Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Графикти көргөзүүнүн програмдык жабдыгы

Графикти көргөзүүнүн програмдык жабдыгы (Presentation Graphics Software - Программное обеспечене презентаций). Графикти көрсөтүү слайд (slides) деп аталган документтерди иштеп чыгууга мүмкүндүк берет, алардагы маалыматтарды топ адамадарга көрсөтүү үчүн пайдаланат. Слайддар чоң мониторго же экранга чагылдыруу менен көрсөтүлөт. Графикти көрсөтүү аналитиктик графиктерден башка дагы көрсөтүүнүн кеңири элементтерин сунуш кылат. Графикти көрсөтүү пакеттери камтыган айрым элементтерге төмөнкүлөр кирет:
 графиктердин көп сандагы типтери;
 график, текст жана сүрөттөрдүн үч өлчөмдүү көрсөтүлүшү;
 штрихтөө, көлөкө жана текстур сыяктуу атайын эффектер;
 үн жана анимация;
 түстүн регулятору;
 графиктик сүрөттө-лүштөрдүн жыйындысы, адатта ишкердик багыттагы фабрик, кесип ээлерин ж.б.у.с. лар менен байланышкан сүрөттөрдү камтыйт.
Слайддардан сырткары графикти көрсөтүү програмдар пакеттери көрсөтүүлөр үчүн документтердин башка түрлөрүн түзүүгө мүмкүндүк берет. Аудитория үчүн экиден көп слайддарды камтыган реклам барактары түзүлөт. Көрсөтүү үчүн транспоранттык слайддар да иштелип чыгат жана ар бир баракты сүйлөп жаткан адам колдонот. Мындай слайддарда сүрөт жана слайдды талкуулоодо колдонулуучу каалагандай жазуулар болот.
Слайддарды түзүү жана көрсөтүүнү жеңилдетүү максатында графикти көрсөтүүчү програмдар пакеттери колдонулат. Алар слайддарды иреттөөчү каражаттарды камтыйт. Слайдды иреттөөчү каражат экранга фотонун 35 мм түстүү слайддар жадыбалын көрсөтөт. Чычкан же башка орунду башкаруучу түзүлүштү колдонуп, слайддарды каалаган тартипте иреттеп койсо болот. Слайддар керектүү тартипте жайгаштырылгандыктан бирден көрсөтүлүп турат. Ар слайды көрсөтүү убакытысынын мөөнөтү орнотулуп коюлса, анда слайддарды автоматтык түрдө көрсөткөн режим пайдаланылат. Слайддардын көрсөтүү арасында атайын эффектерди киргизүүгө болот, мисалы, бир слайд акырындап жоголору менен экинчи слайд чыгарылат.
Графикти көрсөтүүчү програмдык жабдыкты колдонуу менен профессионалдык сапаттагы көрсөтүүлөрдү эффективдүү түзүүгө болот. Графикти көрсөтүүнүн белгилүү пакеттерине Microsoft Power Point, Aldus Persuasion, Lotus Freelance Graphics жана Compel кирет.

 Кошумча маалымат 
 График планшети 
 График 
 График символдору 
 График режими 
 График тездеткичи 
 График түзүлүштөрүнүн интерфейси 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Веб-уста

Веб-уста (Webmaster-Web мастер). Берилген компьютерде Web-сервердин иштешине жооптуу адам.
 Кошумча маалымат 
 тармак кароо терезе, веб-браузер

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Вектор ариби

Вектор ариби (Vector font-Векторный шрифт). Математик моделинин жардамы менен чагылдырылган арип болуп эсептелет, анда ар тамга чекиттерди туташтырган сызыктардын тобу менен аныкталат. Вектордук ариптерди каалагандай өлчөмдө же пропорцияда масштаптоого болот.

 Кошумча маалымат 
 ариптер типтери жана стилдери

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
ru Векторный шрифт
Видео

Видео (Video). Азыркы учурда мультимедиа колдонмолорунда видеону пайдаланышы улам көбөйүүдө. Видео ылдамдыгы секундасына 15тен 30га чейин фото сүрөт кадрын көрсөтөт жана кыймылдын пайда болушун камсыз кылат. Видеону мультимедиа колдомолорунда пайдалануу үчүн програмдык жабдыктардын жардамы менен видео сигналын өндүрүп алып көрсөтүү керек. Ошондой эле, видео сигналын өндүрүүчү програмдык жабдыктарды колдонуп, видео сигналдарды оңдоп жана аларды мультимедиа колдонмолоруна кошууга болот. Видео сүрөттөлүш¬төрдөн турат, алар кассеттик видео магнитофон же сандык камера (фотоаппарат) сыяктуу видео сигналдарды киргизүүчү түзүлүштөр менен жазылат жана компьютердин монитор сыяктуу чыгаргыч түзүлүшүнөн көрсөтүлөт.

 Кошумча маалымат 
 стрим видео 
 сандык видео диск 
 Видеоадаптер 
 Видеокөрсөткүч 
 Видеоконференс 
 Видеону кармоочу кард 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
:ru:Video:en:Video
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Видеокөрсөткүч

Видеокөрсөткүч-мултимедиа системиндеги жеке компьютерлердин маанилүү бөлүгү болуп саналат. Көр-сөтүү алдында монитор жана дисплей адаптерин баалоо керек, себеби алар монитордо текстти жана графикти көрсөтүү үчүн даярдайт. VGA мониторунун чечилүүсү 640х480- ден жогору болгон мониторлорду колдонууга болот.

 Кошумча маалымат 
 Видео 
 Видеоадаптер 
 Видеоконференс 
 Видеону кармоочу кард 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Видеоконференс

Видеоконференс (Video conference-Видеоконференция). Видеоконференс бул компьютер, телекамер, байланыш-катыш жабдуулары менен програмдык жабдыктарды колдонуу аркылуу ар башка жердеги катышуучулардын электрондук жолугушуусун уюштуруу. Байланыш-катыштын стандарттуу каналдары аркылуу үн менен коштолгон видео көрүнүштөрдү жиберүү атайын програмдык жабдык менен жабдуулар колдонулуп аткарылат.

 Кошумча маалымат 
 Видео 
 Видеокөрсөткүч 
 Видеоадаптер 
 Видеону кармоочу кард 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
ru Видеоконференция

Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Видеону кармоочу кард

Видеону кармоочу кард (Video capture card-Карта видеозахвата) видеокамераны же видео кассетти компьютердин кеңейтүүчү орундарына бириктирүүгө мүмкүндүк берген кеңейтүү карды же адаптер. Анын жардамы менен видеону киргизүү башкарылат. Видео кардтын програмдык жабдыгы видео маалыматтарды кысат, демек, видео файл кичирейтилип дискке жазылат.
 Кошумча маалымат 
 Видео 
 Видеокөрсөткүч 
 Видеоконференс 
 Видеоадаптер 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Виртуалдуу аныктык

Виртуалдуу аныктык (virtual reality (VR)-виртуальная реальность). Мультимедианын башка колдонмолоруна виртуалдуу аныктык кошулат, анда компьютер жасалма чөйрө түзөт жана интерактивдүү режимде айлана-чөйрөнү изилдеп, аны өзгөр¬тө алат. VR програмдык жабдыгынын эң жөнөкөй түрү жердин, ландшафт же имарат сыяктуулардын көлөмдүк көрүнүштөрүн чыгарып берет. Бул програмдык жабдыкты архитекторлор сунуш кылган конструкциясын көрсө¬түүдө колдонушат. VR програмдык жабдыктарынын кийинки түрлөрү жасалма чөйрөдө тажрыйба аткаруу үчүн атайын баш кийим, костюм жана колкап кийип алат. Баш кийим жасалма чөйрөнү көздүн алдына алып келип көрсөтөт. Костюм жана колкап виртуалдуу айлана-чөйрөдө буюмдарды кармоого жана тандоого мүмкүндүк берет. Эксперттердин айтуусуна караганда, келечекте костюм жытты да сездирүү менен контакты туюндуртат жана виртуалдуу дүйнөнү сездиртет. VR көлөмдүү электрондук оюндарды сунуш кылат. Мындай оюндарда атайын видео издегичтер машинеде генерацияланган айлана-чөйрөнү көрүүнү уюштурат. Электрондук оюн ландшафтын ичинде аткарылат, машине оюнунда датчиктер кыймылды жазып турат жана тиешелүү түрдө алдыга жүргөндө ландшафты өзгөртөт. Компаниялар VR ди коммерциялуу колдонуштар үчүн колдоно башташты. Мисалы, офистик эмеректер менен соода кылган компанияларда виртуалдык көргөзмө залдары болот. Анда коюлган эмеректерди кардарлар карап, керек болсо аларды жылдыруу менен бөлмөдөгү жайгашуусун көрө алат. Автомобиль жана учак куруучулар жаңы моделдерин текшерүү үчүн виртуалдуу прототиптерди колдонушат жана алар долбоорлоо убактысын кыскартышат. Ошондой эле компьютердин VR колдонмолору кызматкерлерди окутууда колдонулат. Тармактык VR үч өлчөм¬дүү сүрөттөлүштөрдү көрсө¬түүдө колдонулат, аларды интерактивдүү режимде иликтөөгө жана манипуляциялоого болот. Көпчүлүк тармакка негизделген VR колдонмолору VRML ди (виртуалдуу аныктыкты моделдөөчү тил) пайдаланып иштелип чыгат. VRML эмеректүү бөлмө сыяктуу үч өлчөмдүү сүрөттөлүштөрдү иштеп чыгууга мүмкүндүк берет. Чычканды кыймылдатуу менен VR бөлмөнүн ичинде басып жүрүүгө болот. Көп учурда VR оюндарда колдонулат, ошондой эле анын көп сандагы практикалык колдонмолору бар. Архитекторлор имарат жана бөлмөлөр¬дүн VR моделдерин түзүп, аларды клиенттерине курулуш аяктаганда имарат же бөлмө кандай көрүнө турганын көрсөтө алат.

 Кошумча маалымат 
 Виртуалдык эс же виртуалдык эсти башкаруу 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Виртуалдык эс же виртуалдык эсти башкаруу

Виртуалдык эс же виртуалдык эсти башкаруу (Virtual memory -Виртуальная память) деп эсти бөлүш-түрүүнүн дагы бир жолу аталат. Виртуалдык эс тез эстин көлөмүн чоңойтот, себеби, иштетүү системи дисктин белгилүү өлчөмдөгү бөлүгүн колдоно алат. Виртуалдык эс көп маселелүү иштетүү системдеринде бир учурда тез эсти колдонуучу програмдар санын максималдаштыруу үчүн колдонулат. Виртуалдык эс болбосо иштетүү систем аткарылып жаткан програмды толугу менен тез эске жүктөп коймок. Иштетүү системи учурда, аткарылып жаткан програмдын үлүшүн гана виртуалдык эске жүктөй алат. Иштетүү системдеринин виртуалдык эсти башкаруу жолу барактоо деп атат. Белгилүү сандагы байттар барак деп аталат жана барактоо учурунда дисктен эске зарыл болгон учурда берилиштер же програмдын көрсөтмө¬лөрү барактарга бириктирилип, жиберилип турат. Барак өлчөмү 512ден 4 000 байтка чейин аныкталат, барактын так өлчөмүн иштетүү системи аныктайт. Эгерде кошумча барак талап кылынса, анда иштетүү системи кошумча орун даярдайт, ал үчүн бир же бир нече баракты эстен дискке кайтарат. Иштетүү системи биринчи кезекте демейде акыркы пайдаланган баракты кайтарат.

 Кошумча маалымат 
 Виртуалдуу аныктык 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Антивирустук программа

thumb|Антивирустук программа.
Антивирустук программа - Компьютерди вирустан коргоо үчүн иштелип чыккан антивирус програмдары айтылат. Антивирус програмдарында баштапкы жүктөө програмын, иштетүү системдерин жана башка програмдарды өзгөртүүгө аракеттенген програмдарды издөө иши програмдалат. Антивирус програмдары вирустун белгиси деп аталган белгилүү вирустун кодун аныктаган моделди издейт жана аны файлда сакталган вирус белгиси менен салыштырат. Вирус белгиси файлы дайыма өзгөртүлүп турат, себеби жаңы табылган вирустар белгиси улам кошулуп турат. Мындай өзгөртүлүп турган файл менен антивирус програмдары үчүн көпморфтуу (полиморфтуу) вирустардын белгиси табуу кыйындыкты түзөт. Көп морфтуу вирустар башка програмдарга же файлдарга өзүн кыстарып, алардын кодун өзгөртүү үчүн иштелип чыгат. Коддорду текшерүүгө болбогондуктан полиморфтуу вирусту вирустун белгиси боюнча табууга болбойт. Антивирустук программалардын милдеттерине вирустарды жоюу үчүн програмдык файлдарга эмдөөнү аткаруу кирет. Програмдык файлга эмдөө жүргүзүлгөндө файлдын өлчөмү жана файл түзүлгөн дата сыяктуу маалыматтар өзүнчө эмдөө файлына катталган болот. Бул маалыматтарды колдонуп, эмдөө програмы вирус жуккан програмдык файлдар жөнүндө кабарлайт. Айрым татаал вирус програмдары табылбаганга аракеттенет. Эгерде вирус биздин програмга жукса баштапкы жукпаган файлдын өлчөмүн жана түзүлгөн датасын эмдөө файлына кабарлап коeт. Табылбаганга аракеттенген методдорду колдонгон вирустар жашырынган вирустар деп аталат.SentinelOne - жасалма интеллекттүү антивирус

 Колдонулган адабияттар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967-14-046-1

Категория:Програмдар‎
Категория:Копмүтердик коопсуздук
Ашыраалы Айталиев

right|200px
Айталиев Ашыраалы (8. 3. 1927-ж. туулган, Чүй облусу, Кант району, Жедигер айылы) - төкмө акын, обончу, ырчы, КРнын эл артисти (1994). Комуз чертүүнү 1942-43-жылдардан баштаган. Жаш кезинен Осмонкул, Калык, Токтонаалы, Ысмайыл жана башкалардан таалим алган. Эмгек жолун 1946-ж. филармонияга келип, ырчы-акын болуп иштөөдөн баштаган. М. Күрөңкөев атындагы музыкалык окуу жайында, М. Абдраев атындагы музыкалык мектепте балдарга акындык өнөр боюнча сабак берген. Ы. Борончиев, Т. Шабданбаев, Т. Тыныбеков, Э. Турсуналиев өңдүү акындар менен айтышып, кыргыз ырчыларынын төкмөлүк жөрөлгөсүн уланткан, айтыштын ар кандай салттарын өнүктүргөн. «Карагул ботом», «Ак Мөөр», «Ак Саткын менен Кулмырза», «Олжобай менен Кишимжан» ж. б. дастандарды чебер айтат. Бир катар ырларды жазып, аларга обон чыгарган. «Жылкычы», «Ак шоокум», «Нарындан жазган салам кат», «Жолугабыз аз күндө», «Чабандын саламы», «Оюңда кимдин гүлүсүң», «Түшүнсөң боло суратпай» ж. б. чыгармалары угармандардын арасында элдик ыр катары тараган. «Залкарлар арасында» деген ырлар жыйнагы чыккан (1986). III даражадагы Манас ордени менен сыйланган. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1

Категория:Инсандар:Кыргызстан
Категория:Чүй облусу
Бордер жана штрихтөө

Бордер жана штрихтөө (Borders and Shading -Границы и штриховка). Бордер менен штрихтөө тексттик документтин айрым бөлүгү¬нүн алдын сызып же боеп коюу үчүн колдонулат. Бордер декоративдик сызык же бокс, ал текст, график же жадыбал менен бирге колдонулат. Штрихтөө документтин бөлүгүн же жадыбалдын арткы планын күңүртөөдө пайдаланылат. Алар чектин түсүн орнотууда жана штрихтөөдө дагы колдонулат, бирок түстүү принтер болбосо кара же сур түс менен басып чыгарылат.

 Кошумча маалымат 
 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Бөрyбаев, Алтай Асылканович

Бөрyбаев Алтай Асылканович (1950), физика-математика илимдеринин доктору (1991), профессор (1992), КР илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1998, 2002), КР УИА академиги (2000).

Кыргыз. Талас облусу Талас районундагы Кара-Ой айлында туулган.

КУУну (1972), ошол эле жерде аспирантураны (1975) аяктагандан кийин кафедра башчысы, декан, проректор болуп эмгектенген. КР билим берүү министринин орун басары, КМПУ жана КУУнун ректору болуп иштеген, ал эми 2000-жылдан бери КР ЖК Эл өкүлдөр жыйынын төр агасы болуп эмгектенүүдө.
Геометрия, топология жана аларда компьютерди колдонуу илимий багытында иштейт. КР илимине эмгек синирген ишмер (1995), Кыргыз ССРинин Ленин комсомол сыйлыгынын лауреата (1981), Бир нече эл аралык коомдук академиялардын академиги жана дүйнөнүн бир катар университеттеринин ардактуу профессору.

100дөн ашык илимий эмгектин, анын ичинде 3 монография жана 4 окуу китебинин ээси. Анын жетекчилиги астында 2 доктор жана 10 кандидаттык диссертациялар корголду.

 Кошумча маалымат 

 Колдонулган адабияттар 
 Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:математиктер
Категория:МТ инсандары‎
Категория:Туулгандар 1950-жылы
Категория:Талас району
Мирсаид Миррахимов

Миррахимов Мирсаид Мирхамидович thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Миррахимов Мирсаид МирхамидовичТуулган жылы: 1927-жылы 27-март Туулган жери: Бишкек,КыргызстанӨлкө: КыргызстанКаза болгон жылы: 2-октябрь 2008-жыл Ишмердүүлүгү: медицина илимдеринин доктору, академик, эмгек сиңирген ишмер 

 Өмүр баяны 
Мирсаид Миррахимов (1927-2008-жж.)- медицина илимдеринин доктору, академик, Улуттук кардиология борборунун директору, Социалисттик эмгектин Баатыры. Кыргыз ССРинин илимине эмгек сиңирген ишмер Мирсаид Миррахимов 82 жаш курагында о дүйнөгө аттанды. Улуту өзбек. 
 
Саламаттык сактоо министирлигинин Кыргыз ССР Илим-изилдөө институтунун кардиология бөлумунун жетекчиси Мирсаид Миррахимов 1927-жылы 27-мартта Кыргыз автономдук областынын Фрунзе шаарында музыканттардын уй-булөсундө туулган.Кыргыздын чыгаан врачтарынын бири Мирсаид Миррахимов 1948-жылы Кыргыз Республикасынын медициналык институтун жана клиникалык ординатураны аяктаган. 1959-жылы алгачкы диссертациясын жактап , терапия кафедрасын жетектеген
Бир нече жылдар аралыгында илимий изилдөө иштери менен алпурушуп, 1969-жылы докторлук илимий даражага ээ болуп, профессор наамы ыйгарылган.1978-жылы Мирсаид агайдын демилгеси менен Кыргыз илим-изилдөө институтунун кардиология бөлүмү түзүлүп, ушул эле жылы институттун директору болуп дайындалган.
М.М.Миррахимов дүйнөдөгү белгилүү окумуштуу клиницист, клиникалык физиолог, бийик тоолуу медицинасынын жана кардиологиясынын негиздөөчүсү, ошондой эле бул тармакта кыргыз медицинасынын атасы.

А.Канатбеков

 Үй-бүлөсү 
Аялы Неля Ярулловна Юсупова. Үч баласы: кыздары - Назира, Элмира жана уулу Эркин. 
 Сыйлыктары 
Саламаттыкты сактоо тармагына кошкон зор салымы, талыкпаган эмгеги үчүн Ленин ордени, эки жолу "Ардак белгиси" ордени, Октябрь Революциясынын ордени, көптөгөн сыйлык грамоталар жана III, I даражадагы "Манас" ордендери менен сыйланган. 
 Колдонулган адабият 
 
Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстан
Категория:академиктер
Буйрук

Буйрук (Command-Команда). Кызматчы сөз түрүндө берилет жана компьютерди кандайдыр бир аракетти аткартат. Буйруктар орундарды башкаруучу же берилиштерди киргизүүчү түзүлүштөрдү пайдаланып тандалат же баскычтоп тактасында терилип киргизилет.

 Кошумча маалымат 
 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
ru: Команда
en: Command
Буфер

Буфер . Жаңы эле киргизилген жана чыгаргыч түзүлүшкө жиберүүнү күтүп турган берилиштер буфер деп аталган эстин бөлүгүндө сакталат. Иштетүү системи эстин конкреттүү бөлүгүн буферге бекитип коөт жана анда сакталган маалыматтарды башкарып турат.

 Кошумча маалымат 
 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3

Категория:Информатика
Бухгалтердик эсептин програмдык жабдыгы

Бухгалтердик эсептин програмдык жабдыгы — бухгалтердик эсептин програмдык жабдыгы мекемелерге жазылыштарды аткаруу жана каржылоо жөнүндө кабарлоодо жардам берет. Айрым бухгалтердик эсеп маселелери киреше жана чыгашаны көзөмөлдөөнү, чектерди жазуу жана каттоо аракеттерин камтыйт. Бухгалтердик эсеп програмдык жабдыгы кошумча төмөнкү кызматтарды камтыйт: фактурларды жазуу; сатылуучу буюмдар же кызматтар үчүн төлөө эсеп-кысаптарын даярдоо; кардарлардын дебитордук жана насыялык карыздарын эсептөө; төлөөлөр үчүн эсеп-кысаптарды түзүү жана басып чыгаруу; товарларды буйрутмалоо, сатып алууну токтотуу; төлөө ведомосттор, кызматкерлерге берилген карыздар; өндүрүш чыгымдарын санап чыгуу иштери, конкреттүү маселе, контракт же долбоорго байланышкан чыгымдар; инвентар, сатылбаган буюмдарды көзөмөлдөө; жалпы бухгалтердик китеп, каржылоо амалдарына резюме.

 Дагы караңыз 
 Байланыш програмы 
 Булактар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Категория:Бухгалтердик эсеп
Байланыш програмы

Байланыш програмы (Communication program-Программы связи). Көп учурда офистин сыртында жүргөн кызматкерлер пайдаланышкан програм. Байланыш програмдык жабдыгын колдонуу менен (кээде электрондук почто пакети сыяктуу пакеттерди) сыртта жүргөн кызматкерлер кабар жиберишет жана жаңы эле клиенттерден түшкөн заказдарды киргизет.

 Кошумча маалымат 
 резиденттик програм 
 партнер (өнөктүk) програмы 
 диагностик програмдар 
 Бухгалтердик эсептин програмдык жабдыгы

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
 
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Байланган обжект

Байланган обжект (Linked object-Связанный объект). Баштапкы файлда кала берүү менен бир учурда документке кыстарылган обжект. Баштапкы документ өзгөртүлгөндө байланышкан берилиштер автоматтык түрдө жаңыртылат. Эгерде байланышкан берилиштерди өзгөртүү талап кылынса, анда аларга кош чыкылдатуу керек. Экранда берилиштер түзүлгөн програмдын менюсу жана аспаптар панели пайда болот. Эгерде эки документ тең бир компьютерде болсо, анда байланышкан берилиштердеги өзгөртүүлөр баштапкы документте дагы чагылдырылат.

 Кошумча маалымат 
 обжект 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Байланыш-катыш

thumb|Байланыш-катыш
Байланыш-катыш (Communication-Коммуникации). Кээде маалыматтарды жиберүү деп аталып, стандарттуу телефон линияларын же радио байланыш каналдарын пайдаланып, берилиштер жана маалыматтар менен компьютерлер ортосунда алмашуу. 

 Кошумча маалымат 
 Байланыш-катыш линия 
 Байланыш-катыш систем модели 
 Байланыш-катыш тармагы 
 Байланыш-катыш түзүлүштөрү 
 Байланыш-катыш програмдык жабдыгы 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим
Байланыш-катыш линия

Байланыш-катыш линия (Commucation line-Линия коммуникации). Байланыш-катыш байланышты түзүү үчүн регулярдуу телефон линияларын колдонот. Берилиштерди жиберүү үчүн коммутталынган линияларды колдонуу телефон менен сүйлөшкөнгө окшош. Жиберүүчү жактагы байланыш жабдуулары кабыл алуучу жактын телефон номерин терет, кабыл алуучу жактын байланыш жабдуулары телефонго жооп берсе, байланыш орнотулат да маалыматтарды жиберүүгө болот. Коммутталынган линиялар салыштырмалуу кымбат эмес. Берилиштерди жиберүү үчүн коммутталынган линияларды колдонуу кадимки телефон сүйлөшүүдөн кымбат турбайт. Коммутталынган линиялар аркылуу байланыш-катыш жабдуулары бар, телефон байланышы орнотулган кыштактар ортосундагы байланышты орнотууда мүмкүн. Бирок мындай линиялардын сапатын башкаруу мүмкүн эмес, себеби, линия коммуттоо жабдуулар тарабынан иретсиз тандалып алынат.

 Кошумча маалымат 
 эки чекиттүү линия 
 Байланыш-катыш програмдык жабдыгы 
 Байланыш-катыш систем модели 
 Байланыш-катыш тармагы 
 Байланыш-катыш түзүлүштөрү 

 Колдонулган адабияттар 
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы. У.Н. Бримкулов, А.С. Өмүралиев, В.Ф. Бабак.-2004. ISBN 9967-14-014-3
 
Категория:Компьютер
Категория:Интернет
Категория:Программалоо
Категория:Илим