Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Жаз (музыка)

Жаз (музыка) — профессионал музыка өнөрүнүн түрү.
 
Жаз музыкасынын типтүү формалары: фокстрот, блюз, уанстеп, чарлстон, танго, румба, бушвуш, рок-н-ролл ж. б. Жазды АКШнын негрлери европалык жана африка музыкалык элементтерин айкаштырып, 19-кылымдын акырында чыгара баштаган.
 
Негизги очогу — Нью-Орлеан ш. Л. Армстронг, К. Оливер, Ж. Доде ж. б-лар негиздөөчү катары эсептелген. Андан кийин саксофон, труба, тромбон тобундагы үйлөмө аспаптардан турган свинг стили пайда болот.

Көрүнүктүү өкүлдөрү: Д. Эллингтон, Ф. Хендерсон, Г. Шуллер, Д. Эванс, Ч. Ллойд ж. б. 20-кылымдын 20-жылдары Жаз АКШдан башка өлкөлөргө тарай баштайт. Бирок өз алдынча нагыз коллективдер 40-50-жылдары гана уюшулат. Буга Ж. Данкворт (Англия), М, Легран (Франция), К. Влах жана Р. Бром (Чехословакия), К. Комеда (Польша) ж. б. оркестрлери мисал. СССРде В. Парнах, А. Цфасмаи, В. Лансберг, Л. Теплицкий жетектеген коллективдер Жаз музыкасынын баштоочулары катары таанымал.
 
1929-ж. Л. О. Утёсов жетектеген Мамлекеттик эстрадалык оркестр советтик Жаз стилинин калыптанышында чоң роль ойногон.
 
30-жылдары Н. Варламовдун, Я. Скоморовскийдин, Э. Рознелдин, 50-жылдары А. Товмасян, Н. Громин, А. Зубов ж. б. ансамблдери Жаз музыкасына кыйла салым кошкон. Ыкчам интонациядагы көп шаңдуу ритмге, аткаруучулук эмоцияга бай Жаз ыкмасында И. Дунаевский, К. Караев, Р. Щедрин, М. Кажлаев, А. Петров ж. б-лар бир нече ыр, бий музыкасын жазган.

Кыргыз музыкасында жаз жанрын өнүктүрүүгө аракеттер болгон. Айрым чыгармалар да жазылган, бирок алар угармандардын колдоосуна алынбай келүүдө.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Мунжия Еркимбаева

Еркимбаева Мунжия Закировна (1918, Башкыр АССРи, Актаныш району - 1976, Фрунзе ш.) - опера ырчысы (колоратуралык сопрано).
 
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1947). Кыргыз мамлекеттик муз,-драма театры (азыркы Кыргыз улуттук А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театры) уюшулгандан тартып хордо, кийин солист болуп иштеген.
 
У. Гаджибековдун «Аршин мал аланынан» Гүлчахранын, В. Власов, А. Малдыбаев, В. Ференин «Айчүрөгүнөн» Сарыкыздын, «Ажал ордундан» Зулайканын энесинин ролдорун аткарган.

1939-ж. Москвада өткөн Кыргыз искусствосунун декадасына катышкан.
Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында артисттер менен Беларусь, Волхов майданындагы жоокерлерге барып, 2500 шефтик концертке катышкан.
 
М. Раухвергердин «Көкүлүнөн» Гүлайымдын, В. Власов, А. Малдыбаев, В. Ференин «Көл боюнан» Настянын, «Манастан» Канайымдын, А. Аманбаевдин «Бойдоктор» музыкалык комедиясынан Суусардын ж. б. опералардан партияларды аткарган.
1958-ж. Москвада өткөн Кыргыз адабияты менен искусствосунун декадасына катышкан.

Дүйнөлүк, кыргыз, орус композиторлорунун арияларын, романстарын ырларын да аткарган.

Театр коллективи менен КМШ өлкөлөрүндө гастролдо болгон.
«Эмгектеги артыкчылык» медалы менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Дума (музыка)

Дума (музыка) - украиндердин тарыхый жана азыркы мезгилдеги окуяларды баяндаган эпикалык ыры.
 
Ырлар анча татаал эмес (4 муундан 20 муунга чейин). Адатта уйкаштыктары этиш сөздөрүнөн турат. Д. украин казактардын арасында пайда болуп, 15-17-кылымдарда тараган. Аны сокур ырчылар (бандурачылар, козарылар) эркин уйкашта сабатмалуу обондо көбзаның - (бандуранын): коштоосунда аткарышкан.
 
Думада украиндердин түрк, татар, поляк баскынчыларга каршы күрөштөрү, эрдиктери дэ баяндалган.

Дума баатырлары кедей казак Голота, туруктуу патриот Самойло Кошка, элдик шер Ганджа Анибер ж. б. болушкан. Совет доорунда кайратман эмгекчи элдердин ар кандай эрдиктери даңкталган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Дудук

thumb|Дудук.
thumb|Дудук.
Дудук, дудуки - кавказ элдерине (өзгөчө грузин, армян Дардын арасына) кеңири тараган кош чымылдактуу үйлөмө музыкалык аспап.
 
Уз. 300 тт. калталында 9 көзөнөктөрү бар. Адатта Дудук ойногондо, бир: аткаруучу чыгарманын обонун, экинчиси такай бир добушту ойнойт. Дэф, награ катышкан ансамблде ойнолот. Ал эми грузиндердин мамлекеттик ыр жана бий ансамблиндеги оркестрдик топто башкы үйлөмө аспап катары милдет аткарат.
 
 Колдонулган адабияттар 
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.

Категория:Музыкалык аспаптар
Категория:кавказ
Дудка

Дудка -
 
1. Флейта - сопель, свирель түркүмүндөгү элдик үйлөмө музыкалык аспаптардын жалпы аты. Дудка, орус элдик музыкалык аспаптарында жок.
 
2. Белорустардын чоор түрүндөгү элдик үйлөмө музыкалык аспабы. Ал жыгачтан (көбүнчө клёндон) жасалат. Жалпы уз. 400-500 тт. 1950-ж. өркүндөтүлүп, белорустардын мамлекеттик эл аспаптар оркестринин курамына киргизилген. Оркестрдин аспаптары менен бирге ар кандай түрдөгү, жанрдагы ырларды, аспаптык чыгармаларды коштойт.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Даминова Минавар Нурдиновна

Даминова Минавар Нурдиновна (1940-ж. т., Сузак району, Благовещенск айылы) - опера ырчысы (меццо-сопрано). Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1992).
 
1957-ж. Кыргыз мамлекеттик Ленин ордендүү А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театрынын вокалдык-хор студиясын таланттуу таанымал ырчылар К. Мухтаров, К. Арзиев, В. Муковников, Т. Сейталиев, А. Нуртазинден бүтүргөн.
35 жыл театрга коюлган спектаклдердеги хордо ырдаган.

1958-ж. Москвада өткөн Кыргыз адабияты менен искусствосунун он күндүгүнө жандуу катышкандыгы үчүн Кыргыз ССР Жогорку Кеңешинин Ардак грамотасы, «Эмгек
ардагери» медалы менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Гусев Владимир Иванович

Гусев Владимир Иванович (1948, Кемин району, Быстровка айылы) - композитор. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер (2000).
 
1955-ж. П. Шубин атындагы музыкалык мектепте баян классында окуган.
Кыргыз мамлекеттик Күрөңкеев атындагы Муз окуу жайында окуусун улантып, композициядан композитор А. Жаныбековдон, 1968-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун композиция классында окуган.
Эки жылдан кийин Ленинград консерваториясына кирет.

Кыргыз Республикасынын Маданият министрлигинде редактор, Кыргыз филармониясында көркөм жетекчи болуп иштеген. Композиторлор союзунун мүчөлүгүнө кабыл алынган. «Атанын тагдыры» oпeрасын, «Диалог» рок-операсын, «Лже-Нерон» балетин, «Жерге тынчтык» рок-ораториясын, үч бөлүмдүү симфонияны, ондогон камералык - аспаптык, вокалдык чыгармаларды, спектаклдер, цирк үчүн музыкаларды жазган.

Композитордун чыгармачылыгынын башкы темасы согуш жана тынчтыкка
арналган.

Ал кыргыз, орус элдик музыкаларын чыгармаларына чеберчиликте айкалыштыра пайдаланган. Ошону менен бирге коомдогу музыкалык агымга жараша жаңы багыттагы жаз, бита, дисконун ыргактарын пайдаланууга аракеттенген изденүүлөрү байкалат.
Ардак грамоталар менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Гуно

Гуно (Gounoda) Шарль Франсуа (1818, Париж - 1893, Сен-Клу, Парижге жакын) - француз композитору.
 
 Франция институтунун мүчөсү (1866). Атасы сүрөтчү, энеси музыкалык мугалими болгон.
 1829-35-ж. Сен-Луи лицейинде окуп, чиркөө хорунда ырдаган, музыкалык пьесаларды жазган.
 Музыканын теориясын А. Рейхинин жетекчилигинде окуйт. «Дон-Жуан» операсын көргөндөн кийин музыкага болгон кызыгуусу күчөйт.
 1836-1839-ж. Париж консерваториясында Ф. Галевиден, Ж. Ф. Лесюэрфмн, Ф. Паэрадан окуйт.
 И. С. Бахтын, Ф. Мендельсондун, Р. Шумандын, Ф. Шуберттин, В. А, 'Моцарттын чыгармаларын жандили менен сүйөт.
 1839-ж. «Фернан» аттуу кантатасы үчүн Рим сыйлыгын алат. 2 жыл Италияда болот.
 Парижге келери менен 1843-48-ж. чиркөөдө органист болуп иштейт.
 Үйлөмө ж. б. аспаптар үчүн ар кандай чыгармаларды жазат.
 40-50-ж. опера жанрына кайрылат.
 1852-60-ж. Париждеги «Ореона» хор бирикмесинин директору болуп иштейт. Анын жетекчилигинде хор ырдоо чеберчилиги өркүндөйт. Шаардык музыкалык фольклордун өзгөчөлүктөрүн иликтейт.
 1870-75-ж. Лондон жашайт. 1870-ж. «Хор Гуно» коомун негиздейт. Парижге келери менен музыкалык сынчылык ишмердигин өркүндөтөт.
 19-кылымда Франциядагы опера жанрынын бирден-бир таланттуу өкүлүнөн жана лирикалык опера жанрынын негиз салуучуларынан болот.
 «Софо», Театр лирик» ж. б. опералары зор ийгиликтер менен коюлат.
Өзгөчө, «Фауст», «Театр Лирик» операларынын Парижде коюлушу Франииядагы классикалык лирикалык опералардын чыныгы үлгүсүнө айланат.
 
Гунонун «Мирейль» (1863), «Ромео менен Джульетта» (1865) ж. б. опералары да ачык
обондуулугу, музыкалык бийлерге негизделгендиги менен айырмаланат. Айрыкча автордун операларындагы ариялардын, ариозолордун, речитативдердин интонациялык жактан өзгөчө артыкчылыгы менен көрүүчүлөрдүн көңүлдөрүнө уюйт.
Гуно опера ж. б. чыгармалар менен катар өмүрүнүн акыркы жылдарында жазган «Искупление», «Өлүм жана өмүр» аттуу ораториялары артыкча изденүүчүлүккө жазганы менен айырмаланат.

Гуно музыкалык жазуучу жана сынчы катары да коомчулукка кеңири болгон, Кыргыз улуттук А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театрында Гунонун «Фауст» операсы коюлган.
 
Башкы каарман Мефистофелдин ролуңда СССР эл артисти Б. Минжылкыев көрүүчүлөрдүн көңүлдөрүнөн өчпөй турган образды жараткан.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Гумбин Валерий Дмитриевич

Гумбин Валерий Дмитриевич (1942-ж. т., Россиянын Свердловск ш.) - хормейстер-педагог.
 
Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген кшмер (1990), Кыргызстан Ленин комсомолу сыйл. лауреаты (1986).
 1961-ж. Барнаул консерваториясын бүтүргөн.
 Өзүнүн педагогдук ишин Ош мамлекеттик Ныязаалы Борошов атындагы музыкалык окуу жайында баштаган.
 1968-ж-дан Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунда педагог, Кыргыз мамлекеттик телерадиосунун хорунун башкы дирижёру болуп иштеген.
 Хордун өздүк репертуары классик композиторлордун жана жергиликтүү авторлордун чыгармаларынан турат.
 Телерадионун алтын фондуна 500ден ашык музыкалык чыгармаларды жаздырган.
Композитор катары Атайдын «Эсимде», Абдыластын «Кызыл жоолукчан», элдик ырлар «Агын суу», «Шырылдаң», К. Молдобасановдун «Жайлоодо», А. Темировдун «комузчу» аттуу ырларын хор үчүн иштеп чыккан.
 «Илбирстин изи менен», «Топоздор карда төрөлөт», «Токтосун апанын бешиги» аттуу телефильмдерге музыка жазган.
 Кыргыз улуттук консерваториясынын хор дирижерлоо кафедрасынын доценти.
КМШ өлкөлөрүндө гастролдо болгон
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Глиссандо

Глиссандо (франц. glisser сыйгалануу) - кылдуу, клавишалуу музыкалык аспаптарды өзгөчө жеңил жана өтө тез, манжаларды сыдыра сыйгалантып ойноо ыкмасы.
 
Алсак арфанын, скрипканын кылдарын фортепьянонун клавишаларын өтө ыкчам манжалар жүгүртүлүп аткарылат.
 
Кыргыз комузчуларынын чыгармачылыктарында Глиссандода ойноо күчтүү өнүккөн. Мис., Ныязаалы, Токтогул, Атай ж. б. Глиссандону алып чертишкен.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Гиджак

Гиджак, гыджак - тажик, уйгур, өзбек, түркмөн элдерине кеңири тараган жаалуу тартма байыркы музыкалык аспап.
 
Бир түрү кяманча. 2-3 кыл тагылат. Квартага күүлөнөт. Гиджакта жеке ойноо кеңири тараган. Ошондой эле ансамблде да ойнолот.
Өзбектердин өркүндөтүлгөн Гиджагына 4 кыл тагылат.
20-30-ж-да альт, бас, контрабас түркүмдөрүнөн турган оркестр уюштурулган. Алардын бардыгы эл аспаптар оркестринин өзөгүн түзгөн.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Виола

thumb|виолалар.
thumb|Виола.
Виола, виолалар - кылдуу тартма музыкалык аспаптардын түркүмдөрү.
 
15-кылымда пайда болгон. Алардын негизги түрлөрү: дискант, альт, тенор, бас. Булар бири биринен көлөмү жана диапазону жагынан да айырмаланат. Добушу назик, пас, 6 кылдуу (кээде 5-7 кыл да тагылат). Квартага күүлөнөт.
 
16-18-кылымдарда Батыш Европага жеке жана оркестрдин аспабы катары тараган. Ал эми 17-кылымдан тартып скрипка түркүмүндөгү (скрипка, альт, виолончель, контрабас) аспаптар сүрүп таштаган.

18-кылымдын биринчи жарымына чейин өз маанисин, музыкадагы ордун жоготкон эмес. Виола тикесинен бойлото кармалып ойнолгон.

 Колдонулган адабияттар 
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. ISBN 9967-14-016-X.

Категория:Музыкалык аспаптар
«Варшавянка»

«Варшавянка» - поляктардын жана орустардын революциялык ыры.
 
Биринчи жолу 1883-ж. поляк тилинде В. Свенцицкийдин текстинде, 1897-жылдан Г. Крижановскийдин сөзүндө ырдалган.

19-кылымдын ортосунда поляк эмигранттары Парижде «Марш зуавов» деген атта ырдап чыгышкан.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Бурштин Михаил Григорьевич

Бурштин Михаил Григорьевич (1943-ж. т., Фрунзе ш.) - пианист, композитор.
 
Орто Азия республикаларын жана Казакстандын жаш музыкант-аткаруучулар конкурсунун лауреаты. Музыканттардын үй-бүлөсүнөн.

Атасы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти Григорий Михайлович Бурштин, энеси Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти Слава Марковна Окунь.

1940-ж. Москва консерваториясын бүтөрү менен Кыргызстанга келип жаш профессионал улуттук музыканын өнүгүшү үчүн бүтүндөй чыгармачылык күчүн жумшаган.
Бурштин 1957-ж. II. Шубин атындагы музыкалык мектепти, Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы окуу жайынын бүтөт да, Ташкен консерваториясынын фортепьяно факультетинен окуусун улантат.

Бир эле мезгилде композиция факультетинен да окуйт, консерваториянын оркестринде артист, концертмейстер, 1966-ж. фортепьяно кафедрасында педагог болуп иштейт.

1968-ж. окуусун бүтөрү менен Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунда, М. Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайында адистештйрилген фортепьяно кафедрасында эмгектенет.

Композитор К. Молдобасанов менен биргелешип «Жаңыл Мырза» балетин, биринчи, экинчи симфония, симфониялык поэма, ода, рапсодия-баллада, дунган сюитасын, партитти, фортепьяно менен оркестр үчүн биринчи концертти, «Кыл аспаптар оркестри үчүн ария», поэма-рапсодия, камералык ансамбль үчүн ондогон аспаптык чыгармаларды жазды, дунган, украин, татар ырларын, кыргыз күүлөрүн иштеп чыккан.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Борбиев Мукаш

Борбиев Мукаш (1927, Аламүдүн району, Кайырма айылы - 1999, Бишкек) - комузчу.
 
Республикалык, Бүткүл союздук эл чыгармачылыгынын кароолорунун, фестивалдарынын бир нече жолку лауреаты.

1957-ж. Москвада өткөн Бүткүл дүйнөлүк жаштар менен студенттердин 6-фестивалында комузчулар ансамблинде ойноп, лауреат болгон.

1956-ж. Фрунзеден эт комбинатынын жетекчилеринин чакыруусу менен өздүк көркөм чыгармачылыгын жетектеген.

комузчулар ансамблин уюштуруп, өзү черткен Карамолдонун, Ыбырайдын, Атайдын ж. б. күүлөрүн үйрөткөн. Өзү да ондогон күүлөрдү чыгарган. Алардын ичинен «Таң бул-
булу» аттуу күүсү залкар шайырлардын да өздүк репертуарларынан орун алды.
 
«Таң булбулу» күүсү К. Орозов атындагы эл аспаптар оркестрине, «Камбаркан» этнографиялык-фольклордук ансамблине салынып, АКШ-нын, Япониянын, Франциянын, Кытайдын, Түркиянын, Монголиянын, Польшанын, Германиянын жана КМШ өлкөлөрүнүн шаарларында аткарылган.
Медалдар, Ардак грамоталар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Бокоев Мээрман

Бокоев Мээрман (1942, Аксуу району, Ташкыя айылы) - ырчы.
 
 Республикалык кароолордун, фестивалдардын бир нече жолку лауреаты.
 1959-61-ж. Түп райондук маданият үйүндө,
 1961-63-ж. Ысык-Көл обл. драма театрында ырчы,
 1963-65-ж. Кыргыз мамлекеттикТоктогул Сатылганов атындагы филармониясында А. * Айталиев, Э. Турсуналиев, К. Жакшылыков, Ж. Чабалдаев ж. б. менен иштешкен.
 
 Элдик жана М. Баетовдун «Арпанын Алатоосунан», «Сагынам», «Ойгоном», А. Огонбаевдин «Күйдүмчок», «Гүл», «Ой, булбул», Ж. Шералиевдин «Эсен бол», «Көз алдымда элесиң», Б. Эгинчиевдин «Күлгүн жаш» ж. б. ырларын өзүнө мүнөздүү чеберчиликте аткарат.

 1965-96-ж. Түп, Жети-Өгүз райондук маданият үйлөрүндө эмгектенет.
Баш-аягы үч жыл райондук, обл., филармония сахнасында угармандарга өнөрүн тартуулайт.

Ардак грамоталар, медалдар менен сыйланган.
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Бишкектеги элдик үлгүдөгү балдардын «Ак Шоола» хору

Бишкектеги элдик үлгүдөгү балдардын «Ак Шоола» хору - 1985-ж. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, хормейстер Г. Эсенгулова уюштурган.
 
Хордун катышуучулары ар кандай курактагы балдар, мектеп окуучуларын Репертуары элдик балдар ырларынан тартып, КМШ өлкөлөрүнүн композиторлорунун элге кеңири белгилүү ырларынан турат.

Кенже класстагы окуучулар үчүн сольфеджио сабагын окутуунун атайын программасын, жекече иштөөнүн (окутуунун) методикасын иштеп чыккан.

1993-ж. Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана маданият министрлигинин чечими менен балдардын үлгүлүү хору,1998-ж. балдардын элдик үлгүдөгү хору деген наамдар ыйгарылган.

Хор өздүк көркөм чыгармачылыгынын кароо-сынактарына, бүткүл союздук балдар музыкасынын жумалыгына катышып, биринчиликти жеңип алган (1988).
 
Түркия элге билим берүү министрлигинин аттайын чакыруусу боюнча Анкара, Стамбул, Анталия, ошондой эле Англиянын, Германиянын шаарларында гастролдо болгон.

Түркияда (1994), Болгариянын Варна шаарында «Планеталар жаштыгы» (1996), Алматыда «Боз торгой» (1999) аттуу Эл аралык балдар хорлорунун фестивалдарына, сынактарына катышып, байгелерди жеңип алган.

«Россиянын алтын шакеги» деген ат менен Владимир, Суздаль, Вязники шаарларында концерт берген.
 
Ондогон элдик жана классикалык балдар ырларын Кыргыз улуттук телерадиокорпорациясынын алтын казынасына жаздырган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Бишкектеги балдар музыкалык мектеби

Бишкектеги балдар музыкалык мектеби П. Ф. Шубин атындагы - 1939-жылдын 23-октябрында Кыргыз ССР ЭКСтин токтому менен ачылган.
 
1948-жылдын 20-январында композитор, дирижёр, Кыргыз ССР эл артисти П. Ф. Шубиндин ысымы ыйгарылган.

1959-ж. Эркиндик бульвары менен Москва көчөсүнүн кесилишкен жерине атайын жаны имарат салынып берилген.

Окуу мөөнөтү 5-7-жыл. Фортепьяно, кылдуу, элдик, үйлөмө, урма аспаптар жана хор бөлүмдөрү бар.

Буларда ар жыл сайын 800гө жакын балдар музыкалык билим алышат.
Мектеп ачылган жылдардан тартып жогорку кесиптеги педагогдор иштешет.

Фортепьяно бөлүмүндө узак жылдары Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими Д. Г. Склютовский, Д. А. Дубинская, E. М. Рысь, Г. М. Бурштин, Р. М. Малеева, Н. Г. Сухова, М. Л. Пейсокова, скрипка классында Я. Д. Фридьев, М. Л. Жеребкер, Н. Н. Токина, теория сабагынан Р. Г. Миронович, Н. В. Шокольский, A. В. Коханов, мектепте E. Н. Макарова, И. А. Деева, E. К. Моисеенко, E. В. Воржев, мектептин мурдагы бүтүрүүчүлөрү Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер.
Ж. Малдыбаева. Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген кызматкер
С. Л. Богомольная, эл агартуунун отличниктери Ю. Г. Мисаланди, А. Ф. Кудрявцева, T. О. Макеева, И. Н. Топильская, Л. Ивасишына ж, б. иштешет.
 
Азыркы тапта мектепте Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер Р. Мадварова, Кыргыз Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер Р. Г. Зайцева, Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун кызматкерлери Н. Г. Светлов, Ч. С. Хегай, эл агартуунун отличниктери И. В. Хорошев, Ч. К. Аламанов, А. Л. Бекмуратов, A. О. Гумбин, М. Б. Зайцев, Г. Г. Барчуков ж. б. тажрыйбалуу жана жаш педагогдор эмгектенүүдө.
 
Мектепти бүтүрүшкөн көптөгөн окуучулар бүгүнкү күндө республикага, чет өлкөлүк угуучуларга белгилүү музыканттар: Кыргыз Республикасынын эл артисти M. М. Атагелдиев, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти O. С. Евтахов, M. Е. Виннер, Л. С. Кийизбаева, Г. А. Жеенбаева, Ш. Токтоналиев, искусство таануу илимдеринин кандидаттары E. С. Лузанова, К. Л. Надыршина ж. б. Мектептин концерттик залы, китепканасы, музыкалык аспаптарды ондой турган устаканасы бар.
 
Класстар окуу программасынын талабындай жасалган.
Мектептин алдында хор, оркестр, ансамблдер (вокалдык, аспаптык) бар. Мектептин базасында (залында) ар дайым «Мээрим», «Сорос-Кыргызстан» фонддору уюштурган республикалык конкурстар, фестивалдар такай өтүп турат.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Бишкек хореографиялык окуу жайы

Бишкек хореографиялык окуу жайы Ч. Базарбаев атындагы - 1980-жылдын январь айында Кыргыз ССР Маданият министрлигинин буйругу менен ачылган.
 
Окуу мөөнөтү 8 жыл. Ал жалпыга билим берүү, атайын жана музыкалык деген үч циклдан турат.

Окуу жайына жалпыга билим берүүчү мектептин 3-классын бүтүргөндөр кабыл алынат. Окуу мөөнөтү беш жыл. 9 жылдык билими менен бүтүрүү аттестатын алуу аркылуу студент болот. 3-курсту бүткөндөн кийин студенттер «Балет артисти» деген адистикти алышат.

Окуу жайынын алдыда төлөп окуй турган башталгыч 1-3-класстар үчүн мектеп ачылган. Ал жалпыга билим берүүчү мектептердин программаларын, талаптарын окуу менен бир эле мезгилде атайын ритмика, гимнастика, фортепьяно, хордо ырдоо сабактарын өтүшөт. Башталгыч мектепти бүткөндөр окуу жайында акысыз окушат.
 
Хореографиялык окуу жайы ачылгандан бери ондогон таланттуу жаштар бүтүп чыгышты. Алсак,, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти М. Ласточкина, Г.
Жусупова, М. Сабирова атындагы эл аралык сыйл. лауреаты; Ж. Маасиева, А. Нуралиева, М. Сыдыкова 10. Григорович атындагы классикалык бийдин эл аралык конкурсунун жана Швейцарияда өткөн эл аралык конкурстун лауреаты ж. б. болушкан.
 
Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана маданият министрлигинин 2004-жылдын февраль айындагы буйругу менен окуу жайына СССР эл артисти Чолпонбек Базарбаевдин ысымы берилди. Окуу жайында өз кесиптерин мыкты билген тажрыйбалуу, Кыргыз Республикасынын эл артисти Р. Чокоева, Б. Алимбаев, А. Ырсалиев, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Р. Таирова, А. Миңжылкыева ж. б. иштешет
 
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка