Zhantas/Cleaned-Kyrgyz_Wikipedia huggingface dataset:
Трубецкой Сергей Николаевич

Сергей Николаевич Трубецкой thumb|center|200pxЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Сергей Николаевич ТрубецкойТуулган жылы: 1862-жылы 23-июльТуулган жери: Калуга, Орусия империясыӨлкө: Орусия империясыКаза болгон жылы: 29 сентябрь 1905 (43 жашында)Каза болгон жери: Санкт-Петербург, Орусия империясыИшмердүүлүгү: философ-идеалист 

Трубецкой Сергей Николаевич (1862–1905) – орус философ-идеалисти. 

 Өмүр таржымалы 
1885-жылы Жогорку окуу жайын бүтүрүп, Москвадагы университетте окутуучу болуп иштей баштаган. 
Философия профессору жана Москва Университетинин шайланган биринчи ректору.1900–1905-жылдары «Философиянын жана психологиянын маселелери» деген журналдын редактору болгон). Мээсине кан куюлушуп кайтыш болгон.

 Философдун жолу 
200px|left|thumb|Соловьев Вл.С., Трубецкой С.Н., Грот Н.Я., Лопатин Л.М.
Орус философу В. С. Соловьёвдун жолун жолдоочу, Трубецкий философия жана диндердин ара байланышына жана өз ара байланышына, христиандык дин окутуучун талдаганга жана ошондой эле өлбөстүк суроолоруна өзгөчө көңүл бурган
Киреевскийдин, Хомяковдун, Соловьевдун көз-караштарына кошулган. Чексиздик Трубецкойдун түшүнүгү боюнча, сезимдердин кудайга багытталган формалары. Антикалык философия боюнча дагы көптөгөн эмгектерди жараткан.

 Монографиялары 
 Байыркы Грециядагы метафизика (1899)
 Батыш христианчылыгынын диний жана коомдук идеалы(1897)
 Логостун окутуусу анын тарыхында. Философия-тарыхий изилдөө // Дилбаяндар жыйнагы. Т. IV (1906).

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Категория: Философия
Категория: Инсандар
Тулмин, Стивен Эделстон

Стивен Эделстон Тулмин Stephen Edelston Toulmin Жалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Стивен Эделстон ТулминТуулган жылы: 1922-жылы 3-мартТуулган жери: Лондон, Өлкө: Улуу БританияКаза болгон жылы: 4 декабрь 1997 (75 жашында)Каза болгон жери: Калифорния, АКШИшмердүүлүгү: Философ 

Стивен Эделстон Тулмин (англ. Stephen Edelston Toulmin; 25 март 1922) – америкалык философ; антипозитивдик агымдын өкүлү. 50-жылдардын башында Тулмин позитивдик эмес абалды сындап чыккан. Тулминдин пикири боюнча, эволюциянын негизги мүнөзү Дарвиндик биологиялык схема менен дал келет.

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Категория: Философия
Категория: Батыш философиясы
Категория: Инсандар
Түш көрүү

thumb|right|220px|Монахтын түшү,К.Брюлловдун сүрөтү 
Түш көрүү – көзгө элестөөлөр жана баштан өткөргөн субъективдүү көрүнүштөр менен коштолуучу уктоо учурундагы дайыма боло бере турган кадыресе психикалык процесс. 

Психиканы жана организмди турукташтыруу Түш көрүүнүн негизги кызматы болуп саналат. Адамдын жан дүйнөсүндөгү өзгөчө көрүнүш катары Түш көрүүнүн адамзат тарыхында узак убакыттар бою өзүнө көңүл бурдуруп жана фольклордо, мифологияда, динде, философияда, илимде, ж. б. ар түрдүү түшүндүрүлүп келген. Көптөгөн ырым-жырым, ишенимдердин жаралышына себеп болуп, кээде ар кандай акылга сыйбаган нерселер менен түшүндүрүлгөн. 

20 - кылымда Түш көрүүнүн ар кандай психологиялык, физиологиялык жана философиялык, диний окууларда илимий иликтөөлөрдү, теориялык «кызыл кулактыкты» пайда кылды. Алсак, Фрейддин ою боюнча, Түш көрүүнүн каалоо-тилекти ишке ашыруунун өзгөчө жолу, ар бир Түш көрүүнүн – психоаналитикалык жактан чечмелөөгө мүмкүн болгон жана адам психикасындагы аң-сезимсиз процесстерди таанып-билүүгө жардам берүүчү мааниге жана символикага (дээрлик сексуалдык мүнөздө) ээ. Фромдун ою боюнча, Түш көрүүнүн түш мезгилиндеги акыл ишмердиги. Азыркы маалыматтарга ылайык, түш көрбөө же анын начар болушу нерв оорусуна, же башка психикалык бузулууларга алып келет. Көпчүлүк элдерде, анын ичинде кыргыз элинде да түш жоруунун калыптанган мазмундары бар.

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Категория:Философия
Категория: Инсандар
Тьерри Шартрский

Тьерри Шартрский (1149–1155-ж.). Шарт мектебинин өкүлү, орто кылымдын улуу философу.
 
Жазуунун жана физиканын синтезин түзгөн. Аристотелдин, Платондун, Пифагордун окууларын жактаган. Анын оюу боюнча материя 4 элементке ажырайт, ал 4 элемент бири-бирин аныктайт. Тьерринин сандык виртуалдык спекуляциясы орто кылымдагы схоластикада унутула баштаган, бирок Николай Кузанскийдин системасында кайра каралган. 

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Категория: Философия
Категория: Байыркы грек философиясы
Категория: Инсандар
Файхингер, Ганс

Ганс Файхингер thumb|center|200px Hans VaihingerЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Ганс ФайхингерТуулган жылы: 1852-жылы 25-сентябрь Туулган жери: Нерен, Тюбинген шаарынын жанындаӨлкө: ГерманияКаза болгон жылы: 18 декабрь 1933 (81 жашында) Каза болгон жери: ГаллеИшмердүүлүгү: фикционализмКызыкчылыгы: Канттык 

Ганс Файхингер (1852–1933) Немис философу. 
“Таза акыл эстин критикасы” – деген Канттын эмгегине карата комментарийдин автору. Канттын таасиринин астында Файхингер дүйнө таануу идеяларын (жан, дүйнө, кудай) сунуш кылган. Фикционализмдин же болбосо критикалык позитивизмдин субъективдик идеологиялык концепциясын өнүктүргөн. Файхингер бул дүйнөнү таанып билүүнүн чеги жок деген агностикалык жыйынтыкка келген.

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8

Категория:Философия
Категория:Батыш философиясы
Категория:Инсандар
"Коркунучтуу абал" теориясы

"Коркунучтуу абал" теориясы – адамдардын бир бөлүгүнүн кылмыш жасоого алдын ала ыктуулугунун (артыкча ынтаалуулугунун) психологиялык (же социалдык шартталгандыгынын) далилденүүсүнө негизделген кылмыштуулук себебинин концепциясы. Ушул жагынан алганда, «коркунучтуу абалда» турган адамдар (аларга кесипкөй жана «оңолбос» кылмышкерлер кирет) коомдон бөлүү максатында алдын-ала камакка алынууга тийиш.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Кыска вексел

Кыска вексел (Short bill) – көрсөтүлөрү менен же кыска убакыт ичинде (10 күндөн узак эмес) төлөнө турган вексел.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Салык башкалкасы

«Салык башкалкасы» – салыктык жана башка жеңилдиктерди берүү менен, чет жактан каржы капиталын тартуу саясатын жүргүзгөн чакан мамлекеттер менен аймактар. Кээде салыктан жеңилдетүү кирешелердин айрым түрлөрүнө гана таандык болот. Мисалы: Люксембургда банктар үчүн жеңилдетилген салык тартиби бар. Оффшордук аймактардан (борбордон) айырмаланып, Салык башкалкасында ар кандай жеңилдиктер чет өлкөлүк гана эмес, жергиликтүү компанияларга да каралган.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аба кемеси

thumb
Аба кемеси, Аба учагы – жер (суу) бетинен чагылган аба менен өз ара аракетинен айырмаланып, аба менен өз ара аракетинин натыйжасында мейкиндикте каалгыган учуучу аппарат. Кыргыз Республикасында аба кемеси учактары укуктук жактан жарандык жана аскердик болуп бөлүнөт.

 Байланыштуу макалалар 
 Авиация
 Аба транспорту

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Авиация
Аба мейкиндигин булгоо

Аба мейкиндигин булгоо – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган экологиялык кылмыш; ал уулуу заттарды аба мейкиндигине чыгаруу эрежелеринин же жабдуулар менен курулуштарды ж. б. объекттерди колдонуу жолжоболорунун бузулушунун натыйжасында абанын табигый касиетинин өзгөрүүсү менен булгануусу аркылуу мүнөздөлөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Аба согушу

Аба согушу – эл аралык укукта согушуп жаткан тараптардын каалагандай учуучу аппараттардын жардамы менен аба мейкиндигинде согуш аракеттерин жүргүзүүлөрү. Согушуп жаткан өлкөлөрдүн аскердик авиациясынын курамына кирген, айырмалап таануучу белгилери бар, баардык аба кемелеринин экипаждары аба согушунун катышуучулары болуп эсептелишет. Аларга согушуп жаткан мамлекеттердин юрисдикциясынын чектеринде аскердик кылып кайра жабдылган жарандык авиациянын экипаждары да кирет. Согушуп жаткан өлкөлөрдүн эвакуациялоочу жана дарылоочу санитардык учактарынын, госпиталдык аба кемелеринин жана улуттук Кызыл Крест жана Кызыл Жарым Ай коомдорунун аба кемелери аба согушунун катышуучуларына жатпайт. Аба согушуна ар кандай аскердик аракеттер театрындагы согуштук аракеттерге колдонулуучу жалпы эрежелерди белгилеген согуштук мыйзамдар жана салттар таралат.Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Башында аба учактарынын аба согушундагы орду абадан чалгын жүргүзүү, аскердик байланыш жана артиллерияны мээлегенге жардам берүү болгон. Аба согушунун идеясы Биринчи Дүйнөлүк Согушка чейин эле пайда болгонуна карабастан, сунушталган ыкмалардын ишке жарамдуулугу төмөн болгон. Ошондуктан Биринчи Дүйнөлүк Согушка аба учактары куралсыз катышып башташкан. 
Аба согушунда колдонулган эң байыркы курал катары Кытайдын кагаз ажыдаарлары саналат.

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Абак-жатактар

Абак-жатактар – этиятсыздыктан жасалган кылмыштары үчүн 5 жылдан ашык эмес мөөнөткө эркиндигинен ажыратылган соттолуучулар (эркектер жана аялдар) жаза мөөнөтүн өтөп жатышкан, ошондой эле жалпы, күчөтүлгөн жана катуу режимдеги түзөтүү жайларынан КР кылмыш-жаза-аткаруу мыйзамдарында аныкталган тартипте жана негизде которулган соттолуучулар жаза мөөнөттөрүн өтөөчү түзөтүү жайларынын түрү.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Абсолюттук (толук) жоопкерчилик

Абсолюттук(толук) жоопкерчилик (лат. absolutus – сөзсүз, чексиз) – зыян келтирүүнүн натыйжасында келип чыккан материалдык жоопкерчиликтин түрү. А. ж. зыян келтирген тараптын күнөөсүнүн канчалык экендигине карабастан, материалдык зыяндын ордун толук толтуруп берүү боюнча келишим милдеттенмесине негизделет. Ал кээде «негиздүү жоопкерчилик» деп да аталат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Абсолюттук (чексиз) укук

Абсолюттук (чексиз) укук – ага эгедер жакка бир же бир нече милдеткер жактар каршы турган субъективдүү укук. Абсолюттук укуктун кызыкчылыгына туура келбеген иш-аракеттерди жасабоо жоопкерчилиги тууралуу башка жактардын баарына атайын билдирилет. Абсолюттук укука айрым мүлктүк (айрыкча, буюмдар боюнча) жана да мүлккө жатпаган баардык укуктар кирет. Мисалы, адамдын туулгандан тартып эле ээ болгон негизги укугу менен эркиндиктери (эч качан ажыратылбас жана баардык жагынан мыйзам менен сот тарабынан корголгон) (кара: Салыштырмалуу укук ).

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Авизо (кабаркат)

Авизо (кабаркат) (ит. avviso ) – 1) өзара эсеп-кысаптын өзгөргөндүгү жөнүндө бир контрагенттин экинчисине жөнөткөн ырасмий кабаркаты; кандайдыр бир тапшырманы аткаргандыгы тууралуу билдирүү; жөнөтүүчү тарабынан алуучунун дарегине кабар жөнөткөндүгүн билдирген кабарлама каты; 2) банк ишинде – банк аткарымынын аткарылгандыгы, же ушундай эле өтүнүч менен бир банктын башка банкка (өз кабарчысына), же банктын өз кардарына жөнөткөн кабарлама каты. Көпчүлүк учурда кабаркат банк-жөнөтүүчү К. алуучу тарапта ачылган өздүк эсебинен кандайдыр бир өлчөмдөгү каражатты которуп алууну көздөгөн кезде жөнөтүлөт; ал кабаркат жөнөтүлгөн дарекке каражат которуу, аккредитив ачуу, өз кардарынын эсебине акча каражатын түшүрүү сыяктуу тапшырмаларды берүү үчүн К. жөнөтүлөт. Банк өз кардарларына белгилүү бир мөөнөт аралыгында анын ачылган эсеби боюнча аткарым жасалгандыгы жана эсепте калган каражат өлчөмү тууралуу К. жөнөтөт; 3) төлөөчү жак көрсөткөн жакка которум вексели боюнча кабарлама.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Ависта

Ависта (ит. а vista – көрсөтүүсү боюнча) – бул вексель көрсөтүлөр замат, же көрсөтүлгөндөн кийинки белгилүү бир мөөнөт ичинде төлөм иштерин жүргүзүүнү күбөлөндүргөн вексель (акчалай эсеп-кысабынын башка документинде) бетиндеги көрсөтмө, улуксат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Вексел

Вексел (сөзмө сөз – алмаштыруу) – карызкордон же акцептанттан векселде белгиленген акча өлчөмүн талап кылуу мөөнөтү келери менен анын ээсине (вексель кармоочуга) талашсыз укук берип, жазуу жүзүндө так белгиленген тариздеги карыз милдеттенмесин билдире турган баалуу кагаз. Эл аралык соодада жана өнүккөн өлкөлөрдөгү акча жүгүртүүдө өтө маанилүү эсеп-кысап жүргүзүү жана кредиттөө каражаттарынын бири болуп эсептелет.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Вексел берүүчү

Вексел берүүчү – биринчи сатып алуучуга вексел толтуруп, кол коюп, тапшырган жак. Которум векселин берүүчү жак трассант (трассент) деп да аталат. Ал эми жөнөкөй Вексел берүүчү – аустеллер же сускриптер. Вексел берүүчү векселде каралган мөөнөт келери менен, вексель ээсине белгилүү бир сумманы төлөп берүүгө милдеттүү.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Аванса

Аванса (фр. avance ) – белгилүү бир төлөм эсебине, же алдыдагы чыгымдар үчүн алдын ала берилүүчү акча өлчөмү, же баалуу мүлк. Аванса баа башы сыяктуу эле өз ара келишим түзүлгөндүгүнүн далили, бирок, анын иш жүзүнө ашышын камсыз кылбайт. Анткени, ал милдетти аткара албай калса, Аванса алган каражатты кайтарып берүүгө туура келет. Эгер макулдашууда көрсөтүлбөсө, КР жарандык мыйзамдарына ылайык, алдын ала төлөмдөрдүн баардыгы Аванса катары эсептелет.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Фалес Милеттик

Фалес Милеттик, Фалес Милетский (б.з.ч VII к.аягы — VI к.башы) Кичи Азиянын Милет шаарында жашаган. Фалести антик доорунун тарыхчылары Эллиндердин атактуу жети акылмандын бири жана “антик филсофиянын атасы” деп аташкан. Фалестин чыгармалары бизге жетпей калган менен башка окумуштуулардын эмгектеринде баяндалат.

Ал кубулуштардын табигый себептерин табууга умтулган, табияттын башталышы суу деп эсептеген жана Жерди сууда калкып жүргөн даракка салыштырган. Геродот, Лидия менен Мидиянын согушун баяндоодо минтип жазган: бири-бирин жеӊе албай алтынчы жылга созулганда, бир жолку беттешүүдө күндүз түнгө айланып экен деп жазат. Бул күн тутулууну Фалес алдын ала айтып, эки тарапты элдешүүгө чакырганда көнбөй коюшкан. Тутулуу болгондон кийин гана элдешип согуш токтогон. Азыркы эсептөөлөр менен бул окуя б.з.ч. 585-ж. 28-майда болгондугу аныкталган. Күн тутулганда бетин Күндүн бетин Ай жаап каларын жана бул кубулуш дайыма ай жаӊырганда болорун билген 1-грек экендиги Цицерондун эмгектеринен белгилүү. Тутулуунун мезгилдүүлүгүн вавилондук астрономдор бир нече кылымдык байкоолордон кийин гана аныктаган. Фалес вавилондук жылдыз жадыбалын пайдалануу менен бул кубулушту алдын ала билген. Күн жылынын узактыгын жана жыл мезгилдеринин ажыратуунун жолдорун биринчи айткан. Күн менен Ай айлананын жаасынын 1/720 бөлүгү (0,5°) болорун аныктаган. Эклиптиканын асман экваторуна карата жантаюсун ченеген.

Математикада теоремаларды далилдөөнүн зарылдыгы тууралуу биринчи айткан. Бурчтардык геометриясын негиздеген. Тарыхчы Плутарх: Фалес, Платон, Евдокус Египет бакшыларынан (жрец) сабак алып келгендигин жазат. Фалес пирамиданын көлөкөсү таяктын учуна тийгендей тике сайып, пайда болгон эки үч бурчтуктун жактарын ченөө менен пирамиданын бийиктигин эсептеген.

Аристотель “Саясат” деген чыгармасында Фалес жөнүндө төмөнкүдөй маалымат калтырган. Философиядан пайда чыкпайт, алар дайыма жакыр жашайт деген элдин тыянагын Фалес жокко чыгарууну чечет. Астрономиялык байкоолоруна таянып, олифка жангагынын түшүмү мол болорун аныктап алып, чоӊ суммадагы каражат жумшап май чыгаргыч аспаптардан кеп жасатып коёт. Күзүндө май чыгаргычка суроо-талап чоӊ болуп, көп киреше табат. Философдор кааласа жеӊил эле байып кетерин ушинтип далилдеген экен.

 Адабият 
 Астрономия илиминин өнүгүшү. – Мамбетакунов Э., Калыбеков А. – Ж.Баласагын атындагы КУУ, Бишкек, 2014. – 240 б.

Категория:Агартуучулар
Категория:Философтор‎
Категория:Билим берүү
Фарбер, Марвин

Марвин Фарбер Marvin FarberЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Марвин ФарберТуулган жылы: 1901-жылы 14-декабрьТуулган жери: Буффало, Нью-Йорк штаты, АКШӨлкө: АКШКаза болгон жылы: 24 ноябрь 1980 (79 жашында) Каза болгон жери: Миннеаполис, АКШ Ишмердүүлүгү: Философия

Марвин Фарбер (14 декабрь 1901 ж, Буффало,Нью-Йорк штаты — 24 ноябряь 1980, Миннеаполис) – америкалык философ. Тагдыр жазмыш америкалык философ Гуссерлдин окуучусу. 
Эл аралык феноменологиялык коомдун негиздөөчүсү жана президенти. «Феноменологиянын негиздери» деген эмгектин автору. Феноменологиялык окуунун ички карама-каршылыктарын жаап жашырган. Фарбер тарыхый материализмдин негизги абалына баа берген, феноменолокторго, Гуссерлдин окуусун, тарнсценденталдык идеализмди жактоочуларды сындаган.

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Категория: Философия
Категория: Батыш философиясы
Категория: Инсандар
Фатализм

right|thumb|300px|Гректердин турмуш кудайлары
Фатализм ( – тагдырга жазмышка ишенүү; адам бул жашооде эч нерсени өзгөртө албайт; баары анын тагдырына жазылган деген көз караш). 

Байыркы мифологияда эле кудайлардын адамдарга таасиринин күчтүүлүгүн даңазалашкан. Философиянын тарыхында Фатализм концепциясына ар түрдүү интерпретация берилип келген. Фатализм тарыхый жактан реакциялык роль ойногон. 

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Категория: Философия
Категория: Байыркы грек философиясы
Абстиненттик акыбал

Абстиненттик акыбал (лат. abstinens – токтотуу, кармануу) – туруктуу аракечтик менен баңгиликтин башкы белгилеринин бири. Спирт ичимдиктерин ичүүнү (баңгизатты пайдаланууну) кескин токтотуунун, же анын өлчөмүн азайтуунун натыйжасында келип чыккан биркатар сырткы жана ички кыйналып-кысталуулар аркылуу мүнөздөлөт.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Авал

Авал (фр. aval ) – жарандык укукта векселдик кепилдик берүү, же үчүнчү жак тарабынан өзгөчө кепилдик кат таризинде түзүлгөн чек боюнча төлөм кепилдиги. КР жарандык мыйзамдарына ылайык, чек боюнча төлөм толук бойдон же жарым жартылай авалчынын төлөө кепилдигине (авал) жараша кепилденүүсү мүмкүн. Төлөм чеги боюнча кепилдикти (авал) төлөөчүдөн башка баардык жактарга бере алышат.

 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору,авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр
Категория:Финансы
Категория:Банк иштери
Федосеев, Петр Николаевич

Федосеев, Петр Николаевич thumb|center Пётр Николаевич ФедосеевЖалпы маалыматТөрөлгөндө берилген аты: Пётр Николаевич ФедосеевТуулган жылы: 1908(9)-жылы 8-июльТуулган жери: Старинское айылы, Нижегороддук губернияда Өлкө: Орусия империясыКаза болгон жылы: 18 октябрь 1990 (82 жашында) Каза болгон жери: Мектеп: МарксизмКызыкчылыгы: илимий коммунизминин теориясы, социалдык философия

Петр Никола́евич Федосе́ев (1908–1990) Коомдук ишмер, советтик философ, СССР Илимдер Академиясынын академиги, социолог.
 
Социалисттик эмгектин баатыры. СССР Илимдер Академиямынын вице президенти. Диалектикалык жана тарыхый материализм, илимий коммунизм, илимий атеизм көйгөйлөрү менен иштеген. 

 Колдонулган адабияттар 
Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8

Категория:Философия
Категория:Инсандар
Категория:Социалисттик эмгектин баатырлары