Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Чегара тактоо

Чегара тактоо – адатта, ири өлчөмдөгү карта боюнча, андагы калк жашаган жерлерди, жер түзүлүшүн, жер-сууну ырааттуу чагылдыруу менен, мамлекеттин чегара тилкесин өкмөттөр аралык келишим негизинде тактоо. Ошону менен бирге, келишим түзгөн тараптар картада көрсөтүлгөн тилкени ырааттуу баяндап жүрүп отурат. Ч. т. жөнүндөгү келишимдер ратификациялануусу тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чегара тилкеси

Чегара тилкеси – КР мамлекеттик чегарасында талаптагыдай тартипти камсыз кылуу максатында КР Өкмөтү тарабынан мамлекеттик чегараны бойлото белгиленген жер тилкеси.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чегарага жеткирилди (daf)

Чегарага жеткирилди (daf) – Инкотермс эрежеси боюнча коюлган шарт. Ал боюнча, сатуучу өз товарын соода-сатык келишиминде каралган күнү же мөөнөттө чегарадагы макулдашылган жерге чейин өз эсебинен сатып алуучунун карамагына жеткирип берүүгө, товарды сыртка чыгаруу жол-жоболорун жасоого, товардын сатуучунун колуна тийгенге чейинки тобокелчилигин көтөрүүгө милдеткер болот. Мындай шарт товар автоунаа же темиржол каражаты аркылуу ташылганда колдонулат. Бирок, ал башка ташып жеткирүү каражаттарына карата да колдонулушу мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чегараларды редемаркациялоо

Чегараларды редемаркациялоо – аймактагы мамлекеттик чегара тилкесин текшерүү жана калыбына келтирүү, эреже катары, эки тараптуу мүнөздөгү (баяндоо протоколдорунун, карталарынын жана чегара белгилеринин протоколдорунун) мурда түзүлгөн документтердин негизинде аны чегара белгилери менен белгилөө.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чегараларды тазалоо

Чегараларды тазалоо – мурда эларалык келишим менен аныкталган мамлекеттик чегара сызыгын жеринде бир аз өзгөртүү же тактоо. Чегара аймактарындагы тешкен тоо, гидростанциялардын курулуштарында жана башка курулмаларда, ошондой эле чегаралардагы же ага жакын жерлердеги мамлекеттин чарбалык кызыкчылыктарын канагаттандыруу максаттарында колдонулат. Кызыкдар тараптардын ортосундагы эларалык келишимдердин негизинде ишке ашырылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чегараны аныктоо

Чегараны аныктоо – чегараны аныктоо жөнүндө 
келишимге ылайык, ага тиркелген карта менен баяндап жазуу боюнча жер-жерлердеги 
мамлекеттик чегара тилкесин аныктоочу белгилер (чегара белгилери) аркылуу бөлүп 
көрсөтүү. Ч. а. иштери тараптар тарабынан түзүлгөн атайын комиссия тарабынан 
жүзөгө ашырылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чек араны аскерлешүүдөн арылтуу

Чек араны аскерлешүүдөн арылтуу — адатта, эл аралык келишимдердин негизинде, мамлекет чек арасына чукул жайгашкан аймактан аскер күчтөрүн алыстатып, бул жердеги аскердик чыңдоолорду жоюуну билдире турган эл аралык жалпы укуктагы аталгы. Чек араны аскерлешүүдөн арылтуу толук же жарым-жартылай болушу мүмкүн.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чегеримге жатчу салык

Чегеримге жатчу салык – материалдык байлыкты сатып алгандыгы үчүн төлөнгөн же төлөнө турган кошумча нарк салыгы. Салык мыйзамдарына ылайык белгилүү бир салык мезгил аралыгындагы экономикалык ишмердүүлүктүн жүрүшүндө келип чыгуучу товарларды түшүргөндүгү, жумуштарды аткаргандыгы жана тейлөө кызматын көрсөткөндүгү үчүн кошумча нарк салыгынын суммасынан чыгарылып салынууга тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чек

Чек (англ. cheque, check ) – баалуу кагаз, чек берүүчүнүн банкка чекти кармоочуга анда көрсөтүлгөн акчаны төлөп берүүсү тууралуу эчтемке менен шартталбаган жазуу жүзүндөгү буюртмасы. Ч. төлөп берүүгө мыйзамда аныкталган мөөнөттүн ичинде көрсөтүлүүсү тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чек акцепти

Чек акцепти – банктын чектерди төлөп берүүгө макулдугу; айрым өлкөлөрдүн (м.: АКШ) мыйзамдарында жол берилген.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чек бланкасы

Чек бланкасы – чек жазып берүү үчүн басмакана ыкмасы менен даярдалган документтин түрү. Ч. б-нын төмөндөгүдөй милдеттүү реквизиттери болуусу тийиш: текстке кошулган «чек» аталышы; төлөөчүгө дайындуу акча суммасын төлөп берүү тапшырмасы; төлөөчүнүн аталышы, төлөм жүргүзүлүүсү керек болгон эсептин номуру; төлөм валютасына көрсөтмө; чектин толтурулган күнү жана жери; чек берүүчүнүн коюлган колу; ал эми чек юридикалык жактын атынан берилсе, ошондой эле анын мөөрү. Чектин дарек-дайыны кол менен толтурулушу да мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чек китепчеси

Чек китепчеси – ээсинин аты жазылган акча-эсептешүү документи. Аманатчыга эсепти ачкан учурда берилет. Кардар чектин жардамы менен агымдагы эсептен накалай акчаларды эле албастан, ошондой эле башка жеке жана юридикалык жактар менен түздөнтүз эсептешүүлөрдү жүргүзөт. Эреже катары, чектер басмакана ыкмасы менен, атайын кагазда даярдалган, атайын бланктарда жол-жоболонот жана катар номурлар менен жабдылат. Банк чектеринен айырмаланып, аларды «Ч. к-нен алынган чек» деп аташат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектөө

Чектөө – ээлик кылуу, буюруу, кыймылсыз мүлк бирдигин пайдалануу укугун, анын ичинде үчүнчү тараптын укугун (ижара, барымта, ипотека, сервитуттар, келишим боюнча милдеттенмелер ж. б.) Ч. соттун чечими, КР мыйзамдары ж. б. боюнча өндүрүлөт..

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектөө чаралары

Чектөө чаралары – кылмыш-жаза процессинде анын тергөөдөн жашырынып кетүүсү мүмкүн же сотто кылмыш иши боюнча чындыкты аныктоого тоскоолдук кылышы мүмкүн экенине же дагы кылмыш жасашына толук негизи бар деп эсептелгенде, ошондой эле өкүмдүн аткарылышына кепилдик үчүн айыпталуучуга карата колдонулуучу процесстик аргасыз кылуу чарасы. Ч. ч-на эч кайда кетпөөгө кол коюп берүү, жеке кепилдикке алуу, камакка алуу, барымта коюу, аскер бөлүгүнүн командачылыгынын (аскер кызматкерлерине карата) көзөмөлдөөсү, жашы жетелектерди ата-энесинин жана башка кишилердин карамагына берүү, үй түрмө кирет. Камакка алуу, үйкамак жана барымтага коюу көзөмөлдөөчү прокурордун санкциясы же соттун аныктамасы боюнча гана болот.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектөө чаралары (тосот)

Чектөө чаралары (тосот) – жугуштуу оорулардын таралышына жол бербөөгө багытталган жана чарбачылык жана башка ишмердиктердин өзгөчө тартибин, калктын, унаа каражаттарынын, жүктөрдүн, товарлардын жана жаныбарлардын кыймылына чектөө койгон административдик, медико-санитардык, ветеринардык ж. б. чаралар. Ч. ч. жугуштуу оруулардын пайда болуу жана таралуу коркунучу болгон учурларда КР чегаралары аркылуу өткөрүүчү түйүндөргө, чарбалык ж. б. ишмердиктерди жүргүзүүчү уюмдарга жана объекттерге киргизилет. Ч. ч. КР Өкмөтүнүн же жергиликтүү өзалдынча башкаруу органынын чечими менен киргизилет (алынып салынат). Ч.ч-н ишке ашыруунун тартиби жана пайда болуу жана тарап кетүү коркунучуна Ч. ч. киргизилип жаткан жугуштуу оорулардын тизмеси КР ченемдик укуктук актылары жана санитардык эрежелери менен аныкталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектөө энбелгиси

Чектөө энбелгиси – купуя маалыматтарды алып жүрүүчүнүн же анын коштоочу документтеринин, алардагы маалыматтарды пайдалануунун өзгөчө тартибин аныктоочу милдетүү белгиси. Мамлекеттик сырды түзүүчү кабарларга «өзгөчө маанилүү» жана «өзгөчө жашыруун» деген чектөөчү мөөрлөр басылат. Аскердик сырды түзүүчү кабарларга «өзгөчө жашыруун» жана «жашыруун» деген чектөөчү мөөрлөр басылат. Кызматтык сырды түзүүчү кабарларга «жашыруун» деген чектөөчү мөөр басылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектелген жоопкерчилик

Чектелген жоопкерчилик – ага ылайык карыздардын катышуучулары анын милдеттенмелери боюнча жооп беришпеген жана карыздардын ишмердигине байланыштуу аманаттардын (акциялардын) наркынын өлчөмүндө чыгым тартуу тобокелчилигин тартышкан, карыздар юридикалык жактын катышуучуларына карата колдонулуучу принцип.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектелген өнөктөштүк

Чектелген өнөктөштүк – чет өлкөлөрдүн укуктарында компанияны жана чектелген жоопкерчиликтүү («солгун») өнөктөрдү күндөлүк башкаруу менен алектенген башкы өнөктү камтыган өнөктөштүк.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектелүү буюм укуктары

Чектелүү буюм укуктары – менчик укугунан келип чыккан буюмдарга укуктуулук. КР жарандык мыйзамдарында Ч. б. у-нын төмөнкү түрлөрү белгиленген: а) чарба жүргүзүү укугу; б) ыкчам башкаруу укугу; в) жер участогун мөөнөтсүз (мөөнөтүн көрсөтпөстөн) пайдалануу укугу; г) башканын кыймылсыз мүлкүн чектелүү пайдалануу укугу (сервитут); д) мыйзамда каралган учурларда ал мүлктүн ээси болуп саналбаган кишилердин мүлкүнө буюм укугу. Мындан сырткары, Ч. б. у-на ошондой эле булар да кирет: пайдалануучунун башка бирөөнүн мүлктөрүн мыйзамдуу негизде пайдалануудан түшкөн кирешелерди өзүнө ыйгарып алуу укугу; барымта кармоочунун барымта буюмуна укугу; багуудагынын укугу; ижарачынын ижара объектине укугу; ишеним башкаруучунун ишеним башкарууга алган мүлктөргө карата укугу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектеме чечмелөө

Чектеме чечмелөө – ченемдердин сөздүк мазмуну анын чыныгы маани-маңызынан кеңири болгон учурларда укук ченемдерин чечмелөө.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектеп берүү тилкеси

Чектеп берүү тилкеси – 1) темиржол транспортунун жер төшөөлөрү, жасалма курулмалары, линиялык-жол жана башка имараттары, темиржол байланыш жабдуулары, темиржол бекеттери, коргоочу токой тилкелери жана жолду камсыздоо жабдуулары ээлеген, ошондой эле мамлекет тарабынан темиржол транспортунун келечектеги өнүгүшү үчүн бөлүнгөн же сакталып коюлган жер аянттары; 2) автомобиль жолдорундагы тийиштүү долбоордук элементтерди жана инженердик курулмаларды, ошондой эле автомобиль жолдорун пайдалануу үчүн зарыл болгон имараттарды, курулмаларды, коргоочу жана көрктөндүрүүчү токой тилкелерин жайгаштыруу үчүн бөлүнгөн жер аянттары. Жалпы пайдалануудагы автомобиль жолдорун долбоорлоодо Ч. б. т-нин өлчөмү анын категориясына жараша, стандарттарга ылайык аныкталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектерди өз ара чегерүү

Чектерди өз ара чегерүү — эсептешүүлөрдү жөнөкөйлөтүү үчүн утурлама берилген чектерди (тараптардын макулдашуулары боюнча) өз ара жоюштуруу.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектердин инкассосу

Чектердин инкассосу – акчаларды чектерди жазып берген адамдардын эсебинен чектерди алуучулардын эсебине которуу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектик суммалар

Чектик суммалар – чыгашалардын ар бир түрү (статьясы) боюнча мамлекеттик сатып алуулардын усулун тандоону аныктоочу суммалар. Ч. с-дын өлчөмү жыл сайын КР Өкмөтү тарабынан белгиленет.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чектилке

Чектилке – кандайдыр бир жагдайларга байланыштуу өзгөчө маани берилген аймактын чордонун айланта курчаган же чордондуу тилке менен чектешкен жаткан аймак. Ч-лер адатта айылчарба айдоо жери, экологиялык туризм, ошондой эле аргандай илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү сыяктуу чарбачылык жүргүзүүнүн салттуу түрлөрү үчүн колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ченөө каражаттарын текшерүү жана кынапташтыруу укугун аккредиттөө

Ченөө каражаттарын текшерүү жана кынапташтыруу укугун аккредиттөө – текшерилүүчү жана кынапташтырылуучу иштерди аткарууга укуктарды ыйгарым укугу бар мамлекеттик орган тарабынан ырасмий таануу.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ченемдик укуктук акт

Ченемдик укук актысы – укук актыларын чыгаруу органдары тарабынан өз ыйгарым укуктарынын чегинде чыгарылып, укук ченемдерин белгилөөгө, өзгөртүүгө жана бузууга багытталган, т. а. көп ирет колдонууга эсептелген туруктуу же убактылуу мүнөздөгү жалпыга милдеттүү жазма буйрук түрүндөгү белгиленген тариздеги ырасмий документ.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ченемдик чечмелөө

Ченемдик чечмелөө – укук ченемдерин (казуалдык менен бир катардагы) ырасмий чечмелөөнүн түрү. Укукту колдонуунун жүрүшүндө жалпы жетекчилик үчүн кызмат кылат, чектелбеген жагдайлардын катарына кирет жана субъекттердин кеңири чөйрөсүнө таралат. Ч. ч. аутентикалык (анык) чечмелөө жана ачык чечмелөө болуп бөлүнөт.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ченкурак

Ченкурак – конституциялык укукта шайлоо менен жалпы элдик добуш берүүлөргө же белгилүү бир кызмат ордун ээлөөгө укук берүүчү жаш курагынын чеги. М.: КРде шайлоолорго катышуу курагы 18 жаштан башталат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Ченталап

Ченталап – 1) адамдын саясий же кызматтык укуктарын аныктоочу шарттардын жыйындысы: а) мүлктүк Ч. (кыймылсыз мүлккө ээлик кылуу, белгилүү киреше, маяна алуу, тикелей салыктарды төлөө); б) агартуу Ч-ы (сабаттуулук жана кайсы бир окуу жайын бүтүрүү); в) ченкурак (белгилүү куракка жетүү); г) (кара:Шайлоо ченталабы); д) кызматтык Ч. же иштеген жыдар Ч-ы (жогорку кызмат ордун ээлөө үчүн кызмат кылуу мөөнөтү; 2) статистикалык каттоо.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкө валютасын кундаштыруу

Чет өлкө валютасын кундаштыруу – ошол учурдагы экономикалык шартты, мыйзам ченемдерин, калыптанып калган иш жагдайын эске алуу менен, чет өлкө валютасынын ошол өлкөнүн валютасына карата алмашуу мүмкүнчүлүгүнүн курсун белгилөө.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкө вексели

Чет өлкө вексели – чет өлкөдө берилгени (вексель кармоочунун кеңсеси жайгашкан өлкөгө карата), болбосо акцептке жаткан жана/же чет өлкөдө төлөнө турган, же вексель кармоочу өлкөдө турбаган жактар тарабынан төлөнө турган вексель.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкө жактарына бажы жеңилдиктери

Чет өлкө жактарына бажы жеңилдиктери – белгилүү бир чет өлкөлүк жеке жана юридикалык жактарды мыйзамда белгиленген бажы режимин жөнгө салуучу жалпы эрежелерди аткаруудан толук же жарым-жартылай бошотуу, же ал жактарга мамлекеттик ички жазма буйруктардын негизинде берилген же андай жеңилдиктерди берүү каралган эларалык келишимдер менен макулдашууларга катышуу аркылуу шартталган артыкчылыктар. КР бажы мыйзамдарына ылайык Ч. ө. ж. б. ж. чет мамлекет өкүлчүлүктөрүнө, анын кызматкерлерине (дипломаттарга, консулдарга), ошондой эле дагы башка жактарга ыйгарылат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк (эларалык) байкоочу

Чет өлкөлүк (эларалык) байкоочу – мыйзамда белгиленген тартипке ылайык, шайлоолорго карата даярдык менен анын жүрүшүнө байкоо жүргүзүү укугуна ээ болгон чет өлкөлүк же эларалык уюмдардын атынан катыша турган адам.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк банк

Чет өлкөлүк банк – ал өзү аймагында катталган чет мамлекеттин мыйзамы боюнча ушундай деп таанылган банк.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк валюта

Чет өлкөлүк валюта – а) тийешелүү чет мамлекетте же чет өлкөлүк мамлекеттердин тобунда мыйзамдуу төлөм каражаттары болуп саналган жана жүгүртүмдө жүргөн тыйын, казыналык билеттер, банкноттор түрүндөгү акча белгилери; б) эсептердеги чет мамлекеттердин акча бирдиктери жана эларалык акча жана эсептешүү бирдиктери түрүндөгү каражаттар.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк валюта аймагы

Чет өлкөлүк валюта аймагы — мамлекеттин конвертирленген валюта эркин жүгүртүлүүчү аймагы.

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк жак

Чет өлкөлүк жак – а) жарандык укукка жөндөмдүүлүгү чет мамлекеттин анда түзүлгөн укугу боюнча аныкталуучу юридикалык жак; б) жеке жак – чет өлкөлүк жаран, анын жарандык укук жөндөмдүүлүгү жана жарамдуулугу ал жараны болгон чет мамлекеттин укугу боюнча аныкталат жана жарандыгы жок адам, анын жарандык жарамсыздыгы бул адам туруктуу жашаган жерге ээ болгон чет мамлекеттин укугу боюнча аныкталат. Ч. ө. ж. КР жаранынын укуктарын жана эркиндиктерин пайдаланат, ошондой эле КРдин мыйзамдарында жана эларалык келишимдери менен макулдашууларында каралган шарттарда жана тартиптеги негизде жоопкерчилик тартат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Чет өлкөлүк жарандар

Чет өлкөлүк жарандар – ошол мамлекеттин жарандары болбогон жана өзүнүн башка мамлекеттин жарандыгына таандык экенине далили бар адамдар. Ч. ө. ж-дын укуктук абалдары алар жайгашкан өлкөнүн улуттук мыйзамдары жана түзүлгөн эларалык келишимдер жана макулдашуулар менен аныкталат. Адатта улуттук мыйзамдар Ч. ө. ж-ды бир нече түргө (мамлекеттин аймагында туруктуу жашагандар; мамлекетте утурумдук тургандар; дипломаттык колтийбестикке ээлер; качкындар) бөлөт, алардын ар биринин укуктук абалдары өзүнчө өзгөчөлүктөргө ээ. КРде Ч. ө. ж-га мыйзамда аныкталган улуттук режим таралат.

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр