Бириккен Улуттар Уюму

{{Уюм
 |аталышы = Бириккен Улуттар Уюму
 |альтернативдик = 

Organisation des Nations uniesOrganización de las Naciones Unidas |background_color = #009edb
 |аталышынын_түсү = #FFFFFF
 |логотип = Flag of the United Nations.svg
 |логотип_туурасы = 
 |колу = БУУнун желеги
 |карта1 = United Nations (Member States and Territories).svg
 |карта1_туурасы = 
 |легенда1 = 
 |карта2 = 
 |карта2_туурасы = 
 |легенда2 = 
 |мүчөлүк = 193 мүчө өлкө
 |борбор_түрү = Штаб-квартира
 |борбору =   Нью-Йорк
Кошумча кеңселери:
  ВенаОтделение Организации Объединенных Наций в Вене
  ЖеневаUnited Nations Office at Geneva
  НайробиUnited Nations Office Nairobi

 |түрү = 
 |тилдер = англис, француз, орус, кытай, араб, испан тилдери
 |тил = 
 |башкарма1_орду = Баш катчы |башкарма1_ысымы =   Антониу Гутерреш
 |башкарма2_орду = БУУнун Башкы Ассамблеясынын төрагасы |башкарма2_ысымы = Филемон Янг
 |башкарма10_орду= 
 |башкарма10_ысымы = 
 |негиздөөчү1 = СССР, АКШ, Кытай Республикасы, УССР, Белорусь ССР, Улуу Британия, Франция, Эфиопия, Индия, Канада, Югославия, Чехословакия, Австралия, Жаңы Зеландия, Нидерланд, Дания, Люксембург, Бельгия, Польша, Норвегия, Греция, Сауд Арабиясы, Египет, Ирак, Сирия, Ливан, Турция, Иран, Аргентина, Боливия, Бразилия, Чили, Колумбия, Коста-Рика, Куба, Доминикана Республикасы, Эквадор, Сальвадор, Гватемала, Гаити, Гондурас, Либерия, Мексика, Никарагуа, Панама, Парагвай, Перу, Филиппин, ТАР, Уругвай, Венесуэла
 |түзүлгөн_окуясы1 = БУУнун Уставына кол коюу |түзүлгөн_датасы1 = 
 |негиздөөчү2 = 
 |түзүлгөн_окуясы2 = Уставдын күчүнө кириши |түзүлгөн_датасы2 = 
 
 |негидөөчү6 = 
 |түзүлгөн_окуясы6 = 
 |түзүлгөн_датасы6 = 
 |жоюлган_окуясы = 
 |жоюлган_датасы = 
 |эскертме1 = 
 |эскертме2 = 
 
 |дарек = 
 |сайт = http://www.un.org/ru/
 |уикиказына = commons:Category:United_Nations 
|сайты=https://www.un.org/ru/}} Бириккен Улуттар Уюму (БУУ) — эл аралык тынчтыкты, коопсуздукту колдоо жана бекемдөө, мамлекеттер аралык тынчтык кызматташтыгын өнүктүрүү максатында суверендүү мамлекеттердин ыктыярдуу биригүүсүнүн негизинде түзүлгөн эл аралык уюм. 

БУУну түзүү антигитлердик коалициялык негизги мамлекеттердин демилгелери менен ишке ашырыла баштаган. БУУнун аткара турган негизги иш чаралары жана түзүлүшү 2-дүйнөлүк согуштун убагында эле (Москвадагы СССР, АКШ, Улуу Британия мамлекетинин тышкы иштер министрлеринин жыйынында (1943-ж.), Думбартон – Оксфорд конференциясында (1944-ж.), Крым (Ялта) конференциясында (1945-ж.), Сан-Франциско конференциясында (1945-ж.) талкуулана баштаган. Сан-Франциско конференциясында 51 мамлекеттин өкүлдөрү кол койгон (анын ичинен бешөө Коопсуздук Кеңешинин туруктуу мүчөлөрү). 

thumb|right|Бириккен Улуттар Уюму негизделүүдө

БУУнун уставы күчүнө кирген 24-октябрь 1945-жыл – жыл сайын БУУнун түзүлгөн күнү катары белгиленет. БУУнун Уставында бекиген башкы максаттары: эл аралык тынчтыкты жана коопсуздукту коргоо, мамлекеттер аралык кызматташтыкты өнүктүрүү; дүйнө элинин бейкуттугун буза турган ар кандай агрессиялык актыларды, эл аралык талаш-тартыш маселелерин тынчтык жолу менен чечүү жана жөнгө салуу; улуттук өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен улуттар арасындагы достукту, тең укуктуулукту өнүктүрүү; адам укуктары тилине, дилине, расасына, жынысына карабастан бардык адамдарга бирдейлигин бекемдөө жана эл аралык маданий, социалдык, экономикалык проблемаларды чечүүдө эл аралык кызматташууну камсыз кылуу. БУУнун Уставында эл аралык кызматташуунун бир нече демократиялык принциптери каралган жана бекитилген: мисалы, 

 баардык мүчөлөрдүн суверендүү тең укуктуулугу; 
 кабыл алган Уставдагы милдеттерди ак ниеттүүлүк жана жоопкерчилик менен аткаруу; 
 эл аралык талаш-тартыштарды чечүүдө эл аралык тынчтыкка, коопсуздукка, адилеттүүлүккө коркунуч алып келбей тургандай негизде чечүү. 

Азыркы учурда БУУда 193 мамлекет мүчө болуп катталган. БУУнун башкы органдары:'1. Генералдык Ассамблея; 
2. Коопсуздук Кеңеши; 
3. Экономикалык жана социалдык Кеңеш; 
4. Кам көрүү Кеңеши; 
5. Эл аралык Сот; 
6. Катчылык же Баш катчы, 
7. Адам укуктары боюнча Жогорку комиссар.
спасибо за внимание!

 Түзүлүшү 

 Секретариат 

 Башкы секретарь (катчы) 
№Аты-жөнүӨлкөЫйгарым укугун башталышыЫйгарым укуктун аякташы—Глэдвин Джебб
(милдетин аткаруучу)

Улуу Британия 
(Батыш Европа)24 октябрь, 19451 февраль, 19461Трюгве Ли
Норвегия(Батыш Европа)2 февраляь, 194610 ноябрь, 19522Даг Хаммаршёльд
Швеция(Батыш Европа)10 апрель, 195318 сентябрь, 19613У ТанБирма(Азия)30 ноябрь, 19611 январь, 19724Курт Вальдхайм
Австрия(Батыш Европа)1-январь, 19721 январь, 19825Хавьер Перес де Куэльяр
Перу(Түштүк Америка)1 январь, 19821 январь, 19926Бутрос Бутрос-Гали
Египет(Африка)1 январь, 19921 январь, 19977Кофи Аннан
Гана(Африка)1 январь, 19971 январь, 20078Пан Ги Мун
Түштүк Корея(Азия)1 январь, 20071 январь, 20179Антониу Гутерреш
Португалия(Батыш Европа)1 январь, 2017Азыркы учурда кызматта

 Булактар 

 Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Бишкек, 2003Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев ат. Кыргыз Мамлекеттик Педагогикалык УниверситетиБашкы ред. Ү.А. Асанов, Жооптуу ред. А. А. АсанкановРед. кеңеш: Ө.Ж. Осмонов (төрага), Т.Н. Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Ж. Жуманалиев, ж.б.''
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Тарых
Категория:Эл аралык уюмдар
Категория:Саясат