Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Ишенимдүүлүк (роман)

thumb|upright|Нортенгер кечилканасы жана Ишенимдүүлүк.
"Ишенимдүүлүк" (англ. Persuasion) - Жейн Остиндин акыркы толук жазылып бүткөн романы. Чыгарма 1817-жылдын аягында, жазуучунун өлүмүнөн алты ай өткөндөн кийин басылып чыккан.

Романда 27 жаштагы англиялык айым Энн Эллиоттун жашоосун баяндалат, анын үй-бүлөсү чыгашасын азайтып, карыздардан кутулганы жана согуш аяктап, матростор жээкке чыгуусу да кошо сүрөттөлөт. Алар үйүн Адмирал менен анын аялына ижарага беришет. Аялынын агасы капитан Фредерик Уэнтворт, 1806-жылы Эннге турмушка чыгуу сөзүн айтып кетет, жети жыл өткөндөн кийин алар кайрадан жолугат. Жолугууларынын күлкүлүү сахналары жана Энн Эллиот сүйүүнүн жана турмушка жыгуу мүмкүнүчүлүгүнүн экинчи демин жашаганы сүрөттөлгөн.

Роман 19-кылымдын башталышында, коомчулук тарабынан жылуу кабыл алынган. Жазуучу 20-кылым бою уланган жана 21-кылымда туруктуу болгон данкка ээ болгон. Остиндин чыгармасы боюнча илимий тартыштар китептин басылып чыкканынан бери башталган. Жазуучунун башка каармандарына караганда Энн Эллиот салыштырмалуу бойго жеткен аялдар сымал. "Ишенимдүүлүк" Остиндин акыркы толук жазылып бүткөн романы болгонунан улам, 40 жашка келген аялды көрсөтүчүү адабий концептин көрсөнкөн Остиндин ойлонуп туруп иштелген романы болуп эсептелет. "Акылдуулук менен сезгичтик" (англ. Sense and Sensibility) жана "Намыс жана сокур ишеним" (англ. Pride and Prejudice) романдарындан айырмаланып, "Ишенимдүүлүк" Остиндин 1800-жылына чейин жазган жазууларынан алынган эмес. Жазуучу баяндамада колдонгон эркин кыйыр дискурс 1816-жылы толугу менен өнүгүп көп учурда кездешкен. "Ишенимдүүлүк" романын биринчи басылышы жазуучунун 1803-жылы жазылган бирок басылып чыкпаган "Нортенгер аббаттыгы" (англ. Northanger Abbey) романы менен чогу жарыкка чыккан, кийинчирээк эки романдын басылышы айрым басылган.

Романдын популярдуулугу экранга адаптацияланган эки тасмада чагылдырылган, алар алгач Британияда жарык көргөн. 1995-жылы башкы ролунда Аманда Рут менен Киаран Хайндс ойногон тасма чыккан, кийинчирээк ITV1 каналына жасалган Салли Хокинс Руперт Пенри-Жонс менен бирге ойногон 2007-жылкы версиясы экранга чыккан.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1817-жыл
Алаңзаар көпчүлүктөн алыс

thumb|upright|Алаңзаар көпчүлүктөн алыс (1874).
"Алаңзаар көпчүлүктөн алыс" (англ. Far from the Madding Crowd) - 1874-жылы жарыкка чыккан Томас Хардинин ийгиликке жеткен алгачкы романы. Бул чыгарма алгач Cornhill журналында, ай сайын анонимдүү түрдө басылып чыгып, окурмандардын көңүлүн өзүнө бурган.

Романдагы окуя, Англиянын түштүк-батышында жайгашкан Уэссекс падышалыгына караштуу ойдон чыгарылган бир чөлкөмдө орун алган. Роман, Виктория заманындагы дыйкандардын коомчулугунун идиллиялык сезилген, бирок катаал чындык дүйнөсүнүн чөйрөсүндө көрсөтүлгөн сүйүү, абийир жана чыккынчылык темаларын чагылдырган. Романда Батшеба Эвердинин жеке турмушу жана анын үч эркек киши менен болгон мамилеси баяндалат. Алар: Батшебанын бойдок кошунасы Уильям Болдвуд, ак ниеттүү малчы Габриэль Оук жана ысырапчыл аскер, сержант Трой.

Китеп басылып чыккандан кийин, көптөгөн сынчыл рецензиялар пайда болгон. Алардын көбү романды жактырган баа менен белгилеген. Харди, 1895-жылы басылып чыккан романын кайрадан карап чыгып, 1901-жылы жарыкка чыккан романына бир нече өзгөрүүлөрдү киргизген.

2003-жылы роман Би-би-синин The Big Read сурамжылоосу боюнча 48-орунду алган. 2007-жылы The Guardian "Эң көркөм сүйүү окуясы" тизмесинде китеп 10-орунду ээлеген.

Роман бир нече тасмага адаптациялган, анын ичинде эң белгилүүсү 1967-жылы Оскар сыйлыгынын талапкери болгон Жон Шлезингердин тасмасы болуп эсептелинет.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 
Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1874-жыл
Граф Монте-Кристо

thumb|upright|Монте-Кристо.
"Граф Монте-Кристо" - 1844-жылы толугу менен жазылып бүткөн француз жазуучусу Александр Дүманын кызыктуу окуялуу романы. Жазуучунун "Үч мушкетер" (фр. Les Trois Mousquetaires) романы менен бирге эң популярдуу чыгармаларынын бири болуп саналат. Жазуучунун башка чыгармаларындай эле, "Граф Монте-Кристо" романы жардамчысы Огүст Маке сунуш кылган сюжеттеринден жаралган.

Романдын окуясы Франция, Италия жана Жер ортолук деңизинде жайгашкан аралдарда, 1815-1839-жылдар арасындагы окуялар учурунда, Францияны Луи-Филипп жетектеген кезде, Бурбондордун калыбына келүү доорунда орун алган. Ал "Жүз күн" деп аталган тарыхый окуялардын (куугунтуктоодон кийин Наполеондун бийликке кайтып келүүсү) астында башталат. Окуянын тарыхый орун алуусу романдын пайдубалын түзөт, "Граф Монте-Кристо" негизинен үмүт, адилеттик, өч алуу, кайрымдуулук жана кечиримдүулүк темаларын чагылдырат. Романдын негизги каарманы - бейукук камакка алынган адам, ал түрмөдөн качкандан соң байлыкты топтоп, аны камакка киргизген кишилерди издеп алардан өч алат. Анын планы айыпсыздарга да, күнөөлүлөргө да начар кесепеттерди алып келет. Бул китеп рыцардык романдын, ишенимдүүлүктүн, чыккынчылыктын, өч алуунун, өзүмчүлдүктүн жана акыйкаттыктын романы болуп саналат. 

Учурда бул роман классикалык чыгарма деп саналат. Лүк Санте бул чыгарма жөнүндө мындай деп айткан: ""Граф Монте-Кристо" "Микки Маус" (англ. Mickey Mouse), "Нух пайгамбардын кемеси" (англ. Noah's flood) жана "Кызыл шапкачан кыз" (англ. Little Red Riding Hood) чыгармалары сыяктуу эле таанылуучу жана кутулгус батыш адабиятынын үлгүлүү бир чыгармасы".

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Франция адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1845-жыл
Оливер Твист

thumb|Оливер Твист (1938).
"Оливер Твист" (англ. Oliver Twist, or The Parish Boy's Progress) - англиялык жазуучу Чарльз Диккенстин экинчи романы. 1837-39-жылдар арасы китептин сериялары жарыкка чыккан. Романдагы окуяда, жумушчулар үйүндө төрөлүп жетим калган жана көмүү бюросунун ээсине шакирттикке берилген Оливер Твисттин турмушу баяндалган. Оливер Лондонго качып, ал жерде Фагин аттуу кылмышкердин кол астында иштеген жаш чөнтөк уурусу Артур Дожер менен таанышат.

Диккенс романында кылмышкерлерди жагымсыз сүрөттөп көрсөтүүсү жана алардын балит жашоосун чагылдырганы үчүн таанымал, ошондой эле, жазуучу 19-кылымдын ортосундагы Лондондогу жетимдерге жасалган катаал мамиленин бетин ачкан. Романдын "Оливер Твисттин укмуштуу окуялары" (англ. The Parish Boy's Progress) аталышы Баньяндын "Пилигримдин укмуштуу окуялары" (англ. The Pilgrim's Progress) жана Уильям Хогарттын "Рэйктин укмуштуу окуялары" (англ. A Rake's Progress) менен "Харлоттун укмуштуу окуялары" (англ. A Harlot's Progress) романдарына шилтеме болгон.

Диккенс коомдук романында өзү жашаган заманын шылдыңга салып, балдардын эмгегин пайдалануу, өспүрүмдөрдү кылмышка азгыруу жана көчө балдардын пайда болушу маселелерди чагылдырат. Роман 1830-жылдары белгилүү болгон пахта талкалоодо бала кезинде иштеген жетим калган Роберт Блинконун турмуш окуясындан таасирленген. Диккенс чыгармасында өзүнүн турмуштук тажрыйбасын чагылдырганы божомолдонот.

"Оливер Твист" бир нече медиага адаптацияланган, анын ичинде "Оливер!" (англ. Oliver!) мюзиклы жана 1968-жылы Оскар сыйлыгына ээ болгон тасма. Disney 1988-жылы "Оливер жана компания" (англ. Oliver & Company) аттуу анимацияланган тасманы экранга чыгарган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1838-жыл
Үч мушкетер

thumb|Үч мушкетер.
"Үч мушкетер" ( [le tʁwa muskətɛʁ]) - Александр Дүманын тарыхый романы.

Романдын окуясы 1625-1628-жылдар арасы орун алган, анда жаш д'Артаньяндын (Шарль де Батц де Кастельмор д’Артанья́ндын негизине) гвардиянын мушкетерлорунун арасына киргени жана Париждеги укмуштуу окуялары баяндалат. Д'Артаньян дароо эле элита корпусуна кирүүгө мүмкүнчүлүгү жок болсо да, ал үч эң каардуу мушкетерлор менен дос болот, алар Атос, Портос жана Арамис, алар менен бирге, д'Артаньян мамлекеттик жана сот иштерине катышып турган.

Жанры боюнча, "Үч мушкетер" романы тарыхый жана укмуштуу окуялуу роман болуп эсептелет. Ошондой болсо дагы, Дүма өзүнүн романынын сюжетинеде эски режимдин адилетсиздигин, зордук-зомбулугун жана маанисиздиктерин чагылдырган, ошону менен чыгармасына кошумчалуу Франциядагы республиканчылдар менен монархисттердин арасындагы катаал дебаттар учурунда болгон саясий көрүнүштү кошкон. Окуя биринчи жолу, июлдук монархия учурунда, 1844-жылдын март айынын июлга чейин сериялаштырылган, ал 1848-жылы орун алган француз революцясынан төрт жыл мурун болгон. Жазуучунун атасы Томас-Александр Дүма, француз революциячыл согуштары учурунда француз республикачыл армиянын белгилүү генералы болгон.

Д'Артаньяндын окуясы "Жыйырма жыл өткөн соң" (англ. Twenty Years After) жана "Виконт де Бражелон: Он жыл өткөн соң" романдарында уланган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Франция адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1844-жыл
Рождество учурунда ырдалган ыр

thumb|Рождество учурунда ырдалган ыр.
"Рождество учурунда ырдалган ыр" (англ. A Christmas Carol in Prose, Being a Ghost-Story of Christmas, адатта A Christmas Carol) - 1843-жылы Лондондо Chapman & Hall басмаканасында жарык көргөн Чарльз Диккенстин новелласы. Романда Эбинейзер Скруж аттуу картайган сараң абышканын окуясы баяндалат. Бир күнү абышкага анын мурунку бизнес өнөктөшү Яков Марлинин арбагы келет, андан кийин, өткөн, учурдагы жана келе жаткан Рождествонун элестери абышкага анын үч жашоо мезгилдерин көрсөтөт. Алардын келип кеткенинен кийин Скруж жумшак жака ак көңүл кишиге айланат.

Диккенс "Рождество учурунда ырдалган ыр" новелласын, Британиянын байыркы Рождествонун ырларды ырдоо салтын жана елканы кооздо сыяктуу жаңы салттарын сынап изилдеген учурда жазган. Жазуучунун турмуштук тажрыйбасы жана Вашингтон Ирвинг менен Дуглас Жеррольддун Рождество жөнүндө жазылган окуялары ага новелла жазууга өзгөчө таасир берген. Новелладан мурун Диккенс үч рождестволук окуя жазган, аларды жазуучу Лондондогу ачка жана билимсиз балдарга арналган Field Lane Ragged мектебине баргандан кийин, таасирленип жазат. Колунда жокторго мамиле кылуу жана керт башынын пайдасын ойлогон кишинин өзүнүн күнөөсүн жууп жагымдуу каарманга айлануусу окуянын ачкыч темалары болуп эсептелет. Окумуштуулар новелланын толук кандуу секулярдык окуя болбой христиандык аллегория болгонун талкуулашкан.

Китептин биринчи басылышы Рождествонун астында, 19-декабрда сатылып бүткөн, 1844-жылдын аягына чейин 13чү басылышы жарыкка чыккан. Көптөгөн сынчылар новелланы жылуу кабыл алган. Бул окуя 1844-жылдын январында уруксат берилбеден көчүрүлүп, Диккенс басма ээсине каршы чара көрөт, ушул окуядан улам Диккенстин китептин сатылышынан алган кирешеси азайган. Кезектеги жылдары Диккенс төрт башка рождестволук окуя жазган. 1849-жылы жазуучу окуяларын сахнага чыгып окуган, бул идеясы ушунчалык ийигиликтүү болгонунан, Диккенс өлүмүнө чейин (1870-жылы) окуяларын 127 жолу окуган. "Рождество учурунда ырдалган ыр" басылып чыкпай калганы болгон жок, ал көптөгөн тилдерге которулуп, тасма, сахна, опера жана башка медияларга адаптацияланган.

"Рождество учурунда ырдалган ыр" новелласында орто Виктория заманындагы рождестволук майрамдардын кайра жаралуусу чагылдырылат. Үй-бүлөө менен чогулуулар, мезгилдүү тамак-аш жана суусундук, бийлер, оюндар жана марттык шаабайы сыяктуу Рождествонун аспектилерин заманбап батыш майрам тосуусу салтына таасир кылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1843-жыл
Жеймс Паттерсон

thumb|Жеймс Паттерсон.
Жеймс Брендан Паттерсон (англ. James Brendan Patterson) - 1947-жылы 22-мартта туулган америкалык жазуучу жана филантроп. Анын чыгармаларына "Алекс Кросс" (англ. Alex Cross), "Майкл Беннет" (англ. Michael Bennett), "Аял тергөөчүлөрдүн клубу" (англ. Women's Murder Club), "Макс" (англ. Maximum Ride), "Дениэл-Икс" (англ. Daniel X), "Нү-Йорк полиция департаменти" (англ. NYPD Red), "Сыйкырчылар" (англ. Witch and Wizard), "Жеке менчик" сериялары (англ. Private series) жана ошондой эле көптөгөн укмуштуу окуялуу романдары, документалдык жана романтикалуу окуялары кирет. Жазуучунун жалпысынан 300 миллиондон ашык китеби сатылган, ал эми электрондук китептердин сатылышы боюнча Паттерсон биринчилерден болуп 1 миллион китеп саткан. 2016-жылы, Паттерсон, 95 миллиондук кирешеси менен, үчүнчү жыл катары Forbes тизмесинин эң жогору төлөнгөн жазуучулардын тизмесине кирген. Жазуучунун он жылдык кирешеси 700 миллион доллары түзгөн.

2015-жылдын ноябрында, Улуттук китеп уюму Паттерсонго Literarian сыйлыгын ыйгарган жана ал жөнүндө мындай деп айткан: "Китеп окууну улуттук приоритети кылган кампаниянын ашыктыкка берилген мүчөсү. Берешен колдоочу Паттерсон, америкалыктарды китеп окууга шыктандыруу максаты менен, университетерге, окутуучуларга, жеке китеп дүкөндөрүнө, мектеп китепканаларга жана студенттерге миллиондогон доллардык жардам берген".

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ жазуучулары
Категория:Туулгандар 1947-жылы
А. С. Байетт

thumb|А. С. Байетт (2007-жыл).
Антония Сүзен Даффи, кыз кезинде Дрэббл (англ. Antonia Susan Duffy, née Drabble), А. С. Байетт (A. S. Byatt (/ˈbaɪ.ət/ BY-ət)) - катары таанылган, 1936-жылы 24-августта туулган англиялык жазуучу-романист, акын жана Booker сыйлыгынын лауреаты. 2008-жылы, The Times гезити, А. С. Байетти, 1945-жылдан бери Британиянын 50 эң мыкты жазуучуларынын тизмесине киргизген.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары‎
Категория:Туулгандар 1936-жылы
Дэвид Митчелл

thumb|Дэвид Митчелл.
Дэвид Стивен Митчелл (англ. David Stephen Mitchell) - 1969-жылы 12-январда туулган англиялык жузуучу-романист. Жазуучу жети роман жазып, анын ичинен экөөсү: "номер9таттуукыял" (англ. number9dream, 2001) жана "Булуттуу атлас" (англ. Cloud Atlas, 2004) Booker сыйлыгынын талапкерлери болгон

 Өмүр таржымалы 

Митчелл Улуу Британиядагы Ланкашир (учурда Мерсисайд) жеринин Саутпорт шаарында туулган, Вустерширддагы Малвернде чоңоюп өскөн. Жазуучу алгач билимин Hanley Castle орто мектебинде алып, Кент университетинде англис жана америкалык адабиятын окуган.

Митчелл бир жыл Сицилияда жашап Хиросимага көчөт, ал жерде жазуучу студенттерге англис тилин окутат, сегиз жылдан кийин, ал боюнда бар аялы менен Англияга кайтып, жазуучу катары акча табып баштайт. Begley, Interviewed by Adam (2010), "David Mitchell, The Art of Fiction No. 204", The Paris Review, Summer 2010 (193)

 Чыгармалары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары
Категория:Туулгандар 1969-жылы
Митч Олбом

thumb|Митч Олбом (2010).
Митчелл Дэвид "Митч" Олбом (англ. Mitchell David "Mitch" Albom; 1958-жылы 23-майда туулган) - америкалык жузуучу, журналист, сценарист, драматург, радио жана теледиктор, музыкант. Дүйнө жүзү боюнча, Олбомдун китептеринин 35 миллион нускасы сатылган. Жазуучу мансабынын башында жазган спорттук жазуулары аркылуу элге таанылуу болгон. Олбом өзүнүн илхам берүүчү окуялары менен китеп, пьеса жана тасмаларында чагылдырылган темалары үчүн таанымал. Учурда Митч Олбом аялы Жанин Сабино менен Мичигандын Детройт шаарында жашашат.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Байланыштуу макалалар 
 Бейиште беш адам менен жолугуу (2004)

 Шилтемелер 

Категория:АКШ жазуучулары
Категория:Журналисттер
Категория:Драматургдар
Категория:Туулгандар 1958-жылы
Жозеф Конрад

thumb|Жозеф Конрад (1904).
Жозеф Конрад (англ. Joseph Conrad, поляк тилиндеги айтылышы: [ˈjuz̪ɛf ˌkɔn.rad]; Юзеф Теодор Конрад Корженевски, англ. Józef Teodor Konrad Korzeniowski; 1857-жылы 3-декабрында туулган - 1924-жылы 3-августта каза болгон) - англис тилинде жазган мыкты жазуучу деп табылган беделдүү британиялык жазуучу. 1878-жылы британиялык аскер-деңиз флотунун мүчөсү болгон, 1886-жылы Улуу Британиянын жарандыгын алган. Жыйырма жашына чейин англис тиинде эркин түрдө сүйлөй албаса дагы, ал өзүнүн прозалары аркылуу Англия адабиятына көнүм болбогон сезимталдыкты киргизген.

Анын чыгармалары 19-кылымдын реализмдин элементтерин камтыганына карабастан алгачкы модернист жазуучусу болуп саналат. Жазуучунун өзгөчө баяндама стили жана чыгармаларынын терс каармандары башка жазуучуларга таасирин тийгизген, алардын ичинде: Ф. Скотт Фитцжеральд, Уильям Фолкнер, Эрнест Хемингуэй, Андре Мальро, Жорж Оруэлл, Грэм Грин, Габриэль Гарсиа Маркес, Жон Ле Карре, В. С. Найпаул, Филипп Рот, жылы М. Коетзи жана Салман Рушди кирет. Жазуучунун чыгармалары боюнча көптөгөн тасма тартылган.

Британия империясынын гүлдөп турган заманында жазуучу болгон Конрад, Европанын басымдуулук кылгандыгынын аспектилерин, анын ичинде империализм жана оторчулукту чагылдырган кыска аңгемелерди жана романдарды жаратыш үчүн Польшада жашаган турмушун, француз жана британиялык аскер-деңиз флотторунда алган тажрыйбасын чагылдырат.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 
 Караңгылыктын борбору (1899)

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары
Категория:Туулгандар 1857-жылы
Категория:Өлгөндөр 1924-жылы
Иэн Бэнкс

thumb|left|upright|Иэн Бэнкс (2009).
Иэн Бэнкс (англ. Iain Banks; 1954-жылы 16-февралда туулган - 2013-жылы 9-июлда каза болгон) - шотланд жазуучу. Ал адабий чыгармаларын Иэн Бэнкс ысмы менен жазган, илимий фантастика чыгармалында, жазуучу экинчи атын (Мензис (англ. Menzies)) кошуп, Иэн М. Бэнкс аты менен таанымал.

"Аары фабрикасы" (The Wasp Factory, 1984) романы басылып чыгып ийгиликтүү болгондон кийин, Бэнкс жазуучулук кесипке толугу менен киришет. 1987-жылы басылып чыккан "Согуштун таризи" (англ. Consider Phlebas) илимий фантастика романы популярдуу "Маданият" (англ. Culture series) серияларынын жазып башталышын белгиледи. Бэнкстин чыгармалары театр, радио жана телекөрсөтүүлөргө адаптацияланган. 2008-жылы The Times Бэнксти "1945-жылдан бери Британиянын 50 эң мыкты жазуучулары" тизмесине киргизген. 2013-жылдын апрелинде, Бэнкс рактын акыркы стадиясында ооруп жатканын коомчулукка билдирген. 2013-жылдын 9-июлунда каза болгон.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары‎
Категория:илимий фантастика
Категория:Туулгандар 1954-жылы
Категория:Өлгөндөр 2013-жылы
Невил Шүт

thumb|upright|Невил Шүт (1949).
Невил Шүт Норвей (англ. Nevil Shute Norway; 1899-жылы 17-январда туулган - 1960-жылы 12-январда каза болгон) - англиялык жазуучу-романист жана акыркы жылдарын Австралияда өткөргөн авиациялык инженер. Өзүнүн инженердик мансабында, жазуучу өз атын колдонуп, Невил Шүт тергеме атын, инженердик мансабын, "Жээкте" (англ. On the Beach) жана "Элис сыяктуу шаар" (англ. A Town Like Alice) романдары менен байланыштуу ар түрдүү потенциалдуу терс жарнамадан коргош үчүн колдонгон.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары
Категория:Туулгандар 1899-жылы
Категория:Өлгөндөр 1960-жылы
Салман Рушди

thumb|Салман Рушди (2016).
Сэр Ахмед Салман Рушди (англ. Sir Ahmed Salman Rushdie, /sælˈmɑːn ˈrʊʃdi/; кашмири: अहमद सलमान रुशदी; 1947-жылы 19-июнда Индияда туулган) - британиялык жазуучу-романист жана эссечи. Анын "Жарым түн балдары" (англ. Midnight's Children, 1981) экинчи романы 1981-жылы Booker сыйлыгына ээ болгон. Ошол эле сыйлыктын 25 жана 40 жылдыгында "жеңүүчүлөр арасында эң мыкты роман" болуп табылган. Чыгармаларынын окуясы көптөгөн учурда Индияда орун алган. Жазуучу өзүнүн чыгармаларында магиялык реализм менен тарыхый фантастиканы айкаштырып, чыгыш жана батыш цивилизациялар ортосундагы бузууларды жана байланыштарды чагылдырган.

Жазуучунун "Шайтандын ырлар" (The Satanic Verses, 1988) аттуу төртүнчү эпикалык романы бир канча өкөлөрдүн мусулмандары нааразычылыгын билдиргенинен улам талаш жараткан. Жазуучуга карата өлүм менен коркутуулар башталып, Иран лидери Аятолла Рухолла Хомейни, 1989-жылдын 14-февралында жазуучуну өлтүрүүгө өкүм кылган. Британиялык өкмөт Рушдини полиция коргоосунун астына алган.

1983-жылы Рушди Британиянын жогорку адабий уюмунун мүчөсү катары шайланган. 1999-жылдын январында жазуучу Франциянын көркөм өнөр командирдигине дайындалган. 2007-жылдын июнунда, Каныша Елизавета Экинчи адабиятка кызмат көрсөтүүсү үчүн жазуучуга рыцардык наамын ыйгарды. 2008-жылы, Times Рушдини 1945-жылдан бери Британиянын 50 эң мыкты жазуучуларынын тизмесине киргизген.

Жазуучу 2000-жылдан тартып АКШда жашаган. 2015-жылы ал Нү-Йорк университетинин Arthur L. Carter журналистика институтунда жайгашкан резиденцияда "Атактуу жазуучу" деген наамга ээ болгон. Буга чейин, ал Эмори университетинде окуутучу катары иштеген. Ал Америка көркөм өнөр жана адабият академиясына шайланган. 2012-жылы, талашууларды жараткандан "Шайтандын ырлары" чыгармасындан кийинки жашоосун баяндаган "Жозеф Антон: мемуар" (англ. Joseph Anton: A Memoir) романы жарыкка чыгат.

Рушдинин Нобель сыйлыгына ээ болгондугунун ыктымалдуулугу жогору болгон, бирок сыйлыктын уюштуруучу комитети Рушдини "өтө популярдуу жана өтө болжолду" деп тапкан.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары
Категория:Туулгандар 1947-жылы
Хелен Филдинг

thumb|Хелен Филдинг (2009)
Хелен Филдинг (англ. Helen Fielding) - англиялык жузуучу-романист жана сценарист, жашоонун маңызын издеп жүргөн, жашы отуздар чамасындагы Брижит Жонс каарманын жаратуусу менен таанымал. "Брижит Жонстун күндөлүгү" (англ. Bridget Jones's Diary, 1996) жана "Брижит Жонс: Акылдын чеги" (англ. Bridget Jones: The Edge of Reason, 1999) 40 өлкөдө басылып чыгып, 15 миллиондон ашык нускасы сатылган. Дүйнөлүк аренада, жазуучунун романдары боюнча тартылган эки тасма ийгиликке жеткен. The Guardian гезитинин сурамжылоосу боюнча, "Брижит Жонстун күндөлүгү" 20-кылымды мүнөздөп көрсөткөн 10 эң мыкты романдарынын бири болгон.

2013-жылдын күзүндө басылып чыккан "Брижит Жонс: Сүйүү акылдан адаштырат" (англ. Bridget Jones: Mad About the Boy) романы, Улуу Британияда, бир күндүн ичинде, жаңы чыккан китептин 46 000 нускасы сатылган. Ал The Sunday Times гезитинин эң көп сатылган китептердин тизмесинин биринчи катарын 6 ай бою ээлеген. Сара Лиолл The New York Times гезитине романдын "кескин жана күлкүлүү" болгонун жазып, Филдингтин башкы каарманы мурункуга караганда тамашалуу жана кызыктуу каарманга айланганын белгилеген2016-жылдын аягында "Брижит Жонс 3" (англ. Bridget Jones's Baby, сөзмө-сөз: Брижит Жонстун баласы) тасмасы жарыкка чыккан. Independent гезитинде жазган колонкаларда негизделген жана тасмасынын чыгуусу менен британиялык кассаларын толтурган Филдингтин алтынчы романы 2016-жылдын 11-октябрында жарыкка чыккан.

2004-жылы, Би-би-синин сурамжылоосу боюнча, Филдинг, "Улуу Британия маданиятынын эң таасирдүү инсандары" тизмесинде 29-орунду ээлеген. 2016-жылдын декабрында, Би-би-синин Woman's Hour радиоберүүсү боюнча, Брижит Жонс, акыркы он жылдыктын ичинде британиялык аялдар маданиятына таасир кылган жети аялзатынын бири болгон.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Байланыштуу макалалар 
 Брижит Жонстун күндөлүгү (тасма, 2001)
 Брижит Жонс: Акылдын чеги (тасма, 2004)

 Шилтемелер 

Категория:Британия жазуучулары
Категория:Туулгандар 1958-жылы
Карлос Руис Сафон

thumb|Карлос Руис Сафон.
Карлос Руис Сафон (['karlos 'rwiθ θa'fon]; 1964-жылы 25-сентябрында туулган) - испаниялык жазуучу-романист.

 Өмүр таржымалы 

 Чыгармалары 

 Чыгармачылыгына таасир кылган фактырлар 
Руис Сафондун чыгармачылыгына 19-кылымдын классикалык чыгармалар, кылмыштуулук адабият жана заманбап жазуучулар таасир тийгизген.

Китептерден тышкары, тасма жана сценарий жазуулар жазуучунун чыгармачылыгына дем берет. Телевизиондук маектешүүдө жазуучу китептериндеги сахналарды тасма тарткандай эле көз алдына келтирүү учурларда кооз дүйнөлөрдү жана кызыктуу каармандарды жаратуу мүмкүн болгонун айтат.

 Булактар 

Категория:Испан жазуучулары
Категория:Испания жазуучулары
Категория:Испания
Категория:Туулгандар 1964-жылы