Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Максхютте-Хайдхоф

Максхютте-Хайдхоф ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Швандорф районуна карайт. Жогорку Пфальц административдик округуна тиешелүү. Калкы — 10 554 (2010-ж.). Аянты — 34.71 км2. 

 Булактар 

Категория:Швандорф (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мельрихштадт

Мельрихштадт - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Рён-Грабфельд районуна карайт. Төмөнкү Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 5808 (2010-ж.). Аянты — 55.78 км2. 
Категория:Рён-Грабфельд(район)
Категория:Бавария шаарлары
Мемминген

Монументалдуу курулуш: “der Grosszunft”|thumb|280px|right
Мемминген - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Швабия административдик округуна тиешелүү. Калкы — 41 025 (2010-ж.). Аянты — 70.17 км2. 
left|thumb|Кооз Штадтбах (Брук шаары)
Ульмер Тор шаар дарбазасы|thumb|left 
thumb|Меммингендеги Швабия мамлекеттик театры
thumb|MeWo-Kunsthalle (искусство залы)
thumb|upright|Ренессанс ратушасы
thumb|Эски көрүстөн

Тышкы шилтемелер

 Official website 
 Memmingen Online 

Категория:Мемминген
Категория:Бавария шаарлары
Меркендорф

Меркендорф - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Ансбахх районуна карайт. Орто Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 2753 (2010-ж.). Аянты — 26.08 км2.
Категория:Ансбахх (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мисбах

Мисбах - Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Ансбахх районуна карайт. Жогорку Бавария административдик округуна тиешелүү. Калкы — 11 137 (2010-ж.). Аянты — 32.35 км2.
 
Тышкы шилтемелер

 The town of Miesbach official web site
 The Miesbach District official web site.

Категория:Ансбахх (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мильтенберг

Мильтенберг - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Мильтенберг районуна карайт. Төмөнкү Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 9177 (2010-ж.). Аянты — 60.18 км2.

thumb|left|Башкы Мильтенберден көрүнүш.
thumb|left|Тарыхый эски шаар жана Мильденбург.
thumb|left|Шаардагы эски сепилдин компьютердик реконструкциясы.
thumb|Мильтенберг - Topographia Hassiae Мериан Маттэус Кичүүтарткан сүрөт, 1655-ж.
thumb|Heunensäule үстүндөгү жазуу. 
thumb|Zum Riesen отели

Галерея

 External links 

 Town’s official webpage 
 Tourism Information's webpage 
 Mildenburg castle and museum 
 Fränkische Heunesäulen 
 Miltenberg Town Museum 
 Industrial culture in the Miltenberg district 

Категория:Мильтенберг (район)
Категория:Бавария шаарлары
Миндельхайм

Миндельхайм - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Төмөнкү Альгой районуна карайт. Швабия административдик округуна тиешелүү. Калкы — 14 111 (2010-ж.). Аянты — 56.44 км2. 

Категория:Төмөнкү Альгой (район)
Категория:Бавария шаарлары
Миттертайх

Миттертайх - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Тиршенройт районуна карайт. Жогорку Пфальц административдик округуна тиешелүү. Калкы — 6852 (2010-ж.). Аянты — 39.35 км2. 

Категория:Тиршенройт (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мөрендорф

Мөрендорф ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Эрланген-Хёхштадт районуна карайт. Орто Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 4447 (2010-ж.). Аянты — 13.16 км2. 

 Булактар 

Категория:Эрланген-Хёхштадт (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мосбург-ан-дер-Изар

Мосбург-ан-дер-Изар - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Фрайзинг районуна карайт. Жогорку Бавария административдик округуна тиешелүү. Калкы — 17 554 (2010-ж.). Аянты — 43.86 км2. 

 450px|Санкт-Иоганн жана Санкт-Кастулу

Тышкы шилтемелер

 Moosburg Online - information about Moosburg
 - pictures of old Moosburg

Категория:Фрайзинг (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мюльдорф-ам-Инн

Мюльдорф-ам-Инн ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Мюльдорф районуна карайт. Жогорку Бавария административдик округуна тиешелүү. Калкы — 17685 (2006-ж.). Аянты — 29.42 км2. 

 Булактар 

Категория:Мюльдорф (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мюнхберг

Мюнхберг ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Хоф районуна карайт. Жогорку Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 11249 (2006-ж.). Аянты — 68.78 км2. 

thumb|Мюнхбергдеги жөө жүрүүчү жай

 Булактар 

Тышкы шилтемелер
 Münchberg official website

Категория:Хоф (район)
Категория:Бавария шаарлары
Мюннерштадт

Мюннерштадт ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Бад-Киссинген районуна карайт. Төмөнкү Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 7727 (2010-ж.). Аянты — 93.11 км2. 
thumb|left|Мюннерштадттын борбору

 Булактар 

Тышкы шилтемелер
Unofficial and private website 
Official website 

Категория:Бад-Киссинген (район)
Категория:Бавария шаарлары
Наббург

Наббург - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Швандорф районуна карайт. Жогорку Пфальц административдик округуна тиешелүү. Калкы — 6041 (2010-ж.). Аянты — 62.39 км2.

Категория:Швандорф (район)
Категория:Бавария шаарлары
Найла

Найла - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Хоф районуна карайт. Жогорку Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 8305 (2006-ж.). Аянты — 37.05 км2.
 thumb|left|240px|Жаңылануу чиркөөсү. Найла.

Тышкы шилтемелер
 www.mapquest.de
Map of Naila
 www.datenmatrix.de 
History of the city-seal
 www.th.schule.de 
 Description of the balloon-escape from the GDR
 www.naila.de
official website of the city of Naila

Категория:Хоф (район)
Категория:Бавария шаарлары
Нойбойерн

Нойбойерн - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Розенхайм районуна карайт. Жогорку Бавария административдик округуна тиешелүү. Калкы — 4249 (2010-ж.). Аянты — 15.32 км2.

Категория:Розенхайм (район)
Категория:Бавария шаарлары
Нойбург-ан-дер-Донау

Нойбург-ан-дер-Донау - Германиянын [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. Нойбург-Шробенхаузен районуна карайт. Жогорку Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы — 6041 (2010-ж.). Аянты — 81.32 км2.

left|thumb|Хофкирхе

Тышкы шилтемелер
{{Commons
 Категория}}
 www.neuburg-donau.de - official website
 Birdland Jazz Club Neuburg
 http://www.cybercastle.org - summit of cities named "new castle"
 photographs of Neuburg an der Donau 

{DEFAULTSORT:Neuburg An Der Donau}}
Категория:Нойбург-Шробенхаузен (район)
Категория:Бавария шаарлары
Кылкандуу балыктар

thumb|Кылкандуу балыктар.
Кылкандуу балыктар (лат. Teleostei) — чачыла канат балыктардын инфраклассы. Скелети (омуртка тутуму, кабыргалары) толук сөөккө айланган. узундугу 1 смден 5 мге чейин жетет. Денеси сөөктүү түрпү менен капталган, кээ биринде түрпүсү жок. Сүзгүчтөрү курсагында, көкүрөгүндө же мойнунда жайгашкан. Сүзгүч канаттары тикендүү. Арткы жана заара-жыныс тешиги курсак сүзгүчтөрүнүн артында жайгашкан. Сүзгүч ыйлаакчасы демейдегидей, толтосу кеңейген. Кылкандуу балыктардын 33 түркүмү, 420 тукуму, 20 миңдей түрү Жер шарынын бардык деңиз жана туссуз сууларында жашайт. Айрым жыныстуу, кээ бирлери гана гермафродиттер. Уруктануусу көбүнчө сыртта жүрөт, жумуртка (икра) таштайт. Кээси тирүү тууйт (ганбузия жана башка).

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Балыктар
Кыл куйрук

thumb|ургаачы & эркек
 thumb |Anas acuta
thumb
thumb| Anas acuta
Кыл куйрук (Anas acuta) — өрдөктөр тукумундагы куш. Эркегинин ортонку куйрук канаты ичке жана узун (аты ошондон). узундугу 70 смге жакын. Ысык-Көл, Кочкор ойдуңдары жана АтБашы, Нарын өрөөндөрүндө көп кезигет. Топтошуп жашайт. Көбүнчө көл, дарыянын кургак, таштуу жээктерин байырлайт. Бир жылда эки жолу 2—3төн жумуртка тууйт. Өсүмдүк уругу, мөмөсү, гүлү менен азыктанат. Кыл куйруктун саны аз болгондуктан, корукка алынып, Кыргызстандын Кызыл китебине катталган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Канаттуулар‎
Кыл курттар

thumb|Paragordius tricuspidatus.
Кыл курттар (Gordiacea) — алгачкы көңдөйлүү курттар классы. Денеси кылдай, жумуру, ичке, узун, бир нече смден 1,5 мге жетет, жоондугу 0,5-2 мм. Курт-кумурскалардын, рак сымалдардын митеси. Даяр азыктарды бүткүл денеси менен соруп азыктанат, себеби алардын ичегиси өөрчүгөн эмес. Бөлүп чыгаруу органы да жок. Нерв системасы кулкундун айланасындагы нерв шакекчесинен башталган нерв түркүктөрүнөн турат. Айрым жыныстуу. Дүйнөдө 5 түркүмү, 300 түрү белгилүү. Жетилген Кыл курттар деңизде, тузсуз сууда жашайт. Алар миллиондогон жумурткасын ак жиптей кылып, бири бирине чаптап таштайт. Андан чыккан личинкасы аралык ээсинин (ийнеликтер, ызылдак чиркейлер жана күнүмдүктөрдүн личинкалары) денесине кыймылдуу тумшугунун жардамы менен тешип кирип, катуу кабык менен капталып, цистага айланат. Жырткыч, ири курткумурскалар (акыркы ээси) аралык ээси менен азыктанганда, циста ээсинин организминде мителик кылып өөрчүйт, жетилгенде анын денесин тешип сыртка чыгат (демейде ээси өлөт). Өөрчүшү 1 жылга созулат. Тузсуз көлмөдө узундугу 1 мге жеткен кадимки Кыл курттар көп таралган, бирок кишиге зыяны жок. 
 
Категория:Жаныбарлар
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Кыргоол

thumb|Phasianus colchicus (♂).
Кыргоол (Phasianus) — кыргоолдор тукумундагы куштар уруусу. Дене узундугу 85 смге жетет. Корозу кооз түстө, канаты жалтырак, бостеги саргыч боз. Канаты кыска, жазы; алыс уча албайт, куйругу узун. Корозу бостегинен чоң, текөөрү бар. Башы көк жашыл, ак мойноктуу. К. Европада, Борбордук Азияда таралган. Суу жээктеринде, бадалдуу токой, камыш арасында, күз, кыш мезгилинде топтошуп жашайт. Жерге уялап, 8-12 жумуртка тууйт. Жумурткасын 24-25 күндө бостеги басып чыгарат. Өсүмдүк уругу, мөмөсү, бүрү, майда омурткасыздар жана башка менен азыктанат. Кыргызстанда 2 түрү жашайт. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Канаттуулар‎
Кыргоолдор

thumb|Meleagris gallopavo.
Кыргоолдор (лат. Phasianidae) — тоок сымалдар түркүмүндөгү көп түрдүү куштар тукуму. Аларга эң кичине бөдөнөдөн тартып, эң чоңу тооско (павлинге) чейинки илбээсиндер кирет. Дене узундугу 13-190 см. Тумшугу жана шыйрагы жүнсүз, эркегинин текөөрү бар. Жакшы чуркайт, начар учат. 5-7 уруусу, 180дей түрү белгилүү. Алар Евразия, Америкада (уюл аймактарынан башка) жана Африкада таралган. Жерге уялап, 8-18 жумуртка тууйт, ургаачысы 24-25 күн басып, балапан чыгарат. Өсүмдүк уругу, мөмөсү, бүрү, курт-кумурскалар менен азыктанат. КМШ өлкөлөрүндө 13 түрү таралган. Кыргызстанда 2 түрү кезигет. Алардын 21 түрү жана 2 түрчөсү ТКЭСтин, 2 түрү КРдин Кызыл китебине катталган. 

Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Канаттуулар‎
Кендо

Кендо – кылыччан же машыгуу боюнча япон таймаш өнөрү. Ал байыртадан эле, Токугава династиясынын мезгилинде (1603–1867) япон аскерлеринин даярдыгынын негизи болгон. Ошол учурда бүгүнкү күндөгү машыгуунун негизги түрлөрү (бамбук кылыч «шинай» жана жыгач «боккен»), ошондой эле коргонуу жабдыктары пайда болгон. Мейджинин (1868–1912) доорунда Японияда коомдон касталык бөлүнүү жоюлуп, кылыч алып жүрүүгө жана Кендо жана машыгууга тыюу салынган. 1895-ж. жалпы япон таймаш күрөштөрүнүн федерациясы, 1952-ж. Кендонун япон федерациясы түзүлүп, бул спорт түрү кайрадан жандана баштаган. Спорттук таймашта кылыч ышкыбозу серпилгич бамбуктан жасалган кылыч (таякты) кармап, башын, төшүн жана колун коргоочу атайын жабдыктарды колдонот. Каршылашынын денесине таамай тийгизген ыкмаларды аткаргандыгы үчүн упай топтойт. Учурда Кендо белгилүү спорт түрү гана болбостон, япон мектептеринде дене тарбия сабагынын өзөгүн түзөт.
Категория:Спорт
 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9
Кенаф

thumb|right|200px
Кенаф (латынча Hibiscus cannabinus L.) – өсүмдүктөрдүн гүлкайырлар тукумундагы бир жылдык чөп. Өзөк тамырлуу, жерге 1,5–2 м кирип, тарамдалып өсөт; сабагы (бийиктиги 5–6 мдей) түз, бутактанат. Жалбырагы ири тарамдуу, жалбырак сабы узун. Гүлү чоң; ак, күрөң түстүү, мөмөсү беш уялуу, түктүү кутуча (ар кутучада 15–20 урук болот); 1000 уругунун салмагы 20–28 г. Кенаф күнөс, нымдуу, кара топурактуу жерде жакшы өсөт. Кытай, Индия, АКШда эгилет. Вегетация мезгили 125–145 күндүк Кенафтын кургак сабагында 16–21% була бар, андан таар, брезент, аркан, жип ж. б. жасалат. Уругунда 18–20% май (булгаары, самын, боёк жасоодо пайдаланылат) болот. Бакалынан кагаз жана курулуш тактасы даярдалат. Күнжарасы тоют, жер семирткич катары пайдаланылат. Илдеттери – боз чирик ж. б.; зыянкечтери: үкүчөлөр, кызылча канталасы ж. б. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Өсүмдүктөр
Кения (тоо массиви)

thumb|Кения тоосу.
Кения (тоо массиви) - Чыгыш Африкадагы өчкөн жанар тоо массиви, Кенияда, экваторго жакын жайгашкан; бийиктиги боюнча Африкадагы 2-чоку (Батиан, 5199 м). Лава платосунан бузулган конус сымал көтөрүлүп турат; Чыгыш Африка риф зонасынан чыгышта. Ландшафттын бийиктик алкактуулугу даана байкалат: этегинен 1200 м бийикке чейин нымдуу экватордук токой (гилея); андан жогору (2000 мге чейин) мелүүн ысык климат алкагында кофе, сизаль, банан плантациялары; 3000 мге чейин нымдуу тоо токою; 4800 мге чейин экватордук бийик тоо шалбаасы; андан жогору түбөлүк кар жана мөңгү жатат. Капталдарында 15 мөңгү бар (узундугу 1,5 кмге чейин). Кениянын чокусун жана айланасын Маунт-Кения улуттук паркы ээлеп, ал Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Кения
Категория:Тоолор‎
Кеннеди тумшугу

thumb|upright|Аполлон 7 (1968).
Кеннеди тумшугу (1964-жылга чейин – Канаверал тумшугу) – АКШда, Флорида жарым аралынын чыгышында. Кеннеди тумшугунда ракета техникалык сыноо жана космос кораблдерин учуруу иштери жүргүзүлөт. Тумшук АКШнын президенти Ж. Ф. Кеннединин ысмынан аталган. 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:АКШ географиясы‎
Кен таш

thumb|Кен таш.
Кен таш же Руда – курамында составында казып жана бөлүп алууга жарактуу металлдар же алардын бирикмелери бар минералдардын табигый чогундусу. Өз ичинен металл жана металл эмес болуп экиге бөлүнөт. Металл жэмес Кен таш болуп эки түргө бөлүнөт. Металл эмеске Кен таш ларга асбест, барий, күкүрт, графит, корунд, пьезокварц ж. б. кирет. Текстурасына (руданы түзүүчү минералдардын жайгашуусуна) карата массивдүү, жол-жол, алабула, тарамча, темгил, чачыранды, чыбыр чаар Кен таш болуп бөлүнөт. Структурасы боюнча бир өңчөй, текши эмес, оолит, порфир, бүртүкчөлүү Руда деп аталат. Үбөлөнбөгөн тоо тектерде кездешсе - чуду; суу, көл, деңиз үбөлөгөн борпоң чөкмөлөрдө болсо чачынды Руда делет. Катуу, бек тектерде тулку, борпоң чөкмөлөрдө чачыранды деп аталат. Бир эле минералдан турганы – мономинералдуу, көптөгөн минералдардан турса полиминералдуу деп аталат. Курамындагы кымбат баалуу компоненттер боюнча бай, орто, жарды Кен таш делет. Пайда болуу шартына жараша эндогендүү, экзогендүү жана метаморфогендүү түрлөрдөн турат. Кен таштын пайдазыяны технологиялык сыноолор жана салыштыруу жолу жана аныкталат. Курамындагы эң негизги компоненттердин запасы, өлчөмү, саны, кошулмаларынын зыян келтирбей турган максималдуу саны ө. ж-лык кондиция деп аталат. Ал Кен ташты казып алуу мүмкүнчүлүгүн аныктайт.

Руда бир минералдан турса - мономинералдуу, баалуу бир нече минералдан турса полиминералдуу Руда деп аталат.
 
Составындагы баалуу компоненттерге карай бай, орт., жарды Руда болуп айырмаланат. Жаратылышта пайда болуу шартына карай негизинен экзоген, эндоген жана метаморфоген Рудаларына ажыратылат.
 
Руданын иштетүүгө жарактуулугу технол. сыноолордон өткөрүү же салыштыруу жолу менен аныкталат. Андагы баалуу компоненттердин минералдык запасы, саны, зыяндуу кошундулардын зыян келтирбөөчү максималдык саны өнөр жайлык кондиция деп атаып, Руданы иштетип чыгаруунун ырааттуулугун аныктайт.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Кен казуу
Кентербери

thumb|Кентербери (2008).
Кентербери – Улуу Британиянын түштүк-чыгышындагы шаар. Кент графтыгынын аймагында. Англикан чиркөөсүнүн башчысынын резиденциясы. Калкы 49,4 миң (2008).

Римдиктер тарабынан 1-кылымдын 2-жарымында чеп катары негизделген. Ыйык Августин аббатчылыгы (6–11-кылымдар; өлкөдөгү эң байыркы), Ыйык Мартин чиркөөсү (12-кылым; Рим курулуштарынын калдыктарын камтыйт), кафедралуу эң зор епископ собору (1075–77, шаардын үстүнөн көтөрүлүп чыгып турат; узундугу 160 м) Бүткүл 6үйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Бул собордо архиепископ Т. Бекет жана принц Эдуард (Кара принц) ж. б. сөөгү коюлган. Орто кылымда Кентербери китеп миниатюрасынын борборлорунун бири болгон. Кент университети (1965), Королдук музей (1858; сүрөт галереясы), К. Марло театры бар. Булгаары, тамак-аш, электр-техникалык жана полигр. өнөр-жай ишканалары иштейт. Туризм өнүккөн.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Улуу Британия
Категория:Шаарлар‎
Кең форматтуу кино

thumb|upright|70 мм.
Кең форматтуу кино – кинематографиянын эни 50–70 мм кинотасманы колдонуучу түрү. Кең форматтуу кинонун кең экрандуу кинодон айырмасы ар бир кинокадрдын экрандагы өлчөмү жана аянты үч эсе чоңойтулуп көрсөтүлөт да, кинофильм экрандан так, даана көрүнөт. Кең форматтуу кино үчүн кино тартуучу, үн жазуучу, кино көрсөтүүчү жаңы форматтагы атайын аппараттар бар.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Кинематограф
Кербела

thumb|Кербела (1975).
Кербела – Ирактын борбордук бөлүгүндөгү шаар. Кербела мухафазасынын (административдик-аймактык бирдик) административдик борбору. Евфрат дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Шаар аркылуу Багдад жана Меккени байланыштыруучу жол өтөт. Мусулманшейиттердин ыйык шаары жана зыярат кылуучу жайы. Калкы 498,3 миң (2008). Ашур майрамы мезгилинде калкы 3 млнго чейин жетет (негизинен Ирандан келген зыяратчылардын эсебинен). Ири соода-жол тоому. Тамак-аш (кант, жашылча консервалары), жеңил, текстиль, булгаары-бут кийим, цемент өнөр-жай ишканалары иштейт. Кол-өнөрчүлүк (негизинен диний буюмдар) өнүккөн. Кербелада 100дөн ашык мечит, 23 медресе, университет бар.

Кербела 7-кылымда негизделген. Бул шаарда Мухаммед пайгамбардын небереси Кусейиндин күмбөзү (680-ж. ушул жерде өлтүрүлгөн), орто кылымдын архитектура эстеликтеринен имам Кусейиндин мавзолейи (мечит медресеси жана; 1991-ж. шейиттер, 2000-жылдын ортосунда террористтер тарабынан катуу талкаланып, кийинчерээк калыбына келтирилген), Аббас мечит-мавзолейи, акын Физулинин күмбөзү, шаардын айланасында Омейяддардын сарай-капкасынын урандылары сакталган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Ирак
Категория:Шаарлар‎
Кергелен

thumb|Кергелен.
Кергелен – Инди океанынын түштүк бөлүгүндөгү архипелаг, Антарктикада. Франциянын ээлиги. Жанар тоодон пайда болгон бир чоң (Кергелен) жана З00дөй майда аралдан турат. Платонун суу бетине чыгып турган бетин ээлейт. Жалпы аянты 7 миң км2дей. Туруктуу отурукташкан калкы жок. Бийиктиги 1850 мге чейин. Климаты субантарктикалык, февралдын орточо темпрасы 7оС, июлдуку 0оC, жылдык жаан-чачыны 1000 ммдей. Батыш бөлүгүндө ири муздуктар (аянты 500 км2ге жеткен) бар. Дайыма катуу шамал болуп турат. Субантарктикалык суйдаң чөп өсүмдүктөрү өсөт. Порт-о-Франсе геофизикалык станциясы 1950-жылдан иштейт. Архипелаг 1772-ж. аны ачкан француз деңиз саякатчысы И. Кергелен де Тремаректин ысмынан аталган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Категория:Аралдар‎
Категория:Франция
Кереңкур

thumb|Керең кур (Tetrao urogallus) (эркек).
Кереңкур (L. 1758) – каракурлар тукумундагы ири куштар уруусу. Узундугу 56–85 см, салм. 4–5,5 кг, кээде 6,5 кгга жетет. Эркеги сайрап жаткан учурда бир аз убакыт кулагы укпай калат (аты ошондон). Полигамдар. Евразия токойлорун мекендейт. Эки түрү белгилүү: кереңкур жана корум керең куру. КМШ өлкөлөрүндө, Карпат, Байкал, Камчатка, Сахалинде кездешет. Өсүмдүк бүчүрлөрү, жалбырактары жана азыктанат. Токойлор көп кыйылып, мергенчилик күчөгөндүктөн, саны азайып кеткен. Дарвин жана Березин коруктарында багылат. Бир түрчөсү ТКЭСтин Кызыл китебине киргизилген.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Канаттуулар‎
Кepeтapo

thumb|Kepeтapo.
Kepeтapo, Cантьяго де Керетаро – Мексиканын борбордук бөлүгүндөгү шаар. Керетаро штатынын административдик борбору. Калкы 658,2 миң (2008; шаар агломерациясында 978,7 миң). Керетаро аркылуу маанилүү федерация трассалары өтөт. Эл аралык аэропорту бар. Байыркы индейлер шаары. Ацтектер мамлекетинин курамына кирген. 1655-жылдан шаар статусуна ээ. 1726-ж. акведук курулган (1970-ж. чейин иштеген). Барокко стилиндеги кооз жасалгаланган ак сарайлар, чиркөөлөр, монастырлар (Ла-Крус, 1682; Сан-Франсиско, 16–17-кылымдар ж. б.), классицизм стилиндеги Санта-Тереса чиркөөсү (1803–07), театр ж. б. сакталган. Шаардын эски бөлүгү Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген. Мексиканын ири экономикалык борбору. Мигранттардын эсебинен өнүгүүдө. Бизнести өнүктүрүүгө ыңгайлуу шарты бар шаарлардын катарына кирет (Латын Америкасында 5-, өлкөдө 2-орунда). Машина жана станок куруу, металл иштетүү, тамак-аш өнөр-жай үчүн жабдуу, химиялык (полиэтилен, пластика идиштери), текстиль, тиричилик, айыл чарба Техникалары өндүрүштөрү иштейт. 2008-ж. Канадалык «Bombardier» компаниясынын ишканасы (самолёттор үчүн тетиктер) расмий түрдө ачылган. Керетарода мексикалык жана чет өлкөлүк компаниялардын штаб-квартиралары жайгашкан. Университеттер, институттар, бир нече музей бар. Керетарога жакын жерде Коррехидоре (Эль-Пуэблито, 1-миң жылдыктын 2-жарымы) пирамидасы, Сан-Пабло монастыры (1550–66) сакталган.

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Категория:Шаарлар‎
Категория:Мексика