YuITC/Vietnamese-Legal-Documents huggingface dataset:
Mục 4. 1. Quy định chung. Hình Kiểu mối hàn (Chú thích 1) Hình dạng mối hàn (Hình trích) (Chú thích 2) Chiều dày khuyến nghị t, mm Các ứng dụng và lưu ý (xem thêm giới hạn ở Bảng 3.5.1.7) a Mối hàn giáp mép vuông 1 phía sử dụng thanh tựa 1,5 tới 5 — b Mối hàn giáp mép vuông 2 phía 6 tới 10 Hàn từ cả hai phía, khuyến nghị sighting Vs. 6 mm là chiều dày vật liệu lớn nhất cho việc hàn theo vị trí c Mối hàn giáp mép chữ V một phía có thanh tựa 5 tới 12 Hàn trong 1 đường. Cũng thích hợp cho hàn theo vị trí, khi hàn từ cả hai phía d Mối hàn giáp mép chữ V một phía 6 tới 12 Một hoặc nhiều thao tác từ mỗi cạnh. Sự đánh sạch phía sau được đề nghị sau thao tác đầu tiên. e Mối hàn giáp mép chữ U một phía có thanh tựa 6 tới 20 Một hoặc nhiều đường hàn từ một phía, tùy thuộc vào chiều dày. Cũng thích hợp cho hàn theo vị trí. f Mối hàn giáp mép 2 phía, chữ V 2 phía 12 tới 25 Khe hở đến 1,5 mm. Một hoặc nhiều đường hàn từ mỗi cạnh. Nên đục tẩy sau đường hàn đầu tiên. g Mối hàn giáp mép 2 phía, chữ U 2 phía 12 tới 25 — Chú thích: Việc sử dụng góc mở nhỏ nhất nên đi cùng với bán kính hoặc khe hở lớn nhất và ngược lại bán kính hoặc khe hở nhỏ nhất nên đi cùng với góc mở lớn nhất.
4.1.1. Hàn giáp mép giữa các tấm có độ dày không bằng nhau Khi 2 tấm được hàn giáp mép có chênh lệch về độ dày quá 25%, hoặc quá 3 mm, thì tấm dày hơn phải được vát nghiêng tại mép tiếp giáp ở mặt trong hoặc mặt ngoài, hoặc cả hai, được mô tả trong Hình 13. Trong tất cả các trường hợp như vậy, cạnh của tấm dày hơn sẽ được vát nghiêng thành một đoạn chuyển tiếp trên khoảng cách ít nhất là 3 lần độ chênh lệch giữa hai mặt phẳng tiếp giáp sao cho các mép liền kề có chiều dày xấp xỉ như nhau. Độ dài phần chuyển tiếp có thể bao gồm cả chiều rộng mối hàn. Đối với các tấm hàn 2 phía và vát mép chữ V hai phía (chữ X), độ chênh lệch giữa bề mặt của cả 2 tấm có thể không lớn hơn 3mm trên mỗi phía, tấm dày hơn cũng được vát nghiêng theo yêu cầu. Khi mối hàn được yêu cầu kiểm tra X quang, độ dày tối đa ở phần mối hàn phải tuân theo quy định TCVN 6008: 2010 . Chú thích: 4.1.2. Yêu cầu chung độ bền của những mối hàn vảy cứng Người thiết kế có trách nhiệm dựa vào các thử nghiệm thích hợp và kinh nghiệm thực tế để xác định rằng kim loại điền đầy cụ thể để hàn vảy cứng được lựa chọn có thể tạo ra mối hàn có độ bền thỏa đáng trong khoảng nhiệt độ vận hành. Độ bền của mối hàn vảy cứng phải không nhỏ hơn độ bền của vật liệu cơ bản, hoặc vật liệu yếu hơn trong 2 vật liệu cơ bản trong trường hợp hàn hai vật liệu khác nhau, trong toàn bộ dải nhiệt độ làm việc.
Hệ số bền của mối hàn vảy cứng được sử dụng trong thiết kế các bình chịu áp lực và các bộ phận của nó là 1.0 đối với các mối hàn mà ở đó việc kiểm tra bằng mắt có thể thấy được kim loại điền đầy ngấu vào mối nối (xem Hình 14 (a)). Hệ số bền của mối hàn vảy cứng được sử dụng trong thiết kế các bình chịu áp lực và các bộ phận của nó là 0,5 đối với các mối hàn mà ở đó việc kiểm tra bằng mắt không thấy được kim loại điền đầy ngấu vào mối nối (xem Hình 14 (b)). Hình 14. Ví dụ về đắp kim loại điền đầy Những mối hàn vảy cứng sẽ không được sử dụng trong các trường hợp sau: 4.1.3. Những kiểu mối nối được phép Một số kiểu được phép của mối hàn vảy cứng thể hiện trên Hình 15. Đối với mọi kiểu nối, độ bền của phần được hàn phải vượt quá độ bền của phần vật liệu cơ bản trong mẫu thử kéo đánh giá được đưa ra trong AS 3992. Các mối chồng mép phải có phần chồng là 5 lần chiều dày của tấm mỏng hơn đối với những mối nối dọc và không nhỏ hơn ba lần chiều dày của tấm mỏng hơn đối với mối nối theo chu vi để có được độ bền cao hơn trong mối hàn vảy cứng so với trong vật liệu cơ bản. Chú thích: Những kiểu hình học khác về căn bản cho kết quả tương đương có thể chấp nhận được. Hình 15. Một vài kiểu mối hàn vảy cứng được chấp nhận 4.1.4. Khe hở mối hàn Khe hở mối hàn phải được giữ đủ nhỏ sao cho kim loại điền đầy được phân bố bởi tác dụng mao dẫn và phải nằm trong dung sai được chỉ định trong thiết kế mối hàn và quy trình hàn được xác nhận (xem Bảng 15). Bảng 15. Khe hở được khuyến nghị tại nhiệt độ hàn vảy Phân loại kim loại điền đầy hàn vảy (ANSI/AWS A5.8) Khe hở, mm Nhóm B-A1-Si Nhóm B-Cu-P Nhóm B-Ag Nhóm B-Cu-Zn Nhóm B-Cu 0,15 đến 0,25 cho chồng mép ≤ 6mm 0,25 đến 0,64 cho chồng mép ≥ 6mm 0,03 đến 0,13 0,05 đến 0,13 0,05 đến 0,13 0,0 đến 0,05 4.1.5. Mối hàn vảy mềm (hàn thiếc) Các mối hàn vảy mềm cho phép đối với các bình nhỏ hoặc các bộ phận với điều kiện phải tuân thủ các điều sau đây: 4.1.6. Yêu cầu đối với hàn giáp mép Chiều dày chân (ngoại trừ phần nhô lên hay phần dư kim loại hàn bên trên bề mặt vật liệu cơ bản) của các mối hàn dọc và mối hàn theo chu vi trên thân, đáy hoặc các bộ phận nhánh, phải ít nhất bằng chiều dày của phần mỏng hơn được nối. 4.1.7. Yêu cầu đối với hàn góc Không cho phép hàn góc theo chu vi, ngoại trừ như mô tả trong Hình 16(A) và Bảng 3.5.1.7 khi các kích thước phải tăng độ bền cần thiết đối với hệ số bền mối hàn thích hợp.
Chú thích: L1 Chiều cao hữu hiệu của chân trên mặt đứng; L2 Chiều cao hữu hiệu của chân trên mặt ngang; T Chiều dày thiết kế của góc mối hàn (0,71 L1 đối với mối hàn cân); Khe hở = 1,5 mm hoặc L1/8, lấy giá trị nhỏ hơn. Phần lồi: Tối thiểu = 0; Tối đa = 1,5mm + L1/8, hoặc 4mm, lấy giá trị nhỏ hơn. Hình 16. Hình dạng mối hàn góc và các kích thước Bảng 16. Hệ số bền mối hàn Kiểu mối hàn Vị trí mối nối được phép Giới hạn mối nối (Chú thích 3 và 6) Kiểm tra bằng tia X hoặc siêu âm (Chú thích 1) Hệ số bền mối hàn lớn nhất đối với bình (Chú thích 4) Loại 1 Loại 2A Loại 2B Loại 3 Mối hàn giáp mép 2 phía, hoặc mối hàn giáp mép khác có chất lượng tương đương (không bao gồm các mối hàn có sử dụng tấm lót được giữ lại khi hoạt động) A, B, C, D Không có Toàn bộ Điểm Không 1,0 — — — 0,85 — — — 0,80 — — 0,70 Mối hàn giáp mép 1 phía với miếng lót được giữ lại khi hoạt động) A,B,C,D Mối hàn theo chu vi - không có giới hạn, ngoại trừ t ≤ 16 mm đối với mối hàn với gờ nổi Mối hàn dọc - giới hạn tới t ≤ 16 mm Toàn bộ Điểm Không 0,90 — — — 0,80 — — — 0,75 — — 0,65 Mối hàn giáp mép 1 phía không sử dụng miếng lót B,C Chỉ cho mối hàn theo chu vi trong bình loại 2 và 3 với t ≤16 mm và đường kính trong tối đa 610 mm Không — 0,70 0,65 0,6 Mối chồng mép được hàn góc kín 2 phía A,B,C Chỉ cho mối hàn theo chu vi trong bình loại 3. Các mối hàn dọc trong bình loại 3 chỉ với t ≤ 10 mm Không — — — 0,55 Mối chồng mép được hàn góc kín 1 phía với hàn hàn nút theo B Chi cho mối hàn theo chu vi trong bình loại 3 để nối đáy chỏm với thân có đường kính trong tối đa 610 mm (Chú thích 2) Không — — — 0,50 Mối chồng mép được hàn góc kín một phía không có hàn nút B Chi cho mối hàn theo chu vi trong bình loại 3 để nối (a) đáy lồi về phía áp lực, với thân bằng mối hàn góc phía bên trong của thân có t ≤16mm (b) đáy lõm về phía áp lực, với thân có chiều dày t ≤8mm, đường kính trong tối đa 610mm bằng mối hàn góc trên vai của đáy Không — — — 0,45 Mối hàn trong ống và ống dẫn A,B Đối với các mối hàn dọc trong các ống thép hợp kim cao, hệ số bền mối hàn đã được bao gồm trong độ bền thiết kế liệt kê trong Bảng 3.3.1(B). Đối với các ống thép cácbon, cácbon - mangan và hợp kim, phải sử dụng hệ số bền mối hàn đối với mối hàn dọc như chỉ ra trong AS 4041.
Chú thích: 1 Việc kiểm tra được liệt kê là cho kiểu mối hàn A và B. Xem TCVN 6008: 2010 về việc kiểm tra của tất cả các kiểu mối hàn. 2 Cho các trường hợp ngoại lệ của một vài loại bình hai vỏ. 3 Cho các yêu cầu cụ thể về vật liệu. 4 Các hệ số này áp dụng cho kiểu hàn dọc và hàn theo chu vi. 5 Hệ số bền mối hàn bằng 1,0 được áp dụng khi thiết kế: 4.1.8. Yêu cầu đối với hàn chốt Hàn chốt không được sử dụng để kết nối các bộ phận chịu áp lực. Các kiểu mối hàn phải phù hợp để có thể chuyển mọi tải trọng giữa những phần được nối. Chuẩn bị mép mối hàn phải đảm bảo hàn tốt, ngấu và thấu hoàn toàn phù hợp với các quy trình hàn cụ thể.
a) Các bình chứa chất gây chết người và các chất nguy hiểm; a) Môi chất chứa không gây chết người. a) Những sản phẩm không hàn, như các ống không hàn và các sản phẩm rèn;
b) Các bình được đốt nóng trực tiếp; b) Bình không được đốt nóng trực tiếp. b) Mối hàn giáp mép kiểu dọc và theo chu vi, và hàn góc để gắn các đáy, chỉ đối với các bình chân không. 6 t là chiều dày định mức của thân. Tải trọng cho phép trên các mối hàn góc khác phải căn cứ vào tiết diện chân thiết kế nhỏ nhất của mối hàn khi sử dụng một độ bền thiết kế không lớn hơn 50% của độ bền thiết kế f, cho vật liệu yếu hơn trong mối nối. Tiết diện chân mối hàn thiết kế tối thiểu phải được lấy theo chiều dày thiết kế chân mối hàn cho phép giảm bớt chiều dày chân do khe hở, nhân với chiều dài hữu hiệu của mối hàn bằng chiều dài đo được tại đường tâm của chân. Không có mối hàn góc nào được phép có chiều dài mối hàn hữu hiệu nhỏ hơn 50 mm hay 6 lần chiều dài của chân, tùy theo giá trị nào nhỏ hơn. Hình dạng của mối hàn góc phải phù hợp với Hình 16. Các tấm mỏng của các mối hàn góc chồng mép phải được chồng nhau ít nhất 4 lần bề dày của tấm mỏng hơn, ngoại trừ các đáy cong hàn chồng mép.
c) Mối nối tại các nhiệt độ thiết kế trên 95oC, ngoại trừ kim loại điền đầy để hàn vảy loại B-CuP được sử dụng ở nhiệt độ tối đa 105oC và B-Ag, B-CuZn, B-Cu và B-Al-Si được sử dụng ở nhiệt độ tối đa 205oC, với điều kiện thử kéo mối hàn thấy độ bền kéo và độ bền chảy không nhỏ độ bền kéo và bền chảy nhỏ nhất của kim loại yếu hơn trong các kim loại cơ bản tại nhiệt độ thiết kế. Nếu thiết kế dựa vào tính chất chịu dão, thì độ bền dão của mối hàn phải được kiểm chứng tương tự. c) Nhiệt độ thiết kế không quá 50oC.
d) Các mối hàn cho thấy phù hợp với các ứng dụng cụ thể.
1. Với thép austenit, (j) và (n) được khuyến nghị sử dụng.
2. Việc sử dụng góc mở nhỏ nhất nên đi cùng với khe hở lớn nhất cực và ngược lại khe hở nhỏ nhất nên đi cùng với góc mở lớn nhất.
3. Độ lệch tâm ≤1/2 (tdày - tmỏng hơn). Hình 13. Mối hàn giáp mép giữa các tấm có chiều dày không bằng nhau
a) Liên kết bản nối
b) Liên kết cạnh
c) Liên kết chữ T
d) Liên kết chồng
e) Liên kết vát mép loe
f) Vát mép chữ J kép
g) Vát mép chữ J đơn
h) Vát mép chữ K
i) Vát mép chữ U
j) Vát mép chữ U kép
k) Vát mép chữ V đơn
l) Vát mép chữ V kép
m) Vát mép chữ Y đơn
n) Vát mép chữ Y kép
o) Vát mép vuông
Khoản 5.4.1. Quy định chung 5.4.1.1 Các phương pháp chấp nhận Quy chuẩn này xác định một số các phương pháp chấp nhận các quy trình hàn. Mỗi phương pháp chấp nhận có một số giới hạn ứng dụng đối với quá trình hàn, kim loại cơ bản và vật liệu hàn (nếu được sử dụng). Các phương pháp hàn nóng chảy khác theo yêu cầu. Mỗi WPS chỉ được chấp nhận bởi một phương pháp. Việc sử dụng một phương pháp chấp nhận riêng cho một quy trình hàn thường là yêu cầu bắt buộc của tiêu chuẩn áp dụng. Trong trường hợp không có yêu cầu này, phương pháp chấp nhận phải được thống nhất giữa các bên tham gia hợp đồng trong giai đoạn khảo sát hoặc đặt hàng. Sự chấp nhận phải ứng dụng theo mỗi phương pháp chấp nhận như: - Kinh nghiệm hàn (xem 5.4.2); - Vật liệu hàn được chấp nhận (xem 5.4.3); - Thử quy trình hàn (xem 5.4.4); - Quy trình hàn tiêu chuẩn (xem 5.4.5); - Thử hàn trước chế tạo (xem 5.4.6). 5.4.1.2 Ứng dụng Cơ sở chế tạo phải chuẩn bị một WPS phù hợp với Điều 4.4. Cơ sở chế tạo phải bảo đảm rằng WPS áp dụng được cho thực tiễn chế tạo khi sử dụng kinh nghiệm của chế tạo trước đây và vốn kiến thức chung của công nghệ hàn. Tiếp theo, WPS phải được chấp nhận bởi một trong các phương pháp được giới thiệu trong 4.4.1.1. Nếu sự chấp nhận đòi hỏi việc hàn các chi tiết kiểm tra thì các chi tiết kiểm tra phải được hàn phù hợp với WPS. Tất cả các quy trình hàn phải được chấp nhận trước khi hàn trong thực tiễn sản xuất. 5.4.1.3 Sự giám sát Khi sự chấp nhận đạt được bằng một phép thử quy trình hàn hoặc thử hàn trước sản xuất, tất cả các hoạt động bao gồm việc chuẩn bị và lắp ráp có liên quan đến hàn, kiểm tra và thử các chi tiết kiểm tra phải được người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra giám sát. 5.4.2. Chấp nhận bằng kinh nghiệm hàn có trước Cơ sở chế tạo có thể có một WPS được chấp nhận từ kinh nghiệm có trước đây với điều kiện bằng tài liệu xác thực, thích hợp, có tính độc lập, có thể chứng minh được rằng trước đây họ đã hàn có kết quả tốt loại mối hàn và các vật liệu đang được xem xét. Chỉ những quy trình hàn được rút ra từ kinh nghiệm là đáng tin cậy và cần được sử dụng trong những trường hợp này. Phạm vi cho phép đối với một WPS được chấp nhận bởi sự tham khảo kinh nghiệm sẵn có phải được giới hạn cho vật liệu tiêu chuẩn, các quá trình hàn, vật liệu hàn và phạm vi của những thông số công nghệ hàn chủ yếu về hàn mà kinh nghiệm đầy đủ sẵn có có thể được ghi thành tài liệu. Thông tin và các chi tiết kỹ thuật khác quy định các yêu cầu đối với thử chấp nhận khi dùng kinh nghiệm hàn sẵn có sẽ được giới thiệu trong TCVN 6834-2: 2001 (ISO 9956-2). 5.4.3. Chấp nhận bằng cách sử dụng vật liệu hàn đã được chấp nhận Chấp nhận bằng cách sử dụng vật liệu hàn đã được chấp nhận được sử dụng nhiều năm trong một số ngành công nghiệp. Một số vật liệu không bị suy giảm chất lượng một cách đáng kể trong vùng ảnh hưởng nhiệt, miễn là nguồn nhiệt cấp vào ở trong giới hạn quy định.
Đối với các vật liệu này, một WPS phải được coi là được chấp nhận với điều kiện là các vật liệu hàn đã được chấp nhận và tất cả các thông số chủ yếu về hàn ở trong phạm vi sử dụng cho việc chấp nhận. Chấp nhận bằng cách sử dụng vật liệu hàn đã được chấp nhận phải được giới hạn cho các quá trình hàn hồ quang có sử dụng kim loại bổ sung. Tất cả các hoạt động có liên quan đến hàn, thử và kiểm tra các chi tiết kiểm tra là trách nhiệm của người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra. Người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra phải đề ra phạm vi cho phép của việc chấp nhận đối với các thông số công nghệ hàn chủ yếu cho vật liệu hàn được chấp nhận. Chú thích: Các thông tin bổ sung và các chi tiết kỹ thuật khác quy định các yêu cầu đối với thử chấp nhận khi dùng vật liệu hàn được chấp nhận xem phần tiếp theo của TCVN 6834-2001 (ISO 9956). 5.4.4. Chấp nhận bằng thử quy trình hàn Các phép thử quy trình hàn phải được thực hiện phù hợp với các phần tương ứng của TCVN 6834: 2001 (xem TCVN 6834-3: 2001 (ISO 9956-3), TCVN 6834-4: 2001 (ISO 9956-4). 5.4.5. Chấp nhận bằng một quy trình hàn tiêu chuẩn Một WPS do cơ sở chế tạo chuẩn bị sẽ được chấp nhận nếu các phạm vi đối với tất cả các thông số công nghệ hàn ở trong phạm vi cho phép của một quy trình hàn tiêu chuẩn. Một quy trình hàn tiêu chuẩn phải được chuẩn bị và chấp nhận cơ quan kiểm tra. Cơ quan kiểm tra phải thẩm tra việc chuẩn bị một pWPS, hàn các chi tiết kiểm tra, thử nghiệm và kiểm tra, và phải chuẩn bị một WPS cuối cùng phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho việc thử quy trình hàn. Phải đặc biệt lưu ý đến đặc tính kỹ thuật thực sự của các thông số công nghệ hàn chủ yếu để tạo ra WPS được chấp nhận không lệ thuộc vào kết cấu riêng biệt của máy hàn hoặc các điều kiện đặc thù trong quá trình hàn các chi tiết kiểm tra. Khi được người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra chấp nhận, WPS cuối cùng trở thành một quy trình hàn tiêu chuẩn đối với bất kỳ cơ sở chế tạo nào. Thông tin và các chi tiết kỹ thuật khác quy định các yêu cầu đối với thử chấp nhận khi dùng một quy trình hàn tiêu chuẩn sẽ được giới thiệu trong TCVN 6834-2: 2001 (ISO 9956-2). 5.4.6. Chấp nhận bằng thử hàn trước khi sản xuất Chấp nhận bằng một phép thử hàn trước khi chế tạo có thể được dùng khi hình dạng và kích thước của các chi tiết kiểm tra xem TCVN 6834-3: 2001 (ISO 9956-3), Điều 4.6.2 không đủ đại diện cho mối nối sẽ được hàn, ví dụ mối hàn đính cho ống mỏng. Trong những trường hợp này phải chế tạo một hoặc nhiều chi tiết kiểm tra đặc biệt để mô phỏng tất cả các tính chất chủ yếu của mối nối trong sản xuất, ví dụ: ảnh hưởng của sự hạn chế, kích thước, hiệu quả của chỗ thoát nhiệt. Phép thử phải được thực hiện trước khi chế tạo và trong các điều kiện đã sử dụng trong sản xuất.
Việc kiểm tra và thử các chi tiết kiểm tra phải được tiến hành nghiêm túc trong phạm vi các yêu cầu của các phần tương ứng của TCVN 6834: 2001 (TCVN 6834-3: 2001 và TCVN 6834-4: 2001 ) nhưng phép thử này có thể được bổ sung hoặc thay thế bằng các phép thử đặc biệt theo tính chất của mối nối và phải được sự đồng ý của người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra. Phép thử hàn trước khi chế tạo đạt kết quả tốt sẽ chấp nhận bất kỳ WPS nào tương tự với WPS được dùng trong thử nghiệm này. Chú thích 11 - Thông tin và các chi tiết kỹ thuật khác quy định các yêu cầu đối với thử chấp nhận khi dùng một quy trình hàn tiêu chuẩn được giới thiệu trong TCVN 6834-2: 2001 (ISO 9956-2).
Khoản 5.6.1. Quy định chung Liên kết hàn có sử dụng quy trình hàn điện trong chế tạo phải được đại diện bằng cách chế tạo một hoặc các chi tiết kiểm tra tương ứng. 5.6.2. Hình dạng và kích thước của các chi tiết kiểm tra Các chi tiết kiểm tra phải có đủ kích thước để đảm bảo sự phân bố nhiệt hợp lý. Có thể chuẩn bị các chi tiết kiểm tra bổ sung hoặc các chi tiết kiểm tra dài hơn so với kích thước tối thiểu để chế tạo các mẫu thử bổ sung và/hoặc các mẫu thử lại. Nếu có yêu cầu của tiêu chuẩn, hướng cán của tấm phải được ghi dấu trên chi tiết kiểm tra khi cần thử độ dai va đập đối với vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ). Chiều dày và/hoặc đường kính ngoài của ống của chi tiết kiểm tra phải được chọn phù hợp với 5.8.3.2. Chú thích: Trong các hình từ 1 đến 5, t là chiều dày của chi tiết dày hơn. 5.6.2.1. Mối hàn giáp mép các tấm Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với hình 1. Chiều dài của chi tiết kiểm tra phải sao cho có thể chế tạo được các mẫu kiểm tra thích hợp như đã cho trong Bảng 17. 5.6.2.2. Mối hàn giáp mép ống Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với Hình 18. Khi đường kính ống nhỏ, có thể dùng vài chi tiết kiểm tra. Chú thích: Từ "ống" được dùng với nghĩa "ống" hoặc "đoạn rỗng". Chuẩn bị mép vát hàn và lắp ghép cho thích hợp như đã chi tiết hóa trong đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn sơ bộ (pWPS). a = 3t (min 150 mm.) b = 6t (min 350 mm.) Hình 17. Chi tiết kiểm tra cho mối hàn giáp mép các tấm a = min 150 mm. D = đường kính ngoài. Hình 18. Chi tiết kiểm tra cho mối hàn giáp mép ống a = 3 t (min 150 mm.) b = 6 t (min 350 mm.) Hình 19. Chi tiết kiểm tra cho mối hàn chữ T a = min 150 mm D1 = đường kính ngoài của ống chính t1 = chiều dày thành của ống chính D2 = đường kính ngoài của ống nhánh t2 = chiều dày thành của ống nhánh Hình 20. Chi tiết kiểm tra cho mối hàn nhánh hoặc mối hàn góc trên ống a = 3 t (min 150 mm.) b = 6 t (min 350 mm.) t1 và t2 = chiều dày của các tấm Hình 21. Chi tiết kiểm tra cho mối hàn góc các tấm 5.6.2.3. Mối nối hàn chữ T Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với Hình 19. Chiều dài của chi tiết kiểm tra phải sao cho có thể chế tạo được các mẫu kiểm tra thích hợp như đã cho trong Bảng 17. 5.6.2.4. Mối nối hàn nhánh Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với Hình 20. Góc là góc nhỏ nhất được dùng trong sản xuất. Mối nối hàn nhánh được coi là mối nối ngấu hoàn toàn (mối nối đặt lên hoặc mối nối ăn sâu vào hoặc mối nối ăn sâu xuyên qua). 5.6.2.5. Mối hàn góc Chi tiết kiểm tra phải phù hợp với Hình 20 hoặc Hình 21.
Đối với các mối nối hàn này, cũng có thể chuẩn bị mép vát để đạt được độ ngấu yêu cầu. 5.6.3. Hàn các chi tiết kiểm tra Việc chuẩn bị và hàn các chi tiết kiểm tra phải được thực hiện phù hợp với pWPS và trong các điều kiện chung của hàn sản xuất mà chi tiết kiểm tra là đại diện. Các tư thế hàn và các giới hạn của các góc nghiêng và quay của chi tiết kiểm tra phải phù hợp với ISO 6947. Nếu các mối hàn đính cần được chảy ra trong mối hàn cuối cùng thì chúng phải có mặt trong chi tiết kiểm tra. Hàn và thử các chi tiết kiểm tra phải có sự chứng kiến của người kiểm tra hoặc cơ quan kiểm tra.
Khoản 5.7.1. Phạm vi thử Quá trình thử bao gồm thử không quá hủy (NDT) và thử phá hủy phù hợp với các yêu cầu của Bảng 17. 5.7.2. Vị trí và cắt các mẫu kiểm tra Vị trí của các mẫu kiểm tra phải phù hợp với các Hình 22, Hình 23, Hình 24 và Hình 25. Các mẫu kiểm tra phải được lấy sau khi thử không phá hủy (NDT) đã đạt được kết quả tốt. Cho phép lấy các mẫu kiểm tra từ các vị trí không có các khuyết tật. 5.7.3. Thử không phá hủy 5.7.3.1. Phương pháp Sau khi xử lý nhiệt sau hàn và trước khi cắt các mẫu kiểm tra, tất cả các chi tiết kiểm tra phải được kiểm tra bằng mắt và thử không phá hủy theo 5.7.1. Đối với các chi tiết kiểm tra không xử lý nhiệt sau hàn, cần quan tâm đến các vật liệu dễ bị rạn nứt do hydro và do đó kiểm tra không phá hủy cần được làm chậm lại. Tùy theo kết cấu hình học của mối nối, vật liệu và các yêu cầu đối với công việc sản xuất, phải tiến hành thử không phá hủy phù hợp với các tiêu chuẩn thích hợp (ISO 1106-1; ISO 1106-2 và ISO 1106-3). Bảng 17. Kiểm tra và thử các chi tiết kiểm tra Chi tiết kiểm tra Loại kiểm tra Phạm vi thử Mối hàn giáp mép (xem Hình 17 và Hình 18) Bằng mắt Bức xạ hoặc siêu âm Dò vết nứt bề mặt (1) Thử kéo ngang Thử uốn ngang (2) Thử độ dai va đập (3) Thử độ cứng (4) Kiểm tra vĩ mô 100% 100% 100% Hai mẫu Hai mẫu ở chân và hai mẫu ở mặt Hai bộ Theo yêu cầu Hai mẫu Mối hàn chữ T (5) (xem Hình 3) Mối nối hàn nhánh (5) (xem Hình 20) Bằng mắt Dò vết nứt bề mặt (1) Siêu âm (6), (7) Thử độ cứng (4) Kiểm tra vĩ mô 100% 100% 100% Theo yêu cầu Hai mẫu Mối hàn góc các tấm (5) (xem Hình 21) Mối hàn góc trên ống (5) (xem Hình 20) Bằng mắt Dò vết nứt bề mặt (1) Kiểm tra vĩ mô Thử độ cứng 100% 100% Hai mẫu Theo yêu cầu (1) Chất thẩm thấu nhuộm màu theo ISO 3452 hoặc kiểm tra bằng hạt từ; đối với vật liệu không có từ tính chỉ dùng chất thấm nhuộm màu. (2) Hai mẫu kiểm tra uốn ở chân và hai mẫu kiểm tra uốn ở mặt mối hàn có thể được thay bằng bốn mẫu kiểm tra uốn mặt bên mối hàn đối với t ≥12 mm. (3) Một bộ mẫu kiểm tra mối hàn và một bộ mẫu kiểm tra trong vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ). Chỉ yêu cầu đối với t ≥12 mm và chỉ đối với kiểm tra vật liệu cơ bản có các tính chất va đập quy định hoặc khi có yêu cầu của tiêu chuẩn. Nếu nhiệt độ thử không được quy định thì việc thử phải được thực hiện ở nhiệt độ trong phòng. (4) Không yêu cầu đối với các kim loại cơ bản: - Thép ferit với Rm ≤ 420 N/mm2 (Re ≤275 N/mm2). - Thép nhóm 9.
(5) Khi pWPS hoặc WPS chưa được chấp nhận bởi các biện pháp khác, cần xem xét đến các phép thử bổ sung đối với cơ tính của mối nối. (6) Chỉ áp dụng cho thép ferit và đối với t ≥12mm. (7) Đối với các đường kính ngoài nhỏ hơn hoặc bằng 50mm, không cần phải kiểm tra siêu âm, đối với đường kính ngoài lớn hơn 50mm, nếu về mặt kỹ thuật không thực hiện được việc kiểm tra siêu âm thì phải thực hiện kiểm tra bức xạ đối với các chi tiết kiểm tra của mối nối hàn nhánh khi có thể(xem Hình 20). 5.7.3.2. Các mức chấp nhận Vùng 1 cho: - một mẫu thử kéo - một mẫu thử uốn ở chân và một mẫu thử uốn ở mặt hoặc hai mẫu thử uốn ở mặt bên mối hàn Vùng 2 cho: - các mẫu thử độ dai va đập và thử bổ sung nếu cần Vùng 3 cho: - một mẫu thử kéo - một mẫu thử uốn ở chân và một mẫu thử uốn ở mặt hoặc hai mẫu thử uốn ở mặt bên mối hàn Vùng 4 cho: - một mẫu kiểm tra vĩ mô - một mẫu thử độ cứng Hình 22. Vị trí của các mẫu kiểm tra đối với mối hàn giáp mép các tấm Vùng 1 cho: - một mẫu thử kéo - một mẫu thử uốn ở chân và một mẫu thử uốn mặt hoặc hai mẫu thử uốn ở mặt bên mối hàn Vùng 2 cho: - các mẫu thử độ dai va đập và thử bổ sung nếu cần Vùng 3 cho: - một mẫu thử kéo - một mẫu thử uốn ở chân và một mẫu thử uốn mặt hoặc hai mẫu thử uốn ở mặt bên mối hàn Vùng 4 cho: - một mẫu kiểm tra vĩ mô - một mẫu thử độ cứng Hình 23. Vị trí của các mẫu kiểm tra đối với mối hàn giáp mép trên ống Một quy trình hàn được chấp nhận nếu các khuyết tật trong chi tiết kiểm tra ở trong các giới hạn quy định của mức B trong ISO 5817 trừ các khuyết tật sau: kim loại mối hàn quá dư thừa, độ lồi của mặt mối hàn quá lớn, chiều cao hiệu dụng của mối hàn quá lớn và hàn quá thấu - đó là các khuyết tật thuộc mức C. Hình 24. Vị trí của các mẫu kiểm tra trong mối nối hàn chữ T hoặc mối nối hàn góc các tấm Hình 25. Vị trí của các mẫu kiểm tra đối với mối hàn giáp mép trên ống 5.7.4. Thử phá hủy 5.7.4.1. Thử kéo ngang Các mẫu và quá trình thử cho thử kéo ngang đối với các mối nối hàn giáp mép phải phù hợp với ISO 4136. Đối với ống có đường kính ngoài lớn hơn 50mm, phần kim loại tăng cường nhô ra trên mặt và chân mối hàn phải được loại bỏ để mẫu kiểm tra có chiều dày bằng chiều dày thành ống. Đối với ống có đường kính ngoài nhỏ hơn hoặc bằng 50mm và khi sử dụng toàn bộ tiết diện ống có đường kính nhỏ, phần kim loại tăng cường nhô ra ở mặt trong của ống có thể không cần phải loại bỏ. Độ bền kéo của mẫu kiểm tra thường không được nhỏ hơn độ bền kéo nhỏ nhất quy định cho kim loại cơ bản. 5.7.4.2. Thử uốn Các mẫu và quá trình thử cho thử uốn đối với các mối hàn giáp mép phải phù hợp với ISO 5173. Đối với các mối nối hàn kim loại khác nhau hoặc các mối nối hàn giáp mép không đồng nhất trên các tâm, có thể dùng một mẫu kiểm tra uốn dọc thay cho kiểm tra uốn ngang.
Đường kính của trục uốn hoặc gối uốn trong phải bằng 4 t và góc uốn 120o trừ khi kim loại cơ bản có độ dẻo thấp hoặc kim loại bổ sung mối hàn có các hạn chế khác. Trong quá trình thử, các mẫu kiểm tra không được xuất hiện bất kỳ vết nứt nào lớn hơn 3mm theo mọi hướng. Các vết nứt xuất hiện tại các cạnh của mẫu kiểm tra trong quá trình thử được bỏ qua trong đánh giá. 5.7.4.3. Kiểm tra vĩ mô Mẫu kiểm tra phải được chuẩn bị và được khắc ăn mòn axit trên một mặt bên để bộc lộ rõ đường nóng chảy. Vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) và sự tạo thành các đường hàn. Kiểm tra vĩ mô phải bao gồm kim loại cơ bản không chịu ảnh hưởng nhiệt. Các mức chấp nhận trong 5.7.3.2 phải được áp dụng. 5.7.4.4. Thử độ dai va đập Các mẫu kiểm tra và quá trình thử cho thử độ dai va đập các mối nối hàn giáp mép phải phù hợp với tiêu chuẩn này đối với vị trí của mẫu và nhiệt độ thử, phù hợp với ISO 9016 đối với kích thước và thử nghiệm. Đối với kim loại mối hàn phải sử dụng loại mẫu kiểm tra VWT (V là rãnh chữ V – W là rãnh trong kim loại mối hàn - T là rãnh xuyên qua chiều dày) và đối với vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) phải sử dụng loại mẫu kiểm tra VHT (V là rãnh chữ V - H là rãnh trong vùng chịu ảnh hưởng nhiệt - T là rãnh xuyên qua chiều dày). Mỗi vị trí quy định phải sử dụng một bộ ba mẫu kiểm tra. Các mẫu có rãnh chữ V phải được lấy thấp hơn bề mặt của kim loại cơ bản từ 1 đến 2mm và ngang qua mối hàn. Rãnh chữ V phải được cắt vuông góc với bề mặt của mối hàn. Trong vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ), rãnh phải cách đường nóng chảy ít nhất là 1 đến 2mm và trong kim loại mối hàn rãnh phải ở đường tâm của mối hàn. Đối với chiều dày lớn hơn 50 mm, phải lấy hai bộ mẫu bổ sung, một từ kim loại mối hàn và một từ vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) ở ngay bên dưới một nửa chiều dày hoặc ở vùng chân mối hàn. Nhiệt độ thử và năng lượng hấp thụ phải phù hợp với các yêu cầu quy định về kết cấu đối với sản phẩm hoàn chỉnh miễn là đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn. Đối với các mối nối hàn kim loại khác nhau, các phép thử độ dai va đập phải được thực hiện trên các mẫu từ vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) trong mỗi kim loại cơ bản. 5.7.4.5. Thử độ cứng Thử độ cứng phải phù hợp với ISO 9015. Phải sử dụng phương pháp Vickers HV10. Phải khía các rãnh răng cưa trong mối hàn, vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) và kim loại cơ bản để đo và ghi lại phạm vi của các giá trị trong mối nối hàn. Có các hàng rãnh răng cưa mà một trong các hàng phải ở bên dưới cách bề mặt mối hàn tối đa là 2mm. Các ví dụ điển hình được giới thiệu trên Hình 26. Đối với mỗi hàng rãnh răng cưa, có ít nhất là 3 rãnh răng cưa trong mỗi phần của mối hàn, vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) (cả hai mặt bên) và kim loại cơ bản (cả hai mặt bên). Đối với vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ), rãnh răng cưa đầu tiên phải được đặt càng gần với đường nóng chảy càng tốt.
Các kết quả thử độ cứng phải đáp ứng các yêu cầu cho trong Bảng 18. Kích thước tính bằng milimét Hình 26. Các vị trí điển hình của thử độ cứng Bảng 18. Các giá trị độ cứng lớn nhất cho phép HV10 Nhóm thép Mối hàn giáp mép và mối hàn góc một đường hàn Mối hàn giáp mép và mối hàn góc nhiều đường hàn Không xử lý nhiệt Có xử lý nhiệt Không xử lý nhiệt Có xử lý nhiệt 1 (1), 2 380 320 350 320 3 (2) 450 3) 420 (3) 4,5 (3) 320 (3) 320 6 (3) 350 (3) 350 Ni ≤ 4% (3) 300 320 300 Ni > 4% (3) (3) 400 (3) (1) Nếu yêu cầu thử độ cứng. (2) Đối với thép có Re min > 885 N/mm2 cần có sự thỏa thuận đặc biệt. (3) Cần có sự thỏa thuận đặc biệt. 5.7.5. Thử lại Nếu chi tiết kiểm tra không tuân thủ bất kỳ yêu cầu nào của việc kiểm tra bằng mắt hoặc thử không phá hủy NDT được quy định trong 5.7.3.2 phải hàn một chi tiết kiểm tra khác và tiến hành cùng các phép kiểm tra tương tự. Nếu chi tiết kiểm tra bổ sung này không tuân thủ các yêu cầu thích hợp thì pWPS phải được xem là không có khả năng phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này nếu không có sự cải tiến. Nếu một mẫu kiểm tra nào đó không tuân thủ các yêu cầu thích hợp trong 5.7.4 chỉ do các khuyết tật hình học của mối hàn thì phải làm thêm hai mẫu nữa thay cho mỗi mẫu không đạt. Các mẫu này được lấy từ cùng một chi tiết kiểm tra nếu có đủ vật liệu hoặc từ một chi tiết kiểm tra mới và được thực hiện với cùng một phép thử. Nếu một trong hai mẫu kiểm tra bổ sung không tuân thủ các yêu cầu thích hợp, pWPS phải được xem là không có khả năng phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này nếu không có sự cải tiến.
Khoản 5.8.1. Quy định chung Tất cả các điều kiện có giá trị được trình bày dưới đây phải được đáp ứng độc lập đối với nhau. Các thay đổi ngoài phạm vi quy định phải cần đến một phép thử quy trình hàn mới. 5.8.2. Các nội dung liên quan đến cơ sở chế tạo Sự chấp nhận một WPS của một cơ sở chế tạo có giá trị đối với việc hàn trong xưởng hoặc trên hiện trường trong cùng một điều kiện kiểm soát kỹ thuật và chất lượng của cơ sở chế tạo đó. 5.8.3. Các nội dung liên quan đến vật liệu 5.8.3.1. Kim loại cơ bản 1) Hệ thống phân nhóm Để giảm tới mức nhỏ nhất sự nhân lên không cần thiết các phép thử quy trình hàn, các loại thép phải được phân nhóm như trong Bảng 19. Bảng 19. Hệ thống phân nhóm đối với thép Nhóm Loại thép 1 Các loại thép có giới hạn chảy nhỏ nhất quy định Re > 355 N/mm2 hoặc Re > 500 N/mm2 và tỷ lệ phần trăm khối lượng của các nguyên tố không vượt qua các giá trị sau: C = 0,24 Si = 0,55 Mn = 1,60 Mo = 0,65 S = 0,045 P = 0,045 Một nguyên tố khác = 0,3 Tổng các nguyên tố khác = 0,8 2 Các loại thép hạt mịn được thường hóa hoặc xử lý cơ – nhiệt với giới hạn chảy nhỏ nhất quy định Re > 355 N/mm2 3 Các loại thép hạt mịn được tôi và ram với giới hạn chảy quy định Re > 500 N/mm2 4 (1) Các loại thép với Cr max. 0,6%, Mo max. 0,5%, V max. 0,5% 5 (1) Các loại thép với Cr max. 9%, Mo max. 1,2% 6 (1) Các loại thép với Cr max. 12%, Mo max. 1%, V max. 0,5% 7 (1) Các loại thép với Ni max. 9% 8 (1) Các loại thép không gỉ ferit hoặc mactenxit với Cr từ 12% đến 20% 9 Các loại thép không gỉ austenit (1) Hàm lượng hợp kim được phân tích tại gàu rót. Một phép thử quy trình hàn được thực hiện với một trong các loại thép của một nhóm bao gồm các thép hợp kim thấp hơn của chính nhóm đó với các nguyên tố bổ sung định trước nhưng không được có các tạp chất bất kỳ, hoặc các thép có giới hạn chảy quy định thấp hơn của nhóm này, miễn là các vật liệu hàn cho thử nghiệm cũng có thể được dùng cho các loại thép khác của nhóm này. Nhóm 2 bao hàm nhóm 1. Vật liệu lót cố định mặt sau mối hàn phải được coi là kim loại cơ bản. Phải thực hiện sự chấp nhận một quy trình hàn riêng biệt đối với mỗi loại thép hoặc hỗn hợp loại thép không được bao hàm bởi hệ thống phân nhóm. Nếu một loại thép có thể thuộc về hai nhóm thì nên xếp loại thép này trong nhóm thấp hơn. 2) Các mối nối hàn kim loại khác nhau Đối với các mối nối hàn kim loại khác nhau, phạm vi chấp nhận được cho trong Bảng 20. Đối với một mối nối hàn kim loại khác nhau nào đó không được bao hàm bởi Bảng 20 cần phải có một phép thử riêng và không có phạm vi chấp nhận.
5.8.3.2. Chiều dày của kim loại cơ bản và đường kính ống 1) Quy định chung Chiều dày danh nghĩa t phải được hiểu như sau: 5.8.3.3. Góc của mối nối hàn nhánh Một phép thử quy trình hàn được thực hiện trên một mối hàn nhánh với góc a1 phải chấp nhận tất cả các góc a1 trong phạm vi a ≤ a1 ≤ 90o. 5.8.4. Quy định chung cho tất cả các quy trình hàn 5.8.4.1. Phương pháp hàn Sự chấp nhận chỉ có giá trị đối với phương pháp hàn được dùng trong thử quy trình hàn. Trong một phép thử quy trình hàn có nhiều phương pháp hàn, sự chấp nhận chỉ có giá trị đối với trình tự được dùng trong quá trình thử chấp nhận. Đối với các quy trình hàn có nhiều phương pháp hàn, mỗi phương pháp hàn có thể được chấp nhận riêng biệt hoặc liên hợp với các phương pháp hàn khác. Tương tự như vậy, một hoặc nhiều phương pháp hàn có thể loại bỏ khỏi một WPS đã được chấp nhận miễn là chiều dày của mối nối ở trong phạm vi chiều dày đã được chấp nhận của phương pháp hàn thích hợp được áp dụng. 5.8.4.2. Các tư thế hàn Khi không quy định các yêu cầu về độ dai va đập hoặc độ cứng, việc hàn ở một tư thế nào đó (ống hoặc tấm) chấp nhận các việc hàn ở tất cả các tư thế (ống hoặc tấm). Khi quy định các yêu cầu về độ dai va đập và/hoặc độ cứng, các phép thử độ dai va đập phải được thực hiện từ tư thế có lượng nhiệt cấp vào lớn nhất và các phép thử độ cứng phải được thực hiện từ tư thế có lượng nhiệt cấp vào nhỏ nhất để chấp nhận tất cả các tư thế. 5.8.4.3. Loại mối nối hàn Phạm vi chấp nhận cho các loại mối nối hàn dùng trong phép thử quy trình hàn được cho trong Bảng 23. Trong Bảng này phạm vi chấp nhận được chỉ thị trên cùng một đường nằm ngang. Bảng 23. Phạm vi chấp nhận các loại mối nối hàn Loại mối nối hàn trong chi tiết kiểm tra chấp nhận Phạm vi chấp nhận Mối hàn giáp mép các tấm Mối hàn giáp mép T trên tấm Mối hàn góc trên tấm Mối hàn giáp mép trên ống Mối hàn góc trên ống Hàn một phía Hàn hai phía Hàn một phía Hàn cả hai phía Có đệm lót Không đệm lót Có tạo rãnh Không tạo rãnh Có đệm lót Không đệm lót Mối hàn giáp mép các tấm Hàn một phía Có đệm lót ∗ − x x − x x − − x Không đệm lót x ∗ x x x x x − − x Hàn cả hai phía Có tạo rãnh − − ∗ x x x x − − x Không tạo rãnh − − − ∗ − x x − − x Mối hàn giáp mép trên ống Hàn một phía Có đệm lót x − x x − x x ∗ − x Không đệm lót x x x x x x x x ∗ x Mối hàn giáp mép T trên tấm Hàn cả hai phía − − − − − ∗ x − − X Mối hàn góc Tấm − − − − − − ∗ − − x Ống − − − − − − x − − ∗ * Chỉ mối hàn mà WPS được chấp nhận trong thử chấp nhận x Chỉ các mối hàn mà WPS cũng được chấp nhận - Chỉ các mối hàn mà WPS không được chấp nhận 5.8.4.4.
Kim loại bổ sung mối hàn, phân loại Phạm vi chấp nhận của các kim loại bổ sung mối hàn bao hàm các kim loại bổ sung khác nhau miễn là chúng: - Thuộc về cùng một nhóm của các đặc tính kéo trừ khi cần phải thử độ dai va đập. Sự thay đổi về loại thuốc bọc sẽ đòi hỏi sự chấp nhận mới của quy trình hàn; - Hoặc trong cùng một thành phần hóa học danh nghĩa. 5.8.4.5. Kim loại bổ sung mối hàn, nhãn mác Khi cần thử độ dai va đập, sự chấp nhận đã cho chỉ áp dụng được cho mác kim loại bổ sung riêng trong phép thử quy trình hàn. Cho phép thay đổi mác kim loại bổ sung này sang kim loại bổ sung khác thuộc cùng một nhóm phân loại khi hàn chi tiết kiểm tra bổ sung. Chi tiết kiểm tra này phải được hàn khi dùng các thông số về hàn tương tự như đối với phép thử quy trình hàn ban đầu và phải thử độ dai va đập đối với kim loại mối hàn. Điều này không áp dụng cho dây hàn thuộc cùng một nhóm phân loại và cùng thành phần hóa học danh nghĩa. 5.8.4.6. Loại dòng điện Sự chấp nhận đã cho là đối với loại dòng điện (a.c, d.c, dòng điện xung) và tính phân cực được dùng trong phép thử quy trình hàn. 5.8.4.7. Nhiệt cấp vào Chỉ áp dụng các yêu cầu của điều này khi có quy định kiểm tra nhiệt cấp vào. Khi áp dụng các yêu cầu về độ dai va đập, giới hạn trên của nhiệt cấp vào được chấp nhận cần lớn hơn nhiệt cấp vào được dùng trong hàn chi tiết kiểm tra là 15%. Khi áp dụng các yêu cầu về độ cứng, giới hạn dưới của nhiệt cấp vào được chấp nhận cần nhỏ hơn nhiệt cấp vào được dùng để hàn chi tiết kiểm tra là 15%. 5.8.4.8. Nhiệt độ nung nóng trước Giới hạn dưới của chấp nhận là nhiệt độ nung nóng trước danh nghĩa được áp dụng tại lúc bắt đầu thử quy trình hàn. 5.8.4.9. Nhiệt độ giữa các lớp hàn Giới hạn trên của chấp nhận là nhiệt độ danh nghĩa giữa các (lớp) đường hàn đạt được trong phép thử quy trình hàn. 5.8.4.10. Xử lý nhiệt sau hàn Không cho phép bổ sung hoặc loại bỏ xử lý nhiệt sau hàn. Phạm vi nhiệt độ được dùng cho thử quy trình hàn là phạm vi đã được chấp nhận. Khi cần, các tốc độ nung nóng, tốc độ làm nguội và thời gian giữ nhiệt phải có quan hệ với các yếu tố của phương pháp sản xuất. 5.8.5. Đặc trưng cho các phương pháp hàn 5.8.5.1. Các phương pháp hàn 111 và 114 Sự chấp nhận đã cho là đối với đường kính điện cực được dùng trong thử quy trình hàn cộng hoặc trừ một kích thước đường kính điện cực cho mỗi đường hàn, trừ trường hợp đường hàn ở chân của các mối hàn giáp mép một phía không có đệm lót mặt sau mối hàn được phép không thay đổi kích thước. 5.8.5.2. Phương pháp hàn 121 1) Sự chấp nhận đã cho được hạn chế cho hệ thống dây hàn được dùng trong thử quy trình hàn (ví dụ: hệ thống một dây hàn hoặc hệ thống nhiều dây hàn). 2) Sự chấp nhận đã cho đối với thuốc hàn được hạn chế cho việc chế tạo và phân loại được dùng cho thử phương pháp hàn. 5.8.5.3.
Các phương pháp hàn 131, 135 và 136 1) Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ mặt mối hàn và/hoặc mặt sau mối hàn được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn. 2) Sự chấp nhận đã cho được hạn chế cho hệ thống dây hàn được dùng trong thử quy trình hàn (ví dụ hệ thống một dây hàn và hệ thống nhiều dây hàn). 5.8.5.4. Phương pháp 141 Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ mặt mối hàn và/hoặc mặt sau mối hàn được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn. 5.8.5.5. Phương pháp 15 1) Sự chấp nhận đã cho được giới hạn cho loại khí plasma được dùng trong thử quy trình hàn. 2) Sự chấp nhận đã cho đối với khí bảo vệ mặt mối hàn và/hoặc mặt sau mối hàn được hạn chế cho loại khí (thành phần danh nghĩa) được dùng trong thử quy trình hàn.
a) đối với mối nối hàn giáp mép là chiều dày của kim loại cơ bản, đối với các mối nối giữa các chiều dày khác nhau là chiều dày vật liệu mỏng hơn.
b) đối với mối hàn góc là chiều dày của vật liệu cơ bản được chấp nhận, đối với các mối nối hàn giữa các chiều dày khác nhau là chiều dày của vật liệu dày hơn.
c) đối với mối nối hàn nhánh đặt lên nhau là chiều dày của ống nhánh.
d) đối với mối nối hàn nhánh ăn sâu hoặc xuyên qua là chiều dày của ống chính.
e) đối với mối nối hàn chữ T các tấm là chiều dày của tấm được chuẩn bị. Bảng 20. Phạm vi chấp nhận đối với hàn các kim loại khác nhau Thử quy trình hàn được chấp nhận đối với nhóm thép hoặc các mối nối hàn kim loại khác nhau Phạm vi chấp nhận 2 2 được hàn với 1 3 3 được hàn với 1 3 được hàn với 2 8 được hàn với 2 8 được hàn với 1 8 được hàn với 2 8 được hàn với 3 8 được hàn với 1 8 được hàn với 2 8 được hàn với 3 9 được hàn với 2 hoặc 9 được hàn với 3 9 được hàn với 1 9 được hàn với 2 9 được hàn với 3 2) Phạm vi chấp nhận đối với mối hàn giáp mép Một phép thử quy trình hàn đối với mẫu thử có chiều dày t sẽ được chấp nhận cho chiều dày vật liệu được hàn nêu trong phạm vi trong Bảng 21. Bảng 21. Phạm vi chấp nhận cho chiều dày (đơn vị: mm) Chiều dày của mẫu thử, t Phạm vi chấp nhận Cho hàn 1 lớp hoặc hàn 1 lớp từ cả hai phía Cho hàn nhiều lớp hàn t ≤ 3 0,8 đến 1,1 t t đến 2 t 0,8 đến 1,1 t 3 đến 2 t 0,8 đến 1,1 t 0,5 t đến 2 t (max 150) t > 100 0,8 đến 1,1 t 0,5 t đến 1,5 t Chú thích: 1 Đối với vật liệu có chiều dày nhỏ hơn 12mm không yêu cầu thử độ dai va đập. 2 Phạm vi chấp nhận có thể được giảm đi để tránh vết nứt do hydro.
3) Phạm vi chấp nhận đối với các mối hàn góc Ngoài các yêu cầu của Bảng 21, phạm vi chấp nhận của chiều cao hiệu dụng mối hàn a phải là 0,75 a đến 1,5 a. Tuy nhiên, một phép thử với chiều cao hiệu dụng mối hàn a lớn hơn hoặc bằng 10mm sẽ chấp nhận đối với tất cả các chiều cao hiệu dụng lớn hơn hoặc bằng 10mm. 4) Phạm vi chấp nhận đối với đường kính ống và các mối nối hàn nhánh Sự chấp nhận một phép thử quy trình hàn trên đường kinh D phải bao gồm sự chấp nhận đối với các đường kính được cho trong Bảng 22. Bảng 22. Phạm vi chấp nhận đối với ống và mối nối hàn nhánh Đường kính của chi tiết kiểm tra, D (1), (2), mm Phạm vi chấp nhận D ≤ 168,3 0,5 D đến 2 D D > 168,3 0,5 D và các tấm (3) (1) D là đường kính ngoài của ống hoặc đường kính ngoài của ống nhánh. (2) Sự chấp nhận các tấm cũng bao hàm sự chấp nhận của ống khi đường kính ngoài lớn hơn 500 mm. (3) Xem 8.4.2.
Khoản 6.2. Kiểm tra, chứng nhận thợ hàn 6.2.1. Quy định chung 1 Chương này đưa ra những yêu cầu đối với việc kiểm tra trình độ tay nghề cho thợ hàn thủ công, hàn bán tự động, hàn tự động và hàn bằng điện cực Vônfram trong môi trường khí trơ bảo vệ (TIG - Tungsten Inert Gas). 2 Thợ hàn chỉ được phép hàn trên thiết bị áp lực và các bộ phận chịu áp lực dưới sự giám sát của Đăng kiểm hoặc Giám sát viên hàn sau khi đã qua đào tạo, qua kỳ kiểm tra tay nghề bắt buộc và được Đăng kiểm hoặc Cơ sở kiểm tra chuyên môn cấp giấy chứng nhận thợ hàn của theo mẫu AHTH ở Phụ lục V của Quy chuẩn này. Mỗi thợ vận hành máy hàn tự động, rô bốt phải là thợ hàn đã có nhiều kinh nghiệm đối với loại hàn này. 6.2.2. Kiểm tra lại 1 Khi bất kỳ mẫu thử nào không đạt được yêu cầu về kích thước theo yêu cầu do chất lượng gia công không đạt thì phải làm mẫu thử khác để thử. 2 Đối với thợ hàn không đạt yêu cầu ở một phần nào đó của kỳ kiểm tra thì việc kiểm tra lại phần không đạt có thể được tiến hành trên hai mẫu thử giống như vậy được tách ra từ mẫu thử được hàn trong vòng một tháng tính từ ngày kiểm tra không đạt. 3 Đối với thợ hàn không đạt yêu cầu ở toàn bộ các phần kiểm tra hoặc không đạt yêu cầu khi kiểm tra lại như quy định ở 2 của Điều này thì không được dự đợt kiểm tra tiếp trong vòng một tháng tính từ ngày kiểm tra không đạt. 4 Tùy theo chi tiết, phạm vi chấp nhận thợ hàn được giới thiệu trong Bảng 3 có thể áp dụng các chuẩn mức sau: 6.2.3 Hàn và quy trình hàn 1 Mẫu thử có thể được hàn bằng điện xoay chiều hoặc một chiều. 2 Không được xê dịch lên xuống hoặc qua lại mẫu thử trong quá trình hàn. Khi hàn mối hàn ở tư thế đứng phải hàn từ dưới lên. 3 Hàn chỉ được thực hiện ở một mặt. Nếu không có quy định nào khác không được hàn ở mặt sau. 4 Mẫu thử dùng cho vật liệu dạng tấm phải được cố định hoặc kẹp chặt để góc cong vênh do hàn không lớn hơn 5 độ. 5 Không được gõ búa hoặc xử lý nhiệt trước, trong và sau khi hàn mẫu thử. 6.2.4. Trình độ thợ hàn 1 Thợ hàn được kiểm tra và chứng nhận liên quan đến các thông số như sau: 6.2.5. Quy trình kiểm tra 1 Quy trình hàn, mẫu thử, tư thế hàn và quy trình kiểm tra đối với mỗi đợt kiểm tra trình độ thợ hàn được quy định ở các Bảng 29, Bảng 30 và Bảng 31. Bảng 29. Quy trình hàn để kiểm tra trình độ thợ hàn Loại Tấm lót Mẫu thử A Có N Không có Bảng 30. Chiều dày mẫu thử, tư thế hàn và quy trình kiểm tra đối với kiểm tra trình độ thợ hàn (vật liệu tấm) Bậc Chiều dày mẫu thử (mm) Cấp Quy trình thử Cấp F Cấp V Cấp H Cấp O Bậc 1 3,2 Hàn bằng Hàn đứng Hàn ngang Hàn trần Thử uốn mặt và thử uốn chân Bậc 2 9 Hàn bằng Hàn đứng Hàn ngang Hàn trần Thử uốn mặt và thử uốn chân Bậc 3 ≥25 Hàn bằng Hàn đứng Hàn ngang Hàn trần Thử uốn cạnh Bảng 31.
Mẫu thử và quy trình thử đối với cấp P (ống cố định) Thử Mẫu thử của vật liệu ống cố định Quy trình thử Bậc Thép thường và thép không gỉ Hợp kim nhôm Bậc 1 Chiều dày: 4,0 ~ 5,3 mm Đường kính ngoài: 100 ~ 120 mm Chiều dày: 4,0 ~ 5,3 mm Đường kính ngoài: 100 ~ 150 mm Thử uốn chân (thử uốn mặt và uốn chân đối với hợp kim nhôm). Bậc 2 Chiều dày: 8 ~ 10 mm Đường kính ngoài: 150 ~ 170 mm Chiều dày: 12 ~ 15 mm Đường kính ngoài: 150 ~ 200 mm Thử uốn mặt và uốn chân. Bậc 3 Chiều dày: ≥ 20 mm Đường kính ngoài: 200 ~ 300 mm Chiều dày: ≥ 20 mm Đường kính ngoài: 200 ~ 300 mm Thử uốn cạnh. 2 Tư thế hàn đối với mối hàn giáp mép và ống tương ứng theo quy định ở Hình 27 và Hình 28. Hình 27. Các tư thế hàn vật liệu tấm Hình 28. Tư thế hàn ống 6.2.6. Mẫu thử dùng cho mỗi loại và mỗi bậc thợ hàn 1 Kích thước và dạng của mẫu thử dùng cho vật liệu tấm của Bậc 1 phải theo quy định ở Hình 29. 2 Kích thước và dạng của mẫu thử dùng cho vật liệu tấm của Bậc 2 phải theo quy định ở Hình 30. 3 Kích thước và dạng của mẫu thử dùng cho vật liệu tấm của Bậc 3 phải theo quy định ở Hình 31. 4 Kích thước và dạng của mẫu thử dùng cho vật liệu ống của Bậc 1 phải theo quy định ở Hình 32. Mẫu thử phải được cố định thích hợp như quy định ở Hình 28(a) và tiến hành hàn ở vùng giữa A, B và C như ở Hình 32(a), trong đó A và C phải nằm ngay trên và ngay dưới trục nằm ngang. Sau đó, mẫu thử phải được cố định thẳng đứng như ở Hình 28(b) và phải tiến hành hàn ở vùng giữa A, D và C như ở Hình 32(a). 5 Kích thước và dạng của mẫu thử dùng cho vật liệu ống của Bậc 2 như quy định ở Hình 33. Mẫu thử phải được cố định thích hợp như ở Hình 28(a), và phải tiến hành hàn ở vùng giữa AB và AD như ở Hình 33, trong đó A phải nằm ngay dưới trục hoành. Sau đó mẫu thử phải được đặt cố định thẳng đứng như ở Hình 28(b), và phải tiến hành hàn ở vùng giữa B, C và D như ở Hình 33(a). Có thể bắt đầu hàn từ B hoặc từ D. 6 Kích thước và dạng của mẫu thử cho vật liệu ống của Bậc 3 phải lấy như ở Hình 34. Quy trình hàn cũng như đối với mẫu thử quy định ở 5 trên đây. 6.2.7. Mẫu thử Mẫu thử phải được chế tạo theo quy cách và có kích thước quy định. Bảng 32.
Điều kiện thử áp dụng cho thử uốn trên giá trục lăn Mẫu thử Bán kính chày ép Ống của bậc 1 1,5 t Thép thường Vật liệu tấm của bậc 1 Vật liệu tấm của bậc 2 Vật liệu tấm của bậc 3 Vật liệu ống của bậc 2 Vật liệu ống của bậc 3 2,0 t Thép không gỉ Vật liệu tấm của bậc 1 Vật liệu tấm của bậc 2 Vật liệu tấm của bậc 3 Hợp kim nhôm Vật liệu ống của bậc 1 Vật liệu ống của bậc 2 Vật liệu ống của bậc 3 3t t - Chiều dày mẫu thử W1: Khoảng 150 mm đối với hàn thủ công và hàn TIG. Khoảng 200 mm đối với hàn bán tự động. W2: Không lớn hơn 30 mm đối với hàn thủ công và hàn TIG. Khoảng 40 mm đối với hàn bán tự động. Hình 29. Kích thước và dạng của mẫu thử cho vật liệu tấm của Bậc 1 W1: Khoảng 150 mm đối với hàn thủ công và hàn TIG. Khoảng 200 mm đối với hàn bán tự động. W2: Không lớn hơn 30 mm đối với hàn thủ công và hàn TIG. Khoảng 40 mm đối với hàn bán tự động. Hình 30. Kích thước và dạng của mẫu thử cho vật liệu tấm của Bậc 2 (a) Kích thước của mẫu thử (đơn vị: mm) (b) Mối hàn dùng cho mẫu thử bằng thép thường và thép không gỉ (đơn vị: mm) (c) Mối hàn dùng cho mẫu thử bằng hợp kim nhôm (đơn vị: mm) Hình 31. Kích thước và dạng của mẫu thử cho vật liệu tấm của thợ Bậc 3 (a) Kích thước của mẫu thử (đơn vị: mm) (b) Quy cách mối hàn dùng cho thép thường và thép không gỉ (đơn vị: mm) (c) Mối hàn dùng cho hợp kim nhôm (đơn vị: mm) Hình 32. Kích thước và dạng của mẫu thử ống của thợ Bậc 1 (a) Kích thước của mẫu thử (đơn vị: mm) (b) Quy cách mối hàn dùng cho thép thường và thép không gỉ (đơn vị: mm) (c) Quy cách mối hàn dùng cho Hợp kim nhôm (đơn vị: mm) Hình 33. Kích thước và dạng của mẫu thử ống của thợ Bậc 2 (a) Kích thước của mẫu thử (đơn vị: mm) (b) Quy cách mối hàn dùng cho thép thường và thép không gỉ (đơn vị: mm) (c) Quy cách mối hàn dùng cho hợp kim nhôm (đơn vị: mm) Hình 34. Kích thước và dạng của mẫu thử ống của thợ Bậc 3 6.2.8. Quy trình thử cho mỗi mẫu thử 1 Thử phải là thử uốn định hướng hoặc thử uốn trên giá trục lăn. Mẫu thử phải được uốn quá 180 độ. Trường hợp là hợp kim nhôm thì phải thử uốn trên giá trục lăn. Có thể thay thế bằng phương pháp thử uốn định hướng thích hợp nếu được Đăng kiểm chấp nhận. 2 Trong trường hợp thử uốn định hướng, mẫu thử được tách ra từ mẫu thử dạng tấm của Bậc 1 phải được thử trên giá thử uốn cho ở Hình 36, còn mẫu thử tách ra từ mẫu thử dạng tấm hoặc từ mẫu thử dạng ống của Bậc 2 và 3 phải được thử bằng giá thử uốn trình bày ở Hình 35.