Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Торстен Хас

Торстен Хас (нем. Torsten Haß) – немис китепканачы, акыны, публицист, сынчы, поэт, роман жазуучу жана драматург. Медиа университети (Штутгарт) университетинде окуган. Анын белгилүү чыгармаларына "Bibliotheken für Dummies" (Окуу китеби) жана "Das Christkind taumelt betrunken im Wald, der Weihnachtsmann torkelt nicht minder“.
 Баш оона айныны
романдар
псевдоним: Ким Годал (нем. Kim Godal)
 Das Kartenhaus : ein Betrugs-Roman (2002)
 Der König des Schreckens : ein Vatikan-Krimi (2013)
 Männchensache : Rechtsfälle zur Vorbereitung im Geschlechterkampf – Roman (2009)
 Morddeich : und andere Kurzprosa (2021)
 Die Schwarze Zeit : ein Mittelalter-Roman (2006)
 Die Schwarze Zeit II : Aphrodites Puppen – Roman (2007)
 Die Schwarze Zeit III : Metathronos – Roman (2008)
 Die Schwarze Zeit IV : Agonie – Roman (2009)
 Die Schwarze Zeit V : Staub – Roman (2010)
 Die Schwarze Zeit VI : Terra re-mota – Roman (2011)
 Totenmelodie : ein Kurpfalz-Krimi (2017)
 Totenquintett : ein Kurpfalz-Krimi (2018)
 Totentraum : ein Kurpfalz-Krimi (2019)
Драмалары
 En Nuit : Dramolett (2021)
 Omega oder Das Hochzeitsmahl : Drama (2020)
 Die Staatsschuld – In a State of Bonds : Drama (2003)
Ыр жыйнактары
 Das Christkind taumelt betrunken im Wald, der Weihnachtsmann torkelt nicht minder : Winter- und Weihnachtsgedichte (2020)
 Es wiehert der Gaul, es graset das Pferd. Es machte auch nichts, wär’s mal umgekehrt : Liebes-Gedichte und andere (2020)
Көркөм эмес чыгармалары
 Arbeitgebermarke Bibliothek mit k(l)einem Budget : eine Einführung mit Übungen (2021)
 Bibliotheken für Dummies (2019); менен бирге Детлев Шнайдер-Судерленд (нем. Detlev Schneider-Suderland)
 Dieses Buch ist für die Tonne : Einführung in den klassischen Zynismus (Kynismus)]] (2020); менен бирге Максимилиан Спаннбрукер (нем. Maximilian Spannbrucker)
 Das Ende der Gemütlichkeit : Entwurf eines Fundraising-Konzepts für kleinere und mittlere Wissenschaftliche Bibliotheken (2021)
 Die Rezensionen, Bd.A,1 (2021)
 Die Rezensionen, Bd.A,2 (2021)
 Die Rezensionen, Bd.A,3 (2021)
 Die Rezensionen, Bd.B,1 (2021)
 Die Rezensionen, Bd.B,2 (2021) 
 Vahīṅ dekhiye : Festschrift für Hellmut Vogeler (1996); редактор катары
 Der Verlust der Magie : Essays, Polemiken, Satiren (2021)
 Wohnriester und Erbbau : ein aktuelles Fallbeispiel (2021)
 Булактарга шилтемелер 

Айрым шилтемелер
 Библиотеки KVK (Германия, Австрия, Швейцария, WorldCat), издөө натыйжалары Torsten Haß
 Библиотеки KVK (Германия, Австрия, Швейцария, WorldCat), издөө натыйжалары Kim Godal

Категория:Маданият
Категория:Көркөм өнөр
Категория:Драматургдар
Категория:Немис жазуучулары 
Категория:Драматургдар
Категория:Туулгандар 1970-жылы
Категория:Окуу китептердин авторлору
Биополимер

thumb
Биополимерлер — бардык тирүү организмдердин структуралык негизин түзүүчү жана алардын жашоо тиричилигинде белгилүү роль аткаруучу жаратылыштагы жогорку молекулалуу бирикмелер.
 
Биополимерлерге белоктор, нуклеин кислоталары, полисахариддер, гли-копротеиддер, липопротеиддер, гликолипиддер ж. б. кирет. Нуклеин кислоталары клеткаларда генет., белоктор бир катар башкы функцияларды, полисахариддер структуралык, резервдик ж. б. иштерди аткарат. Булчуң белоктору хим. энергияны мех. ишке айландырып, организмдин кыймыл-аракетин камсыз кылат. Биополимерлерди изилдөө методдоруна рентген-структура-лык анализ, электрондук микроскопия ж. б. кирет.

 Булактар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.

Категория:Биология
Huntington Bancshares

Huntington Bancshares — Огайо штатында жайгашкан банктык компания. The Huntington National Bank иштин негизи болуп кызмат кылат. Forbes Global 2000 дүйнөнүн ири айкын компанияларынын тизмесинде 2021-жылы компания 736-орунду ээлеген (активдер боюнча 306-орун, таза киреше боюнча 790-орун, рыноктук капитализация боюнча 1098-орун, акчалай пайда боюнча 1865-орун).
 
Банк 1866-жылы P. W. Huntington & Company деген ат менен негизделген. 1905-жылы, аты Колумбус Хантингтон Улуттук банкы болуп өзгөртүлгөн. 1920-жылдан тартып, банк Огайодо, андан кийин кошуна мамлекеттерде башка банктарды сатып алуу аркылуу өсө баштады. 1966-жылы банктын негизинде Huntington Bancshares банктык холдинги түзүлгөн. 2020-жылдын аягында Huntington детройттун TCF Bank менен бириктирүү келишимине жетишилди; биригүү 2021-жылдын орто ченинде аяктап, бириккен банктын активдери 175 миллиард долларды түзгөн.
 
Банктын тармагы Огайо, Индиана, Иллинойс, Кентукки, Мичиган, Пенсильвания жана Батыш Вирджиния штаттарында 828 бөлүмдөрү, ошондой эле ири жеке кардарларды тейлеген 11 кеңсени бар; TCF менен биригүү Миннесота жана Колорадо штаттарын кошуп, филиалдардын саны 1100гө чейин көбөйдү. 2020-жылдын аягында активдер 123 миллиард долларды түздү, анын 80 миллиарды берилген насыяларга туура келген, анын жарымына жакыны коммерциялык, экинчи жарымы ипотекалык насыялар жана автокредиттер болгон. Кабыл алынган депозиттер 99 миллиард долларды түздү. 

 Эскертүүлөр 

Категория:Экономика
Адатлылар

Адатлылар — Азербайжан түрктөрүнүн шахсеван урууларынын бири. Алар Ирандык Азербайжанда жашашат. Алар негизинен мал чарбачылыгы менен алектенишет.Адатлылар // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. I ҹилд: А—Балзак. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1976. С. 118.

 Булактарга шилтемелер 

Категория:Азербайжандар
Гоголь-моголь

Го́голь-мо́голь — жумуртканын сарысына кумшекер кошуп жасалган десерт. Вино, виски, ванилин, ром, нан, бал, какао, мөмө, шире кошуп жасалган вариацияларын кездештирүугө болот. 

Үн бузулгандагы рецепт же "Гоголь-Моголь"
Мындан жүз жылча илгери орустун Могилев шаарында Гогель аттуу еврей Дьякон жашаган болот. Анын үнү бузулуп калганда синагогинден кууп жиберишет. Көп балалуу ата айласы кеткенден эмнени гана жасабайт, ошентип жүрүп, тапкан пайдалуу амалы - күнүгө эртен менен чийки жумурткага кара нандан укалап, туз сээп, анан абдан чалып туруп ичип алып жүрөт. Кедей бечарага бул жир жагынан эртең мененки тамак ордуна да керектелет. Дьякондун үну ошентип калыбына келет. 

Ошол эле учурда коңшу Большой Своротви деген жерден жаш графиня Потоцкая бул "сыйкырдуу" дарыны угуп калат. Ал меймандарына жаңы романстардан ырдап берип таң калдырганды абдан жакшы көрчү экен, бирок ыр арасында үнү бузулуп кете турган. Ал нандан семирип кетүүдөн коркуп, анын ордуна жарым чай кашык бал салып, абдан узака чалдырып туруп, ичип жүрөт. Ага дагы жардамы тиейт, ошондо Потоцкая күчкө салып: "Бул мен ойлоп тапкан бальзам, аты Гоголь-Моголь болсун",-дейт. 

Ал эми Могилевден чыккан Гогель дагы ага жөн эле жеңилип калбаптыр, ал өзүнүн дарысына "Моголь-Гоголь" деп ат койгон экен.
Категория:Арип боюнча тамак-аштар
Автоматон

thumb|Эларалык искусствонун центриндеги автоматон
Автоматон (же автомат) - тапшырылган программа менен аракет кылган механикалык привод менен так теке. Автоматондорду дүйнөдөгу эн биринчи робот деп санаса болот. Автоматондордун кээ бирөөсу комплекстик кыймылдарды аткарганды билчү, мисалы: жазуу, музыкалык куралдарда ойноо.Автоматоны: искусство механических представлений https://backstagy.com/ru/automaton/ 

 Тарыхы 
Эн биринчи автоматондор байыркы убакыттарда жасалчу. Легендалардан Дедалдын баскан эстеликтер, бактан жасалган учкан көгүчкөн ж.б. Практикалык мааниси жок болчу, бирок автоматондор кызыктуу оюнчуктар болчу. Пружиналык приводдун, термелгич сааттын ойлоп табуусу автоматондорго таасир этти, анткени ушул ойлоп чыгарылган нерселерде жаны механизм жана принциптер колдонулган болчу, кийин автоматондордо ушул принциптер колдонулган.
left|thumb|241x241px|Каллиграф (Пьер Жаке-Дро)
Алексей Михаилович царда кан сарайында үч механикалык арстан турчу. Алар чыныкый арстандай ырылдаганды билчу. Арстандардын механизмин Курал-Жабдык Палатанын саат механиги Петр Высоцкий 1673 жылы жасаган. 

Парижде көрсөтулгөн Вокансондун автоматондор белгилуу болуп калган.

Пьер Жаке-Дронун автоматондору белгилуу болчу. Азыр ошол автоматондор Швейцариядагы Нёвшателе шаарынын Тарых жана Искусствонун музейинде жайгашкан. Пьер Жаке-Дронун "Каллиграф" деген автоматону 6000 детальдан жасалган. Ал 40 созго чейин текстти жаза алат. Автоматондор "Jaquet Droz" деген саат чыгарган фирмага жарнама катары колдонулчу.http://www.jaquet-droz.com

Немис ойлоп табуучу Фридрих фон Кнаусс (1724-1789) биринчи автоматикалык жазган машинаны ойлоп чыгаруучусу болгон. Механизм татаал болуп чыккан. Эки коло бүркүт машинканы кармап турган, ичинде муза-кудай болчу, ал текстти жазып турчу. Машинка калем учту сыяга малганды билчү жана барактагынды да билчү.

 Шилтемелер 

 http://www.jaquet-droz.com
 https://backstagy.com/ru/automaton/
Круассан

thumb|Круассандар
Круассан — кичинекей ун кондитер азыгы, жарты ай формасында каттама ундан жасалган бөлкө нан. Круассанда майдын проценти 82% ылдый болбойт. Францияда аябай белгилүү азык, чоңдорго кофе же балдарга какао менен берилет. 

 Тарыхы 
Жарты айдын формасындагы ун азыктар Австрияда XIII кылымдан бери бышырылып турчу, ал кипферль деген азык болчу. Бирок круассандар 1839-жылы австриянын артиллериялык офицери Август Цанг Парижде болко нанды бышырган "Веналык наабайкананы" ачканда гана ошол азыктар популярдуу боло баштаганHarold B. Segel. The Vienna Coffeehouse Wits, 1890—1938. Purdue University Press, 1993. — С. 8. (англ.).

1770-жылы кипферль биринчи жолу Францияда пайда болгон. Бул Венадан Мария-Антуаннета менен "веналык жабылган азыктар" пайда болгон үчүн болгон. Бирок веналык жана париждик круассан — эки башка азыктар. Кипферльдер париждин круассанына формасы менен эле окшош, француз ашпоздор круассанды каттама камыр жана май менен круассанды жасаганды ойлоп тапкан, бул XX кылымдын башында болгон. Жакында ошондой азыктардын "үй-бүлосү" пайда болгон, мисалы: мейиз менен үлүл (улитка), алма пюре менен каттама жана шоколад менен каттамаFranz Rainer, Sur l’origine de croissant et autres viennoiseries, Revue de linguistique romane, No 71, 2007. — С. 467—481. (фр.).

 Круассан менен байланган легендалар 
Легендалар, жомоктор круассан Омеяд Халифаттын утулганын майрамдаш учун круассан ойлоп табылган деп айтат (круассан жарты айдын формасын кайталайт); Буда шаарында ойлоп табылган; же Осман империяны христиан кучтору утулттурганын майрамдаш учун (круассан жарты айдын формасын кайталайт).

Британиялык жазуучу Алан Дэвидсон мынтип айтчу: 

 Бышыруунун принциби 
left|thumb|Бышырылып жаткан круассан
Круассандын бышыруунун биринчи этабы "алдын-ала камырды" даярдоо деп саналат. Алдын-ала камырды жасаш үчүн туз, ун, суу, ачыткыч, маргарин менен шекерди аралаштырат. Бүт ингредиенттерди салкын жерде аралаштырат. Ингредиенттерди нымдаш үчүн камырдын температурасы 19 °C болушу керек.

Экинчи этап — жылтырлоо. Жылтырлоо катталыш үчүн жана маргарин менен алдын-ала камыр кезектешиш учун керек. Жылтырлоонун эки методу бар: англис жана француз. Алар каттардын пропорциялары менен айырмаланат (англис — эки кат май, үч кат камыр; француз — бир кат май, үч кат камыр). 16-50гө чейин камырдын каты круассанда чыгып калат.

Жылтырлоодон кийин круассанга жарты айдын формасын берет.

Үчүнчү этап — ферментация процесси. Круассандарга ачыткычтар кошулат. Круассандардар оптималдуу сапатка ачыткычтар 7,5%, бышыруунун убакыты 60 мүнөт 31 °C болгондо жетет.

Төртүнчү этап — бышыруу процесси. Круассандын камыры түлөшкөнгө чейин бышырылат. Круассандын бышуусунун убагы 10дон 20 мүнөткө чейин болушу мүмкүн, а мештин температурасы 165ден °C 205ге °C чейин болушу мүмкүнNand Ooms, Bram Pareyt, Kristof Brijs, Jan A. Delcour. Ingredient Functionality in Multilayered Dough-margarine Systems and the Resultant Pastry Products: A Review // Critical Reviews in Food Science and Nutrition. — 2015-07-15. — Т. 56, вып. 13. — С. 2101–2114. — ISSN 1549-7852 1040-8398, 1549-7852. — doi:10.1080/10408398.2014.928259..

 Эскертүүлөр
Фамилия

Фамилия (ата-тек, тегаты) (лат. familia ) – 1) курамына кандаш туугандардан тышкары кулдары да кире турган, Байыркы Римдеги үйбүлө чарбачылык-юридикалык бирдик; 2) туулганда, баштапкы Ф. өзгөргөндө, асырап алганда, никеде, мураска өткөндө алына турган ата-тек аталышы. Жаран ысымынын курамдык бөлүгү (кең маанисинен алганда).

 Колдонулган адабияттар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Лалиса Манобан

Лалиcа Манобан
 

 Жеке жашоо 

 Карьера 

 Дискография 

 Фильмография 
Жыл Канал Шоу2017 Onstyle AttractionTV 2018YouTubeBlackpink HouseVliveJTBC2Olleh ТV

MBC Real Men 300Olleh ТVOlleh ТVMBC Real Men 300MBC Real Men 300

 Кино 
Жылдын Аталышы ТВ каналынынРолу2020 2020 Blackpink: Sky Netflix KameoNetflixКамео

 Булактар 

 Шилтемелер 

 Lalisa Manoban (Tatler Asia)
 Thailand’s Lisa is first K-pop star with 100 million Instagram followers Royal Thai Embassy, Washington, D.C (12-01-2024)
Яхтачы

Яхтачы – яхтада жалгыз же экипаждын курамында сүзүү, сүзүү менен алектенген адам .

center|thumb

 Классификация 
Ар бир яхтачы бир катар жөндөмгө ээ болушу керек. Буга жараша анын квалификациясы жана яхтадагы функционалдык милдеттери аныкталат. Көп учурда яхтачылардын ар бири бир нече функционалдык милдеттерди аткарат.

 Яхтаны башкаруу укугу 
Яхтаны башкаруу укугуна яхтачылардын квалификациясы яхтанын сүзүү шарттарынан, айрым техникалык мүнөздөмөлөрүнөн, аянтынан жана сүзүү шарттарынан түзүлөт. Бирдиктүү дүйнөлүк классификация жок, бирок ар кайсы өлкөлөрдөн келген яхтачылардын бардык чеберчилик деңгээли бири-бири менен байланышта.

·         Яхтанын рулчусу 2-класс - Күндүзгү капипер - Sportbootführerschein See (SBF See)

·        1-класстагы яхта башкаруучусу  - Жээктеги капипер - Sportkustenschifferschein (SKS)

·        Yacht Captain  - Yachmaster Offshore - Sportseeschifferschein (SSS)

·        Yacht Captain - Yachmaster Ocean - Sporthochseeschifferschein (SHS)

 Функционалдык милдеттери боюнча 
Чакан (1-3 спортчу) экипажы бар жарыш кайыктарында:

·        руль

·        матрос же клу

Чоң экипажы бар жарыш кайыктарында:

·        руль

·        тактик

·        матрос

·        навигатор

·        чаап

·        мачта матрос

·        танк матрос

·        жана башкалар.

Круиздик яхталарда

·        капитан , капитан

·        башкы жардамчысы

·        навигатор

·        вахта начальниги

·        матрос

 Шилтемелер 
Яхтинг / Редакциялык коллегия: Логинов В.И., Алексеев В.М., Гореликов Н.В., Зубарев П.К., Митрофанов В.П. - СПб.: "Эльмор", 2005. - 544 б., ил. ISBN 5-7399-0117-0
БААУ инновациялык колледжи

БААУ инновациялык колледжи ― Бишкекте жайгашкан Борбордук Азиядагы Америка Университетинин техникалык колледжи.

 Тарыхы 
2019-жылдын биринчи жарымында университет негизги жалпы билим алган мектеп окуучулары үчүн БААУнун инновациялык колледжинин ачылышын жарыялайт. Ошол эле жылдын 26-октябрында жаңы билим берүү мекемесинин биринчи окуучуларынын студенттерге арналып, колледждин расмий ачылышы (ошол учурда иштеп жаткан) өттү.

 Кампус 
Колледж Медеров көчөсү, 161а (Тыныстанов көчөсү менен кесилишет) дареги боюнча Кыргыз улуттук агрардык университетинин мурдагы ашканасынын имаратында жайгашкан. Аны 1973-жылы курулган, бирок акыркы 20 жыл ичинде жеке бизнеске ижарага берилген, имарат бат эле жараксыз болуп калган. Кыргызстандын бир жылга жөнөтүлүшү анын жаңы окуу жайына – Technical School of Innovation AUCA - TSI AUCA. Ошондой эле Bard College (АКШ) менен биргеликте ишке ашырылган имараттын реконструкциясы жана кайра пландоо долбоору башталган, бул долбоорго Кыргыз Өкмөтүнүн жана эл аралык өнүктүрүү боюнча АКШнын агенттигинин (USAID) колдоосу аркылуу жетишүүгө мүмкүн болду.

 Академиялык программалар 
TSI төмөнкү багыттар боюнча адистештирүүнү сунуш кылат:

 Каржы баштоо жана жогорку технология
 Бухгалтердик эсеп жана корпоративдик социалдык жоопкерчилик
 Новатордук банк жана жогорку технологиялар
 Жаңы ишкердик жана адам  интеллекти
 Дизайн-менеджмент жана ой жүгүртүү
 Программалык инженерия жана социалдык трансформация
 Экология жана энергиянын натыйжалуулук
 Дизайн жана жогорку технология

 Өнөктөш 

 Женевадагы эл аралык бизнес-менеджмент мектеби
 Бард колледж (АКШ)
Карим Бензема

Жаш жылдары

Сегиз жашында Бензема биринчи жолу Брон Террион футбол клубуна кирген. «Лион» жаштар академиясы менен болгон беттеште француз бул клубдун машыктыруучу штабынын көңүлүн бурган [11] [12]. Брон Терриондун президенти 1990-жылдары француз клубунун өкүлдөрү Бенземага кол коюу үчүн барганын айткан, бирок ал сунуштан баш тарткан. Бирок, кийинчерээк Карим ошентсе да Лионго кошулуп, клубдун академиясына кошулган.

2018-2020

Бенземанын оюнун команданын башкы машыктыруучусу Зинедин Зидан жогору баалап, аны легенда деп атап, аны Криштиану Роналду менен салыштырган [54]. Үч күндөн кийин Ла Лиганын кийинки матчында Карим Эйбарды 4:0 эсебинде жеңип, дагы бир дубль жасап, Ференц Пушкашты басып озуп, Испания чемпионатында каймактар ​​үчүн алтынчы эң мыкты бомбардир болуп калды [55]. 2020-жылдын февралында Бензема Реал Мадрид менен келишимин 2022-жылга чейин узарткан [56]. 1-мартта француз Реал Мадрид үчүн 500-оюнунда ойноп, клуб тарыхында мындай жыйынтыкка жеткен он төртүнчү оюнчу болуп калды [57] [58]. 2020-жылдын июнь айында Валенсия менен болгон матчта Бензема 242 жана 243-голдорун киргизип, Пушкашты бүткүл тарыхтагы "каймактуу" бомбардирлердин тизмесинде 5-саптан сүрүп чыгарган .

Жеке жашосу

Карим Бензема Франциянын Лион шаарында алжирдик француз ата-энесинин үй-бүлөсүндө төрөлгөн [65]. Ал мусулман болгондуктан, исламдын ыйык Рамазан айында орозо кармайт [66] . Анын чоң атасы 1950-жылдары Лионго көчүп келгенге чейин Алжирде жайгашкан айылда жашаган [67]. Каримдин атасы Хафид Алжирде, апасы Вахида Лиондо туулуп-өскөн, бирок анын үй-бүлөсү да Алжирден келген. Карим үй-бүлөдө үчүнчү бала болуп, бардыгы болуп сегиз бир тууган болгон [65]. Анын инилери Гресси жана Сабри да футболист [68]. Биринчиси учурда Франциянын алтынчы дивизионунун командасында ышкыбоздор деңгээлинде ойноп жатат
Категория: Арип боюнча инсандар
Жаңы жылдык балаты

thumb|Жаңы жылдык балаты
Жаңы жылдык балаты — Жаңы жыл майрамына арналып, атайын жасалгаланган чыныгы же символикалуу дарак. СССР учурунда Рождестволук балатыга альтернатива катары Жаңы жылдык балаты ойлоп табылган жана ошондон тарта постсоветтик өлкөлөрдө салт болуп келе жатат. Бул салт Түркияда, Японияда жана Вьетнамда да бар.

 Тарыхы 

 Балатынын пайда болушу жөнүндө уламыш 
Балаты байыркы элдердин көбүндө магиялык мааниси бар дарак катары кабыл алынчу. Буга мунун арча сыяктуу ар дайым жашыл болуп туруусу себеп болгон. Эң көп жашаган жана чоң балатыда кудайча жашайт деп эсептешкен. Ошондуктан ага курманчылык чалып, бутактарга этти илип турушкан. Мисалы, «кельттер» деген эл балатыны токой ээсинин турак-жайы деп эсептешкен. Алардын ишенимдеринде «Түндүктүн аксакалы» деген кудайча ызгаар сууктун жана бурганак шамаалдын ээси болгондуктан, эгер бир жыл ичинде эл ага курманчылыкты аз берип койгон болсо, ал мүшөгү менен үймө-үй кыдырып чогултуп алат деп ишенишкен. Ал кирип кеткен үйдө тоңуп калган өлүктөр гана калат дешкен. Токойдун ээси алардан адамдын жана жаныбардын этин сурап талап кылат деп ишенишчү. Ошондуктан бакшылар (друиддер) бул коркунучтан улам балатыга боор, бөйрөк, жүрөк, ичеги сыяктуу ж.б. адамдын жана айбанаттын ички органдарын илип турушкан. Кийин Европага христиан дини орногондо, чиркөө кызматкерлери элдин балатыга эт илүүсүнө тыюу салышкан. Бирок, европалыктар эттин ордуна жыгачтан жасалган тоголок шарларды жана ичегинин ордуна кездеме же кагаздан узунунан жасалган гирляндаларды иле башташкан.

 Орусияда пайда болушу 
1840-жылга чейин хансарайдагы балаты коюу салтын эске албаганда, Орусия империясынын калкында үйгө рождестволук балаты коюу салты болгон эмес. 1840-жылдан баштап орустар немистерди туурап, балаты кооздоо атаандаштыгы башталган. 1852-жылы Екатерингоф бекетинде биринчи жолу расмий балаты уюштурулган. Совет бийлиги жаңы орногондо христиандардын диний майрамына байланыштуу болгон рождестволук балаты жасоого тыюу салынган. Бирок, кийин 1936-жылы атеисттик жаңы жылдык балаты коюу салты ойлоп табылып, жарандарга жайылтылган. Ошондон тарта постсоветтик өлкөлөрдө, алардын ичинде Кыргызстанда да Жаңы жалдык балаты коюу салты сакталып келет.

 Шилетмелер
Зияд ибни Салих

Салих уулу Зияд — 751-жылдагы Талас салгылашындагы мусулмандардын кол башчысы, Аббасий халифинин мамлекетинде Хорасандагы Абумуслим деген наместниктин аскер башчыларынын бири. 

 Талас салгылашындагы эрдиги 
750-жылы кытай армиясы Ташкент шаарын каратып, Орто Азияга коркунуч жараткандыктан, жергиликтүү эл араб аскерлеринен жардам сурап кайрылышкан. Ошондо Зияд өзүнүн араб жоокерлери менен жардамга жөнөтүлгөн.
thumb|Талас салгылашы
Кытай аскер башчысы Гао Сяньчжи түпкү теги кореец болсо да, баатырдыгы менен айырмалангандыктан, 20 жашында эле Тан империясында генерал наамына жеткен күчтүү колбашчы болгон. Ал биринчи жортуулунда Памир тоолорундагыларды каратып, экинчисинде Ташкентке (эски аты Шаш) кол салып кайткан. Шаардан көптөгөн алмаз, алтындар жана жылкылар тонолуп, шаар башчысы жана туткундар өлтүрүлгөн. Ташкент башчысынын уулу туткундан качып, араб аскерлерине жардам сурап барган.

Ошентип, 751-жылы Талас суусунун жээгинде Зияддын араб жана орто-азиялык жоокерлерден турган 30-40 миң колу менен Гао Сяньчжинин 30 000 кытай аскери беттешкен. Кандуу салгылашуу 5 күнгө созулуп, көптөгөн жоокерлер согуш майданында курман болушкан. Салгылаш маалында кытайлардын тарапташы болгон карлук уруусу чечимин өзгөртүп, кытайларга арттан сокку урганда гана тополоң токтогон. Кытай аскерлеринин азыраагы Гао Сяньчжи, Ли Сые, Дуань Сюши ж.б. башчылыгында артка качууга аргасыз болгон. Ал эми туткундалып калган кытай жоокерлерин мусулмандар кырып салуунун ордуна алардан кагаз өндүрүүнү үйрөнүшкөн.

Бул салгылаш эки цивилизациянын кагылышуусу гана болбостон, орто-азиялыктардын эркин болушуна жана исламды кабыл алышына шарт түзгөн.

 Шилтемелер 
Категория:Арип боюнча инсандар
Койлуу (Ак-Суу району)

Койлуу — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Эңилчек айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы — 6 киши (2021-жылы)Численность населения областей, районов, городов,поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2021г.).
 Булактар 

Категория:Эңилчек айыл аймагы
Категория:Айылдар
Кургак (Ак-Суу району)

Кургак — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Эңилчек айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы — 3 киши (2021-жылы)Численность населения областей, районов, городов,поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2021г.).
 Булактар 

Категория:Эңилчек айыл аймагы
Категория:Айылдар
Май-Саз (Ак-Суу району)

Май-Саз — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Эңилчек айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы — 1 киши (2021-жылы)Численность населения областей, районов, городов,поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2021г.).
 Булактар 

Категория:Эңилчек айыл аймагы
Категория:Айылдар
Таш-Короо (Ак-Суу району)

Таш-Короо — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Эңилчек айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы — 1 киши (2021-жылы)Численность населения областей, районов, городов,поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2021г.). 
 Булактар 

Категория:Эңилчек айыл аймагы
Категория:Айылдар
Эчкили-Таш (Ак-Суу району)

Эчкили-Таш — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Эңилчек айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Калкы — 6 киши (2021-жылы)Численность населения областей, районов, городов,поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2021г.).
 Булактар 

Категория:Эңилчек айыл аймагы
Категория:Айылдар
Кең-Суу (Ак-Суу району)

Кең-Суу — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Эңилчек айыл округу составына кирет.
 Калкы 
Туруктуу отурукташкан калктын саны - 0 киши (2021-жылы)Численность населения областей, районов, городов,поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2021г.).
 Булактар 

Категория:Эңилчек айыл аймагы
Категория:Айылдар