Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Firefox Focus

Категория:Программное обеспечение по алфавиту
Категория:Программное обеспечение, разработанное в 2015 году
Категория:ПРО:ИТ:Статьи по алфавиту
Категория:ПРО:ИТ:Последняя правка: в текущем месяце

Firefox Focus — Mozilla тарабынан чыгарылган Android жана iOS операциялык тутумдарында ишеген смартфондо жана планшеттер үчүн, ачык булактуу, купуялыккты сактоого багытталган мобилдик браузер. Firefox Focus алгач 2015-жылынын декабрда iOS мобилдик түзмөктөрү үчүн трекерди бөгөттөөчү колдонмо катары чыгарылган. Андан көп өтпөй, ал минималисттик браузерге айланды. 

2017-жылы июнда биринчи Android операциондук системасында иштеген түзмөктөр үчүн версиясы колдонууга берилген, колдонуучулар биринчи айда эле миллиондон ашык жолу бул браузерди өз смартфондоруна жана планшеттерине орнотушкан. 2017-жылдын январына карата 27 тилде жеткиликтүү болгон. 2018-жылдын июлунан бери Firefox Focus Locker тиркемисинин бир бөлүгү катары BlackBerry Key2ге алдын ала орнотулган.

Appleдин бөгөттөөчү чектөөлөрүн өтүү үчүн, Firefox Focus iOS түзмөктөрүндө UIWebView API колдонот. Androidде Blink 6.x жана андан мурунку нускаларын жана 7.0 нускадан жогору GeckoViewди колдонгон.

 Көзөмөлдөөдөн коргоо 
Firefox Focus онлайн трекерлерди жана ар түрдүү колдонуучуну көзөмөлдөчү тиркемелерден, операциялырдан сактайт. 

2018-жылдын 20-декабрынан тартып Mozilla Firefox Focus бардык URL даректерди да текшере ала турган функцияларга ээ болгон.
 Минималдык системалык талаптары 

 Apple мобилдик түзмөктөрү 
iOS 9 жана андан кийинки версияларында иштеген 64 биттик түзмөктөрдө гана иштейт: 

 iPhone 5s жана андан жаңылары;
 iPad Air жана андан жаңылары;
 iPad mini 2 жана андан жаңылары;
 iPod touch 6-мууну же андан жаңылары.

 Android мобилдик түзмөктөрүндө 
Firefox Focusту колдонуу үчүн Android 5.0 же андан жогорку версиясы талап кылынат.

 Firefox Klar 
"Firefox Klar' немис тилдүү өлкөлөр үчүн чыгарылган нускасы, аталышы Германиянын FOCUS жаңылыктар журналына окшош болгондугана байланыштуу - Klar деген аталышты колдонууга берилген. Firefox Klarда телеметрия толугу менен өчүрүлгөн.

 Галерея 

 Булактар
Султан (Кыргызстан)

Султан — Кыргыз Республикасынын Чүй облусун Чүй районундагы айыл. 
 Калкы 

 Булактар 

Категория:Ибраимов айыл аймагы
Категория:Айылдар
Кара-Кечит

Кара-Кечит — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Ноокат районундагы айыл. Төлөс айыл округу составына кирет, райондун борборунан 45 км, айыл аймагынын борборунан 3 км алыстыкта жайгашкан, жалпы аянты 75 га түзөт .
 Калкы 
Калктуу конуштун 130 кожолугунда 1 360 киши жашайт. Калктуу конушта 1 мектеп, 1 ФАП, 1 бала бакча, 1 мечит, 2 элге кызмат көрсөтүү ишканалар бар.
 Булактар 

Категория:Төлөс айыл аймагы
Категория:Айылдар
Кирахметлер, Газипаша

Кирахметлер- Анталия облусунун Газипаша районундагы бир квартал .

 тарых 
Айлананын аты Кыр Ахмет аттуу көчмөн хандан келип чыккан жана Кырахметлер Газипашага отурукташкан акыркы көчмөндөр тобу. Алар мурда кыштоо катары пайдаланган жерлерин сатып алуу менен Кырахметлерди негиздешкен.
Кырахметлер уруусу өздөрүн «Абдил уулу» деп атап, мүчөлөрү «Хасан уулу» жана «Кара Юсуф уулу» болуп үчкө бөлүнөт. Бул үч топ Багшы уруусунун үч башка бутагын түзөт. Негизинен алар кыргыздын багыш уруусу менен тектеш болуп, аты окшоштугунан улам огуздардан тараган «бахшыш» уруусу менен чаташтырылган. Абдил бей Кырахметлер уруусунун түпкү атасы катары каралып, кээ бир изилдөөлөрдө Караманоглу төбөлдөрү менен байланышы бар. Küçüktuncer, Melike. "GAZİPAŞA’DA TOPLULUKLARIN VE KİŞİLERİN KAYNAKLIK ETTİĞİ YER ADLARI THE PLACE NAMES IN GAZİPASA COMMUNİTİES AND PERSON ARE ORİGİNATE." Akademik MATBUAT 4.2 (2020): 1-16. Бирок булактарга караганда Абдил Би Эрзурум аймагына Дешт-и Кыпчак аймагынан келген. Бир аз убакыт Каракоюнлунун бийлиги астында жашаган уруу кийин Чукурова-Ташкале аймагына отурукташкан. Убакыттын өтүшү менен бул аймактан Анамурга, андан соң Газипашага көчүп келишкен. Абдил Бей; Анын Абдил, Хасан жана Юсуф аттуу 3 уулу бар жана Абдил бейдин уулу Кырахмет Би бул чөлкөмдүн аты жана тукумунун атасы болуп кабыл алынган. Бирок, Кырахметлердин экипаж мучелеру; Газипашага багыт алып, Музкент, Тосалак, Алания Сугөзү жана Анталия Кашта жашашат. 

 География 
Анталиядан 194 км, Газипашадан 16 км.

 Калк 
Жылдар боюнча коңшулардын калкынын маалыматтары 2008 271 2000 - 1997 231

 Булак 

Категория:Village
Категория:Turkey
Категория:Yoruks
Категория:Kıpchak
Категория:Nomad
Категория:Khan
Threads (колдонмо)

Threads — Facebook, Instagram жана WhatsAppтын ээси, америкалык Meta Platforms технологиялык компаниясына таандык онлайн социалдык медиа жана социалдык тармак кызматы . Ал Twitter сыяктуу башка микроблог платформаларына окшош иштейт. Колдонуучулар текстти, сүрөттөрдү жана видеолорду жайгаштырып, бөлүшө алышат; башкалардын билдирүүлөрүнө жооп берүү, репост кылуу жана жактыруу функциялары бар. Instagram менен чектеш колдонуучулар катталуу үчүн Instagram аккаунтуна ээ болушу керек жана ошол эле тутканы колдонууга милдеттүү. Колдонмо iOS жана Android'де толук функционалдык жана желеде чектелген функциялар менен жеткиликтүү.

Твиттерди Илон Маск сатып алгандан кийин, Meta кызматкерлери алгач Instagram үчүн текстке негизделген функция болгон Instagram Notes программасын жайылтууну талкуулашты.. Threads боюнча иштеп чыгуу 2023-жылдын январында башталган, андан кийин "Project 92" деп аталган. Threads боюнча маалымат март айында жарык көргөн жана The Verge июнда компаниянын ички жолугушуусунун чоо-жайын жарыялаган. Threads тууралуу чоо-жайы июль айында пайда болгон, андан кийин колдонмо 3-июлда Apple App Store дүкөнүндө 6-июлда чыга турганы белгилүү болгон

Threads(Жиптер) расмий түрдө 5-июлда жүз өлкөдө, анын ичинде АКШ, Улуу Британия, Австралия, Жаңы Зеландия, Канада, Япония, Индия жана Бразилияда ачылды. Социалдык тармак алгачкы 48 саатта 80 миллион колдонуучуга жетип, ChatGPT тарабынан коюлган рекорддон ашып, ушул күнгө чейинки эң тез жүктөлүп алынган колдонмо болуп калды. 

 Сырткы көрүнүшү жана өзгөчөлүктөрү 
Чыныгы убакыт режиминде баарлашуу жана бөлүшүү үчүн платформа катары иштелип чыккан Threads колдонуучуларга Twitter менен окшош тажрыйбаны камсыз кылууну максат кылат, жалпыга ачык, текстке негизделген билдирүүлөргө жана баарлашууларга ( микроблогдор катары да белгилүү) басым жасайт жана алар менен тыгыз байланышкан жана негизделген. Посттор 500 белгиге чейин текстти жана 5 мүнөттүк видеону камтый алат. 

 Колдонулган булактар
Кара-Токту

Кара-Токту — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Алай районундагы айыл. Жошолу айыл округу составына кирет, райондун борборунан 12 км, айыл аймагынын борборунан 2 км алыстыкта жайгашкан, жалпы аянты 42,12 га түзөт .

 Калкы 
Калктуу конуштун 120 кожолугунда 650 киши жашайт. Калктуу конушта 1 мектеп, 1 ФАП, 1 мечит, 5 элге кызмат көрсөтүү ишканалар бар.

 Булактар
Арал (Алай району)

Арал — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Алай районундагы айыл. Корул айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы - 775 киши.
 Булактар
Сары-Могол (Алай району, Талды-Суу айыл аймагы)

Сары-Могол — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Алай районундагы айыл. Талды-Суу айыл округу составына киретКыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору, 29.04.2023.
 Булактар
Ахим Штайнер

thumb|БУУӨПтун 9-администратору
Ахим Штайнер (17-май 1961-жылы) — бразилиялык айлана-чөйрө коргоочусу, учурда Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүгүү программасынын администратору жана Бириккен Улуттар Уюмунун Туруктуу өнүктүрүү тобунун төрага орун басары болуп иштейт.

БУУӨПго келгенге чейин БУУнун айлана-чөйрө боюнча программасынын аткаруучу директору (2006–2016) жана Оксфорд Мартин мектебинин директору (2016–2017) болгон. Ал ошондой эле Жаратылышты коргоо боюнча эл аралык союздун (IUCN) башкы директору жана дамбалар боюнча Дүйнөлүк комиссиянын башкы катчысы болуп иштеген.

 Бала чагы жана билими 
Ахим Штайнер Рио-Гранде-ду-Сулга эмиграцияланган немис фермеринин уулуMichael McCarthy (8.04.2012), Achim Steiner: 'We haven't even begun to understand the damage we are bringing to bear on the sustainability of our planet' The Independent. Ал 1961-жылы Бразилияда туулган, Каразиньодо жана Довер колледжинде окуганMichael McCarthy (8.04.2012), Achim Steiner: 'We haven't even begun to understand the damage we are bringing to bear on the sustainability of our planet' The Independent.. Оксфорд университетинин Вустер колледжинде бакалавр даражасын жана Лондон университетинин Чыгыш жана Африка таануу мектебинде (SOAS) өнүгүү экономикасы, аймактык пландоо, эл аралык өнүгүү жана экологиялык саясат боюнча адистешкен магистр даражасын алган. Штайнер, Германиянын өнүктүрүү институтунда жана Гарвард бизнес мектебинде да окуган.

 Карьера 
Штайнер эмгек жолун 1989-жылы Германиядагы GIZдин Айылдык аймактарды өнүктүрүү департаментинде баштаган. 1991-1997-жылдары Түштүк Африкада жана Вашингтондо Жаратылышты коргоо боюнча Эл аралык союзда (IUCN) иштеген. Ал Меконг дарыясы комиссиясынын башкы техникалык кеңешчиси (1997–1998) болгон. 2001-жылы ал IUCNге башкы директор катары кайтып келген.

 Булактар 

Категория:БУУ
30-февраль

thumb|345x345px| 1712-жылдын февраль айы үчүн швед жылнаамасы
30-февраль календарлык дата . Февраль айы Григориан жылнаамасы боюнча 28 күндөн ( толук жылдары 29 күндөн) турат. 

Швецияда өзгөчө бир учур болгон, 1712-жылы жылнааманы түзөтүү үчүн февраль айына 30чу күн кошулган.

 Швецияда 1712-жылдын 30-февралы 
1699-жылы Швеция Падышалыгы (ал кезде өз курамына Финляндияны да камтыган) Юлиан жылнаамасынан Григориан жылнаамасына өтүүнү чечкен. Бирок, шведдер жылнааманы ошол убакта топтолгон 11 күндүк айырмага жылдырбай, акырындык менен өтүүнү чечишкен. 

Швеция Падышачылыгында 40 жыл бою толук жылдарды өткөрүп жиберип турушкан, башкача айтканда, 28-февралдан кийинки эле 1-мартта өтүшү керек болчу. 4 жыл сайын алар Григориан жылнаамасына бир күндөн жакындашкан. 

1711-жылы Швециянын падышасы Карл XII жылнаамалык реформадан баш тартып, Юлиан жылнаамасына кайтып келүүнү чечкен жана 1712-жылы февраль айына 2 күн кошулук, бул жылдын февраль айы 30нан жаңырган.

Швеция Григориан жылнаамасына толугу менен 1753-жылы өткөн (1753-жылдын 17 февралынан кийин эле 1 март болот деп жарыяланган).

 КССРдеги 1930-1931-жылдарындагы болбогон 30-февраль 
1929-жылы КССРде революциялык жылнааманы киргизүү сунушталган, анда ар бир жумада беш күн жана ар бир айда 30 күн болуп, бир ай алты жумадан турмак. Артып калган 5 же 6 күн «айсыз танапистер» деп аталмак болгон.

Революциялык жынаама 1930 жана 1931-жылдары колдонулган, бирок бул жылдарда 30-февраль болгон эмес.

Ар бир ай отуз күндөн турат деген факта таянып, кээ бир булактар 30-февраль КССРде 1930 жана 1931-жылдары болгон деген тыянак чыгарып келишет. 

Чынында 30-февраль сунушу четке кагылган R. W. Davies, The Soviet economy in turmoil, 1929—1930 (Cambridge, Massachusetts: Cambridge University Press, 1989) 84—86, 143—144, 252—256, 469, 544. .

 Жумлалар (Цитаталар) 

 Николай Гоголь : "Отузунчу февраль" (" Жин тийгендин жазмалары ").
 Жорж Буш : "Бул бюджеттик сандар болжолдуу гана эмес, алар 30-февралда аяктаган каржы жылынын иш жүзүндөгү жыйынтыктары" 
 Игорь Губерман : «Кудайдын эсеби боюнча, менин спиралым кантип күйүп кетээрин билбейм, бирок мен өлүм күнү катары отузунчу февралды тандамакмын» Закатные гарики. Часть 4. .

 Дагы караныз 

 0 январь
 0-март

 Булактар 

 Шилтемелер 

 1712-жылдын февралында 30 күн )
 Календарларды өзгөртүү - Швеция )
 personal.ecu.edu/mccartyr/Russia.html )
Категория:Февраль
Рио-Гранде Республикасы

Категория:Исчезли в 1840 году

Рио-Гранде Республикасы (исп. República del Río Grande), 1840-жылдын 17-январынан 6-ноябрына чейин болгон Мексиканын түндүк бөлүгүндөгү көз карандысыз таанылбаган мамлекет .

 Мексикадан бөлүнүүгө түрткү болгон шарттар 
1821- жылы он жылдык күрөштөн кийин Мексика Испаниядан көз карандысыздыкка ээ болгон . Монархиялык башкаруу формасын киргизүү аракети ийгиликсиз болгондон кийин, 1824- жылы Мексикада жаңы конституция кабыл алынган. Бул конституциянын талаптарына ылайык Мексика Кошмо Штаттары (исп. Estados Unidos Mexicanos) деп аталган Америка Кошмо Штаттарына окшош федеративдүү республика түзүлгөн.

1833- жылы генерал Антонио Лопес де Санта Ана Мексиканын президенти болуп шайланган жана ал кызматынынын башында Мексиканын федеративдик статусун колдогон. 

Бирок өкмөттүн айрым мүчөлөрү президенттин жаңы саясий өнөктөштөрүнө каршы чыккандан кийин Санта-Ана бирдиктүү борборлоштурулган мамлекетти түзүү процессин баштоону чечип, Мексиканын конституциясын мыйзарынын иштөөсүн токтотуп, Конгрессти таркатып, ошону менен эле диктатордук ыйгарым укуктарды өз колуна топтогон.

Бул бүткүл өлкө боюнча козголоңдорго жана сепаратисттик кыймылдарга алып келген, алардын эң ийгиликтүүсү Техас революциясы болгон. Сакатекас Республикасынын жана Юкатан Республикасынын Мексикадан бөлүнүү аракеттери ишке ашкан эмес. Ошол эле учурда өлкөдө кулчулукту жайылтууга умтулган түрдүү бандалар пайда болгон. Көтөрүлүштөрдү жана сепаратисттик кыймылдарды баштаган көптөгөн каудильолор да аймактарды күч менен басып алууга катышкан.
left|thumb|270x270px| 1840-жылдагы Рио-Гранде Республикасынын аймагы
1840-жылдын 17-январында Ларедо шаарына жакын жайгашкан Оревенья ранчосунда Коауила, Нуэво-Леон и Тамаулипас штаттарынын саясатчыларынын жолугушуусу болгон. Алар федералдык өкмөткө каршы көтөрүлүштү баштоону, Мексикадан бөлүнүүнү жана борбору Ларедо шаары болгон, үч штаттан турган жаңы федерацияны түзүүнү максаташкан. Бирок үч штаттын конгресстери да, өкмөттөрү да бул саясатчылардын пландарын колдошкон эмес жана Мехикодогу федералдык өкмөттөн жардам, козголоңду басуу үчүн аскерлерди тартууга уруксат сурашкан.

Козголоңчулар өз өкмөтүн түзүшкөн:

 Президенти - Хесус де Карденас
 Аскерлердин башчысы - Антонио Росильо
 Тамаулипас штатынын өкүлү - Хуан Непомусено Молано
 Коахуила штатынын өкүлү - Франсиско Видаурри и Вилласеньор
 Нуэво-Леон штатынын өкүлү - Мануэль Мария де Ллано
 Кеңештин катчысы - Хосе Мария Хесус Кабрахаль

Жолугушуудан кийин коопсуздукту сактоо максатында Тамаулипас штатындагы Нуева-Сьюдад-Герреро шаарына барышкан. 1840-жылдын мартында Моралес салгылашуусунан кийин бул убактылуу өкмөт Техастагы Виктория шаарына көчүп, ал жерде козголоңчулар жеңилип жана жана бул республика жоюлганга чейин болушкан.

 Шилтемелер 

 Laredo Morning Times Online басылмасы
 "Мексика - Филибустинг: Рио-Гранде Республикасы," Дүйнөнүн желектери .
 Рио-Гранде музейинин сайты
 "Рио-Гранде Республикасы: анын көтөрүлүшү жана кулашынын окуясы", Техастын ДеВит колониясынын уулдары .
 Yahoo! Рио-Гранде Республикасын азыркы контекстте эскерген жаңылык макаласы
Категория:1840-жыл
Адмирал Сенявин (крейсер)

Категория:Статьи с универсальной карточкой
Категория:Википедия:Карточки без параметров
Категория:Статьи с универсальной карточкой, которая не добавляет изображение
«Адмирал Сенявин» - 68 бисhttp://russianships.info/eng/warships/project_68bis.htm долбоорунун советтик крейсери, башкаруучу пункт кемеси катары колдонулган.

 Курулуш тарыхы 
Заводдук номери: 437.

 1951-жылдын 31-августунда Аскердик деңиз флотунун курамына кирген.
 1951-жылдын 31-октябрында - №189 кеме куруучу заводдо («С.Орджоникидзе атындагы завод», Ленинград шаары ) курулуп башталган.
 1952-жылдын 22-декабрында сууга түшүрүлгөн.
 1954-жылдын 30-ноябрында - пайдаланууга берилген.

 Колдонулган тарыхы 

 1954-жылдын 18-декабрында - 4-деңиз флотунун курамына кирген.
 1955-жылдын 7-сентябрында - ТДФна (Түндүк муз деңиз флоту) которулган.
 1955-жылдын 24-декабрында Североморск шаарынан Ыраакы Чыгышка Түндүк деңиз жолун кесип өткөн жана ТОФна (Тынч океан флоту) которулган.
 1959-жылдын 17-21-ноябрларында, - Сурабаяга сапарга барган.
 1966-жылдын 31-декабрынан 1972-жылдын 24-июлуна чейин - 68-У2 долбоору боюнча Владивостоктогу «Далзаводдо» модернизациялоо жана кайрадан оңдоп-түзөө иштеринен өткөн .
 1973-жылдын 14-19-январында - Бомбейге сапарга барган.
 1973-жылдын 15-20-марттында - Могадишого сапарга барган.
 1973-жылдын 13-мартында - классификациясы башкаруучу пункт кемесине өзгөртүлгөн.
 1973-жылдын 20-24-декабрында - Порт-Луиске сапарга барган.
 1975—1977-жылдарда крейсерди флоттун келечектеги адмиралы Ф. Н. Громов башкарган.
 1978-жыл 13-июнь - аскердик окуулардын негизинде сыноо өткөрлп жатканда, кеменде өрт чыккан жана алдындагы биринчи мунарасында жарылуу болгон. Бул кырсыктан 37 адам набыт болушкан.
 1979-жылы 5—10-ноябрь — Хайфонго сапарга барган.
 1987-жылдын, 1 декабры -1988-жылы - «Далзаводдо» оңдоп-түзөө иштеринен өткөн.
 1989-жылдын 30-майы – кемедеги аскердик куралдар алынып салынган жана Аскердик деңиз флотунун курамынан чыгарылган.
 1989-жылдын 15-декабрында - толугу менен талкаланылган.
 1992-жылы - Индиялык компанияга металл катары сатылган.

 Булактар 

 Колдонулган адабияттар 

 Заблоцкий В. Крейсера «холодной войны». — М.: Коллекция, Яуза, 2008. — 224 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-26175-8.
Категория:68-бис долбоорунун крейсерлери
Александр Суворов (крейсер)

Александр Суворов — 68 бисhttp://russianships.info/eng/warships/project_68bis.htm долбоорунун советтик крейсери. Заводдук номери: 436.
 Курулуш тарыхы 

 1950-жылдын 31-августтунда — Аскер-деңиз флотунун курамына кирген.
 1951-жылдын 2-февралында — №189 кеме куруучу заводдо («С.Орджоникидзе атындагы завод», Ленинград шаары) курулуп башталган.
 1952-жылдын 15-майында — сууга түшүрүлгөн.
 1953-жылдын 31-декабрында — пайдаланууга берилген.

 Колдонуу тарыхы 

 1954-жылдын 18-февралында — 8 деңиз флотунун курамына кирген.
 1955-жылдын 12-17-октябрларында ― Портсмутка сапарга барган.
 1981-жылдын 26-31-майларында ― Аденге сапарга барган.
 1955-жылдын 24-декабрында - БДФна (Балтия деңиз флоту) которулган.
 1956-жылдын 27-февралында ― ТДФна (Түндүк муз деңиз флоту) которулган.
 1956-жылдын жайынан күзүнө чейин ― Североморск шаарынан Ыраакы Чыгышка барууда Түндүк деңиз жолун кесип өткөн.
 1956-жылдын 22-октябрында ― ТОФнун (Тынч океан флоту) 193 бригадасынын курамына которулган.
 1959-жылы - кызмат өтөөсү токтотулган.
 1969-жылы - кызмат өтөөсү жандандырылган жана кемеде жарым-жартылай модернизация жүргүзүлүп, ишке киргизилген.
 1971-жылдын 5-январынан — 1971-жылдын 4-июлуна чейин ― Инди океанындагы аскердик кызматта болгон. Кызмат учурунда Сомалиге (Могадишо, Бербера ) жана Индияга (Бомбей ) сапарга барган .
 1981-жылдын 26-31-майларында ― Аденге (Түштүк Йемен) сапарга барган 
 1986-жылдын 1-декабрында ― аскердик деңиз флотунун курамынан чыгарылып, кызмат өтөөсү токтотулган жана кеме токточу жайга алынып барылган.
 1989-жылдын 15-декабрында ― кемедеги аскердик куралдар алынып салынган жана аскердик деңиз флотунун курамынан толугу менен чыгарылган.
 1990-жылдын 19-апрелинде — кемедеги жабдыктар толугу менен алынып салынган.
 1991-жылдын ноябрь айында ― жок кылуу үчүн Индиялык жеке компанияга сатылган.

 Командирлери 

 Савин Григорий Емельянович
 Корнилов С.А. (1957-1960 жж.)
 Чумичев 1-даражагы капитан (1971-ж.) 
 Мишанов Валентин Григорьевич (1974-1979 жж.)
 Сергеев Валерий Николаевич (1979-жылдын мартынын - 1981-жылдын октябрына чейин)
 Савельев А.И. (1981-1984 жж.)
 Халевин В.Г. (1984-1988 жж.)
 Крылов С.С. (1988-1989 жж.)

 Булактар 

 А. Ермак. Крейсер «Суворов». — М.: Солон-пресс, 2015. — 336 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-91359-164-7.
 В. Заблоцкий. Крейсера «холодной войны». — М.: Коллекция, Яуза, 2008. — 224 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-26175-8.
Категория:68-бис долбоорунун крейсерлери
Кашка-Терек (Өзгөн району)

Кашка-Терек — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Баш-Дөбө айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы - 2 773 киши.
 Булактар 

Категория:Баш-Дөбө айыл аймагы
Кара-Тарык

Кара-Тарык — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Жалпак-Таш айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы - 904 киши.
 Булактар 

Категория:Жалпак-Таш айыл аймагы
Боз-Ала

Боз-Ала — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Жалпак-Таш айыл округу составына кирет, райондун борборунан 41 км, айыл аймагынын борборунан 6 км алыстыкта жайгашкан, жалпы аянты 47 га түзөт .

 Калкы 
Калктуу конуштун 55 кожолугунда 276 киши жашайт. Калктуу конушта 1 мектеп, 1 мечит, 2 элге кызмат көрсөтүү ишканалар бар.
 Булактар 

Категория:Жалпак-Таш айыл аймагы
Ботомойнок

Ботомойнок — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Жыланды айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы - 256 киши.
 Булактар 

Категория:Жыланды айыл аймагы
Тосой

Тосой — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Зергер айыл округу составына кирет.
 Булактар 

Категория:Зергер айыл аймагы
Ынтымак (Өзгөн району, Кызыл-Октябрь айыл аймагы)

Ынтымак — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Кызыл-Октябрь айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы - 1112 киши.
 Булактар 

Категория:Кызыл-Октябрь айыл аймагы (Өзгөн району)‎
Жан-Шоро

Жан-Шоро — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Өзгөн районундагы айыл. Кароол айыл округу составына кирет.
 Булактар 

Категория:Кароол айыл аймагы
Сардоба суу сактагычы

Сардоба суу сактагычы Өзбекстандын Сырдарыя облусунда курулган суу сактагыч. 2017-жылы Түштүк Мирзочөл каналынын борбордук тармагы агып өткөн аймакка курулган. Суунун сыйымдуулугу 930 млн м³, бийиктиги 28,8 м |Сирдарёда кичик ГЭС қурилиши бошланди.

 ГЭСтин долбоору 
2020-жылдын 21-апрелинде «Өзбекгидроэнерго» ААК Сардоба суу сактагычынын айланасында ГЭСтин курулушун баштады. 21,3 миллион евролук ГЭСтин курулушун 2023-жылы бүтүрүү пландалган. Курулушту Орусиянын "Росексимбанк" каржылайт. Орус тараптан негизги подрядчы болуп “Силовые машина – ЗТЛ, ЛМЗ, Электросила, Энергомашекспорт” ишканасы саналат, аны менен 19,2 миллион еврого барабар келишим түзүлгөн. Долбоорго ылайык, ГЭСтин жалпы кубаттуулугу 10,7 МВтка барабар болуп, ага 5,35 МВт болгон эки гидроагрегатты орнотуу белгиленген. ГЭСтин жылдык кубаттуулугу 41,1 млн кВт. саатка барабар кылуу пландаштырылган Ўзбекистонда қиймати 21,3 млн еврога тенг ГЭС қурилиши бошланди.

 Суу ташкыны 
 Булактар 

Категория:Суу сактагычтар
Франсиско Рамон Викунья

Франсиско Рамон де Викунья Ларраин (1775-жыл — 13-январь 1849-жыл) — Чилинин аскер, саясий жана мамлекеттик ишмери, 1829-жылы Чилинин президентинин милдетин аткаруучу.https://www.bcn.cl/historiapolitica/resenas_parlamentarias/wiki/Francisco_Ram%C3%B3n_De_Vicu%C3%B1a_Larra%C3%ADn

 Өмүр баяны 
Келип чыгышы боюнча Баск. Борбор калаадагы эң мыкты окуу жайлардан билим алып, өзүн саясатка, айыл чарбасына арнаган. Креол аристократиясына таандык.

1810-жылы Чилинин көз карандысыздык согушуна катышкан. Ал ок атуучу куралдарды чыгаруу боюнча өлкөдөгү биринчи ишкананы уюштурган.

Испаниянын колониялык администрациясына каршы кутум уюштурган деген айып менен ал камакка алынып, өлкөдөн сүргүнгө айдалган. Сүргүндө жашаган.

 Булактар 

Категория:Инсандар
Категория:Саясатчылар
Категория:Мамлекеттик башчылары
Категория:Президенттер
Хосе Томас Овалле

Хосе Томас Овалле и Бесанилла (21-декабрь 1787-жыл — 21-март 1831-жыл) — Чилинин саясий, коомдук жана мамлекеттик ишмери, Чилинин президенти (1829—1830), Чилинин убактылуу президенти (1830—1831), Чилинин вице-президенти (1830).https://www.biografiasyvidas.com/biografia/o/ovalle_jose.htm

 Өмүр баяны 
Ал Сан-Фелипедеги Королдук университетинде юриспруденцияны окуп, 1809-жылы юридикалык илимдердин доктору даражасын алган.

Ал юридикалык иш менен алектенген, айыл чарбасы жана мүлкүн башкаруу менен алектенген.

Мекенчилдик күчтөрдүн колдоочусу. Ал эки жолу Сантьяго шаарынын депутаты болуп шайланган (1823 жана 1824—1825), сенатор (1824), Сантьяго провинциялык ассамблеясынын вице-президент болуп шайланган, 1830-жылдагы съезддин делегаты болгон.

1829-жылдын 24-декабрынан 1830-жылдын 18-февралына чейин Чилинин президенти, андан кийин 1830-жылдын 1-апрелинен 1831-жылдын 8-мартына чейин — Убактылуу президент. 1831-жылы ал Чилинин вице-президенти болгон.

Ал либералдык федералисттер менен консервативдүү централисттердин ортосундагы жарандык согуштан кийин мамлекеттик бийликти консолидациялоого умтулган. Ал Чилиде борбордук бийликти чыңдоону жактады. Ал өлкөнүн экономикасын калыбына келтирүү менен алектенген, анын тушунда Чили дүйнөдө төртүнчү ири жез өндүрүүчүсү болууга жетишкен.

 Булактар 

Категория:Инсандар
Категория:Саясатчылар
Категория:Мамлекеттик башчылары
Категория:Президенттер