар) менен түзүлгөн биримдикке таянууга аргасыз болгон тутум – «2 жана 1/2 партиялуу» (ГФР), көп партиялуу тутумдун өзү Франция, Орусия, Кыргызстан). Кийинкисинин өзгөчө түрү катары партиялардын саны мыйзамда бышыкталган тутум (1966–1979-жж., Бразилияда, 1976–1990-жж., Сенегалда, азыркы учурда Нигерия менен Индонезияда жашап турат). Бир партиялуу тутумдар тоталитардык жана өкүмдар бийлик өкүм сүргөн өлкөлөргө мүнөздүү. Мында көп учурларда жападанжалгыз партиянын «жетекчи ролу» конституциялык бышыктоого ээ болот. Азыркы учурда бир партиялуу тутумдар КЭДРде, Вьетнамда, Лаосто, Кубада жашап турат. КЭРде көп партиялуулук сымак тутум жашап турат: чексиз бийликке ээ коммунисттик партия менен бир катарда анын кынк этпестен колдоочу дагы бир канча майда партиялар бар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Партиялык ченталап

Партиялык ченталап – кээбир бир партиялуу тутум өкүмсүргөн мамлекеттердеги башкаруучу партиянын мүчөлөрүнө гана солгун шайлоо укугун бере турган талап. Ал эми көп партиялуу тутуму бар (Мексика, Перу, Таиландда) же партиялардын катталган сандуу тутуму бар (Индонезияда) кээбир өлкөлөрдө П. ч-тын башка түрү да кездешет. Мында парламенттик шайлоого талапкерлерди сунуш кылууга саясий партиялардын гана укугу бар, демек иш жүзүндө партияда жоктор солгун шайлоо укугунан ажырап калган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Паспорт

thumb|upright|Паспорт.
Паспорт – 1) ҚР жана башқа бир қатар өлкөлөрдө жарандардын инсандығын күбөлөндүрүүчү жана жарандығын тастықтай турған мамлекеттик ырасмий документ. ҚР аймағындағы П-тор: а) ҚР жаранынын П-у – өлкө ичинде қолдонууға арналған; б) жалпы жарандық П. – республика чегинен сыртқары жерде қолдонууға арналған, ҚР аймағынан чығууға жана ҚР аймағына кирүүгө уқуқ берет; в) қызмат П-у – мамлекеттик қызматтын башқы же жоғорқу қызмат ордун ээлеп турған ҚР жарандарына берилип, қызмат иштери боюнча четөлкөлөргө чығууда қолдонулат; г) дипломаттық П. – қызмат иштери боюнча чет өлкөлөргө чыққанда, ҚР жарандарынын инсандығынын мамлекеттик органдарда жоғорқу қызмат ордун ээлей турғандығын күбөлөндүрөт; 2) ишқаналар, имараттар, қурулуштар ж.б. объектилер (м.: турақжайға ээлик П-у ) жөнүндө негизги маалыматтарды қамтуучу қаттоо же технологиялық документ.

 Қолдонулған адабияттар 
 Юридика аталғылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-қырғызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалық аталғылар жана түшүнүктөр
Паспорттук тутум

Паспорттук тутум – жарандардын инсандыгын күбөлөндүрүүчү бирдиктүү документтерди – паспортторду киргизүү аркылуу жарандарды каттоого алуу, аларды туруктуу жашаган жана убактылуу барган жери боюнча каттоо, ошондой эле даректик-маалымкат иш тартиптерин белгилей турган эрежелердин жыйындысы. П.т-дун негизги милдеттеринин бири – укук тартибин коргоо. П.т. эркин жүрүү жана туруктуу жашаган жерди эркин тандап алуу сыяктуу конституциялык укуктардын сакталуусуна жолтоо болбоого тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пассивдер

Пассивдер – кредитордук карыздары менен кошо, зайымдык жана тартылган каражаттардан турган милдеттенме (жармакташ жардам, жардам, жеке каражаттарынан сырткары).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патент

Патент (лат. patens ( patentis ) – ачық, айқын) – салық қызматы тарабынан берилип, салық төлөөчүнүн тийешелүү салықты төлөгөндүгүн жана белгилүү бир экономикалык ишкердүүлүк менен иштөө уқуғун күбөлөндүрө турған документ. Ишмерлердин (адатта жеке ишмердүүлүк қылған) мамлекеттен мындай П-ти сатып алуусу аны андан ары салық төлөөдөн бошотот (жақынқы жылдар же дақы бир мезгил аралығындағы).
 Қолдонулған адабияттар 
 Юридика аталғылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-қырғызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалық аталғылар жана түшүнүктөр
Патент жөндөмдүүлүгү

Патент жөндөмдүүлүгү – ошол өлкөнүн аракеттеги мыйзамдарынын негизинде жаңы табылга катары таанылышы мүмкүн болбогон техникалык чечилиш касиеттеринин жыйындысы. Эгер ал жаңы ачылыш болсо, ойлоп табуу деңгээли болсо жана өндүрүштө колдонууга мүмкүн болсо, жаңыдан ойлоп табылган табылгага укуктук коргоо берилет (кара:Ойлоп табуу).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патент тазалыгы

Патент тазалыгы – техника объектисинин юридикалык касиети; ал ошол өлкөнүн патенттик аракет аймагында эч кооптонуусуз эле эркин пайдаланыла берет. Эгер кандайдыр бир өлкөгө ташылып келинген техника объектиси ошол өлкөдөгү башка бирөөгө берилип калган патенттин же өнөржай үлгүсүнүн күбөлүгүнүн аракетине туштугуп калса, «таза эмес» болуп чыгышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патентсиз лицензия

Патентсиз лицензия – кандайдыр бир себептер менен али патенттеле элек, же такыр патенттик коргоого жатпаган (колдонуудагы мыйзамдар боюнча) техникалык жетишкендикке берилүүчү лицензия .
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патенттелген дары-дармек каражаттары

Патенттелген дары-дармек каражаттары – өндүрүү жана сатуу укугу КР патент мыйзамдары тарабынан корголуучу дары-дармек каражаттары.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патенттик ишеним берилген өкүл

Патенттик ишеним берилген өкүл – патенттик талаптарга ылайык, КР патенттик ишеним берүүнүн мамлекеттик каттоосунда катталган жана белгиленген тартипте аттестацияланган жана ага Кыргызпатенттин жана өнөржай менчиги менен асылдандыруу жетишкендиктеринин объекттерине коргоо укугун алуу жана жүргүзүү маселелери боюнча дагы башка уюмдардын алдында жеке жана юридикалык жактарга ишенимдүү өкүлчүлүк кылуу укугу берилген жеке жак. П. и. б. ө. иш-аракетине жеке жана юридикалык жактардын өнөржай менчиги менен асылдандыруу жетишкендиктеринин объекттерине карата укугун, эркин жана мыйзамдуу кызыкчылыгын коргоо үчүн адистик көмөк көрсөтүү боюнча аттестацияланган адистердин иш-аракети кирет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патенттик лицензия

Патенттик лицензия – патенттелген ойлоп табууга (башка техникалык жетишкендик) берилүүчү лицензия .
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патенттик пул

Патенттик пул — карамагындагы патенттерди жайгаруу менен, аны колдонуу лицензиясын жүргүзө турган өз алдынча фирманы түзүү жөнүндөгү бирнече фирмалардын өзара макулдашуусу.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патенттик укук

Патенттик укук – мүлктүк, ошондой эле аны менен байланыштуу мүлктүк эмес мамилелерди жөнгө салуучу мыйзам тармагынын ченемдери. Ал жаңы табылгаларды, пайдалуу үлгүлөрдү, өнөржай үлгүлөрүн табуу, укуктук жактан коргоо жана пайдалануудан, аталган объектилерди патент берүү жолу аркылуу укугун коргоо тутумун орнотуудан улам келип чыгат. Интеллектуалдык менчик тууралуу мыйзамдардын курамдуу бөлүгү болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Патенттик эскертме

Патенттик эскертме – экспорттук келишим шартындагы, ага ылайык сатуучу патенттелген таза товарды (келишим түзүлгөн учурдагы) алып келип берүүгө, ал эми сатып алуучу тийешелүү мөөнөттөн кечиктирбестен (маалымат түшкөн шарттарда) сатуучуга үчүнчү жактардын укуктары жана доолору тууралуу билдирүүсү тийиш болгон эскертме.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пенитенциардык тутум

Пенитенциардык тутум (лат. poenitentiarius – түзөтүүчү) – камактагыларды жазалоого жана түзөтүүгө багытталган абак чаралары; төмөнкүдөй П. т-дар белгилүү: а) пенсильвандык же филадельфиялык – жалгыз камоо, унчукпоо, сый катары жумуш берүү, диний таасир этүү; б) унчукпоо (Обэрндик) түзөтүүнүн ошол эле каражаттары, бирок милдеттүү иштетүү; в) жиктештирилген – алдынкы экөөнүн кошундусу: биринчиси кыска мөөнөткө камалгандар үчүн, экинчиси узак мөөнөткө камалгандар үчүн; г) прогрессивдүү – белгилүү сандагы жумуштардын жиктештирилген өндүрүштүк талаптары жана онолгондорго шарттуу эсалуу берүү; жана д) мөөнөтү боюнча аныкталбаган камактагылар – жалгыз камоо, адегенде шарттуу, андан кийин онолгондорду толук бошотуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Перлюстрация (ачып кароо)

Перлюстрация (ачып кароо) (лат . perlustro – көрүп турам) – цензура же көзөмөлдөө максатында почта аркылуу жөнөтүлгөн кат-кабарлардын мамлекеттик же дагы башка органдар тарабынан жашыруун ачып каралышы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Персона нон грата

Персона нон грата (лат . persona non grata – жагымсыз жан) – дипломатиялык укук боюнча жагымсыз жан, адам дегенди билдирет. П. н. г-ны жарыялоо – анын аймагында бул дипломаттын, анын үйбүлө мүчөлөрүнүн же дипломатиялык өкүлчүлүктүн кандайдыр бир кызматкеринин мындан ары калышынын мүмкүн эместиги тууралуу мамлекеттин тигил же бул тариздеги билдирүүсү. Өкүлчүлүк кылган өлкө билдирүүдө көрсөтүлгөн же (эгер белгилүү бир мөөнөт көрсөтүлбөсө) ыңгайлуу мезгил ичинде тийешелүү жакты чакыртып алууга милдеттүү. Эгер ал жак өлкөдөн чыгып кетпесе, анда жергиликтүү бийлик мажбурлап чыгарууга аргасыз болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Персонал

Персонал (лат . persona – инсан) – жумушчулар жамааты же эмгек келишиминин негизинде эмгектик иш-милдеттерин жүргүзүүчү жактардын жыйындысы. Эгер ал иш жалдоонун жарандык-укуктук келишиминин негизинде жүргүзүлсө, анда ал жак П-га кирбейт.

Жумушка алуу - бул уюмдагы бош орундарга талапкерлерди табууга жана тандоого багытталган адистештирилген иш, HR функциясы. Бул иш-менеджерлер, ошондой эле уюмдун штатындагы кадрларды тандоо боюнча адистер, же түздөн-түз линиялык менеджерлер тарабынан, мисалы, чакан бизнесте жүргүзүлүшү мүмкүн. Заманбап эмгек рыногунда талапкерлерди издөө жана тандоо боюнча адистештирилген агенттиктерди – иш берүүчүгө акы төлөнүүчү кызматтарды көрсөтүүчү рекрутингдик агенттиктерди жана талапкерлер үчүн акы төлөнүүчү кызматтарды көрсөткөн ишке орноштуруу агенттиктерин камтыган жалдоо инфраструктурасы бар. Инфраструктура ошондой эле кесипкөй социалдык тармактарды жана жумуш издөө боюнча адистештирилген веб-сайттарды камтыйт.

Персоналдын лизинги – бул башкаруунун технологиясы, аутсорсингдин бир түрү, ал үчүнчү тараптын уюмдарынын кызматтарын колдонуу менен компаниянын бизнес процесстерин керектүү эмгек ресурстары менен камсыз кылууга мүмкүндүк берет.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пестициддерди жана агрохимикаттарды колдонуу регламенти

Пестициддерди жана агрохимикаттарды колдонуу регламенти – пестициддерди жана агрохимикаттарды колдонуу тартиптерине жана шарттарына карата коюлуучу милдеттүү талаптар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Петитция

Петитция (лат. petitio ) – мамлекеттик бийлик органдарына кат жүзүндө бериле турган жамааттык өтүнүч (кара:Петиция укугу).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Петиция укугу

Петиция укугу – жарандардын бийликке жазуу жүзүндө талаптар, сунуштар, даттануулар менен кайрылуусунда, ага бийлик иш жүзүндө белгиленген тартипте жооп берүүгө милдеттүү болгон конституциялык саясий укуктарынын бири. Бир катар конституциялар (м.: Венгрияныкы) жарандардын гана эмес, баардык адамдардын П. у-н тааныйт. Кээбир өлкөлөрдүн (м.: Испания ж. б.) конституциялары жарандардын айрым категориялары (эреже катары, аскер адамдары, коопсуздук жана тартип сактоо органдарынын кызматкерлери) П. у-н жеке тартипте гана пайдалана алышарын белгилейт. КР конституциялык мыйзамдары «петиция» аталгысынын өзүн колдонбостон, жарандарга өздөрүнүн компетенцияларынын чектеринде ал кайрылууларды кароого жана мыйзамда белгиленген мөөнөттө жүйөлөнгөн жооп берүүгө милдеттүү мамлекеттик органдарга жана өзалдынча башкаруу органдарына жеке жана жамааттык кайрылууларды жөнөтүү мүмкүнчүлүгүн берет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пиромания

Пиромания – өрттөөгө болгон тубаса ышкы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Плебисцит

Плебисцит (лат. plebs – жөнөкөй эл жана scitum – чечим , токтом) – эреже катары, белгилүү бир аймактын тагдырын чечүү максатында жарандардан сураштыруу. Кээбир өлкөлөрдө (м.: Францияда) референдумдун түгөй түшүнүгү болуп саналат. Шарттуу-юридикалык көзкараштан алганда, П-тин жана референдумдун жолжоболору дал келет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пленардык жыйналыш

Пленардык жыйналыш – парламент, анын палатасы, же дагы башка өкүлчүлүк органдары толук курамында чогула турган өкүлчүлүк бийлик органдарынын иш-аракетинин өтө маанилүү таризи. П. ж-та гана жетекчи кызмат адамдары менен органдарды шайлоо, бюджетти бекитүү, ыйгарым укук берүү сыяктуу өтө маанилүү маселелер боюнча чечимдер кабыл алынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пленум

Пленум (лат . plenum – толук) – кандайдыр бир уюмдун шайлануучу жетекчи орган мүчөлөрүнүн же жогорку соттордун толук курамындагы чогулушу. Мисалы, КР Жогорку сотунун П. сот тажырыйбасын иликтөө жана жалпылоо материалдарын карайт жана сот тажырыйбасынын маселелери боюнча төмөн турган соттор аткарууга милдеттүү болгон жетектөөчү түшүндүрмөлөрдү берет; жергиликтүү соттордун КР мыйзамдарын жана башка ченемдик укуктук актыларын колдонуусу боюнча материалдарды карайт ж. б. КР Жогорку сотунун П. КР Жогорку сотунун төрагасы тарабынан зарылчылыкка жараша, бирок жылына кеминде 2 жолу чакырылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пломба

Пломба (фр . plomb – коргошун) – товарларга же бекитилген жайларга ж.б. илинүүчү коргошун (же дагы башка материалдан жасалган) мөөр. Бажы укугундагы бажылык жактан камсыздандыруу каражаттарынын бири.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Плюралдык (көптүк) вотум

Плюралдык (көптүк) вотум – конституциялык укукта шайлоочунун бирнече жолу добуш берүү мүмкүнчүлүгү. ХIХ кылымда кеңири колдонулган – Улуу Британияда, Германияда жана Батыш Европанын башка биркатар өлкөлөрүндө мындай тартип өкүм сүргөн: жаран өзү жашаган жердеги шайлоо тизмесине киргизилүү менен бир катарда анын кыймылсыз мүлкү жайгашкан, же ал жогорку билимге ээ болгондугу тууралуу диплом алган университет турган шайлоо чөлкөмүндөгү тизмеге да кошулган. ХХ кылымда өз маанисин жоготкон. Австралиянын жана Жаңы Зеландиянын кээбир штаттарында гана сакталып калган, аларда ири менчик ээлери жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарына шайлоодо бир канча добушка ээ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Пневматикалык (желаткы) курал

Пневматикалык (желаткы) курал – кысылган газ сымал заттын кубатынан улам атылган жана багыттуу кыймылга ээ болгон элемент менен белгилүү бир бутаны жыгууга багытталган курал.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр