Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Кирпи

Кирпи thumb|center|Кулактуу кирпиЖалпы маалыматЖашаган жери: Орто Азия, Индия, Африка, Жаңы ЗеландияДенесинин узундугу: 20-30 сантиметрКуйругунун узундугу: 3 сантиметрСалмагы: 700-1500 грамм

Кирпинин жашаган жери (L. 1758) - Орто Азия, Индия, Африка, Жаңы Зеландия. Кирпи эркиндикте 2-7 жыл, ал эми колдо багууда 8 жылдан 16 жылга чейин жашайт. 

Чоң кирпиде узундугу 3 сантиметрге чейин жеткен 5-6 миң, кичинесинде 3 миңге жеткен ийнеси болот. Ийнелери кирпини душмандардан , мисалы, түлкүдөн, карышкырдан жана үкү сыяктуу жырткыч куштардан сактайт. 

Эне кирпи жылына 3-6, кээде 7-8ге чейин ийнесиз, кызыл эт баштанган бала тууйт. Төрөлгөндөн кийин бир нече сааттан кийин ийнеси өсө баштайт.

Көзү кара, тоголок. Адам сыяктуу эле түстөрдү айырмалай алат. Мурду шуштугуй жана ар дайым нымдалышып турат.
Кирпинин кулактуу түрүн да Пакистандан, Ооганстандан да кездештирүүгө болот.
 
Тишинин саны 36. Жылан, бака, курт-кумурскалар, козу карын, мөмө-жемиштер кирпинин эң негизги азыктары болуп саналат. 

Ноябрдан апрель айына чейин аюу сыяктуу чээнге кирип уктайт.

 Байланыштуу макалалар 
 Кирписымалдуулар
 Sonic the Hedgehog (Кирпи Соник)

 Колдонулган адабияты 
 Супер-Инфо гезити

Категория:Кирписымалдуулар
Белград

Белград – 1 213 000 (2 млн. катталбаган адам саны менен.) тургуну бар Сербиянын эң чоң шаары жана борбору. 1403 жылы Сербиянын, 1918 -2003 жылдары Югославиянын, 2003-2006жж. Сербия жана Черногориянын борбору болду. Сербиянын ири экономикалык, өндүрүштүк, жана маданий борбору. Шаар Сербиянын борбордук бөлүгүндө дарыясынын Дунайга куйган жеринде орношкон. Белград шаар округунун аймагы 3227 км² -ди түзөт. Шаардан батышка карай Никола Тесла аэропорту жайгашкан. Шаар 1999 жылы Натолуктардын жардыруусунда катуу талкаланган.

 Географиясы 
thumb|left|Сава дарыясынын Дунайга куйган жери

Белград Сава жана Дунай дарыяларында жайгашкан. Сава Дунай дарыясына Белграддан куят. Шаар деңиз деңгээлинде 116,75 метр бийиктикте турат. Белграддын тарыхый борбор Саванын жээгинде жайгашкан.

 Тарыхы 
thumb|left|XVI кылымдагы Белград.
Шаардын пайда болушу Сава жана Дунай дарыяларынын куюлушундагы Сингидунум конушунун негизин түптөгөн кельттер (скордиск уруусу) дооруна алып келет. Белград қарқынды өткен шағында 40 аскерди жеңип алып, 38 ирет кайрадан тургузган. Шаардын эски дубалы кельттер менен римдиктерди, готтор менен франктарды, славяндар менен түрктөрдү жолуктуруп турду.

Шаар сербче аталышы менен алгачкы ирет ІХ кылымда чыга баштады. Белградга ХІ-ХІІ кк. болгарлар ээлик кылышты. Шаарга Византия, андан кийин болгарлар, сербдер, венгерлер ээлик кылышты. 1427 жылдан бери Белград – 1456 жылы венгер аскер башчысы Янош Хуньяди Түрк султаны Мехмет ІІ отурукташкан шаарындагы аскерин талкалаган дубалы болгон венгерлердин чек аралык чеби. 1521 жылы Белградды түрктөр басып алышты. Австриялыктар менен түрктөрдүн ортосунда болгон согушта Белград австриялыктардын колуна үч ирет өттү. (1688—1690, 1717—1739, 1789—1791). 1806 жылы түрктөрдөн азаттык алган Белград серб княздыгынын (1882жылдан баштап – падышалыгынын) борбору болду.

1813 – 1830 жылдарда шаар 1867 жылга чейин шаар ортосунда тургузулган чебин бербей койгон түрктөрдүн башкаруусунда болду. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда Белград эки ирет австрия аскери менен басып алынган. (18 ноябрь — 2 декабрь 1914; 26 сентябрь 1915 — 18 октябрь 1918). 1918 жылдын 1 декабрында сербдер, хорваттар, словенецтер Падышалыгынын (1929 жылдан баштап - Югославиянын жана Белград областынын) борбору болду.

1941 жылдын 13 апрелинде Герман баскынчылары басып алып, 1944 жылы 20 октябрында кеңеш аскеринин жана Югославиянын элдик – боштондук аскеринин күчү менен азат бошотулган. 1945 жылдын ноябрь айында Белград ЮФЭР борбору деп жарыяланды (1963 жылдан баштап – Югославия Социалистик Федеративтик Республикасы).

 Колдонулган адабияттар 
 «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4

Категория:Сербия
Категория:Шаарлар
Йоханнесбург

Йоха́ннесбург  — ТАРдын калкынын саны боюнча эң чоң шаар. Жергиликтүү калк «Йобург», «Йози» жана «Еголи» деп аташат. Йоханнесбург — Гаутенг провинциясынын борбору, ТАРдын эң бай провинциясы. 2010 жылы Йоханнесбургда Футбол боюнча Дүйнөлүк Чемпионатынын матчтары өткөн.

2000 жылы Йоханнесбург шаарынан жана аны курчаган аймактардан жаңы Йоханнесбург шаардык округу административдик бирдиги түзүлгөн.

Йоханнесбургда ТАРдын Конституциялык Соту жайгашкан.

 Спорт 
2010 жылы Йоханнесбург Футбол боюнча Дүйнөлүк Чемпионатына катышкан. Матчтар Йоханнесбургдун эки «Соккер Сити» жана «Эллис Парк» стадионундорундаа өттү.
 Маданият 

 Фильмдер 
 Цоци (2005)
 Африкалык Иерусалим (2008)
 Бандиттик Йоханнесбург (2008)
 Район № 9 (2009)
 Кейптаун (2012)

 Дос-шаарлар 
Йоханнесбург төмөнкү шаарлардын дос-шаары болуп эсептелинет:

 Аддис-Абеба, Эфиопия
 Баку, Азербайжан
 Бирмингем, Улуу Британия
 Лондон, Улуу Британия
 Мумбаи, Индия
 Жаңы Дели, Индия
 Нью-Йорк, АКШ
 Виндхук, Намибия
 Оттава, Канада
 Монреаль, Канада
 Ванкувер, Канада
 Квебек, Канада
 Калгари, Канада
 Виннипег, Канада

 Булактар 

 Early Johannesburg, Its Buildings and People. Hannes Meiring, Human & Rousseau. 1986. 143 pages. ISBN 0-7981-1456-8
 Gold! Gold! Gold! The Johannesburg Gold Rush. Eric Rosenthal, AD. Donker, 1970, ISBN 0-949937-64-9
 Johannesburg: The Elusive Metropolis. Sarah Nuttall. Duke University Press. 9 January 2005. 210 pages. ISBN 0-8223-6610-X.
 The Corner House: The Early History of Johannesburg. Alan Patrick Cartwright. MacDonald. 1965. 293 pages.

 Official website of the City of Johannesburg
 Gauteng Provincial Government 

 
Категория:Миллионер-шаарлар
Новосибирск

thumb|Новосибирск.
Новосибирск (1903–26-жылы Новониколаевск) – Россиядагы шаар (1903-жылдан). Новосибирск облусунун административдик жана Сибирь федерация округунун борбору. Обь дарыясындагы орточо Калкы 1,6 миллион(2025). Темир жол түйүнү. Метрополитен иштейт (1985; РФте жүргүнчү ташуу боюнча 3-орунда). Машина куруу (заводдору: ЭЛСИБ, «Станкосиб», «Сибсельмаш» жана башка), кара жанатүстүү металлургия («Новосибирск химконцентрат заводу»), химиялык жана химиялык-фармацевтика, жеңил, тамак-аш, курулуш материалдар өнөр жай ишканалары, ГЭС иштейт. Россия ИАнын Сибирь бөлүмү, Академиктер шаарчасы (25ге жакын ИИИ), «Вектор» вирусология жана биотехнология мамлекеттик илимий борбору (Кольцоводо), конструктор-технология жана долбоорлоо институттары, 13 ЖОЖ (анын ичинен 2 университет, консерватория), 6 театр (анын ичинен опера жана балет, «Глобус» жаштар, «Красный факел» жана башка), филармония, сүрөт галереясы, музей (край таануу, геологиялык, зоологиялык, Сибирь элинин тарыхы жана мадабияты), китепканалар (анын ичинен азиздер үчүн атайын) жана башка бар. 1893-жылы курулушчулар посёлкасы катары негизделген. 1903-жылдан шаар Новосибирскиге жакын жерде илимий шаар Кольцово жайгашкан.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7

Категория:Орусия шаарлары
Категория:Сибирь
Карате

thumb|alt=A.|Карате-до
Карате (жапончо – куралсыз кол) – куралсыз коргонуунун бир түрү; кол жана бут менен каршылаштын денесине сокку берүүгө негизделген. Спорттун бир түрү. Рюкю аралдар тобундагы Окинава аралдарында 15 кылымда пайда болгон. Ошол кездеги князь Се Хайси (1470) курал көтөрүүгө уруксат бербеген. Ал жергиликтүү эл сырткы жоодон коргонуу максатында Каратени ойлоп табылган. Ал кезде Окинава Жапония менен эмес, Кытай менен тыгызыраак байланышта болгон. Ошентип, Карате Кытайдын кунг фу куралсыз күрөш түрү менен кошо өнүккөн. Азыр Каратенин карате-до (олимпиядалык спорт түрү), шотокан, кекусинкай, ситро-рю, годзюрю, вадо-рю деген түрлөрү бар. Азыркы Карате 20 кылымдын башында өнүктү; джиу-джицу күрөшүнүн приёмдору алынган. Эл аралык Карате федерациясы 1968 жылы қурулду. Ага 50-дөн ашык мамлекет мүчө (1999). Дүйнөлүк чемпионат 1970 жылдан, Европа чемпионаты 1971 жылдан өткөрүлүп келет. КМШ өлкөлөрдө Карате 1991 жылдан жайыла баштады. Каратенин карате-до түрү 2004 жылы Афинада өткөн 28-олимпиялык оюндар программасына киргизилди.

 Шилтемелер 

Категория:Спорт
Категория:Жапония
Pitbull

Pitbull (чыныгы аты: ) — хип-хоп, рэп, реггетон, кранк жана латын рэп жанрларында ырдаган америкалык ырчы. Ал сахнада Питбуль деген лакап ат менен белгилүү болгон. Армандо Кристиан Перес 1981-жылдын 15-январында АКШнын Флорида штатындагы Майами шаарында кубалык иммигранттардын үй-бүлөсүндө туулган.

 Балачак кези 
Кичинекей кезинде ата-энеси ажырашып кетип, Армандо апасынын колунда калган. Өспүрүм кезинде бейбаш балдардын катарын толуктап, апасын укпай, 16 жашынан эле баңгизат сатуу менен алектенген. Бул жумуш апасынын нааразычылыгын жаратып, аны үйдөн кууп жиберген. Андан кийин Армандо Жоржия штатындагы Розуэлл шаарында бакма бала болуп жашаган. 18ге чыкканда өз атасына жолугуп, ата-бала тил табышып, атасы каза болгонго чейин жакшы мамиледе болушкан.

Армандонун теги кубалык болгондуктан, апасы Кубанын маданиятын унуттурбай, ошол маданият менен жашоого үйрөткөн. Кубалык жазуучу жана акын Хосе Мартинин чыгармачылыгын окуп-үйрөнүп, ошол жазуучунун таасири менен Питбуль кичинесинен эле сөздүн канчалык таасирдүү жана күчтүү экенин түшүнгөн.

 "Питбуль-күчтүү жана чыдамдуу ит" 

Армандо мектепте окуп жүргөндө эле рэпке кызыга баштайт. Өзү да жакшы рэп окуй алган. Ар кандай жерлерде ырдап жүргөнүн байкап калган музыкант Лютер Кэмпбелл аны “Набат” (“Lollipop”) тобуна кошулууга чакырган. Ушул убакта эле Армандо өзүнө лакап ат коюуга батынат. Бул тууралуу: “Питбуль – көп штаттарда тыюу салынган, ар кандай мушташтарга катышуучу иттердин породасы. Ал күчтүү жана чыдамдуу ит. Алар акырына чейин күрөшөт. Менин жашоом да дайыма күрөш менен коштолуп келет”,- дейт рэпер.

Лютер Кэмпбелл менен иштешип жатканда аны музыканын кранк жанрынын падышасы аталган Лил Жон байкап калган. Ал экөө “Форсаж” тасмасына саундтректерди жаздырышкан, ал эми Питбулдун 4 ыры саундтрек катары колдонулган. 

Питбуль дүйнөлүк сахнада ийгиликке жетип, көптөгөн атактуу артисттер менен кызматташкан. Анын чыгармалары кеңири популярдуулукка ээ болуп, хитке айланып келет. Марк Энтони менен аткарган “Rain Over Me” ( “Жамгыр менин үстүмө жаасын”) ыры да чоң ийгиликке жеткен.

Питбуль орто мектепти гана аяктагандыктан, билимдин маанилүүлүгүнө өзгөчө көңүл бурат. Ал Латын Америкасынан келген балдардын АКШда билим алуусуна көмөктөшүү максатында “Imaginate Foundation” (“Кыялдануу фонду”) аттуу кайрымдуулук уюмун негиздеген.

Ал Лил Жон, Дон Омар, Akon, Энрике Иглесиас, Ашер, Женнифер Лопес, Александр Бёрк, Не-Йо, Шакира, Крис Браун, Келли Роулэнд, Марк Энтони сыяктуу атактуу артисттер менен дуэт ырдаган.

 Жеке жашоосу 
Жеке жашоосу тууралуу маалымат аз, анткени Питбуль жеке жашоосун коомчулукка ачык айтууну жактырбайт. Ал көпчүлүк маектерде үй-бүлөсү жана жеке жашоосу жөнүндө сүйлөшүүдөн качканын белгилеген. 

 Колдонулган адабияты 
Супер-Инфо гезити

Категория:Актерлор
Категория:АКШ
Жумалиев Артыкбай Жумалиевич

Жумалиев Артыкбай Жумалиевич —медицина илимдеринин доктору, профессор. 

 Өмүрү 
1928-жылы Чуй областынын Жайыл районунун Сары-Булак аыйлында туулган. Улуту кыргыз.1954-жылы Кыргыз Мамлекеттик Медициналык Институтун артыкчылык менен аяктап, 1957-жылы ушул эел жерден аспирантурасын бүтүргөн.КММИда лечфакта ассистент, доцент,,зам.декан болуп иштеген. Биохимия, физиология жаатындагы адис. Жумалиев Артыкбайдын жетекчилиги менен 2 кандидаттык диссертация жакталган. 

 Сыйлыктары 
СССРдин меделдары, Кыргыз ССРинин Президиумунун грамотасы менен сыйланган. Кыргыз ССРинин саламаттыкты сактоо жаатындагы эмгек сиңирген кызматкер.
 Эмгектери 
70ден ашуун илимий эмгектери, 2 монография, 3 окуу китеп, окуу пособия бар. Негизги эмгектери "Азотистый обмен в головном мозгу белых крыс при пониженном барометрическом давлении и при действии инозирующего излучения", "Биогенные элементы. Уч.метод.рекоментации для студентов спец.",Лабораторные работы по физколлоидной химии"
 Колдонулган адабияттар 
Асанов.У.А "Кто есть кто в кыргызской науке" Б,1997
Категория: Арип боюнча инсандар
Сафед-булан

САФЕТ-БУЛАН (Испид-Булан) – байыркы коло доорунан берки эстеликтер сакталган тарыхый-мемориалдык комплекс. Азыркы Жалал-Абад облусунун, Ала-Бука районундагы Падыша-Ата жана Чанач-Сай сууларынын куймасында жайгашкан. Орто кылымга тиешелүү кээ бир маалыматтарда Исбид–Булан түрүндө жолугат жана алардын ичинен 11-кылым, 18–19-кылымдарда курулган мавзолейлер менен моло таштагы араб жазуулары эң баалуу болуп эсептелет. Алардын кээ биринде так көрсөтүлгөн даталарды да кезиктирүүгө болот. Сафед-Буланды изилдөө 19-кылымдын 80-жылдарында башталып, моло ташка түшүрүлгөн жазууларды алгач орус окумуштуусу А.Н. Арванитаки көчүрүп алган. 1895–99-ж. Н.Н. Щербина-Крамаренко тарабынан жыйналган оозеки уламыштар боюнча жергиликтүү эл анын аталышын Орто Азияга ислам динин киргизген араб кол башчыларынын бири Шах-Жарир жана анын африкалык Булан деген күңүнө байланыштырганы көрсөтүлгөн. Анда намаз окуп жаткан учурунда Шах-Жарир жана анын 2772 жоокерин жергиликтүү тургундар кырып салып, баштарын бир бөлөк, сөөгүн бир бөлөк кылып, талаага таштап кеткенде, Булан сөөктүн ар бирин өзүнчө жууп, жерге көмгөн. Мындай маалымат Жамал Каршинин эмгегинде да кезигет. Мавзолей жана моло таштагы жазуулар боюнча изилдөөлөрдү В.В. Бартольд, А.Н. Бернштам, Е.К.Бетгер, М.М. Дьяконов, В.Н. Настич, В.И. Засыпкин, В.Д. Горячева сыяктуу окумуштуулар жүргүзгөн. ЮНЕСКОнун тизмесине киргизүү үчүн сунушталган. 

 Пайдаланылган адабият 
 Несколько надписей на кайраках из Киргизии. //Эпиграфика Востока, вып. II. Л., 1948 

Категория:Кыргыз тарыхы
Виң-чун

Виң-чун ( — «Түбөлүк жаз» «Виң-Чунь» аталышы — кантонское произношение (вариант написания «винг-чун» — не произношение, а транслитерация), произношение на путунхуа — Юн-Чунь, устоявшийся перевод — «Вечная весна»).) — кытайдын ушу мектеби.

Көптөгөн мушташ техникаларын колдонгон себептен ушунун колдонмо багыты катары саналат. Виң-чундагы мушташ принциптерге негизделген, а аларды шакирт машыгуудан машыгуу аркылуу аңдоосу керек болот. өтө эле жакын аралыкка жакындоо учурунда чабуул сызыгынан чыгуулар көзирмемчелик түзсызыктуу чабуулдар менен толукталат. Боло берчү мушташтар тизе жана чыканактын соккулары менен аякталат. «Жабышчаак колдор» (chi sao, 黐手 чи сао) көнүгүүсү болсо мушкерге жакын аралыктагы мушташта мыкты багыттанып алууга мүмкүндүк берет. Бычактуу техникалары дагы бар, алар колдун техникасы жана куралсыз ыкмалар менен бир бүтүндүктө тыгыз байланышта. «Жабышчаак колдор» менен кошо жыгуулар жана кайруулар да өздөштүрүлөт.

 Тиркемелер 

Категория:Кытай
Категория:Кытайдын муш өнөрлөрү
Ушу

thumb|300px|10-бүткүлкытайлык оюндарынын рамкасындагы ушу боюнча таймаш
Ушу — кытайдын муш өнөрлөрү менен алардын негизинде жаралган азыркы спорт түрлөрүн түшүндүрүү үчүн колдонулган термин.

 Аныктама 
Ушу (武术)Russindragon.org Ушу — бул, Кытайда болгон бардык муш өнөрлөрү үчүн жалпы аталыш. Эки иероглифтен турат: 武 wu («у») — «согуштук, уруштук» жана 术 shu («шу») — «өнөр, техника». Ар кайсы мезгилде ушул эле максат үчүн — уи (武艺), гошу (国术) ж. б. у. с. ар кандай терминдер колдонулуп келген — ошондуктан жазуудан кандайдыр бир терең философиялык маанини издөө таптакыр туура эмес.

 Башка айтылыштары
 Ву-шу, ву-ши, у-ши — туура эмес транскрипциясы.
 Кун-фу (кантон наречиесинде), Гун-фу (расмий кытайчада) — сөзмө-сөз «өзүңдүн үстүңдөн иштөө/машыгуу», ошондой эле туруктуу машыгуулардын натыйжасын түшүндүрөт, Гонкондо у-шуну түшүндүрүү үчүн пайдаланылат, ошондой эле кунг-фу варианты да колдонулат.
 Го-шу — сөзмөсөз «өлкөнүн көркөм өнөрү/улуттук искусство»; Кытай республикасынын тушунда кытайдын муш өнөрлөрүн түшүндүрүү үчүн колдонушкан термин, азыркы учурда Тайванда колдонулат.
 У-и — сөзмөсөз «муш өнөр», императорлук Кытайдан калган эски термин.
 Цюань-фа (сөзмөсөз «муштук усулдар») же Цюань-шу (сөзмөсөз «муштумдук искусство») — у-шу бөлктөрүнүн бири, кээде бул сөз бүт у-шунун синоними катары колдонулат.

 Коргоо тиштерин 
Капа керек отличными отурууга бир жогорку жаак жок кошумча жардам, ылдыйкы.

Эгерде тиштердин издери начар калат карата капе, ал жаман держится на үстүнкү жаактын, начар мүмкүн белгилөөгө тиштер жана гнутся ичине караштуу легком нажатии бармактын область алдыңкы тиш.

 Жазуулар 
Категория:Кытай
Yle

300px|Компанияын эски логотиби (2012 жылдын 5 мартына чейин колдонулган)
thumb|upright=1.4|Yle Хельсинкидеги офиси
thumb|upright=1.4|Yle жаңылыктар студисы

Yle (ырасмый аталыштары — , ) — Финляндиянын улуттук телерадиоберүү компаниясы. 1926-жылы негизделген.

 Тарыхы 

 Радиостанциялар
 Yle Radio 1
 YleX
 Yle Radio Suomi
 Yle Puhe
 Yle X3M
 Yle Radio Vega
 Yle Sámi Radio
 Yle Klassinen
 Yle Mondo

 Телеканалдар 
 Yle TV1
 Yle TV2
 Yle Fem
 Yle Teema
 TV Finland — эл аралык канал, MTV3 менен биргеликте.

 Кызыктуу маалыматтар 

 Эскертүүлөр 

 Шилтемелер 
 Yle — Ырасмый сайты
 Орус тилиндеги ырасмый сайты 
 Швед тилиндеги ырасмый сайты

Категория:Финляндия телеканалдары
Саам тили

Саам тили (өз аталышы - suomi, suomen kieli) — финндердин тили, саам-мажар бүлөсүнүн балтик-саам тобуна кирген тил. Саам-мажар жана самодий тилдери (энец, ненец, нганасан, селкуп) орол тилдеринин бүлөсүн түзөт.

thumb|right|200px|

Финляндияда, Швециянын түндүгү менен Норвегияда, Карелияда жана Америкада (негизинен АКШда) таралган. Финн-угор тилдерине кирет. Алгачкы жазуу эстеликтери 13-14-кылымдарга таандык. Адабий тилинин жаралышына саам жазмасынын түзүлүшү (1540) өбөлгө болгон. Азыркы адабий тилинин калыптаныш процессин 19-кылымдын 70-жылдары аяктаган.

Финляндия аймагына таралган саам тили батыш жана чыгыш деген эки бутакчага биригип 7 диалекттен турат. Азыркы саам тили - мүчөлөмө (агглютинадиялама) тил. 15 жөндөмөсү бар, жыныстык категориясы жок. Лексикасында балтика, герман, славян тилдеринен кабыл алынган сөздөр учурайт. Жазмасы латын арибинин негизинде түзүлгөн. 

 Колдонулган адабияттар 
Колдонулган адабият
Тил энциклопедиясы / Түз.А. А. Джапанов: Оңд., толукт., кайрадан 2-бас. - Б.: Турар, 2010. -548 б. ISBN 978-9967-44-24-9

 Эскертмелер 

 Шилтемелер 

 Виталий Чернявский. Саам тилинин кыскача грамматикасы 
 Riitta Korhonen & Maria Vilkuna : Sananselityksiä — Ison suomen kieliopin termejä.
 Supisuomea 
 Саам тили боюнча китептер 
 Unelma сайтындагы саам тилинин сабактары
 Эстон-саам-орус онлайн сүйлөшмө 
 Саам тилин үйрөнүүдөгү кыйынчылыктар
 Орус-саам жана саам-орус онлайн сөздүк

Категория:Финляндиянын тилдери
Категория:Тилдер
Категория:Лингвистика
Эдигеева, Айсанат

Эдигеева, Айсанат 
thumb|center|200px|"Күйөө балам - водовоз" фильминенЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Эдигеева, АйсанатТуулган жылы: 1995-жыл, 28июльТуулган жери: Туз айылы, Кант району, Чүй облусу, КыргызстанӨлкө: КыргызстанИшмердүүлүгү: киноактриса Наамдары, сыйлыктары:Чыгармачылык активдүүлүгү: 2012-жылдан баштап Театр: 
'''Эдигеева, Айсанат – киноактриса 
 Өмүр баяны жана чыгармачылыгы 
thumb|left|200px|"Возвращение блудной дочери" фильминен
Айсанат өтө эле жаш экенине карабастан, 2012-2013-жылдардын аралыгында 5 фильмге тартылып, анын ичинде 4 фильмде башкы ролду ийгиликтүү аткарды. 
Айсанаттын киного келип калганы өзүнчө бир кызык окуя.
2012-жылы жаз айларынын ичинде Туз айылында "Каргыш" фильми тартылып калат. Фильмдин тартылышына Туз айылынын жаштары айрыкча көмөк көрсөтүшөт. Фильмдин бир эпизодунда окуучу кыз керек болуп калып, режиссер Ж.Кулмамбетов айылдык жаштардан бир жөндөмдүү окуучу кызды таап келүүлөрүн өтүнөт. Айылдык жигиттер бир кыздын ордуна эки кызды таап келишет. Биринчиси эпозоддо ойномок, экиничиси жөн эле аны ээрчип келет, киного кызыгып. Режиссер экөөнү тең эле тартыла берсин деп коет.
Тартыла турган кызды ээрчип келген кыз Айсанат болчу. Бирок, фильмдин режиссеру менен оператору Т. Акималиевге ошол ээрчип келген Айсанаттын ойногону өзгөчө жагып калат. 
Ошол учурда Ж.Кулмамбетов кийиники фильмин баштамакчы болуп, башкы ролго Айсанаттын курагындагы өспүрүм кызды издеп жүргөн болчу. Режиссер дароо эле Айсанатты кийинки фильмдин кастингине чакырат.
Ошентип орто мектепи аяктай элек жатып, Айсанат эки фильмге, бирөөндө эпизодго, экинчисинде башкы ролго тартылат. 
Айсанат азыркы учурда студентка - Б.Бейшеналиева атындагы искусство институнун “Актердук” факультетине 2012-жылы өткөн.
Кино Айсанаттын стихиясы, ал фильмге тартылып аткан учурда, образдуу салыштырганда ал өзүн суудагы балыктай эле сезет.

 Тартылган кинолору 
”Каргыш” - окуучу кыз (режиссеру Ж.Кулмамбетов)
”Возварщение блудной дочери” - Роза (режиссеру Ж.Кулмамбетов) 
”Жараланган турналар-2” – Каныкей (режиссеру Ж.Кулмамбетов)
”Күйөө балам - водовоз” – Элзат (режиссеру Ж.Кулмамбетов) 
"Көргүм келет" - Айжан (режиссеру Нурбек Исаев)

 Наамдары жана сыйлыктары 
 Колдонулган адабияттар 
 Интернет шилтемелер 
@aisanatedigeeva

Категория: Кыргыз таануу
Категория: Кыргызстан
Категория: Инсандар
Категория: Кыргыз киносу
Категория: Чүй облусу
Категория: Маданият
Категория: Кыргыз маданияты
Категория: Көркөм өнөр
Категория: Искусство
Категория: Таажы-2012
Категория: Жаш талант
Категория: Чыгармачыл жаштар
Биргит Саррап

Биргит Саррап (мурун Õigemeel , 1988-жылы 24-сентябрьда, Эстониянын Таллин шаарында төрөлгөн) — эстон поп-ырчысы, дүйнөлүк Idol seriesке кирген, «Эстония супержылдыз издейт»(Eesti otsib superstaari) улуттук телешоусунун биринчи мезгилинин жеңүүчүсү. Еврокөрүнүү 2013 ыр сынагындагы Эстониянын өкүлү..

 Дискографиясы 

 Альбомдору 
 Birgit Õigemeel (25-январь 2008)
 Ilus aeg (11-ноябрь 2008)

 Синглдери 
 Kas tead, mida tähendab… (13-ноябрь 2007)
 365 Days (2008)
 Homme (2008)
 Ise (2008)
 Moonduja (2009)
 See öö (2009)
 Välja mu peast

 Сыйлыктары жана жетишкендиктери 
 Жыл Саамалык Категория Коюлган чыгармасы Жыйынтык 2009 Эстон поп-музыкасынын жыл сайын берилүүчү сыйлыгы Жылдын ырчы айымы 2013 Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013 «Et uus saaks alguse» 

 Шилтемелер 
 Ырасмый сайты
 Myspace 

 Эскертмелер 

Категория:Еврокөрүнүү 2013 ыр сынагынын катышуучулары
Портал:Түштүк Америка

__NOTOC__

Сизди Парагвай, Суринам, Уругвай, Эквадор, Фолкленд (Мальвин) аралдары, Француз Гвианасы, Түштүк Георгия жана Түштүк Сандвичевдер аралдары, Түштүк Америка тарыхы, Түштүк Америка географиясы, Түштүк Америка тилдери жана Түштүк Америка флорасы макалаларынын үстүндө иштөөгө чакырабыз.

*
Түштүк Америка

be-x-old:Партал:Паўднёвая Амэрыка
de:Portal:Südamerika
es:Portal:América del Sur
hi:प्रवेशद्वार:दक्षिणी अमेरिका
mk:Портал:Јужна Америка
nl:Portaal:Zuid-Amerika
pt:Portal:América do Sul
ru:Портал:Южная Америка
sv:Portal:Sydamerika
Портал:Түштүк Америка/Киришүү

100px|left
Түштүк Америка — көпчүлүк бөлүгү Түштүк жарым шарда жайгашкан, экватор менен кесилишкен континент. Түштүк Америка — Тынч жана Атлантика океандарынын ортосунда жайгашкан.
Портал:Түштүк Америка/Мыкты адам

Эрнесто Че Гевара (толук аты-жөнү Эрнесто Рафаэль Гевара де ла Серна) (14 июнь 1928, Аргентина — 8 октябрь 1967, Боливия), латын-америкалык революционер, 1959 жылдагы Куба революциясынын команданты. Че лакап атын, өзү оозеки кепте көп колдонгон Che испан сырдык сөзүнөн алган.