Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Айырбаштоо келишими

Айырбаштоо келишими – арбир тарап бир товарга башка бир товарды айырбаштоо менен, экинчи тараптын менчигине өткөрүп берүүгө милдеттенген келишим. Эгер ал А. к. жөнүндөгү мыйзамдык ченемдерге жана айырбаштоонун маңызына карама-каршы келбесе, А. к. тийиштүүлүгүнө жараша КР соода-сатык жөнүндө мыйзамдарындагы эрежелер колдонулат. Мында ар бир тарап товарды өткөрүүгө милдеттенген сатуучу катары жана аны айырбаштоого милдеттенген алуучу катарында да таанылат. Эларалык соодада А. к. адатта бартердик деп аталат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аккламация

Аккламация (лат. аcclamatio ) – эларалык уюмдарда жана конференцияларда чечимдерди кол чабуулар менен (добуш берүүсүз) кабыл алуу усулу.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аккорддук тутум

Аккорддук тутум (ит. accordo – макулдашуу, келишим) – эмгек акы төлөө тутуму, мында жалданган жумушчулар иштин макулдашылган көлөмү үчүн (ишти аткарууга кеткен убакыт эсепке алынбайт) бир жолу акы алышат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аккредитивдик эскертме

Аккредитивдик эскертме – камсыздандыруучу коом тарабынан берилген экспортердук товарды ташып жеткирүүдөн тартып аккредитив боюнча тийешелүү төлөмдөрдү алганга чейин айрылып калуу, же зыян тартуу коркунучунан коргоочу полистин шарты.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аккредиттелген сынакжай

Аккредиттелген сынакжай – белгилүү бир сыноо иштерин жүргүзүүгө ырасмий улуксат алган сыноо-тажырыйба жайы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аккретиттөө, аккредитациялоо

Аккретиттөө, аккредитациялоо (лат. асcredere – ишеним көрсөтүү) – 1) эларалык укукта дипломатиялык өкүлчүлүктүн башчысы болуу менен, башка бир мамлекетте өз өлкөсүнүн өкүлү болуу. Бул ыйгарым укукту алуу өз ичине кабыл алып жаткан мамлекеттин (эларалык уюмдун) тийешелүү уюмуна, же ырасмий адамына өзүнө ушундай укук берилгенин күбөлөгөн документти тапшыруу актысын камтыйт; 2) улуттук укуктагы мамлекеттик органдар тарабынан аркыл субъектердин (билим берүү, медицина мекемелеринин, илимий уюмдардын, коммерциялык банктардын ж. б.) өзгөчө укуктарын таануу каадасы. М.: билим берүү мекемесин А. – мындай жолжобо анын мамлекеттик статусун (тибин жана түрүн) белгилөө, бышыктоо.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акниеттүүлүк, акылкөйлүк жана адилеттүүлүк

Акниеттүүлүк, акылкөйлүк жана адилеттүүлүк – субъектерге өздөрүнө тийешелүү жарандык укуктарын ишке ашыруунун чектерин аныктоого көмөктөшүүчү жана ошондой эле мыйзамдагы боштуктарды толуктоочу жалпы принциптер. Сот органдарынын жарандык укуктарды колдонууларынын жүрүшүндө такташтырылат. Тараптардын мамилелери түздөнтүз мыйзамда, тараптардын макулдашууларында, мыйзам жана укуктарды окшоштугуна карай (кара: Мыйзам анологиясы , Укук анологиясы ) пайдалануу мүмкүн болбогондо, ишкер жүгүртүмдүн салттарында 
жөндөлбөсө, тараптардын укук жана милдеттеринин мазмунун аныктоого мүмкүндүк 
берет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аксакалдар соту

Аксакалдар соту — аракеттеги КР мыйзамдарына ылайык, белгиленген тартипте сот, прокурор, ички иштер органдары ж. б. мамлекеттик органдар менен кызмат адамдары тарабынан жиберилген материалдарды кароого чакырылган ыктыярдуу башталышта түзүлүп, шайлоого жана өз алдынча башкарууга негизделген коомдук органдар. Аксакалдар соту урмат-сый менен абыройго ээ аксакалдардын арасынан жарандардын чогулушу, жергиликтүү кеңештер же дагы башка жарандардын ичинен айыл, кыштак, шаар аймагындагы жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүк органдары тарабынан уюштурулушу мүмкүн. Аксакалдар соту юридикалык жак болуп саналбайт жана акыйкат органдарында каттоого алынбайт.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Актив

Актив (лат. activus — ишкердүү) — 1) уюмдун кандай гана болбосун менчиги: машиналар менен шаймандар, туракжайлар, корлор, банк салымдары, баалуу кагаздарга инвестициялар, патенттер; 2) бухгалтердик теңдемдеги ишкананын материалдык жана материалдык эмес (гудвилл) баалуулуктарын чагылдырган бөлүгү; кайта өндүрүүдө жолжобосуна карай топтоштурулган каражаттардын курамын, жайгаштырылышын жана пайдаланылышын мүнөздөйт; 3) баланстын айрым түрлөрүндө (төлөм балансы ж. б. у. с.) кирешелердин чыгашалардан ашып кетүүсү.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Бухгалтердик эсеп
Активдерди сатуу

Активдерди сатуу – активдерди сатуу, алмашуу, өткөрүп берүү же башкача ажыратууну билдирет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акты

Акты (лат. actus – аракет, actum – документ) – 1) жосун, иш-аракет; 2) ырасмий документ, ал өз милдеттеринин чегинде, мамлекеттик орган, кызмат адамы тарабынын мыйзамда белгиленген таризде (мыйзам, жарлык, токтом ж. б.) чыгарылат жана милдеттүү аткарылуучу күчкө ээ болот.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акты китептери

Акты китептери – жарандык абалды мамлекеттик каттоого алуучу актылар китеби. А. к-нин тариздери, ошондой эле, аларды сактоонун мөөнөтү жана тартиби мыйзам менен аныкталат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцептөө

Акцептөө – баалуу кагаздарды жайгаштыруу кепилдиги; акцияларды алып-сатууда ортомчу уюмдардын кызмат көрсөтүүлөрүнүн түрү. Өз акциясын чыгарган компания аларды таратуу үчүн белгилүү бир тобокелчиликке даяр бирөөгө берет, ал акциялардын баарын тараталбай калышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцептөө мөөнөтү

Акцептөө мөөнөтү – төлөөгө коюлган, вексель төлөнүп берилүүсү тийиш болгон убакыт, мөөнөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцепт фирмасы

Акцепт фирмасы – улуттук өндүрүүчүлөрдөн буюмдарды жана азык-түлүктөрдү сатып алып, кайра сатып өткөрүүдө кыйынчылыкка учурап, кредиттерин товардык квитанциялар менен төлөшкөн экспорттоочуларды акцептик каржылоого адистешкен каржы мекемеси. Акцептик 
кредит тратта түрүндө жолжоболоштурулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцептант

Акцептант – коюлган эсеп, векселдер боюнча төлөп берүү милдетин моюндаган жак.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцепттелген вексель

Акцепттелген вексель – «Акцепттелди», «Кабыл алынды», «Төлөп берүүгө милдеттенем» деп жазылуу же жөн эле төлөп берүүчүнүн колу коюлуу менен жол-жоболоштурулуп, аны төлөөгө төлөп берүүчүнүн акцепти (трассаты) бар вексель. Төлөп берүүчү акцептант – 
белгиленген мөөнөттө төлөп берүүгө жоопкер башкы вексель карызкору болуп калат. 
Эгер өз маалында төлөнбөсө, вексель кармоочу акцептантка каршы доо коюуга 
акылуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцепттелген тратта

Акцепттелген тратта – өзү боюнча төлөө мөөнөтү 
жеткенче башка бирөөгө сатылбай турган баалуу кагаздардын бири. Банк тарабынан 
акцепттелген төлөм мөөнөтү бар вексель банктык баалуу кагаз катары каралат. А. 
т. дээрлик эларалык сооданы каржылоодо колдонулат, мисалы, четөлкөлүк 
өндүрүүчүнүн өз товарларын импорттоочуга сатуусу (экспорттоочуну же 
импорттоочуну кредиттөө таризи).
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцептелген чек

Акцептелген чек – банктын акцепти бар, анда көрсөтүлгөн сумманын алуучунун эсебине түшүүсүн кепилдөөчү чек.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцепт-рамбурс кредити

Акцепт-рамбурс кредити – импорттоочунун банкы анын которум векселдерин ( траттаны ) акцептегенде, аларды эсепке алуу менен экспорттоочуга накалай төлөп берилүүчү акцепттик кредиттин түрү. Бул кредиттин шарттары (чектөөсү, мөөнөтү, үстөгү ж. б.) банктар аралык алдынала сүйлөшүүлөрдө чечилет. Импорттоочунун банкынын өз бересесин жоюу ыкмалары да банктар аралык макулдашууда белгиленет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцептсиз төлөмдөр

Акцептсиз төлөмдөр – төлөм талаптарынын негизинде ишке ашырылуучу төлөөлөр, мында төлөөчүнүн макулдугу талап кылынбайт, ал тууралуу документте «Аксептсиз» деген атайын белги коюлат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцепттик банк

Акцепттик банк — тышкы сооданы насыялоого адистешкен банк.

 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцептөөчү банк

Акцептөөчү банк – которум векселдерин «акцептөөчү» банк.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцессордук укук мамилелери

Акцессордук укук мамилелери (лат. accessorios – кошумчалануучу) – башка (башкы) укук мамилелерине толуктооч болгон укук алакалары, ансыз А. у. м. Өз маанисин жана маңызын жоготот (м.: барымталоодон, кепилдиктен, бышмана айыптан келип чыккан укуктук мамилелер).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акционердик капитал

Акционердик капитал – бул акционердик коомдун капиталы, ал коомдун негизги каржылык ресурстарын билдирет. Акционердик капитал акционерлердин акцияларды сатып алууга салган акчаларын чагылдырган. 

Акционердик капиталды эки негизги бөлүккө бөлүүгө болот: 

 Жалпы акционердик капитал — бул коомдун жалпы акцияларынан келип чыккан капитал, ал акционерлердин негизги капиталына негизделет.
 Кошумча акционердик капитал — бул акцияларды эмитирлөө учурунда алынган акчадан тышкары, башка булактардан алынган капитал.
Акционердик капиталды башкаруу акционердик коомдун башкаруу органдары тарабынан жүргүзүлөт. Алар капиталдын жаратылышын, бөлүштүрүлүшүн жана пайдаланылышын көзөмөлдөшат.

Акционердик капиталдын структурасы жана өлчөмү акционердик коомдун башкаруучулары тарабынан кабыл алынган чечимдерге жараша өзгөрүлүп турат. Мисалы: акцияларды кайра сатып алуу, жаңы акцияларды чыгаруу же дивиденддерди бөлүштүрүү.

 Маанилери 
 Инвестицияларды тартуу: Акционердик капитал акционердик коомго инвестиция тартуунун негизги жолу болуп саналат, бул компаниянын өсүшүн камсыз кылат.
 Кызматкерлердин мотивациясы: Акцияларды берүү аркылуу кызматкерлерди тартуу жана алардын мотивациясын жогорулатуу мүмкүнчүлүгү.
 Кредиторлор үчүн кепилдик: Акционердик капитал компаниянын финансылык туруктуулугун көрсөтүп, кредиторлор үчүн кепилдик болуп саналат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акционердик коммандита

Акционердик коммандита – кээбир чет өлкөлөрдөгү акционердик коомдор менен коммандит шериктиктер белгилерин бириктирген компаниянын (шериктиктин) түрү. Катышуучулардын кээбирлери – аманатчылар А. к. милдеттенмелери үчүн өздөрүнүн баардык мүлкү менен, ал эми башкалары өздөрүнүн салымдарынын өлчөмүндө жооп беришет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акционердик коом (ак)

Акционердик коом (ак) – өз ишмердигин пайда табуу максатында ишке ашырган, акцияларды чыгаруу жана жайгаштыруу менен каражат тартуучу юридикалык жак. АКнын катышуучулары (акциячылары) коомдун милдеттенмелери боюнча жооп беришпейт жана өздөрүнө таандык акциялардын наркынын чегинде анын иши менен байланышкан чыгымдарды тартууга тобокелдик кылышат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акционерлердин реестри

Акционерлердин реестри (кийинки лат. regestrum , registrum – тизме) – акционердик коомдун акциялары менен жүргүзүлгөн бүтүмдөр жөнүндөгү жазууларды каттоо тутуму.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акционерлештирүү

Акционерлештирүү – ачык акционердик коомго 
кайра уюмдаштыруу менен мамлекеттик жана муниципалдык ишканаларды менчиктештирүү 
ыкмасы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акция наркы

Акция наркы – акциялардын сатуу баасы, ал эркин базар шарттарында туруктуу чоңдук боло албайт; фондулук биржада аныкталат. Акция аны банкка жайгаштырууда үлүш пайдадан кем эмес киреше алып келүүчү суммага сатылат. А. н. акциялардын ушул түрүнө суроо-талапка жана сунушка жараша болот. Акционердик коом ал боюнча үлүшпайдага төлөп берүүчү документ купондук баракча деп аталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акция тастыктамасы

Акция тастыктамасы – эмитент тарабынан чыгарылып, күбөкатта көрсөтүлгөн акциялардын санына карата укуктар жыйындысын күбөлөндүрүүчү документ; эмиссиялык баалуу кагаздар тастыктамасынын кеңири тараган түрү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акция түрүндөгү үлүшпайда

Акция түрүндөгү үлүшпайда – кошумча акция түрүндө төлөнүүчү үлүшпайдалар (акчалай төлөнүүчү үлүшпайдалардын карама-каршысы); бөлүнбөгөн кирешенин кошундусу менен чектелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцияга сатыккат

Акцияга сатыккат – белгилүү бир убакта (көрсөтүлгөн мөөнөт ичинде) жөнөкөй акция сатып алуу укугун күбөлөндүрүүчү тастыктама.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцияларга опцион

Акцияларга опцион – 1) белгилүү компаниянын акциялары менен жүрүгүзүлгөн опциондук бүтүм; 2) компаниянын кызматкерлерине анын акцияларын сатып алуу укугунун берилиши.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцияларды консолидациялоо

Акцияларды консолидациялоо – акционердик коомдун аракети менен акционердик коомдун жүгүртүүдөгү акцияларынын санын азайтуу ыкмаларынын бири, натыйжада коомдун жайгаштырылган 2 же андан көп акциялары ошол категориядагы (түрдөгү) бир жаңы акцияга конвентирленет. А. к. акционерлердин жалпы чогулушунун чечими менен жүргүзүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акциялардын көзөмөлдөгү пакети

Акциялардын көзөмөлдөгү пакети – өзүнүн ээсине акционердик коомдун үстүнөн иш жүзүндө көзөмөлдү камсыз кылган акциялардын саны. Майда акциялар кеңири таралган шарттарда коомдун ишин толук көзөмөлдөө үчүн акциялардын 20–30 пайызына (кээде андан аз) ээлик кылуу жетиштүү болот. Ошондуктан жекебасарга каршы мыйзамдар А. к. п-не так аныктама бербейт, бул укукту тийиштүү органдарга калтырат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцияны жайгаштыруу

Акцияны жайгаштыруу – акционерлерге тийешелүү болгон акциялар.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцияны кундаштыруу

Акцияны кундаштыруу – фондулук биржадагы базар баасын аныктоо.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акцияны майдалоо

Акцияны майдалоо – коом акционерлеринин жалпы чогулушунун чечими боюнча, жайгаштырылган коом акцияларын майдалашы мүмкүн. Анын натыйжасында коомдун 1 акциясы ошол эле коомдун ошондой эле категориядагы 2 же андан көп өтүмдүү акциясына айланат.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акча алмаштыруу жайы

Акча алмаштыруу жайы – накталай четөлкө валютасы менен алмаштыруу аткарымдарын жүргүзүүгө атайын улуксат алган акча алмаштыруу кеңселери.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акча алуу дүмүрчөгү

Акча алуу дүмүрчөгү – уюмдар тарабынан акча төлөөчүлөргө бериле турган жана кызмат акы, салык жана жүгүртүү, карызды кайтаруу ж. б. төлөмдөрүн төккөндүгүн ырастоочу белгиленген тариздеги документ.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр 
Категория:Бухгалтердик эсеп
Акча белгилери

Акча белгилери – нарк белгиси; жүгүртүүгө белгилүү бир сандагы баалуу металлды жайгаштырат. Баалуу металлдан куюлган тыйындар (КРде жок) же кагаз акча менен банк билеттери да А. б. катары эсептелет.
 == Колдонулган адабияттар ==
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акча каражаты

Акча каражаты – чарбачылык субъекттердин чарбачыл жүгүртүмүндө такай жүргөн банк эсептеринде акчалай таризде топтоштурулган кирешелери жана түшкөн каражаттары.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Акча котормосу

Акча котормосу – которумда көрсөтүлгөн жакка белгилүү бир сумманы төлөп берүү жөнүндө жазуу жүзүндөгү же телеграф аркылуу берилген тескеме-буйрук. А. к. менен кредит жана почта – телеграф мекемелери иштейт. А. к. алуучунун аты-жөнү, дареги көрсөтүлүү менен, которула турган сумманы тийиштүү мекемелерге которуу жолу аркылуу жүргүзүлөт.
 Дагы кара 
 Акча которуму
 Банк котормосу
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр