Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Түндүк Ирландия

Түндүк Ирландия _— Улуу Британиянын бириккен таажылыгынын акимий-саясий бөлүгү. 
Түндүк Ирландия / Ольстер (тарыхый аймак) thumb | 220x124px | right thumb | 220x124px | right

 Негизги маалымат 
Ирландия а-нын түндүк-чыгыш бөлүгүн ээлейт. Аянты 14,1 миң км2. Калкы 1,8 млн (2011). Орт. жыштыгы 1 км2ге 122 киши. Адм. борбору - Белфаст ш. Ольстер Ирландиянын - этногр. тарыхый провинциясы. 
thumb|Түндүк Ирландия.
Адм. аймак жактан 15 графтыктан (алардын ичинен бсы Түндүк Ирландияныкы, 9у Ольстердики) турат. Расмий тили - англис тили. Акча бирдиги - фунт стерлинг. Мамлекеттик башчысы - королева. Башкаруунун формасы - конститутциялык монархия. Мыйзам чыгаруучу органы - Түндүк Ирландия ассамблеясы. Аткаруучу органы - аткаруу комитети. 20-к. чейинки Түндүк И-нын тарыхы Ирландиянын бүткүл тарыхы менен тыгыз байланыштуу. 1921-жылкы англия-ирландия келишими боюнча Түндүк Ирландия (басылмаларда көпчүлүк учурда Ольстер деп аталат) Улуу Британиянын курамында калган. Борбордук бөлүгүндө Лох-Ней көлу (388 км2), Түндүк Ирландиянын түштүк-батышында Жогорку жана Төмөнкү Лох-Эрн көлдөр системасы жайгашкан. Эки көлдүн ортосун түздүк ээлесе, түндүк-чыгышы, түштүк-чыгышы жана батышы тоолуу. 

Эң бийик жери - Морн тоосундагы Слив Донард чокусу (бийикт. 848 м). Ошондой эле Түндүк Ирландиянын аймагында Буткул дуйнөлук мурастын тизмесинин киргизилген «Гиганттар жолу» аталган табигый эстеликтер бар. Алар базальт мамыларынан туруп, бийикт. 25 -мге, диаметри 30-50 сжге жетет. Ал мындан 50-60 млн жыл мурда жанартоонун атылуусунан пайда болгон. Аянты 3800 км2. Түндүк Ирландиянын калкынын 91% и ирландиялыктар, 3,7% и англичандар, 1% и шотланддар түзөт. Динге ишенгендердин 53%и протестанттар, 44% и католиктер, 3%и атеисттер, ошондой эле ж. б. динди да тутат. Түндүк Ирландия эң жакыр өлкөлөрдүн катарына кирет. Экономикасынын негизин айыл чарба түзөт. Негизги азыгы - картөшкө. Ошондой эле сулу, арпа айдалат. Сүт, эт багытындагы мал асыралат. Түндүк Ирландияда тоо-кен өнөр жай начар өнүккөн. Аймагында күрөң көмүр, темир кенташы, боксит, коргошун жана жез кендери бар, бирок аларды өндүрүп алуу пайдасыз. Өнөр жай тармактарынан машина жана кеме куруу, жеңил өнөр жай өнүккөн. Ири порту - Белфаст. 1987-ж. «Базальт мамысы» улуттук коругу уюштурулган.

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Түндүк Ирландия
Категория:Республикалар
Түндүк деңиз

Түндүк деңиз (North Sea) - Атлантика океанындагы четки деңиз. 

Европанын жээктеринде. Чыгышынан Скандинавия жарым аралы жана Юпгландия жарым аралы, батышынан Улуу Британия, Оркней жана Шетленд аралдары менен чектешет. Улуу Британия, Германия, Нидерланд, Бельгия‎, Франция, Норвегия жана Даниянын жээктерин чулгап жатат. Балтика денизи ы-нДания кысыктары, Атлантика океаны менен Па-де-Кале жана Ла-Манш кысыктары аркылуу туташат. Аянты 565 миң км2. Басымдуу тереңдиги 100 -мге чейин; түштүк бөлүгүндө тайыздыктар, морена чөкмөлөрүнөн турган банкалар көп (мис., түштүк жээгиндеги Доггер-Банка; тереңдиги 14-15 м). Эң терең жери - 725 м. Ачык деңизде аралдары жок. Чыгышында гана Фриз майда аралдар тизмеги бар. Эң чон аралы - Гельголанд. 

thumb|Түндүк деңиз.
Түндүк деңиздин түндүк-чыгыш жээктери (Норвегия) фьорддуу, түштүк-чыгышы тегиз, кумдуу, түштүгүндө ваттар кездешет. Батышында кууш бухталар көп. Нидерланддын жээктеринде ташкын көп болгондуктан дамбалар менен суу сактагычтар курулган. Деңизге Эльба, Везер, Рейн, Темза ж. б. ири дарыялар куят. Климаты мелүүн. Суунун бетинин орт. температурасы февралда 2-7°С, августта 12-19°С. Туздуулугу 32-34,5%о. Декабрдан апрелге чейин тоңот. Жыл бою батыштан, түштүк-батыштан нымдуу шамал согот. Деңиз үстүн көп мезгилде туман каптап турат. Суткада 2 жолу (бийикт. 7,6 мге чейин) ташкындайт. Деңгээли ташкындын жана шамалдын таасиринен 67 жге, Шотландиянын жээгинде 11 -мге чейин көтөрүлүп, жээктерин суу каптайт, кеме каттамына кыйынчылык туудурат. Балык (сельдь, треска, тунец, камбала) кармалат. Деңиздин акваторияларында нефть (Абердин) жана газ (Экофиск, Тролл) кендери бар. Негизги порттору: Роттердам, Амстердам (Нидерланд), Антверпен (Бельгия), Лондон, Иммингем, Халл (Улуу Британия), Гамбург, Бремен, Вильгельмсхафен (Германия), Гётеборг (Швеция), Осло, Берген (Норвегия).

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Деңиздер
Категория:Батыш Европа‎‎
Түмөнов Намазалы

Намазалы Түмөнов (15.12.1927-ж. т., Ысык-Көл облусу, Тоң району, Дөң-Талаа кыш.) - Социалисттик Эмгектин Баатыры (1971). 

1948-ж. Рыбачье курулуш-монтаждоо башкармасында жумушчу, 1956-жылдан жыгач устачылар бригадири, 1984жылдан кесиптик-тех. окуу жайында өндүрүштүк окуу мастери болуп иштеген. Сегизинчи беш жылдыктын тапшырмаларынын мөөнөтүнөн мурда 117,3%ке орундаткан. Ленин, Эмгек Кызыл Туу ордендери жана медалдар менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Инсандар
Түлкүлөр

thumb|Калтар түлкү (Alopex lagopus).
Түлкүлөр - иттер тукумундагы жырткыч сүт эмүүчүлөр уруусу. Денеси созулуңку, буттары салыштырмалуу кыска. 

Куйругу узун, үлпүлдөк жүндүү. Түсү кызгылт сарыдан күмүш бозго чейин, кээде дээрлик кара; мезгилдик жана геогр. диморфизм даана байкалат. Тиши жырткычтардыкындай, азуусу курч, арсагай. Түлкүлөрдүн 6-11 түрү Арктикадан башка Евразия, Африка, Түндүк Америкада кезигет, Австралияга алынып келинген. КМШ өлкөлөрүндө 3 түрү: кадимки түлкү, карсак жана африка түлкүсү жашайт. Токойлуу тундрадан чөлгө чейин мекендейт. Ийинде жашайт. Көбүнчө майда сүт эмүүчүлөр жана куштар менен азыктанат. Жазында 51 сутка көтөрүп, 4-6, чанда 12 бачики тууйт. Кадимки түлкү уруунун чоңу, дене уз. 90 смге, куйругу 60 смте жетет. Күүгүмдө активдүү. Түлкүлөр - аңчылык жана аң чарбачылыгынын баалуу обьектиси. Айрыкча калтар (кара) түлкүнүн териси баалуу. Аң жана куш чарбасына зыян келтирет, кемирүүчүлөрдү жеп пайдалуу. Бир түрчөсү ТКЭСтин Кызыл китебине киргизилген.

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Сүт эмүүчүлөр‎
Түк канаттар

thumb|Hydropsyche (личинка).
Түк канаттар, булакчылар (Trichoptera) - курт-кумурскалар классынын түркүмү. 

Дүйнөдө Түк канаттардын 30 тукумунун 3000ге жакын түрлөрү кездешет. Толук өөрчүү (толук кубулма) жолу менен көбөйөт. Өтө майда, ооз органы жумшак, суюктук тамчыларын жалоого ыңгайланган. Баш бөлүгүндө - чоң көзү жайгашып, алар 3 көзчөдөн турат. Мурутчалары көп муунактуу жип сымал. Ал эми астынкы жаак тинтүүлөрү 2-5 муунактан турат. Жумурткасын топ-топ кылып сууга таштайт. Жырткычтары суудагы майда омурткасыздар, өсүмдүк менен азыктанган топтору да кездешет. Кээ бир түрлөрү желеден атайын жай жасап, кээлери таштын астына галлерея сымал формадагы уя салып, суунун астында жашоого ыңгайланышкан. Куурчакчасы эркин пиллада өөрчүйт. Көпчүлүгү чиркейлердин личинкаларын жеп, пайдалуу. Личинкалары жана куурчакчалары - балыктардын азыгы. Борбордук Азияда личинкалары шалы өсүмдүгүнө зыян тийгизет.

 Колдонулган адабияттар 
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Курт-кумурскалар‎
Түймөк бактериялары

thumb|Rhizobium tropici.
Түймөк бактериялары - азот топтоочу бактериялар уруусу. 

Көпчүлүк чанактуу өсүмдүктөрдүн тамырында симбиоздо жашап, түймөкчөлөрдү пайда кылат. Түймөк бактериялары түймөкчөлөрдүн ичинде мол. азотту ассимиляциялап, аны өсүмдүк оңой сиңирүүчү бирикмелерге айлантат, ал өз кезегинде бактерияларды азык зат менен камсыз кылат. Демейде жаш Түймөк бактериялары таякча сымал формада, кыймылдуу, чоңдугу 0,5-0,9 1,2-3,0 мкм, грамм-терс, спора пайда кылбайт. Аэробдор жана факультативдүү анаэробдор. Түймөк бактериялары түймөктөрдө N2 ургаалдуу байланыштыруучу бактероциддерди пайда кылып, формасын өзгөртөт. Чанактуулар жок жерде Түймөк бактериялары спорофиттер сыяктуу топуракта жашай берет. Түймөк бактерияларынын автивдүү штаммдары (микроорганизмдердин таза культурасы) бактериялык жер семирткич алууда колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Бактериялар
Туюк көл

thumb|Чатыр-Көл.
Туюк көл - сыртка суу агып чыкпаган көл. 

Суунун чыгымын буулануу гана түзөт. Туюк көлгө агын суу куюшу да мүмкүн. Туюк көлдөр талаа жана жарым чөл зоналарындагы туюк алаптуу облусттарда жана көп жылдык тоң жаткан жерлерде (Батыш Сибирде, Казакстанда жана Якутияда) таралган. Мис., Кыргызстанда Ысык-Көл, Чатыр-Көл.

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Тухтаматов Бахтияр

Тухтаматов Бахтияр (15. 2. 1951-ж. т„ Ош ш.) - маданият кызматкери. КРдин маданиятына эмгеги сиңирген ишмер ишмер (1994), КРдин эл артисти (2003). 

Анжиян педагогика институтун 1973-ж. бүтүргөн, ошол эле жылы Фрунзе атындагы орто мектепте эмгек жолун баштаган. 1976-87-ж. Ош өзбек мызкалык драма театрында музыка бөлүмүнүн инспектору, башкы администратор, кийин директордун орун басары, 1989-жылдан директору. Киров атындагы Ош өзбек мызкалык драмы театры - Бабур атындагы Ош мамлекеттик өзбек акад. мызкалык драма театры деп аталышына Тухтаматовдун кошкон салымы зор. Ош шаарынын жерг. кеңешинин депутаты (2011).

 Колдонулган адабияттар 
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
 Тиркемелер 

Интернеттеги шилтемелер
 Восторжествует ли правда или кому-то это не выгодно?
 Министр Раев мы надеемся вы не оппозиционер?
 Деятельность марионетки Мырзакматова - еврея Бахтияра Тухтаматова или почему он разрушает культуру и искажает историю узбеков Кыргызстана.
 Почему министр Раев является оппозиционером.

Категория:Инсандар
Тууралжын жанар тоолуу Сьерра

Тууралжын жанартоолуу Сьерра (Cordillera Neo-Volkanica) - Жер шарындагы жанартоолуу ири аймактардын бири. 

Мексика пгайпак тоосунун түштүк тармагы, Мексикада. Тынч океандын чыгыш жээгинен Мексика булуңунун батышына чейин кевдик багытта созулуп жатат. Уз. 800 км, туурасы 50-100 км. Жер титирөө тез-тез болуп турат. Бийик чокулары Орисаба (5636 м), Попокатепетль (бийикт. 5452 м), Сьерра-Негра (4580 м). Күмүш, коргошун, динк жана жез кендери бар. Түндүк капталында ийне жалбырактуу, түштүгүндө нымдуу тропик токойлору өсөт. Айрым бийик чокуларында дайыма кар жатат.

 Колдонулган адабияттар 
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Жанар тоолор арип боюнча
Ташкенов Токтосун

Ташкенов Токтосун 1938-жылдын 19-ноябрында Азыркы Сузак районунун Жаңы Күч айылында кызматчынын үй-бүлөсүндө туулган.
 
 1946-жылы Көк- Жаңгак шаарындагы №3 орто мектебине кирип, 1956- жылы аяктап чыккан.
 Ошол эле жылы Ош шаарындагы Мамлекеттик Педагогикалык институтунун чет тилдер факультетине тапшырып, 1962-жылы англис тили боюнча мугалим адистигине ээ болуп бүтүрүп чыгат.
 Эмгек жолун Багыш айылындагы У. Абдукаимов орто мектебинен баштаган.
 1964-жылы Дзержинский мектебине которулуп, 1999-жылга чейин, англис тили боюнча мугалим, директордун окуу-тарбия иштери боюнча орун басары болуп, бир мектепте 35 жыл үзүрлүү эмгектенген.
 Талыбаган эмгегинин натыйжасында 1983- жылы “Эл агартуунун отличниги” деген наамга татыган.
 Коомдук иштерге активдүү катышып, Октябрь айыл кеңешинин 3 жолку чакырылышында депутат болуп шайланган.
 Андан башка да Министрликтин, облустун, райондун көптөгөн ардак грамоталары менен сыйланган.
 1999-жылы 61 жашында оорунун айынан каза болгон.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Турдубаев Качкынбай

Турдубаев Качкынбай Тарых илимдеринин кандидаты.
 
 1940-жылы 15-майда Сузак районунун Жаңы-Күч айылында туулган.
 1958-жылы Көк-Жаңгак шаарындагы Т. Сатылганов атындагы орто мектепти, 1961-жылы Жалал-Абад шаарындагы A. С. Пушкин атындагы педагогикалык окуу жайын, 1969-жылы Кыргыз Мамлекеттик Университетинин тарых бөлүмүн окуп бүтүргөн.
 1961-1964-жылдары Өзгөн районунун Коммунизм орто мектебинде дене- тарбия мугалими болуп иштейт.
 1964-1974-жылдары Сузак районундагы Дзержинский атындагы сегиз жылдык мектебинде улуу пионер вожатый, дене-тарбия жана тарых мугалими, окуу бөлүмүнүн башчысы, жетекчиси,
 1974-1981-жылдары Сузак районундагы Ж. Бөкөнбаев атындагы балдар үйүндө тарбиялык иштер боюнча жетекчинин орун басары,
 Октябрь кечки орто мектебинде, Сузак райондук сырттан окуу мектебинде окуу бөлүмүнүн башчысы, жетекчиси,
 1984-1991-жылдары Жалал-Абаддагы A. С. Пушкин атындагы педагогикалык окуу жайында тарых жана коом таануу сабактарынан окутуучу, Кыргыз педагогика илим-изилдөө институтунун илимий кызматкери,
 1991-1993-жылдары Ош Мамлекеттик педагогикалык институнда, ОШМУ педагогика кафедрасында окутуучу, 1993-жылдан Жалал-Абад Мамлекеттик университетинин педагогика жана психология кафедрасынын башчысы, доценти болуп эмгектенген.
 
 1978-1982-жылдары Кыргыз педагогика илим-изилдөө институтунун сырттан окуу боюнча аспиранты.
 1993-жылы Бишкек шаарында, педагогикалык теориясы жана тарыхы ( Кыргыз ССР тарыхын окутууда окуучуларды революциялык, күжүрмөн эмгек традициялардын үлгүсүндө тарбиялоо) деген тема боюнча кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү жактайт.
 
Кырктан ашык усулдук макалалары жарык көргөн.
“Эмгек ардагери” медалынын ээси.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Бабаев Токон

Бабаев Токон 1941-жылдын 15-августунда Сузак районунун Кедей-Арык айылында туулган.
 
 * 
 * 1957-жылы Кедей-Арык жети жылдык мектепти аяктап, ушул эле жылы Жалал-Абад шаарындагы №1 кесиптик техникалык окуу жайынын тракторист кесибин окуп бүтүргөн. 
 * Тракторист болуп иштеп, ошону менен бирге кечки мектептен окуйт. 
 * 
 * 1962-жылы Ташкенттеги индустриальный техникумга сырттан окууга тапшырат. 
 * 
 * 1964-жылы Ош Мамлекеттик Педагогикалык институтунун физика-математика факультетин аяктап, эмгек жолун Сузак районуна караштуу “Үлгү” атындагы орто мектепте мугалим болуп иштеп баштаган. 
 * 
 * 1971-1982-жылдары Октябрь кыштагындагы Макаренко атындагы орто мектепте окуу бөлүмүнүн башчысы, 
 * 1983-1992-жылдары Мектеп аралык окуу өндүрүштүк комбинатта бөлүм башчысы, жетекчиси, 
 * 1992-1999-жылдары Макаренко орто мектебинин директору, Тукубай айылынын айыл башчысы, Тайгараев орто мектебинде мугалим болуп эмгектенип, оорусуна байланыштуу арадактуу эс алууга чыккан. 
 * 
Багыш айыл өкмөтүнүн эки жолку депутаты.
Эл агартуунун отличниги.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Чопоева Кимсан

Чопоева Кимсан 1941-жылдын октябрь айында Кытай Эл Республикасынын Кулжа шаарына караштуу Нылкы аймагында туулган.
 
 
 1955-жылы “Чолпон” атындагы толук эмес орто мектепте 5-классты казак тилинде араб альфавитинде окуп бүтүргөн.
 1955-жылы Кыргызстанга көчүп келип, 1956-жылы Багыш орто мектебине8-класскакирип 1959-жылымектепти,ошолэле жылы Фрунзе шаарындагы Кыз-келиндер институтунун математика бөлүмүнө тапшырып 1965-жылы аяктайт. 
 1965-1967-жылдары Дзержинский атындагы мектепте математика мугалими,
 1967-1968-жылдары Макаренко атындагы орто мектебинде тарбиялык иштер боюнча директордун орун басары,
 1968-1969-жылдары Абдукаимов атындагы орто мектепте директордун орун басары,
 1970-жылдан 1997-жылга чейин 27 жыл Абдукаимов атындагы орто мектептин директору болуп иштеген. 
 1996-жылы ардактуу эс алууга чыккан.
 Ошону менен катар коомдук иштерге активтүү катышып келген.
 1957, 1959-жылдары эки жолу өздүк көркөм чыгармачылыгы боюнча Республикалык конкурстун жеңүүчүсү болгон.
 1976-жылы Эл агартуунун 5-сьездинин, 1991, 1996-жылдардагы Кыргызстан элдик курултайына делегат болуп катышкан.
 “Эл агартуунун отличниги” Айыл кеңешинин бир канча жолку депутаты.
 
Көптөгөн сыйлыктардын ээси.
1 уул 2 кыздын энеси.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Кебеков Батырбек

Кебеков Батырбек 1949-жылы 19- сентябрда Сузак районуна караштуу Кыз-Көл айыл өкмөтүнүн Кызыл-Кыя айылында кызматчынын үй-бүлөсүндө жарык дуйнөгө келген.
 
 1956-жылы Кызыл-Кыя айылындагы 8 жылдык мектептин башталгыч классына кабыл алынып 1964-жылы 8-классты аяктагандан кийин Көк - Жаңгак шаарындагы №3 орто мектепбине келип окуусун улантып №3 орто мектептин 11-классын ийгиликтуу аяктагандан кийин 
 1968 жылы Ош мамлекеттик педагогикалык окуу жайынын филалогия факультетинин 1-курсуна кабыл алынып аталган окуу жайды ийгиликтүү аяктагандан кийин,эмгек жолун «Правда» 8 жылдык мектебинде мугалим болуп иштеп баштаган.Ошол эле мектептин комсомол партия уюмун жетектеген.
 1976-1984-жылдары Кара-Алма айыл кенешине караштуу Орток орто мектебинде директор, 
 1984-1994-жылдары Кара- Алма айыл кенешинин төрөгасы,
 1994-1996-жылдары “Дружба» совхозунда профсоюз уюмунун төрагасы .
 1996-2007-жылдары Багыш айыл өкмөтунө караштуу баштагы (Макаренко) азыркы Р. Исманалиев атындагы орто мектептин директору болуп эмгектенген 
 1976- жылдан 2007-жылгы чейин Кыз-Көл Кара-Алма Багыш айыл кеңештеринин бир канча жолку депутаты болуп шайланган .
 Билим берүү министирлигинин бир канча жолку ыраазычылык кат, грамота, ардак грамоталары менен сыйланган.
 «Эл агартуунан отличниги» 1979 жылы «Социалистик Мелдештин женүүчүсү» төш белгиси менен сыйланган.
 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Машаева Анаркүл

Машаева Анаркүл 1946-жылы Сузак районунун Октябрь кыштагында туулган.
 
 
 Мектепти аяктагандан кийин, жогорку окуу жайын бүтүрүп, мугалимдик кесипке ээ болуп, эмгек жолун 1968-жылы Сузак районунун A. С. Макаренко атындагы орто мектепте мугалим болуп иштеп баштаган. 
 1970-1982-жылдары Сузак районуна караштуу M. В. Фрунзе атындагы орто мектепте директор, 1982-1993-жылдары A. С. Макаренко атындагы орто мектепте директор,
 1993-2002-жылдары Р. Исманалиев атындагы орто мектепте мугалим, 2000-жылдан бери Багыш айыл өкмөтүнүн аялдар комитетинин төр айымы, «Аймира» коомдук фондтун Директору болуп, АДРА, ОБСЕ, ЮНИСЕФ, ПРООН уюмдарынын проектерин ишке ашырууда салымын кошуп эмгектенип келет. 
 «Эл агартуунун отличниги» Сузак районунун «Ардактуу атуул» наамынын ээси.
 
Бир нече медаль, Ардак грамоталар менен сыйланган.
2 уул 1 кыздын энеси.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Абышев Кубанычбек

Абышев Кубанычбек 1947-жылы 12-январдаСузак районунун Октябрь кыштагында туулган.
 
 
 Октябрь кыштагындагы Мичурин атындагы орто мектепти, 1970-жылы Ош Мамлекеттик университетинин искусство факультетин аяктаган. 
 1970-жылдан бери Бейшеналиева атындагы искусство институтунда, ошону менен катар Улуттук илимдер Академиясынын искусство таануу бөлүмүнүн жетекчиси болуп эмгектенип келет.
 Кандидаттык диссертациясын Москва шаарында ийгиликтүү жактап,
 1988-жылы 25-февралда Педагогика илимдеринин кандидаты, Россия Федерациялык АПНден 1992-жылы 19-декабрда Доцент наамы берилген. 
 Музыка жана ырдоо кафедрасынын профессору.
 
Маданият жана Эл Агартуунун отличниги.
Кыргызстандын, Тажикстандын, Россиянын маданият грамоталары менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Кудайкулов Абжапар

Кудайкулов Абжапар 1947-жылы 27-июнда Сузак районуна караштуу Кызыл-Кыя айылында туулган.
 
 
 1961-жылы Кызыл-Кыя мектебинен 8-классты, 1966-жылы Жалал-Абад шаарындагы А.С.Пушкин атындагы педагогикалык окуу жайын, 1976-жылы Ош Мамлекеттик институтунун математика факультетин аяктаган.
 
 Эмгек жолун Токтогул районундагы “Ак-Жар” атындагы мектепте мугалим болуп иштеп баштаган.
 1967- 1970-жылдары Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн.
 1971-жылдан А.С.Макаренко атындагы орто мектепте математика мугалими,
 1972-жылы М.Ф. Фрунзе атындагы орто мектепке тарбия иштери боюнча директордун орун басары болуп которулат.
 
 1983-1986-жылдары А.С.Макаренко атындагы орто мектепте тарбия иштери боюнча директордун орун басары,
 1987-1989-жылдары Октябрь кечкисин сырттан окуу мектебинин директору,
 1989-1990-жылдары Сузак райондук Элге билим берүү бөлүмүндө инспектор болуп эмгектенип 1991-жылы 30-декабрда капилет оорудан 44 жашында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан.
 
 Азыркы учурда, ал эмгектенген Р.Исманалиев атындагы орто мектепте, математика бөлмөсүнө ысымы коюлуп, ишкер балдары тарабынан, алдыңкы окуучуларга стипендия берилип келе жатат.
 3 уул 4 кыздын атасы.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Бекмаматова Бурулкан

Бекмаматова Бурулкан 1948-жылдын 3-майда Сузак районуна караштуу Октябрь кыштагында туулган.
 
 1966-жылы У. Абдукаимов атындагы орто мектебин,
 1971-жылы Ош Мамлекеттик педагогикалык институттун, химия-биологиялык факультетинин, химия-биология адистиги боюнча ийгиликтүү аяктаган. 
 1971-жылы № 39 Ф. Э. Дзержинский атындагы орто мектепке мугалим болуп эмгек жолун баштаган. 
 1974 - жылдын август айынан аталган мектептин завучу болуп которулган. 
 1974-1999-жылдары жалпысынан 26 жыл, аталган мектептин директору болуп эмгектенген.
 1971- 1978-жылдары Сузак райондук кеңешинин депутаты. 
 1995-жылдан бүгүнкү кунгө чейин «Бекзат-А» фермердик чарбанын,
 2008-жылдан бүгүнкү күнгө чейин «БекБол-ЭкоТабият» коомдук фондунун жетекчиси.
 1992- жылы Сузак райононун «Ардак грамотасы» менен,
 1993- жылы Жалал-Абад областынын «Ардак грамотасы» менен сыйланган;
 1994- жылы КР билим берүүсүнүн мыктысы наамын алган.
 1 уул, 1 кыздын энеси.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы
Жээналиева Зуура

Жээналиева Зуура 1948-жылы 5-майда Өзгөн районуна караштуу Ой-Тал айылында туулган.
 
 1964- жылы Ой-Тал сегиз жылдык мектебин,
 1968-жылы Жалал-Абад шаарындагы A. С. Пушкин атындагы Педагогикалык окуу жайын, Ош Мамлекеттик Университетинин орус тили жана адабияты факультетин сырттан окуп аяктаган.
 Октябрь кыштагынын тургуну Бокоев Рысбек менен баш кошуп, эмгек жолун 1968- жылы Сузак районунун Октябрь кыштагындагы A. С. Макаренко атындагы орто мектепте пионер вожатый болуп иштеп баштаган.
 Андан кийинки жылдары ушул эле мектепте башталгыч класстарга орус тили жана адабиятынан сабак берип эмгектенип ардактуу эс алууга чыккан.
 Бир орунда көп жыл эмгектенип, эл үчүн кызмат кылган көптөгөн көрүнүктүү жаштарды тарбиялап өстүргөн.
 Бир канча ардак грамоталар менен сыйланган.
 
Үй-бүлөлүү.
5 кыз 1 уулдун энеси.

 Колдонулган адабияттар 
 Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3

Категория:Сузак району
Категория:Багыш айылы