Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Эки шаардын аңгемеси

thumb|Эки шаардын аңгемеси.
"Эки шаардын аңгемеси" — Чарлз Диккенстин романы (1859-жыл). Француз көтөрүлүшүнө чейинки жана ошол учурдагы Лондон менен Париждеги окуяларды чагылдырат. Роман француз доктор Манеттин окуясын баяндайт. Ал Париждин Бастиллиясында 18 жыл абакта отуруп чыккандан кийин мурда көрүшө элек кызы Лүси менен Лондонго барат. Лүсинин турмуш курушу жана анын сүйүктүү күйөөсү менен атасынын камакка түшүшүнө себеп болгон элдин ортосундагы кагылышуусу, Париждин чет-жакасындагы кедей аймакта шарап саткан мырза жана айым Деваржалар да баяндалат. Окуя Француз көтөрүлүшүнө жана Террор дооруна алып барган жагдайларды чагылдырат.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Китептер
Категория:1859-жыл
Чагылган уурусу

"Чагылган уурусу" — грек мифологиясына негизделген фэнтези окуялар романы. 2005-жылы жарык көргөн жаш америкалык жазуучу Рик Риордандын алгачкы чыгармасы. Бул Перси Жексон жана олимпиалыктар сериясындагы биринчи роман. Анда азыркы замандагы 12 жашар Перси Жексондун окуялары сүрөттөлөт. Апасы кадимкидей аял, ал эми атасы грек кудайы Посейдон экенин, натыйжада өзү жарым кудай бала болгонун билип калат. Перси жана анын достору Аннабет Чейс жана Гровер Андервуд кудайлар Зевс, Посейдон жана Хейдстин ортосундагы согуштун алдын алыш үчүн тапшырма боюнча барышат.

"Чагылган уурусу" 2005-жылы июнда Hyperion Books for Children компаниясына караган Miramax Books тарабынан басылып чыгарылган. Китеп кийинки төрт жыл ичинде 1,2 миллиондон ашуун нуска менен сатылган. The New York Times гезитинин балдардын бестселлери тизмесинде пайда болуп, Жаштар китепканасы бирикмесинин "Жаштар үчүн мыкты китептер" тизмесине кирген жана башка сыйлыктарга татыган. Ал "Перси Жексон жана олимпиалыктар: Чагылган уурусу" аттуу тасмага ылайыкташтырылып, АКШда 2010-жылдын 12-февралында көрүүчүлөргө сунушталган. Бул романдын уландысы "Макулуктардын деңизи" деп аталат. Китеп Goodreads порталында 5 упайлык баалоо боюнча 4.22 рейтингге ээ.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:2005-жыл
Одиссей

thumb|Одиссей.
thumb
Одиссей — Гомерге таандык болгон эки негизги байыркы грек эпосторунун бири. Бул Гомерге таандык болгон "Илиаданын" жарым-жартылай уландысы да болуп кетет. "Одиссей" азыркы Батыш мыйзамдарынын негизи жана Батыш адабиятындагы ушул күнгө чейин сакталып калган эң байыркы эмгектердин "Илиададан" кийинки экинчиси болуп саналат. Окумуштуулардын оюнча, "Одиссей" Анатолиянын жээктериндеги Иония деген жерде биздин заманга чейин 8-кылымда жазылган.

Поэма негизинен Итаканын падышасы, грек баатыры Одиссей (Рим мифтеринде Улис ысымы менен таанымал) жана анын Троянын кулашынан кийинки үйүнө сапары тууралуу баяндайт. Троя согушунан кийин Итакага жетүү Одиссейдин он жылын алат. Одиссей жок кезде аны каза болду деп ойлогон анын жубайы Пенелопа менен уулу Телемахага сөзгө келбеген ойноштордун тобу менен алектенүүгө туура келет. Алардын арасында Пенелопанын колун сураган Мнестер же Проки да болгон.

Одиссей Гомер жазган грек тилинде да ушул күнгө чейин окулуп келет жана дүйнө жүзүндөгү заманбап тилдерге да которулуп жатат. Көптөгөн окумуштуулар баштапкы поэма аэддер, балким рапсоддор тарабынан оозеки түрдө айтылып, окулганга караганда көбүрөөк тыңшалган деп ишенишет. Байыркы оозеки аткаруунун ийне-жиби жана окуянын жазууга которулушу илимпоздордун арасында көпкө созулган талаш-тартыштарга жем таштаган. "Одиссей" грек тилинин эолик, иония жана байыркы грек диалекттеринин адабий аралашма стилинде жазылып, 12,110 сапты камтыйт. Тексттин ичиндеги эң маанилүү элементтерге согушкан эркектерден тышкары окуялардын хронологиялык эмес баяндалышы, аялдар менен кулдардын окуяларынын башынан өткөргөн окуялардын тандалышы кирет. Англис жана башка көптөгөн тилдерде одиссей деген сөз эпикалык саякат деген маанини туюнтуп калган.

"Одиссейдин" Гомер тарабынан жазылбаган уландысы "Телегония" жоголуп кеткен. Аны байыркы спарталык Кинетон жазган деп айтылып келет. "Телегонияны" киреналык Евгамон Мусейден уурдап кеткен деп айтылат (киклик акындарды караңыз).

 Сюжети 

 Каармандары 

 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111-7

 Шилтемелер 

Категория:Эпос
Категория:Грек мифологиясы‎
Жат кишилер

"Жат кишилер" –– Сүзан Элуиз Хинтондун тарбиялык маанидеги романы. Ал биринчи жолу 1967-жылы Viking Press тарабынан басылып чыгарылган. Хинтон романын жаза баштаганда 15 жашта болгон, бирок көпчүлүк бөлүгүн 16 жана жогорку мектепте окуп жүргөндө бүтүргөн. Китеби басылып чыкканда Хинтон 18 жашта болгон. Китеп социо-экономикалык деңгээлине карата бөлүнүп калган "гризерлер" жана "соушилер" (Социалдардын кыскартылышы) аттуу эки жаатташкан топтун окуясына окурмандарды алып барат. Окуя башкы каарман Понибой Көртис тарабынан биринчи жак менен айтылат.

Китептеги окуя Оклахоманын Талса жергесинде 1965-жылы болуп өтөт, бирок бул китепте эч качан айтылган эмес.

1983-жылы тасмага ылайыкташтырылып, көп деле белгилүү болбогон жана аз жашаган телесериал 1990-жылы пайда болгон. Сериал тасманы бүткөн жеринен уланткан. Сахнага ылайыкташтырылышы Кристофер Сергел тарабынан жазылып, 1990-жылы басылып чыгарылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1967-жыл
Лолита

thumb|upright|Лолита (1955).
"Лолита" — орус-америкалык жазуучу Владимир Набоковдун 1955-жылы жарык көргөн романы. Романы өзүнүн талаштуу темасы менен белгилүү: башкы каарман жана ишенимсиз баяндамачы, орто жаштагы адабият мугалими Хамберт Хамберт оюнан 12 жаштагы Долорес Хейзди чыгара албай коёт. Ал Долорестин өгөй атасы болуп калгандан кийин аны менен жыныстык катнашка барат. Лолита — бул анын Долорес үчүн колдонгон жеке каймана аты. Романдын түп нускасы англис тилинде жазылып, биринчи 1955-жылы Olympia Press тарабынан Парижде басылып чыгарылган. Кийинчерээк чыгарманы Набоков өзү орус тилине которуп, 1967-жылы Нью-Йоркто Phaedra Publishers тарабынан басылган.

"Лолита" тез эле классикалык макамга жете алган. Бүгүнкү күндө чыгарма эң талаш-тартыш жараткан китептердин арасынан орун алып калган болсо да, 20-кылымдын адабиятындагы эң көрүнүктүү жетишкендиктердин бири деп эсептелет. Роман Стэнли Кубрик тарабынан 1962-жылы, андан соң кайрадан 1997-жылы Адриан Лайн тарабынан тасмага ылайыкташтырылган. Ошондой эле ал бир нече жолу сахнага ылайыкташтырылып, эки операнын, эки балеттин жана ошондой эле алкоого алынган бирок коммерциялык жактан ийгиликсиз болуп калган Бродвей мюзиклинин темасы болгон. Роман элдик маданиятка ушунчалык сиңип кеткендиктен Лолита деген ысым жыныстык жактан жетилген жаш кыз деген маанини туюнтуп калган.

"Лолита" TIME журналынын 1923-жылдан 2005-жылга чейин чыгарылган 100 мыкты англис тилиндеги романдар тизмесине киргизилген. Ошондой эле ал "Заманбап китепкананын" 1998-жылдагы 20-кылымдын 100 мыкты романы төртүнчү катарга жайгашкан, ал эми "Дүйнөлүк китепканада" өз ордун таап, 2002-жылы чыккан тарыхтагы атактуу китептер жыйнагына кирген.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1955-жыл
Бешинчи кушкана

thumb

"Бешинчи кушкана" же "Балдардын чырым жүрүшү: Өлүм менен оюн" ― Курт Воннегуттун 1969-жылы жарык көргөн сатиралык романы. Чыгармада Билли Пилигрим убакытка саякат жасап, америка аскери жана диний насаатчынын жардамчысы болуп иштеген учурдан тарта Экинчи дүйнөлүк согуштагы тажрыйбалары жана саякаттары, согуштан кийинки жана мурдагы жылдары тууралуу баяндалат. Китеп жалпысынан Воннегуттун эң таасирдүү жана белгилүү эмгеги деп табылган. Башкы окуя ― Пилигрим согуш туткуну катары Тилектештердин Дрезденди жардыруусунан аман калышы. Бул Воннегуттун өз башынан өткөргөн окуя болгондуктан роман жарым-жартылай автобиографиялык деп эсептелет.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1969-жыл
Категория:Илимий фантастика
Айла-22

"Айла-22" — америкалык жазуучу Жосеф Хеллердин сатиралык романы. Ал китепти 1953-жылы жазып баштап, биринчи жолу 1961-жылы басып чыгарган. Көп учурда ХХ кылымдын маанилүү романдарынын бири катары аталып келген эмгек өзгөчөлөнгөн хронологиялык эмес, үчүнчү жак менен, бардык нерсени билген баяндаманы колдонуп, ар кимдин көз карашы аркылуу окуяларды сүрөттөп берет. Өзүнчө окуялардын ырааты жок болгондуктан убакыт түрмөгү мазмун менен бирге өнүгөт.

thumb|B-25.
Роман Экинчи дүйнөлүк согуш учурун, 1942-жылдан 1944-жылга чейинки окуяларды баяндайт. АКШ B-25 аба күчтөрүнүн чабуулчусу, капитан Жон Йоссариандын окуясына окурмандарды жетелейт. Китептеги окуялардын көбү Италиянын батыш тарабындагы Ак деңизде жайгашкан Пианоза аралына конгон фантастикалык 26-скадрон болуп жаткан учурду камтыйт. Роман Йоссариандын жана лагердеги башка аба аскерлеринин тажрыйбаларына сүңгүп кирет. Алар өздөрүнүн кызматтык милдеттерин аткарышып, бирок ошол эле убакта үйлөрүнө кайтып келүү максатында акыл-эстерин сактап калууга аракет кылышат.

Романдын аталышы окуяда маал-маалы менен аты аталган түзмөктү билдирет. "Айла-22нин" мазмуну парадоксалдуу талаптар менен башталат. Акыл-эси жагынан учууга жөндөмсүз болгон аба аскери учпаш керек болсо да учуудан баш тарта албайт. Китеп аяктайын деп калган жеринде бул акылга сыйбаган негизсиз чектөөлөрдүн чечмелениши чыгат. "Айла-22" сөз айкашы ошондон кийин анлис адабиятына кирип, чечүү жолу болбогон логикалык табышмак дегенди туюнтуп калган, кээде эки түйүн деп да айтылат.Романга ылайык, жинди кишилер учуучу миссияларды өзүнө албашы керек, бирок өз коопсуздугун ойлоп учуудан баш тартканы үчүн негиздүү жүйө келтирип жаткандыктан анын акыл-эси соо ошондуктан ал уча бериши керек.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1961-жыл
Жердин түркүктөрү

"Жердин түркүктөрү" –– Кенн Фоллетттин тарыхый романы. 1989-жылы жарык көргөн чыгармада Англиянын ойдон чыгарылган Киңсбриж шаарчасында жайгашкан чиркөө имараты тууралуу баяндалат. Чыгарма 12-кылымдын ортосундагы окуяларды, Ак кеменин чөгүшүнөн баштап Томас Бекеттин киши колдуу болгонуна чейинки мезгилди, басымдуу түрдө Анархия доорун чагылдырат. Китеп мурунку Рим архитектурасынан келип чыккан Готика архитектурасынын өнүгүшүнө көз салып, ошол учурдагы тарыхый окуялардын шартында Киңсбирждеги кечилкананын жана айылдын тагдырын сүрөттөйт.

Роман басылып чыкканга чейин Фоллетт триллер жанрында жазганы менен белгилүү болгон. "Жердин түркүктөрү" анын бестселлер эмгегин айланып, кийинчерээк анын негизинде 2010-жылы 8 бөлүктөн турган минисериал тартылган. Китеп 2003-жылкы "элдин эң сүйүктүү китебин" табуу үчүн жүргүзүлгөн сурамжылоонун натыйжасында Би-Би-Синин "Эң көп окулган чыгармалар" тизмесинен 33-катардан орун алган. Китеп 2007-жылы АКШдагы "Орфандык китеп клубу" берүүсүнө тандалып алынган. Фоллет китептин уландысы болгон "Аягы жок дүйнө" (2007) чыгармасын басып чыгарган. Анда 150 жыл өткөндөн кийинки окуялар чагылдырылат.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1989-жыл
Франкенштейн

thumb|upright|Франкенштейн (1818).
thumb

"Франкенштейн" же "Заманбап Прометей" — англиялык жазуучу Мэри Шеллинин романы. Китепте салттык эмес илимий тажрыйба жүргүзүп, гротеск бирок адам түспөл макулук жараткан жаш окумуштуу Виктор Франкенштейндин окуясы баяндалат. Шелли 18 жашка толгондо окуяны жаза баштап, романдын биринчи басылышы анонимдик түрдө Лондондо 1818-жылы ал 20 жашта болгондо жарык көргөн. Анын аты-жөнү биринчи жолу 1823-жылы Парижде чыккан экинчи басылышында пайда болгон.

Шелли 1814-жылы Европаны кыдырып, Германиядагы Рейн дарыясына саякат кылып, Гернсхайм жергесине токтогон. Гернсхайм Франкенштейн сепилинен болгону 17 км алыстыкта жайгашкан. Аталган сепилде болсо эки кылым мурун бир алхимик тажрыйбаларды жүргүзүү менен алектенген. Кийинчерээк ал Женеванын (Швейцария) аймакатырынын бирине барган. Ошол жерде ал галванизм жана адаттан тыш темаларды жолдоштору, өзгөчө сүйгөнү жана келечектеги жубайы Перси Шелли менен кеп кылышкан Мэри, Перси, Лорд Байрон жана Жон Полидори өз ара ким эң мыкты коркунучтуу окуя жаза алат экен деп жарышууну чечишет. Бир канча күн ойлонгондон кийин Шеллинин түшүнө бир окумуштуунун колунан жаралган үрөй учурчу макулук кирет. Бул түш кийин анын романына айланган.

"Франкенштейн" готикалык романдардын жана романтизм кыймылынын элементтерине толгон. Ошол эле учурда бул эмгек илимий фантастикалык чыгарманын эң алгачкы үлгүсү болуп саналат. Брайан Олдисс бул эң биринчи чыныгы илимий фантастикалык эмгек деп таанылышы керек деп айткан. Анткени мындан мурун жаралган, фантастикалык элементтерди камтыган, илимий фантастикалык сыяктуу көрүнгөн окуяларга салыштырмалуу бул чыгармадагы баш каарман "атайын чечим кабыл алып, укмуштуудай натыйжага жетиш үчүн лабораторияда заманбап тажрыйба жүргүзүүгө өзүн багыштайт." Китеп адабиятка жана элдик маданиятка белгилүү бир таасирин тийгизип, коркунучтуу окуялардын, тасмалардын жана спектаклдердин жанрынын жаралышына түрткү болгон.

Романдагы басылып чыгарылгандан кийин "Франкенштейн" деген ат көп учурда желмогуз деген маанини туюнтуп калган. Бул сөздүн мындай колдонулушу кээде туура эмес деп эсептелгени менен комментаторлор аны жакшы эле кабыл алынып сиңип кеткен сөз катары кабыл алышкан. Романда желмогузга "макулук", "түрү суук", "жин", "шордуу", "аборт" жана "ал" сыяктуу сөздөр менен ишарат кылынат. Виктор Франкенштейнге кайрылып макулук "Өз эмгегиңдин Адамы" жана башка жерде "Сенин Адамың болгон" деген сөздөрдү айтат. Бирок ал "Сенин көзү өткөн периштең" (Макулук өзү окуган "Бейиште жоголгон Лүсиферге" жана китептин экинчи аталышы "заманбап" Прометейге байланыштуу ошентет) болгон болот.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1818-жыл
Каршылык

"Каршылык" — америкалык жазуучу Стивен Киңдин кыяматтан киийнки абалды сүрөттөгөн фэнтези романы. Чыгарма андан мурдараак жазылган "Кечки толкун" аңгемесиндеги сценарийди кеңейтип, коомдун толугу менен бүлгүнгө учурап калганын сүрөттөйт. Биологиялык согуш үчүн жасалган инфекция кокустан жайылып кеткенден кийин жер жүзүндө илдеттердин жайылышына себеп болуп, дүйнө элинин көпчүлүк калкын өлүмгө дуушар болот.

Роман 1980-жылды көрсөтүү менен 1978-жылы катуу мукабалуу болуп басылып чыгарылган. Ал эми жөнөкөй мукаба менен 1980-жылы биринчи жолу чыккан китеп 1985-жылды көрсөтүү менен жарык көргөн. Китеп кийин 1990-жылы "Каршылык: Толук жана кыскартылбаган басылыш" деген аталыш менен кайра жарык көргөн. Киң мурдагы басылышында кыскартылып алынган бөлүктөрүн кайра кошуп, көздөн өткөрүп, окуянын орун алган жерин 1990-жылга өзгөртүп, айрым поп маданият тууралуу маалыматтарды тиешелүү түрдө жаңырткан.

"Каршылык" 1979-жылы Дүйнөлүк фэнтезинин "Эң мыкты роман" сыйлыгына көрсөтүлүп, ABC телеканалынын минисериалдарына жана Marvel Comicsтин графикалык романына ылайыкташтырылган. Башкы терс каарман Рандалл Флагг чыгармада биринчи жолу пайда болгон жана ал Киңдин кийинки китептеринде да көп жолу кайтып келген.

Киң китебин жубайы Табитага арнап, "Табби үчүн: Кереметтердин бул караңгы сандыгы" деп жазган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1978-жыл
Уотершип дөңсөсү

thumb
"Уотершип дөңсөсү" — англиялык жазуучу Ричард Адамстын фэнтези романы. Лондондогу Rex Collings Ltd тарабынан 1972-жылы басылып чыгарылган. Англиянын түштүгүндөгү окуялады чагылдырган чыгарма коёндордун кичинекей бир тобу тууралуу баяндайт. Алар табигый шарттарда жашаса да адамдар сыяктуу өз маданиятына, тилине, накыл сөздөрүнө, поэтикалык чыгармаларына жана уламыштарына ээ болот. Эпикалык темаларды козгогон роман уюгу бузулуп, жаңы үй издөөгө чыккан коёндорго жана жолдо алардын коркунучка жана азгырыктарга туш болушуна окурмандарды жетелейт.

"Уотершип дөңсөсү" — Ричард Адамсдын биринчи романы. Чыгарма бир нече басмаканалар тарабынан чекте кагылган болсо да кийин аны Collings кабыл алып, ал жылдык Карнеги медалын, жылдык Гардиан сыйлыгын жана башка китеп сыйлыктарын утуп алган. Ал 1978-жылы "Уотершип дөңсөсү" анимациялык тасмасына ылайыкташтырылган. Кийинчерээк 1999-жылдан 2001-жылга чейин көрсөтүлгөн "Уотершип дөңсөсү" аттуу киносериал да тартылган.

Адамс "Уотершип дөңсөсүнөн жомоктор" аттуу чыгарманын уландысын дээрлик 25 жыл өткөндөн кийин жазып бүтүргөн. Ал Эл-ахрария жана Уотершип дөңсөсүндөгү уюкта жашаган коёндор жөнүндөгү 19 кыскача аңгемелер жыйнагы болуп эсептелет. Анда "Сөздөрдүн айтылышы боюнча эскертмелер" жана "Лапин глоссарийи" тиркелген.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1972-жыл
Күкүктүн уясынан учуп баратып

"Күкүктүн уясынан учуп баратып" ― Кен Кизи 1962-жылы жазган роман. Окуя Орегон психиатриялык бейтапканасында орун алат. Баяндоо институционалдык жараяндарды жана адамдын акыл-эсин изилдөө жана ошондой эле жүрүм-турумду сынга алуу жана адамзаттык принциптерди майрамдоо катары кызмат кылат. "Күкүктүн уясынан учуп баратып" 1963-жылы Дейл Вассерман тарабынан Бродвей спектаклине ылайыкташтырылган. Бо Голдман романды 1975-жылы тасмага ылайыкташтырып, ага Милош Форман режиссерлук кылган. Тасма беш "Оскар" сыйлыгына татыган.

Time журналы романды 1923-жылдан 2005-жылга чейин жарык көргөн "Англис тилиндеги эң мыкты 100 роман" тизмесине киргизген.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1962-жыл
Кызматчы аялдын окуясы

"Кызматчы аялдын окуясы" — канадалык жазуучу Маргарет Этвуддун 1985-жылы жарык көргөн дистопиялык романы. Жаңы Англиянын жакын келечегиндеги, тоталитардык, АКШ бийлигин кулаткан христиан теономиясындагы окуяларды чагылдырган роман кыз-келиндерге үстөмдүк кылуу жана алардын индивидуализм менен көз карандысыздыкка жетүү үчүн колдонгон ыкмалары темаларына токтолот. Романдын аталышы Жеффри Чосердин бири-бирине байланышкан серияларды камтыган "Кентбери жомоктору" чыгармасынын кайсы бир бөлүктөрүн кайталайт ("Соодагердин окуясы", "Парсондун окуясы", ж.б.).

"Кызматчы аялдын окуясы" 1985-жылы Генерал-губернатордун сыйлыгы менен 1987-жылы биринчи Артур C. Кларк сыйлыгына татыктуу болгон; Ошондой эле ал 1986-жылы "Небула", 1986-жылы "Букер" жана 1987-жылы "Прометей" сыйлыктарына көрсөтүлгөн. Китеп тасмага (1990), операга (2000), киносериалга (2017) жана башка медиа түрлөрүнө ылайыкташтырылган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Адабият
Категория:Китептер
Категория:1985-жыл
Айнек капкак

"Айнек капкак" — америкалык жазуучу жана акын Силвия Платтын жападан-жалгыз романы. Алгач 1963-жылы ат "Виктория Лукас (Victoria Lucas)" каймана аты менен басылып чыгарылган роман жерлердин жана адамдардын ысымдары өзгөртүлүүү менен жарык көргөн жарым автобиографиялык чыгарма. Китеп көбүнесе "ачкычы болгон роман (roman à clef)" деп кабыл алынып келет. Башкы каармандын психикалык жактан ооруп калышы менен Платтын өз тажрайбасынын ортосунда окшоштуктар орун алат. Плат китебинин Бириккен Падышалыкта биринчи басылышынан кийин бир ай өткөн соң өзүн-өзү өлтүргөн. Роман Платтын өз аты менен биринчи жолу 1967-жылы басылып чыгарылып, ал эми Платтын жолдошу Тед Хагестин жана апасынын каалоосу менен АКШда 1971-жылга чейин жарык көргөн эмес.Роман дээрлик ондогон тилге которулган. Роман күңүрт болгонуна карабастан жогорку класстардын англис тили сабактарында окутулуп келет.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1963-жыл
Башка жердик

thumb|upright|Башка жердик.
"Башка жердик" (Бириккен Падышалыкта "Кайчылаш сайма" деген аталыш менен басылган) –– Диана Габалдондун көп жанрдык тарыхый романдар сериясынын биринчи китеби. 1991-жылы басылып чыккан китеп Экинчи дүйнөлүк согуш маалындагы медайым Клэр Рандалл тууралуу баяндайт. Ал 18-кылымдагы Шотландияга саякаттап, келишкен Жэйми Фрезер менен укмуштуу убакыт өткөрүп, романтикалык окуяларга чөмүлөт. Бир нече жанрлардын аралашмасы менен жазылган "Башка жердик" цикли тарыхый фантастика, романтика, укмуштуу окуя жана илимий фантастика элементтерин камтыйт. "Башка жердик" 1991-жылы Американын романтикалык чыгарма жаратуучуларынын РИТА сыйлыгынын "Эң мыкты романтика" наамын утуп алган. "Башка жердик" киносериалга ылайыкташтырылып, АКШнын Starz телеканалында 2014-жылдын 9-августунда бет ачары болуп өткөн.

Кабыл алынышы жана сыйлыктары

Publishers Weekly журналы "Башка жердик" тууралуу "Өзүнө сиңирип алган жана жүрөк жылыткан бул биринчи роман Шотландия жерин жана ал тууралуу маалыматты кеңири козгоп, чыныгы каармандар жана кооз жана жагымдуу баатыр аял менен жандантат" деп жазган. Роман 1991-жылы Американын романтикалык чыгарма жаратуучуларынын РИТА сыйлыгынын "Эң мыкты романтика" наамын утуп алган.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1991-жыл
Анна Каренина

thumb|upright|Анна Каренина.
"Анна Каренина" –– орус жазуучусу Лев Толстойдун романы. 1873-жылдан 1877-жылга чейин бир нече бөлүктөр менен "Орус кабарчысы (Русский вестник)" мезгилдүү журналына басылып чыккан. Толстой акыркы бөлүгүндө көтөрүлгөн темалар (орус ыктыярчыларынын Сербияга согушка барганы туурасында Толстойдун терс көз карашы) боюнча редактор Михаил Катков менен кер-мур айтыша кеткен. Ошондуктан романдын биринчи жолу толук китеп түрүндө 1878-жылы пайда болгон.

Реалисттик фантастикалык чыгарманын туу чокусу катары кеңири кабыл алынган "Анна Каренина" романын Толстой өзүнүн алгачкы чыныгы романы деп эсептеген. Ал эми "Согуш жана тынчтыкты" ал романдан да ашып түшкөн эмгек деген. Фёдор Достоевский аны "кынтыксыз көркөм өнөр чыгармасы" деп жарыялаган. Анын көз карашын "Толстойдун стилинин кынтыксыз сыйкыры" деген Владимир Набоков да тең бөлүшкөн. Уилям Фолкнер романды "жазылган китептердин эң мыктысы" деп сүрөттөгөн. Роман популярдуулугун жоготпой келүүдө. Time журналынын 2007-жылы жүргүзгөн азыркы замандын 125 жазуучусу боюнча сурамжылоодо "Анна Каренина" "жазылган китептердин эң улуусу" деген добушка ээ болгон.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Адабият
Категория:Китептер
Категория:1877-жыл
Ребекка

thumb|upright|Ребекка (1938).
"Ребекка" ― англиялык жазуучу Дама Дафне дү Моренин триллер романы. Бестселлер "Ребекка" 1938 жана 1965-жылдар аралыгында басылып чыгарылып, 2,829,313 нускасы сатылган. Басмаканадан эч качан чыкпай калган эмес. Роман миссис Дэнверс, ойдон чыгарылган Мэндерли жана ачылыш сабы менен айрыкча эсте калган:

"Кечээ түнү мен дагы Мэндерлиге барганым түшүмө кирди."

— Экинчи миссис де Винтер

 Сюжети 

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:Британия адабияты‎
Категория:Китептер
Категория:1938-жыл
Бруклинде өскөн дарак

"Бруклинде өскөн дарак" ― Бетти Смиттин 1943-жылы жазган романы. Роман Нью-Йорктун Бруклининдеги Уилямсбург жергесинде жакыр жашаган, бирок келечекке умтулган экинчи муундагы ирландия тектүү америкалык өспүрүм кыздын жана анын үй-бүлөсүнүн 20-кылымдын алгачкы эки декадасы учурундагы окуясы баяндалат. Китеп зор ийгиликке жетишкен.

Китептеги башкы метафорасы ― бул Кытайда өскөн чыдамкай Бейиш дарагы.

 Сюжети 

Роман беш "китепке" бөлүнүп, ар биринде каармандардын жашоосунагы ар кандай мезгилдер камтылган.

 Каармандары 

 Шилтемелер 

Категория:АКШ адабияты
Категория:Китептер
Категория:1943-жыл
Ажыдаардын сүрөтү чегилген кыз

"Ажыдаардын сүрөтү чегилген кыз" (шведче түп нуска аталышы: Män som hatar kvinnor; кыргызча: Аялдарды жек көргөн эркектер) — шведциялык жазуучу жана журналист Стиг Ларссондун (1954-2004) психологиялык триллер романы. Китеп автордун көзү өтүп кеткенден кийин 2005-жылы жарык көрүп, эл аралык бестселлерге айланган. Бул "Миллениум" үчилтигиндеги биринчи китеп.

 Сюжети 

 Каармандары 

 Тасмага ылайыкташтырылышы 
 Yellow Bird швед өндүрүш компаниясы "Миллиениум" үчилтигинин тасма версияларын жараткан, алардын үчөөсү тең 2009-жылы жарык көргөн. "Ажыдаардын сүрөтү чегилген кыз" тасмасы менен башталган. Ага Даниялык киночу Нилс Арден Оплев режиссерлук кылып, башкы каармандардын образдарын Микаэл Никвист менен Нуми Рапас жаратышкан.
 Китептин Голливуд тасмасына ылайыкташтырылышына Дэвид Финчер режиссерлук кылып, ал 2011-жылы декабрда жарык көргөн. Башкы каармандардын ролдорун Дэниел Крэйг менен Руни Мара аткарышкан.

 Шилтемелер 

Категория:Китептер
Категория:2005-жыл