Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Жамансарт кызы Батма

Жамансарт кызы Батма (1910-1988) Саймачы, шырдакчы. Кант районундагы Жер-Казаар айылында төрөлгөн.
 
«Алга» айыл чарба артелинде талаачылыкта эмгектенген. «Эмгектеги каармандыгы үчүн», «Эмгектеги артыкчылыгы үчүн» медалдары менен сыйланган. Батмага энеси Калдынын уздук үндөктөөсү зор шыкак берип, энесинин уздугу, шайырдыгы кызына оошот. Эжеси Адеминин, аталаш агасы Жекшендин таасир да зор болгон. Уз көбүнчө жердикти кездемеден тандаган. Kapa баркутка ирис, мулина жиптери менен түшүрүлгөн сайма көчөттөрүндө «бадам оюмун» жээк көчөтүнө тандап, ортолук көчөттөрдүн кооздук кара жактарына көбүнчө гүл көчөтүн алып, гүлдү гүлдөй эмес, андан кыйыштырып, гүлдүн таажылары, сабактарынын бутактары шекилдүү элементтерин кооздукка пайдаланган. Ал эми «кыял оюмун» көчөт катары пайдаланууда уз жердикке ичке түшүрүп, өзүнүн ой кыялы жетелеген тарапка бурулуп, андан «жарым кыял» сымал көчөт оюмдарын пайда кылган. Ал өзүнчө туунду көчет катары каралат. Демек, мындан уздун чыгармачылыгы көрүнүп, «Батма саймалары» деген атта өз чөлкөмүнө таанылган. Элдик көркөм оюмдардан көчөт айкалыштарын кыйыштырууга караганда ал өзүнчө уздук изденүүсү аркылуу түстөрдү арбын колдонуу менен байчечекейдей сайма буюмдарынын ажарын ачуучу кооздуктарды алдыга тарта коюусу ага жеңилдей туюлган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Жамансариева Акылжан Сапарбек кызы

Жамансариева Акылжан Сапарбек кызы Шырдакчы жана өрмөкчү. 1969-ж. Жумгал районундагы Чаек айылында төрөлгөн.
 
Бишкектеги кооператив техникумун бүтүргөн. Соода тармагында эмгектенет. Энеси Токуштун уздук таалимин алган. Акылжандын шырдактары түр, бир түрдөгү шырдактарга кирет. Ал жерге төшөөгө, дубалга тартууга ылайыкталган. Жээк оюмдары майда «мүйүз оюмдарынан» турат да, көбүнчө «карга тырмак оюму» ачык жашыл, ток кызыл аркылуу өңдү ачып, кара-сары «бычак учу оюму» аркылуу «аламычы» буюм жүзүн анча алачакмактатпай, басмыртыраак баамдатып, колтук оюмдары бар он беш табакчаны түзөт. Биринчиден, ар бир оюмда жашыл-кызылдан «кочкор мүйүз оюму» алдынан «кочкор мүйүз оюму» түшсө, «аламычы» кара-сарыдан болот. Экинчиден, эки «куш оюмду» беттей башынан «карга тырмак оюмун» же «ачкыч оюмун» чыгарып, алдынан «кочкор мүйүз оюму» ачык көк - мала кызыл менен айкалышса, анын жарымы «колтук оюму» болуп түшөт. Үчүнчүдөн, «жолборс тырмак оюмунун» башынан «карга тырмак оюму» же «ачкыч оюму» чыгып, ичинен «кочкор мүйүз оюму» жаралат. Ал шырдактарынын төрт бурчуна «жагалмай канат оюмун», өөнсүз берет. Курактарынын жээк «аламычы» ак-карадан жүргүзүлөт да, ортолук көчөттөрү ак - кара - көк түстөгү төрт табакчаны түзүп, бир буюмдун көркөм көчөттөрү катары «төрт көз», «омуртка оюмду» негиз тутат. Уздун өрмөкчүлүгүндө энесинин союсон көркөм көчөттөрү дал өзүндөй кайталанат. Ал азыр Ленин районундагы Орок айылында жашайт. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1989-ж. Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу курултайына карата ЭЧЖРКнүн көркөм көргөзмөсү. Энеси Эгембердиева Токуш менен бирге жасаган терме таар буюмдары үчүн ЭЧЖРКнүн диплому.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Жаманкулов Абдымомун

Жаманкулов Абдымомун Зергер. 1910-ж. Аксы районундагы Тегене айылында төрөлгөн.
 
Чарбада иштеген. Кийин Караван айылын жердеп калган. Зергердин чоң аталары Бердике, Бердибай күмүштү күлдүргөн чоң усталардан болгон. Абдымомунга ошолордун таалим-тарбиялары ченебей жуккан. Абдымомун кыз-келиндердин зер нускаларынан, салттуу үй буюмдарынан сырткары ат жабдыктарын кармоодо өзүнүн чеберчилигин даана аныктай алат. Уста ат жабдыктарын кармоодо ири алды аиын кайышын ийлейт. Уйду соёру менен терисин жибитип, жүнүн бычак менен алат. Талкуусуна салат. Кеминде эки-үч саат (эт бышымча) ийлейт. Анан майлуу сорпого салып алып кайра ийлейт. Андан кийин ийи келишкен кол кайышты текши тилет. Андан жүгөн, көмөлдүрүк, басмайыл, куюшкан өңдүүлөрдү өрөт. Ат жабдыктарынын эки түрүи колдон чыгарат. Бири - өрүмчүлүк өнөрү, экинчиси - беттеп кайышты каюу. Мында сыртына кара же кызыл күрөң булгаары коюп, ичине ак кайышты каттап тигет. Бул эки түрдү тең темир, жез жана күмүш менен шөкөттөйт.
Зергерде кооз топчуларды куюнун ар кандай калыптары бар. Ал темирди эритип калыпка куюп, суугандан кийин кайыш бетине чабат. Накта күмүштү зым кылып тартат. Муну тартуунун да өзүнчө жол-жобосу бар. Күмүштү улам майда тешикчеден өткөрүп, зымдын ичкелиги аттын туу куйругундай болот. Күмүш зымды темир бетине жаткырып, кичинекей балкасы менен таптайт. Ошентип темир бетине торчолоп күмүш жалатат. Уста ушул эле ыкма менен топчу бетине да түр-оюм түшүрөт.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Жакып кызы Дуса

Жакып кызы Дуса (1888-1981) Килемчи. Ноокат аймагындагы Жал конушунда төрөлгөн.
 
Жергеде килемчиликти өнүктүрүүдө көркөм үлгү тараткан. Улуу Ата Мекендик согуштан кийин өрмөк жана килем дүкөндөрүн куруп, кыз-келиндердин узданууларына насаатчылык кылган. Анын килем бетине түшүргөн үлгүлөрү «Жалбырак көчөтү», «Дуса көчөтү» деген атта айыл арасына тараган. Чебердин өнөктөшү, абысыны Бурайма болгон. Дусанын жекече уздануу аракеттери өз учурунда жазылбай, сүрөткө тартылбай калган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Жакып кызы Бурайма

Жакып кызы Бурайма (1889-1972) Килемчи жана саймачы. Ноокат районундагы Жал айылында жашаган.
 
Уздук нусканы кайын энеси Парчадан алган. Учурунда Парча да белгилүү уз болгон. Алты канат ак үй көтөргөн. Дүйнө салганда келини Бурайма: «Шакеги колун жойбогон, Кармаган ишин койбогон. Оймогу колун жойбогон, Ойлогон ишин койбогон...",- деп кошкон экен. Бурайма сайма буюм-тайымдарына жердикти көбүнчө кийизден, бордолгон (өңдөлгөн) териден алат. Ышкын түп, анар, томоор өңдүү өсүмдүктөрдөн алынган табигый кол боёкторду пайдаланган. Кебез ийирип, чыйратып, өрмөк дүкөнүн куруп, кара терме чалуунун кылдаты болгон. Кийизге түшкөн саймаларында кара күрөң жердиктерге берилген кызыл-ак, сары жиптер менен сайылган «сыңар кайкалак көчөттөрү» бири бири менен эриш аркак жупташат. Ал көбүнчө тердиктен баамдалат. Ортолук көчөттөрдүн эки жагына толкун сызыктай ак жиптен «суу» жүргүзүлөт. Буюмдун жээги башка түстөгү жердиктер аркылуу кыюуланат. Кийиз үлгүлөрүн шырыйт. Абдыразакова Суусар, Алишерова Сабийра, Карабаева Айда өңдүүлөр Парча менен Бурайманын үйрөнчүктөрү.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дүйшөкеев Дөөткул

Дүйшөкеев Дөөткул Жыгаччы. 1932-ж. Ат-Башы районундагы Кара-Суу айылында төрөлгөн.
 
Бишкектеги педагогика институтунун биология-география факультетин аяктап агартуу майданында, кийин Кыргызстан айыл чарба институнун зоотехника факультетин бүтүрүп колхоздо ферма башчы, колхоздун төрагасынын орун басары, совхоздун директору болуп иштеген. Азыр «Кошой» колхозунун башкармасынын төрагасынын орун басары. Ал устакерчиликте атасынын нускасын алган. Дөөткул эгер жердиги даяр болсо эки-үч үйдүн жыгачын жыл айлантпай колдон чыгарат. Ат-Башынын шартында жыгачтары бышык келип, жасаган буюмду алган адам нап табат. Мында каратал иштетүүгө жеңил, бирок урунууга морт. Кызыл талды да пайдаланат. Андан сырткары Жумгал талын алып келип, там аркасына тигип алат. Сөгөт талды, жергиликтүү токой теректи да баалайт. Мырза терек климатка жараша көп чоңоё албайт. Булардан ал боз үйдүн сөогүн жаратат. Уста жыгачты жалбырагы түшкөңдөн кийин же бүрдөгөнгө чейин кесип, аарчып таңып коёт да көлөкөдө кургатат. Анан матоо ыкмасын баштайт. Таңгак жыгачты чечип, сууга салып нымдашкан кезде «кокко» (кор кылуу - «кордоо» деп аталат) салат. Тал кызыйт. Кол күйөөр күйбөс болгондо жыгач жумшарат да, матоого коюлат. Аны жерге таштабай түркүк кылып коёт. Кургагандан кийин аны бирден алып кыргыга алат. Ат-Башыда чен жыгачты «бакшы жыгач» дейт. Уста аны менен өлчөп, кереге көктөйт. Көктөөдөн чыкканда бир аз карайып калган жыгачтар тарткы аркылуу агартылат. Керегенин көгүн уйдун терисинен жасайт. Терини жонунан узата бир бөлүп алып, жондон боорун көздөй туурасынан тилет. Эгер көк жоон тилинсе көзөнөктөн өтпөй жыгач сынышы ыктымал. Ичке тилинсе бош болуп, керегени ойдогудай кынай албайт. Жыгачка ичке зымдан илмек түйүп алып, андан көктү өткөрөт. Ал «бука» деп аталат. Жыгачты буулап жашытат. Ичтеги сары суулары чыгып, чайыры жоюлат. Талдан жасалган түндүк жеңил болот. Кайың түндүк, кара жыгачтын түндүгү салмактуу келет. Ошол түндүктү тепме түндүк дейт. Ага уук жакшы сайылат. Муну кыйып келээри менен аарчып, сомдоп, кургатып алып он күндөй сууга салат. Андан кийин корго салаары менен чөп тырмоонун дөңгөлөгүнө жатак алдырат. Устанын түндүгү эки жаактан турат. Ал боз үйдүн өлчөмүнө карата аныкталат. Тагыраак айтканда 80 баш үйдүн түндүгү 4 метр 20 см болот. Сүрөтү түстүү баттамада.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дүйшөева Бурулкан

Дүйшөева Бурулкан Шырдакчы, чырмакчы. 1938-ж. Чүй районундагы Он-Бир-Жылга айылында төрөлгөн.
 
Орто билимдүү. Фрунзе шаарындагы нан заводунда жумушчу болуп иштеген. Кийин Сүрөтчүлөр союзунун көркөм фондусуна кирип чыгармачыЛыгын улаган. Анын жыйырмадай көркөм буюмдары мамлекеттик жана этнографиялык музейлерге экспонатталган. Ага Кыргыз ССР Сүрөтчүлөр союзунун көркөм фондусунун көркөм совети «сүрөтчү-чебер» деген наам ыйгарган. Бурулкандын көрүнүктүү уздардын сабында тургандыгы анын көрсөтмөлөргө койгон жана чет өлкөлөргө жөнөткөн ар кыл көркөм буюмдары аркылуу байкалат. Уз жетимишинчи жылдардан тартып чыгармачылыкта уздануунун кан жолуна түшкөн. Көркөм фоңдунун өнөрканасында уникалдуулукка эгедер атайын өкмөттүк тапшырмаларды арбын кармаган. Бурулкандын жекече изденүү менен жасаган буюмдары бөлмө ичтерин жасалгалоого оңтойлошот. Мындай буюмдар өзүнүн чакандыгы, белек-бечкек катары урунууга, үйдүн көркүн ачууга, музейлерге экспонаттап, көргөзмөлөргө коюга өзүнө ылайыктуу орун тапкандыгы менен купулга толот. Ал уздуктун үч түрүн: ала кийиз уютууну, шырдак жасоону, чий чырмакты кармайт. Анын «Жоогазын» жана «Чолпон» аттуу ала кийиздериндеги өндү ачып, ич ара жупташтыруусу уздун кол жеткис ийгилиги. Ал боёксуз эле жүндүн өзүнүн нукура бөтөнчөлүгүн уздукта колдонот. Буюмдун жердигинин нукура болушу көркөм кол өнөрчүлүктүн элдик салтын аныктайт. Ал үлгүсүнүн өңүн жердиктин өзүнөн издейт. Kapa, боз, кызыл, күрөң, көк койдун кыркылган жүнү боёктук милдет аткарат. Ошондуктан, Бурулдун чий, кийиз, курак буюмдарынын негизги жердигин нукура жүндүн өз өңү менен териси түзөт. Уз өз оюнда асырап жүргөн көркөмдүктү жердикке дароо түшүрө алышы - анын даана элдик чеберчилиги. Бурулкандын апасы Сайра учурунда терме соккон, чыгдан чырмаган. Ал да боёкту буюмдун жердигинен, жаратылыштын өзүнөн издеген. Ал Шамшы ашуусундагы Кызыл-Жардын кочкул кызыл катуу топурагын боёк катары да, коруштоодо ачык таш катары да колдонот. Эрменге туз кошуп кайнатып, сары суусун дакиге чыпкалап, муну да боёк коруштоого колдонгон. Мында жүндүн корушун иритпей, кийиз таасын кирет. Уздун буюмдарына түшкөн көркөм оюм-көчөттөрдүн өңү өтө эле алачакмактанбай коңур басмырт сезилет. Көп боёкторду ич ара сиңирип, сүрөтчүнүн кыл калеминен жаралган жаратылыштын бир кооз көрүнүшүн элестетет. Ал көркөм буюмдарына ак, боз, күрөң, кара өңдү өзгөчө колдонот. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык I кароо-сынагы». Кийиз буюмдары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1977-ж. Улуу Октябрь социалисттик революциясынын 60 жылдыгына карата «Кыргыз ССР Сүрөтчүлөр союзунун элдик чеберлеринин кароо-сынагы». Ала кийиз буюмдары үчүн Ардак грамота; 1977-ж. Прикладниктердин Москвада өткөн Бүткүл союздук көргөзмөсү. Кийиз буюмдары үчүн СССР Көркөм фондусунун Вашкармасынын Президиумунун диплому.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дуңганова Бурул

Дуңганова Бурул Саймачы жана куракчы. 1939-ж. Тоң районундагы Кызыл-Чек айылында төрөлгөн.
 
Бишкектеги № 17 кесипчилик-техникалык окуу жайын бүткөн. ВЛКСМ фабрикасында иштеген, 1980-жылдан «Кыял» элдик көркөм кол өнөрчүлүк окуу жайында узданат. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун жана Башкармасынын мүчөсү. «Айтматов клубунун» мүчөсү, Кыргыз ССР Жергиликтүү өнөр жай министрлиги тарабынан «II сынактагы сүрөтчү-чебер» деген наам берилген. Кыргыз кыз келиндер институтунда узчулук боюнча чебер болуп иштеген. Бурулдун саймачылыгында туш кийиздерине «көөкөр көчөтүн» табакчаларында ортолук көчөт кылып берүү мүнөздүү. Мында көчөт ортолорунда «мүйүз оюмдары» катыш жасап, четтик көчөттөрү үчүн «кыял оюмдарын» кызыл түстө берүү мүнөздүү көрүнөт да, «суусу» актан жүргүзүлөт. Андай жагдай анын белдемчи, кемсел, бешмант, чыптама, чапан өңдүү кийимдерине да шарттуу. Уз жашыл түстү сары, кызыл түстү көк аркылуу жупташтырат. Курактарында кара күрөң, кызгылт сары түстөр бири бирине «омуртка оюму» аркылуу жагызылат да ала чакмактанбайт, түстөр коңурдукту баамдатып турат. Ага анын жер төшөктөрү, туштуктары, отургуч жапкычтары, туш кийиздери кирет. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1987 ж. Улуу Октябрь социалисттик революциясынын 70 жылдыгына карата «Эл чеберлеринин республикалык кароо-сынагы». Курак буюмдары үчүн Кыял элдик көркөм кол өнөрчүлүк Бирикмесинин II даражадагы диплому; 1988 ж. «Элдик кол өнөрчүлөрдүн ЭЧЖРКндөгү көркөм көргөзмөсү». Сайма, курак үлгүлөрү үчүн Кыргызстан Сүрөтчүлөр союзунун Ардак грамотасы; 1990-ж. «Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көркөм көргөзмөсү». Курак, сайма буюмдары менен катышкан.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дунганова Гүлжамал

Дунганова Гүлжамал Бычмачы-тикмечи, шырдакчы. 1936-ж. Сокулук районундагы Күнтуу айылында төрөлгөн.
 
Жети жылдык мектепти бүткөн. Зууракан Кайназарованын бригадасында эмгектенген. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Узчулук нусканы апасы Бүбүайымдан, кайын эжеси Аксаамайдан алган. Гүлжамал шибеге аркылуу илме сайманы арбын кармайт. Анда эски көчөттөрдү кайрадан калыбына келтирет. Курак буюмдарында «омуртка көчөтүн» өзөк катары чыгарып, көккызыл өңдүн ичинен «көзчө» чыгарып, жалпы танабына живопистик маанай берет. Ал тукабадагы көркөм оюмду илме сайма көчөттөрү менен төп, так айкалыштырып, буюм-тайымды аянттуу жасайт. Щырдактарынын аламычы көбүнчө «жарым кыялдан» турат да, ортолук оюм менен жээк оюмдарына «мүйүз оюму», «карга тырмак оюму», «куш оюму» аркылуу түшкөн түстөр бир беткей келет. Ал кочкул (ток) кызыл менен кочкул (ток) көктү арбын пайдаланат. Кийиз үлгүлөрүнө төрт өңдү (кызыл, көк, ак, кара, кээде сары, жашыл) ич ара жупташтырат. Ал кыргагына көркөм көчөт түшүрүп элечек оройт, кош этек тигип, белдемчи саят. Гүлжамалдын кийиз, курак, сайма буюмдары сатууга арбын чыгып турат, музейлерге экспонатталууда. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1990-ж. Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көргөзмөсү. Кийим, курак, кийиз буюмдары менен катышкан.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Думанаева Кермекаж

Думанаева Кермекаж Шырдакчы. 1947-ж. Тоң районундагы Бөкөнбаев айылында төрөлгөн.
 
Токмоктогу маданийагартуу окуу жайын бүтүп, Ак-Терек айылында клуб башчысы болуп эмгектенет. Эл чыгармачылыгынын Бүткүл союздук II фестивалынын лауреаты. Уздун нускоочусу айылдашы Сайракүл менен Жүзүмкан. Кермекаш ала кийиз буюмдарына «мүйүз оюмдарын» негиз тутат да аны «куш оюму», «жагалмай канат оюму» менен тутумдаштырат. Ошондо «жээк оюмдарына» «жарым кыял оюму» мүнөздүү келет. «Кочкор мүйүз оюмунун» башынан «карга тырмак оюму» же ичинен «кочкор мүйүз оюмунун» чыгышы, ал сыртынан «кош мүйүз оюму» башкы «ит куйрук оюмунан» турган ак-кызыл түстөгү «аламычка» туташ биригүү аркылуу жалпы табакчанын түшүшү менен чеберчиликке эгедер. Уз муну килем шырдак катары тушка тартууга шартташтырат. Ортолук оюмдун табакчаларын да жалпы алат да, аларды бири биринен ак милте аркылуу бөлөт. Ошондо бир шырдакта, ала кийизде катар табакчалар пайда болот. Ал колтук оюмдай көрүнөт. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1977-ж. Улуу Октябрь социалисттик революциясынын 60 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык кароо-сынагы». Туш кийизи үчүн ЭЧЖРКнүн II даражадагы диплому; 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Шырдагы үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дөөтова Алтынай

Дөөтова Алтынай Саймачы. 1941-ж. Баткен районундагы Самаркандек айылында төрөлгөн.
 
Билими толук эмес орто. Совхоздо тамекичиликте эмгектенет. Үй ичин жасалгалоодо ал балышты, жаздыкты арбын пайдаланат. Саймалардагы көркөм көчөттөрдүн берилишинде башкалардан айырмаланып, «тикме сайма көчөтүн» алат. Ал эми балышта «тогуз төбөлөө көчөтүн», «Айкеште көчөтүн» алып, адатта төрт үй (табакча) ичинен кооздуктун өзөгү пайда болот. «Тогуз төбөлөө көчөтү» араларынын жарымы колтук көчөт катары түшөт. Ал эми жаздык кайкалак көчөттөрүн кызыл түстө берип, ортолорунан орун алган аламончокторун ак түстөн суу катары берип буюмдун өңүн билгичтик менен ача алган. Анын бир кертим он эки балышы алты кеште аркылуу толтурулган. Алтынайдын саймачылык боюнча Садырова Паризат, Жороева Суксу, Абдилакимова Тажы, Кайназарова Азыла сымал шакирттери бар.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дөөлөтбак уулу Садык

Дөөлөтбак уулу Садык (1900-1944) Оймочу жана кырмачы. Азыркы Нарын районундагы Жалгыз-Терек айылында төрөлгөн.
 
Анын көркөмдүк дүйнөсүнө шыгы бала кезинен жаралат. Оймочулугу «Садык оюм» деген атта тарайт. Кийиз оюмдары менен катар жыгачка түрдүү көркөмдүк түшүрүүнү, кырма идиштерин кооздоп жасоону да мыкты билген. Садык «Манас», «Семетей» айткан. Эл-журт Садыкка атайын ат токуп келип айыл аралатып оюм ойдурткан, көчөт түшүрткөн. Ал кийизди жайып, кестикти алар замат кооз оюмдун ыргактары көкүрөккө өзү эле дүрмөттөлүп, дароо эле кийиздин бир четинен баштап оюп кетүүгө машыккан. Жерге-Тал өрөөнүндө оюм оюп, идиш-аяк кырып, эпос айтып таланты аркылуу элге таанылган. Анын буюмдарынын өзгөчө бөтөнчөлүгү - «мүйүз оюмун», «бармак баш оюмун», «бычак учу оюмун» шайкештире алып, мындан өзүнүн «кыял оюмун» чыгарган. Ал оюм бүгүн Нарындын оң канатында жашаган элге кеңири тараган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар
Дөөлөталиев Чотый

Дөөлөталиев Чотый Жыгаччы. 1914-ж. Токтогул районундагы АкТектир айылында төрөлгөн.
 
Чарбада эмгектенген. Чотый уста жыгачтын уузун Кулмырза дегенден алган. Ал адам өмүр бою тоо арасында жалгыздап жашап, боз үйдүн жыгачына такай узанган адам болгон. Чотый үй жыгачын кармоодо кайыңды кыйып дароо аарчыйт да, анан аны какшытат. Матоого салаардын алдында бутактарын жонот. Уук, керегени эки курдай матайт. Ал эми түндүктү ийүүдө уста эки жаа кайыңды өзүнүн калыбына салат да, кошулган жерин зым менен чымырата байлап туруп, бурама менен жиксиз бекитет. Боз үйдүн жыгачын жошолоодо да устанын жекече сырлары көрүнөт. Мисалы, Тешик-Таш, Сары-Үңкүр деген жерлердеги жошолуу булактардагы минералдык топурактын сырткы каткан бетин казып таштап, ички тазасын өзүнчө бөлүп алат. Аны сууга чылап, ага эки чыны ун жана жарма кошуп күнү-түнү ачытат. Үй жыгачын кийиз менен сүртүп жошолойт. Жыгаччы ийри жыгачты да кадиксиз матап, аны октой түз кыла алат. Эмгеги баттамада. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Элдик кол өнөрчүлөрдүн республикалык I кароо-сынагы». Боз үйү үчүн ЭЧЖРКнүн I даражадагы диплому; 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Боз үйү үчүн Обкомдун жака Облаткомдун I даражадагы диплому. Жыгач үлгүлөрү үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин II даражадагы диплому.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар