Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Кулболдиев Бейшенаалы

Кулболдиев Бейшенаалы (1922, Кемин району - 1976, ошол эле жер) - комузчу.
 
Атай Огонбаевдин шакирти.
 1936-ж. Кыргыз драма театрынын чакыруусу боюнча артисттик-комузчулук ишке алынат. Ошол эле жылдын күз айында жаңыдан ачылган Кыргыз мамлекеттик филармониясына которулуп, залкар шайырлар Муратаалы, Карамолдо, Молдобасан, Саякбай, Атай, Ыбырай ж. б. менен иштеген.
 Эл аспаптар оркестринде, Атайдын комузчулар ансамблинде ойногон.
 1939-ж. Москвада өткөн Кыргыз искусствосу менен адабиятынын он күндүгүндө ансамбль угуучулар гарабьшан жылуу кабыл алынган. Кийин ансамблдин катары Ш. Шеркулов, Т. Карымшаков, С. Медегов, К. Молдобасанов ж. б. менен толукталат.
 1950-ж. Р. Миронович менен бирдикте Н. Борошовдун «Арсар күүсүнө» эл аспаптар оркестри үчүн «Концертино» жазган.
 Ал элдик музыкалык маданиятына жаңы табылга, чоң жаңылык катары кирген.
Кулболдиев жетектеген ансамбль таланттуу жаш комузчулар Т. Тыныбеков, Э. Турсуналиев, Э. Мукамбетов, О. Асанов ж. б. менен толукталат.
 1957-ж. комузчулар ансамбли Москвада өткөн бүткүл дүйнөлүк студенттер менен жаштардын 6-фестивалына катышып, лауреаттыкты жана алтын медалды жеңип алган.
 1958-ж. Москвада өткөн кыргыз адабияты менен искусствосунун он күндүгүнө катышкан. Брюсселдеги бүткүл дүйнөлүк көргөзмөдө алтын медалга татыктуу болгон.
Ансамбль Айдыраалынын «Көйрөң күүсүн», Атайдын «Маш ботой», «Кыз кербез», Токтогулдун «Чайкама», «Kapa өзгөй» аттуу күүлөрүн чеберчиликте аткарышкан. К. ансамблди жетектөө менен өзү да Карамолдонун «Насыйкат», «Ибарат», «Колхоз камбаркан», «Терме камбаркан», «Жаш кербез», Атайдын «Марш камбаркан», «Ак
тамак, Көк тамак», «Саадак какты» ж. б. күүлөрдү черткен. Б. Феферман, Д. Борбодоев менен биргелешип «Комузда ойноо» аттуу окуу китебин жазган.
 
«Эмгектеги артыкчылык» медалы, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кошнай

Кошнай (өзбекче куш-жуп, най-түтүк, камыш) - өзбек, тажиктердин байыркы үйлөмө музыкалык аспабы.
 
Добушу жагынан кларнет түркүмүндө кирет. Камыштан, жыгачтан ж. б. жасалат. Жалпы узундугу 250-300 мт. Добуш чыгара турган огу бар. Жети көзөнөктүү, жалгыз чымылдактуу. Добуш катары биринчи, экинчи октаваны, ээлейт, жеке, аспаптык
ансамблдерде»., эл аспаптар оркестринде ойнолот.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Коңгуроо

Коңгуроо - дүйнө элдерине кеңири тараган өзү добуш берген урма музыкалык аспап.
 
Бул аспап кыргыздардын арасына абалтан эле белгилүү. Ал негизинен кулун, тайларга, тайлактарга ж. б. жандыктарга өзүнчө бир касиеттүү тумар катары тагылган.
 
Коңгуроо көбүнө алмурут түспөлүндө жезден, колодон, темирден ж. б. жасалган. Ичине кыймылдаганда өзү добуш бере турган темирден кичинекей тоголок тилче илинген. Коңгуроо эл Жайлоого көчкөндө кыштоого түшкөндө көч баштаган кыз-келиндердин аттарына, жетелеген төөлөрүнө да тагылган.

Коңгуроо кабар берүүчүлүк милдетти аткарган. Азыркы мезгилде Коңгуроо «Камбаркан», «Ордо сахна» ж.б. фольклордук топтордо ойноло баштап, жаңы өмүргө ээ болууда.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Корнет

thumb|Корнет.
thumb|Корнет.
Корнет, цинк (лат. corni -- керней, мүйүз керней ) - Францияда пайда болгон.
 
Аны өркүндөткөндөн кийин почта чоору деп аташкан. Корнет жезден түтүгү ийилип жана түз жасалат. 7 көзөнөгү бар. Жалпы тулкусунун уз. мүштөксүз 295-320 лш. 19-кылымдын аягынан тартып опералык жана симфониялык составында Оркестрлердин ойноло баштайт.

Кийинчерээк үйлөмө оркестрлердин башкы аспаптары катары негизги партияларды ойнойт, ошентип Корнет туба музыкалык аспабын алмаштырат.

Колдонулган адабияттар
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.

Категория:Музыкалык аспаптар
Концертино

Концертино (итал. concertino - чакан концерт) -
 
1. Жеке аткаруучу оркестрдин коштоосунда ойногон кубултмалуу мүнөздөгү музыкалык чыгарма. Ал концерттен чакан көлөмү, ошондой эле анча татаал эместиги менен айырмаланган.
 
2. Музыкалык аспапта ойногондордун чакан тобу. Кыргыз музыкалык Тарыхында алгачкылардан болуп дирижёр, музыкант Р. Миронович менен Б. Кулболдиев залкар комузчу Ныязаалы Борошовдун «Арсар күүсүнө» атайын К. Орозов атындагы эл аспаптар оркестри үчүн «Концертино» жазышкан. Ал комузчу менен эл аспаптар оркестринин музыканттарынын ортосунда кайымдашып айтышкандай мыкты чеберчиликте жазышкан жана аткарылган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Костромитинов Борис Александрович

Костромитинов Борис Александрович (1901, Перм ш. - 1990, Фрунзе) - педагог, тарбиячы, дирижёр, пианист. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти (1945).
 
 Кыргыз ССРинин искусствосуна эмгек сиңирген ишмер (1976),
 1919-ж. Пермдеги музыкалык окуу жайынын фортепьяно классында, аны бүтөр менен Уралдагы П. Чайковский атындагы музыкалык Техникумда окуган.
 Бир эле мезгилде темир жолчулардын жумушчулар клубунда иштеген. «Алеко», «Евгений Онегин», «Аида» ж. б. опералардан үзүндүлөрдү коёт.
 Музыкалык техникумду бүтөрү менен Свердловдогу Луначарский атындагы опера театрында С. Лемешев менен бирге иштешет. Свердлов областтык радиокомитеттинин оркестринде дирижёрлук кесипте эмгектенет.
 1937-ж. Фрунзеге келген. Кыргыз мамлекеттик Н. Крупская атындагы орус драма театрында коюлган 100дөн ашык спектаклдерди музыкалык жактан көркөмдөгөн. (мис., А. Чеховдун «Үч эже-синдилер», К. Маликовдун «Осмонкул», Ч. Айтматовдун «Кызыл жоолук жалжалым», В. Шекспирдин «Король Лир», «Азоого чалма» ж. б.)- Костромитинов спектаклдерди көркөмдөө менен бирге аларга музыка да жазган. Ал борбор шаардагы, айрыкча жогорку окуу жайларындагы өздүк көркөм чыгармачылыктын өсүшүнө өзгөчө зор салым кошкон.
 
Кыргыз мамлекеттик университеттин (азыркы Баласагын атындагы Улуттук университеттин) алдына 1954-ж. хор коллективин, «Элегия» аттуу вокалдык - аспаптык ансамблди уюштурат жана жетектеген.

Республикалык конкурстарда, фестивалдарда бир нече жолу лауреат болгон.
Медалдар жана Ардак грамоталар менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кокле

Кокле, куоклe (kökle) - латыштардын чертме кылдуу музыкалык аспабы.
 
Гусли-менен түркүмдөш. Тулкусу канат кебетесинде жыгачтан чабылган. 5тен 27ге чейин кыл тагылат. Аспаптын жалпы уз. 700 мм. Добуш катары диатоникалык. 1950-ж. өркүндөтүлгөн (кокле-пикколо, сопрано, альт, тенор) түрлөрүнөн оркестрдик жана
вокалдык чыгармалар аткарылат.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Классикалык музыка

Классикалык музыка (лат. classicus - үлгүлүү) - ар бир калктын, алардын ичинен дүйнөлүк музыкалык маданияттын алтын казынасына айланган үлгүлүү, классикалык чыгарма; бардык мезгилде идеянын мазмуну жана көркөмдүк даражасы эң жогору бааланган атактуу композиторлордун өткөн доорлордогу чыгарган музыкалык мурастары.
 
Ошондой эле совет мезгилинде жазылган чындык турмушту, терең мазмунду, көркөм касиетти бийик чагылдырган чыгармалар Классикалык музыка казынасына кирет.
 
Классикалык музыканын чыгармалары адамзаттын адамгерчилик жана агартуучул изги идеяларынын туундулары болуп келген. Арийне, ар бир элдин тарыхый тагдырына байланыштуу Классикалык музыка бир элде эрте, экинчи бир элде кеч пайда болгон-. Мисалы, Грецияда б. з. ч. 5-кылымда, Римде 1-кылымда, Орто Азия жана Чыгышта 9- 12-кылымда өнүккөн.
 
Кыргыз Классикалык музыкасынын жаралышы да 19-кылымга таандык. Анын өкүлдөрү - Арстанбек, Жеңижок, Калыгул, Токой, Боогачы ж. б.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.

 Булактар 

Категория:Музыка
Күйгөн

Күйгөн - кыргыздын оозеки адабий-музыкалык ашыктык, сүйүү лирикалык ырларынын бир түрү.
 
Күйгөн ырларында бозойдун, селкинин сүйгөнүнө жетпей арманда калган кусасы, өкүнүчү, ички муңу-зары муңканган, обондо ырдалган. Күйгөн ырларынын жаратуучулары карапайым калктын арасынан чыккан ырга шыктуу уландар, кыздар, төкмө акындар, ырчылар ж. б. болушкан. Залкар обончу, төкмө акын Боогачы Күйгөн ырларынын атасы аталган. Анын 1927-ж. «Күйгөн» аттуу жыйнагы Фрунзеден араб тамгасында басылып чыккан.
 
Күйгөн ырлары комуздун ж. б. эл аспаптарынын коштоосунда жана коштоосуз аткарылган. Элдик жана Боогачынын Күйгөннүнүн үлгүсүндө ондогон обончулар, акындар Күйгөндүн жаңы үлгүлөрүн жаратышты.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кийизбаева Лира Сейитбековна

Кийизбаева Лира Сейитбековна (1938-ж. т., Фрунзе ш.) - пианист, проф. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1998).
 
 5 жашынан педагог Д. Г. Слютовскийден фортепьянодон сабак алган, 6 жашынан балдардын Т. Шубин атындагы музыкалык мектебинен окуган.
 1945-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайында,
 1955-ж. Москвадагы П. Чайковский атындагы консерваторияда окуган.
 1961-62-ж. Якутияда, Фрунзедеги М. Күрөнкеев атындагы окуу жайында, балдардын П. Шубин атындагы музыкалык мектебинде,
 1973-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы Искусство институтунун фортепьяно кафедрасында,
 1993-ж. Кыргыз улуттук консерваториясында,
 1984-86-ж. Казакстандын Темиртау шаарындагы музыкалык окуу жайында педагог. Концерттик программа менен Россияда, Казакстанда, Белоруссияда ж. б. гастролдо болгон.
 
Кийизбаева педагогдук жана аткаруучулук тажрыйбасын илимий-методикалык иштер менен айкалыштырат. «М. Бурштиндин фортепьянолук музыкасында интернационалдык көрүнүштүн мааниси», «Кыргыз композиторлорунун фортепьянолук ансамбли», «Кыргыз композиторлорунун чыгармаларын фортепьянолук ансамблдештирүүдөгү интерпретациялоонун кээ бир өзгөчөлүктөрү», «Музыкалык мектептерин окуучулары менен иштөөнүн аткаруучулук жана педагогикалык принциптери», Г. Усманова менен бирге «Кыргыз музыкасынын жолун улоочулук жөнүндө», «Адистештирилген фортепьяно кафедрасынын тарыхынан», «Кыргыз композиторлорунун фортепьянолук ансамблинин хрестоматиясы» аттуу эмгектерди жазат.
 
40-ж. педагогдук иште 6 аспирантты, ондогон жогорку адистеги жаштарды
бүтүрөт.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кеманча

Кеманча, кяманча (перс. кеман - жаа) - азербайжан, армян, грузин жана дагестандыктардын байыркы жаалуу тартма музыкалык аспабы.
 
Ошондой эле Орто жана Жакынкы Чыгыш элдеринин да музыкалык аспабы. Кеманча тулкусу жыгачтан чабылат. Чарасы жука, балыктын териси менен капкакталат. Моюну узун, ичке буту темирден, Кеманча тизеге коюи, жерге коюп отуруп ойнолот.

Кеманча 2, 3, 4-кылдуу болот. Жалпы узундугу 850-900 мм. Жеке, ансамблде, эл аспаптар оркестринде ойнолот. Ырларды, аспаптык чыгармаларды коштоого алат.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Карнай

Карнай (араб. кар - мүйүз, перс. най - түтүк) - өзбек/тажик элдеринин байыркы үйлөмө музыкалык аспабы.
 
Ошондой эле Карнай ортоңку жана Жакынкы Чыгыш калктарынан тараган.
Жеэден жасалат. Жалпы уз. 2,5-3 м. Карнай негизинен аш-тойлордо, жоокердик ар кандай турмуштарда тартылган. Карнай айрым убакта эл аспаптар оркестрине да кошулуп аткарылат

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Каримов Султан

Каримов Султан (1959-ж. т., Жети-Өгүз району) - эстрада ырчысы, 

Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (2001).

Кыргыз Республикасынын эл артисти (2016).
 
Кыргыз мамлекеттик Токтогул Сатылганов атындагы филармониянын эстрада студиясын, 1987-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтун СССР эл артисти Б. Миңжылкиевдин жана педагог С. Исмаиловдун классынан бүтүргөн.
 
Алгачкы чыгармачылыгын Ч. Кожомжаров жетектеген «Кыргыз эстрадасы» ансамблинен баштаган. Бүткүл союздук эстрада артисттеринин конкурсунун лауреаты, ырчылардын эл аралык фестивалынын Күмүш кубогунун ээси. композиторлор К. Молдобасанов, М. Бегалиев, К. Эралиева, А. Атабаев, М. Рыскулбеков ж. б. авторлордун ырларын аткарат.
 
Кыргыз, уйгур, өзбек, казак, орус, тажик, афган, грузин, түрк, азербайжан, татар, болгар, немец, араб, монгол, украин, англис, француз ж. б. элдердин ырларын эркин ырдайт.
 
Кыргыз улуттук телерадиокорпорациясынын алтын фондуна 30дан ашык кыргыз ырларын жаздырган. Кыргыз эстрада добу менен КМШ өлкөлөрүндө жана 30дан ашык чет өлкөлөрдө (Монголияда, Германияда, Конгодо ж. б) гастролдо болгон, Республикада жана чет өлкөдө болгон Кыргызстандын маданий күндөрүнө, жумалыктарына арналган концерттерге такай катышат.
 
Кыргызстан элдеринин Ассамблеясынын алдындагы уйгурлардын «Итти пак», өзбектердин «Орзу» коомдорунун активдүү мүчөсү. 2000-жылдан тартыш Кыргыз достук коомдор союзу менен иштешет. «Мен кыргыз ыры, кыргыз музыкасы, кыргыз фольклору менен» деген программанын алкагында чет өлкөлүктөр менен иштешүүдө. Көптөгөн республикалык, эл аралык сыйл. лауреаты.

 Колдонулган адабияттар 
 Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.

Категория:Инсандар
Категория:Музыка
Асанбай Каримов

Каримов Асанбай (1892, Сузак району - 1973, ошол эле жер) - кыргыздын туңгуч чоорчуларынын бири.
 
Залкар чоорчу Нарбайдын шакирти.
1907-ж. Фрунзеге келип, Кыргыз улуттук телерадиокорпорациясынын алтын фондуна 25тен ашык, композиторлор союзунун фольклордук кабинетине 17 күү жаздырган.
Элдик «Сарбос күү», «Узак күү», «Карагул менен Сарыгул ботом», «Арман күү»,
«Жетим бала», «Чыйбылдын кызынын кошогу», «Койчулардын коңур күү» ж. б. күүлөрдү өтө жогорку чеберчиликте тарткан.
 
Өзү да «Кызыл конуш», «Келин көчүрүү», «Ат келди», «Дарбаз күү» ж. б. күүлөрдү да чыгарган. Каримовдун радио телеберүүлөрүнөн концерт бериши чоор өнөрүнүн жанданышына, өнүгүшүнө өзгөчө салым кошкон.
Каримов аткаруучулук чеберчилигин Нарбайдай залкар чоорчу, атактуу акын Барпы жогору баалашкан.
Медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Какофония

Какофония (грек. kakos - жалгыз жана phone - добуш) - добуштардын уккулуксуз, башаламан жана иретсиз айкалышы.
 
Какофония добуштардын айкалышынан (мис., аспапты толгоодо) атайын жазган чыгармаларда пайда болот. Анын элементтерин, накта үлгүлөрүн азыркы батыш музыкалык өнөрүнүн айрым жанрларынан, түрлөрүнөн, музыканттарынын чыгармаларынан жолуктурабыз.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кайруу

Кайруу, кайрык - күүнүн сюжеттик өнүгүшүндөгү улам кайталануучу туруктуу мотив. Кыргыз эл күүлөрүнүн бир түрү.
 
Комузда, кыл кыякта, ооз комузда аткарылат. Алардын жалпы түзүлүшү (курулушу) жагынан ачык-айкын, кайруулары чакан, профессионал музыкадагы аспаптык вариацияларга окшош. Күүнүн ички өнүгүшүнө негиз болуучу бөлүмдүн улам кайталанып чертилишине, аткаруу ыктарына мазмунуна жараша «Кош кайрык», «Салтанаттуу кайрык» өңдүү түрлөргө бөлүнөт. Кайруунун айрымдары нотага түшүрүлүп, аспаптар үчүн иштелип чыккан. Кээ бир Кайруу кыргыз музыкасынын жана күүлөрүнүн антологиясына кирген.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Казачок

thumb|right|255px| 

Казачок - украиндик, кубандык казактардын эл бийи.
 
Музыкалык Өлчөмү 2/4. Жандуу, шаңдуу, төкмө мүнөздө. Бий Украиналык казактардын арасына кеңири тараган. Адатта, жубу менен бийлейт. Кыз алып жүрөт, жигит болсо анын кыймылын кайталайт. Алмашарда кыз колун чаап белги берет.
 
Биринчи жолу Казачок 17-кылымдын биринчи жарымында иштеп чыккан польшалык композитор С. Дусяцкой, орус жазма булактарында Казачок музыкасы 18-кылымдын экинчи жарымындагы кол жазмаларда кезигет. 18-кылымдын экинчи жарымында Казачок француздардын балет сахнасында пайда болот. 1820-ж. калк арасына Казачок өтө кеңири жайылган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кадыр уулу Чоңмурун

Кадыр уулу Чоңмурун (1870, Токтогул району - 1946, ошол эле жер) - комузчу, уста, Токтогулдун шакирти.
 
Ал аймакта «Сологой комузчу Чоңмурун» деген ат менен белгилүү болгон.
Токтогулдун «Камбаркан», «Сары барпы», «Армандуу чымчык», Айдараалынын «Көйрөң күү», «Айкүмүштүн такылет», Атайдын «Саадак какты», «Ак тамак, көк тамак» ж. б. күүлөрүн бирде оң, бирде сол колу менен черткен куудул комузчу да болгон.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Каденция

Каденция, каданс (итал. cadanta - түшүү, бүтүү) - музыкалык чыгарманы же анын бөлүгүнүн түзүлүшүн аяктаган гармониялуу же обондуу кайрык.
 
Каденциянын негизин аспаптык концерттин жеке аткарышынан жана кандайдыр музыкалык чыгарманын ичине кирген кубултмалуу мүнөздөгү эркин төкмөчүлүктү түзөт. Адегенде Каденция кубулта ойноочулардын чыгармаларына кошумча катары киргизилсе, Бетховенден баштап композиторлор өз чыгармаларында Каденциянын так өзүн берген, Каденция, фортепьяно, скрипка ж. б. аспаптар үчүн жазылган чыгармаларда жолугат.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Каватина

Каватина (итал. cavatina - алуу) - лирикалык баяндама түрүндөгү чакан ария; обону жөнөкөй, ыргактуу, кыялкеч маанайда ырдалат.
 
Мис., Римский-Корсаковдун «Аяз кызындагы» Берендейдин Каватинасы. Ал эми Глинканын «Руелан менен-Людмила» операсындагы. Людмиланын Каватинасы формасы жагынан татаалыраак, Кээде обондуу аспаптык чакан пьеса да Каватина деп аталат.
 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Кавал

Кавал (болг. кавая, алб. kavall, рум. caval - флейта) - болгар, албан, румын, молдаван элдерине кеңири тараган үйлөмө, 6-8 көзөнөктүү музыкалык аспап.
 
Анын бир түрү жыгачтан жасалган флейта. Уз. 500дөн 900 мм. чейин. Жеке, ансамблге, эл аспаптар оркестрине кошулуп аткарылат. Диапазону 2,5 октаваны түзөт.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Сафарбек Кабеков

Кабеков Сафарбек Имашевич (1923, Фрунзе - 1990, ошол эле жер)- бийчи, балетмейстер.
 
Кыргыз ССРинин искусствосуна эмгек сиңирген ишмер (1971).
 1935-ж. Ленинграддагы балеттик мектепте окуган.
 1942-ж. Улуу Ата Мекендик согушта З-Белорус фронтунда жоокерлик милдет өтөгөн.
 1947-жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик академиялык опера жана балет театрында иштеген. Классикалык балеттерден «Коппелияда» Францтын, «Раймондадан» Стефандын, «Ак куу көлүнөн» Зигфриддин, «Бахчисарай фонтанынан» Вацлавдын, «Сыйкырдуу чоордон» Луканын, «Анардан» Кадырдын, «Чолпондон» Достун ж. б. партияларын аткарган. Дж. Вердинин «Травиата», «Риголетто», П. Чайковскийдин «Евгений ,Онегин», М. Раухвергердин «Жамыйла», Н. Римский-Корсаковдун «Падыша * Салтан жөнүндө жомок» аттуу опералардагы бийлерди койгон.
Балетмейстердик шыгы «Орус бий сюигасы», «Грузин бийи», «Башкыр бийи» ж. б. бийлерди коюуда да ачылган.
 1960-ж. Фрунзедеги Ленин атындагы маданият сарайынын алдында бий ансамблин уюштурган.
 1973-ж. коллективге «Элдик бий ансамбли» деген наам берилген, Бүткүл союздук өздүк көркөм чыгармачылыктын кароо-фестивалынын лауреаты,
 1974-ж. Кишинёвдо өткөн бүткүл союздук элдик бийчилер тобунун конкурсунда,
 1978-79-ж. Алматыда, Ташкенде өткөн фестивалдарда лауреаттыкты жеңип алган.
 
СССР элдеринин 7-спартакиадасынын, Москвада өткөн 22-олимпиадасынын салтанаттарына катышкан.

1956-ж. Н. Түгөлов менен бирге элдик (азыркы «Акмарал» бий ансамблин уюштурган.
Кызыл Жылдыз ордени жана медалдар менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка
Исраилов Советбек

Исраилов Советбек (1938, Аламүдүн району, Төлөк айылы) - композитор. СССР композиторлор союзунун мүчөсү (1979).
 
 1956-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайынын эл аспаптар бөлүмүндө окуйт.
 Экинчи курстан баштап Кыргыз филармониясынын К. Орозов атындагы эл аспаптар оркестринде иштейт.
 Москвада өткөн Кыргыз адабияты менен искусствосунун экинчи декасына (1958) катышкан.
 1969-75-ж. Республикалык эл чыгармачылык үйүнүн фольклордук кабинетинин ага методисти болуп иштейт.
 1969-75-ж. Кыргыз мамлекеттик Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунун композиция кафедрасында окуйт.
 1973-ж. Фрунзе шаарындагы № 2 музыкалык мектептин мугалими, Бүткүл союздук «Мелодия» фирмасынын Алматыдагы студиясынын Кыргызстан боюнча музыкалык Редактору (1977),
 1980-88-ж. Кыргыз ССР маданият министрлигинде иштеген.
 
«Жаштык», «Эне жөнүндө баллада» аттуу симфониялык поэманы «Өнүккөн өлкөм Кыргызстан» кантатаны, виоленгил менен фортепьяно үчүн сонаталарды, прелюдия ж. б. жанрлардагы чыгармаларды жазат.
 
Автор кыргыз угармандарына «Менин өлкөм», «Шайыр жаштар», «Унутулбайт», «Жаштык кезим» ж. б. патриоттук, лирикалык ырлары менен да белгилүү. Автордун симфониялык аспаптык-вокалдык чыгармаларынын өзөгүнө элдик обон-күүлөрдү алганы таасын байкалат.
Ардак грамота, медалдар менен сыйланган.

 Колдонулган адабияттар 
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Категория:Музыка