Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Өрт коюу

Өрт коюу — атайлап же байкабастыктан жасаган иш-аракеттердин натыйжасында өрт чыгуусу жана андан кийин өрттүн өз бетинче күчөп кетүүсү. Кылмыш-таануу мүлккө өрт коюуну (камсыздандыруу алдамчылыгы), коркунучтан өрт коюуну (пиромания, киши өлтүрүү), сексуалдык, көз караштык мотивдер боюнча, өч алуу, көрө албастыктан жана башка аракеттерди жаап-жашырууга багытталган кылмыш иретиндеги өрт коюуну ажыратып карайт. Байкабастыктан өрт коюу күйүүчү материалдардын жанында өрт чыгуучу булактарды талаптагыдай пайдаланбагандыктан келип чыгат, бирок техникалык түзүлүштөрдөгү бузулуулардан да келип чыгышы мүмкүн. Кылмыш-жаза укугу өрт коюуну ар дайым өз алдынча кылмыш курамына бөлүп караган жана эң оор кылмыш катары жазалап келген. Мындай мамиле айрым мамлекеттерде ушул кезге чейин сакталган. КР кылмыш-жаза мыйзамы боюнча өрт коюу өз алдынча кылмыш курамы катары эмес, кылмыш жасоонун жалпы коркунучтуу ыкмасы катары каралат (мүлктү атайлап жок кылуу же зыянга учуратуу, токойлорду атайлап жок кылуу же зыянга учуратуу, террорчулук, диверсия).
 Булактар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өрткө каршы тартип

Өрткө каршы тартип – өрт коопсуздугунун талаптарын алдыналууну жана өрт өчүрүүнү камсыз кылуучу адамдардын жүрүм-турум эрежеси, өндүрүштү уюштуруу жана/же имаратты (аймактарды) күтүү тартиби.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Өрттөн сактоо

Өрттөн сактоо – белгиленген тартипте түзүлгөн башкаруу органдарынын, күчтөр менен каражаттардын, а. и., өрттүн алдын алууну жана өчүрүүнү уюштурууга байланышкан биринчи кезектеги авариялык-куткаруу жумуштарын уюштурууга багытталган милдеттерди аткаруучу өрткө каршы түзүлмөлөрдүн жыйындысы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Рэкет

Рэкет (англ. racket – чуручуу) – АКШ мыйзамдарында опузалап коркутуп-үркүтүүгө шайкеш келген оор кылмыш. Р. «соодага коркутуу же зомбулук кылуу аркылуу жолтоо болуу» катары аныкталат (АКШ мыйзамдарынын топтому, 18-титул, 95-глава). КР мыйзамдарында бул аталгы колдонулбайт, бирок акыркы кездеги юридикалык публицистикада көп колдонулууда.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Саботаж

Саботаж (фр. sabotage ) – кезинде СССР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган, кылмыш-жаза укугундагы кылмыштардын бири. Өкмөт бийлиги менен мамлекеттик аппараттын ишин солгундатуу максатында, белгилүү бир милдеттердин кимдир бирөө тарабынан аң-сезимдүү түрдө аткарылбашынан же атайылап тийди-качты аткарылышынан көрүнөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Садизм

Садизм – мыкаачылык тарткылыгы, башка бирөөнүн кыйналуусунан ыракат алуу. Француз жазуучусу маркиз де Саддын (1740–1814-жж.) атынан аталып калган. С. өз өнөгүнө ыпылас жыныстык катнаш аркылуу кыйнап-кыстоо көрсөтүүдөн улам канагаттануу алуунун кеңири таркаган көрүнүшү болуп саналат. Анын карама-каршысы – мазохизм; кээде С-дин аралаш таризинде кезигет. С. жоопкерчиликти оордотуу жагдайындагы кылмыш жасоо (өзгөчө мыкаачылык, келекелөө менен катар) ыкмасы катары жиктелет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Сайыш (мелдеш)

Сайыш (мелдеш) – тобокелчиликке негизделип, 2 же андан көп жеке дагы, юридикалык жактардын ортосунда туш келер-келбестиги али белгисиз жагдайларга байланыштуу болгон утуш жөнүндө түзүлгөн макулдашуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Сактоо

Сактоо – КР жарандык мыйзамдары боюнча, сактоо келишиминин же мыйзамдын негизинде пайда болуучу милдеттенме. Мыйзамдын негизинде С. боюнча милдеттенме жоопкерчиликтүү С. болуп эсептелет. Ал сатып алуучу (алуучу) өзүнө апкелинген товардан (м.: жараксыздыкка чыгарылган) баштарткан учурда пайда болот. С. материалдык баалуулуктарды өзүнчө бөлүнгөн, жабдылган, кайтарылган жайда, чийки заттарды, материалдарды, товарларды узак убакытка сактоонун эрежелерине жана нускоолоруна ылайык сактап турууга багытталган.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Сактоо келишими

Сактоо келишими – бир тарап (сактоочу) өзүнө экинчи тарап (буюм тапшыруучу) берген буюмдарды сактоого жана толугу менен кайтарууга милдеттенген келишим. Сактоо келишими буюм сактоого өткөрүлүп берилген учурдан тартып түзүлдү деп эсептелет. КР жарандык мыйзамдарына ылайык сактоочу коммерциялык уюм же болбосо сактоону өзүнүн кесиптик ишинин бир максаты катары ишке ашырып жаткан коммерциялык эмес уюм болуп саналган С. к. боюнча буюмду келишимде көрсөтүлгөн мөөнөткө алуу милдети каралышы мүмкүн. Сактоочу буюмду С. к. аныкталган мөөнөттөн мурда кайтарууга акысы жок. Эгер келишимдин шарттарынан улам сактоо мөөнөтү аныкталбаса жана аныкталышы мүмкүн болбосо, ал буюмду берүүчү талап кылганча сактоого милдеттүү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Сактоонун кепилдик мөөнөтү

Сактоонун кепилдик мөөнөтү – даярдап чыгаруучу тарабынан белгилүү бир убакыт ичинде эрежелерди так сактаганда гана, продукциянын өзүнө таандык керектөө касиети менен колдонуу көрсөткүчтөрү сактала тургандыгы тууралуу берилген кепилдигинин мезгил аралыгы. С. к. м. ичинде продукция өз багытында колдонууга гана мүмкүн болбостон, аны чыгарып жатканда эле белгиленген сапаттык көрсөткүчтөрүн сактап калууга тийиш.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Сактык көзөмөлгө алуу

Сактык көзөмөлгө алуу – өнөржайга, баалуу металлдарды, асыл таштарды жана андан жасалган буюмдарды колдонуу, жүгүртүү, каттоого алуу, сактоо, аталган баалуулуктар менен аткарымдарды ишке ашыруу боюнча уюштуруу-техникалык жана укуктук ишчаралардын тутуму.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салмак эсеби

Салмак эсеби – тартылган арбир товардын орду менен өлчөмү тууралуу толук баяндаган, эсепке жана фактурага тиркелип берилүүчү документ.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык агенти

Салык агенти – КР мыйзамдарына ылайык, салык төлөөчүнүн салыктарын эсептөө, кармап калуу жана аларды бюджетке чегерүү боюнча милдет жүктөлгөн жактар; салык салуу субъектисинин атынан иш жүргүзгөн, бирок анын кызматкери болуп саналбаган субьект.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык базасы (салык негизи)

Салык базасы (салык негизи) – салык салына турган объектинин нарктык ж. б. жактан мүнөздөмөсү. Эгер салык обьектиси табылган пайда болсо, анда С. б. – бул нарктык чегерим көлөмү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык боюнча бересе

Салык боюнча бересе – негизги салык көлөмү боюнча бересени, салык боюнча пайыз жана жазапул санкцияларын, ошондой эле бюджет пайдасына түшүүчү башка кандай гана болбосун карыздарды камтыган береселер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык боюнча кеп-кеңеш берүү

Салык боюнча кеп-кеңеш берүү – КР салык мыйзамдарына ылайык, салыктарды төгүүдө жана чегерүүдө жарандар менен юридикалык жактарга көзкарандысыз салык кеп-кеңешчилеринин адистик жардам көрсөтүүсү. Салык кеп-кеңеши өзүнө төмөндөгүлөрдү камтыйт: а) кардарларына (ишеним берген жактарга) салык маселелери боюнча өзүнө берилген тапшырманын чегинде кеп-кеңеш берүү, бухгалтердик эсеп менен отчеттуулукту жүргүзүүгө жардам көрсөтүү, салык салуу максаты үчүн документтерди түзүү; б) өз кардарларынын (ишеним берген жактарынын) атынан жана алардын тапшырмасы боюнча ашыкча төлөнгөн салыктарды кайтарып берүү; КР Салык кызматынын кызмат адамдары тарабынан келтирилген зыяндын ордун толтуруу, талаптарын коюу; в) өз кардарларынын (ишеним берген жактарынын) атынан жана алардын тапшырмасы менен салык салуу маселелери боюнча сотто, салык полициясында, салык инспекциясында ж. б. укук коргоо органдарында өкүлчүлүк кылуу; г) салык салуу талаш-тартыштары боюнча көзкарандысыз эксперт катары сот, укук коргоо ж. б. органдардын ишине катышуу; д) туура эмес кеп-кеңеш бергендиги, адистик адеп-актык каада менен КР мыйзамдарын бузгандыгы үчүн жооп-керчилик.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык бычымы

Салык бычымы – кирешенин акча бирдигине (эгер акча капиталынан түшкөн киреше болсо), жер аянтынын бирдигине, товарды өлчөө бирдигине карата салынган бирдикке карата салык көлөмү ж. б. у. с. салык төлөөчүнүн кирешесине карата пайыз түрүндө каралган С. ч. адатта салык квотасы аталат. С. ч-нин негизги түрлөрү: өтүмдүү – киреше көлөмүнө карабастан бирдикке (кээде баардык объектиге) карата эң жогорку өлчөмдө белгиленет (кара:Иш жүзүндөгү салык); теңдештик – анын көлөмүн эсептен чыгаруу менен, кирешеге карата бирдей таасир этет (кара: Пропорционалдык салык салуу ); өсүүчү – салык салынган кирешенин өсүшү боюнча өсүп жүрүп отурат (кара: Прогрессивдик салык салуу ).
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык жарнагы

Салык жарнагы – салык төлөөчүнүн белгилүү бир мезгил аралыгында тапкан кирешеси жана ага карата колдонулган жеңилдиктер жөнүндө ырасмий билдирүүсү. С. ж. менен аракеттеги салык салымынын ченинин негизинде төлөмгө жаткан салык көлөмүнө көзөмөлдүк кылынат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык жылы

Салык жылы – салык төлөөчүлөр үчүн календардык жыл (1-январдан 31-декабрга чейин) салык жылы болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык колтийбестиги

Салык колтийбестиги – улуттук же эларалык укукка ылайык, айрым юридикалык же жеке жактарга салык төлөө милдеттенмесинен бошонуу укугунун берилиши. Мисалы, КР аймагында КРУБга С. к. берилген. Ошентип, КРУБ, анын обулустук башкармалыгы, анын менчиги, мүлкү менен кирешелери, ошондой эле бүтүмдөр менен аткарымдар баардык салыктардан, бажы жана башка жыйымдардан, мамлекеттик алымдардан бошотулган. С. к. КРУБ түзгөн юридикалык жактарга таркатылбайт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык мезгили

Салык мезгили – салык салуу максаты үчүн белгиленген эсептөө мезгили.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык милдеттенмеси

Салык милдеттенмеси – мамлекеттик бюджеттин пайдасы үчүн салык мыйзамдарына белгиленеген милдеттүү төлөмдөрдүн Салык кызматы тарабынан салык төлөөчүгө көрсөтүлгөн суммасы, ошондой эле салык төлөөчүнүн салык Мыйзамдарында аныкталган милдеттенмеси.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык объектиси

Салык объектиси – баарына салык милдеттенмеси байланышкан жана сапаты салыктын көлөмүн (кошундусун) аныктаган предмет же укук. Мүлктүн айрым түрлөрү, киреше, пайда, товар (кызмат көрсөтүү) жүгүртүмдөрү, пайдалануу укугу ж. б. С. о. болуп саналат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык пландаштыруусу

Салык пландаштыруусу – юридикалык жактардын ишмердүүлүгүндөгү аргандай варианттарынын ортосундагы иргөө жана келип чыгуучу салык милдеттенмелеринин мүмкүн болушунча төмөнкү деңгээлине жетишүүгө багытталган активдерин жайгаштыруу. С. п-нун өзөгүндө мыйзам тарабынан белгиленген баардык жеңилдиктерди мүмкүн болушунча толук жана туура пайдалануу, ошондой эле салык органдарынын ишине баа берүү жана мамлекеттин салык, бюджет, инвестициялык саясатынын негизги багыттарын каттоо жатат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык өргүүсү

Салык өргүүсү – белгилүү бир мезгил аралыгында ишканалар менен уюмдар фирмалардын тигил же бул тобунун тигил же бул салыктан бошотулушу мыйзамда белгиленген мөөнөт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салуу

Салык салуу – салыкка эсеп-кысап жүргүзүү жана төлөө таризинин тутуму. КР салык мыйзамдарына ылайык, С. с. элементине төмөндөгүлөр кирет: а) С. с. объектиси; б) салык базасы; в)салык мезгили; г) салык чени; д) салыкты чегерүү тартиби; е) салыкты төлөө тартиби менен мөөнөтү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салуу бирдиги

Салык салуу бирдиги – салык базасынын сандык көрсөткүчүн билдирүү үчүн пайдалануучу салык салуунун чен-өлчөмү. Алып айтсак, автоунаа каражаттарынын ээлеринен салык алуунун чен-өлчөмү катары кыймылдаткычынын ат күчү же киловатт менен аныкталуучу кубаттуулугу эсептелет. Салык салуу максатында тандалып алынган кубаттуулукту өлчөө бирдиги С. с. б. болуп саналат. Салык салуунун мүмкүн болгон бир катар мүмкүнчүлүгүнүн тигил же бул бирдигин тандап алуу ылайыктуулугуна, ошондой эле салтка жараша болот. М.: жер салыгын салууда өлкөдө кабыл алынган өлчөө бирдиги (гектар, теше, чарчы метр ж. б.) колдонулат. Кирешеге жана тапкан пайдага салык салууда С. с. б. катары улуттук акча бирдиги колдонулат. 
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салуу объектиси

Салык салуу объектиси – салык төлөөчүнүн жылдык жыйынды кирешесинин ортосундагы айырма катары эсептелген жана КР салык мыйзамдарында каралган алып салуулар колдонулган киреше. Андан башка С. с. о-не көп жылдык бак-дарактарды жана салык салуу объектиси болуп эсептелбеген кыймылсыз мүлктү албаганда турак үйлөр, квартиралар, пансионаттар, дем алуу үйлөрү, санаторийлер, курорттор, өндүрүштүк, администрациялык, өнөр жайлык жана башка имараттар менен курулмалар кирет. С. с. о. болуп эсептелбеген кыймылсыз мүлктүн объекттеринин тизмеси КР ЖКнын тарабынан бекитилет.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салуу усулу

Салык салуу усулу – салык базасынын өсүшүнө жараша салык өлчөмүн өзгөртүү тартиби. 4 негизги С. с. у. бар: тең, пропорционалдуу, прогрессивдүү жана регрессивдүү салык салуу.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салуунун предмети

Салык салуунун предмети – тийиштүү салыкты салууну негиздеген факты жүзүндөгү (юридикалык эмес) белгилер. М.: эгер жерге болгон салык объектиси жер участогуна менчик укугу болуп саналса, анда С. с. з. – бул жер участогунун өзү болот.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салынуучу жеткирип берүүлөр

Салык салынуучу жеткирип берүүлөр – КР салык мыйзамдары боюнча, КРде акы төлөө менен КР аймагына товарларды ташып жеткирүү, иш жана тейлөө кызматын аткаруу, кошумча нарк салыгынан бошотулган ташып жеткирүүлөрдөн сырткары, салык салынган объектилер тарабынан ишке ашырылуучу товар экспорту, жумуш менен тейлөө кызматын аткаруу, КРдеги туруктуу мекемелер менен байланышпаган КР аймагындагы резидент эместер тарабынан жасалуучу товар ташуулар, жумуш менен кызмат көрсөтүүлөр.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салынуучу жүгүртүм

Салык салынуучу жүгүртүм – белгилүү бир мезгил аралыгында кошумча нарк салыгына киргизилбеген баардык салык салынган ташып келүүлөрдүн жалпы баасы.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салынуучу импорт

Салык салынуучу импорт – кошумча нарк салыгынан бошотулган товар ташып келүүлөрдөн сырткары, КР бажы аймагына товар ташып келүүлөрдөн.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салынуучу киреше

Салык салынуучу киреше – салык салынууга жатуучу юридикалык жана жеке жактардын дүң кирешесинин бир бөлүгү. С. с. к. салык төлөөчүнүн дүң кирешесинен мыйзамда белгиленген жеңилдиктерди чыгарып салуу жолу аркылуу аныкталат.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык салынуучу субъект

Салык салынуучу субъект – кошумча нарк салыгын төлөөчү катарында каттоодон өткөн же каттоодон өтүүгө жата турган субъект.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык текшерүүсү

Салык текшерүүсү – салык мыйзамдарында жана социалдык камсыздандыруу жөнүндөгү мыйзамдарда белгиленген талаптардын салык төлөөчүлөр (милдеттүү түрдөгү патенттик негизде экономикалык ишмердүүлүк кылгандардан тышкары) тарабынан аткарылышы Салык кызмат органдарынын ыйгарым укуктуу кызмат адамдары тарабынан жылына бир жолу толук текшериле турган ишчаралар топтому.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык төлөөдөн баштартуу

Салык төлөөдөн баштартуу – салык тартибин бузуулардын эң кеңири таралган жана абдан коркунучтуу түрлөрүнүн бири. Эреже катары, уюмдун салык жеңилдиктеринен мыйзамсыз пайдалануулары, салыктарды өз убагында төлөбөөлөрү жана кирешелерди жаап-жашыруулары, салыктарды эсептөө жана төлөө үчүн документтерди өз убагында же такыр бербей коюулары түрүндө ишке ашырылат. Ошентип, С. т. б. учурларында уюм же жеке жак мыйзам боюнча салык төлөөчү болуп эсептелишсе да, бирок мыйзам тарабынан тикелей же кыйыр тыюу салынган ыкмаларды колдонуу менен, өздөрүнүн салык милдеттенмелерин азайтышат, же болбосо такыр эле төлөшпөйт, же аларды талаптагыдай төлөшпөйт.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык төлөөчүнүн салыктык далдаштыруу номери

Салык төлөөчүнүн салыктык далдаштыруу номери – салык салынган субъектти каттоо үчүн берилүүчү каттоо номери: жеке жактарга КР Социалдык фонду, юридикалык жактарга КР Салык кызматы тарабынан берилетАдамдын ИНН номери барбы-кантип билүүгө болот?.

Азыркы учурда жеке жактан ИСН жумушка кабыл алууда талап кылынышы мүмкүн, бирок аны алуу ыктыярдуу бойдон калууда. Мамлекеттик кызматкерлерге жана жеке ишкерлерге гана зарыл, бирок ошол адамга карата салыктык эсепти жүргүзүү зарыл болгон учурда, адамга билдирбестен номер ыйгарылышы мүмкүн.

Россия үчүн виза талап кылбайт тартипте Россия кирген чет өлкөлүк жарандардын жана убактылуу жашоого уруксат алган, Кыргыз Республикасынын кирген күндөн тартып 12 айдын ичинде салык эсепке алуу жөнүндө күбөлүктүн же отчеттун көчүрмөсүн берүүгө милдеттүү.

Бул иш жүзүндө бардык документтердин жеке маалыматтарды колдонуу ордуна салык эсепке алуу колдонулат.

Юридикалык жактардын жана жеке ишкерлердин бухгалтердик жана салыктык отчеттору ИСНди камтышы керек.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр