Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Мамбеталиев, Молдакун

Image_file thumb|Мамбеталиев Молдакун Мамбеталиев Молдакун (1906, Ат-Башы району, Ат-Башы айлы — 1964, Бишкек ш.) — мамлекеттик ишмер.

1936-жылдан Нарында комсомол жана партиялык иштерде иштеген. 
1936—37-ж. Москвада СССР Эл комиссарлар советинин Даярдоо комитетинин Борбордук курсунда окуган. Аны бүтүргөнден кийин бир нече ай Лейлек районунда СССР ЭКСнин екүлү, кийин 1946-жылга чейин СССР даярдоо эл комиссариатынын Кыргыз ССРи боюнча даярдоо бөлүмүнүн башчысына орун басар, ревизор, начальник. 
1946—49-ж. Ысык-Көл облустук эл депутаттар советинин аткаруу комитетинин төрагасы. 
1949—56 жана 1958—61-ж. Кыргыз ССР Министрлер Советинин төрагасынын орун басары, 1956—58-ж. Москвада КПСС БКнын курсунун угуучусу, 1961—62-ж. Кыргыз ССРинин Көзөмөлдөө Комиссиясынын төрагасы. 
1962—64-ж. Кыргызстан КП БКнын партиялык-мамлекеттик көзөмөлдөө комитетинин төрагасынын орун басары. 
Мамбеталиев Кызыл Жылдыз, 2 Эмгек Кызыл Туу ордендери жана медалдар менен сыйланган. 
Кыргыз ССРинин Жогорку Кенешинин депутаты (1947—67).

 Колдонулган адабияттар 
 Ысык-Көл облусу энциклопедия. Бишкек-1994-ж.

Категория:Мамлекеттик ишмерлер‎
Категория:Туулгандар 1906-жылы‎
Категория:Ат-Башы районунда төрөлгөндөр
Шергазы Мамбетов

180px|thumb|Мамбетов Шергазы
Мамбетов Шергазы (1936-ж. т.,Жети-Өгүз району, Даркан айылы) — тоо инженери, техника илимдеринин доктору (1984), профессор (1986).

1965-жылдан Кыргызстан ИАнын «Тоо кендеринин физикасы жана механикасы институтунда кенже, улук илимий кызматкер, лаборатория башчысы болуп иштеген. 

1976-жылдан Бишкек политехника институтун тоо-геология факультетинде улук окутуучу, доцент, кафедра башчысы, декан.

1984-жылдан ошол эле институтта проректор (кечки-сырттан окуу бөлүмүнүн), 1989—92-ж. ректор.

1992— 93-ж. Кыргыз тоо-металлургия институтунда кендерди иштетүү кафедрасынын башчысы.

1993—95-ж. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин илим жана өнөр жай боюнча туруктуу комиссиясынын, 1995-жылдан Кыргыз өкмөтүнүн алдындагы минералдык сырьёлорду комплекстүү колдонуу боюнча мамлекеттик комиссиянын төрагасы.

Ал геодинамикалык чыңалуу талааларынын жайгашуу закон ченемин аныктаган ана башка 120дай илимий эмгектин (анын ичинде 4 монография) автору.

Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниги (1975), Кыргыз Республикасынын инженердик академиясынын академиги (1992).

1990—95-ж. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты.

 Колдонулган адабияттар 
 Ысык-Көл облусу энциклопедия. Бишкек-1994-ж.

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Техника
Кыдыр аке, Байсары уулу

upright|thumb|Кыдыр аке.
thumb
Кыдыр аке Байсары уулу (1843, азыркы Ак-Суу району, Сары-Жаз өрөөнү, Кайыңдынын Байыш жайлоосу — 1926, Ак-Суу району, Кереге-Таш айылы) — бугу уруусунун арык уругунан чыккан манап, Ысык-Көлдүн жети акесинин бири.

 Өмүр баяны 
Калмак менен кыргыздардын ортосунда элчи катары белгилүү болгон Олжобай бийдин небереси.
1861-жылы 18 жаш курагында болуш болуп шайланган. Романовдор династиясынын 300 жылдык салтанаттуу мааракесине Каракол уездинен кадырман делегат катары чакырылган. Эки элдин ортосундагы байланышта көрсөткөн ишмердиги үчүн ага күмүш медаль жана подполковник чини ыйгарылган. Калыстыгын, акылмандыгын эл баалаган.

1916-жылдагы Үркүн окуясы учурунда Ысык-Көл өрөөнүнүн баарык айылдары Кытайга качканда, Кыдыр аке Орусия империясындагы өзүнүн баркынын бийиктигине байланыштуу өзү жашаган Кереге-Таш, Сары-Камыш, Кайырма-Арык жана башка коңшу айылдарды орустардын куугунтугунан аман сактап калган.

1993-ж. анын 150 жылдыгы белгиленип, Кереге-Таш айылынын четине бийиктиги 16 м келген күмбөз тургузулган.

 Колдонулган адабияттар 
 Ысык-Көл облусу энциклопедия. —Бишкек, 1994.

Категория:Инсандар
Категория:1843-жыл
Категория:Ак-Суу району
Мамакеев Мамбет Мамакеевич

Мамакеев Мамбет Мамакеевич (1927-ж. т., Ак- Суу району, Кереге-Таш айылы — 2024-ж. 24-ноябрь) — хирург; медицина илимдеринин доктору (1970), профессор (1972). Кыргызстан УИАнын академиги (1993; мүчөсү 1989). Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1987).

1952-ж. Кыргыз мамлекеттик медициналык институтун бүткөн.

Мамакеев 120дан ашык илимий эмгектин (анын ичинде 8 монография) автору. Hегизги илимий эмгектери өттүн таш оорусун хирургиялык жол менен дарылоо, ошондой эле орулууларга хирургиялык шашылыш жардам көрсөтүүгө арналган. Анын «Катуу кармаган холециститти хирургиялык дарылоо», «Уйку безинин сезгениши» деген жана башка эмгектеринин мааниси чоң.

Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген дарыгери (1973). Республикасылык хирургдар коомунун төрагасы (1980). 
1975-жылдан Кыргыз Республикасынын Жогорку кеңешинин депутаты. Кыргыз Республикасынын Жогорку кеңешинин саламаттык сактоо боюнча туруктуу комиссиясынын мүчөсү.

Октябрь Революциясы, Эмгек Кызыл Туу, Эл Достугу ордендери менен жана медалдар менен сыйланган.
 Орус жана кыргыз тилиндеги эмгектери 
280px|thumb
 Ич көңдөйүндөгү органдардын хирургиялык катуу оорулары. — Фр.: 1964; 1967;
 Хирургические лечение острого холецистита. — Фр.: 1971; 1981;
 Билиодигестивные анастомозы. —1974;
 Воспаление поджелудочной железы. — Фр.: 1979;
 Закрытая травма живота. — Фр.: 1986;
 Неотложная помощь при травмах и острых хирургических заболеваниях. — Фр.: 1989;
 Открытая травма живота. — Б.: 1990.

 Колдонулган адабияттар 
 Ысык-Көл облусу энциклопедия. Бишкек-1994-ж.

Категория:Медицина
Категория:Инсандар
КУТАН Торгой уулу

КУТАН Торгой уулу (1893, Каракол уезди, Аксуу болушу, Акбулуң айылы–1961) – чегарачы.
1918-ж. Караколдо кызыл гвардиячылардын катарына өтүп, 1919-ж-га чейин Анненковдун бандаларына каршы согушкан. 1922-ж-га чейин Совет бийлиги чыңдоого катышып, 1922–40-ж. ж-а 1944–46-ж. чегарада кызмат өтөгөн. 1930–36-ж. чегараны бузуучуларга каршы күрөшүү үчүн ыктыярдуу кошуун түзүп, Түндүк Кыргызстанда басмачылардын бир нече тобун талка-лоого катышкан. 1946–47-ж. Акбулуң колхозунун
башкармасы болуп иштеген.
 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз тарыхынын энциклопедиясы Б,2003

Категория:Инсандар
Көрүшмөк оюну

Көрүшмөк. Кыргыздын кыз – келиндери, жигиттери белгилүү жерде же үйдө, белгиленген убакытта чогулушуп ойноочу оюн. Көбүнчө илгери кыздын тоюнда, айылга келин көчүрүп келгенде ойнолгон.
Оюн тегиз жерде же үйдө, күндүз да, түндөсү да ойнолот. Оюнга катышуучулардын саны чектелбейт. Келин – кыздар өздөрү каалаган жигитине, жигиттер кызына арнаган ыр, бий белектерин даярдап оюнга келишет. Оюнчулар оюнду уюштуруучу келин жана жигит менен бирдикте бир кызды же келинди жана бир жигитти оюнга калыс кылып шайлашат. Калыс кызда ( келинде ) эшилген жоолук болот. 
Калыстардын сунушу боюнча жигиттер кыз – келиндер менен аралашып, өздөрү жактыргандарын жандап, тегерек тартып олтурушат. Калыстар оюнчулардын ортосуна келип турушат. Калыс келин же кыз, калыс жигитке колундагы эшилген жоолукту берип, оюнду баштоону сунуш кылат. Калыс жигит колуна эшилген жоолукту алып, калыс кыз же келин менен бирдикте оюнчулардын алды жагы менен кыдырата басып, экөө бири – бирине арнаган ар кандай ырларын алым сабак айтышат. Ошол мезгилде жигит колундагы жоолукту өзү каалаган бир жигиттин жана бир кыздын тизесине тийгизип өтөт. Калыс кыз тизесине жоолук тийген кыз – жигитти оюнчулардын ортосуна чакырып, экөөнү көрүштүрөт. Башкача айтканда, ортого чыккан кыз – жигит аркаларын тийгизип турушат. Жигит оң колун жогору көтөрүп, сол колун каптал жагына сунуп турат.Кыз болсо жигиттин оң колунун үстүнө оң колун, сол колунун үстүнө сол колун жигит сыяктуу сунуп тийгизет да жигит менен кыз оң карашып бири – бирине жүгүнүшүп салам беришет. Андан кийин жигит кызга, кыз жигитке арнаган ырларын ырдап, бийлеп бүтөрү менен калыс кыз аларды өз ордуна олтурууну сунуш кылат. Калыстар болсо кайрадан алым сабак айтышып, жоолукту көрүшкөн кыз – жигиттен кийинки кыз – жигиттин тизелерине тийгизип өтөт. Калыс кыз аларды биринчи көрүшкөн кыз жигиттей эле көрүштүрөт. Ошентип, оюн улантыла берет. 
Калыс жигиттин ыры түгөнүп калса ал жоолукту акыркы же биринчи жолу көрүшкөн жигитке берет. Жоолукту алган жигит калыс болот. Биринчи калыс болгон жигит жаңыдан калыс болгон жигиттин кызынын жанына келип олтурат. Кийинки калыс болгон жигит калыс кыз менен бирдикте оюнду уланта берет. 
Эгер биринчи калыс жигиттин ыры түгөнбөй оюнчуларды бир сыйра көрүштүрүп чыкса, оюндун акырына чейин калыс болуп калат да. Жоолукту өзү каалаган жигитке берет. Калыс жигит болсо калыс кыз менен көрүшөт. Андан кийин кыз – жигиттер бири – бирине арнаган белектери болсо беришсе болот.
Маалымат булагы: Токторбаев С. " Өспүрүмдөр оюндары "
Кулбаев Камбар

Кулбаев Камбар (1903, азыркы Базар-Коргон району, Кыргыз-Гава кыштагы — 1986) - малчы, Социялистик Эмгектин Баатыры (1948). 1931-жылы колхозго мүчө болуп кирген, 1936-46-жылдары Ленин районундагы Фрунзе атындагы колхоздо дыйканчылык бригадасынын бригадири, кийин колхоздун председатели. 1946-жылдан жылкычы болуп иштеген. 1947-жылы бекитилип берилген 50 бээден 50 кулун алып, аман асырап, жогору өндүрүштүк көрсөткүчтөргө жетишкен.

 Сыйлыктары 
Ленин ордени, медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабият 
 Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж. 

Категория:Инсандар
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Маман Кулбаев

Кулбаев Маман (1914, азыркы Базар-Коргон району, Кыргыз-Гава кыштагы) — малчы. Социялистик Эмгектин Баатыры (1948). Эмгек жолун 1936-жылы колхоздо иштөдөөн баштаган. 1937-48-жылы Ленин Районундагы С. М. Киров атындагы колхоздун дыйканчылык бригадасына бригадир, жылкы фермасынын башчысы. 1947-жылы 50 бээден 50кулун алып, аман асыраган.

 Сыйлыгы 
Ленин ордени, медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабият 
 Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж. 

Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Категория:Базар-Коргон
Категория:Малчы
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Кыпчаков Абдулла

Кыпчаков Абдулла (1918-жылы азыркы Ноокат району, Караван кыштагында.) — тамеки естуруучу, Социялистик Эмгектин Баатыры (1950). 1943-жылдан КПСС мүчөсү. Эмгек жолун 1932-жылы катардагы колхозчудан баштаган. 1947-жылдан Ноокат рйонундагы «Кызыл-Кыя» совхозунун тамекичилик звеносун жетектеп, жогору өндүрүштүк көрсөткүчтөргө жетишкен. Анын звеносу 1949-жылы 3,5 га аянттан 24,5 цден тамеки жалбырагын жыйнап алган.

 Сыйлыктары 
Ленин ордени, медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабият 
 Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж.

Категория:Инсандар
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Чырга тартуу ( Мүнүшкөрлүк )

Чырга тартуу ( Мүнүшкөрлүк ).Кыргыз элинде аңчылык мурда өтө өнүккөн. Аны эс алуу, ден соолукту чыңдоо үчүн кеңири пайдаланышкан. Аңчылыктын бир тарамы мүнүшкөрлүк. Мүнүшкөрлүктү өспүрүмдөргө үйрөтүү өтө маанилүү. Алгыр куштарды таптап, үндөккө келтирип, илбээсин менен аңдарга сала турган адам мүнүшкөр деп аталат. 
Канаттуу куштар илбээсин жана ийри тумшуктар деп бөлүнөт. Илбээсиндерге – көгүчкөн, чил, бөдөнө, кыргоол, каз, өрдөк, каракур, улар ж.б. кирет. Эт менен тамактанган жырткыч канаттуулар ийри тумшуктар делет. Ага бүркүт, куш ( ургаачысы ), чүйгүн ( эркеги ), ителги, кыргый, турумтай, жагалмай ж.б. кирет. Шумкар – ителгиден, лачын – куштан, туйгун – турумтайдан чыгат. Бул жырткыч канаттуулар жалпысынан алгыр куштар деп аталат. 
Кушту үйрөтүш үчүн каз - өрдөктүн канатын же кебин данба кылып сүйрөтүп үйрөтөт. Кушту “ пө! пө! пө!” же “кыйту!” – деп чакырат. Баарынан маанилүүсү жана барктуусу бүркүт таптоо. Жаңы кармалган же уядан алынган бүркүттү таптоо, колго үйрөтүп үндөккө келтирүү төмөнкү тартипте жүргүзүлөт:
1. Бүркүттү өз ээсинин чакырыгына жана үндөөсүнө келгенге үйрөтүү. Ал үчүн бүркүттү түрдүү кырдаалда чакырып, чакырыкка келген сайын бир кесимден эт сугунтуу керек. 
2. Түлкүнүн куйругун узун жипке байлап алып сүйрөтөт. Бул чырга деп аталат. Бүркүт учуп барып чырганы басып калганга үйрөтүлөт. Чырганы баскан сайын ага эт сугунтуу керек. Ушул учурда бүркүт томого кийгенге үйрөтүлөт. 
3. Мүнүшкөрдүн шакирти талаага чырга сүйрөтүп чыгат. Жүрүшүн улам тездетет. Чырганы бүркүт учуп барып басып калганга үйрөтүлөт.
4. Мүнүшкөр бүркүтүнө томого салып, колуна кондуруп атчан бастырып чыгат. Шакирти түлкүнүн же суурдун кебин сүйрөтүп, чаап жөнөйт. Бүркүттүн томогосун алганда ал учуп барып чырганы басып калат.
Маалымат булагы: Токторбаев С . “ Өспүрүмдөр оюндары ”.

Категория:Зоология
Нил Армстронг

thumb|upright|Нил Армстронг (1969).
Нил Олден Армстронг (1930-жыл 5-август - 2012-жыл 25-август) - америкалык астронавт, инженер жана Айдын үстүндө баскан биринчи адам болуп калган. Ошондой эле ал аэрокосмос инженери, аскердик учкуч, сыноочу учкуч жана университет мугалими болгон. Астронавт болгонго чейин Армстронг АКШ Деңиз аскеринде офицер болуп, Корея согушунда кызмат өтөгөн. Согуш бүткөндөн кийин ал өзүнүн бакалавриатын Пердү университетинен окуп алган. Улуттук абада сүзүү консултативдик комитетинин (NACA) Жогорку ылдамдыктагы учуу станциясында сыноо учкуч катары кызмат кылып, ал жерде 900дөн ашык ирет учкан. Ал кийинчерээк Түштүк Калифорния университетинде магистратуралык окуусун аяктаган.

thumb|Нил Армстронг (1969-жылы 21-июлда).
АКШнын Аба күчтөрүнүн Космостогу адам жана X-20 Dyna-Soar программаларына катышкан Армстронг 1962-жылы NASA'нын Астронавт корпусуна кошулган. Ал 1966-жылы март айында Жемини-8дин башкы учкучу катары биринчи жолу космоско чыгып, NASA'нын космоско учкан биринчи жарандык астронавты болуп калган. Ал учкуч Дэвид Скотт менен алгачкы жолу эки космостук кемени жалгаштырган. Бул миссия биринчи космостук чукул кырдаалдагы токтоп калган кыймылдаткыч менен шартталган кооптуу бурулуштун алдын алыш үчүн күйүүчү майынын бир бөлүгүн Армстронг колдонуп койгон соң токтоп калган.

Армстронг Аполлон 11дин командачысы катары экинчи жана акыркы жолу космоско учуусу менен 1969-жылы алгачкы жолу Айга конуу миссиясы аткарылган. Армстронг жана Ай модулунун учкучу Базз Олдрин Айдын үстүнө конушуп, космостук кеменин сыртында эки жарым саат өткөрүшкөн. Ал эми Майкл Коллинз Комманда/Тейлөө модулу менен Ай орбитасында туруп турган. Коллинз жана Олдрин менен бирге Армстронг президент Ричард Никсон тарабынан президенттик Эркиндик медалы менен сыйланышкан. Президент Жимми Картер 1978-жылы Армстронгго конгресстик Ардактуу космостук медал тапшырган. Армстронг менен анын мурдагы кемелештерине 2009-жылы Конгресстин алтын медалы ыйгарылган.

Армстронг Огайонун Синсиннати жергесинде коронардык артериясына операция жасоонун татаалдыгынан кийин 82 жашында, 2012-жылдын 25-августунда дүйнө салган.

 Өмүр таржымалы 

 Сыйлыктары 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967-14-046-1

 Шилтемелер 

Категория:Космонавттар
Категория:АКШ окумуштуулары
Категория:Туулгандар 1930-жылы
Категория:Өлгөндөр 2012-жылы
Мажакыпов Тажыбай

Мажакыпов Тажыбай (1906, азыркы Ноокат району, Караван кыштагы. — 1985, ошол эле жерде) — тамеки өстүрүүчү, Социялистик Эмгектин Баатыры (1950)- Коллективдештирүү мезгилинде колхозго биринчилерден болуп өткөн. Адегенде катардагы колхозчу, 1936-жылдан тамеки өстүрүү бригадасынын бригадири болуп иштеген. 1949-жылы анын бригадасы 16 га аянттын ар гектарынан 19,34 цден пахта жыйнап алган.

 Сыйлыктары 
Ленин ордени, медалдар, Кыргыз ССР Советинин Ардак грамотасы, «СССРдин социалисттик айыл чарбасынын отличниги» төш белгиси менен сыйлан.

 Колдонулган адабият 
Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж. 

Категория:Инсандар
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Мерверруди, Фахр ад-Дин Мубарак-шах

МЕРВЕРРУДИ Фахр ад-Дин Мубарак-шах – 12-кылымдын акыры – XIII кылымдын башындагы фарсы тилинде жазган мусулман тарыхчысы жана акыны. Ооганстанды жана Түндүк Индиянын айрым аймактарын бийлеген Гурийлер султандыгында жашап, эмгектенген. М. санжыра жазган (1206); анын кириш бөлүмүн «Тарых» деген шарттуу ат менен англиялык изилдөөчү Э. Денисон Росс 1927-ж. жарыялаган. Бул эмгекте түрк элдери тууралуу маалыматтар бар. Түрк элдеринин согдуча ж-а тогузча жазмасы да болгондугу жөнүндө эскерилет. Түрк элдеринин
жана урууларынын арасында кыргыз, чигил, тухси, йагма сыяктуу Теңир-Тоодогу элдер да атайын тизмеленип берилген.

 Колдонулган адабияттар 

 Кыргыз тарыхы: энциклопедия. 2003-ж.

 Чоротегин Т.К., Молдокасымов К.С. Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр. 

 Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2)

 

 

 Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. — Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. — 672 с. 

 Интернеттеги шилтемелер 
 http://www.facebook.com/bizdin.kg/posts/185644384826205 
 https://archive.is/20121205044229/newskg.narod.ru/kut/07/0601_9.htm 

Категория:Тарыхчылар
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Чыгыш таануу
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Кыргызстан
Категория:XIII кылым
Категория:Инсандар
Категория:Түркология
Категория:Этнография
Категория:Булак таануучулар
Категория:Борбордук Азия
Маканов Орозбай

Маканов Орозбай (1931, Фрунзе району, Бел. кыштагы. -1981, Хайдаркен, Кадамжай району, Баткен облусу) — жумушчу, Социялистик Эмгектин Баатыры (1971). 1963-жылдан КПСС мүчөсү. Эмгек жолун 1947-жылы «Бирлик» колхозунда эсепчи болуп иштөөдөн баштаган, кийин айыл советинин секретары болуп иштеген. 1955-жылдан Хайдаркен сымап комбинатынын металлургия заводунда жумушчу. 8-беш жылдыктын пландарын аткарууда жогорку көрсөткүчторгө жетишкен. 

 Сыйлыктары 
Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу ордени, медалдар менен сыйланган. 1967-71-жылы Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты.

 Колдонулган адабият 
 Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж. 

Категория:Инсандар
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары
Плоских Владимир Михайлович

ПЛОСКИХ Владимир Михайлович (1937-ж.т., Казакстан, Акмоло, азыркы Астана ш.) – тарых илиминин доктору (1979), проф., Кыргыз Республинын УИАнын академиги (1997), илим жана техника тармагы боюнча мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1996). 
 Билими 
КМУнун тарых факультетин бүтүргөн. 
 Ишмердүүлүгү 
Кыргызстан ИАда ил. кызматкер, Тарых институтунда директордун орун басары, Президиумдун окумуштуу катчысы, Кыргыз-Россия (Славян) университетинде кафедра башчысы, 2003-жылдан Кыргыз Республикасынын УИАнын вице-президенти. Анын эмгектери негизинен Кыргызстандын Улуу Октябрь Социалисттик Революциясына чейинки тарыхын изилдөөгө арналган. 
 Эмгектери 
150дөн ашык илимий эмгектердин, а.и. 15 монографиянын автору.
 Сыйлыгы 
3-даражадагы «Манас» ордени менен сыйланган. 
Е.Д.Поливанов атнындагы «Мустафа Кемал (Ататүрк)» фондусунун «Тоо адамдары» сыйлыгынын лауреаты.

 Колдонулган адабияттар 

 Кыргыз тарыхы: энциклопедия. 2003-ж.

 Чоротегин Т.К., Молдокасымов К.С. Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр. 

 Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2)

 

 

 Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. — Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. — 672 с. 

 Интернеттеги шилтемелер 
 
 

Категория:Тарыхчылар
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Кыргызстан
Категория:XIX кылым
Категория:Инсандар
Категория:Этнография
Категория:Археология
Мамарасулов Сабиткул

Мамарасулов Сабиткул (1911, Сузак району, Сузак кыштагы - 1975, ошол эле жерде) - колхоз өндүрүшүн уюштуруучу, Социялистик Эмгектин Баатыры (1948). 1940-жылдан КПСС мүчөсү. Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. Эмгек жолун 1930-жылы Сузак районундагы Ленин атындагы колхоздо иштөөдөн баштаган. 1937-жылдан пахта өстүрүү бригаданын звено башчысы. 1946-жылы ал жетектеген звено 5 га аянттын ар гектарынан 64 цден, 1947-жылы 4,76 га аянттын ар гектарынан 90,2 цден пахта жыйнап алган. 1948-59-жылдары Ленин атындагы колхоздун председатели.

 Сыйлыктары 
Төрт Ленин ордени. Эмгек Кызыл Туу, Кызыл Жылдыз ордендери, медалдар менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабият 
 Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж. 

Категория:Инсандар
Бейшебай Касымбеков

150px|thumb|Касымбеков Бейшебай
Касымбеков Бейшебай (1933-ж. т., Ысык-Көл району, Бостери айылы) — ветврач, ветеринария илимдеринин доктору (1990), профессор (1993). Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1991). 
1955-ж. К. И. Скрябин атындагы Кыргызстан айыл чарба институтун бүтүргөн. 
1955-ж. Жалал-Абад зоовет-мектебинде окуу бөлүмүнун башчысы. 
1956—60-ж. Дөң-Талаа ветеринариялык участкасынын башчысы. 
1960—68-ж. Тоң районунун башкы ветврачы. 
1968—70-ж. Кыргызстан мал чарба жана ветеринария илимий изилдөө институтунда улук илимий кызматкер, 1972—76-ж. сектор башчысы, 1970—72-ж. Тянь-Шань мал чарба тажрыйба станциясынын директорунун илимий иштер боюнча орун басары, 1976—80-ж. директору. 
1980—82-ж. Кыргызстан мал чарба жана ветеринария илимий изилдөө институтунда улук илимий кызматкер; 1982—85-ж. лаборатория башчысы, 1985-жылдан Кыргызстан ветеринария илимий изилдөө институтунда лаборатория башчысы. Анын илимий эмгектери айыл чарба малдарынын гельминтоз ылаңдарын иликтөө, аларды дарылоо, алдын алуу, дарылоо-профилактикалык проблемаларына арналган, 64 илимий эмгектин (анын ичинде 4 монография, 6 сунуш, 1 инструкция) автору. 
1993-жылдан ветеринария жана биология илимдери боюнча атайын советтин төрагасы. Эл аралык информация академиясынын (Москва) мүчөсү (1992). 
1994-жылдан Кыргыз Республикасынын ветеринария ассоциациясынын вице президенти. Медалдар менен сыйланган. 
 Колдонулган адабияттар 
 Ысык-Көл облусу энциклопедия. Бишкек-1994-ж.

Категория:Ветеринария
Категория:Инсандар
Колесников, Петр Федосеевич

180px|thumb|Колесников Петр Федосеевич
Колесников Петр Федосеевич (1922, Семёнов айылы, азыркы Ысык-Көл району — 1945, Польша, Лович ш.) — лейтенант, Советтер Союзунун Баатыры (28.11.1945). 
1-Украина, 1-Белорус фронтторунун составында урушка катышкан. 1454-өзү жүрмө артиллериялык полкунун батареясында (1-Белорус фронту, 1-гвардиялык танкалык армия, 11-гвардиялык танкалык корпус) командир. 
1945-ж. 15-январда Пилицу дарыянын Уляски-Бисмёнца кыштагынын тушунда (Ново-Място шаарынан 10 км чыгышыраак, Польша) биринчилерден болуп сүзүп өткөн. 
1945- ж. 17-январда Венжовец кыштагында (Нове-Място шаарынын түндүк-чыгышында) анын батареясы курчоодон чыгууга аракеттенген душмандардын танкалары жана көптөгөн жөө аскерлери менен беттешкен.Колесников өзү жеке 2 замбирек, 3 бронетранспортёр, 2 автомашинаны жок кылган. 
Ленин ордени, 2 Кызыл Жылдыз, 1-даражадагы Ата Мекендик Согуш ордендери жана медалдар менен сыйланган. Анын аты менен орто мектеп аталган.

 Колдонулган адабияттар 
 Ысык-Көл облусу энциклопедия. Бишкек-1994-ж.

Категория:Советтер Союзунун Баатыры
Категория:Инсандар