Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Кассациялык сот

Кассациялык сот – кээбир өлкөлөрдөгү кассациялык баскыч катары сот ишин кароого ыйгарым укугу бар, ошондой эле укук ченемдерине түшүнүк бере турган жана төмөнкү соттор тарабынан мыйзамдын сакталышына көзөмөлдүк кыла турган жогорку соттун аталышы. Алсак, Италияда өлкөнүн жогорку сот органы Жогорку К. с., Бельгия менен Францияда К. с. деп аталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кассачы

Кассачы – касса аткарымдарын жүргүзүүчү кызмат адамы; ал акча менен баалуу кагаздарды кабыл алат жана берет, билет сатат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кастарлуу үрөндөр

Кастарлуу үрөндөр – асылтукум үрөн өндүрүүчү жана башка чарбаларда оргиналдуу үрөндөрдү көбөйтүү жолу менен алынган үрөндөр.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каткуржун

Каткуржун – колтийгис укугуна ээ болгон дипломатиялык (консулдук) чабармандын почта куржуну (баштык, пакет, конверт). К. бирөөлөрдүн коштоосусуз эле демейки байланыш каражаттары аркылуу деле жөнөтүлүшү мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каттоо

Каттоо – шайкештикти баалоонун таризи, ал аркылуу продукциянын, өндүрүш жүрүмдөрүнүн (усулдарынын), сактоонун, ташуунун, сатып өткөрүүнүн, пайдалануунун жана тийешелүү тизмекке ылайык таштандыларды иштетүүнүн мүнөздөмөлөрү көрсөтүлөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каттоо аймагы

Каттоо аймагы – чектери мамлекеттик каттоочу орган тарабынан аныкталуучу, жергиликтүү каттоочу органдын административдик жоопкерчилигиндеги жана юрисдикциясындагы аймак. К. а-нын чегарасы административдик райондун чегарасы менен дал келүүсү сөзсүз эмес. Ал административдик райондун бир бөлүгүнөн, же болбосо 1, 2 же андан көп административдик райондордон турушу мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каттоо жөнүндөгү күбөлүк

Каттоо жөнүндөгү күбөлүк – тийешелүү мамлекеттик органдар тарабынан юридикалык жак катары катталган уюмдарга бериле турган белгиленген үлгүдөгү документ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каттоо мамлекети

Каттоо мамлекети – расмий реестрине (каттоосуна) аба, деңиз жана өзөн суу кемелери, космостук объекттер киргизилген мамлекет. Каттоонун натыйжасында алар улутка таандык болуп калышат. Каттоо мамлекети алардын үстүнөн өз юрисдикциясын жүргүзөт. КРнын мыйзамы боюнча КРнын жарандык аба кемелери КРнын жарандык аба кемелеринин мамлекеттик реестринде катталууга тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каттоого туруу

Каттоого туруу – ички иштер органдарынын жарандарды жашаган жерлери боюнча эсепке алуу тутумунун аталышы. Туруктуу же убактылуу жашаган жери көрсөтүлүү менен, паспортко же анны алмаштыруучу документке К. т. энбаскысынын коюу менен коштолот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каттоочу

Каттоочу – маалыматтарды калктын бирдиктүү мамлекеттик реестрине чогултууга жана киргизүүгө ыйгарым укуктуу жана КР жарандарынын жеке маалыматтарынын борбордук банкынын иштөөсү үчүн жооптуу мамлекеттик орган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Катуу режимдеги түзөтүү абагы

Катуу режимдеги түзөтүү абагы – КРде мурда кылмыш жасагандыгы үчүн жаза мөөнөтүн өтөп чыккан, ошондой эле кооптуу кылмыш жасаган эркек адамдар эркиндигинен ажыратуу мөөнөтүн өтөй турган түзөтүү абагынын бир түрү. Ал эми аялдар жаза мөөнөтүн өтөөчү катуу режимдеги түзөтүү абагында өзгөчө оор кылмыш жасаган,ошондой эле кооптуу кылмыш кылган аялдар эркиндигинен ажыратуу мөөнөтүн өтөйт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Катыштык шайлоо тутуму (өкүлчүлүктүн пропорциоалдык тутуму)

Катыштык шайлоо тутуму (өкүлчүлүктүн пропорциоалдык тутуму) – өкүлчүлүктүү органга өздөрүнүн талапкерлерин койгондо, мандат партиялардын ортосунда алар алган добуштардын санына ылайык бөлүштүрүлүүчү шайлоолордун жыйынтыгын аныктоо тартиби. К. ш.т-нда арбир партия өз талапкерлеринин тизмесин жылдыруучу чоң шайлоо округдары түзүлөт, ал эми шайлоочу тийиштүү партиянын тизмеси үчүн добуш берет. Мындан сыркары, бир депутаттык мандаты алуу үчүн зарыл болгон эң аз добуштун чеги белгиленет. Мандаттарды партиянын ичинде бөлүштүрүү, эреже катары, талапкерлердин тизмеде жайгашкан тартибине жараша ишке ашырылат. К.ш.т. бүтүндөй парламенттин шайлоодо (Дания, Португалия, Люксембург, Латвия), же болбосо төмөнкү палатаны шайлоодо ганан (Австралия, Австрия, Бельгия, Польша, Бразилия), же болбосо төмөнкү палата курамынын1/2ин (ГФР, ошондой эле РФдеги 1993-жылдын 12-декабрындагы шайлоолордогудай) шайлоодо колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Каф

Каф – эларалык соода-сатык аталгысы. Ал англис тилиндеги « Cost and freight » – нарк жана киреакы деген сөз айкашынын баш тамгаларынан улам аталып калган. Деңиз жолу аркылуу жүк ташуу менен аны кемеге жеткирип берүү КАФ боюнча бүтүм жасаган сатуучунун милдетине кирет. Ал эми кемеге келип түшкөндөн тартып, деңиз аркылуу ташылган маалдагы жүктү камсыздандыруу милдети сатып алуучу тарапка жүктөлөт. Бирок, сатып алуучу товарды камсыздандыруу үчүн зарыл болгон баардык маалыматтарды өз маалында берүүгө тийиш. Мындай талаптар аткарылбаган шартта, деңиз аркылуу тартылып бараткан товар сатуучунун тобокелчилигинде деп эсептелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Качкын

Качкын – КР жараны болбогон жана өзүн КРден качкын катары таанууну өтүнгөн, расасына, динине, улутуна, саясий ишенимдерине, белгилүү социалдык топко тийиштүүлүгүнө байланыштуу курмандыкка айланып калуу коркунучу олуттуу болгондуктан, башка мамлекеттеги өзүнүн туруктуу жашап турган ордун таштоого аргасыз болгон, ошондой эле улуттар аралык каршылашууларда жана куралдуу кагылышууларда куугунтукка алынуу коркунучу бар, ушул жагдайларга байланыштуу өз өлкөсүнүн коргоосунан пайдалана албаган же пайдалангысы келбеген адам.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Качкын күбөлүгү

Качкын күбөлүгү – «Качкындар жөнүндө» КР мыйзамдарына ылайык, КРде качкын катары таанылган адамдын кертбашын күбөлөөчү жана КР мыйзамдарында белгиленген тартипте ал адамды жана анын үйбүлө мүчөлөрүн ички иштер органдарында каттоого алуу үчүн негиз катары кызмат кылуучу документ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Качуу

Качуу — кылмыш, ал адамдын жазасын өтөп жаткан же камакта отурган жерден өз алдынча кетип калуусун билдирет. Сот адилеттигине каршы кылмыштардын катарына кирет. КР кылмыш-жаза мыйзамында каралган.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Квази

Квази (лат. quasi – сыяктуу, окшоп) – «жалган», «чыныгы эмес», «ошого жакын» деген сөз маанилерине шайкеш келе турган киринди сөз.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Квазикелишим

Квазикелишим – жарандык укук теориясында чала-чарпыт баюудан, башка бирөөнүн кызыкчылыгы үчүн жасалган аракеттен улам келип чыгуучу милдеттенме.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Квалификацияланган көпчүлүк добуш

Квалификацияланган көпчүлүк добуш – шайлоого укуктуу адамдардын жалпы санына карата добуштардын 3/4, 2/3 ж. б. бөлүгүн түзгөн добуштун саны.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Квалификацияланган кылмыш

Квалификацияланган кылмыш – өтө оор кесепеттерге алып келген жоопкерчилик жагдайына байланыштуу жасалуу менен, кыйла катуу жазага тартылуучу кылмыш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Квалификациялык баскыч

Квалификациялык баскыч (лат. qualis – сапаты боюнча кандай жана fucio – жасайм) – жумушчулардын адистик даражасын аныктай турган көрсөткүч. Ал иштин татаалдыгын, жооптуулугун, шартын эске алуу менен, тарифтик-адистик маалымдаманын негизинде белгиленет (кара:Тарифтик разряд).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кво варранто

Кво варранто (лат. quo warranto ) – англо-америка өлкөлөрүнүн укук тутумундагы соттук буйрук, ал административдик органдын тигил же бул аракетинин мыйзамдуулугун текшерүү менен байланышкан. Конституциялык мааниси бар адам укуктарын жана эркиндиктерин соттук коргоонун процесстик каражаттарынын бири.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кворум

Кворум (лат. quorum ) – мыйзамдуу деп эсептеле турган жана чечим кабыл ала турган жыйын мүчөлөрүнүн эң төмөнкү саны. Ал кандайдыр бир сан менен же жалпы мүчөлөрүнө карата пайыздык катыш аркылуу белгиленет. Айрым учурларда өтө маанилүү маселелерди кароо үчүн К. көрсөткүчү жогорулатылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Квоталаштыруу (экспортту жана импортту)

Квоталаштыруу (экспортту жана импортту) – КРдин экономикалык кызыкчылыгын коргоо менен бирге, КР бажы аймагына товарлардын (жумуштарды, кызмат көрсөтүүнү) ташылып кирүүсүнө жана ташып чыгуусуна белгилүү бир мезгил аралыгында мамлекеттин чек коюусу. Аткарылышына товарлардын бажы чегарасы аркылуу өтүшүн көзөмөлдөөчү бажы органдары тарабынан көзөмөлдөнө турган экспорттук-импорттук аткарымдарды жөнгө салуунун тарифтик эмес чаралары катары колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кезектеги акцепт

Кезектеги акцепт – төлөм талаптары аларды төлөөчүнүн банкына келип түшүүсүнө жараша ошол аткарым күндүн ичинде төлөнүп берилүүчү акцепт (акцепт төлөнгөндөн кийин жүргүзүлөт).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келгенде каттоо

Келгенде каттоо – кыймылсыз мүлккө укукту мамлекеттик каттоону ишке ашыруунун жана аны менен мыйзамда каралгандан башка учурларда юридикалык жак жана жеке адамдардын арыздарынын негизинде, акысын төлөө менен жүргүзүлүүчү келишимдердин жолжобосу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келгин

Келгин – КР аймагына мыйзам негизинде көчүп келип, отурукташып калган чет өлкө жараны же жарандыгы жок адам. 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келип түшкөн дүң акча

Келип түшкөн дүң акча – кошумча нарк салыгынан сырткары, салык төлөөчүлөрдүн товарларды сатуудан (кызматтан, тейлөөдөн) алган акчалай жана накталай каражатынын суммасы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр 
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Категория:Экономика
Категория:Бухгалтердик эсеп
Келишилген бажы алымы

Келишилген бажы алымы – эларалык макулдашууга ылайык аныкталган бажы төлөмдөрүнүн чени же бажы төлөмү. Эларалык документтерге карабастан, өлкө өзү аныктоочу автономиялык төлөмдөр менен чаташтырбоо керек.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишим

Келишим — жарандык укукта эки же андан көп тараптын жарандык укук жана милдеттерди өзгөртүү же токтотуу, аныктоо жөнүндөгү макулдашуусу; бүтүмдүн бир түрү. Келишимден келип чыккан жарандык укуктук мамилелер жана жазуу түрүндө түзүлгөн келишимдин мазмууну чагылдырылган документ.
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишим базасы

Келишим базасы – биржа келишими боюнча наркы биржа баасы менен бирдей төлөмдө алып келүүгө улуксат берилген товардын бир же бирнече сорту (маркасы). Башка сорттогу (маркадагы) же бөлөк аймактан чыгып, макулдашылгандан айырмасы бар товарлар дагы, бирок кошумча сыйакы же келишим баасынан төмөн акы төлөнүү менен сунуш кылынышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишим жолжобосу

Келишим жолжобосу – 1) биркатар өлкөлөрдүн конституциялык укугунда эгер ал мыйзам долбоорун кабыл алуу алардын биргелешкен ыйгарым укугуна кирсе, белгилүү бир мыйзам долбоору боюнча парламенттик жыйындардын өзара келишүүсү. Ал негизинен бири-бирине жөнөтүү же келишим комиссиялары аркылуу жүргүзүлөт. 2) КР эмгек мыйзамдары боюнча, ортомчунун катышуусунда аларды чечүү максатында жамааттык эмгек талаш-тартыштарын элдештирүү комиссиясы менен кароо.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишим түзүлүүчү жердин мыйзамы

Келишим түзүлүүчү жердин мыйзамы ( lex loci contractus ) – буюм жайгашкан жердин мыйзамы менен бирге коллизиялык укуктун калыптануу тарыхындагы адепки байламталардын бири болуп саналат жана келишим түзүлгөн мамлекеттин укугун пайдаланууну түшүндүрөт. Соода-сатык, жалдама, бартер ж. б. келишимдерден келип чыгуучу милдеттенмелерди теске салуу үчүн колдонулат. Келишимдерди кат алышуу жолу (почта, телеграф, факс ж. б.) менен түзүү тажырыйбасы кеңейип, тигил же бул мамлекеттин аймагы менен айкын, физикалык байланыш болбой калгандыктан, бул формула өтө сейрек пайдаланылып бара жатат. Келишимди түзүү жери аркыл мамлекеттердин укугунда ар башкача түшүндүрмөлөнгөн иш жүзүндөгү категориядан юридикалык категорияга айланууда.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишим эркиндиги

Келишим эркиндиги – КР жарандык мыйзамдар башаттарынын бири. Тараптар мыйзамдарда же башка укук актыларында каралган дагы, каралбаган дагы, ошондой эле мыйзамдарда же башка укук актыларында каралган аргандай келишимдердин белгилери камтылган (аралаш келишим) келишимдерди түзүшү мүмкүн. Тийешелүү шарттын мазмуну мыйзамда же башка укук актыларында алдынала жазылгандан башка учурларда, келишим шарты тараптардын каалоосу боюнча аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимге кошулуу

Келишимге кошулуу – эларалык укуктагы кандайдыр бир мамлекеттин башка мамлекет тарабынан коюлган белгилүү бир келишим үчүн милдеттүүлүгү тууралуу билдирүүсү. Ал эскертүүлөр менен жасалышы мүмкүн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимден тышкаркы милдеттенмелер

Келишимден тышкаркы милдеттенмелер – жарандык-укуктук милдеттенмелер тобунун жалпыланган аталышы, өзара ыктыярдуулуктан эмес, тараптардын биринин аракетинен болгон: зыян келтиргендиги үчүн, тапшыруусуз эле башка бирөөнүн кызыкчылыгы үчүн аракеттерден улам келип чыккан милдеттенме.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимди аткаруучу жердин мыйзамы

Келишимди аткаруучу жердин мыйзамы ( lex loci solutionis ) – келишимден келип чыккан милдеттенме аткарылууга жаткан өлкөнүн укугу колдонулуучу бекитүү формуласы. Келишимдик милдеттенмелерди ( келишим түзүлгөн жердин мыйзамы сыяктуу эле) теске салуу үчүн колдонулат. Товарды иш жүзүндө өткөрүп берүү жеринин же төлөмдөрдү жүзөгө ашыруу жеринин мыйзамы сыяктууга караганда көпчүлүк учурда К. а. ж. м. бир кыйла тар мааниде, товарларды өткөрүү тартиби (өткөрүү-кабыл алуу актысынын таризи, өткөрүү-кабыл алуу боло турган күнү жана күндүн убактысы ж. б.), төлөө, анын ичинде тийешелүү төлөм документтеринин таризи жана мазмуундары сыяктуу маселелердин топтомун ыраатташтыруу үчүн колдонулат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимди кыйла бузуу

Келишимди кыйла бузуу – келишимдин бир тарабын ири зыян (өзгөчө өлчөмдө) тарттыра турган келишимдин бир тарабынан келишимдин бузулушу, т. а. келишимди бекем сактаган тараптын келишим түзүүдө ниет кылган нерседен айрылышы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимдик ведомстволук тийиштүүлүк

Келишимдик ведомстволук тийиштүүлүк – тараптардын өзара келишими боюнча аныкталуучу ведомстволук тийиштүүлүк. М.: жарандар алардын ортосунда келип чыккан баардык талаштарды (мурас, үйбүлө жана башка мыйзамда көрсөтүлгөн мамилелерине байланышкан талаштардан башка) өзара макулдашуу менен бейтарап сотко берүүгө акылары бар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимдик тартип

Келишимдик тартип – келишим боюнча милдеттенмелерди өз убагында жана ойдогудой орундоо. К. т. бузуу мүлктүк төлөмөрлүккө – бышмана төлөөгө, чыгымдарды калыбына келтирүүгө кириптер кылат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимдин валюта шарты

Келишимдин валюта шарты – экспорттоочу менен импорттоочунун ортосунда түзүлө турган тышкы соода келишиминде макулдашылуучу шарт. К. в. ш-на төмөнкүлөр кирет: а) келишим баасындагы валюта; б) экспорттоочу менен импорттоочунун ортосунда эсеп жүргүзүлүүчү жана валюта баасына дал келүүчү, бирок андан, өзгөчө жаңыдан өнүгүп келе жаткан өлкөлөр менен эсептешүүлөрдө айырмаланышы мүмкүн болгон, ошондой эле валюталык клиринг боюнча төлөм валютасы; в) алар дал келбей калган учурда, төлөм валюта баасынын кайра саноо курсу; г) аргандай маанидеги валюталык эскертмелер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Келишимдин маанилүү шарты

Келишимдин маанилүү шарты – КР жарандык укугу боюнча шарттар: мыйзамдарда маанилүү же бул түрдөгү келишимдер үчүн зарыл деп аталган келишим мазмуну жөнүндөгү шарттар, ошондой эле бир тараптын билдирүүсү боюнча макулдашууга жетишүү мүмкүн болгон баардык шарттар.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр