Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Сасанийлер мамлекети

Сасанийлер мамлекети ( [Ērānšahr] — «ирандыктардын (арийлердин) мамлекети»; ) — азыркы Ирак менен Ирандын аймагында, парфян сулалеси Аршакиддердин бийлиги кулашынын жана бийликке перс сулалеси Сасанийлердин келишинин натыйжасында түзүлгөн мамлекет. Ал 224-дөн 651-жылга чейин жашаган. Кээде Сасанийлердин мамлекетине карата империя термини колдонулат.

Сасанийлердин сулалеси Ардашир I Папакан тарабынан, Аршакид сулалесинен болгон парфян падышасы V Артабандын ( Ardavan) үстүнөн болгон жеңиштен кийин негизделген. Акыркы сасаний шахиншахы (Падышалардын падышасы), Араб халифалыгы менен болгон 14 жылдык күрөштө жеңилүүгө учураган III Йездигерд (632—651) болгон.

Империя эң жогорку гүлдөшүнө Хосров I Ануширвандын тушунда жеткен, ал эми чегарасынын эң чоң (бирок кыска убактылуу) кеңейиши II Хосров Парвиздин (Абарвез, Апарвез, «Жеңген») — I Хосров Ануширвандын небереси жана III Ормизддин баласынын башкаруусунда жеткен, жана ага азыркы Ирандын, Ирактын, Азербайжандын, Армениянын, Афганистандын жерлери, азыркы Түркиянын чыгыш бөлүгү жана азыркы Индиянын, Сириянын, Пакистандын бөлүктөрү кирген; сасанийлердин мамлекетинин аймагы аз-аздап Кавказ, Борбордук Азияны, Араб жарымаралы, Египтти, азыркы Иорданиянын, Израилдин жана Палестинанын жерлерин камтып, Сасанийлик Иранды дээрлик Ахеменийлердин дөөлөтүнчөлүк чекке (кыска убактылуу болсо да) жеткирген.

VII кылымдын ортосунда Сасанийлердин империясы Араб халифалыгы тарабынын талкаланган жана жуткурулган.

Сасаний империясы
Категория:Ирак тарыхы‎
Категория:Иран
Сокс (мышык)

Кот Сокс (март 1989 — 20 февраля 2009) АКШ президенти Билл Клинтондун президенттик убагында үйбүлөөсүнүн сүйүктүү жаныбары болгон. Клинтондун биринчи жыл башкаруусунда, мурдакы үйү жок болуп, үй-бүлөөгө кабыл алынгандан баштап сүйкүмдүү болуп калган. Клинтон өзүнүн постунан кеткенден кийин, Сокс Клинтондун мурунку секретаршасы Бэтти Кэрри менен жашап, Бадди аттуу ит пайда болуп аны менен көпөк уланган конфликтке чейин болгон.

 Биография 
Сокс Клинтондордун үй бүлөсүнө 1991 жылы кабыл алынган, ал Челси Клинтондун колуна ал өзүнүн музыка мугалиминин үйүнөн чыгып келе атканда секирген, Литл-Рок, Арканзас штатында, Сокс болсо өзүнүн кандык «Мidnight» (англ. «жарым түн») аттуу байкеси менен ойноп жаткан эле. Кийинчэрээк Мidnight башка үй бүлөгө кабыл алынган. 

Билл Клинтон президент болгондо, Сокс үй бүлөсү менен губернатор особнягынан Ак үйгө көчүп келген жана Биринчи үй бүлөнүн сүйүктүүсү болуп калган.

Бирок, кийинчерээк ал биринчи мышык наамын мамлекеттин "биринчи ит" аталган "Бадди" лакаптуу лабрадор итине алдырып койгон, аны болсо Клинтон 1997 жылы алып келген. Сокс Бадди менен жашоону көтөрө алчу эмес. Ал Баддини жактыра берчү эмес, агаг Клинтон минтип айткан:"Мен бул экөөнү жараштыргандын ордуна, жөөтөрдү палестиндиктер менен элдештирген оңой " деген. Клинтон үй-бүлөсү менен 2001 жылы Ак үйдөн кеткенде, алар башка үйгө көчүп келишкен, бирок Соксту Клинтондун секретаршасы Бэтти Кэрринин колуна калтырышкан, ошентип эки жаныбардын маселесин чечели дешкен. Бадди бир жыл өткөндөн кийин, 2002 жылы, автобустан каза болгон.

thumb|Бэтти Кэрри менен.

 Бэтти Кэрри менен жашоо 
2004 жылдын Тогуздун айында, Сокс публикада Кэрринин жеке клубда чыгуу байланышында пайда болду. Сокс аны коштоп жүргөн жана фото сессияда катышкан. 
2008 жылдын Кулжа айында Сокс Беттинин күйөөсү болуп Голливуд, Мэриленд штатында, Вашингтондон 80 миль алыс жерде болгон, бирок ден соолугуна байланыштуу көйгөйлөрү менен: чачтын түшүүсү, бөйрөк көйгөйлөрү, салмак жоготуу жана башкалар.

 Каза болгону 
2008 жылдын Бештин айында, билдирилгендей Сокстун денсоолугу начарлады, байкаганка караганда өнүгүп аткан рак оорусу менен.
Сокс 2008 жылдын Бирдин айында Голливуде, Мэриленд штатында, жаак рак оорусун көтөргөндөн киийн уктатылган. Сокско 2009 жылдын жазында жыйырмага толмок.

 Шилтемелер 
 Сокс и Бадди
 Сокс
 Socks Clinton and other presidential felines
 Новость о смерти 

Категория:Сүт эмүүчүлөр‎
Категория:Атактуу жаныбарлар
Категория:Туулгандар 1989-жылы
Категория:Өлгөндөр 2009-жылы
Алтынбек Исмаилов

Алтынбек Исмаилов thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Алтынбек ИсмаиловТуулган жылы: 1982-жылы 1-январь Туулган жери: Көлдүк айылы, Өзгөн району, Ош облусу, КыргызстанӨлкө: 22px|border|Кыргызстан желегиКыргызстанИшмердүүлүгү: акынУчурдагы кызматы: Окутуучу

Алтынбек Исмаилов 1982-жылы Ош облусунун Өзгөн районуна караштуу Көлдүк айылында туулган. 2005-жылы Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин түркология факультетин бүтүргөн. Алгачкы “Таш күзгү” аттуу поэтикалык жыйнагы 2008-жылы жарык көргөн. Ырлары азербайжан, англис, башкыр, грузин, казак, кытай, түрк, түркмөн, өзбек жана орус тилине которулган. Ал көркөм котормого да аралашып, суфистик-мистикалык поэзиянын ири өкүлдөрү Мевлана Желаледдин Руми менен Юнус Эмренин ырларын түркчөдөн кыргызчага которуп, өзүнчө китеп кылып чыгарган. А. Исмаиловдун тил, адабиятка байланышкан илимий макалалары эл аралык жана жергиликтүү газета, журналдарга жарыяланган. 2005-жылы Крымда өткөн «Түрк калктарынын эл аралык  VI поэзия  фестивалынын», 2006-жылы Астана шаарындагы чыгармачыл жаштардын эл аралык «Шабыт» поэзия фестивалынын, 2007-жылы Түркияда өткөн IX Эл аралык поэзия фестивалынын дипломанты болгон. 2007-жылы Мевлана Желаледдин Руминин 800 жылдык мааракесине арналган Республикалык мелдештин баш байге ээси, 2008-жылы Республикалык жаштардын Жолдошбай Абдыкалыков атындагы адабий сыйлыгынын лауреаты, 2011-жылы Кыргыз Радиосунун 80 жылдыгына карата өткөрүлгөн Акындык өнөр боюнча «Таланттар таймашы» уктуруусунун жеңүүчүсү деп табылган. 2015-жылы Эл аралык ТҮРКСОЙ уюму уюштурган “Беш акын” теледолбоорунун баш байгесине татып, 2016-жылы Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын “Кыргыз тили” төш белгиси менен сыйланган. 2021-жылы Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун “Алтын калем” жана Республикалык Жолон Мамытов атындагы адабий сыйлы, ал эми 2022-жылы Түркия Жазуучулар союзунун Сезайи Каракоч атындагы адабий сыйлыгы ыйгарылган. 2006-жылы Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун мүчөлүгүнө кабыл алынган. 2007-жылдан бери Түрк дүйнөсүнүн жаш жазуучулар союзунун Кыргызстандагы координатору. Учурда Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин Чет тилдер жогорку мектебине караштуу Кыргыз тили координаторлугунун координатору болуп эмгектенүүдө. 

 Жарык көргөн китептери 

 Кыргыз тилинде 

 Таш күзгү: Ырлар. – Б.: Бийиктик, 2008.  56 б.
 Таш күзгү: Ырлар. (2-басылышы). – Б.: Бийиктик, 2009.  56 б.
 Таш күзгү: Ырлар. (3-басылышы) – Б.: Бийиктик, 2012.  56 б.
 Агыш түн: Ырлар жана котормолор. – Б.: Danek books, 2020.  168 б. .

 Котормолору 

 Юнус Эмре: Сүйүүнүн Султаны Юнус Эмре. – Б.: Бийиктик, 2005. – 120 б.
 Юнус Эмре: Сүйүүнүн Султаны Юнус Эмре. (2-басылышы). – Б.: Бийиктик, 2010. – 120 б.

Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы (Кыргызпатент)/Түзүүчүлөр: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. Т.2 – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6

Категория:Инсандар:Кыргызстан
category:Акындар
Автомобиль жолу

Автомобиль жолу — автомобилдердин белгилүү жүк жана ылдамдык менен үзгүлтүксүз, ыңгайлуу жана коопсуз кыймылын камсыз кылуу үчүн ылайыкталган жол курулуштарынын комплекси. Эл чарбачылык маанисине жана жол кыймылына жараша автомобиль жолу мамлекеттик, облустук, райондук, долбоорлоо нормасы жана курулушу боюнча техника беш категорияга бөлүнөт.
700px|center
600px|thumbnail|center|Автомобиль жолунун туурасынан кесилишиндеги көрүнүшү.
Автомобиль жолунун туурасынан кесилгендеги көрүнүшүн аныктоочу негизги элементтери: в чекиттеринин ортосундагы аралык а — топурак төгүлгөн тилкенин туурасы (эни), б — жолдун автомобиль жүрүүчү бөлүгү, г — жолдун автомобиль убактылуу токтой турган четтери, д — жолду бөлүүчү жантайма арыкча; е — кашат тилкеси, бул жерде жөө адамдар жана велосипедчендер жүрө турган жол салынат, байланыш каражаттары орнотулат. 
 Машина жүрүүчү бөлүк 
Автомобиль жолунун машина жүрүүчү бөлүгү — жолдун негизги элементи. Анын бетине абдан бекем жол-курулуш материалдары төшөлөт. Төшөлгөн материал жылмакай эмес бүдүрлүү келип, тегиз жана автомобилдин дөңгөлөгү жакшы сүрүлүшкөндөй болушу керек. Автомобиль жолунун өзөн, терең коо жана башкалар менен кесилишкен жеринде жасалма курулуштар, көпүрө курулуп, ири түтүктөр орнотулат, өткөөлдөр жасалат. 
Кыймылды жөнгө салуу үчүн автомобиль жолуна жол белгилери жана көрсөткучтөр коюлат. Кыргызстанда 1928-ж. 5103 км жол болуп, анын 35 км гана катуу төшөм (асфальт, бетон, кара шагыл жана башкалар) менен капталган. 1940-ж. катуу төшөм менен капталган жолдун жалпы узундугу 1,2 миң км ге жеткен. Улуу Ата Мекендик согуштан кийин Кыргызстанда Фрунзе — Рыбачье — Нарын — Торугарт, Нарын — Казарман, Ысык-Көлдүн тегереги, Фрунзе- Хорог, Талас — Жамбыл сыяктуу ири жолдор курулган, пайдаланылууда. 
 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет энциклопедиясы 1-т. -Б.:1976.
Категория:Кыргызстан
Категория:Автомобиль
Агава

300px|thumbnail|right|Америка агавасы; а — гүлү.
Агава (лат. Agáve, грек. Αγαυε — Кадманын кызынын аты, Пенфейдин энеси) — амариллистер тукумундагы өсүмдүк. Сабагы кыска, жалбырактары калың, чети тикенектүү. Чогуу өскөн жалбырактардын орто ченинен гүл сабагы (12 м ге чейин) өсүп чыгат. Гүлү көп. Агава 6—15 жылда бир жолу гүлдөйт. Мөмөсү бышканда, өсүмдүк куурап калат. Мексикада агаванын 300дөн ашык түрү жапайы өсөт. Крымдын түштүгүндө, Кавказдын Кара деңиз жээктеринде парктарда өстүрүлөт. Агаванын көп түрлөрүнүн жалбырактарынан аркан, жип эшип, таар токушат, калдыктарынан кагаз жасалат. Гүлдөө алдында алынган канттуу ширесинен алкоголь ичимдиктер даярдалат. Агаванын кай биринин тамыры медицинада дары-дармек катарында колдонулат. Кыргызстандын парктарында кооздук үчүн өстүрүлөт.
 Галлерея 

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет энциклопедиясы 1-т. -Б.:1976.
Категория:Өсүмдүктөр
Ямакаси

Ямакаси - паркур спорту менен машыккан — франциялык команда.

 Сөздүн этимологиясы 
Ямакаси (лингала ''Ya makási'). тилинен алынып биздин тилде “чың денелүү, духу күчтүү эркектер “ же “чыныгы эркектер” ,”чыдамкайлык” деген маанини түшүндүрөт ».

thumb|right|300px|Ямакаси тобунун толук курамы
 Топтун курамы 
Бул команда 1987-жылы Давид Белль жана Себастьян Фукан тарабынан түзүлгөн. 
Топ түзүлгөндө төмөнкү 8 адамдан турган
 Давид Белль (David Belle)
 Себастьян Фукан (Sébastien Foucan)
 Ян Нотра(Yann Hnautra)
 Чарльз Пирье (Charles Perrière)
 Малик Диуф (Malik Diouf)
 Лоран Пьемонтези (Laurent Piemontesi)
 Жулиан Нгуба-Бок (Guylain N’Guba-Boyeke)
 Шау Бель Дин (Châu Belle Dinh)
 Вильям Белль (Williams Belle)
Аты аталган команда өз өлкөсүндө зор ийгиликтерге жетишкен. Атап айтсак "Stade 2"деген француз каналынын спорттук программасынын катышуучулары, ошондой эле I AM группасынын клибинин баш каармандарына айланышкан.1997-жылдын 31-майында алар Которулуу Искусствосунун Ассоциациясын (Ассоциация Искусства Перемещения же The Art Of The Movement Association) түзгөн. Себастьян аны негиздеп жана ага логотип иштеп чыккан болчу.1998-жылы «Ямакаси» «Notre Dame de Paris» мюзиклинин трюктарына катышууга чакырылат.Дал ушул мюзиклден түшкөн сунуш команданын чачырашына алып келген. Себеби курамдагы Ян, Чарльз, Жульян, Шау, Вильям мюзикл менен 2 жылдык келишим түзүшсө, Давид менен Себастьян мюзиклде калууну ылайыксыз деп табышат. Себеби бул жерден Давид паркурду уурулукка колдонууга каршы чыккан. Ошондой эле алардын максаты кино, телевидение жана шоуго чыгуу эле. Натыйжада 1998-жылдын 17-февралында Которулуу Искусствосунун Ассоциациясы тарап, «Ямакаси» тобу чачыраган. Топтогу адамдардын паркур спортуна болгон көз караштарынын дал келбестигинен улам 
бүгүнкү күндө бул команда толук түрдө жашоосун токтоткон.
.

 Majestic Force 
Ямакаси чачырап кеткен соң анын 4 өкүлү Majestic Force аттуу долбоор түзгөн.

 Majestic Force тобунун катышычуулары: 

 Ян Хнаутра (Yann Hnautra)
 Лоран Пьемонтези (Laurent Piemontesi)
 Шау Бель Дин (Châu Belle Dinh)
 Вильям Белль (Williams Belle)

 Тасмалары 
Ямакаси командасы жана алардын чеберчиликтери паркур спорту тууралуу 2 көркөм тасма тартылган:

 Ямакаси: Жаңы самурайлар (фильм)
 Ямакаси 2: Шамалдын балдары (фильм)

 Дагы караңыздар 
 Паркур
 Фриран
 Белль, Давид
 Фукан, Себастьян
 Хнаутра, Ян

 Эскертүү 

 Интернеттеги шилтемелер 
 Сайт Majestic Force
 История команды Ямакаси
 http://www.parkour.kz/zvezdy-parkura/yamakasi.html
 http://www.super.kg/article/?article=11223 

Категория:Паркур
Рецидив

РЕЦИВИД (лат. recidivus – кайра келген) – кылмыш-жаза укугунда өкүм аркылуу соттолгондугу алына элек же жоюлганга чейин жаңы кылмыш жасоо. Мыйзамга ылайык мындай учурда кылмышкерди жазалоо күчөтүлгөн тартипте өтөт. Соттолгондугу алынган же жоюлган учурда Рецидив каралбайт жана мындай аныктама Кыргызстандан тышкары Белоруссия, Өзбекстан ж. б. өлкөлөрдүн кылмыш-жаза кодексине киргизилген. Ал эми бул терминди колдонбогон өлкөлөрдө (мисалы, Германия, Польша, Франция ж. б.) өкүм чыгаруу учурунда эске алынат. Рецидид болгондугу карала турган болсо, анда анын жалпы жана атайын жагы аныкталууга тийиш. Түрдүү кылмыштар жасалса жалпы, окшош кылмыштар атайын жасалган кылмышка кирет.

 Адабият 

 Иванов Н. Г. Модельный уголовный кодекс. М.: 2003.

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Буудайыктар

Буудайыктар (лат. Harpia) — бүркүттөрдүн бир уруусу, булардын төмөнкү түрлөрү бар:
 таажылуу буудайык (лат. Н. harpyja)
 маймылчыл буудайык (Pitherophaga jefferi)

 Таажылуу Буудайык (лат. Н. harpyja)Орус тилиндеги Уикипедиядан алынды 
Таажылуу буудайык - сакталып калган бүркүттөрдүн эң ирилеринин жана күчтүүлөрүнүн бири. Буудайыктын денесинин узундугу 90-110 см. Канаттарынын чалгыны 2 метрге чейин жетет. Ургаачысынын салмагы 7,5-9 кг, эркектери 4-4,8 кг. Буудайыктын аркасы (жону) каралжын боз түстүү. Башынын түсү боз, көздөрү каралжын келип чоң болот, тумшугу салыштырмалуу кичине, бирок күчтүү, төбөсүндө кара чалгын таажысы бар. Башынан ылдый тарткан көгүш-бозомтук түс, алкымына келгенде агыш тартып, андан ылдый боору жана канаттары каралжын, ичи ак, буутары кара-чаар болот. Ыкыстаганда таажысы тик туруп калат. Жаш куштардын таажысынын түсү ачыгыраак болот. Буттары шадылуу жана абдан кубаттуу болуп чоң салмакты көтөр алат. Манжаларында курч узун кара тырмактары бар.

 Таралыш аймагы 
Бул ири бүркүт Борбордук жана Американын тропикалык токойлорунда жана түздүктөрүндө Мексикадан Бразилияга чейинки аймакта жашашат. 

 Элдик фольклордо 
Буудайык - кыргыз элдик оозеки чыгармачылыгында куштардын төрөсү, алп бүркүт катары сүрөттөлөт. 

Элдик макалда "Ит төрөсү -Кумайык, куш төрөсү - Буудайык" - деп айтылат. 

Семетей эпосунда 

"Буудайык конду туурума,
Талпына күндү чүмкөдү.
Булуту жок апачык,
Карартып күндү бүркөдү."
(Ж.Мамай)

Молдо Кылычтын "Буудайык" дастанында кыргыз саятчы мүнүшкөр буудайык кармап таптагыны сүрөттөлөт. 

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

 Шилтемелер 
 

Категория:Алгыр куштар
Категория:Канаттуулар‎
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Гавай гүлчүлдөрү

thumb|Pseudonestor xanthophrys.
Гавай гүлчүлдөрү — гүлдөн тамактанып жашоочу чымчыктардын бир тукуму.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Канаттуулар 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Гавиалдар

thumb|Ганга гавиалы (Gavialus gangeticus).
Гавиалдар — крокодилдердин бир тукуму, буларга өкүл катары (лат. Gavialus gangeticus) Ганга гавиалы ж.б. кирет.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Жаныбарлар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Гагаркалар

thumb|Alca torda.
Гагаркалар — (лат. Alca L.) — сууда сүзүүчү куштардын бир уруусу, буларга төмөнкү түрлөр кирет: (Pinguinus impennis) — канатсыз гагарка, (Plautus alle) — кидик гагарка.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Канаттуулар 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Кокуйөрдөктөр

thumb|Gavia pacifica.
Кокуйөрдөктөр (лат. Gavia) — сууда сүзүүчү куштардын бир түркүмү; булардын үч түрү белгилүү: ак тумшук кокуйөрдөк (лат. Gavia stellata) — кидик кокуйөрдөк, (Gavia immer) — түндүк кокуйөрдөк, тик кулак кокуйөрдөк, (лат. G. arctica) — кара төш кокуйөрдөк.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Канаттуулар 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Гагалар

thumb|кадимки гага (Somateria mollissima).
Гагалар (лат. Somateria) — өрдөктөрдүн бир уруусу, буларга төмөнкү түрлөр кирет; (S. spectabilis) — таранчаак гага, (S. stelleri) — кидик гага, (S. mollissima) — кадимки гага, (S. fisceri) — жаргак көз гага.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Канаттуулар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Гаделлалар

thumb|Gadella imberbis.
Гаделлалар (лат. Gadella) — океан тереңинде жашоочу балыктардын бир уруусу.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Балыктар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Гадикул

thumb|Гадикул
Гадикул (лат. Gadiculus argenteus) — треска балыктарынын бир майда түрү.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Балыктар 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Чаар жылан сымалдуулар

thumb|Cerastes gasperetti.
Чаар жылан сымалдуулар (лат. Viperidae) — уулуу жыландардын бир тукуму, буларга кыйла уруулар жана түрлөр кирет: уулуу жыландардын бир тукуму, буларга кыйла уруулар жана түрлөр кирет: Ибн-Синанын чаар жыланы (Cerastes vipera), аспис чаар жыланы (Vipera aspis), Бирманын чаар жыланы (Azemiops feae) —, кызыл-чаар жылан (Bitis gabonica), даракчыл жашыл-чаар жылан (Atheris chloroechis), даракчыл мүйүздүү чаар жылан (A. ceratophorus), даракчыл күдүрөк чаар жылан (A. squamiger), бакабаш жашыл-чаар жылан (Causus resimus), ромба темгилдүү бакабаш чаар жылан (C. rhombeatus), Кавказдын кызылчаар жыланы (Vipera kaznakowi), кидик чаар жылан (Bitis peringuegi), Кениянын чаар жыланы (Vipera hindii), бучук чаар жылан (Vipera latasti), тумшуктуу чаар жылан (V. ammodytes), керик чаар жылан (Bitis nasicornis), Ньясанын чаар жыланы (Vipera superciliaris), кадимки кара-чаар жылан (V. berus), Палестина чаар жыланы (Pseudoecerastes fieldi), Персия чаар жыланы (P. persicus), тикирекей каш чаар жылан (Bitis cornuta), мүйүздүү чаар жылан (Ceraster ceraster), Рассельдин чаар жыланы, Синаянын чаар жыланы (Atractaspis eugaddensis), талаш чаар жылан (Eristicophis macmahoni), боздон чаар жыланы (Vipera ursini), куйруктуу чаар жылан (Bitis caudalis), кынжынаар чаар жылан (Vipera russeli), чырылдак чаар жылан (Bitis arietane), Африканын чаар жыландары (уруу) (Bitis), бакабаш чаар жыландар (уруу) (Causus), ийинчи чаар жыландар (уруу) (Atractaspis), жалган мүйүздүү жыландар (уруу) (Pseudoecerastes), кадимки чаар жыландар (уруу) (Vipera), мүйүздүү чаар жыландар (уруу) (Cerastes).

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Жыландар 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Жейрендер

thumb|доркас жейрени (Gazella dorcas).

Жейрендер (лат. Antilopinae), бөкөн сымалдуулардын бир тукумчасы, буларга төмөнкү түрлөр жана уруу кирет: Африка жейрени (Gazella granti), дамажейрен (G. dama), доркас жейрени (G. dorcas), кызыл күрөң жейрен, жирафсымак жейрен (Litocranius walleri), кызыл мандай жейрен (G. rufifrons), кадимки жейрен (G. gazella), Пельцельн жейрени (G. pelzelni), ичке мүйүз жейрен (G. leptoceros), Спинк жейрени (G. spekei), Судан жейрени (G. tilonura), Томсон жейрени (G. Thomsoni) —, накта жейрендер (Gazella).

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Сүт эмүүчүлөр 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Кидик кашка чымчык

thumb|Кидик кашка чымчык.
Кидик кашка чымчык (лат. Parus minor) — кашка чымчыктардын бир түрү.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Канаттуулар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Галаго

thumb|upright|Демидов галагосу (Galago demidoff).
Галаго (лат. Galago) — арбак сымалдуу айбандардын бир уруусу, буларга төмөнкү түрлөр жана уруулар кирет: Аллен галагосу (лат. G. alleni), Демидов галагосу (G. demidovii), Сенегал галагосу (G. Senegalensis), жоон куйрук галаго (G. crassicaudatus), кидик галаголор (уруу) (Galagoides), кадимки галаголор (уруу) (Galago) жана ушундай сыяктуулар.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Сүт эмүүчүлөр‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Галакариддер

Галакариддер (лат. Galacaridae) — деңиз кенелеринин бир тобу.

 Колдонулган адабияттар 
А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Биология 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Галаксеялар

thumb|Galaxea fascicularis.
Галаксеялар (лат. Galaxea) — шурулардын бир уруусу.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Жаныбарлар 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Галаксия түспөлдүүлөр

thumb|Galaxias olidus.
Галаксия түспөлдүүлөр (лат. Galaxioidea) — балыктардын бир түркүмчөсү, буларга галаксиевидные (лат. Galaxiidae) — галаксия сымалдуулар тукуму жана төмөнкү түрлөр да таандык: дөө галаксия (Galaxias alepiodotus), Тасмания галаксиясы (G. upcheri).

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Балыктар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Галатеатаума

thumb|Thaumatichthys binghami.
Галатеатаума (лат. Galatheathauma, syn. Thaumatichthys) — тереңде жашоочу кайырмакчан балыктардын бир түрү.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Балыктар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар
Галатея

thumb|Галатея.
Галатея (лат. Tanysiptera galatea) — чабакчыл чымчыктардын бир түрү.

 Колдонулган адабияттар 
 А. А. Алдашев. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9

Категория:Канаттуулар‎ 
Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар